Klaas ten Holt

..

Hotel Alfabet

© 2018 Klaas ten Holt

Omslagontwerp Roald Triebels

Beeld omslag Bo Zaunders

Zetwerk Michiel Niesen

Foto auteur Ruud Pos

..

isbn 978 90 5759 868 5

..

Verspreiding voor België: Elkedag Boeken, Antwerpen

..

www.uitgeverijpodium.nl

www.klaastenholt.nl

Voor Sasja

Toen rees een engel op uit het moeras

en stond daar, hel en wit, zoals hij was,

te bloeien.

Gerard den Brabander ‘Schepping’ Verzamelde verzen

..

De vulling van de beer was uitgewaaierd over het water, een paar plukjes opgepikt door een vogel die zijn nest aan het bouwen was. Een oog van de beer werd door een voorbijzwemmende snoek ingeslikt. Een engel kan wel wat, maar niet alles.

Bibian Harmsen Het meisje met de veertien engelen (onvoltooid manuscript)

..

Het leven is een reeks vernietigingsexamens. De eerste examens halen, zakken voor de laatste. Niet slagen in uw leven, maar dan wel net niet slagen. En lijden, altijd lijden.

Michel Houellebecq Leven, lijden, schrijven – een methode

Alfabet

Tijd. Het een na het ander of juist alles tegelijk. Adriaan zit achter het stuur van zijn lichtblauwe Mercedes bestel en vraagt zich af hoe laat het is. Het is zachtjes beginnen te sneeuwen. Uit de radio klinkt het Dies Irae uit het Requiem van Ligeti, maar hij is met zijn gedachten ergens anders. Al zeker drie uur heeft hij geen tegenligger gezien, alleen roestige autowrakken langs de kant van de weg. Wat die morgen nog de grote weg was, werd ongemerkt een tweebaansweg en is nu een provinciale weg met zo nu en dan een parkeerhaventje, een lappendeken van plakken asfalt vol hobbels en diepe kuilen.

Bruin is de overheersende kleur. Het landschap lijkt van sleets fluweel, meertjes, rivieren en beken als scheurtjes in de bekleding. Dorpjes met houten huizen, sommige bewoond, andere verlaten of nog in aanbouw, kerken met zinken daken, honden aan kettingen. Een dwerg verkoopt fruit langs de weg. Steeds steiler omhoog gaat het, langs rotswanden en diepe afgronden, hij schakelt terug naar de eerste versnelling. Als het zo doorgaat haalt hij Cluj-Napoca niet voor het vallen van de avond.

Bij een parkeerhaven stopt hij onder een overhangende rots. Hij voelt aan zijn voorhoofd of hij warm is: dat valt wel mee. Hij stapt uit, draait een sigaret, probeert een opkomende paniek te onderdrukken. Er zitten hier wolven en beren, weet hij uit de reisgids die hij heeft gekocht, het meest onherbergzame landschap van Europa, zeer dunbevolkt. Net als hij weer wil instappen, rijdt een vrachtwagen hem in hoog tempo tegemoet. Hij steekt zijn hand op, maar er komt geen reactie. Een tijdje zit hij besluiteloos achter het stuur van zijn busje. Hij neemt een laatste trekje van zijn sigaret en schiet hem in de berm. Zelden voelde hij zich zo ver van huis, zijn halflege huis waar Juliëtte haar spullen heeft weggehaald. In zijn vorige leven was hij de relatief succesvolle filmcomponist Adriaan Hoorndrager, nu is het hem niet meer zo duidelijk wie hij is.

Omdat hij moe begint te worden, draait hij het raam open. De ruitenwissers vegen de sneeuw opzij die nu in dichte witte vlokken naar beneden komt. Op een boom is een houten bord gespijkerd: Hotel 6 km. Hoge loof- en pijnbomen staan aan weerskanten van de weg, hier en daar liggen grote stapels op maat gezaagde boomstammen klaar voor transport. Hij realiseert zich dat het laat in december is, buiten het seizoen. Een hert steekt over, hij trapt op zijn rem wanneer het plotseling stil blijft staan, de ogen spookachtig wit in het licht van zijn koplampen. Het springt op en verdwijnt tussen de stammen.

Nog een bord: Hotel 2 km, met een pijl naar links, verder niets. Een onverharde weg vol kuilen en met een hoge middenberm. Hij aarzelt. Als het hotel gesloten is, kan hij er altijd parkeren en de nacht doorbrengen in zijn bus. Een nacht alleen in de Karpaten, tussen wolven en beren. Hij besluit toch maar af te slaan.

Juliëtte, inmiddels definitief aan een ander geknoopt; is het om háár iets te bewijzen dat hij deze tocht heeft ondernomen? Hij draait aan de knop van de autoradio, maar die geeft alleen nog een zacht geknetter. De weg maakt een bocht en eindigt bij een hoge bakstenen poort met een gietijzeren hek. Boven de poort leest hij in sierlijke letters hotel alfabet – ábécé. Tussen hoge bomen, aan het eind van een lange oprijlaan, ziet hij een grote villa. Twee verdiepingen met een opbouw en een schuin dak, een toren, een veranda en een dakterras. Er brandt licht. Hij parkeert zijn busje naast de enige andere auto, een half verroeste Dacia pick-up. In de ruime, vrolijk verlichte eetzaal links van de entree zitten gasten te dineren. Er speelt zelfs een strijkje: Schubert, zo te horen.

‘Aveti… o camera?’ In zijn reisgids heeft Adriaan een paar zinnen Roemeens gevonden.

‘But of course we have a room for you.’ De receptionist, een tengere man van onbestemde leeftijd met donker, slordig geknipt haar en helderblauwe ogen, glimlacht. ‘Can’t send you away in this weather. Where are you from, sir?’

‘Holland. Amsterdam.’

Adriaan verwacht een opmerking over voetbal of tulpenbollen, maar die blijft uit. Aan de muur hangt een reproductie van De vier ruiters van de Apocalyps van Albrecht Dürer. Achter hem, links van een matglazen deur waarop in witte letters kantoor is geschilderd, hangt een opgezette stierenkop. In de hoek staat een kantoorkast. De balie heeft een zink met een klassieke bordure van druiven en wijnbladeren en een eikenhouten façade. Een enorme rode kater ligt op een kussen te slapen.

‘Heel goed, heer. Eens even kijken: ik heb een kamer voor u aan de noordkant met uitzicht op het dal en de rivier.’

‘Hebt u een kamer met een ligbad?’

‘Al onze kamers hebben een badkamer met douche én ligbad. Er is ook een sauna.’

‘Kan ik nog wat te eten krijgen?’

‘Het restaurant sluit over een halfuur, maar als u nu bestelt, kan ik wel iets boven laten brengen.’ Hij pakt een menukaart van achter de balie en vouwt hem open. Adriaan staat te tollen op zijn benen. Hij wil eigenlijk zo snel mogelijk naar zijn kamer. ‘Kunt u mij iets aanbevelen?’

‘Erasmus. Erasmus Zschoch. Ik ben trouwens vernoemd naar een landgenoot van u.’ Het dringt niet tot Adriaan door. ‘Hoorndrager,’ zegt hij. ‘U wilt zeker mijn paspoort?’

‘Welnee, heer, dat komt later wel. Neemt u de Ardei umpluti: gevulde paprika met zure room en polenta, die zal u zeker bevallen.’

Gevulde paprika, dat maakte zijn moeder ook weleens.

‘Kan ik daar misschien een glas rode wijn bij krijgen?’

‘Vanzelfsprekend, heer.’ De receptionist overhandigt hem de sleutel van zijn kamer, een loper aan een zware zilveren hanger. ‘Kamer 6, eerste etage. De blauwe kamer.’ Hij knikt in de richting van de trap. ‘Uw koffers?’

‘Ik heb alleen deze tas, dank u.’

Uit de eetzaal komt een vrouw die hem in het voorbijgaan vriendelijk toeknikt. Hij volgt haar naar boven. Genesis, leest Adriaan op de bekleding van de onderste trede. Beresjiet bara, In den beginne schiep… Vreemd eigenlijk dat het eerste boek van de Tora met de letter B opent in plaats van met een A, alsof het verhaal niet helemaal aan het begin begint, maar er nog iets vóór hoort. Dat is natuurlijk ook zo, bedenkt hij, er gaat altijd iets aan vooraf, anders is het onvoorstelbaar.

Een bordje met een pijl geeft aan dat de kamers 1 tot en met 6 zich aan de linkerkant van de galerij bevinden. Kamer 6 is helemaal aan het eind in de hoek. Adriaan steekt de sleutel in het slot en draait die tweemaal om. Wanneer hij het lichtknopje heeft gevonden, ziet hij dat de muren bekleed zijn met lichtblauw papier met een repeterend patroon van vogels op takjes. Het hoge plafond heeft dezelfde kleur en is gestempeld met gouden Hebreeuwse letters. De balken, de plint en de kozijnen zijn kobaltblauw, de gordijnen herhalen de kleur en het patroon van het behang. Op het bed ligt een zware, nachtblauwe sprei, afgewerkt met goudstiksel. Aan de muur hangt een reproductie van Vermeers Brieflezende vrouw.

In de hoek staat een eikenhouten bureau met laden en vakjes en een ajour messing hekwerkje bovenop. Op het blad ligt een stapeltje briefpapier, met enveloppen naast een bakje met potloden en balpennen. De vloer is bedekt met een wollen tapijt met grote ruiten in contrasterende tinten ultramarijn. In het midden van de kamer staat een ronde houten tafel met drie stoelen en een vaas met gedroogde kogeldistels. De kussens en het tafelkleed zijn geborduurd met grasklokjes en hondsviooltjes.

Hij ritst zijn tas open en stalt zijn kleren uit op het bed. Onderbroeken, sokken, T-shirts, twee overhemden, een colbert, een trui, twee lange broeken en een paar donkere herenschoenen. Alles in plastic tassen zoals Juliëtte het hem heeft geleerd. Uit een etui met toiletspullen neemt hij een thermometer die hij op het nachtkastje legt.

In de badkamer staat een groot wit geëmailleerd bad op sierlijke gietijzeren poten. De muren zijn tot op ooghoogte bekleed met kleine lichtblauwe tegeltjes.

Terug in zijn kamer trekt hij de gordijnen open. Op een knipperend lichtje in de verte na kan hij niets onderscheiden in de pikzwarte nacht. Hij trekt zijn schoenen uit en strekt zich uit op de sprei van zijn bed. Er wordt op de deur geklopt.

‘Come in,’ roept Adriaan. Zo snel kan het eten er toch nog niet zijn?

Het kamermeisje komt binnen met zijn maaltijd. Ze dekt de tafel, steekt de kaarsen aan, schenkt een glas wijn in en vraagt of ze de fles voor hem zal achterlaten.

‘Ja graag, doet u maar.’

Haar gezicht is eerder horizontaal dan verticaal. Lichte huid, donker, halflang haar en donkerbruine ogen. Ze doet Adriaan denken aan zijn buurmeisje uit zijn ouderlijk huis in de Van Eeghenstraat. De meeste gezichten zijn terug te voeren tot een paar basisontwerpen. Hij proeft van de wijn, die veel lekkerder is dan hij had verwacht. ‘Cadarka,’ zegt ze, ‘Hongaars.’

‘Hij is heerlijk.’

‘Als u straks nog koffie wilt, kunt u die in de rooksalon krijgen of in het restaurant tegenover de receptie. Is verder alles naar wens?’

‘Ja, ik geloof het wel. Dank u.’

‘Als u nog iets nodig hebt?’ Ze wijst op het koord naast zijn bed en vertrekt.

Nieuwsgierig haalt hij het deksel van zijn bord: hij had het slechter kunnen treffen, alles in het hotel lijkt met zorg uitgekozen en bereid, alsof het bedoeld is voor de eeuwigheid. Het eten smaakt voortreffelijk en het is precies genoeg. Hij bekijkt zijn kamer, de gouden alephs, beths en gimels op het plafond. Hotel Alfabet doet zijn naam eer aan. Het maakt hem nieuwsgierig naar de andere kamers.

Zal hij straks beneden koffie gaan drinken, een praatje maken met de receptionist, of liever het bad laten vollopen? Een heet bad, daar had hij zich eigenlijk nog het meest op verheugd.

Na het eten staart hij met zijn neus tegen het koude glas van zijn balkondeur in het niets. Het sneeuwt, maar het valt hem niet op. Gedachteloos fluit hij een melodietje van drie stijgende noten. Sinds Juliëtte bij hem weg is, glipt alles hem uit handen. Componeren lukt niet meer, hij kan zich nauwelijks een absurdere bezigheid voorstellen. De muziek van Schönberg die hem altijd zo boeide en ontroerde, doet hem ineens helemaal niets meer: obsceen, overbodig. Maar van Solitary man, gezongen door Johnny Cash, schiet hij vol, dan lopen de tranen hem over de wangen. Hij vraagt zich af wat hij meer mist: haar fysieke aanwezigheid of de vanzelfsprekendheid van hun samenzijn.

Hij drukt de klink omlaag, duwt tegen de deur en stapt het balkon op. Een hoog vibrerend gefluit dringt in zijn oren, meerstemmig rijzend en dalend, aanzwellend en dan weer afnemend. Af en toe voelt hij een sneeuwvlok of een ijskoude druppel tegen zijn gezicht. Het afdak en de hoek die het balkon maakt, beschermen hem tegen de wind en de sneeuw, maar niet tegen de kou. Hij voelt in zijn zakken omdat hij zin heeft om te roken, maar zijn shag ligt nog in zijn bus. Steeds diezelfde drie noten in zijn hoofd. For your love, briljante opmaat van een middelmatig liedje.

Een paar jaar eerder vloog Adriaan in een propellervliegtuig van Boekarest naar Cluj op uitnodiging van het Transylvanian International Film Festival. Hij had de muziek gecomponeerd van een van de geselecteerde films. Zijn contactpersoon, Eva Balázs,
wachtte hem op na de douane. In een taxi begeleidde ze hem naar het hotel, een groot flatgebouw op een heuvel boven de stad, ooit gebouwd door Ceausescu om zijn gasten te imponeren. Hij vond haar aantrekkelijk. Jezus, wat een treurigheid, dacht hij.

Na het eten zou Eva hem komen ophalen voor een informele ‘get together’ met zijn Roemeense gastheren, de presentator van het forum over filmmuziek en de andere gasten.

Moest Eva zelf niet eten? ‘Well… yes, but…’ Wist ze misschien een leuk restaurantje? Hij trakteerde, vanzelfsprekend. Als ze hem een kwartier gaf om zich op te frissen en wat anders aan te trekken? Op zijn hotelkamer belde hij Juliëtte om te laten weten dat hij veilig was aangekomen. Ze klonk afstandelijk, moest naar een ouderavond en had snel opgehangen. Voor de wastafelspiegel poetste hij zijn tanden. Met de punt van zijn nagelknipper krabde hij voorzichtig wat bruine aanslag van het glazuur van zijn voortanden.

Toen hij beneden kwam, had Eva al een taxi geregeld. Kende hij de Hongaarse keuken? Ze nam hem mee naar een restaurant in het centrum, achter het Piatta Unirii.

Adriaan ijsbeert door de kamer, een glas in de hand. In het nachtkastje vindt hij een gids van het hotel. Op het omslag staat een foto van een bruine beer met kleine, diepliggende ogen. Het hotel was oorspronkelijk het buiten van een oude adellijke Hongaarse familie die door de communisten is onteigend. De villa zelf is gebouwd op de resten van een kasteel uit de veertiende eeuw, waarvan alleen de toren aan de achterkant nog over is.

Hij gaat op bed liggen maar staat meteen weer op, hij voelt zijn hart in zijn keel kloppen. Nog geen drie maanden geleden leefde hij een totaal ander leven, was hij gelukkig, zeker, veilig: dat Juliëtte hem zou kunnen verlaten was nooit bij hem opgekomen, hij heeft haar onderschat, de onvoorwaardelijkheid van haar liefde overschat. Een zeven jaar jongere collega: een scheikundeleraar. Hij trekt aan het koord naast zijn bed.

Na het eten had Eva hem met de taxi naar het Chios Restaurant gebracht, een monumentale villa aan een meertje in het Park Municipal. De meeste festivalgasten waren er al. Wilde ze niet blijven? Hij was immers alleen en misschien was het voor haar ook interessant.

In een tent aan het water speelde een orkestje bekende filmtunes, er was een lopend buffet, het was allemaal zeer informeel. Eva voelde zich erg opgelaten, maar Adriaan had al twee glazen champagne van een tray gepakt. Een opzichtig gekleed koppel betrad de dansvloer en deed onder luid applaus een soort tango-imitatie. Door de champagne en de muziek gleed de vermoeidheid van hem af.

Eva kwam terug met een folder met het programma.

‘Zullen we langs het meer wandelen?’

‘Moet je niet met je collega’s praten?’

‘Ach wat, ik ken hier toch helemaal niemand. Filmcomponisten zijn over het algemeen vreselijke mensen.’

Hij trok een ober aan zijn mouw, maar Eva hield hem tegen. Ze stak haar arm door de zijne en leidde hem de tent uit, het park in.

‘Hoe oud ben je eigenlijk?’ mokte hij.

‘Dat is een erg onbeleefde vraag.’

Ze wandelden naar de overkant van het meer, waar ze op een bankje gingen zitten. Vanuit de verte hoorden ze het feestgedruis. Het orkest speelde Apache.

Adriaan loopt de galerij op. Beneden is het stil, er is geen muziek meer te horen. Bij de receptie wordt op gedempte toon een gesprek gevoerd. Een tijdje leunt hij over de balustrade.

Tussen de kamers hangen schilderijen: portretten van heren in rokkostuum of in militair uniform en dames in het lang. Aan het stucwerk tussen de steunbalken hangen kleine art-decoplafonnières die een zacht, gelig licht verspreiden.

Aan de andere kant van de galerij gaat een deur open en dicht. Hij hoort gelach. De deur gaat opnieuw open. Een mannenstem roept iets in een taal die hij niet verstaat. Opnieuw gelach. Dan verschijnt het kamermeisje in de deuropening. Wanneer ze Adriaan ziet, heft ze haar armen in een gebaar van gespeelde wanhoop. Ze haast zich de trap af, draait zich nog eenmaal naar hem om en gebaart dat ze hem niet vergeten is.

Waarom krijgen sommige gasten hier een voorkeursbehandeling? Hij wacht nu al zeker een uur op het afruimen van zijn tafel. Hij loopt de trap af. Op sommige treden vertoont de loper een motief dat nog het meest op een barcode lijkt, maar Genesis staat er niet. Hij moet het zich daarnet hebben verbeeld.

Bij de receptie is niemand. Ook in het kantoortje daarachter is het donker. In de eetzaal brandt nog licht. Er zijn geen gasten meer, de tafels en de bar zijn afgeruimd en schoongemaakt. Achterin, op de rand van een klein podium, zitten een man en een vrouw op gedempte toon ruzie te maken. De vrouw heeft een altviool en een strijkstok in haar hand. Zachtjes sluit hij de deur en gaat weer bij de balie staan. In een houder tegen de muur staan drie jachtgeweren.

Hij bekijkt de reproductie van de houtsnede van Dürer. Het werk staat hem niet aan. Het is niet alleen het onderwerp, de Apocalyps, waar hij geen affiniteit mee heeft, ook de uitwerking bevalt hem niet: te streng, te moralistisch.

‘Lahody!’ klinkt het plotseling luid. Het is de altvioliste. Het gesprek is blijkbaar afgelopen, want hij hoort haar zijn kant op komen. Omdat hij niet de indruk wil wekken dat hij ze heeft afgeluisterd, haast hij zich de trap op. In de deuropening van zijn kamer blijft hij staan. Bij de receptie hoort hij de altvioliste opgewonden praten, hij vermoedt tegen haar collega uit het kwartet.

Zachtjes sluit Adriaan zijn kamerdeur en gaat op bed liggen. Zijn oog valt op de thermometer naast hem op het nachtkastje en hij schuift zijn broek naar beneden. 37.1, niet zorgwekkend voor ’s avonds.

Hij staat op en pakt de hotelgids. Nicholas en Georg Lahody zijn de eerste violist en de cellist van het kwartet dat hun naam draagt. De altvioliste heet Rucky Müller. Ze hebben een vast engagement in het hotel. Volgens de gids is het een gerenommeerd kwartet, hebben ze over de hele wereld gespeeld, prijzen gewonnen. Misschien kan hij ze morgen horen, als het weer te slecht is om verder te reizen. In de fles zit nog een bodempje; met zijn glas in zijn hand kijkt hij naar buiten de zwarte nacht in.

Cluj-Napoca, het doel van zijn reis. Hij weet niet eens of Eva er nog woont, en of ze hem wil ontvangen, een overspelige componist met wie ze één nacht heeft doorgebracht. Ze beweerde dat het voor haar de eerste keer was dat ze zoiets deed, dat ze niet begreep wat haar bezielde, dat ze niet eens op hem viel.

Tot diep in de nacht hadden ze liggen praten. Hij praten, zij luisteren, naast elkaar in bed. Daarna liet ze zich door hem kussen en viel in slaap met haar hoofd op zijn arm. Boven het bed hing een ingelijste poster van Fear and Loathing in Las Vegas. Hij had er de hele nacht naar liggen kijken terwijl zij lag te slapen, soms zachtjes snurkte. Haar cyperse kater liet zich in het donker door hem aaien, zijn vacht knetterend van de statische elektriciteit.

Hij had beloofd te zullen schrijven, maar dat had hij niet gedaan. Toch was hij aan haar blijven denken. Omdat hij het gevoel had dat alles in zijn leven betekenis heeft, dat dingen uit het verleden weer opduiken zodra de tijd er rijp voor is.

Uit nieuwsgierigheid kocht hij een boek over Roemenië en raakte gefascineerd door Vlad Tepes, de legendarische vijftiende-eeuwse heerser die er zijn specialiteit van maakte zijn vijanden levend te spiesen. Misschien wel een onderwerp voor een opera: graaf Vlad, een scherpe, wat geknepen tenor, aan zijn overwinnaarsmaal bij een koor van opgeprikte Bojaren.

Toen Juliëtte bij hem weg was gegaan, rijpte langzaam het besef dat hij iets moest doen dat hij nog nooit eerder had gedaan: er onaangekondigd alléén op uit trekken. Op de bonnefooi Eva Balázs gaan opzoeken in Cluj. Daarna zou hij wel verder zien.

In de badkamer draait hij de wastafelkranen open en wacht tot het water warm wordt. Hij draait krullen in de uiteinden van zijn lange, borstelige wenkbrauwen. Sinds het almaar dunner wordt, draagt hij zijn rode haar gemillimeterd. Hij heeft geen kale plekken, maar zijn schedel is bovenop goed zichtbaar, zijn bakkebaarden al helemaal grijs. Met een nagelschaartje knipt hij zijn neushaar. Daarna voelt hij aan zijn oren. Juliëtte knipte soms de haartjes aan de onderkant van zijn oorschelpen. Hij kijkt naar het schaartje maar waagt zich er liever niet aan. Met enige moeite wurmt hij de ogen over zijn knokkels en doet het terug in het etui.

Hij bekijkt zichzelf in de spiegel: geen onknappe vent. Zijn gezicht is licht gezwollen, zijn ogen waterig: hij mag weleens wat minder drinken. Adriaans neus is lang en scherp, zoals bij alle Hoorndragers. Verder lijkt hij vooral op zijn moeder.

Hij poetst zijn tanden, ergert zich aan de bruine aanslag. Zal hij toch nog een bad nemen? Nee, morgenochtend, het is tijd om te gaan slapen. Hij dwingt zichzelf een paar glazen water te drinken in de hoop dan geen kater te hebben.

Voor de laatste keer die avond schuift hij de gordijnen open: het ziet er niet hoopvol uit. Hij trekt zijn trui uit en hangt die over een stoel. Dan knoopt hij zijn overhemd los. Een pyjama draagt hij nooit. Omdat het toch wel frisjes is, trekt hij een T-shirt aan.

Op dat moment wordt er op de deur geklopt. Hij telt tot tien en zegt dan zo zakelijk mogelijk: ‘Yes, come in.’ Omdat er niets gebeurt, roept hij nog eens: ‘Come in, please.’ Hij wacht nog een paar tellen en doet dan zelf maar open. Niemand. Aan de andere kant van de galerij ziet hij een deur dichtgaan. Beneden bij de receptie klinkt gelach. Ik ga slapen, besluit hij. Deze dag is voorbij. Hij draait zich om en staat oog in oog met het kamermeisje.

‘Het spijt me,’ ze kijkt hem aan, ‘ik wilde u niet aan het schrikken maken. Ik heb afgeruimd.’

‘Hoe kan dat nou,’ zegt hij verontwaardigd. Hij volgt haar zijn kamer in. ‘Dit is onze mooiste kamer,’ zegt ze en ze legt haar handen op de spijlen van het bed waar zijn broek hangt.

Adriaan begrijpt er niets van: er is inderdaad afgeruimd. ‘Maar wanneer hebt u dat dan gedaan?’

‘Ik klopte aan, u riep dat ik binnen mocht komen, maar toen ik binnenkwam, sliep u. Ik heb heel zachtjes gedaan.’

‘Onzin, ik heb helemaal niet geslapen.’

Ze kijkt hem aan. ‘Bent u weleens eerder in Transsylvanië geweest?’

‘Twee jaar geleden was ik ook al eens in Cluj, op het filmfestival. Ik was daar uitgenodigd als componist. Waarom vraagt u dat?’ Adriaan realiseert zich dat hij alleen een onderbroek en T-shirt aanheeft en werpt een blik op zijn broek.

‘Wilt u misschien een kamerjas?’

‘Ik… ja graag. Ik geloof dat ik…’

Ze loopt naar de badkamer en komt terug met een blauwe kamerjas.

‘Hier, probeert u deze maar eens.’

Hij schaamt zich dat hij zoveel heeft gedronken. Ze staan tegenover elkaar. ‘Komt u niet even zitten?’

‘Ursula. Ik heet Ursula. En ik denk dat u beter kunt gaan slapen.’

‘Adriaan,’ zegt hij. ‘Kom je echt niet even zitten?’

‘Blijf nog een dag, het zal u bevallen. Niemand logeert hier maar één nacht.’

‘Ik ben op doorreis.’

‘Blijf nog een dag,’ dringt ze aan, ‘dan kunt u het kwartet horen spelen…’

‘Als ze morgen nog bij elkaar zijn,’ onderbreekt hij haar. Ze kijkt hem verbaasd aan. ‘Zou je…’

‘Wat?’ Ze draait zich om.

‘Zou je me morgen op tijd willen wekken?’ Een van de kaarsen op tafel maakt een knetterend geluid.

‘Weet u dat wel zeker?’

‘Nee, eigenlijk niet.’

Ze moet lachen. ‘Zoals u wilt. Welterusten.’

‘Slaap lekker, Ursula.’ Een tijdje blijft hij onbeweeglijk staan, dan gooit hij zijn kamerjas over een stoel en slaat de lakens open. Het matras is veel zachter dan zijn bed thuis in Amsterdam. Met zijn linkerhand drukt hij op de lichtschakelaar aan de muur. Duisternis omringt hem.

De wilde jacht

Niets aangenamer dan in het donker in een vreemde ruimte tussen versgewassen en gesteven hotelbeddengoed liggen, strak ingestopt en koel. Adriaans benen tintelen, zijn ogen heeft hij wijd open. De Hebreeuwse letters op het plafond lichten vaag op: stierenkop, huis en kameel. Dat de A de eerste letter van het alfabet is, is voor hem net zo vanzelfsprekend als dat de één het eerste getal is. Dat is het natuurlijk niet, de A is misschien wel de meest voorkomende klank, de meest natuurlijke van alle klinkers, maar dat verklaart nog niet de volgorde van de letters. Vermoedelijk is die er alleen om ze beter te kunnen onthouden. Op deze manier kun je ze gemakkelijk in een regelmatige tweekwartsmaat zingzeggen, met halve, kwart en achtste noten, op een simpele melodie van het type ‘Altijd is Kortjakje ziek’. Hij concentreert zich op zijn ademhaling: in, met zijn hand op zijn navel, en dan rustig weer uit. Langzaam telt hij van honderd terug naar één. In en uit.

Maar hij kent het kamermeisje toch van vroeger? Hij weet het bijna zeker. Waar kent hij haar ook alweer van: de middelbare school? Het conservatorium? Heeft hij niet ooit iets met haar gehad? Vierennegentig. Vaag herinnert hij zich samen met haar in zijn busje te hebben gezeten. Ook toen sneeuwde het. Ursula zat achter het stuur, hij ernaast.

Langzaam dalen ze een steile berghelling af, bij een scherpe bocht naar links raken ze in een slip. In paniek trapt Ursula op de rem, ze is de controle over het stuur kwijt. Wanhopig drukt ze de koppeling in, maar de bus glijdt onverbiddelijk van de weg af. Ze laat het stuur los en grijpt hem bij zijn jas.

‘O god, o god,’ gilt ze. ‘Wat moet ik doen, Adriaan?’ Haar gezicht is plotseling vreemd vervormd.

Steeds langzamer gaat de tijd, tot hij bijna tot stilstand is gekomen. In slow motion glijdt de bus over de rand van de afgrond, traag wentelen de voorwielen om hun as. Onmogelijk, denkt Adriaan. Ursula schreeuwt iets in een vreemde taal tegen hem en stapt uit. Zevenentachtig.

Terwijl de bus heel langzaam verderglijdt, nog maar met één wiel op de aarde, opent ook Adriaan zijn portier en stapt uit. Er hangt een dichte mist. Eerst valt hij een stuk omlaag, maar door vreemde zwem- en trappelbewegingen met zijn benen te maken, weet hij zichzelf weer omhoog te stuwen. Het voelt vertrouwd: dit heeft hij eerder gedaan.

Hij kijkt om zich heen. Ursula is nergens te bekennen. Nu staat hij op een lange rechte weg met aan weerskanten hoge bomen. Het sneeuwt niet meer, de mist is opgetrokken. Het zonlicht valt diagonaal door de dichte begroeiing en trekt scherpe strepen die hem het kijken bemoeilijken.

‘Adriaan!’ Vanuit de verte komt ze op hem af. Ze is niet alleen: het is een hele optocht die daar aankomt. Hij probeert iets te onderscheiden, maar het felle zonlicht snijdt in zijn ogen, het prikt in zijn neus. Voor alle zekerheid stijgt hij een stukje boven de weg. Achtenzeventig.

Daar is Ursula. Hij ziet de paniek in haar ogen. Toch komt ze nauwelijks vooruit. Ze neemt een stap en trekt dan met haar armen haar andere been naar voren, alsof het loodzwaar is geworden. Op enige afstand wordt ze gevolgd door een kale dwerg met alleen een lendendoek om, en een roodbruine beer die zich op voor- en achterpoten voortbeweegt. Het voorwereldlijk ogende beest brult af en toe zonder geluid, maait met zijn poten door de lucht en lijkt de grond niet te raken.

Ze is recht onder hem. Ze heeft een lichtblauwe, zijden kamerjas aan die traag achter haar opwaait zodat hij de witte huid van haar borsten, billen en benen ziet. Hij wil haar redden, helpen, vasthouden, troosten, strelen. Hij weet ineens zeker dat hij alleen nog háár wil, dat hij met haar oud wil worden, kinderen krijgen, kleinkinderen. Alles.

‘Ursula!’ Hij krijgt geen geluid uit zijn mond. Hij zakt een stuk, met enige moeite lukt het hem weer omhoog te komen. Drieënzestig.

Traag glijden eerst het kamermeisje en de dwerg, en daarna de beer onder hem door. Het is niet de eerste keer dat hij dit meemaakt, hij heeft een sterk gevoel van déjà-vu. Nu komen ook de andere achtervolgers in zicht. De hotelreceptionist rent voor de troep uit. In zijn hand heeft hij een jachtgeweer. Soms stopt hij even, mikt en lost een schot in de richting van Ursula en de beer. Doel treft hij niet. Achter hem heeft zich een wilde optocht gevormd van mannen en vrouwen op grote snuivende en dampende paarden en vaalzwarte langharige bokken. Allen zijn gewapend met geweren waarmee ze lukraak in de lucht vuren. Woest blaffende – maar geluidloos – duivelse honden met rollende ogen ter grootte van theekopjes begeleiden de troep. De gezichten van de ruiters komen Adriaan bekend voor. Achtenvijftig.

Plotseling is het bos verdwenen. Hij staat op een hoogvlakte begroeid met heide, veenmos en beemdgras. Donkere wolken pakken zich samen. Hoog boven hem, in silhouet voor een brandende rode vuurbal, passeert de jachtpartij. Ursula voorop, als vaandeldrager met fladderende cape, op de voet gevolgd door de kale dwerg en de beer, die nu op zijn achterpoten loopt, daarachter de receptionist en dan de ruiters op hun paarden en bokken. De honden volgen in wilde draf. Twee reusachtige zwarte roeken hebben zich aangesloten en escorteren Ursula links en rechts. Tweeënvijftig. Uit en in, uit en in.

Batsabea al Bagno

Er wordt aan de deur geklopt. ‘Wake up, sir.’ Het is de stem van de receptionist. Adriaan doet zijn ogen open; het is pikdonker in zijn kamer. Onder de dekens is het warm en behaaglijk. Hij heeft geen idee waar hij is. Ergens hoog in de Transsylvaanse Alpen, vermoedelijk niet al te ver van Cluj. Vaag herinnert hij zich dat hij over Ursula heeft gedroomd. Hij had eigenlijk gehoopt dat zij het was die hem kwam wekken.

Nu moet hij een beslissing nemen: opstaan en verder reizen of blijven liggen. Met zijn arm reikt hij naar de lichtschakelaar. Hij knijpt zijn oogleden dicht en drukt op de knop. Langzaam opent hij ze weer, om zijn ogen aan het felle licht te laten wennen. De Hebreeuwse letters lijken een tijdje los van het plafond te zweven, tot ze zich weer hechten aan hun blauwe ondergrond.

Eerst maar eens een bad nemen. Hij slaat de dekens naar achteren, de koude lucht doet zijn huid tintelen. Nu moet hij wel overeind komen, opstaan. Op het nachtkastje staat een glas water dat hij daar heeft klaargezet. Hij drinkt een paar slokken en zet zijn voeten op het tapijt. Zijn oog valt op de blauwe kamerjas over de spijlen van het bed. Hij trekt hem aan en gaat naar de badkamer, draait de wastafelkranen open en houdt zijn handen eronder tot het water heet wordt.

Hij bekijkt zichzelf in de spiegel. Er groeien kleine haartjes op zijn neus die hem nog niet eerder waren opgevallen. Hij steekt zijn tong uit, knijpt zijn wenkbrauwen, zijn neus en zijn mond samen tot een grimas, rolt met zijn ogen en blaast daarna zijn wangen vol lucht. Mijn kop, denkt hij bij zichzelf, altijd weer die kop van mij.

In zijn kamer trekt hij de gordijnen open. Het schemert nog, het sneeuwt harder dan gisteren. In een opwelling duwt hij de balkondeuren naar voren en stapt hij in zijn ochtendjas op blote voeten naar buiten. Huiverend van de kou beziet hij het dal en de rivier, de egaal grijze hemel. In de verte wordt de horizon begrensd door een scherpe, gekartelde witbesneeuwde bergrug met brokkelige granieten, met naald- en loofwoud begroeide uitlopers het dal in. Alsof er een gigantische dinosaurus op wacht ligt.

Diep beneden hem ziet hij een brede donkere rivier. Op een eiland in het water staat een ruïne van een huis met geel pleisterwerk. Uit het dak groeit een eenzame kale kastanje. Aan de overkant van het dal, hoog op de helling, staat een witte gefortificeerde kerk met een zinken dak. Vermoedelijk was dat het licht dat hij de vorige avond in de verte heeft zien knipperen.

De wind is gaan liggen en de sneeuw valt in één constante stroom uit de hemel. Vanwege de kou tilt hij om en om zijn voeten van de zwarte en witte tegels van de balkonvloer. Hij wrijft zijn handen tegen elkaar. Uit zijn mond komen wolkjes condens. Dit is hoe een uitzicht moet zijn: bergen, dalen, bossen, velden, een rivier.

Hij gaat weer naar binnen, het is tijd voor zijn bad. Hij hangt de kamerjas over een stoel, trekt zijn shirt en onderbroek uit en legt die op het bed. In de badkamer draait hij de warme kraan open. Hij hoort hoe het water zich moeizaam door de leidingen perst en het koper laat trillen. Na wat gegorgel spuit het plotseling uit de opening. IJskoud. Hij wacht tot het heet wordt en draait er dan koud water bij tot hij de temperatuur aangenaam vindt.

Aan de muur tegenover het bad hangt een olieverfreproductie van Betsabea al Bagno van Artemisia Gentileschi. Drie dienstmeisjes helpen Bathsheba, na het baden naakt op het bordes, met haar toilet, terwijl zij vanaf een tegenoverliggend balkon vanuit de schaduw wordt gadegeslagen door koning David. Het schilderij was hem nog niet eerder opgevallen.

De vitrines van de hoge kolomkast zijn gevuld met een ruim assortiment flesjes, tubes, potjes en zakjes met zeepjes, shampoos, conditioners, badzouten, oliën, crèmes, scrubs en blauwe en rode mineralen, waarvan hij er lukraak een aantal uitstalt op een marmeren tafeltje naast de badkuip. Uit een van de laden, neemt hij een handdoek, die hij aan een haak aan de muur hangt. Hij doet de stop in de afvoer en giet wat sterk geurende eucalyptusolie op de bodem. De kuip begint zich te vullen met bruinig water. Adriaan stapt erin en gaat zitten. Hij reikt achter zich en strooit nog wat blauwe steentjes uit een zakje. Een blauwe kleurstof verspreidt zich over de bodem en vermengt zich met het bruin.

Terwijl het water zeer heet is, is het emaille van de kuip ijskoud. Hij sluit zijn ogen en geniet van de tegenstrijdige sensaties. Wanneer het water tot boven zijn enkels is gekomen, strekt hij zijn benen en schept het met zijn handen over zijn knieën. Hij inspecteert zijn witte huid en bekijkt zijn navel, waaruit steeds meer rode haren groeien. Langzaam verander ik in een aap, denkt hij. Ik evolueer in omgekeerde richting. Dan draait hij zijn hoofd opzij naar het schilderij. Wat een grote lichamen hebben die vrouwen. Het hoofd van Bathsheba lijkt wel te klein voor haar torso. Hij laat zich helemaal in het hete water glijden. Een tinteling trekt van zijn kruin langs zijn gezicht naar beneden over zijn borst en buik, via zijn benen tot aan zijn tenen. Zijn poriën staan wijd open. Verkwikt door de eucalyptus staart hij naar het blauw en het goud boven hem.

Misschien moet hij weer gaan componeren. Geen opdrachtwerk, maar iets van hemzelf. Hij kijkt naar Bathsheba die zichzelf in een spiegel bekijkt. Hij vermoedt dat het Artemisia Gentileschi zelf is. Ze lijkt tevreden met wat ze ziet. Zou ze weten dat ze wordt bespied? Ongetwijfeld. Niet erg verrassend als je in je blootje op het bordes gaat zitten baden. Het lijkt of het haar niet kan schelen; misschien lacht ze hem wel uit: koning David, de machtigste man van het land, een ordinaire voyeur. Als het inderdaad Artemisia zelf is, is het hele doek misschien wel autobiografisch.

Adriaan sluit zijn ogen. Plotseling weet hij wat hij zou willen componeren: een zelfportret. Een groot orkestwerk met twee donkere en twee lichte delen. Autoritratto. De titel heeft hij ook al. Die moet hij straks wel even opschrijven, anders vergeet hij hem weer.

Het water komt inmiddels tot boven zijn navel, tijd om de kraan dicht te draaien. Hij veegt wat water over zijn borst, legt zijn armen op de rand van de kuip en sluit opnieuw zijn ogen.

In de andere kamer is zijn vader met verfspullen in de weer. Het is zomer, de deuren naar het dakterras staan wijd open. Adriaan kan de vogels in de achtertuinen horen. ‘Blijf je niet te lang in bad, straks smelt je nog, hahaha,’ roept zijn vader. Als hij flauwe grappen maakt, lacht hij zelf alvast, om de ander de gêne te besparen.

Adriaan beseft dat hij is weggedommeld. Sprak er iemand tegen hem? Is er iemand in zijn kamer?

‘Good morning!’ Het is de stem van het kamermeisje. ‘Hebt u lekker geslapen?’

‘Ik zit in bad,’ roept hij terug. Hij hoort haar het bed opmaken.

‘Wat een sneeuw,’ zegt ze. ‘U kunt niet weg vandaag.’

‘Ben jij dat, Ursula?’ Hij overweegt uit bad te komen om een praatje met haar te maken, maar hij heeft niets om aan te trekken. Met alleen een handdoek om zijn middel binnenlopen, lijkt hem ongepast. ‘Ligt mijn kamerjas daar?’ roept hij.

‘Er is ontbijt in de Franse kamer. Enjoy your bath.’ Voor hij nog iets kan zeggen, is ze alweer vertrokken.

Met zijn wijsvinger roert hij in het water. Het badwater begint al wat af te koelen, dus laat hij er opnieuw heet bij lopen. Hij trekt zijn benen in en gaat rechtop zitten. Met zijn handen mengt hij het hete kraanwater door het lauwe bad. Hij doet de stop er weer in en draait de kraan dicht. Nieuwsgierig schroeft hij de dop van twee of drie flesjes en ruikt eraan. Ditmaal giet hij een scheutje van een rode olieachtige substantie in zijn bad, meer vanwege de kleur dan de geur. De vloeistof ruikt nergens naar. Hij strekt zich uit in het hete water en voelt zich aangenaam loom en rozig worden.

De olie verspreidt zich over het oppervlak van het bad en breekt het licht. In elke rimpeling van het water ziet hij een heel spectrum aan kleuren. Hij sluit zijn ogen en laat zijn hoofd onder water zakken.

‘Hier, moet je proeven.’ Zijn vader komt de badkamer binnen met een glas in zijn hand. ‘Dit is Glenfiddich, jongeman, single malt. Je mag één slokje. Niet tegen je moeder zeggen, hoor.’

Adriaan is een jaar of tien. Hij neemt een slok en knijpt zijn ogen dicht. ‘En? Is dat lekker of niet.’ Het brandt in zijn keel. ‘Veertig procent alcohol, twaalf jaar oud. Die whisky is ouder dan jij, jochie.’

‘Moet ik al uit bad, papa?’

‘Nog een kwartiertje, dan moet je echt naar bed. Het is al acht uur geweest. Morgen weer naar school.’ Het waren vaste rituelen: Adriaan in bad na het avondeten, zijn vader in zijn studio, nog snel even aan een schilderij werkend, terwijl zijn moeder beneden de afwas deed en alvast de tafel dekte voor het ontbijt. Niets heerlijkers dan languit op de warme emaillen badbodem te blijven liggen terwijl de laatste druppels in de afvoer verdwijnen.

Adriaan komt overeind en trekt zijn knieën op. Geïrriteerd trekt hij de stop eruit: een mens kan toch niet de hele dag in bad blijven zitten? Hij wikkelt de ketting van de stop een paar maal om de kraan. Na een tijdje beginnen zich boven de afvoer draaikolkjes te vormen.

Opnieuw draait hij de kranen open en mengt het water. Dan duwt hij het palletje aan de zijkant van de kraan opzij, waarop de douche begint te spuiten. Hij spoelt zich af en maakt zijn haar nat. Uit een cellofaantje vist hij een elastisch, wit, grofgehaakt handschoentje en schroeft daarna het deksel van een potje met op het etiket een afbeelding van een beer. Hij smeert wat van de korrelige, naar honing ruikende pasta op zijn armen en buik en wurmt zijn rechterhand in de handschoen. Wanneer hij klaar is, stroopt hij hem van zijn vingers, achteroverleunend tegen de rand van de kuip, die al begint af te koelen.

In de andere kamer draaide zijn vader op topvolume singletjes en elpees van zijn Amerikaanse jazzhelden op een oude koffergrammofoon die op zijn werktafel stond. Thema’s en solo’s zong of floot hij noot voor noot mee. Met de achterkant van zijn verfkwast drumde hij op de lichtgroene glazen lampenkap die aan een ketting aan een van de balken hing. Ondertussen shagjes draaiend, die hij na een paar trekjes in de asbak legde om ze vervolgens te vergeten.

Na zijn bad zat Adriaan in een handdoek gewikkeld op de ruime bank in een van de hoeken van zijn vaders studio, verdiept in een strip of een leesboek, terwijl zijn vader aan een schilderij werkte. Soms mocht hij zelf ook een plaatje opzetten. You can’t do that van The Beatles was favoriet. Zijn vader had niet veel met popmuziek, maar dit kon hij wel waarderen.

Hij stelde zijn zoon vragen over de muziek die hij zelf draaide: wat voor instrument hoor je nu? Wat is de bezetting? Wie is de solist? Zo leerde Adriaan eerst een saxofoon van een trompet onderscheiden, maar al snel ook de verschillende spelers en hun idioom herkennen. Op de oude piano van zijn moeder die in de hal stond, leerde Adriaan zichzelf pianospelen. Les kreeg hij niet, dat hij muzikaal was, kwam niet bij zijn ouders op.

Hij pakt de handdouche en haalt het palletje over. De chromen doucheslang klettert op het emaille van de badkuip. Hij spoelt zich obsessief en langdurig af. Dan draait hij de kranen dicht en hangt de handdouche terug. Nog even blijft hij op de rand van het bad zitten om naar Bathsheba en haar dienstmeisjes te kijken. Hoe langer hij naar het schilderij kijkt, hoe minder het hem bevalt. Misschien omdat hij zich steeds meer identificeert met de glurende man op het balkon. Als hij eindelijk opstaat is hij al bijna droog. Hij neemt de grote blauwe handdoek van de haak, wrijft de laatste druppels uit zijn haar, slaat de handdoek om zijn schouders en stapt uit de kuip. Het is nu helemaal licht en het uitzicht is magnifiek.

In zijn kamer staat hij voor de balkondeuren. Het sneeuwt of het nooit meer zal ophouden. Rustig dwarrelen de vlokjes uit de hemel en zoeken een plaatsje in het dal waar de wind is gaan liggen. Plotseling realiseert hij zich hoe stil het eigenlijk is, er dringt geen enkel geluid zijn oren binnen, zijn kamer lijkt wel perfect geïsoleerd.

Hij kleedt zich aan, het is tijd om te gaan ontbijten. Eerst bekijkt hij zichzelf nog even in de spiegel in de badkamer: kan ermee door. Dan stapt hij het balkon op; in de buitenlucht wordt hij overweldigd door een gevoel van euforie en geluk.

Please, please

Adriaan loopt de gang op. Aan de andere kant van de galerij verschijnt het kamermeisje. Vanuit de kamer klinkt een mannenstem, waarop ze zich omdraait en naar binnen gaat. Er klinkt gelach. Het kamermeisje komt opnieuw naar buiten en gebaart Adriaan dat hij naar beneden moet gaan. ‘Please, you must go and have your breakfast now.’ Ze wordt gevolgd door een heer in een ouderwets aandoend donkerblauw ribfluwelen kostuum met smalle glimmende revers. Hij heeft kort wit haar en draagt op zijn gezette en geprononceerde neus een bril met een donker hoornen montuur, met glazen die zijn grijsblauwe ogen vergroten tot monstrueuze proporties. Hij heeft een kleine mond met dunne, goed doorbloede vochtige lippen die zijn gezicht een uitdrukking van ironie of zelfs spot geven. Zijn bewegingen zijn traag maar vastberaden.

Onmiddellijk voelt Adriaan een grote antipathie. Hoe kan het dat het kamermeisje zo’n overduidelijke poseur zoveel aandacht geeft en zich zelfs intimiteiten met hem veroorlooft. Ursula is van mij, belooft hij zichzelf, ook al realiseert hij zich de onzinnigheid van die gedachte.

In plaats van de trap af te lopen, blijft hij staan. Hij wil zich niet door haar laten wegsturen en bovendien wil hij laten zien dat hij op minstens even intieme voet met haar staat. Hij legt zijn handen nonchalant op de houten balustrade en terwijl ze zijn kant op komen, probeert hij zich een houding te geven.

‘Good morning,’ zegt de heer in het ribfluweel. ‘Did you enjoy your bath?’ Hij spreekt met een lijzige, wat scherpe stem, waarbij hij de laatste klank van het woord ‘bath’ overdreven uitspreekt met een accent dat Adriaan niet meteen kan thuisbrengen. Duits? Omdat hij te boos is om te antwoorden, draait hij zich alleen om en knikt zo vriendelijk mogelijk, terwijl hij zijn lippen op elkaar perst.

‘I thought you would never come out,’ zegt Ursula. Haar ogen glinsteren.

‘I don’t think that’s…’ Adriaan wil haar met een grapje op haar nummer zetten, maar weet niets te verzinnen. Tot overmaat van ramp geeft ze hem een knipoogje.

‘Shall we?’ De heer in het ribfluweel gebaart Adriaan voor te gaan.

‘But I don’t want to…’

‘Please,’ dringt hij aan. ‘Let’s have some breakfast.’

Hij laat me voorgaan terwijl hij zich niet eens heeft voorgesteld, dat is toch idioot, denkt Adriaan. Terwijl hij de trap afdaalt, ziet hij in zijn ooghoek donkere patronen in de bekleding op sommige treden van de trap, maar hij is niet in de stemming om er aandacht aan te besteden.

‘My name is Quast, Aloïs Quast,’ hoort hij achter zich. Hij vraagt zich af of hij zich moet omdraaien om meneer Quast de hand te schudden, of dat beter kan uitstellen tot ze beneden zijn. Hij versnelt zijn pas.

‘Good morning, sir! Enjoyed your bath?’ De receptionist staat hem al op te wachten. ‘Thank you, yes.’

‘Well, good morning, Erasmus!’ roept meneer Quast.

Adriaan draait zich om en steekt zijn hand uit. ‘Adriaan,’ zegt hij iets te luid. ‘Adriaan Hoorndrager.’

‘Ja, ja, dat had ik al begrepen,’ antwoordt meneer Quast. ‘Kom, naar de Franse kamer, ik rammel.’ Hij pakt Adriaan zachtjes bij zijn bovenarm en duwt hem de gang in. Ursula blijft achter bij de receptionist; Adriaan probeert haar blik nog te vangen terwijl hij wordt meegevoerd. ‘Please,’ zegt meneer Quast nog een keer.

Voorbij de receptie slaan ze links af een gang in met hoge ramen met stroken glas-in-lood in primaire kleuren aan de bovenzijde, die uitkijken op het witte prieel en de oprijlaan van het hotel. Aan het eind leidt een korte trap naar boven, die weer uitkomt op een halletje met aan de rechterkant twee deuren met op de ene het opschrift nöi mosdó en op de andere férfi mosdó. Tegenover de trap bevindt zich een grote dubbele matglazen deur met daarboven een zwart bord met in lichtgevende letters Frühstücksraum. Vanuit de eetzaal komen de klanken van het hotelstrijkje hem reeds tegemoet.

‘After you, Mr. Hoorndrager.’

Adriaan duwt de deuren open en gaat naar binnen. Het eerste wat hem opvalt is een met glazen engeltjes en kleurige ballen opgetuigde kerstboom. In het midden van de eetzaal hangt een enorme glasdiamanten kroonluchter. Het plafond zelf is van lichtgeel stucco, met een holle plint en ornamenten in de hoeken. Langs de plint is een slinger van gipsen lelies aangebracht. Op alle tafels staan boeketten met droogbloemen: rozen, distels, judaspenning en lampionplant.

‘Will you join me at my table?’ Het klinkt eerder als een bevel dan als een uitnodiging. Meneer Quast voert hem naar een tafeltje aan een van de grote ramen. Er is gedekt voor één, maar zodra ze zitten, komt de ober een extra couvert brengen.

‘Koffie of thee?’ vraagt hij.

‘Koffie én thee, Jan. En een groot glas verse jus d’orange, alsjeblieft. En voor meneer Hoorndrager hetzelfde.’

‘Ik weet niet…’ mompelt Adriaan.

‘Jawel! Niets beters om de dag mee te beginnen.’ Hij vouwt zijn servet uit en duwt de punt onder de boord van zijn overhemd. ‘Zeker na een hele fles Cadarka,’ voegt hij er guitig aan toe. ‘Een heerlijke lokale wijn, vindt u niet? Mag ik vragen wat u voor de kost doet? Iets in de kunsten naar ik aanneem?’

Adriaan vermoedt dat het kamermeisje meneer Quast, met wie ze klaarblijkelijk op intieme voet staat, alles over hem heeft verteld.

Quast staart hem aan met zijn monsterlijk uitvergrote ogen. ‘Ik raad u trouwens aan het Hongaarse ontbijt te nemen. Ze noemen het dan wel de Franse kamer, maar een fatsoenlijke croissant kun je hier niet krijgen.’

Adriaan kijkt om zich heen. Van de ruim twintig tafels in het vertrek zijn er een stuk of acht bezet. Sommige zijn nog maagdelijk gedekt, andere verlaten maar nog niet afgeruimd, weer andere reeds afgeruimd en schoongemaakt. Op het kleine halfronde podium tegen de muur recht tegenover de ingang draait het Quatuor Lahody zijn repertoire van welluidende restaurantkrakers af: drie heren van middelbare leeftijd en Rucky Müller. Adriaan kan zijn ogen niet van haar afhouden. Hij verbeeldt zich dat ze af en toe een ijzige blik op de primarius werpt, een man met een scherp en intelligent gezicht, donkere ogen en het haar in een woeste lok, met wie hij haar de vorige avond ruzie heeft horen maken.

‘Heerlijke muziek, niet?’

‘Pardon?’

‘Het zonsopgangkwartet. U bent, neem ik aan, bekend met de kwartetten van Haydn?’

‘Ja, natuurlijk. Ik vroeg me al af of het Mozart of…’

‘Nee, nee, Mozart zou het nooit kunnen zijn. Dit is een geheel andere wereld. Het vierde van de Erdödy-kwartetten, een absoluut hoogtepunt in zijn oeuvre. Ik prefereer de opname van het Takács-kwartet – die kent u ongetwijfeld –, maar ons eigen Quatuor Lahody doet het lang niet slecht. Wat u? Ach, maar u hebt slechts oog voor de charmes van mejuffrouw Müller. Ik begrijp het best.’

Op dat moment komt de ober met een dienblad met koffie, thee, een karaf warme melk en twee grote glazen jus d’orange.

‘Dank je wel, Jan,’ zegt meneer Quast. ‘En neem die kaarten maar weer mee. We willen tweemaal het Hongaarse ontbijt. Hoe was het ook weer? Ontbijt als een vorst, lunch als een prins en dineer als een bedelaar, hahaha. Gelooft u mij, meneer Hoorndrager, het zal u goeddoen.’

De rode kater die Adriaan de vorige avond bij de receptie heeft zien liggen, komt de eetzaal binnenlopen. Hij draalt even maar komt dan resoluut op meneer Quast af, die hem enthousiast begint te aaien en in zijn nek te kroelen. Hij slaat op zijn knieën en probeert het beest te verleiden bij hem op schoot te komen – ‘Kom maar, Socrates, poes, poes!’ –, maar de kat geeft geen sjoege. Hij kijkt het een tijdje aan en laat zich dan onder de tafel op Adriaans voet vallen.

‘Socrates komt en gaat waar hij wil,’ zegt meneer Quast terwijl hij Adriaan ongevraagd warme melk bij zijn koffie schenkt. ‘Welnu, vertelt u mij eens, meneer Hoorndrager, wat doet u nu eigenlijk precies voor de kost?’

Voor Adriaan antwoord kan geven, gaan de deuren van de Frühstücksraum open en komt een dame quasi-nonchalant het vertrek binnen. Ze laat zich door de ober naar een tafeltje begeleiden en zich een menu aanreiken. Met een vermoeide blik bekijkt ze de kaart en maakt haar keuze terwijl de ober achter haar blijft staan en af en toe een opmerking maakt die haar een glimlach ontlokt. Adriaan herkent de vrouw die hij bij zijn aankomst bij de receptie hebt gezien.

‘Neemt u mij niet kwalijk,’ zegt meneer Quast terwijl hij zijn stoel naar achteren schuift. Hij staat op, haast zich naar haar toe, pakt haar hand en drukt er een kus op.

Adriaan wendt zijn blik af. Tot zijn ergernis realiseert hij zich dat Quast gelijk heeft: met Mozart heeft deze muziek niets te maken, het is eerder een vooruitblik op Schubert. Hoe kon hij zo dom zijn, maar ja, je kunt nu eenmaal niet alles kennen. Hij doet een schep witte suiker in zijn koffie en roert. Moet hij op zijn tafelgenoot wachten of zal hij vast beginnen? Omdat hij jeuk krijgt aan zijn wreef, wiebelt hij met zijn tenen in zijn schoen, maar Socrates laat zich niet verjagen. Het Quatuor Lahody zet het tweede, langzame deel van het kwartet in, nog mooier dan het eerste. Ze spelen werkelijk voortreffelijk, en dat in een hotel in de Karpaten.

‘De weduwe Hermine Kloos-de Ranitz, een aanbiddelijke vrouw. Ik moest haar even mijn complimenten maken, dat neemt u mij toch niet kwalijk?’ Meneer Quast gaat weer zitten, neemt zijn bril van zijn neus en begint met zijn zakdoek de glazen te poetsen. ‘Ze is een Duitse, maar haar familie komt oorspronkelijk uit Nederland. Toch kan ze nooit zuiver Germaans zijn. Iets in de bouw van haar schedel verraadt vermenging met een van de onderrassen.’ Hij knikt Adriaan minzaam toe. ‘Van het vijfde wortelras, denkt u ook niet?’

Adriaan staart naar de rood opgezwollen adertjes en de diepe indruk die de brug van Quasts zware montuur op zijn neuswortel heeft achtergelaten. ‘Ik moet bekennen dat ik geen idee heb waar u het over hebt.’

‘Werkelijk niet?’ Hij zet zijn bril terug op zijn neus. ‘Ik ben zo blij met deze ontmoeting,’ zegt hij dan. ‘Ursula had me al verzekerd dat ik in u een geestverwant zou treffen. Welnu, ze heeft u niet tekortgedaan!’

Zie je wel, denkt Adriaan. Die hebben zich natuurlijk samen vrolijk over me zitten maken.

Meneer Quast doet vier grote scheppen witte suiker in zijn koffie en begint te roeren. ‘Ah,’ zegt hij terwijl hij de ogen sluit. De eerste viool zet een simpel loopje in, waarna de rest van het kwartet weer invalt. ‘Deze passage vind ik van zo’n adembenemende schoonheid. Zoveel uitdrukkingskracht! Zwanger van een bijna voldragen emotie, als het ware op het punt staand… Maar dat hoef ik u natuurlijk niet te vertellen, meneer Hoorndrager: u bent immers zelf als kunstenaar kind aan huis bij de muzen.’ Met gesloten ogen maakt hij met zijn wijsvinger kleine ritmische bewegingen in de lucht, zachtjes het thema meeneuriënd.

Mevrouw Kloos-de Ranitz, die alleen aan een tafeltje zit aan de andere kant van de zaal, kijkt Adriaans kant uit en knipoogt naar hem. Omdat hij niet begrijpt wat de bedoeling is, haalt hij zijn schouders op en spreidt hij zijn handen in de lucht, maar ze kijkt al niet meer.

Ze is klein van stuk met donkere krullen om een nogal scherp gesneden streng gezicht met zeer dunne geëpileerde wenkbrauwen. Ze draagt een zwarte jurk van soepele stof met een patroon van kleine rode bloemetjes. Om haar schouders heeft ze een lichtgrijs wollen vest geslagen, dat ze van tijd tot tijd stevig om zich heen trekt alsof ze het koud heeft. Hij probeert haar leeftijd te schatten, de vijftig moet ze toch al wel zijn gepasseerd, hoewel ze ook best ouder zou kunnen zijn.

‘Moet u zich voorstellen: ze weet niets van muziek. Niets! Van boeken leest ze principieel alleen de eerste en de laatste bladzijde.’

Adriaan keert zich naar zijn tafelgenoot. ‘Ik… ik geloof niet dat ik…’

‘De weduwe! Zij daar! Kom nou, meneer Hoorndrager, vindt u haar niet onweerstaanbaar?’