Wessel Broekhuis

Alleen met mijn wereld

hoe ik leerde leven met autisme

+++

+++

+++

Uitgegeven door: Uitgeverij Nieuwezijds, Amsterdam

Verzorging e-book: CeevanWee, Amsterdam

Omslag: Studio Jan de Boer, Amsterdam

+++

© 2010, 2011, Wessel Broekhuis

+++

ISBN 978 90 5712 348 1

NUR 770

+++

www.nieuwezijds.nl

+++

Deze digitale editie is gemaakt naar de vijfde oplage, 2010.

+++

Het fragment uit A.A. Milne, Het huis in het Poeh-hoekje (2007) is overgenomen met toestemming van Uitgeverij Unieboek BV/Van Goor.

+++

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke andere wijze ook en evenmin in een retrieval system worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Voor Elly en GéJé

omdat ik zonder hen niets zou zijn.

En voor alle autisten

en andere mensen

die worstelen met hun eigen identiteit.

+++

‘Allright, I’ll give it a try.’

‘No, try not.

Do or do not.

There is no try.’

– Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back,

Yoda tegen Luke Skywalker

Woord vooraf
Ik ben

Er zijn mensen die om uit te vinden of een boek het lezen of kopen waard is, de eerste of laatste zin ervan lezen. Ik heb dat ook een tijdje gedaan. In mijn ogen is wat er in het midden gebeurt, echter net zo belangrijk als het begin of einde. Een zin uit een songtekst die ik ooit geschreven heb, luidt: ‘It’s birth and death and in between we are formed.’ Daarom is het begin van dit boek ook niet al te spectaculair. Ik begin met een introductie van mijzelf. Misschien is het niet interessant om te lezen, maar handig om te weten is het wel.

+++

Ik ben Wessel Broekhuis. Ik woon in Amsterdam, bij mijn moeder. Ik heb geen broers of zussen. Mijn ouders zijn gescheiden, maar dat vind ik niet erg. Ik weet niet beter – ik zie mijn vader heel vaak en mijn ouders gaan gelukkig goed en vriendschappelijk met elkaar om. Uit de rest van mijn familie springen verder mijn lieve tante Saskia en haar dochter Ruby in het oog. Zij zijn als een tweede moeder en een zus voor mij.

Ik ben 16 jaar oud. Ik ben een behoorlijk lange slungel, zo’n 1,87 meter. Ik loop een beetje krom, maar de laatste tijd probeer ik om meer rechtop te lopen. Ik heb een bleke huid en bruingroenige ogen. Mijn bruine haar is behoorlijk lang. Ik ben erg slap en heb geen spieren, dus die wil ik graag een beetje gaan kweken de komende tijd – ik ben al hard op weg in de sportschool. Zoals je misschien merkt, denk ik veel over mijn uiterlijk na. Eigenlijk veel meer dan ik zou willen.

Wat moet je verder over mij weten? Ik ben dol op muziek, op rock ’n roll – met name de harde en duivelse variant, Metal. Ik ga geen favoriete bands noemen, omdat ik me dan schuldig voel tegenover al het goede dat ik niet noem. Samen met Hannah, Victor en Joachim speel ik in een Metalband. We heten Crush en we zijn nu al twee jaar bezig. En ik ben niemand minder dan de zanger! Ik besteed veel van mijn geld en tijd aan muziek: cd’s kopen, concerten bezoeken.

Geheel in tegenstelling tot mijn ruige muzieksmaak, kijk ik vaak Disneyfilms. Ook loop ik graag rond in de dierentuin. Een andere grote voorliefde is op dit moment de televisieserie Lost. Ik leen de dvd’s van mijn nichtje en ik ben er echt door gegrepen, net zoals veel anderen over de hele wereld. En ik kijk elke avond naar Friends! Verder vind ik acteren erg leuk – ik doe mee aan de schoolvoorstelling – en ik teken graag.

Nu ik erover nadenk: ik heb eigenlijk een heleboel vriendinnen en vrienden. Slechts enkelen noemen doet de rest tekort. Ze zijn allemaal geweldig, ik ben zo blij met ze. Ik heb overigens geen vriendin nu. Verder rook ik niet, maar drink ik wel. Dit zijn een beetje de basisdingen die je van mij moet weten. Er staat hier nog niks over mijn karakter en gedrag, maar dat zal later uitgebreid aan bod komen. Want dat is de kern van dit relaas.

+++

In december 2008 werd in de brievenrubriek van de VPRO gids, Achterwerk, een brief van mij geplaatst. Het was een reactie op een brief van een meisje dat schrijven ook leuk vond en het goed kon. Ik vertelde dat ik bezig was met een boek. Over autisme, want dat heb ik dus. Ik kreeg veel reacties, ook van onbekenden die mij opzochten via de profielensite Hyves. Maar het beste moest nog komen.

Ik dacht dat mijn vriendin Hannah mij het mooiste compliment ooit gaf, toen ze zei dat als ‘rock’ een schoolvak was, ik het zou moeten geven (dit nadat ik muziek van Metallica herkende in een film die we aan het kijken waren). Maar de aandacht die ik kreeg van verschillende uitgevers was een nog mooier compliment. En hoewel dat natuurlijk niks hoeft te betekenen, voelde ik me enorm vereerd. En het heeft dus wat betekend, anders las je dit boek nu niet.

Door mijn afwijking heb ik niet de energie en de behoefte om elke zaterdagavond uit te gaan. Dus gebruik ik die tijd om aan dit boek te werken. Het zijn vruchtbare sessies, maar eigenlijk verzet ik altijd wel goed werk. Ik hoef me er niet eens voor te concentreren. Inspiratie – het is een vette kick. Had ik het gevoel dat ik iets moest en wilde doen? Maar wist ik niet wat? Dan plantte ik me achter de pc, opende ik het Worddocument met de naam ‘Autisme’ en scrolde ik erdoorheen, telkens met de merkwaardige gedachte: heb ik dit allemaal geschreven, is dit wel normaal voor iemand van 16? En dan stopte ik ergens, liet ik de muis met rust en begon ik te typen. Zoals nu!

Vanaf begin 2009 was dit boek mijn prioriteit. Bijna al mijn vrije tijd besteedde ik eraan. Als ik niet met vrienden was, zat ik achter de computer, typend op lichtsnelheid, zo driftig dat mijn moeder bang was dat ik de toetsen door de tafel ramde. Het voelde niet als een verplichting en soms vergat ik bijna dat ik ook nog dingen voor school moest doen. Schrijven is mijn ultieme ontspanning en aan dit boek werken, voelde als het voltooien van mijn magnum opus.

+++

Maar goed, ik heb dus autisme, en ik heb moeten vechten voor een goed leven. Met veel hulp is me dat gelukt, en ik ben nu aan het zegevieren. Dit boek gaat daarover en is er het ultieme bewijs van – mijn tastbare glorie. Het sprookjesbos dat mijn huidige leven is, begon als mos tussen massieve stenen. Nu zijn die stenen bedolven onder verse pracht. Veranderd in een mooi monument, een prachtig heden.

Inhoud

Ik doe wat ik ben

Verdwaald in de wereld, verdwaald in mezelf

De invloed van alles op het zijn

Onder anderen

Obsessie: dat wat mijn hoofd vult

Dwang: doen wat de stem je opdraagt

Mensen om mij heen

Kwellingen van het schoolleven

Meisjes, liefde, seks: over wat er echt toe doet!

Crush

Concerten

Lowlands

Geluk: gouden dagen

Ik doe wat ik ben

Ken je het gevoel dat je dingen doet waarvan je weet dat je ze de rest van je leven wilt doen en wilt blijven ervaren, omdat ze zo goed en mooi zijn? Omdat je er zo in uitblinkt? Een gelukzalig gevoel, maar zonder de angsten en onzekerheden die verliefdheid met zich meebrengt. Alleen de zaligmakende roes, die een poort opent naar wie je echt bent. Ik ervaar dat gevoel keer op keer als de klassieker Cruelty and the Beast van Cradle of Filth een pirouette maakt in mijn cd-speler. Als ik bij een concert ben waar ik een tijd naar heb uitgekeken. Als ik met mijn band speel en een prestatie neerzet om trots op te zijn. En als ik leuke momenten beleef met mijn vriendinnen en vrienden. Maar ik ervaar deze euforie het meest tijdens het schrijven.

Als ik ergens voor ben voorbestemd, dan is het wel om te schrijven. Ik heb me nog nooit zo mooi gevoeld als tijdens het schrijven. Ik heb me nog nooit zo energiek en gelukkig gevoeld als wanneer ik achter de computer zit of mijn schrijfblok en pen in mijn hand heb. Ik speel met woorden – letters zijn puzzelstukken waarmee ik een verhaal kan vertellen, gevoelens kan uitdrukken, misschien wel mensen kan boeien. Letters zijn voor mij niet zomaar zwarte tekens. Het zijn landschappen, scènes, vormen, kleuren en emoties. Lichtvlekjes die samen een regenboog vormen; een eigen wereld waarin ik me thuis voel, een zee waarin ik baad. Eenmaal neergezet kunnen ze alles zijn wat je wilt, van een gezellig gesprekje met een vriendin op MSN tot een angstaanjagend, ziek verhaal vol levende doden en grafrovers.

Ik schrijf vooral songteksten voor mijn band. Ik ben gestopt met tellen, maar heb er nu volgens mij zo’n 150. Daarnaast hou ik al heel lang van mythologie-, fantasy- en horrorverhalen. Er spelen duizenden verschillende ideeën door mijn hoofd om een eigen epos te schrijven. Eigenlijk sinds ik The Lord of the Rings voor het eerst zag, nu zeven jaar geleden. Ik heb nu ook eindelijk wat concrete aantekeningen op papier gezet en ik schrijf af en toe een stuk aan een verhaal genaamd Bloedwereld. Het gaat over een demon die jarenlang onder de grond gevangen heeft gezeten, maar per ongeluk uit zijn gevangenis wordt bevrijd en op jacht gaat naar de man die hem daar ooit heeft opgesloten.

Ook bespreek ik vaak mijn indrukken van een cd of een optreden in een recensie. Ik doe dat nu ook voor de site www.blastbeat.nl. Een fijn bijbaantje want ik doe het graag en krijg uitbetaald in nieuwe cd’s om over te schrijven. En af en toe interview ik zelfs een van mijn idolen! Van schrijfopdrachten voor school probeer ik altijd wat moois te maken. Ik kreeg bijvoorbeeld een tien toen ik voor geschiedenis een brief had geschreven waarin ik de wanhoop van een soldaat in de waanzin van de Eerste Wereldoorlog beschreef. Ja ja, even opscheppen op zijn tijd mag best en is voor een onzeker persoon als ik zelfs heel lekker! Het lijkt er dus op dat ik best goed kan schrijven. De meeste mensen hadden dat niet van mij verwacht, ikzelf misschien ook wel niet.

+++

Maar er moet natuurlijk ook een reden zijn om te schrijven. Iets wat mij beïnvloedt. Voor mij is dat iets wat mij al vanaf mijn geboorte onderscheidt van anderen – mijn autisme. Wat dat is, en hoe het mijn leven gevormd heeft, daar gaat dit boek over. Doordat ik autistisch ben, heb ik al best veel meegemaakt en het leek me zinnig om wat van mijn ervaringen neer te pennen. Wie weet heeft een van jullie er wat aan. Als je een autist bent, net als ik, helpt het je misschien wel op het pad naar een gelukkiger leven. Mijn huidige leven komt namelijk behoorlijk dicht in de buurt van perfectie, en wie weet kan ik je helpen net zo goed terecht te komen als ik, want ik word elke dag trotser op mezelf. Daarom is dit boek er voor alle andere autisten op de wereld. En misschien is het sowieso wel interessant om te lezen als je niet weet wat autisme is, als je er meer over te weten wilt komen of als je wilt weten hoe je met autistische personen om kunt gaan. Dit boek is er dus voor al deze mensen, maar in de eerste plaats voor mij – dit is mijn verhaal, mijn leven. En als er mensen zijn die het zouden lezen, wie dan ook, zou ik dat echt geweldig vinden.

Zoals je waarschijnlijk al hebt gemerkt, gaat dit boek niet alleen over autisme, maar ook over mij als persoon. Over mijn leven en mijn gedachten. En ik laat je nu ook meteen de kern van autisme zien: als je het hebt, zit het in je hele wezen; in alle aspecten van je bestaan. En dus in alles waarover ik ga vertellen – mijn obsessies, mijn angsten, mijn dwangneuroses, hoe ik met andere mensen omga, wat mij gelukkig maakt en hoe ik dat ervaar. Mijn gedachten en levenswijze, alles wat ik doe en alles waar ik het over heb in dit boek, is autistisch.

En nog dit: ik heb het afwisselend over autisme en Asperger, maar daar bedoel ik hetzelfde mee. Maar hoe het nou precies zit met mij en autisme, dat kom je te weten als je doorleest.