De media en het daderprofiel van de CRI doen hem geen recht. Ze creëren een schijnveiligheid door hem af te schilderen als een psychopaat, als een beest dat je direct als afwijkend zult herkennen als je hem op straat passeert. Maar in werkelijkheid kan hij in de rij voor de kassa van de supermarkt achter u staan, als de deurbel klinkt kan hij het zijn, en ook al ziet u hem en praat u zelfs met hem, u zult hem niet herkennen. Want hij woont doodgewoon in een rijtjeshuis in Groningen, heeft een goede baan als salesmanager bij een suikerfabriek, houdt van netheid, van de muziek van Marco Borsato, van films met Ingrid Bergman, en heel veel van zijn vrouw. Maar hij is de Rutger Jaspers, seriemoordenaar.

In haar roman Suikerbeest schetst Anjet Daanje een meedogenloos en schokkend menselijk portret van een Nederlandse seriemoordenaar. Met haar bijzondere schrijfstijl weet zij de lezer te verleiden om in het hoofd van Rutger Jaspers te kruipen. Ze schetst zijn gedachtegang en zijn verlangens. Hij heeft zichzelf, zijn daden en hun gevolgen volledig onder controle. Tenminste dat meent hij.

Suikerbeest is de derde roman van Anjet Daanje. Ze schreef het manuscript in 1999/2000, in 2001 werd het door uitgeverij Thomas Rap/De Bezige Bij in paperback uitgegeven. Het was de eerste roman van haar die bij Thomas Rap/De Bezige Bij verscheen.

Vijf bladzijden van Suikerbeest werden in 2003 verfilmd tot de korte film Dajo, onder regie van Hanro Smitsman. Anjet Daanje schreef zelf het scenario. De hoofdrollen werden vertolkt door Dajo Hogeweg en Monic Hendrickx.

Dajo won verschillende prijzen op internationale filmfestivals en werd o.a. genomineerd voor een Gouden Beer op het Internationale Filmfestival in Berlijn.

Anjet Daanje (1965) is schrijfster van romans, verhalen en filmscenario's. Haar roman De herinnerde soldaat stond op de longlist van de Librisprijs 2020, en won de prijs voor Beste Groninger Fictieboek 2020. In 2012 werd haar roman Delle Weel genomineerd voor de Halewijnprijs. In 2004 kreeg zij het Belcampo Stipendium toegekend.

Anjet Daanje schreef o.a. het scenario voor de speelfilm Schemer en de zevendelige televisieserie De geheimen van Barslet. De films waarvoor zij het scenario schreef werden tientallen malen bekroond op internationale filmfestivals, o.a. met een Gouden Beer en een vijftal Gouden Kalf-nominaties.

Van Anjet Daanje zijn op het moment de onderstaande romans verkrijgbaar

Als paperback:

De herinnerde soldaat

jl.

Als e-book:

De herinnerde soldaat

jl.

Delle Weel

Gezel in marmer

De Mei-jaren

Veelvuldig en alleen

Suikerbeest

De blinde fotograaf

Omslagontwerp: Dieb

Oorspronkelijke uitgave als (papieren) paperback: Uitgeverij Thomas Rap, 2001

Gecorrigeerde uitgave als e-book: Uitgeverij Passage, 2020

Copyright 2020 © Anjet Daanje

ISBN 9789054528869

NUR 301

Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Uitgeverij Passage, Postbus 216, 9700 AE Groningen.

www.uitgeverijpassage.nl

www.anjetdaanje.nl

www.facebook.com/AnjetDaanje

Anjet Daanje

Suikerbeest

Roman

I

Mijn rechterhand tikt achteloos op het stuur het ritme voor Marco. Mijn ogen dwingen het stoplicht van kleur te veranderen. Net als mijn inspanningen resultaat afwerpen, mijn voet boven het gaspedaal zweeft, en mijn lippen de idioot slome automobilist voor me vervloeken, verschijnt zij ineens in mijn ooghoek. Als een buizerd die de boomkruinen en de hazen niet opmerkt omdat ze zijn honger niet kunnen stillen, en alleen de kleine voor zijn leven rennende muis ziet, bespringt dat ene detail me. Niet de keurig besproeide en onderhouden voortuinen, niet de fietsers op weg naar het winkelcentrum, niet de twee mannen met hun honden die de banden nauwer aanhalen. Maar de rug van een vrouw die uitdagend overgaat in haar achteruit gestoken spijkerbroekbillen. Ze staat thuis, in haar eigen garage, over de motor van haar auto gebogen en is zich niet bewust van de klassieke Hollywoodpose die eerder in een Amerikaanse film, op de vluchtstrook, thuishoort dan in Vleuten.

Mijn besluit valt in de luttele seconden die mijn voorganger nodig heeft om op te trekken. Hoewel ik achteraf zeker weet dat ik toen, net als zij, nog niet bevroedde wat er ging gebeuren, en het dus een besluit betreft zonder duidelijk doel, is mijn hand die naar de richtingaanwijzer grijpt altijd het eerste dat ik ‘s nachts herbeleef, waardoor het de onontkoombare aanvang is geworden van een reeks gebeurtenissen die al vastligt. De ingeslikte woede van vorige week, van eergisteren, van vanmorgen. Haar spinnende kattenglimlach die nooit betrekking heeft op het eigenlijke gespreksonderwerp, maar op een onbegrijpelijk in haar hoofd genesteld geluk dat ze niet met me wil delen omdat ze gelooft dat het onder mijn aanraking zal verstenen. De razende honderdzestig kilometer per uur waarmee ik vervolgens naar Zoetermeer rijd, waar Piet Holder van Nutricia ook vanmorgen het tekenen van het contract nog een week weet uit te stellen. Op de terugweg de file op de A12 waardoor ik afsla en via provinciale wegen aansluiting op de A28 probeer te krijgen. Het zou allemaal als begin kunnen dienen, maar dan zou het verhaal waarmee ik mezelf steeds opnieuw behaag over oorzaak en gevolg handelen, en dat doet het niet. Het gaat over wraak en macht en hoe die soms mijn liefde voor haar dreigen te overschaduwen, hoewel ze hem tegelijkertijd juist ook in stand houden en smaak eraan geven zoals siroop water tot limonade maakt.

Mijn greep naar de richtingaanwijzer wordt gevolgd door veelstemmig getoeter van automobilisten die al eerder hadden beslist dat ze rechtsaf wilden. Met moeite wring ik de door de zaak verschafte Opel tussen een Mitsubishi en een vriendelijke Peugeot. De zijstraat is te druk. Ik sla opnieuw rechtsaf en parkeer daar. Zoals een keurig burger betaamt, haal ik een kaartje uit de parkeerautomaat en leg het achter de voorruit. Ik sla de deur dicht, trek mijn stropdas recht in de zijspiegel, en loop terug naar de stoplichten.

Het motregent zachtjes, als een constant, rustig verdriet. Het asfalt wordt donkerzwart maar niet echt nat. En ook de kleur van de tuinen van de twee-onder-een-kapwoningen wordt dieper, zelfs de planten die zich in deze tijd van het jaar slechts groenschakeringen kunnen veroorloven lijken ineens bescheiden in bloei te staan. Ik heb mijn lange regenjas niet aan, hij ligt nog op de achterbank. Om de een of andere reden heb ik het gevoel dat het niet passend is die te dragen, alsof ik naar een feestje ga en de verkeerde kleding alles kan verpesten.

Ze staat nog steeds in dezelfde houding, haar hoofd nu licht geheven onder de omhoog reikende motorkap, zodat ik kan zien dat ik me niet heb vergist. Ze heeft blond haar, net iets te lang, maar die enkele centimeters zijn niet storend. Ik kijk naar haar terwijl het voetgangerslicht op groen springt. Een jonge vrouw met een rugzakje passeert me ongeduldig. Ik blijf wachten tot het weer rood wordt. Ik wil het nog even uitstellen, verkeersregels en zelfs de tijd hebben geen vat op mijn besluit. Dit is macht. Vijftig meter van haar verwijderd loert het ongeluk, en ze beseft het niet. Ze tuurt onnozel in de motor van een Volkswagen.

Uit haar houding en de ongerichte energie waarmee ze de onderdelen bekijkt zonder ze te durven aanraken, is duidelijk dat ze niet weet hoe het mankement moet worden verholpen. Toch probeert ze het zelf in plaats van de hulp van een mecanicien in te roepen. Ik grinnik. Mireille kan ook zo koppig zijn. Vorige maand meende ze dat ze met een schroevendraaier en de gebruiksaanwijzing de televisie kon repareren. Op een oppervlakkige manier zijn alle vrouwen eender. Hun hersenen zijn door boeken, films en politiek geëmancipeerd, maar hun lichaam is in de oude staat achtergebleven.

Ik gehoorzaam het groene mannetje en steek over. Met zuchtende schouders richt ze zich op. Ze kijkt voor zich uit, in mijn richting. Ik lach naar haar, alsof ze niet willekeurig een blik om zich heen werpt maar een wezenlijk onderscheid maakt tussen de rechtgeschoren heg en mij. Een opzettelijk, en toch overtuigend, moment aarzel ik en sla dan het grindtegelpad naar haar huis in. Alsof ze mij met haar ogen heeft geroepen en ik niet anders kan dan toegeven, alsof ze wat er staat te gebeuren aan zichzelf te danken heeft, vraag ik zonder omhaal: ‘Kan ik misschien helpen?’

Ik ben beleefd en vriendelijk. Zodat ze zich niet bedreigd voelt en meent mijn aanbod te kunnen weigeren. Ze ziet mijn grijze kostuum met de onberispelijke vouw in de broek, de dure schoenen, mijn ontwapenende glimlach waarmee ik tonnen suiker verkoop. Ik ben geen machoautomonteur, maar een gentleman die, te oordelen naar zijn kleren, net zomin idee heeft van benzinemotoren als zij, maar onwetendheid is welbespraakt en heeft graag gezelschap. Ze schat dat we van dezelfde leeftijd zijn en antwoordt met jij in plaats van met u. ‘Heb je verstand van auto’s?’

Ik kom naast haar in de garage staan en buig me onder de motorkap. Zakelijk vraag ik haar uit over het mankement. Omdat er niemand anders voorhanden is waarmee ze haar pech kan delen en zulke kleine voorvallen bij elkaar opgeteld haar leven vormen, en dus belangrijk zijn, antwoordt zij ongedwongen met een verhaal. Het komt erop neer dat ze van plan was te gaan winkelen in Utrecht, maar de wagen wilde niet starten. In stilte feliciteer ik mezelf met het feit dat mijn broer Paul vroeger meer om auto’s gaf dan om eten of slaap. ‘Probeer het nog eens, dan kan ik horen wat eraan scheelt,’ stel ik met een deskundig gezicht voor.

Ze stapt in en draait de contactsleutel om. De Volkswagenmotor kucht, maar valt daarna weer bescheiden stil. Na nog een paar pogingen maak ik een haltgebaar met mijn arm. Ze komt weer naast me staan. ‘Zie je,’ zegt ze ten overvloede, ‘hij doet helemaal niets.’

‘Heb je gechookt?’ vraag ik.

‘O ja, alsmaar.’

Dat is het dus, ze heeft de motor verzopen. Ik hoef alleen te wachten, en de machinerie heelt zichzelf. Wat mannelijke magie zal de genezing overtuigender maken, want ze zal niet graag horen dat het probleem niet bij de startmotor ligt maar bij haar eigen rijkunst. Ze wil me wonderen zien verrichten.

Ik vraag haar om verschillende maten schroevendraaiers en Engelse sleutels, waarmee ik gewichtig een paar onderdelen loshaal om ze vervolgens weer in elkaar te zetten. Hoewel het me tegen de borst stuit mijn nette kleren te bevlekken, trek ik met opzet mijn colbert niet uit, en stop ik ter bescherming zelfs mijn stropdas niet tussen de knopen van mijn overhemd. Ik ga volledig op in de rol van vriendelijke, technisch goed onderlegde en tegelijkertijd schuchtere man. Ik bewonder mijn eigen creatie. Ben ik dat? Die man die zo stom is om zijn met olie besmeurde handen in zijn broekzak te steken, en ze een paar minuten later gedachteloos aan zijn dure lichtgroene overhemd af te vegen? Ik ben me ervan bewust dat ik Dennis speel. Zichzelf in mijn gezelschap overschreeuwende Dennis, ongevaarlijk en als je daar gevoelig voor bent, ontroerend, waardoor zelfs zijn overwinningen de geur van een mislukking met zich meedragen.

Haar kan het niets schelen of mijn missie faalt. Ze heeft zich opvallend dicht naast me over de verroeste, vette motor gebogen. Ze staat enorm in de weg, maar ik zeg er niets van. Mijn arm raakt de hare, en met de lucht van olie en benzine in mijn neus kijk ik haar van veel te dichtbij veel te lang aan. Mijn gedachten zijn volledig bij haar, in de schemerige garage die ons tegen de regen beschermt, ze sluipen niet achterwaarts, ze snellen niet voor me uit. Hoewel me nog steeds niet duidelijk voor ogen staat wat ik ga doen, weet ik wel dat het bijzonder wordt en dat ik het me achteraf tot in detail zal willen herinneren. Daarom concentreer ik me tot het uiterste. Het geeft me een licht en gelukkig gevoel, alsof ik met plankgas mijn auto de vrijheid geef. Het landschap vliegt in brokken voorbij, en tegelijkertijd lijkt het moment zich te rekken, het slokt alle bedenkingen en mogelijkheden in zich op en staat niet toe dat het eindigt.

‘Zo,’ zeg ik vastbesloten, terwijl ik mijn rechterhand aan mijn broek afsmeer, ‘het is klaar.’ Ik stap achter het stuur, wacht een paar seconden voordat ik start, en draai dan bedaard de contactsleutel om. De motor reageert direct op de juiste aanpak. Hij begint geestdriftig te snorren.

‘Goh,’ zegt ze met beheerste bewondering, ‘wat was het nou?’

‘De startmotor.’ Ik sla de klep dicht, en blijf aarzelend staan alsof ik een beter woord dan ‘dag’ zoek om afscheid van haar te nemen.

Zij is me voor. ‘Kom even binnen,’ oppert ze, ‘dan kun je je handen wassen, en misschien kunnen we ook wat aan de vlekken in je kleren doen.’

Ik volg haar door de deur die de garage met de hal verbindt. Mijn ogen schetsen haar heupen en dijen. Ze is smaller en huiselijker dan het beeld dat ik van haar had toen ik bij de stoplichten rechtsaf sloeg. Liever. Maar als ik wil kan ik dat vergeten. Zij doet hetzelfde met mij. Ze biedt me een pak en een overhemd van haar man aan die hij, naar ze beweert, nooit aanheeft. Ze heeft zelfs merkschoenen voor me. Een halfjaar geleden heeft ze ze in een opwelling gekocht, maar ze zijn haar man te klein. Als ze mij passen mag ik ze houden. Wanneer ik echter verkleed naar beneden kom, doet de manier waarop ze me aanziet vermoeden dat ze me helemaal geen kleren heeft aangetrokken die haar man nooit draagt. Ze kijkt naar me zoals ze naar hem zou doen: vertrouwd, zonder schroom. Die gehuwde blik geldt het kostuum, voor mij vermengt ze hem met de nieuwsgierigheid die een onbekende man in haar teweegbrengt. Het is een opwindende combinatie. Ik moet moeite doen om mijn gedachten op het goede spoor te houden.

In de huiskamer, waar het netjes en schoon is, krijg ik koffie en cake van haar. Uit de open keuken drijft de geur van het suddervlees dat ze net opnieuw heeft opgezet. We praten over auto’s, mijn baan als salesmanager bij de Suikerunie, en Marco Borsato. Ze heeft al zijn cd’s, en mijn lievelingsnummers zijn ook de hare. Het voortkabbelende gesprek wordt geschraagd door een zwijgzame onderstroom waarin we elkaar met onze ogen strelen. We zijn man en vrouw, al jaren getrouwd. Zij zorgt met liefde voor mij, ik bescherm haar tegen alle gevaar, de passie van de eerste maanden is nooit geweken. Als ze mij op die hartstochtelijke Ingrid Bergman-manier aanziet, weten we allebei wat het betekent. En omdat we elkaar al zo lang kennen, en er zeker van zijn dat de ander er altijd zal zijn, kunnen we het verlangen rekken zodat het groeit en groeit tot het ondraaglijk is en gestild moet worden.

De onderstroom begint te kolken. Ik strek mijn hand uit en raak haar pols aan. Zij legt haar hand voorzichtig op mijn dij. We kijken elkaar aan. Marco drijft weg, samen met de suiker. Hoewel het nog niet heeft plaatsgevonden, ligt het al vast. Mijn lippen zullen de hare beroeren, waarbij ze genotzuchtig de ogen sluit. Haar hand gaat naar mijn nek, de andere schuift naar de binnenzijde van mijn bovenbeen.

Jengelend als een lastig kind dringt de telefoon zich aan ons op. Haar lippen die al in afwachting van de mijne uit elkaar waren geweken, klemmen zich krampachtig op elkaar. Het is niet gebeurd, gelukkig, want het is fout, staat op haar mond te lezen. ‘Sorry,’ zegt ze, ‘ik moet...’ Ze staat op.

Mijn hand klemt zich om haar pols. Woede omdat me de controle over het moment is ontnomen. Woede op de achterlijke idioot aan de telefoon die door eenvoudig een paar cijfers in te drukken recht meent te hebben op haar aandacht. Woede op haar omdat ze me laat vallen voor een elektronische smeekbede. Dit leven is verdomme van ons. We wensen geen indringers. Laat dat stomme snertding piepen.

‘Het is mijn moeder,’ zegt ze. ‘Ik moet echt even opnemen, anders begint ze zich zorgen te maken.’

Het aangezwollen verlangen stijgt uit mijn onderbuik op. Het kriebelt ongeduldig in mijn vingers en breidt zich uit naar mijn tong. ‘Trut,’ schreeuwt het. ‘Egoïstische slet. Wie denk je dat je bent! Geloof je mij de baas te kunnen? Mij negeren als een levenloos stuk vreten! Gore rothoer. Dit soort flauwekul slik ik niet meer van je!’ Ik geef haar een zet zodat ze achterover op de bank tuimelt, en sla haar met mijn vrije hand hard in het gezicht. Ze grijpt onthutst naar haar wang alsof ze nog nooit een klap heeft gehad. En staart me aan.

De telefoon wordt stil. Langzaam dwarrelt de rust in me neer. Het in het gerinkel en geschreeuw verdronken huis begint weer vorm te krijgen, haar smalle pols bonst als een angstig diertje tussen mijn vingers. Er is niets aan de hand. Even uitgegleden. Verder niets. Nu heb ik alles weer onder controle.

Had ze me een paar minuten van deze weldadige vrede gegund, dan had het nog alle kanten op gekund. Maar ze wordt ineens bang. Ze begint te gillen alsof ik een monster ben, terwijl ik alleen een ogenblik mijn zelfbeheersing heb verloren.

Ik leg mijn hand over haar mond, en ze bijt me verdomme. Ik kreun maar houd vast. Mijn rechterhand grijpt driftig naar het mes waarmee ze de cake voor bij de koffie heeft gesneden. Ik voel haar adem stokken en haar ogen sperren zich wijd open. Met mijn knie dwing ik haar hand op de leuning van de bank. Het is een mooi scherp mes. Het bovenste kootje van haar middelvinger laat zich in een beweging van de rest van haar lichaam scheiden.

‘Zo behandelen we vrouwen die gillen en bijten,’ zeg ik. De razernij die de telefoon in me heeft losgelaten, is veranderd in een ijzige, doelgerichte kalmte. Ik overzie de duizelingwekkende mogelijkheden die de situatie me biedt volledig. ‘Iedere keer dat je lawaai maakt, verlies je een vinger. Afgesproken?’

Ze kijkt stom naar haar verminkte hand, waaruit gestadig bloed op de bank drupt en van daaraf op de vloer. Het kootje dat niet meer bij haar hoort is onder de salontafel gerold. Voorzichtig haal ik mijn hand van haar mond. Ze zwijgt. ‘Doet het pijn?’ vraag ik. ‘Geef antwoord, doet het pijn?’

Ze overweegt heel uitgekookt wat ik wil horen. ‘Nee,’ zegt ze schor. ‘Nee, ik voel niets. Het gloeit alleen een beetje.’

‘In dat geval lust ik nog wel een kopje koffie.’

Met een angstige blik op het mes in mijn hand reikt ze naar de koffiepot. Haar geschonden vinger raakt een ogenblik het hete glas. De pijn beneemt haar de adem, ik zie haar buik krimpen onder de zijden blouse, maar ze geeft geen kik.

Ik pak het met bloed besmeurde kopje van haar aan. ‘Lekker,’ prijs ik na de eerste slok. ‘Neem zelf ook wat.’

Ze schudt haar hoofd. Er drijven wanhopige tranen in haar ooghoeken. Ze moet niet gaan huilen, want dan is er geen land meer met haar te bezeilen. ‘Zolang je naar me luistert, gebeurt je niets,’ zeg ik.

Ze knikt heftig, maar haar lichaam kan niet liegen. Het trilt en rilt. De namaakleren bank die haar met mij verbindt, geleidt de intieme, ongecontroleerde schokken naar mijn billen. Ik voel de beweging warm in mijn onderbuik tollen en het zwelt voorzichtig tussen mijn benen.

Ik sta resoluut op. ‘Wat maak je voor me vandaag?’ vraag ik, terwijl ik met het mes naar het gasfornuis gebaar.

Ze knippert verbaasd met haar ogen.

‘Je bent aan het braden,’ verduidelijk ik. ‘Wat eten we?’

‘Stooflappen, aardappels en sla,’ bericht ze met onvaste stem.

Ik pak haar bovenarm en begeleid haar naar de open keuken, waar ze met een schichtige blik op mijn mes met een dunschiller aan de aardappels begint. In het keukenkastje onder de gootsteen vind ik plastic handschoenen. Ik scheur een paar af en trek het aan. Achterdochtig patrouilleren haar ogen in mijn omgeving. Mijn verhulde handen jagen haar meer angst aan dan al het andere. ‘Nee,’ ontsnapt haar.

‘Ik doe je niets,’ verzeker ik haar grootmoedig. Ik neem plaats aan het hoofd van de keukentafel en volg haar door vrees uit het lood geslagen huisvrouwenbewegingen. Hoe langer ik naar haar kijk hoe tevredener ik word en hoe onbeschaamder ik me mezelf begin te voelen. Tegen de tijd dat ze de tafel dekt met lichtroze bebloede borden kan ik van trots en liefde bijna geen adem krijgen.

Op mijn aandringen gaat ze naast me zitten en schept het eten op. Hoewel de stooflappen taai zijn, complimenteer ik haar met haar kookkunst. Zij schuift een aardappel heen en weer op haar bord. ‘Kom,’ spreek ik haar vermanend toe, ‘dit is ongezellig.’

‘Ik kan nu echt niet eten,’ zegt ze met een paar snikkende uithalen.

Ik hoef haar alleen dreigend aan te kijken, en ze neemt de aardappel in haar mond. Ik snijd een draderig stuk vlees voor haar af. Ze kauwt er een paar keer op, maar slaat dan kokhalzend een hand voor haar mond. ‘Ik kan niet... Ik moet...’ brengt ze uit.

‘Stel je niet aan. Het is heerlijk, je kunt erg goed koken.’

Het eten komt samen met de cake en de koffie in een zure golf naar buiten.

‘Dit is echt zonde,’ zeg ik.

Zij kijkt hulpeloos naar haar bord waarop vers eten zich heeft vermengd met een roze-bruine brij. De braaksellucht slaat mij ook op de maag. Daardoor weet ik hoe onmenselijk het is wat ik van haar eis. Ik dwing haar met het mes op de keel de lepel op te pakken om daarmee een hap halfverteerd voedsel naar haar mond te brengen. Ze wil me te slim af zijn, en schraapt zo diep mogelijk over de bodem, waar nog niet voorgekauwde stooflappen en aardappels liggen.

‘Tut, tut, tut,’ zeg ik bestraffend. Ik stuur haar met mijn hand die ik over de hare heb gelegd. ‘Hier, probeer wat van deze heerlijke stukjes.’

We scheppen samen wat maagsoep met balletjes op. Haar ogen puilen uit, en fixeren de naderende lepel alsof het een kogel van het vuurpeloton is. Op het laatste moment begint ze met haar hoofd te rollen, en krijst: ‘Nee, niet dit! Alles... maar niet dit!’

Dat is dom van haar. Want het gaat me niet om deze ene handeling. Ik wil haar vernederen, breken. In plaats van me te weerstaan met de middelen die ze tot haar beschikking heeft, en zegevierend de hap te nemen, levert ze zich volledig aan me uit. Nu kan ik haar eigen woorden tegen haar gebruiken. Ik ben niet langer degene die haar pijn doet, zij is het zelf.

Ik laat mijn wang op haar blonde haar rusten, en streel met de vlakke kant van het mes zachtjes over haar wang. ‘Ik ben geen bruut,’ zeg ik teder. ‘Je wilt niet eten. Goed. In ruil voor die concessie mag ik alles, beweer je. Letterlijk alles. Geef me dan je...’ Mijn blik dwaalt langs haar lichaam, ‘... je oor.’

Hoe letterlijk ik die uitspraak bedoel, dringt pas tot haar door als ze het lemmet langs haar oorschelp voelt strijken. Ze begint paniekerig tegen te stribbelen. De stoel wankelt en de tafel verschuift een paar centimeter in de richting van het aanrecht. Ik grijp met mijn ene hand haar voorhoofd en druk haar tegen mijn borst, de andere bedreigt het oor. ‘Luister,’ hijg ik, ‘ik ben edelmoedig tegen je. Dan moet jij je ook aan onze afspraak houden. De keuze is aan jou: je eet, of ik krijg je oor.’

Ze merkt dat ze in een val is gelopen. ‘Wat wil je van mij?’ vraagt ze huilerig. ‘Ik begrijp het niet. Ik kan je geld geven...’

Ze is bezig het te verpesten. Wie begint er op een moment als dit nou over geld! Dit gaat over haar en mij. Over ons. Over schuld, haat en onontkoombare liefde. Niet over aardse goederen. ‘Als je niet kiest, dan doe ik het voor je,’ zeg ik boos. Ik haal het mes langs haar oor. Het blijft via een stuk kraakbeen aan haar schedel bengelen, en ik moet nog een keer snijden. Zij kreunt gesmoord in mijn hand.

Haar bloed vloeit in de vorm van een rode roos op mijn overhemd. Als een arts die zijn patiënt trots de niersteen laat zien die hem zoveel pijn heeft bezorgd, toon ik haar het oor. Ze staart ernaar. Ik deel haar verbazing. Alleen de functie die het aan haar hoofd vervulde gaf het zin. Nu het niet langer deel uitmaakt van dat grotere geheel is het onherkenbaar en absurd geworden.

Ik spoel het oor zorgvuldig af onder de kraan en leg het in de koelkast bij de vleeswaren. Zij gooit op mijn bevel de borden leeg in de vuilnisemmer, waarna ze de vuile vaat aan de lin-kerkant op het aanrecht opstapelt. ‘Kom mee,’ zeg ik, ‘ik heb eerst je advies nodig.’ Met de afwezige bewegingen van een slaapwandelaar laat ze zich naar de stereotoren voeren. Ik vraag haar een cd te kiezen. Zonder te kijken trekt ze er een uit het rekje.

Ik verlies mijn geduld. ‘Doe eens wat beter je best! Je hebt me verteld dat je van Marco Borsato houdt, en dan vooral van...’