voor Dave,
die niet gered werd door de liefde,
en voor Alana en Barrie,
die mij wel gered hebben

‘Listen: you are not yourself, you are crowds of others, you are as leaky a vessel as was ever made, you have spent vast amounts of your life as someone else, as people who died long ago, as people who never lived, as strangers you never met. The usual “I” we are given has all the tidy containment of the kind of character the realist novel specializes in and none of the porousness of our every working moment, the loose threads, the strange dreams, the forgetting and misremembering, the portions of a life lived through others’ stories, the incoherence and inconsistency, the pantheon of dei ex machina and the companionability of ghosts. There are other ways of telling.’

Rebecca Solnit, The Faraway Nearby

‘And the story will have bloody teeth.’

Siri Hustvedt, ‘My Louise Bourgeois’

lyrics

SIDE A

LANUGO

De kater, gelijk een snode vos immer met de kop laag en de staart stijf gestrekt, heeft me te pakken. Ik kom zelden uit de bomen, maar het was zo’n volmaakte vijg die ik had laten vallen, ik moest die gewoon snel even oprapen. Ik krijs en krijs want dat monster pint zijn rooftanden in mijn buik, ik krijs en spartel, trappel met mijn hielen tegen zijn kinnebak, sleur en peuter met mijn vingers aan die besnorhaarde slappe flappen van zijn muil. Dan suist er iets, een lange dunne schaduw flitst over me heen en landt op de kop van het rotbeest, ik hoor het kraken. Van de klap springt het slot van de kaken open en ik tuimel op de grond. De kater geeft me een vuile blik en slaat op de vlucht, het oude wijfje scheldt hem na met twee geheven wandelstokken en de luide stem die je van een minder frêle gestalte verwacht. Ook haar uilenbril is buitenmaats. Ze kijkt me met ronde gele ogen nieuwsgierig aan en raapt me dan zonder poespas op, mijn middel past precies in haar knokenhand. Ze stinkt een beetje.

Dat is het moment dat ik haar godje word.

Mijn naam is Odua maar dat kan ik haar met mijn getsjirp niet duidelijk maken. Ze noemt me Tita. Ik kan me daarmee verzoenen. Ik ben natuurlijk niet het mooiste exemplaar van mijn soort omdat ik op vele plekken niet door mijn borelingvacht heen gegroeid ben, maar ze is verzot op mijn gele poten – ‘Weer door de mosterd gebaggerd vannacht, Tita?’ is haar standaardbegroeting ’s ochtends, en dan lacht ze als een kraai om haar eigen grapje – en op mijn witte hals en mijn lange vingers en mijn grote, afstaande oren, de witpluizige tippen ervan… Ze raakt me graag aan, aait me achteloos alsof ik een luxe ben en zij een hertogin. Ik denk dat ze al enige decennia aanrakingen moet ontberen. En een luisterend oor. Ze kwettert en sputtert en oreert en lamenteert van opstaan tot slapengaan tegen me.

In de hoek van de woonkamer staat een bejaarde wijdvertakte kamerplant die al halfweg beide aanpalende muren reikt en, waar ze niet meer hoger kan, verder langs het plafond kruipt. Daarboven zit ik het liefst om spinnen en vliegen en muggen te vangen, en een zeldzame keer een verdwaalde vlinder die per abuis binnengevlogen is. Met stukjes banaan lokt het oudje me naar beneden als het tijd is om mijn luier te verschonen of ze zet een bordje dadels op haar knie wanneer ze me wil voorlezen.

‘Luister!’ schraapt ze dan haar keel en – met het boekje dicht bij haar grote bril en een reumavinger volgend langs de regels – leest me voor: ‘Als de mensen het idee van een godheid ergens vandaan hebben, dan van de doden. Onbereikbaar, onaantastbaar, en toch zo angstwekkend vertrouwd.’

‘Luister!’ herhaalt ze dringend als ze vindt dat ik te veel smak. ‘Een godheid is net als een dode een dolende die geen lichaam meer heeft. Een ontheemde die voortaan is aangewezen op de gedachten der mensen. Maar de mensen weten niet goed hoe ze een dode of een godheid moeten denken. Ze zijn niet zorgvuldig genoeg.’ Ze slaat de bladzijde om. ‘Een godheid is juist miniem en teer. Ze wordt door bijna niemand herkend. Omdat ze te nabij is, misschien.’

Met twee vingers gaat ze zacht en aandachtig een poos over mijn dun behaarde rug, dan neemt ze ook een dadel en eet die met vogelhapjes. Ik denk al dat ze uitgepraat is over het onderwerp, maar ze legt de pit op het bordje en gaat verder in het boek: ‘Een godheid ontleent haar kracht aan de omstandigheid dat zij louter gedachte is geworden. Waar ze is, is ze nooit alleen. Daar komt het op neer. Er is altijd iemand in denkende vorm om haar heen. Tot de godheid spreken betekent derhalve: in jezelf praten. Met een stem die je niet van jezelf kent. Begrijpelijk is het meestal niet, maar dat hoeft ook niet: er wordt niets overgedragen. Het is taal die thuisblijft.’

*

Het kan natuurlijk ook haar verbeelding zijn, maar Mirabelle heeft altijd gevonden dat het hier zelfs ondergronds ruikt; de stank van natte kelder. Ze houdt niet van deze doorgangen – het vocht op de tegels, en aan het lage betonnen plafond de vettige condensatiedruppels als het prille begin van een kolonie stalactieten, de getraliede tl-bakken die te ver uit elkaar hangen, de pisgeur in de hoeken, het galmen van voetstappen achter je – maar ze maakt er nog steeds gebruik van.

‘Je hebt gelijk, Tita, het stinkt hier…’

Zolang ze nog met het looprek uit de voeten kan, vertikt ze het de bus te nemen. En dit is nu eenmaal de kortste route.

‘…maar dit is nu eenmaal de kortste weg naar Ink.’

De gang is niet lang – dit stationnetje telt slechts twee sporen, maar als je zo traag ter been bent, is het toch een te lang eind om je hart in je keel te hebben wippen.

‘Niet bang zijn, Tita. Er is hier geen kat.’

Kchchchch-plof-slof schuift ze gestaag richting licht aan het eind van de tunnel. Tita zit zoals gewoonlijk op haar minst pijnlijke schouder, de linker, en tsjilpt onverstaanbare liedjes in haar oor, heeft de zachte staart als een bontje rond haar hals gelegd, het pluizige zwarte puntje aait haar kin.

Het kabaal aan het uiteinde van de gang kan niets goeds voorspellen. Het komt in grote sprongen de trap af en landt slungelig in het halfduister. Mirabelle kan vier schimmen onderscheiden, de grote hoofden raken haast het plafond, de lange armen en benen verwarren haar, ze sjorren en porren elkaar met grote bewegingen, ze raakt de tel van ledematen kwijt. Met een harde, hoge piep is Tita in haar kraag gedoken.

‘Niet bang zijn.’

Zelfs al zou ze nu omkeren, ze haalt nooit de uitgang voor die lange benen haar ingehaald hebben. Ze verwisselt haar handtas van arm, verstevigt haar greep op de handvatten van het looprek en pikkelt, doof en dom spelend, verder door de gang die leidt naar ginds geweld en lawaai. De vier naderen haar sneller dan zij hen, ze hebben haar nu gezien. Het zijn niet zulke grote hoofden, ziet ze, het zijn de kappen van de truien over hun hoofden getrokken. Waarom lopen ze met hun goeie jonge ruggen toch zo gebogen, denkt ze nog, maar dan hebben ze haar al ingesloten. Ze dansen lomp rond haar, er is een rosse bij, en een Mongool, en een Vietnamees of Koreaan, ze verstaat niets van hun schokschouderend, grinnikend, half ingeslikt, stoer gewauwel naar mekaar. Tita piept en weet niet waar te kruipen.

‘Hé, een aap! Oma heeft een aap!’

‘Mag ik hem eens vasthouden, oma?’

‘Hé, waarom is hij zo kaal, oma, is hij al zo oud als jij?’

‘Ga je bananen kopen, oma?’

‘Doet hij kunstjes, oma?’

‘Kijk dan, man, het is een aap met een doodskop, man!’

‘Laat hem eens een kunstje doen, oma!’

‘Kijk uit, maat, hij bijt!’

‘Zie je die doodskop dan niet, man, kijk naar zijn kop!’

‘Komaan, oma, laat hem een kunstje doen voor ons!’

‘Geef hem eens aan mij, oma, ik wil hem vasthouden…’

Het ene moment staat Mirabelle verschrompeld van angst, het volgende doemt een donkere massa op, een kolos met boven een lange grijze baard een zwart masker met gepunte oren, en die geeft de grootste relschopper een klinkende mep tegen het kaalgeschoren achterhoofd. De drie anderen slaan dubbel van de lach: ‘Een muilpeer van opa Batman!’ Gillend en gierend slaat de jeugd op de vlucht. De reus knikt beleefd naar Mirabelle – zijn ogen in dat masker zo bleek dat ze blind lijken – en vervolgt, topzwaar en rond in zijn kuitlange, zwarte jas, zijn weg. Mirabelle moet zich staande houden tegen de klamme muur tot het bibberen en hartdaveren overgaat. Zonder omkijken of spoeden verdwijnt de reus in het trapgat. Tita is terug op haar linkerschouder geklommen, Mirabelle voelt haar natrillen.

*

‘Ik heb nu niet alleen een godje voor mezelf, maar ook nog eens een privésuperheld!’ monkelt Mirabelle. Ze zit aan tafel Tita druipende stukjes peer te voeren. Zelf heeft ze genoeg aan een beker thee met een scheut whisky. Als je zo oud geworden bent, heb je niet veel eten meer nodig. Ze kijkt liever naar die miniatuurhandjes, die lucifervingertjes die de brokken voedsel manipuleren. Wat een klein stapje schijnt het maar naar de oppositionele duim van de mens, ze betrapt er zich wel vaker op dat ze erop zit te wachten, alsof Tita eens per ongeluk haar duimen in een andere richting zou draaien en in een waar eurekamoment zou ontdekken dat grijpen op die manier nog zoveel handiger kan. Zou Tita dan ophouden haar godje te zijn en een klein, harig meisje met een doodskopmaskertje worden?

‘Wat was hij groot en breed, hé… hij had me zo de trap op kunnen dragen…’

Ze heeft die morgen haar haar afgeschoren omdat het kriebelde op haar voorhoofd en in haar nek. Als je oud bent, kun je zulke ergernissen missen, er zijn kwalen in overvloed om je humeur te vergallen. En mutsen zijn trouwens toch efficiëntere isolatie dan dat dunne ouwewijvenhaar.

‘Vertelde ik je al eens dat verhaal van die man die ’s nachts op zijn knieën rond een lantaarnpaal kroop, Tita?’

Het aapje zit nu op haar schouder en zoekt, de miniatuurvingertjes kleverig van het perensap, op het mensenhoofd vergeefs naar de haren om te vlooien. Schedelklopjes van een godje.

Mirabelle legt haar handen op de tafelrand, trekt en duwt zich te been.

‘Die andere man vraagt hem wat hij zoekt. “Mijn sleutels,” zegt de man op de grond. “Waar liet je ze vallen,” vraagt de ander. “Oh, ginder,” zegt de man op zijn knieën, en hij wijst naar een plek minstens tien meter verderop. “Maar waarom zoek je dan hier?” vraagt die ander. “Omdat er hier meer licht is!” zegt de man.’ Mirabelle buldert raspend en hoestend, Tita kwettert enthousiast mee.

‘Die dozen met stripverhalen moeten nog op zolder staan. Redgy was gek op die superhelden.’

Het mag dan onverwacht komen, het kan nauwelijks verrassend, laat staan ongeloofwaardig gevonden worden wanneer Mirabelle – uitgeput van de inspanningen die het kost om met die magere, spierloze oudevrouwenarmen met behulp van een haak aan een stok het zolderluik open te duwen en de schuifladder naar beneden te halen, en op die oudemannenpantoffels dat gammele ijzeren laddertje te beklimmen – bij het tippeteens sjorren aan de zware kist op de bovenste plank van de wormgestoken barokke boekenkast, zich in een moment van duizeligheid aan het schap vastgrijpt, zonder haar looprek haar evenwicht niet kan terugvinden en in een achterwaartse struikeling niet slechts de kist meesleurt maar het hele meubel, tegen het openstaande valluik botst, dat daarmee ongewild dichtslaat onder het volle gewicht van breekbaar wijfje, kist vol superhelden en massieve boekenkast.

Tita schreeuwt haar terug uit een honingrijk van heerlijke vergetelheid. De kleine aap staat te springen en krijsen boven op de kast op haar borst. De pijn is te geweldig.

‘Tita! Tita! Ga daar af! Kom hier, meisje,’ en ze trommelt met haar vingers op de stoffige zoldervloer. Tita wurmt zich onder haar hand en valt stil, het beestje ademt veel te snel. Mirabelle moet niezen, de rand van de kast schiet van haar kin en stuikt op het sleutelbeen van haar goede kant, het volle gewicht van de kast op haar borstbeen beneemt haar de adem. Ze verliest opnieuw het bewustzijn.

Ze wordt wakker in het halfduister.

Is het avond of is het al de volgende ochtend?

De pijn is ondraaglijk. Rustig nu – eerst maar eens inventariseren. Haar borstkas, haar linkerheup en -knie en -sleutelbeen. De meubelschaduwen zwalpen. Niet flauwvallen nu, diep ademhalen. AAAAU.

Oké, dat gaat niet, gewoon concentreren op licht ademhalen dan. Concentreren op kleine dingen. Het ademen van Tita onder een ongekwetste rechterhand. Daarop concentreren. Tita slaapt. Daar is geen pijn. Misschien ook maar even slapen. Krachten opdoen.

Verkwikt wordt Mirabelle wakker.

En heeft meteen spijt van de reflex om zich te willen uitrekken – op slag terug onder het volle gewicht van die loden pijn. Niet bewegen zonder nadenken nu. Het is weldadig warm onder haar rug. Dan valt haar de pisgeur op. Ze voelt de schaamte naar haar gezicht schieten, stoot dan een baslach uit, die overgaat in gekerm – de minste roering beweegt de kast op haar borst, niet bougeren, niet lachen…

Het zolderraampje is gevuld met blauwe lucht en witte wolkjes. Haar nek is stijf. Héél langzaam draait ze haar hoofd de andere kant op.

In de bestofte passpiegel die tegen een rek met afgedankte gordijnen en vuilniszakken met Redgy’s kleertjes en speeltjes staat, ziet ze Tita zitten. Het aapje heeft de luier kapotgescheurd en zit er nu vol overgave het vocht uit te zuigen.

Mirabelle lacht groen.

‘Jij bent niet gehinderd door schaamte, hé. Kan je je nu voorstellen dat ik daarnet begon te blozen omdat ik in mijn broek gepiest heb! Ik lig gevangen onder een kast, heb van alles gebroken, niemand weet dat ik hier lig, niemand die me zal komen zoeken als ik hier te lang lig, niemand zelfs die me zou kunnen horen als ik om hulp roep… en ik lig me hier te schamen omdat ik in mijn broek gepiest heb. Hoe belachelijk is dat!’

De tranen druppelen in haar oren. In de spiegel kijkt Tita haar, ernstig kauwend op de luier, aandachtig aan.

‘Ik heb ook dorst.’

Mirabelle likt haar lippen, haar mond voelt veel te heet.

Tita verdwijnt uit het spiegelbeeld, Mirabelle hoort haar licht als een eekhoorn van kisten naar kasten naar kapstok naar beddenframe springen.

‘Ik heb dorst…’

Tita kauwt op iets krokants.

‘Laten we de situatie nu eens nuchter bekijken, Tita. Zonder panikeren. Ik lig op het luik, onder de kist en de kast. Mijn linkerarm zit vast, maar mijn rechter is vrij. Mijn hoofd ook. Mijn voeten voel ik niet. Bewegen doet pijn en diep inademen doet pijn. Een pijn die me flauw doet vallen, dus: voorlopig niet doen. Ik zal mezelf eerst moeten trainen in de pijn als ik die kast wil kunnen wegduwen. Jij bent niet sterk genoeg…’

Ze zucht voorzichtig.

‘Ik heb dorst…’

‘Tita…?’

Machteloos vloekend slingert Mirabelle haar bril naar de spiegel, jodelt van pijn en spijt.

‘Heb ik je al eens dat verhaal verteld van die zen-leerling die klaagt dat het zo saai is om al zijn aandacht alleen maar te richten op zijn adem?’

Het aapje ligt met het zacht behaarde, kleine schedeltje op Mirabelles warme stoppelhoofd, zich vermakend met de vibratie van de vertrouwde stem.

‘Zijn meester duwt hem met zijn hoofd onder water – net iets te lang – en als hij de leerling weer laat bovenkomen, vraagt hij hem: “En, nog altijd saai?”

Mirabelle voelt de huid van haar wangen kraken als ze grijnst.

‘Ik heb dorst…’

Nergens in huis is de lucht zo droog als hier op zolder.

Ze tikt met haar vrije hand op haar kin, fluistert: ‘Kom eens hier zitten, Tita?’ Mompelt: ‘Het spijt me zo, mijn godje, maar ik sterf van de dorst…’

Zonder naar het argeloze apensmoeltje op te kijken, kittelt ze met haar wijsvinger de opening die ze Tita zelf al meermaals zag likken. Als het beestje inderdaad begint te urineren, steekt ze haar tong in de dampende straal en drinkt als een kat. Verslikt zich dan, keert het hoofd af, braakt op haar eigen schouder.

‘AAAAAááh… WHAAAAááá… CHAAAAAááh…’

Piepend van schrik stuitert Tita rond in de zoldering, zet zich af tegen de staande kapstok in de hoek, die daardoor kletterend omvalt naast het meubel waar wijfje’s woeste geschreeuw vandaan komt.

Mirabelle wendt verslagen haar blik af van haar spiegelbeeld, dat vlekkerig, rood aangelopen en besmeurd, uitgemergeld gezicht van een oude zottin die ze niet herkent en die naar haar terugschreeuwt met een mond als een snavel, ze draait haar hoofd om en ziet de gevallen overjas antracietgrijs naast zich uitgestrekt liggen, Nemo die ze na al die jaren opeens weer onhoudbaar mist. Nemo die haar gered zou hebben.

Er trekt een duisternis over de jas en de vloer. Ze kijkt op naar het raampje. Daar is een schaduw voor het daglicht geschoven. De schim glijdt dwars door het vensterglas en landt in Nemo’s overjas.

De jas bolt op, wordt vloeibaar, vloeibaar obsidiaan, richt zich op, staat op, groeit groter en groter, het is een obsidianen reus die zijn obsidianen vleugels spreidt, en zijn obsidianen vleermuisoren gespitst heeft om haar te horen. Het is haar superheld, hij is gekomen om haar te redden. Witte armen strekken zich van onder die obsidianen vleugels naar haar uit, gooien de kast en de kist aan de kant, tillen haar op en dragen haar de trap af…

‘Ik heb geen pijn meer…’

Tita komt met de dunne, gele armpjes vooruit uit de overjas gekropen, neemt Mirabelles hoofd vast en likt de tranen op.

‘Wat er ook komt, weet dat het beter is te kijken uit het raam dan in de spiegel, Tita…’

Haar eigen tong is een ruwe lap, te uitgedroogd om de taaie fluimen van haar gebarsten lippen te likken.

‘…… je zou denken dat wanneer je zo oud bent als ik…… dat je begint te denken aan mooi afronden…… aan alle losse draadjes in je leven netjes afbinden…… maar dat is niet zo, Tita, geloof me, dat is niet zo…… alles is nog steeds…… pas begonnen dingen en pas aangeknoopte draadjes…… nieuwe vensters en luiken om open te zetten…… zolang je kan, wil je blijven lopen…… het gaat helemaal niet om doelen bereiken…… het gaat om blijven lopen zolang je nog kan…… ik wil hier niet doodgaan, Tita-mijn-godje…… maar ik heb niet de kracht…… ik heb geen pijn meer, hoor, maar ik ben simpelweg…… niet sterk genoeg voor die godverdomse kast…… ik ben een oud wijf en geen superheld…… en een godje is ook geen superheld……’

‘heb ik je al eens verteld…… over Rosalia…… Lombardo…… ik was in Palermo…… de catacomben…… ze noemen haar…… de schone…… slaapster…… een kindje van…… twee jaar…… blonde krulletjes…… ze was zo goed…… gebalsemd…… het leek of ze sliep…… Alfredo Salafia deed het…… verving haar bloed…… door zelf samengesteld…… mengsel…… formaline, alcohol, zinkzout…… zo’n dingen…… ik heb gezien…… dat ze haar ogen…… opende en weer sloot…… ik heb dat gezien…… ik niet alleen…… later heeft men…… haar kistje een eindje…… verschoven…… het was de lichtinval…… ze opende haar ogen…… niet meer…… het was de lichtinval geweest…… zei men…… optische illusie…… ik vond dat zo…… intriest……’

……

‘…… waarom mocht ze toch…… haar ogen niet meer…… opendoen……’

……

‘…… ze had…… dezelfde krulletjes…… blonde krulletjes…… als Redgy……’

‘Heb…… geen dorst…… meer……’

‘Hoeveelste dag…… is dit……, Tita……?’

‘Zo moe……’

‘Een rilling is…… een geest…… die door je…… heen is…… gegaan……’

……

‘Heb ’t koud……, Tita…… kom je…… mijn…… handen warmen……? Koude neus…… Kijk…… blauwe bloemen…… op mijn handen…… kijk, Tita……’

‘Kan niet meer……… slikken, Tita………’

………

‘Tita, waar……… ben je………? Tita………? Waar ben je………, Tita………? Laat me……… hier niet……… alleen……… liggen, Tita………! Tita………?? Tita………! Tita………’

‘Batman…………?’

Het was niet meer dan een zucht.

Het ingevallen gezicht ligt naar de overjas gewend en beweegt niet meer. De spitse, bleke neus, de diep dichtgevallen ogen en de blauwe grimas op de lippen geven het het aanzien van een doodshoofd. Op de randen van de benige kaken ligt donkergrijs dons. De ademhaling reutelt onregelmatig.

In een mouw van de overjas een roerloos aapje.

De ruimte ruikt doordringend naar urine, ontlasting, braaksel en wild dier.

Ongehaast trekt het licht uit alles weg. Het is het uur tussen hond en wolf.

*

Inleidend Forensisch Autopsierapport Mirabelle D’Olders-Aspeslagh.

Uitgevoerd: 30/11/2016

Te: mortuarium van het Academisch Ziekenhuis Alma te Ostsiel

Schouwarts: patholoog-anatoom dr. August Pierloot

Obductie-assistent: dr. Stanislas Clicteur

Slachtoffer: Mirabelle D’Olders, weduwe van Nemo Aspeslagh

geboren 02/01/1930, overleden: tijdstip nader te bepalen

Slachtoffer werd aangetroffen op de zolder van haar vrijstaande woning te Zoutaerde.

Bejaard lid van de daklozengemeenschap aldaar (man zonder identiteitskaart, droeg Batman-masker en gaf verwarde indruk) was bij de plaatselijke politie in de loop van oktober en november meermaals aangifte gaan doen over ‘zijn vrouw met het aapje’ die hij niet meer terugvond. Pas op 29/11/2016, toen zogenaamde ‘Batman’ in gezelschap van huisarts op rust, dr. Waldo Velle, opnieuw aangifte ging doen, werd die opgevolgd. Genoemde dr. Velle meende in de beschrijving die ‘Batman’ gaf een voormalige patiënte te herkennen. Tijdens een huiszoeking vonden agenten op de gebarricadeerde zolder de lichamen van mevr. Mirabelle D’Olders-Aspeslagh en haar huisdier, een doodshoofdaapje.

De autopsie toont aan dat mevr. D’Olders-Aspeslagh niet overleden is aan haar door val en meubel veroorzaakte verwondingen maar met hoge waarschijnlijkheid door verhongering en uitdroging.

(1) identificatie en persoonsbeschrijving

Dr. Velle heeft het slachtoffer geïdentificeerd aan de hand van lichaamskenmerken (zie verder).

Het lichaam is in (nog onvoltooide) staat van mummificatie. Dat van het doodshoofdaapje eveneens, wat erop wijst dat vrouw en huisdier langdurig zonder voedsel of vocht opgesloten waren op de zolder.

Totale catabolysis. Het is niet duidelijk of het lichaam de spieren al was beginnen afbreken vóór het incident op de zolder (dr. Velle bevestigt dat mevr. D’Olders-Aspeslagh altijd al mager was, bovendien werd er in de woning, behalve resten van fruit, weinig substantiële voeding aangetroffen, wat op de typische malnutritie van hoogbejaarden lijkt te wijzen) of niet.

Het slachtoffer heeft kort geschoren hoofdhaar. Verder lanugo ter hoogte van de kaakranden, de bovenarmen en de rug. Deze fijne, donkere beharing die zich gewoonlijk ontwikkelt bij foetussen en verdwijnt voor of kort na de bevalling, is een typisch symptoom bij anorexiapatiënten.

Lichaamskenmerken:

Ter hoogte van de rechterborst is, onder een tatoeage, moeilijk waarneembaar het litteken van een borstamputatie te zien. Het patiëntendossier van dr. Velle bevestigt operatie en behandelingen voor borstkanker in 1982-1984.

De tatoeage die het litteken verbergt, stelt het skelet van een rennende haas voor.

De onderbuik van het lichaam vertoont het litteken van een keizersnede. Boven het litteken staat ondersteboven de naam REDGY getatoeëerd. Het patiëntendossier van dr. Velle bevestigt de geboorte van een zoon op 24/04/1960.

Door de staat en de verkleuring van het lichaam was de hulp van dr. Velle ook onmisbaar bij het herkennen van de overige tatoeages. (In bijlage 11 foto’s met beschrijving op ommezijde.)

De enige sieraden die het lichaam droeg, waren twee trouwringen (op binnenzijde van beide ringen de namen van mevr. D’Olders-Aspeslagh en wijlen haar echtgenoot) en aan de linkerenkel een gevlochten bandje van menselijk haar. Geen uurwerk. Noch halsketting.

(2) evaluatie van de verwondingen

Kneuzingen van de huid en de spieren zijn door de mummificatie van het lichaam nog moeilijk vast te stellen.

Botbreuken in linkersleutelbeen, linkerheup en linkerknie, en barstjes in de middenvoetsbeentjes van de linkervoet.

(3) evaluatie van overlevingsduur

+ doodsoorzaak

Er worden nog toxicologische onderzoeken en sectie van de resten van de organen verricht – waarvan later rapportage – maar de mummificatie bemoeilijkt deze onderzoeken.

Voorlopige vermoedelijke doodsoorzaak is hartfalen door dehydratatie. Het stervensproces bij uitdroging kan enkele dagen tot een kleine twee weken duren. Uitdroging is in de terminale fase een symptoomarme toestand – de patiënt heeft door een daling van het bewustzijn een verminderde pijnbeleving en een verminderd risico op kortademigheid en braken, overlijdt veelal rustig.

Afhankelijk van een meervoud van factoren – warmte en luchtvochtigheid, lichaamsmassa en -vocht – kan natuurlijke mummificatie, in de mate zoals gemanifesteerd in het lichaam van mevr. D’Olders-Aspeslagh, zich voltrekken in de loop van enkele weken.

Op basis van het ontbreken van vraatsporen op het lichaam van de vrouw mag aangenomen worden dat het aapje eerder overleden is dan de vrouw.

(4) tijdstip van overlijden

Nader te bepalen.

(5) evaluatie van oorzakelijk verband tussen vermeende feiten en overlijden

Het is tot op heden onmogelijk te bevestigen of ontkennen dat mevr. D’Olders-Aspeslagh nog in leven was op 11/10/2016, toen genoemde ‘Batman’ voor het eerst aangifte deed op het politiekantoor van Zoutaerde.

Er zijn geen nabestaanden.

Voor verslag,

Dr. August Pierloot

01/12/2016

POE-POESJE GRIJS POESJEUH

‘WANT IK KAK-KAK-KAK OP ALLES…’

Wanneer Silveer Ongena thuiskomt, vindt hij eerst zijn zoontje. Daar, aan de overkant van de orangerie, vlak voor het televisietoestel, staat de jongen te springen en met fel stemmetje mee te roepen met de kinderen op het scherm: ‘WANT HET KAN-KAN-KAN MIJ NIET SCHELEN… WIE MIJ NIET-NIET-NIET KAN VELEN…’

Hij is gegroeid, ziet Silveer: de armen en benen die de kleine uitslaat naar het luid schetterende toestel, zijn zichtbaar langer geworden. Hij begint meer en meer op zijn moeder te lijken: een hooggepoot renpaardje.

‘… KRIJGT EEN PRIK VAN DE CACTUS; PRIKPRIK-PRIK-PRIK-PRIK!’

Boris prikt met dravende uitbundigheid om zich heen en ziet zo zijn vader in de deuropening staan.

‘VAVAááá!’

Hij hinkstapspringt naar hem toe maar bedenkt zich net op tijd, blijft pal staan met een lach van rood oor tot rood oor, wachtend op een aanraking. Naast het blèrende tv-meubel zit Pol vanuit zijn kooi naar hen te krassen: ‘KAK-KAK! PRRRIK-PRRRIK! VA-VA!’

Silveer raakt even het zweterige haar van zijn zoon aan – er zijn zelden kinderen mee op cruise; het kost hem elke keer toch weer een weekje om te wennen aan hun alomtegenwoordigheid aan land, hun ongeremde drukte en hun schelle stemmetjes… Volgende week zal hij zijn draai wel vinden. Hij geeft een klopje op het hoekige schoudertje en zegt: ‘Zet die tv eens wat zachter, jongen; het lijkt hier wel een balzaal voor hardhorenden.’

Boris grijnst en springt al voor zijn Vava. De tv uit, een doek over Pols kooi; hij keert met een gulzig smoeltje terug naar Silveer. Dezelfde vlezige onderlip als zijn moeder, dezelfde scherpe hoektanden.

Eager to please, denkt Silveer tevreden.

‘Waar is je moeder,’ vraagt hij.

‘B-Bij de ka-kapper. Ze zei d-dat je vanavond pas zou thuiskomen.’

‘Dan zal ze blij verrast zijn, denk je niet?’

*

Ze slaat het tijdschrift dicht en gooit het naar de salontafel, het schuift over het glazen blad en valt eraf, niemand kijkt op dus laat ze het liggen. Waarom moeten vrouwen in die tijdschriften altijd lieflijk zijn als triangels: je tikt ze aan en er galmen hoge geluidjes uit, daarvoor dienen die vrouwen. Gelukkig bestaan er in werkelijkheid ook andere vrouwen, vrouwen zoals zijzelf, vrouwen met schoonheid én ballen. Al zijn ze schaars natuurlijk, dat is waar, zie maar eens wat er vandaag weer in die kappersstoelen zit of ernaast staat, één pot braaf eigen nat. Silveer kent zijn eigen geluk niet.

*

Silveer volgt zijn zoontje naar de keuken. Onberispelijk. Blote, blinkende oppervlakken. Hij legt het boeket pioenrozen op het aanrecht. Doris gelooft niet in kamerplanten, alleen snijbloemen komen in huis. Die hoeven niet verzorgd te worden, dienen enkel te jubelen en schitteren en bedwelmen om de vrouw te bezingen en vervolgens te verwelken eer het vervelend wordt, lispelde ze toen hij voor het eerst een tuil meebracht, en kronkelde met borsten en heupen die zoveel meer waard waren dan zijn tankstationboeketje. Sindsdien kocht hij altijd dure lelies of centifoliarozen of paradijsvogelbloemen. Hij herinnert zich maar al te goed zijn kale vrijgezellenhol. En hoe dat toentertijd omgetoverd raakte door die vrouwenhanden. En hoe ze hem verwende met de heerlijkste stemsmerende schotels en drankjes voor hij naar de studio vertrok… en na afloop zijn gasten, met de inventiefste hapjes en meest exquise wijnen… Zijn perfecte gastvrouwtje… Hoelang bereidt ze zich al voor op zijn thuiskomst? En, nog belangrijker dan de spijs en drank van thuis: zal het vanavond nieuwe lingerie zijn of maandstonden?

In gedachten is hij opnieuw in het schimmelige rijtjeshuis aan het water – hoeveel uren hebben ze niet gesleten in die smalle slaapkamer? Die memorabele eerste nacht… En ’s morgens werd ze wakker van het getinkel van masten en zijn aanbidding van haar billen. De reiger op de reling daarbeneden was de enige die opkeek naar haar eerste kreetje. Ze stond tussen de opengegooide venstervleugels met de gordijnen tegen haar borsten getrokken toen hij haar voor de vierde keer binnenging. Ze boog lichtjes door de knieën en de reiger volgde haar voorbeeld. Vrouw en vogel stegen tegelijk op. De vleugels van de reiger wiekend op hetzelfde zware ritme als zijn eigen zeemansstoten in Doris’ soppende poes.

Hij moet zich een beetje beheersen. Hij schraapt zijn keel.

‘Kan jij al koffiezetten, vent?’

De jongen laat zijn lip hangen. Kon die kleine het drie maanden geleden misschien al en is hij dat vergeten?

‘Ik h-help Moemoe e-elke ochtend m-met de ontbijten, ook als ik naar school moet!’

Silveer trekt met gespeelde verbazing zijn wenkbrauwen op. Boris glundert alweer, trots. Wat is hij toch een eigenaardig knulletje. Silveer ziet hem nog zo voor zich als hummel van een jaar of vijf, niet weg te slaan van tussen die boomvarens en bananenplanten en rubberbomen en bamboes en gatenplanten in de nieuwe orangerie. Het is de ju-jungle, zei de kleuter zeer gedecideerd en hij sleepte met de papegaaienkooi tot ze Pol opgewonden van ergens achter die mammoetplanten ‘Kannibáál! Kannibáál!’ konden horen kelen. Dan dook het kleine baasje weer op uit dat boven hem uit torenend bos, posteerde zich aan de rand van zijn ju-jungle, met de dikke beentjes uiteen, de vuistjes op de heupjes, het kinnetje omhoog en het gezichtje stoer op oneindig, wachtend op een of ander signaal – vervolgens liet het een fluitende wind en alsof die het vooruit stuurde, schoot het kind met vastberaden blik en de handjes als machetes zijn jungle in, om de papegaai te gaan redden. Doris kon dan verzuchten ‘Wie is dit rare kind / dit is geen kind van mij / zo’n kind heb ik toch niet gemaakt?’ maar hijzelf vond het hilarisch. Een man lacht met een scheet. Onderbroekenlol.

Hij grijnst en knipoogt naar zijn opgeschoten schetenmannetje.

‘Zet dan eens koffie voor je vermoeide vader. En doe er een cognacje bij voor zijn vermoeide stem.’