Omslag

Titelpagina

Colofon

Copyright © 2020 Uitgeverij De Vuurbaak, Amersfoort

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

ISBN 978 90 5560 575 0

NUR 283/284/285

Omslagafbeelding: Jaap Kramer

Binnenwerk: Studio Mol

www.vuurbaak.nl

1
In de dierenwinkel

De dierenwinkel stond aan een armoedige straat ergens in het stadscentrum. Binnen waren kooien vol vogels en heel veel hokken met gaas ervoor.

Er was altijd leven en lawaai in de winkel. Zangvogels floten, parkieten krijsten, een felgekleurde papegaai knipperde met zijn ogen en schreeuwde: Koppiekrrrauw! In een grote kooi slingerde een aapje aan de tak van een dode boom.

En dan waren er de honden: grote en kleine, allemaal apart in een hok; rumoerige keffers en rustige dieren, dure, deftige rashonden en goedkope, vrolijke viervoeters.

In een klein hok zat achter gaas een jonge herdershond met een prachtig getekende kop en scherpe ogen. Die ogen keken wat verdrietig de wereld in. De jonge hond voelde zich eenzaam. Een paar maanden eerder was hij geboren op een boerderij ergens op het platteland en sinds drie dagen zat hij nu opgesloten in een vreemde omgeving.

Het was moeilijk wennen voor het hondje. Hij werd wel goed verzorgd, maar er was niemand die hem aaide of eens buiten met hem ging stoeien.

De bel van de winkeldeur rinkelde. Een deftige meneer en een jongen van een jaar of tien kwamen naar binnen. De winkeleigenaar kende de klant wel.

‘Ik wil voor mijn zoon een jonge hond kopen,’ zei de meneer.

De baas maakte een paar hokken open en haalde de honden eruit, maar de deftige meneer en zijn zoon vonden er geen geschikt dier bij. Toen pakte de eigenaar de jonge herdershond uit zijn hok. Hij zette het dier op de grond. Blij met zijn teruggekregen vrijheid begon het hondje vrolijk kwispelstaartend rond te snuffelen.

‘O, vader, die is lief! Mag ik die? Ik weet ook al een naam voor hem: hij moet Snuf gaan heten!’

‘Nou Tom,’ zei zijn vader, ‘dan zullen we dit hondje maar kopen. Zorg er goed voor!’

Tom en zijn vader waren op de fiets gekomen. Vroeger had meneer Sanders – zo heette hij – in een mooie auto gereden. Nu kon dat niet meer. Het was oorlog. Nederland was door de Duitsers bezet. Benzine was streng gerantsoeneerd en voor de meeste Nederlanders niet te krijgen.

Gelukkig had de eigenaar nog een mandje dat Toms vader voor een paar gulden op de kop kon tikken. Snuf kreeg daar een plaats in. Het deksel werd dichtgedaan en het mandje werd op de bagagedrager van Toms fiets gebonden.

Vrolijk reden ze weg. Alleen Snuf was niet zo blij in zijn kleine gevangenis. Hij jankte soms zacht. Maar dan hoorde hij de vriendelijke stem van de jongen die hem troostend toesprak en geruststelde. Vader en zoon fietsten bijna een halfuur. Ze lieten de stad achter zich en kwamen ten slotte in een mooi villadorp. Aan de rand van het dorp stond een prachtig landhuis. Welgelegen, stond er op de voorgevel. Meneer Sanders en zijn zoon zetten de fietsen in de garage achter het huis en liepen met de mand onder de arm naar binnen. Toms vader opende de deur van een kamer waar een deftige mevrouw zat met een lief gezicht.

Tom deed het deksel van de mand open. Snuf sprong er vlug uit, dolgelukkig dat hij weer vrij was.

‘Vindt u hem niet mooi, moeder?’ vroeg Tom.

‘Ja, jongen, dat is een lief hondje,’ zei zijn moeder.

Al de bewoners van het huis kwamen Snuf bekijken en bewonderen. Het dienstmeisje, de tuinman, ze waren allemaal vriendelijk tegen hem. Toen nam Tom hem mee naar een mooie, lichte kamer, waar een klein meisje op een bed lag. Ze heette Ina en was een zusje van Tom. Ze was erg ziek geweest en zou nog een hele tijd in bed moeten blijven.

Ook Ina vond Snuf erg leuk. ‘Als jij naar school bent, kan hij hier leuk in mijn kamer spelen,’ zei ze.

Dat vond Tom goed. En Snuf ook. Hij blafte en kwispelde blij met zijn korte staartje.

Snuf had het heel erg naar zijn zin bij de familie Sanders. Hij speelde en stoeide met Tom, holde door de grote tuin en zat ook vaak urenlang in de kamer van Ina, die hem allerlei kunstjes leerde en lief tegen hem praatte.

’s Nachts sliep hij in de grote mand.

Het was in bezettingstijd moeilijk om aan eten te komen, maar hier op het platteland was nog geen tekort. Snuf kreeg elke dag nog wel genoeg. Hij werd steeds groter en forser.

Op een dag dwaalde Snuf in zijn eentje achter het huis door de zonnige tuin. Hij kwam helemaal achteraan bij de heg en stak zijn kop door een opening. Toen schrok hij erg. Vlak bij hem stond een ongure kerel, die over de heg gluurde naar het landhuis.

De man schrok ook, toen hij plotseling die hondensnuit zag. Hij schopte naar Snufs kop, maar raakte hem niet.

Snuf was niet bang. Hij gromde en liet zijn tanden zien.

Plotseling begon de man heel aardig te doen. Hij bukte zich, klopte op zijn knie en zei: ‘Kom dan, brave hond, dan krijg je wat lekkers!’ Uit zijn zak haalde hij een stuk worst, dat hij Snuf voorhield.

De worst rook heerlijk, maar Snuf scheen aan te voelen dat de man hem kwaad wilde doen en beet er niet in. Hij gromde alleen maar. Toen kwam in de verte een politieman aanfietsen.

De man stond vlug op, mompelde een lelijk woord en maakte dat hij wegkwam.

Een paar nachten later werd Snuf, die in de keuken in zijn mand lag te slapen, plotseling wakker. Het was net of hij in zijn slaap iets ongewoons gehoord had. Hij spitste zijn oren en luisterde, maar hoorde niets meer. En toch, er was iets. Zijn scherpe hondenneus ving de reuk van een vreemde op. Een vreemde? Hij had die geur toch al eens eerder opgesnoven! Snuf gromde zacht en ging staan. Nu hoorde hij ook een geluid.

Snuf had al een kunstje geleerd. Hij sloeg met zijn rechtervoorpoot tegen de kruk van de keukendeur, waardoor de deur openging. Hij glipte erdoor en ging naar de kant waar het geluid vandaan kwam: het kantoor van Toms vader.

Kijk, de deur van het kantoor stond halfopen. Toen Snuf naar binnen gluurde, zag hij een kerel, die met een soort brander bezig was een gat te maken in de deur van een zware ijzeren kast. Een tweede man stond half over hem heen gebogen. Maar op die tweede lette de hond niet. De man met de brander kende hij. Dat was de man, die over de heg geloerd had en hem had willen schoppen.

Pijlsnel schoot Snuf door de deuropening. Hij vloog de kerel aan. De dief schrok en liet met een gesmoorde kreet de brander vallen, maar het volgende ogenblik gaf de andere man Snuf met een ijzeren staaf zo’n harde slag op zijn kop, dat de arme hond zonder geluid in elkaar zakte.

‘Zo, die is dood en zal ons geen kwaad meer doen,’ fluisterde de kerel. De inbreker vergiste zich. Snuf was niet dood. Maar hij was er wel slecht aan toe.

Toen de arme hond weer bijkwam was het vele uren later. Het daglicht scheen door het raam naar binnen. De brandkast stond open en was leeggestolen en de dieven waren met het geld verdwenen.

Coby, het dienstmeisje, stond er huilend bij. Zij was meestal de eerste die ’s morgens opstond en had net ontdekt wat er gebeurd was.

‘Verschrikkelijk,’ jammerde ze, ‘dat dit juist gebeuren moet nu meneer en mevrouw Sanders op reis zijn. Dat hebben die dieven vast geweten. De hele brandkast leeg en die arme Snuf is bijna dood.’ Snuf kwispelde een beetje met zijn staart om te laten zien dat er nog behoorlijk wat leven in hem zat, al suisde het vreemd in zijn kop. Maar toen hij probeerde op zijn poten te gaan staan, viel hij omver. Hij zakte weer weg in bewusteloosheid.

Toen hij voor de tweede keer bijkwam, was een dierenarts bezig de gapende wond aan zijn kop te verbinden. Tom stond erbij, met tranen in de ogen. Ook waren er twee politiemannen in de kamer.

Een van hen was druk aan het schrijven in een zakboekje.

‘Arme Snuf,’ zei Tom, ‘kon je maar praten, dan kon je de politie vertellen wat er allemaal gebeurd is. Maar honden kunnen nu eenmaal niet praten.’ Het zou ook wel niet veel geholpen hebben, want die inbrekers waren er allang vandoor.

2
De hut in het bos

’s Middags voelde Snuf zich al veel beter. Hij smulde van het lekkere hapje dat Coby hem voorzette en liep alweer een keer door het huis. Tom was niet naar school. Hij zat bij zijn zieke zusje in de kamer en samen praatten ze over wat er gebeurd was.

‘Waren vader en moeder maar thuis,’ zei Tom. ‘Ze zullen het telegram nu wel ontvangen hebben, denk ik. Vanavond zullen zij er wel zijn.’

Snuf was eens in de tuin gaan kijken. De beide politiemannen waren weg en alles leek weer gewoon. Maar de slimme hond snapte best dat er toch nog iets niet in orde was.

Even later kwam Tom bij hem. De jongen voelde zich somber en probeerde zijn onrustige gevoel te vergeten door met Snuf te gaan stoeien. Maar Snuf had niet zoveel zin in het spel als anders.

Zo kwamen ze helemaal achter in de grote tuin bij de heg. Plotseling bleef Snuf staan en gromde. Daar was de opening waar hij zijn kop door gestoken had toen de kerel, die later was komen inbreken, hem probeerde te schoppen.

Het was net of de opening groter was geworden. De warrige takken van de heg waren wat uiteengebogen.

De hond snuffelde. Hij rook een vreemde, vijandige geur. Tom keek ook. Wat wilde Snuf?

Opeens zag de jongen dat aan een van de takken van de heg een rafelige lap hing. Die kon wel uit de jas gescheurd zijn van iemand, die door de heg gekropen was.

Toen werd het hem duidelijk. Hier moest de inbreker, of inbrekers, langsgegaan zijn!

Direct daarop kreeg Tom een geweldig idee. Hij pakte de lap en hield hem voor Snufs neus.

‘Zoeken, Snuf!’ zei hij duidelijk.

Snuf rook eens, liep naar het gat in de heg en schoot erdoor. Tom erachteraan.

De hond liep snel door in de vallende schemering, met de neus dicht bij de grond.

Tom had moeite om de ijverig snuffelende hond bij te houden.

Eerst ging het spoor over de zandweg, die achter de tuin van Toms huis liep, maar al heel gauw sloeg Snuf een zijpad in dat naar een groot heideveld voerde. Toen ze daar aankwamen, was het al bijna donker. Tom werd wel een beetje bang. De Duitse bezetters hadden een uitgaansverbod voor de avonden ingesteld.

Wie zonder schriftelijke vergunning buitenkwam, werd zwaar gestraft. Maar hier in het veld waren geen Duitsers. Tom besloot toch maar door te gaan.

Snuf had van de duisternis geen last, maar Tom juist wel. Toen langzamerhand de maan opkwam, bijna in zijn volle glorie, werd het gelukkig beter.

Het heideveld was erg uitgestrekt en zonder ook maar een enkel huis; behalve de jongen en de hond was er niemand te zien. Soms was Snuf het spoor even kwijt. Dan liep hij in een kring rond en keerde wel eens een eindje terug, maar al heel gauw gingen ze weer verder. Eindelijk waren ze het hele heideveld overgestoken. Het moest nu al erg laat zijn en Tom was doodmoe. Hij probeerde Snuf weer mee naar huis te krijgen, maar de hond ging verder, met de neus dicht langs de grond. Ze kwamen nu bij de rand van een groot bos en Snuf drong zich door de struiken. Tom volgde maar weer. De takken striemden zijn gezicht en haakten soms in zijn kleren. Het huilen stond hem nader dan het lachen. Juist toen Tom erover begon te denken om desnoods zonder Snuf terug te gaan, zag hij een lichtschijnsel tussen de bomen door. Het was maar één seconde, toen was het weer donker. Nog een paar minuten volgden de jongen en de hond het smalle, kronkelende bospad. Plotseling kwamen ze op een kleine open plek tussen het dichte boomgewas, waar een oude, vervallen hut stond. Een klein straaltje licht scheen onder de deur door.

Hier was dat lichtschijnsel dus vandaan gekomen, dacht Tom.

Iemand had zeker de deur even opengedaan en hem direct weer gesloten. Snuf was bij de deur blijven staan. Een zacht maar dreigend gegrom kwam achter uit zijn keel.

‘Koest, Snuf,’ fluisterde Tom. Hij liep voorzichtig om de hut heen. Die leek uit twee delen te bestaan. In de voorste ruimte brandde licht, maar het enige raampje was met een donkere lap zorgvuldig afgedekt. Slechts op één plaats zat er een kleine scheur in de lap. Tom sloop tot vlak bij het raam, ging op zijn tenen staan en bracht zijn oog voor de opening. Zo kon hij een blik naar binnen werpen. Binnen zaten twee kerels bij een gammele tafel, waarop een jeneverfles en drie glazen stonden. Er stond ook een ijzeren geldkistje op de tafel. Tom kreeg een schok van verrassing. Dat kistje kende hij! Hij had vaak genoeg gezien dat zijn vader het uit de brandkast haalde. De mannen praatten met elkaar. Tom drukte zijn oor tegen het raam en luisterde ingespannen. Hij was daar zo mee bezig, dat hij niet in de gaten had dat Snuf plotseling onrustig werd en woedend begon te grommen.

Tom kon maar enkele woorden van het gesprek opvangen. Het ging over een auto en over iemand die de mannen Max noemden, maar veel begreep hij er niet van.

Opeens werd de ademloos luisterende jongen van achteren beetgepakt door twee sterke handen, die hem van het raam wegrukten. Tegelijk sprong Snuf met scherp geblaf op Toms aanvaller af.

Tom worstelde wild in de armen van de ongure kerel die hem vasthield, maar hij kon niet loskomen en de man riep direct zijn beide makkers in de hut te hulp. Die stormden meteen naar buiten. Een van hen had een zware knuppel in zijn hand.

Tom voelde zich verloren, maar plotseling gaf zijn aanvaller een schreeuw van pijn. Snuf had zijn scherpe tanden stevig in de arm van de boef gezet.

In een poging de woedende hond van zich af te schudden, liet de kerel Tom half los. Met een flinke ruk wist de jongen zich vrij te maken. De twee andere mannen mengden zich nu ook in de strijd. De een gaf Snuf met zijn knuppel een vreselijke klap, juist op de gewonde, door de dierenarts verbonden plek. Als een blok viel de hond neer. De ander greep naar Tom, maar de jongen gaf hem een duw en zette het op een lopen.

De maan was achter de wolken schuilgegaan en Tom kon nauwelijks zien waar hij liep.

Hij rende in wilde angst tussen de bomen en struiken door. Een tak sloeg hem in het gezicht en deed hem behoorlijk veel pijn.

Verder, vlug! Achter zich hoorde hij de woedende stemmen van de drie mannen.

Toen kwam zijn voet terecht op een knoestige boomwortel en gleed eraf. Met een smak viel Tom voorover. Hij wilde weer opstaan en doorrennen, maar een stekende pijn in zijn voet maakte het hem onmogelijk om te lopen. Nog eens probeerde hij het. Het lukte niet. De voet moest verstuikt zijn. Hij strompelde, zijn pijn verbijtend, nog een paar passen verder. De achtervolgers kwamen dichterbij. Ten einde raad kroop hij weg in de dichte struiken.

Een van de boeven liep langs het dicht bebladerde bosje en gluurde tussen de takken door. Tom hield zijn adem in. Gelukkig, de kerel zag niets. De stemmen verwijderden zich en Tom voelde zich opgelucht. Zijn voet deed echter geweldig pijn. Maar hoor, daar kwamen de mannen weer! Een van hen had een lantaarn uit de hut gehaald.

‘Hij moet zich ergens verstopt hebben. Hij kan onmogelijk zo gauw ontsnapt zijn,’ hoorde Tom hem zeggen.

Het hart van de arme jongen begon sneller te kloppen van angst.

‘Here, help mij!’ bad hij zachtjes.

Toen was het licht van de lantaarn vlakbij.

‘Kijk,’ zei de man, die al eerder gesproken had, ‘daar zijn de voetstappen van de jongen te zien, en hier houden ze op. Wacht eens even!’ Hij duwde de struiken opzij en boog zich met de lantaarn naar voren. Het licht viel op Tom, die in elkaar gedoken op de grond zat.

‘Kom er maar uit, jochie!’ zei de kerel met een gemene lach. ‘Wij hebben wel een beter plekje voor jou.’ En toen Tom geen aanstalten maakte om op te staan, greep hij de jongen ruw bij de arm en trok hem uit het bosje.

Tom stond op het punt in tranen uit te barsten, maar hij beet op zijn lippen en hield zich goed. De mannen vroegen hem naar zijn naam en wilden weten wat hij bij het raam had afgeluisterd, maar de jongen gaf geen antwoord. Toen duwden ze hem voor zich uit naar de hut. Hij hinkte en kromp in elkaar van de pijn.

In de hut stonden de jeneverfles en de drie glazen nog op tafel, maar het geldkistje was niet meer te zien.

‘Ziezo,’ zei de man, die Tom ontdekt had, ‘jij loopt niet hard meer weg met die verstuikte voet. Die is met een uurtje wel zo opgezet dat je geen stap meer kunt doen. Maar voor alle zekerheid zullen we toch je handen maar even vastbinden.’

En geholpen door de twee andere boeven bond hij Toms handen stevig op zijn rug vast. Toen opende hij de deur, die naar de tweede, onverlichte ruimte leidde en duwde Tom erin, terwijl hij dreigend zei: ‘Denk erom, als je één kik geeft, is het met je gedaan!’

Daar stond Tom in het pikdonkere kamertje. Zijn voet brandde en stak en begon te knellen in zijn schoen en het touw deed pijn aan zijn polsen. Hij liet zich op de grond zakken en dacht na. Hoe erg hij er ook aan toe was, Tom was zijn trouwe vriend Snuf nog niet vergeten en hij was erg bezorgd over de hond. Hadden de boeven hem doodgeslagen? Zou hij nu nog bij de hut liggen?

Met moeite krabbelde Tom weer overeind. Zijn ogen begonnen een heel klein beetje aan het donker te wennen en hij besloot eens voorzichtig op onderzoek uit te gaan. Gemakkelijk was dat niet met de op zijn rug gebonden handen, maar het lukte toch.

Er stond niets in het kamertje. Er was alleen een bedstee zonder deuren ervoor, waarin nog een oude, halfvergane matras lag.

Toen hij verder schuifelde over de vloer, schrok hij plotseling. In de verste hoek van de kamer stootte zijn voet tegen iets weeks, iets dat scheen te leven.

Toms hart bonsde. Toen kreeg hij een hoopvolle ingeving. Hij liet zich zo goed en zo kwaad als het ging op de vloer zakken, schoof voorzichtig achteruit, tastte met zijn vingers… Hij voelde een behaarde pels… Het was inderdaad Snuf, die daar bewegingsloos op de grond lag.

Tom kon het wel uitschreeuwen van blijdschap, maar tegelijk voelde hij nu pas echt zijn machteloosheid.

Voorzichtig tastte hij verder en raakte Snufs kop aan. Hij voelde iets kleverigs: bloed! De hond kreunde zacht. Een golf van schrik ging door Tom heen. Snuf kon wel eens langzaam doodbloeden en hij kon hem niet helpen. Hij moest zien dat hij zijn handen loskreeg om Snuf te verbinden.

Koortsachtig begon hij te denken. Zouden er geen scherpe, naar buiten stekende spijkers in de wanden van de hut zitten, waarlangs hij het touw om zijn polsen kon stukscheuren? Hij stond op en tastte langs alle wanden, maar vond niets.

Toen bedacht hij iets anders. Hij had een zakmes in zijn rechter broekzak, maar kon er met zijn gebonden handen niet bij. Hij ging languit op de grond liggen en schuurde zo over de vloer, dat de broekzak langzaam opschoof naar achteren. Daar pakte hij met zijn vingers de rand ervan en trok met alle kracht, net zo lang, tot het stiksel het begaf en de zijnaad met een krak openscheurde. Toen was het nog maar een kwestie van een ogenblik om met wat krabbewegingen de bodem van de broekzak naar boven te werken. Ha, daar viel het mes al op de grond. Zijn gretig tastende vingers vonden het al gauw en met veel moeite kreeg hij het daarna open. Maar het touw om zijn polsen doorsnijden, daar was natuurlijk geen denken aan.

Geen nood, Tom had al wat bedacht. Bij zijn onderzoekingstocht langs de wanden had hij een brede naad tussen twee planken ontdekt. Daar wist hij het geopende mes tussen te wringen. Nu bewoog hij met z’n gebonden polsen voorzichtig langs de scherpe snede. Moeilijk ging het. Tweemaal schoot het mes los en eenmaal sneed hij zich in zijn handen, maar hij kwam verder.

Met een laatste ruk wist hij zich van het touw te bevrijden.

In de andere kamer werd daverend gelachen. De boeven waren blijkbaar in een vrolijke stemming.

Juist toen Tom naar de hoek van Snuf wilde gaan, voelde hij gesnuffel bij zijn benen. De hond was bijgekomen en had zijn baasje opgezocht.

Weer klonken luide stemmen in de kamer naast die van Tom.

‘Ik zeg je, als Max geen autopech had, was hij hier allang geweest. Maar je zult zien dat hij nog voor morgenvroeg opdaagt,’ hoorde Tom zeggen.

‘Dat is hem geraden ook. Hij heeft een Duitse vergunning om ’s nachts te rijden. Daar zullen we goed gebruik van maken. Als het licht wordt, ben ik liefst een flink eind uit de buurt,’ bromde een andere stem.

‘Maar wat doen we met die aap van een jongen?’

‘Wees toch stil!’ zei de derde boef, die blijkbaar minder gedronken had, met zachte dreigende stem. ‘Wacht eens even.’ Tom hoorde hem opstaan. Gelukkig begreep hij direct wat er gebeuren zou.

‘Koest, Snuf! Doodliggen!’ fluisterde hij tegen Snuf. Dat was een van de kunstjes, die hij de hond had geleerd.

Snuf liet zich plat op de grond vallen, de kop op zijn voorpoten en de ogen gesloten en tegelijk liet ook Tom zich languit zakken, de handen onder zich op de rug, alsof ze nog vastgebonden zaten.

Het was net op tijd! De deur ging open en een van de boeven, met een lamp in zijn hand, keek naar binnen. Tom en Snuf lagen doodstil en na een ogenblik ging de deur weer dicht.

‘’t Is in orde. De hond heeft dit keer zijn portie gehad, die zal wel dood zijn, en die jongen is van ellende in slaap gevallen,’ zei de kerel tevreden. ‘Als we weggaan, zullen we dat ventje nog wat beter vastbinden en een prop in zijn mond stoppen. Na een paar dagen zal hij wel gevonden worden, maar dan zijn wij allang in veiligheid. En die smerige hond… als hij nog leeft, zal ik hem wel even met mijn mes in zijn hals kietelen!’

Tom huiverde van schrik. Ditmaal was het nog goed gegaan, maar als het hem niet lukte om snel te ontsnappen, zag het er slecht voor hem uit. Stel je voor, hier dagenlang te moeten liggen met een prop in zijn mond! Misschien zou hij verhongeren, als hij niet op tijd gevonden werd. En Snuf zouden ze in elk geval vermoorden.

De mannen praatten verder. Tom begreep het nu wel. Max was de vierde boef, die met een auto zou komen om de anderen op te halen. Toen hij bij het raam luisterde, was blijkbaar net een van de kerels buiten geweest om naar Max uit te kijken. Dat was zijn ongeluk geworden. Nu dacht hij weer aan Snuf. De hond bloedde nog en kreunde soms zacht. Hij moest hem helpen. Hij trok zijn bloesje uit en sneed het met zijn zakmes in repen. Toen verbond hij zo goed mogelijk Snufs kop. De hond liet het gewillig toe.

Opeens merkte Tom dat het wat lichter in zijn donkere hok was geworden. Hij kon de hond nu zien. Waar kwam dat lichtschijnsel vandaan?

Toen hij naar boven keek, ontdekte hij het. Er zat een gat in het dak! Zolang het donker was, had hij dat niet gezien, maar nu was de maan weer even door de dikke wolken gebroken. Hij scheen precies door de opening naar binnen. Tom zag dat een wrakke plank van het houten dak was gebroken. De pannen die erop lagen, waren wat verschoven en een stukje van de hemel was te zien. Ineens werd hij heel rustig. De Here zag hem hier wel in het donker. Hij vouwde zijn handen en vroeg: ‘Here, wilt U mij redden uit dit gevaar.’

Toen kreeg hij een nieuw idee. Het gat in het dak was precies boven het bed. Als hij eens probeerde naar buiten te klimmen! Hij stond op en wilde naar het bed lopen, maar toen pas merkte hij hoe zijn verstuikte voet was opgezwollen! Hij kon bijna geen stap verzetten, en kreunde van de stekende pijn. Hij ging zitten, trok met moeite zijn schoen uit en wond de repen stof, die hij van zijn bloesje nog over had, stevig om de pijnlijke plek. Dat gaf wel wat verlichting, maar aan lopen viel toch niet te denken.

En tóch liet het plan hem niet los. Opeens dacht hij: als Snuf er nu eens door kon en hulp ging halen! De trouwe hond was wel zwaargewond, maar hij liep alweer om zijn baas heen. En Snuf was een ontzettend slim beest. Misschien zou hij begrijpen, wat hij doen moest. Tom hinkte naar het bed en klom er voorzichtig op. Nu kon hij met zijn hand bij het gat komen. De opening was klein, maar de planken waren half vergaan. Als hij een flinke ruk gaf, moest het wel mogelijk zijn nog een stuk weg te breken en de pannen opzij te duwen. Maar dat zou natuurlijk in de kamer ernaast gehoord worden.

Minutenlang stond hij stil en luisterde, zijn hand aan het stuk plank dat eraf moest. De drie boeven hadden blijkbaar de jeneverfles weer aangesproken en waren in een vrolijke stemming. Een van de drie vertelde een mop en een bulderend gelach steeg op.

Krak, zei de plank. Hij brak af door de harde ruk die Tom eraan gaf. Het gekraak werd door het lachen overstemd en zo hoorden de drie kerels gelukkig ook niet de kreet van pijn die Tom gaf.

Een van de pannen was door het gat naar binnen gevallen, precies op zijn zere voet.

Met tranen in de ogen vocht de arme jongen tegen de felle pijn. Gelukkig zakte het al gauw een beetje af.

Het gat was nu groot genoeg, maar zelf erdoor klimmen en naar huis lopen, daar was geen denken aan.

Plotseling voelde Tom een vochtige hondensnuit tegen zijn knie. Snuf was naar hem toegekomen.

De maan scheen nu helder door het gat in het dak en Tom kon duidelijk de bebloede verbonden kop van zijn trouwe kameraad zien. Het verband leek toch geholpen te hebben, want Snuf stond weer stevig overeind en zag er vrij levendig uit.

Ik moet het wagen, dacht Tom. Zelf kan ik niet ontsnappen, dus moet Snuf maar door het gat om hulp te halen.

Hij riep de hond bij zich in de bedstee en probeerde hem op te tillen. Maar dat viel hem niet mee! Snuf was dit jaar flink gegroeid en een forse, zware hond geworden. Nee, het zou anders moeten.

Even dacht hij na. Toen wist hij het. Hij bukte zich, duwde Snufs snuit omhoog en wees naar het gat.

‘Daar Snuf, daar! Spring erdoor en ga naar huis!’

Twee, drie keer zei hij dit nadrukkelijk, telkens naar het gat wijzend. Snuf kwispelde met zijn staart en jankte zachtjes, alsof hij wilde zeggen: ‘Ik begrijp het wel, maar het is te hoog!’ Tom had dat wel verwacht. Hij luisterde nog even naar de geluiden uit de andere kamer. De boeven waren vrij luidruchtig aan het praten.

Toen bukte hij zich voorover, de handen op zijn knieën, en fluisterde: ‘Spring, Snuf, spring!’

De hond begreep het! Met een sprong kwam hij op Toms rug terecht. De jongen wankelde onder het zware gewicht en zijn voet deed erg veel pijn, maar hij hield zich staande. Toen zette Snuf zich af met zijn sterke poten, rrts… daar verdween hij door het gat!

Tom hoorde hem neerkomen op het pannendak, toen een doffe bons. De hond was op de grond gesprongen.

Met ingehouden adem wachtte Tom of de boeven het lawaai gehoord hadden. Maar nee, ze praatten gewoon door.

Toen knielde de jongen bij de bedstee. Hij dankte de Here dat het plan gelukt was en vroeg ook of Snuf veilig thuis mocht komen en gauw met hulp zou terugkomen. En toen hij gebeden had, was Tom niet bang meer.

3
Onrust op Welgelegen

Op Welgelegen, het landhuis van de familie Sanders, was die nacht alles in rep en roer. ’s Avonds voor het donker werd, waren de ouders van Tom met de auto thuisgekomen. Ze wisten al van de inbraak, maar bij aankomst wachtte hun een nieuwe schrik. Tom was verdwenen!

Toen vergaten de arme ouders de diefstal van het geld. Ze dachten alleen maar aan hun jongen.

Direct werd een boodschap gestuurd naar de huizen van Toms twee vrienden, maar ook daar had men hem niet gezien.

Coby ontdekte dat Snuf ook verdwenen was. Toen kwam er een bang vermoeden op bij meneer Sanders. Als de jongen en de hond nu eens eropuit getrokken waren om de inbrekers op te sporen. Wie weet, misschien hadden de boeven hen wel te pakken gekregen.

Gelijk belde hij de politie op en een poosje later kwam een motor met zijspan aangereden. Twee politiemannen meldden zich.

Alle leden van het huispersoneel werden nu ondervraagd. Ook aan Ina, Toms zusje, vroegen ze wanneer ze Tom het laatst gezien had. Het bleek dat Ina, die nog steeds veel moest rusten, tegen de avond door het raam van haar kamer Tom en Snuf in de tuin had zien lopen. Ze waren achter enkele bosjes verdwenen.

‘Tja, meneer,’ zei de oudste van de beide mannen, ‘we kunnen uw jongen vannacht moeilijk gaan zoeken. Morgen zullen we proberen een goede politiehond uit de stad te krijgen. Misschien kan die hem opsporen en mogelijk vinden we dan meteen de dieven.’

‘Maar dan is onze jongen misschien al vermoord,’ zei Toms moeder snikkend.

De politieman haalde de schouders op. ‘We kunnen nu niet veel beginnen, mevrouw. Morgen kan de verdwijning van uw zoon voor de radio worden omgeroepen en kunnen we er met de speurhond op uitgaan. Het kan allemaal wel erg meevallen!’

Buiten scheen de maan over de bossen en velden. Op een groot heideveld liep een hond, met om zijn kop een verband dat doordrenkt was met bloed. Het dier slingerde bij het lopen en kwam maar langzaam vooruit. De koorts brandde en klopte in het lichaam van Snuf en maakte de sterke hond krachteloos. Maar hij sleepte zich voort, want hij wist dat er groot gevaar dreigde voor Tom en dat hij hulp moest halen. Eenmaal hield hij stil bij een grote waterpoel. Hij dronk met gulzige teugen.

De beide politiemannen maakten zich klaar om te vertrekken. Toms vader bracht hen naar de deur. De ene man ging in het zijspan zitten, de andere stapte in het zadel en zette de motor aan. Hij salueerde naar meneer Sanders en wilde wegrijden.

Op dat ogenblik glipte een hond door de lichtbundel van de koplamp, wankelde tegen de hoge stoep op en viel aan de voeten van Toms vader neer.

Het was Snuf. Meneer Sanders schrok toen hij het arme uitgeputte dier zag.

‘Stop!’ riep hij tegen de twee die juist wegreden. Direct stopte de motor.

Snuf lag bewegingsloos, alsof hij dood was. De mannen droegen hem naar binnen. Toen ze het verband om zijn kop losmaakten, zei Toms moeder, die er ook bij gekomen was, verschrikt: ‘Dat zijn repen stof van het bloesje van Tom!’

Ze begrepen allemaal dat er iets ergs was gebeurd en dat Tom er ook in betrokken was. De angst van de arme ouders werd nu nog groter. Meneer Sanders liep naar de telefoon en belde de dierenarts.

Het duurde even voor hij gehoor kreeg, want de man lag al in bed. Toen hij van Toms vader hoorde wat er aan de hand was, beloofde hij meteen te komen.

Snuf was weer bijgekomen. Hij keek onrustig om zich heen, kwispelde even met zijn staart toen hij Toms vader zag en liep wankelend naar de deur. Toen meneer Sanders de kamerdeur opendeed, liep Snuf gelijk de gang in naar de voordeur, terwijl hij soms achterom keek of men hem wel volgde. ‘Hij wil ons mee hebben! Tom moet in gevaar zijn!’ riep meneer Sanders.

Hij bracht de tegenstribbelende hond weer naar binnen, want Snuf was nog veel te zwak.

Toen kwam de dierenarts. Hij onderzocht de hond en zei: ‘Het dier heeft veel bloed verloren en is ernstig verzwakt, maar er zijn geen levensgevaarlijke wonden.’

‘Ziet u kans om de hond in korte tijd zoveel beter te maken dat hij ons vannacht nog het spoor van de vermiste jongen kan wijzen?’ vroeg een van de politiemannen.

De arts trok een bedenkelijk gezicht.

‘Dat zal niet meevallen,’ zei hij, ‘maar de hond lijkt me buitengewoon sterk en taai. Geef hem maar wat vlees te eten, dan zal ik hem een spuitje geven, waar hij wat van opknapt. We moeten iets wagen, want de jongen is misschien in levensgevaar.’

Toen Snuf een spuitje had gekregen en wat gegeten had, werd hij veel levendiger. Hij was echter nog steeds onrustig, liep naar de deur, krabbelde er met zijn poten aan en keek vragend naar meneer Sanders.

‘Kom mee,’ zei deze, ‘wij moeten het er nu maar op wagen. Wachten tot morgenvroeg de spertijd voorbij is kunnen we niet. Elke minuut is kostbaar en de hond lijkt mij nu alweer veel beter.’

Toms vader haalde een lange, dunne riem voor de dag en maakte die vast aan de halsband van Snuf.

De dierenarts was al vertrokken, maar de tuinman wilde beslist mee om Tom te zoeken. Hij wapende zich met een bijl, terwijl meneer Sanders een stevige wandelstok meenam.

De politiemannen hadden elk een revolver en een gummistok.

Toen de voordeur openging, trok Snuf zó hard aan de riem, dat meneer Sanders hem nauwelijks houden kon. Ze gingen de maanverlichte tuin door en de hond wilde door het gat in de heg kruipen, maar de tuinman haalde een sleutel uit de zak en opende een poortje dat daar vlakbij was, zodat ze gemakkelijk op de zandweg kwamen. Langs deze weg ging het spoor naar het grote heideveld en al snel waren ze midden in de eenzaamheid. Allen waren in gespannen verwachting wat er nu gebeuren zou. Snuf aarzelde geen ogenblik, maar liep rechttoe rechtaan. Hij wist blijkbaar precies waar hij moest zijn. Dwars over het heideveld liep een eenzame landweg, waar bijna nooit andere voertuigen voorbijkwamen dan een enkele keer een boerenwagen. Toen ze deze weg dwars overstaken, zagen zij plotseling van links een auto aankomen, die zonder lichten reed.

‘Dat is toch al te gek,’ bromde een politieman. ‘Wij hebben niet veel tijd, maar ik zal deze man toch even waarschuwen.’

Hij ging midden op de weg staan en gaf een stopsein met zijn zaklantaarn. Plotseling gaf de bestuurder vol gas. Hij reed recht op de man af, die nog net opzij sprong. In suizende vaart verdween de wagen.

‘Wat een brutale schurk!’ zei de politieman. ‘Heeft iemand van de heren het nummer kunnen noteren?’

Dat bleek niet het geval te zijn. Alles was zo vlug gegaan, dat er geen tijd was geweest om goed te kijken. Wel wisten de anderen zeker dat er maar één man in de wagen gezeten had.

‘Laten we nu maar verdergaan,’ zei meneer Sanders, die erg onrustig was over het lot van Tom. Het viertal, aangevoerd door Snuf, vervolgde weer zijn weg over het heideveld. Niemand van hen had enig vermoeden dat de auto en de man die erin zat, heel veel met Tom en met de inbraak te maken hadden.

4
Spannende uren

Tom was, nadat Snuf door het gat in het dak was verdwenen, vol spanning blijven wachten. Hij begreep wel dat er voorlopig nog geen hulp kon opdagen, maar toch luisterde hij naar ieder geluid dat er te horen was.