GEORGINA
VERBAAN

LOZE
RUIMTE

Uitgeverij Podium
Amsterdam

© 2016 Georgina Verbaan

Omslagontwerp Bram van Leeuwen

Verzorging ePub CO2 Premedia

Foto auteur FotoFloor

ISBN e-book: 978 90 5759 825 8

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, november 2016

www.uitgeverijpodium.nl

Inhoud

Sigaretje

Henk

Jeuk

JSF

Koud

Stamppot

Hoofd

Prof. dr. Laurens

Major Tom

Teckels

Balans

Jezelf zijn

Vragen

Fatsoenspolitie

De Mand

Massage

Bank

Advies

Dortmund

Venus

Kijk nou, een eeltvijl

Kakkerlak

Kwijt

Laat me raden

Aambeeld

Een vrouw en haar man

Stroomstoring

Lente

Alleen

Camping

Roofvogels

Purrels

Lucht

Taart

Tophond

Ramptoerist

Wintersportluncher

Niet om aan te zien

Esoterisch gegrijns

Omlegging

Offertes

Wally

Uitjes en zuur

Worst

Laag

Klompvoet

Duif

Plakken

De Dender

Oké, prima

Geflap

1e klas

Pap

Nel

Verantwoording

Sigaretje

Als je haar op straat voorbij ziet harken met haar Dirktas vol lege sherryflessen is er weinig wat prijsgeeft dat ze vroeger in Duitsland een gevierd balletdanseres was. Totdat ze een reiger passeert: ‘Schau mir nicht in die Augen, verzögerte Vogel!’

Ik denk vaak aan haar. Meestal ’s ochtends. Ik stel me dan voor hoe ze wakker wordt. Hoe ze rochelend een lampje naast haar bed aanknipt en met haar rimpelige gele wijsvinger en kromme duim die niet meer in oké-stand kan een peuk uit een pakje Tivoli peutert, om er een steekvlam tegenaan te houden met een aanvankelijk haperende aansteker van een bouwbedrijf uit Uden. Hoewel haar mond en het gebied eromheen een dorre indruk maken is zij een natte roker. Haar lippen omsluiten de sigaret en verdwijnen met het filter naar binnen, het oplichtende stokje achterlatend in een rij verticale vleestralies waarop zo hier en daar nog wat angstig weggekropen acajou-rode lippenstift verscholen zit. Ze sluit haar ogen en laat haar hoofd voorzichtig in haar kussen vallen, haar lippen komen weer tevoorschijn terwijl ze inhalerend het vochtige filter ertussenuit trekt.

Na een tijdje zo te hebben gelegen opent ze haar ogen als ze op de gang haar kat zijn ontbijt hoort opeisen. Drie centimeters as staren haar aan. Ze hangen vervaarlijk aan de sigaret. Snel maar behoedzaam beweegt ze de peuk naar het nachtkastje waar, te midden van een schoteltje met zilveren ringen en een halve rol King, een zalmroze zeepbakje in de vorm van een schelp dienstdoet als asbak. Ze tikt af en mist. Ze is zo moe. De as dwarrelt op het kleedje naast haar bed.

Ja. Zo moet het ongeveer gaan, dacht ik ook vanochtend weer toen ik achter mijn bed de ducttape die ik over de plinten had geplakt inspecteerde op losgelaten stukken.

Want ze is grappig, maar ze is ook mijn onderbuurvrouw. Ik moet mijn rookmelders testen.

Henk

Wat u uw psycholoog/collega’s/moeder/vriend(in)/bakker zou kunnen vertellen wanneer u een zekere mate van desinteresse of verveling vermoedt: boh. Ik had vanochtend weer zoiets. Ik zou om 6.15 opgehaald worden door een taxi. Nu is dat sowieso een tijdstip waarop mijn duistere kant nog klaarwakker is, in tegenstelling tot mijn gevoelens van begrip en mededogen, maar als zo’n irritant montere taxichauffeur dan al om 6.08 aanbelt borrelt mijn gal als een vulkaanuitbarsting omhoog en kookt mijn bloed over.

Ik had mijn tandenborstel nog niet uit mijn mond getrokken of meneer belde weer aan. ‘It’s a Small World After All’ is echt een heel stom deuntje voor een deurbel, daar moet ik eens iets aan doen. Met het bloed soppend in mijn schoenen en tandpasta schuimend in mijn mondhoeken stoof ik de trap af en opende met de snelheid van het licht mijn voordeur. Daar stond-ie dan, met zijn vette buik sfeervol uitgelicht in het schijnsel van de maan.

‘Goeiesmorgens! Ik ben Henk.’

‘Oh ja, Henk?’ blafte ik en er vloog wat gal uit mijn keel op zijn gezicht. Het siste, en er kwamen kleine wolkjes van de brandpuntjes die het bittere vocht in die olijke pleuriskop had gevreten. ‘Goeiesmorgens? Vind jij dat normaal Nederlands, Henk?’

Henk keek vertwijfeld.

Ik kan er niet tegen als mensen vertwijfeld kijken. Wie denk je dat je bent, denk ik dan. FUCKING HELEN HELMINK, HENK??! Ik greep een van de VT Wonen-bloempotten van de buurvrouw, hief het ding inclusief de laatbloeier in poederroze — de hydrangea arborescens als ik het goed zag — en ramde die met kracht in dat domme gezicht van hem. Met z’n goeiesmorgens. Ik heb zijn lijk over het sloophouten tuinbankje van de buurvrouw gedrapeerd en heb zijn taxi gepakt. Want dan rij ik liever zelf, als het allemaal zo moet. VERDOMME!

Maar goed, ik voel me inmiddels weer een stuk beter gelukkig. Volgende week zelfde tijd?/Iemand nog koffie?/Wat staan je seringen er keurig bij./Leuke broek. Nieuw?/Een half tijgertje bruin graag.

Jeuk

Lamisil Wants. Die twee woorden blijven zich herhalen in mijn hoofd terwijl ik een interview probeer te geven aan een vermoeide journalist die ook niet met mij in een kamer wil zijn. Hij eet een appel. Of ik op mijn personage in de film lijk, veinst hij te willen weten. Ik wil zeggen ‘fysiek eng veel’ en het daarbij laten maar er glijden geheel conform de onuitgesproken afspraak wat algemeenheden over het moederschap over mijn lippen terwijl ik er moeilijk bij frons.

Ik frons omdat mijn voet jeukt. God, ik zou dat ding wel van mijn been af willen rukken om door mijn panty heen al het vlees eraf te knagen, maar je doet het niet. Waar ik inspiratie vandaan haal, vraagt hij zuchtend. Een kaasrasp. Als ik nu toch een kaasrasp had. ‘Uh…’ Het is natuurlijk Lamisil Once en niet Wants, maar ik versta ‘wants’ in die reclame en heb dat nooit gek vinden klinken. ‘Sorry, wat zei u?’

‘Waar vond je inspiratie. Voor die rol.’

In al die hotels waar ik de afgelopen maanden geweest ben, dáár heb ik het natuurlijk opgelopen! Voetschimmel. Jeuk! ‘Uh…?’ Wedden dat de schoonmakers daar de kranen met hetzelfde doekje oppoetsen waarmee ze even daarvoor de spetters van de wc-rand veegden? Arggh, de vloer zou bezaaid met schilfers zijn als ik nu mijn panty uittrok.

De journalist kijkt me vragend aan maar meent het niet. Hij wil niet weten waar inspiratie te vinden is. Hij wil naar huis.

‘Uh…’ Bij binnenkomst altijd eerst dat gore spermasprei van je hotelbed rukken en in een hoek werpen. Daarna de naden van het matras inspecteren op wantsen. Een geniepig volkje dat je in de gaten moet houden, omdat ze zich overal verstoppen en pas als je slaapt giechelend in colonne op je af komen kruipen. Ze gaan pas dood bij extreme hitte, dus als je er een paar mee naar huis neemt, zit er niets anders op dan je huis en dat van alle belendende buren in de fik te steken. Naakt. Ik wil krabben.

De journalist schraapt het klokhuis van zijn appel kaal met zijn ondertanden. Ik vermoed dat hij zijn hobby in zijn twitternaam verwerkt heeft. @KorfbalBert ofzo. Ik wil hem slaan.

Er komt een meisje binnen. ‘De tijd zit erop,’ zegt ze. De journalist vertoont voor het eerst een oprechte emotie: opluchting. Als ik niet zo’n jeuk had was het wederzijds.

JSF

Ik begrijp het wel, de aanschaf van die JSF’S. Ze zien er blits uit. Zo had ik drie jaar geleden mijn oog laten vallen op een Mercedes 280 coupé uit 1978. Mijn omgeving liet geen kans onbenut mij hiervan te weerhouden. Maar ik leef op bij weerstand en bovendien vermoedde ik afgunst. Ik zag haar voor het eerst op Marktplaats in al haar seventies-glorie. Sjiek was ze niet, ze droeg opzichtige zilverkleurige velgen, maar lekker was ze wel. Ze stond in het uiterste puntje van Friesland te wachten op iemand die 2500 euro voor haar overhad. Alle adviezen negerend besloot ik op de trein naar het Noorden te stappen. Twee uur lang mijmerde ik over de avonturen die we gingen beleven, terwijl de Friese akkers langsgleden en ik, wanneer we een dorp passeerden, er zo nu en dan kort verbaasd over was dat er zo ver van Amsterdam daadwerkelijk mensen wonen. No way in hell dat ik deze treinreis nog eens in tegenovergestelde richting zou maken.

Omdat het miezerde ging ik snel in haar zitten toen ik haar ontmoette op het erf van een onverstaanbare man met een krulsnor. De gebreken waren allerminst verborgen, ik keek zo op het witte siergrind door de roestgaten in haar bodem.

‘Je kan niet inschatten wat voor kosten er nog bijkomen,’ hoorde ik een van mijn vrienden piepen in de coulissen van mijn gedachten. Dat was ik snel vergeten toen ik, gezeten aan een salontafel die was ingelegd met plavuizen, 500 euro van de prijs afpingelde. Uitgezwaaid door de man met de snor en zijn twee Yorkshire terriërs begonnen we aan onze toekomst.

Haar raam kukelde scheef en ze maakte wat herrie toen haar uitlaat er op 300 meter van mijn garage onderuit donderde, maar ik was verliefd. Goed, ze bleek niet zo van regen of sneeuw te houden, dan verzette ze geen stap. Ik herken dat wel. Al was het jammer dat ze meer van mannen hield. Wanneer ik na een lange dag naar huis wilde bleef ze gewoon in een weiland stilstaan, omdat ze betast wenste te worden door Bert van de Wegenwacht. Een maand geleden heb ik haar moeten laten gaan. Ze is inmiddels vernietigd. Die trut heeft me berooid achtergelaten. God, wat was ze duur. Maar gewoon doen hoor, die JSF’S. Uiteindelijk heb je niks, maar die rit ernaartoe. Mooi.

Koud

Ik zit op een leeg terras aan een druk kruispunt onder een luifel. Het regent. Het is een uur of zeven in de avond. Over de glinsterende straten rijden schimmen op fietsen in gevecht met slierten nat haar, tassen of de tijd. Ik heb het koud. Toch blijf ik zitten. Ik zou niet weten waar ik heen moet, of waarom ik een korte wollen broek draag. Ik probeer te huilen maar het lukt niet. Niet om de broek maar vanwege het gevoel in mijn maag. Ik voel me alleen.

Er komt een man in een lange grijze jas naast me zitten. Ik ken hem, dat weet ik zeker, maar herken hem niet. Hij ruikt naar gerookte zalm. Met zijn grauwe gelaat dat tegelijkertijd strak en pokdalig is, vind ik het moeilijk zijn leeftijd in te schatten. Zijn pezige witte vingers spelen met een Zippo, zijn nagels zijn lang en bruin. Waarom is hij niet ergens anders gaan zitten? Alle tafels zijn vrij. Hij wil iets van me, ik voel het.

‘Ik ga het niet doen,’ zeg ik, en ik trek de rullende pijpen van mijn broek tot aan mijn knieën.

‘Jawel,’ zegt hij. Zijn tanden zijn bruin maar hij klinkt vertrouwd, heeft een stem om in te liggen.

‘Ik wil dat u weggaat,’ zeg ik zacht, want ik lieg. Ik wil hem. Als ik nu niet wegren dansen we tot ik dood ben, hij en ik. Aan de overkant staat Ted de Braak naar me te kijken, hij huilt. Ik moet hier weg. Ik spring op en begin te rennen ‘Je maakt me kapot!’ roep ik zonder geluid, want mijn stem is weg. Ik ren zo hard als ik kan, maar voel dat ik geen schoenen draag, mijn voeten zakken weg in diepe plassen water.

‘Kom dan trut! Je wil toch zo graag?’ schreeuwt de man.

Een hond wil mij bijten. Zijn tanden schrapen over mijn blote kuiten. Hij heeft beet, ik val. Ik draai me om en zie dat het de man is. Zijn lange nagels hebben zich in mijn been geschroefd. Gemiauw. Met mijn vrije voet duw ik zijn hoofd in een plas. Mijn grote teen verdwijnt in zijn oog. Het voelt warm. Luider gemiauw. Ik open mijn ogen. Focus. Ah. Slaapkamer. Aan het voeteneind likt mijn dikke kat aan mijn teen. Brokjes, natuurlijk. Dag vier zonder sigaretten. Let’s go fatso.

Stamppot

In de dure verantwoorde supermarkt leg ik een eenpersoonsmagnetronmaaltijd op de band. Het is zuurkoolstamppot en hij drijft in een laagje water. Nooit te lang stilstaan bij de aard of oorzaak van een laagje vocht. Het balkje waarmee je boodschappen van elkaar scheidt is hier van hout. Ik leg er een aan weerszijden van het bakje. Voor mijn bakje stamppot liggen gezinsboodschappen, achter mijn bakje worden zes flessen wijn en een biologische diepvriespizza neergekwakt door een vermoeide vrouw die ik even daarvoor hoofdschuddend ‘Nee, nee, nee...’ had horen jammeren toen ze met haar armen slap langs haar lijf voor de vleeskoeling stond. Ze had erbij gekeken alsof een trio pratende drollen met hoedjes op haar zojuist een oneerbaar voorstel had gedaan.

De man van de gezinsboodschappen staat woest bellend in te pakken. ‘Ik kan nu niet praten, ik sta in de supermarkt.’ Hij stopt een doosje eieren in een grote plastic tas, dan een bakje frambozen, een zak tomaten, een glazen fles yoghurt, prei. ‘Omdat Rudy nooit nadenkt voordat-ie iets doet, daarom!’ Aanmaaklimonade, waspoeder, twee blikken kikkererwten. ‘Ik moet nu ophangen, we praten zo.’ Een zak kattenvoer, knijpfruit, drie gemberbier. ‘Als hij zich nu niet een beetje gaat concentreren kan-ie Griekenland op z’n buik schrijven!’ Hij rekent bellend af en beent weg.

‘Meneer, uw pinpas!’

‘Godverdegodver. Dank je. Nee, ik zei toch dat ik in de supermarkt sta!? Sorry? Ja, kikkererwten ja.’

Pieppiep. ‘Dat is dan 3,85.’

Ik pin.

‘Wil je er een kaaspapiertje bij?’

‘Maar ik heb helemaal geen kaas.’

‘Oh nee, haha!’

Ik open mijn rugzak om mijn bakje erin te doen. Het vocht beweegt los van de stamppot. Ik draai het bakje om de houdbaarheidsdatum te bekijken en voel de klodder als een baksteen tegen de folie vallen. Nog één dag goed.

De vermoeide vrouw wil van de caissière weten of de stickeractie nog loopt.

‘Nee, mevrouw. Die is afgelopen.’

‘Maar ik hoef er nog maar één, kijk, hele velletje vol.’

‘Sorry, de actie loopt niet meer.’

‘Oh. Maar zijn ze er nog? De kaasplankjes?’

‘Nee, ze gingen heel hard.’

‘Oh. Nou, laat die flessen wijn maar zitten dan. Hoef nu niet voor 15 euro aan boodschappen.’

‘Prima, mevrouw.’

‘Of, nou nee. Ik hou er twee, en de pizza.’

Pieppiep pieppiep pieppiep.

‘Dat is dan 15,30.’

Goed verhitten en roeren, dan is er niets aan de hand.

Hoofd

Ik lig in mijn hoofd op de grond. Het is hier vies. Ik had het drukker verwacht, maar er is niemand. Uit krakerige boxen klinkt non-stop het refrein van ‘By the Rivers of Babylon’. In het midden van de ruimte staat een bureau. Ik sta op om het te bekijken. Het ligt vol troep. Veel lege koffiekopjes en wijnglazen, maar ook bergen papier. Wie werkt hier? Ik pak een multomap. ‘Handboek Sociale Situaties’ staat erop geschreven met typex. Ik open het beduimelde ding en hop, er vallen allemaal bladzijden uit. De meeste hebben niets te maken met sociale situaties, hier. Een leeg wit vel. Op een ander is alles doorgekrast en is er met stift boven gezet EVEN BUITEN ROKEN.

Er zijn ook twee polaroids uitgevallen, ik raap ze van de grond. Op één foto sta ik. Ik ben niet alleen en doe dingen op mijn aanrecht die niets met het bereiden van voedsel te maken hebben. Ik dwaal weleens af tijdens gesprekken, dat klopt.

Op de andere staat mijn huis in lichterlaaie en zitten mijn drie katten met ogen als schotels en geopende bekjes achter mijn raam. Verschroeid.

Op het bureau liggen meer polaroids. Veel van mijn gasfornuis en van de sloten op mijn deur. Plots hoor ik geritsel achter me. Ik draai me om. Ja hoor, een komodovaraan. Die gaat hier dus de hele dag heel hinderlijk heen en weer lopen. Hoewel het aardig is om het woord in mijn hoofd nu eens te zien, snap ik niet dat hier verder niemand aanwezig is. Iemand moet structuur aanbrengen, de komodovaraan doodslaan en opeten, gordijnen opendoen, iets!

Ik loop zelf maar naar wat zooi in een hoek. Er ligt een slinger met letters. Ik hang hem op. ‘On the further bank the willows wept in perpetual lamentation, their hair about their shoulders.’ Woolf! Prachtig. Het is nog steeds deprimerend maar heeft wel schoonheid. Iets wat ik niet kan zeggen van de YouPorn-screenshots die uitgeprint tussen de poezenplaatjes aan de muur hangen. Gênant. Ik ruk ze eraf.

Dan valt er een touwladder uit een luikje in het plafond. Twee glimmende zwarte lakschoentjes komen uit het luik en zoeken de ladder. Er komt een klein mannetje naar beneden geklommen. Hij schrikt als hij mij ziet. Ik schrik ook. Hij draagt zijn haar in een scheiding met veel pommade, ook heeft hij een snor. Verder lijkt hij exact op mij, maar dan kleiner. ‘Hoe bent u hier binnengekomen?’ vraagt hij.

‘Ik weet niet hoe ik hier ben binnengekomen, meneer. Ik werd hier wakker,’ antwoord ik.

Hij loopt naar het bureau, speurt de ruimte af. Zijn blik blijft hangen bij de slinger, zweetdruppels verzamelen zich op zijn voorhoofd. ‘U moet hier weg. En wel onmiddellijk,’ zegt hij.

‘Weg? U kunt me toch niet wegsturen uit mijn eigen hoofd?’ werp ik tegen.

Hij laat een windje. Ik vermoed van de zenuwen. Hij giechelt beschaamd maar herstelt zich met een diep brommend ‘pardon’. Het is een groen windje. Slierten nevel drijven in de lucht. De stank is ondraaglijk. Uit zijn rechterbroekzak haalt hij een zakdoek tevoorschijn waar hij mee wappert voordat hij zijn voorhoofd afveegt. De letters G.C. staan erin geborduurd. De initialen van mijn twee voornamen.

‘Wellicht ten overvloede meneer, maar ik ben Georgina Carolina Verbaan. Aangenaam.’ Ik steek mijn hand naar hem uit. Hij kijkt ernaar en draait zich bruusk om, haalt uit zijn linkerbroekzak wat brokjes en werpt die in een hoek. De komodovaraan sprint erop af en begint te vreten. Ik ga voor hem staan. ‘Heet u ook Georgina Carolina?’ probeer ik, wijzend op de zakdoek waarmee hij zijn handen afveegt.

‘Goed,’ zegt hij afgemeten en hij kijkt naar me op. Ik kijk op hem neer. Zo zie ik er dus uit als ik een snor zou hebben. ‘Mijn excuses,’ zegt hij. ‘U moet weten dat ik erg schrik van uw plotselinge verschijning. Natuurlijk stel ik me aan u voor, uiteraard. Verder zou ik onze omgang graag strikt zakelijk houden.’ Zijn rechterwenkbrauw gaat bezwerend omhoog.

‘Dat is goed,’ zeg ik. ‘Dus? U bent…?’

‘Oh, pardon,’ hij steekt monter zijn handje naar me uit. ‘Ik ben George Clooney, aangenaam.’

‘Ah. Prima. En mag ik u vragen waar u zojuist vandaan kwam, meneer Clooney?’ vraag ik, knikkend naar het luik.

‘Uiteraard. Ik kwam uit de bovenkamer.’

‘De bovenkamer? Maar we staan nú toch in de bovenkamer?’