dr. dries fortuin & zonen

hoe weet een aspirientje waar de pijn zit?

==

Vragen van kinderen over ziekte en gezondheid

==

© 2011 Dries Fortuin, David Fortuin, Shai Fortuin & Yigal Fortuin

Illustraties Juliette de Wit

Omslagontwerp Studio Jan de Boer

Foto voorzijde omslag © Plainpicture

Alle rechten voorbehouden

==

www.mmboeken.nl

==

isbn 978 90 5831 574 8

nur 213 / 370

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2011

Een woordje vooraf

Onze vader Dries Fortuin heeft Hoe weet een aspirientje waar de pijn zit? twintig jaar geleden geschreven en is helaas in 2004 overleden. Wij, zijn zoons, vonden het een leuk idee om dit boek nog een keer uit te geven en op deze manier KiKa (Stichting Kinderen Kankervrij) te steunen. Zij doen heel goed werk en zorgen ervoor dat er meer onderzoek gedaan kan worden naar kinderen met kanker.

==

Hoe weet een aspirientje waar de pijn zit? staat vol vragen van kinderen. Vragen over medische dingen. Over verkoudheid. Of harde muziek slecht is voor je oren. Waarom je AAA moet zeggen bij de dokter. Over medicijnen. Over de hik. Te veel om op te noemen. Je kunt er ook in lezen hoe je bijvoorbeeld zelf neusdruppels maakt. Of hoe je andere kinderen kunt helpen als ze zich pijn hebben gedaan.

Om snel iets op te zoeken staat achter in het boek een lijst met de belangrijkste onderwerpen. Wil je bijvoorbeeld weten waarom je na een muggenbeet een jeukbult krijgt, zoek dan in de lijst naar het woord Muggenbeet. Daar achter staat dan een nummer. Dat is het nummer van de bladzijde waar je het antwoord op je vraag kunt vinden.

Twee van ons zijn net als onze vader uiteindelijk ook dokter geworden en het grappige is dat veel van deze vragen nog steeds door kinderen worden gesteld. We hebben de tekst soms wat aangepast en daarbij een paar nieuwe onderwerpen toegevoegd.

==

Heel veel plezier met het lezen van dit boek!

==

Yigal, David en Shai Fortuin

Vragen aan de dokter

Ze zeggen dat jongens beter tegen pijn kunnen dan meisjes. Daar geloof ik niets van. Ik ben een meisje!

Je hebt helemaal gelijk. Het is gewoon een kletsverhaal dat jongens beter tegen pijn kunnen dan meisjes. Veel jongens denken alleen dat ze altijd flink moeten zijn. Dat wordt ook vaak tegen ze gezegd, als ze zich pijn doen. Zo van: ‘Een echte kerel voelt geen pijn!’ of: ‘Jongens huilen niet!’ Onzin natuurlijk!

Waarom is je neus verstopt als je verkouden bent?

Als je met je vinger in je neus zit, kan je er vaak iets uit halen. Dat is snot, maar dat weet je wel. Meestal is het wit, maar het kan ook geel zijn of zelfs groen. Snot wordt gemaakt door de binnenkant van je neus. Als je verkouden bent zit je neus vol met snot. Er blijft dus niet veel ruimte meer over om nog goed te ademen door je neus.

Waarom krijg ik kippenvel als ik het koud heb?

Je kan kippenvel krijgen als je het koud hebt. Maar ook als je iets heel engs ziet in een film of juist iets héél héél erg leuks meemaakt. In de huid zitten kleine haartjes. Aan de haartjes zitten nog veel kleinere spiertjes. Als je het bijvoorbeeld koud krijgt, trekken deze spiertjes de haartjes rechtop. Je ziet dan allemaal puntjes op de plaatsen waar de haartjes uit de huid komen. Dat noemen ze kippenvel. Wat dat betreft lijken we een beetje op dieren. Een hond of een kat die schrikt zet zijn haren ook overeind. Een vogel die het koud heeft doet hetzelfde met zijn veren.

==

==

Hoe lang kunnen mijn tanden worden?

Als je jonger bent dan zes jaar heb je een melkgebit. Het melkgebit bestaat uit kleine tanden en kiezen. Je gaat je tanden wisselen als je ongeveer zes jaar oud bent. Soms lijken je nieuwe tanden erg groot of lang. Dat komt doordat die tanden bij een grotemensengebit horen. Maar ze staan in een kleine mond. Als je groter wordt, wordt alles aan je lichaam groter. Dus ook je mond. Alleen als je jong bent lijkt het alsof je tanden te lang zijn. Later zul je merken dat dat niet zo is.

Wat is een adamsappel?

De adamsappel is het uitstekende gedeelte van het strottenhoofd. Het strottenhoofd vind je aan de voorkant van de hals tussen de keel en de luchtpijp. Je kunt dat heel goed voelen, doordat het strottenhoofd een beetje naar voren uitsteekt. Als je slikt, gaat het op en neer. Bij mannen is dat duidelijker te zien dan bij vrouwen. En omdat Adam de eerste man zou zijn geweest, noemen ze dat de adamsappel.

De dokter zegt dat ik gevoelig ben voor huisstofmijt. Hoe kom je daar van af?

Huisstofmijt zijn beestjes die tussen de lakens en dekens van je bed leven. Ze zijn heel erg klein, dus je kunt ze niet zien. Ze eten huidschilfertjes. Er zijn vrij veel kinderen die overgevoelig zijn voor huisstofmijt. Zij hebben dan een verstopte neus en hebben het soms benauwd, vooral als zij ’s nachts in bed liggen. Ook kun je er hoofdpijn door krijgen. We noemen dat een allergie voor huisstofmijt.

Het is niet zo makkelijk om daar van af te komen. Omdat deze beestjes ook gek zijn op stof, moet je je kamer zo schoon mogelijk houden. Dus veel stofzuigen en dweilen. Regelmatig je bed verschonen. Geen vloerbedekking nemen, maar linoleum, zeil, laminaat of parket. Dat kun je makkelijker schoonmaken. Speciale hoezen om je dekbed en kussens doen. Als je een troetelbeer hebt of een andere knuffel, moet je moeder die regelmatig in de was doen.

Waarom zit mijn oor dicht als ik heb gezwommen?

Je oor bestaat uit vier onderdelen. De oorschelp, de gehoorgang, het middenoor en het binnenoor. Tussen de gehoorgang en het middenoor zit het trommelvlies. Er loopt een buisje van het middenoor naar een gebiedje tussen je neus en je keel. Als het buisje goed open kan, merk je niets. Bij sommige kinderen, bijvoorbeeld die niet goed tegen het chloor in het zwemwater kunnen, kan dit buisje dicht gaan zitten. De oplossing voor dit probleem is: neem een theelepeltje zout en meng dat in een glas met lauwwarm water. Doe wat water in de palm van je hand en snuif dit op in je neus. Doe dat iedere keer als je gezwommen hebt. Daarmee spoel je het chloor uit je neus en zal het buisje niet zo snel dicht gaan zitten. Je kan ook een neusspray of neusdruppels met zout water kant-en-klaar bij de apotheek of drogist kopen.

Wat is groeipijn?

Veel kinderen tussen de drie en zes jaar hebben last van groeipijn. Ze worden er ’s nachts wakker van. De pijn zit in de benen, maar als dokter kun je er niets aan ontdekken. Het heeft niets te maken met groeien, want groeien doet geen pijn. Waar komt die pijn dan wel vandaan? Waarschijnlijk krijg je deze pijn als je overdag hard hebt gelopen of veel hebt gesprongen. De spieren van je benen zijn dan heel erg moe. Als je in bed ligt kunnen die spieren pijn gaan doen.

Wat kan je er aan doen? Je kan aan je vader of moeder vragen om heel zachtjes je benen te wrijven, van je voeten naar boven. Dat noemen we ook wel masseren. Als het heel erg pijn doet, vraag dan om een paracetamol.

Waarom praten spastische kinderen zo gek? Zijn zij anders?

Kinderen die spastisch zijn, kunnen zich niet normaal bewegen. Vaak is er iets mis in hun hersenen, waardoor ze hun spieren niet goed kunnen gebruiken. Niet alleen de spieren van de armen en benen, maar ook de spieren van de tong en de mond. Gewoon praten lukt dan niet. Maar ze hoeven helemaal niet dom te zijn.

Moet je veel eten om groot te worden?

Het is niet nodig om véél te eten. Je moet gezond eten, dan word je vanzelf groot. Wat is gezond eten? Nou, bijvoorbeeld fruit en groente. Vaak melk drinken is ook goed. Ook aardappels en bruin brood. Maar niet te veel vet. Dus niet te vaak patat met veel mayonaise of met kroketten! Af en toe mag natuurlijk wel. Omdat het zo lekker is.

Waarom moeten kinderen vroeg naar bed?

Is dat zo? Kinderen moeten op tijd naar bed. Ieder mens, klein of groot, heeft voldoende slaap nodig. Als je slaapt rust je lichaam uit. Slaap je te weinig dan kan je de volgende dag heel chagrijnig zijn of niet goed opletten op school. Je kan ook eerder ziek worden.

Als u zelf ziek bent, moet u dan soms naar een dokter die hoger is?

Alle dokters kunnen ziek worden. Veel mensen vinden dat gek. Toch kan dat gebeuren. Als ik ziek ben of me niet lekker voel, ga ik naar mijn huisarts. Ook als mijn kinderen iets hebben, stuur ik ze naar hem toe. Je denkt namelijk snel: ‘Ach, het zal wel niets zijn’, of je maakt je juist meer zorgen omdat je van ze houdt. Daarom behandel ik nooit mijn eigen familie of mezelf.

Als je keihard op je stuitje valt, kan je dan blind worden?

Nee. Het wordt wel altijd geroepen op het moment dat iemand, net als je wilt gaan zitten, een stoel wegtrekt. Het is trouwens een ontzettend flauwe grap. Je schrikt natuurlijk en als je met zo’n klap op de grond valt, doet dat erg pijn. Je kunt zelfs het onderste stukje van je ruggengraat breken.

==

==

Ik krijg wel eens een pilletje als ik hoofdpijn heb. Dat smaakt heel erg vies. Hoe komt dat?

Als je een tabletje fijnkauwt, kan je een vieze smaak krijgen. Dat komt doordat er stoffen in zitten die gewoon niet lekker smaken.

Je kunt medicijnen ook verpakken in een soort tabletje met een suikerlaagje eromheen. Dat noemen ze een dragee. Als je zo’n dragee doorslikt, proef je de medicijnen niet.

Niet alle medicijnen zijn vies. Een hoestdrank voor kinderen smaakt meestal wel lekker, omdat de apotheker er suikerstroop in doet. Het drankje proeft dan zoet en niet vies. De meeste kinderen slikken het dan wél door.

Hoe kom je aan eelt op je handen?

Je huid is niet overal even dik. De huid aan de binnenkant van je handen en onder je voeten is veel dikker dan de huid op de rest van je lichaam. Stel je nou eens voor dat je heel lang moet timmeren. Dat is zwaar werk met je handen. De huid van je handpalm kan dan kapotgaan. Soms komen er zelfs blaren op. Om je hand te beschermen wordt je huid nog dikker dan hij al is. Die dikkere huid noemen wij eelt. Eelt is dus een verdikking van je huid op plaatsen waar je huid veel te verduren heeft.

Waarom slaat een dokter met een hamertje op je knie?

Dokters slaan niet echt op je knie, maar op de pees van een spier. Als je op de pees van deze spier tikt, wordt die een beetje uitgerekt. Automatisch trekt de spier dan aan en gaat het onderbeen omhoog. We noemen zo’n reactie een reflex. Er zijn een aantal plaatsen op je lichaam waar je dergelijke reflexen kunt vinden. Het is heel belangrijk dat deze reflexen het goed doen. Als dat niet het geval is, is er wat aan de hand. Dan moet er verder onderzoek worden gedaan.

Mijn kleine neefje heeft eens een keer iets verkeerds gedronken. Hij moest toen naar het ziekenhuis. Wat kan je het beste doen als je iets verkeerds gedronken hebt?

Het hangt ervan af wat je hebt gedronken. Meestal slikken kinderen huishoudmiddelen in, zoals bleekwater en ammonia. Als je dit soort stoffen doorslikt, kun je ernstige beschadigingen krijgen van je mond en van je slokdarm. Direct veel water drinken is dan het allerbeste. En altijd de dokter bellen!

Hoe komt het dat je een boer laat?

Als je boert komt er lucht uit je mond. Meestal heb je dan iets gegeten of gedronken waarbij je lucht naar binnen hebt gehapt. Bijvoorbeeld een glas cola met veel prik of limonade met een rietje. Ook als je kauwgom kauwt kan dat gebeuren. De meeste mensen vinden dat niet zo netjes.

Ik ben geopereerd. Mijn nier is eruit gehaald. Wat komt er op de plek van de nier?

Op de plaats waar je nier gezeten heeft, zit vlak na de operatie een gat. De ruimte moet worden opgevuld door darmen, die ook in je buik zitten. Dat gaat niet meteen. Het duurt een paar weken voordat de wond binnenin is genezen en alles weer een plekje gevonden heeft.

Ik ben twaalf jaar. Als ik lastig ben zegt mijn moeder altijd: ‘Je moet niet zo puberen!’ Is dat waar? Zijn kinderen lastiger in de puberteit?

In de puberteit gebeuren er een heleboel dingen in je lichaam. Jongens krijgen een zwaardere stem, meisjes worden ongesteld. Je krijgt op verschillende plaatsen haar. Er verandert dus heel veel. Net als iedereen heb je soms een slechte bui. Dat kan op iedere leeftijd gebeuren, dus ook in de puberteit. Als iemand van jouw leeftijd lastig is, hoeft dat dus niet te komen doordat ze in de puberteit zit. Misschien is je moeder wel veel lastiger dan jij. Vraag haar dat maar eens!!

Kan ik overgevoelig zijn voor mijn cavia?

Kinderen kunnen overgevoelig zijn voor huisdieren. Bijvoorbeeld voor een cavia, hamster of konijn. Ook hoor je vaak dat ze allergisch zijn voor katten of honden. Allergisch is een ander woord voor overgevoelig. Veel mensen denken dat je dan last hebt van de haren van het dier. Dat is niet zo. Je kunt niet tegen de huidschilfertjes. Als je eenmaal allergisch bent, is de behandeling niet eenvoudig. Soms geeft de dokter je bepaalde druppeltjes of tabletten. Sommige kinderen moeten injecties hebben. En als het allemaal niet helpt, moet je dier het huis uit. Dat is natuurlijk heel verdrietig.

==

==

Is harde muziek slecht voor je oren?

Als je een koptelefoon van je walkman op je hoofd zet en heel lang luistert naar keiharde muziek, is dat niet goed voor je oren. Een belangrijk onderdeel van je oor is het binnenoor. Het binnenoor zorgt ervoor dat geluiden die je hoort naar de hersenen worden gestuurd. Bij harde geluiden kan het binnenoor beschadigd raken. Daarom hebben mensen die in ruimtes met veel lawaai werken oorbeschermers op hun hoofd. Als ze die niet dragen, kunnen ze doof worden. Dus ook uitkijken in de disco! Niet te dicht bij een luidspreker gaan staan, waar harde muziek uit komt.

Wat is het verkeerde keelgat?

Als je met je vingers eerst het strottenhoofd opzoekt en dan iets naar beneden gaat, voel je een aantal ribbeltjes. Dat is de luchtpijp. Druk je de luchtpijp dicht, dan kan je niet goed meer ademen en krijg je het benauwd. Stoere jongens doen dat wel eens bij elkaar. Wat daar zo leuk aan is weet ik ook niet.

Als je een boterham eet en goed gekauwd hebt, gaat de hap door je keel naar je slokdarm. Die zit achter de luchtpijp in je hals. Om te voorkomen dat het brood in je luchtpijp terechtkomt, zit er een klepje dat de luchtpijp afsluit als je slikt. Als je nu te snel eet of je zit tijdens het eten te kletsen, kan het gebeuren dat dit klepje te laat sluit en een stukje van de boterham in de luchtpijp komt. Het komt dan in het ‘verkeerde keelgat’. In dat geval moet je heel hard hoesten om het er weer uit te krijgen.

==

==

Waardoor krijg je hoofdpijn?

Er zijn een heleboel oorzaken te noemen. Ik noem er hier een paar. Als je verkouden bent of griep hebt. Als je een bril nodig hebt. Als je gespannen of nerveus bent. Bij kiespijn. En het kan ook zijn dat je een ontsteking hebt van je hersenen. Maar dat komt gelukkig niet veel voor.

Als je elke dag gezond eet, word je dan nooit ziek?

Jammer genoeg niet. Ook al eet je altijd gezond, je kunt toch ziek worden. Maar als je niet goed eet, heb je een grotere kans dat je ziek wordt. Ik zal een voorbeeld geven. Als je nooit bruin brood of groente eet, kan je bloedarmoede krijgen. Dat komt doordat er dan te weinig ijzer in je eten zit. Je lichaam heeft namelijk ijzer nodig om gezond bloed te maken. Daarom moet je vaak spinazie eten of sla en bruin brood, omdat daar veel ijzer in zit.

Waarom kijken sommige kinderen scheel?

Als je scheel ziet, kijken je ogen niet dezelfde kant op. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Sommige kinderen kijken zo voor de lol. Bij pasgeboren baby’s is scheel kijken heel normaal. Als ze ouder worden gaat dat vanzelf over. Maar kinderen kunnen ook scheel kijken als ze niet goed kunnen zien. Ze hebben dan een bril nodig. Soms wordt een kind dat scheel kijkt geopereerd. Daarna staan zijn ogen weer recht.

Bent u wel eens flauwgevallen toen u een enge patiënt zag?

Als dokter heb ik dat nooit gehad. Als iemand onder het bloed zit, ziet dat er natuurlijk wel eng uit. Maar tijdens je studie raak je daar aan gewend. Ik kan me nog wel herinneren dat ik in de eerste week dat ik voor dokter studeerde een film zag over een operatie. Met veel bloed! Toen voelde ik me niet echt lekker.

Hoe lang moet een kind slapen?

Een pasgeboren baby slaapt heel lang, soms wel achttien uur per dag. Peuters en kleuters liggen ongeveer twaalf uur in hun bed. Maar er zijn ook kinderen van die leeftijd die daar anders over denken. Ze willen helemaal niet slapen en dat kan voor hun ouders best lastig zijn. Die zijn dan doodmoe terwijl hun kind ’s avonds om elf uur nog zit te spelen. Kinderen tussen zes en twaalf jaar moeten ongeveer tien uur slapen.

Omdat ik astma heb, moet ik vaak pillen slikken. Soms gaat dat heel moeilijk. Ze blijven zitten in mijn mond. Soms verslik ik me. Hoe doe je dat nou het beste?

Dat is eigenlijk heel simpel. Je doet het pilletje op je tong. Je neemt een slok water. Je houdt je hoofd rechtop en je slikt het water met het pilletje door. Dus niet doorslikken met je hoofd achterover, dan gaat het juist niet goed.

Als ik een bloedwond heb, wil mijn moeder er iets op doen. Dat wil ik niet. Ik ben bang dat het dan nog meer pijn gaat doen. Mijn moeder zegt dat dat onzin is. Jodium prikt niet. Is dat zo?

Vroeger gebruikte men een soort jodium die altijd prikte als je dat op een wondje deed. Tegenwoordig bestaat er betadine-jodium. Die prikt niet.

Als ik veel water drink, hoor ik het klotsen in mijn buik. Is dat erg?

Als je water of iets anders drinkt, komt dat in je maag. Als je maag leeg is en je drinkt een heleboel, kan je dat horen als je je buik beweegt. Vul maar eens een kan met water. Dan hoor je het klotsen als je de kan heen en weer schudt. Het is dus heel gewoon dat je dat ook in je buik hoort. En het gaat vanzelf weer over.

Mijn opa is geopereerd. Hij moest aan een infuus. Wat is dat?

Als je een infuus nodig hebt, zetten ze naast je bed een standaard met een zakje eraan. Aan het zakje zit een plastic slangetje. Door een klein gaatje in de huid wordt het slangetje in een bloedvat van je arm gebracht. Je voelt dat slangetje niet zitten en je kunt gewoon je arm bewegen. In het zakje kunnen verschillende vloeistoffen zitten. Bloed, maar ook water met suiker of zout. En soms ook medicijnen. Wanneer krijg je nou een infuus? Alleen als je na een operatie een tijdje niet mag eten of drinken. Kan je weer gewoon drinken, dan mag het slangetje eruit.

Hoe komt het dat sommige kinderen uit hun mond ruiken?

Dat kan een heleboel oorzaken hebben. Slecht je tanden poetsen. Een ontsteking van de neusamandel. Te weinig drinken. Knoflook gegeten. Bloedend tandvlees. Een groot gat in je kies.

Bij kleine kinderen kan er ook iets in een van de neusgaten zitten. Een kraaltje bijvoorbeeld.

Hoe krijg je hooikoorts?

Hooikoorts is eigenlijk een verkeerde naam. Het heeft niets te maken met hooi en koorts. Wat is het dan wel? Het is een overgevoeligheid voor stuifmeelkorrels. Op het moment dat het gras of bepaalde bomen, zoals de berk en de beuk, gaan bloeien, worden er stuifmeelkorrels door de wind de lucht in geblazen die in je neus kunnen komen. Als je last hebt van hooikoorts, krijg je kriebel in je neus. Je neus kan dicht gaan zitten of je krijgt een loopneus. Soms moet je niezen. Omdat je neus verstopt is, adem je met je mond open. Dat geeft weer een droge keel en een kuchhoest. Je ogen kunnen ook mee gaan doen. Ze kunnen gaan jeuken. Soms worden je ogen dik en wordt het oogwit helemaal rood.

Vooral bij warm weer hebben veel mensen last van hooikoorts. Daarom kunnen de maanden mei tot en met augustus vervelend zijn voor hooikoortspatiënten. Hooikoorts komt vooral voor bij jonge mensen, dus ook bij kinderen. Dikwijls worden hooikoortsklachten minder als je ouder wordt. Hoe dat komt, weten we niet precies.

==

==

Wat kan je tegen hooikoorts doen?

Probeer zo min mogelijk stuifmeelkorrels in je neus te krijgen. Ga als het zonnig weer is, bijvoorbeeld naar zee, want daar zit minder stuifmeel in de lucht. Je kunt natuurlijk ook thuisblijven, maar dat is wel heel ongezellig.

Er zijn ook medicijnen tegen hooikoorts: druppels, neussprays, tabletjes en injecties. Ze zorgen er voor dat je geen hooikoorts meer krijgt of dat je er veel minder last van hebt.

Wat moet je doen als er een beest in je oor zit?

Als er een vlieg of een mug je oor in vliegt, schrik je je rot. Het maakt een enorm kabaal. Met je hoofd schudden zonder dat je je vinger in je oor steekt, is het beste wat je kan doen. Je hoopt dan dat het beest er weer uit vliegt. Doe je je vinger er wél in, dan kan hij er niet meer uit en word je misschien gestoken. Als je geprikt wordt door een mug of een bij doet dat pijn. Je oor gaat dan vaak dichtzitten en je hoort aan die kant minder goed. Maar als je iets voor de pijn krijgt en een nat watje in je oor doet, is het na een paar dagen weer over.

Waarom heb je een skelet?

Als je geen skelet hebt, zakt je lichaam als een pudding in elkaar. Het skelet bestaat uit een heleboel botten. Je hebt ze in alle maten. Aan de botten zitten de spieren vast, en in veel botten wordt ook bloed gemaakt. Het skelet beschermt ook kwetsbare organen, zoals je hart of je hersenen. Als je bijvoorbeeld hard je hoofd stoot, vangt de schedel de klap op. De hersenen raken dan meestal niet beschadigd.

Hoeveel tanden en kiezen heeft een mens?

Als je geboren wordt, heb je nog geen tanden. Als je een halfjaar oud bent, krijg je je eerste tand. Soms duurt het wat langer of korter. Als je drie jaar bent, heb je alle tanden en kiezen van het melkgebit. Dat bestaat uit acht kiezen en twaalf tanden. Als je zes wordt, ga je wisselen. Eén voor één gaan je tanden en kiezen loszitten en vallen ze uit je mond. Er komen nieuwe voor in de plaats. Tegen de tijd dat je twaalf of dertien bent, heb je tanden en kiezen die er als het goed is nooit meer uit gaan. Dat noemen ze het blijvende gebit. Dat bestaat uit twaalf tanden en zestien kiezen. Later kunnen er nog vier kiezen bij komen. Dat zijn de verstandskiezen.

==

Mijn broertje van twee jaar is wel eens midden in de nacht wakker geworden en toen hoestte hij als een hondje. Wat heeft hij dan?

Je broer heeft waarschijnlijk pseudokroep. Dat is een soort verkoudheid op de stembanden. Kinderen met pseudokroep hebben een blafhoest. Ze hebben het vaak ook benauwd.

Als jullie een badkamer hebben, kan het meestal snel voorbij zijn. Je moeder (of je vader) gaat dan op een stoel naast het bad of de douche zitten met je broertje op schoot. Ze moeten de warme/hete kraan aanzetten en gewoon laten lopen. Door de stoom die ontstaat kan je broer beter ademen. De benauwdheid verdwijnt dan gauw. Hebben jullie geen badkamer dan kunnen ze natuurlijk ook in de keuken gaan zitten. Naast een ketel met kokend water. En als je ouders het niet helemaal vertrouwen, moeten ze de huisarts bellen!

Als je linkshandig bent, ga je dan eerder dood?

Van wie heb je dát gehoord? Het maakt niet uit of je links- of rechtshandig bent. Dus het antwoord op jouw vraag is: nee!

Als ik chocola eet, krijg ik hoofdpijn en moet ik ook overgeven. Hoe komt dat?

Waarschijnlijk heb je last van migraine. Migraine is een soort hoofdpijn die heel vervelend is. Het zou best kunnen dat de migraine veroorzaakt wordt door het eten van chocola. Daar zitten namelijk stoffen in die hoofdpijn kunnen veroorzaken. Het lijkt me dus beter dat je geen chocola meer eet.

Wat moet je tegen nachtmerries doen?

Een nachtmerrie is een ander woord voor een nare droom. Ieder mens droomt en ieder mens heeft wel eens een nare droom. Dus ook je ouders en andere grote mensen. Soms heeft een nare droom te maken met iets wat er overdag is gebeurd. Je kunt ook naar dromen als je een keer in het ziekenhuis bent geweest of als je ergens bang voor bent. Er zijn bijvoorbeeld kinderen die bang zijn in het donker. Dan vraag je gewoon of er een lichtje in je kamer mag aanblijven. Het kan ook zijn dat je niet weet waarom je een nare droom hebt gehad. En weet je wat je moet doen als je midden in de nacht wakker wordt door een nare droom? In bed kruipen bij je ouders.

Heeft u wel eens patiënten bij wie u niet weet wat u doen moet?

Ja hoor. Je kunt niet alles weten. Als je niet helemaal zeker bent, kun je bellen naar een andere dokter om te overleggen. En soms stuur ik iemand door naar een specialist.

Als ik met opzet scheel kijk, zie ik dubbel. Zien mensen die scheelzien (omdat ze niet anders kunnen) ook dubbel?

Als je met opzet scheel kijkt of je drukt met je vinger tegen je oog, zie je inderdaad twee beelden. Mensen die echt scheel kijken, zien maar één beeld. Ze kijken eigenlijk maar met één oog. Het beeld dat ze met het andere oog zien verdwijnt. Dat is een truc van de hersenen.

Als je oorontsteking hebt en je krijgt daar pillen voor, moet je ze dan allemaal opeten? Ook als je geen pijn meer hebt?

Als je met medicijnen behandeld wordt, moet je precies doen wat de dokter heeft gezegd. Meestal staat ook op het doosje of het flesje waar de medicijnen in zitten hoe lang je ze moet innemen. Bij sommige ziekten is het heel belangrijk dat je de behandeling afmaakt. Dus niet denken: ik voel me weer beter, ik stop maar met de medicijnen, als er nog pillen in het doosje zitten. En weet je het niet zeker, vraag het dan nog maar een keertje aan je dokter.

In onze klas heeft een kind luizen gehad. Hoe krijg je die?

Hoofdluizen zijn kleine beestjes die tussen de haren op je hoofd leven. Je krijgt ze altijd van een ander. Bijvoorbeeld van een vriendje met wie je speelt. De luizen kunnen niet van zijn hoofd naar jouw hoofd springen. Ze springen gewoon over op het moment dat jullie hoofden tegen elkaar komen. Sommige mensen denken dat je vies haar moet hebben om hoofdluis te krijgen. Dat is helemaal niet waar. Hoofdluizen voelen zich het prettigst op een schoon hoofd.

Als je niet veel hoofdluizen hebt, merk je er niets van. Heb je veel luizen dan krijg je jeuk op je hoofd en ga je krabben. Bij de drogist kan je speciale shampoo tegen hoofdluis kopen. Gewone shampoo helpt niet! Je moet de luizenshampoo in je haren wrijven en laten opdrogen. Twaalf uur later moet je je haar uitspoelen met water. Door de luizenshampoo gaan de luizen dood. Met een luizenkam haal je de dode luizen uit je haar. Ook de eitjes van de luizen, die vastgeplakt zitten aan de haren, kan je op deze manier weghalen. Je kleren en beddengoed moeten in de was. En na een week was je je haar nog een keer met luizenshampoo.

==

==

Waarom mag je over een schaafwond geen pleister plakken?

Een schaafwond kan je als het niet erg bloedt beter niet bedekken met een pleister. Als je de pleister er later af wilt halen, doet dat veel pijn. De pleister zit dan namelijk vastgeplakt aan het korstje. Dus niet doen!

Wat wel verstandig is: de schaafwond schoonmaken met water (en zeep als de wond erg vies is) en daarna betadine-jodium erop doen. Niet verbinden. Hoe meer lucht erbij komt, des te sneller zit er een korst op. En daar moet je dan niet aan gaan pulken. Het korstje valt er vanzelf af.

Als de schaafwond toch veel bloedt en je moet er een pleister op doen, kan je vlak voor je de pleister eraf haalt die een beetje nat maken met water. Zo zal de pleister niet zo vast blijven plakken.

Wat is de hik?

De hik heeft te maken met het middenrif. Het middenrif is een soort spier tussen de borst en de buik. Hij is heel belangrijk voor de ademhaling. Adem je in, dan gaat het middenrif naar beneden. En bij uitademen gaat het weer naar boven. De hik is een raar soort inademen: je ademt heel snel en kort in. Je hoort dan ‘hik’, doordat het middenrif een snelle beweging maakt. Het gaat eventjes heel snel op en neer.

Als het ziekenhuis in brand staat en je hebt twee gebroken benen, hoe kom je er dan uit?

Als je zelf moet lopen, gaat dat natuurlijk niet. Maar maak je geen zorgen. In ieder ziekenhuis weten ze precies wat er moet gebeuren als het ziekenhuis in brand staat. Als jij in een bed ligt en je kunt niet lopen, rijdt een zuster of broeder jou het ziekenhuis uit.

Iemand in mijn klas is aangereden door een auto. Hij ligt nu in het ziekenhuis. Hij heeft een coma. Wat is dat?

Als de hersenen beschadigd zijn en iemand daardoor bewusteloos is, noem je dat een coma. De patiënt weet niet meer wat er om hem heen gebeurt. Hij hoort en voelt niets meer en heeft ook geen pijn. Soms kan hij niet meer goed ademen.

Sommige mensen raken in coma als ze een bloeding krijgen in de hersenen. Of als ze een ernstig ongeluk hebben gehad. Het kan heel lang duren voordat ze weer wakker worden. Dat gebeurt helaas niet altijd. Dan blijven ze in coma. Via slangetjes krijgen ze eten en drinken.

Wat is het rottigste wat u moet doen?

Het vervelendste werk dat ik af en toe moet doen, is patiënten opbellen die niet willen betalen. Daar heb ik zo’n hekel aan. Sommige patiënten durven je wel ’s nachts uit bed te bellen, maar als je later dan een rekening stuurt, betalen ze niet.

Waarom mogen wij geen cavia in de klas?

Als kinderen last hebben van hun longen (bijvoorbeeld als ze astma of bronchitis hebben) komt dat soms doordat ze gevoelig zijn voor konijnen, hamsters of cavia’s. Daarom is het niet verstandig om deze dieren in de klas te hebben. Sommige kinderen kunnen daar niet tegen.

Waarom gaat mijn oor dichtzitten als ik in een vliegtuig zit?

Niet alleen in een vliegtuig, maar ook in de bergen of in een lift die snel omhoog of omlaag gaat, kan je het gevoel hebben dat je oor dichtzit. Hoe komt dat? Het is een beetje ingewikkeld om uit te leggen. Het heeft te maken met het trommelvlies in je oor.

Het trommelvlies zit aan het eind van de gehoorgang. Als de luchtdruk (ook alweer zo’n moeilijk woord) aan beide kanten van het trommelvlies gelijk is, kan je goed horen. Als nu aan één van de twee kanten van het trommelvlies de luchtdruk verandert, en dat merk je vooral bij het stijgen en dalen van het vliegtuig, dan krijg je het gevoel dat je oor dichtzit. Wat kan je er aan doen? Het beste is af en toe slikken of op kauwgum kauwen. Slikken terwijl je je neus dichtknijpt helpt ook. Als je er veel last van hebt, vraag de stewardess dan om neusdruppels.

Ik ben een jongen van twaalf jaar en ik ben nog heel klein voor mijn leeftijd. Ga ik nog groeien? En hoe lang word ik dan?

Hoe lang je zal worden kan ik niet zeggen. Het hangt ook af van de lengte van je ouders. Kleine ouders krijgen over het algemeen kleine kinderen. Maar hebben je ouders een normale lengte, dan groei je nog wel uit. De meeste jongens groeien het meest als ze dertien of veertien zijn.

Je kunt de snelheid waarmee je groeit ook uitrekenen. Daarvoor meten we je lengte. Drie maanden later doen we dat nog een keer. Het verschil in lengte geeft dan aan hoe snel je groeit. Er kan ook een röntgenfoto van je pols worden gemaakt. Ook daarmee kunnen we bepalen wat je lengte is als je bent uitgegroeid.

Waarom hebben dokters een slang als teken?

Op auto’s van dokters zie je inderdaad vaak een sticker met een slang erop. Dat noemen ze een esculaap. Het woord esculaap komt van Asclepius. Hij was voor de Grieken de god van de geneeskunst. Slangen waren in die tijd heel belangrijk. Men dacht dat je nooit ziek werd als er slangen bij je woonden. Dokters willen zieke mensen graag beter maken. Dus eigenlijk is het wel logisch dat een dokter zo’n teken heeft.

Hoe vaak wissel je je tanden?

Dat gebeurt maar eenmaal in je leven. Rond je zesde jaar begin je ermee. Daarna moet je je gebit dus goed blijven verzorgen. Je hebt geen reservetanden of -kiezen meer.

==

==

Is bronchitis een ziekte waaraan je doodgaat?

Bronchitis is een ziekte van de luchtwegen; deze zitten tussen de luchtpijp en de longen. Het begint echter meestal met een gewone verkoudheid. Bij bronchitis moet je veel hoesten en soms heb je koorts. Je kan dan een hoestdrankje nemen. Als het niet overgaat, geeft je dokter ook nog andere medicijnen. Als een kind bronchitis heeft, wordt het altijd weer beter. Je gaat er echt niet dood aan.

Als ik een tijdje in een auto zit, voel ik me misselijk. Wat moet ik doen?

Waarschijnlijk heb je last van wagenziekte. Door het heen en weer bewegen van de auto kan je misselijk en draaierig worden. Je kan het ook erg warm krijgen en gaan zweten. Het beste kun je voorin gaan zitten, omdat je daar minder heen en weer schudt. Vaak helpt het ook als je af en toe iets eet of drinkt. Je moet vooral niet in een rijdende auto gaan lezen. Dan wordt het alleen maar erger.

Wat zijn vitamientjes?

Vitamines zijn heel belangrijke stoffen voor je lichaam. Ze zitten in je eten en als je niet genoeg vitamines binnenkrijgt, kan je ziek worden. Er bestaan wel dertien verschillende soorten vitamines. De bekendste zijn vitamine C, vitamine A en vitamine D.

Waarom kan ik soms niet slapen?

Er zijn een heleboel redenen waarom je niet kunt slapen. Het kan zijn dat je je te druk hebt gemaakt of dat je te veel gegeten hebt. Het is vaak ook moeilijk om in te slapen als je je niet lekker voelt. Sommige kinderen zijn een beetje bang voor het donker of denken dat ze naar zullen dromen. Je kunt natuurlijk ook niet slapen als je gewoon niet zo moe bent.

Hoe weet u of ik een bril nodig heb?

Als je niet goed kan zien, doet de dokter een oogtest. Je gaat op een bepaalde afstand voor een bord zitten. Op dat bord staan letters op verschillende regels. Op de bovenste regels zijn grote letters geschreven. Meer naar onderen zie je wat kleinere, en helemaal beneden staan de allerkleinste letters. Je moet nu iedere regel hardop lezen. Als je alle letters kunt lezen zijn je ogen prima. Wordt het na een paar regels al moeilijk, dan kan je een bril nodig hebben.

Als je veel worteltjes eet, kan je dan beter zien in het donker?

In worteltjes zit vitamine A. Vitamines zijn stoffen die je nodig hebt om gezond te blijven. Vitamines zitten in ons voedsel. Er zijn dertien verschillende vitamines. Van een paar heb je vast wel eens gehoord: vitamine C (zit in fruit) en vitamine D (heb je nodig voor je botten). Nu terug naar je vraag. Als de zon aan het eind van de dag ondergaat, gaat het schemeren. Het is dus nog niet helemaal donker. Als je op dat moment goed wilt zien, moet je goede ogen hebben. Daarvoor heb je ook vitamine A nodig. Mensen die te weinig vitamine A in hun eten hebben, zullen ’s avonds dus problemen krijgen met zien. Vitamine A zit in worteltjes, maar ook in andere groente, zoals spruitjes, tomaten en spinazie.

Zit er in medicijnen veel gif?

Medicijnen zijn stoffen waarmee je zieke mensen beter kunt maken. Als je echter te veel van die medicijnen neemt, gaat het niet goed met je. Hoeveel pillen de dokter voorschrijft, hangt af van je leeftijd. Kleine kinderen hebben minder nodig dan grote. Als een baby per ongeluk de medicijnen krijgt die bedoeld zijn voor een groot kind, dan wordt hij ziek. Maar dat komt bijna nooit voor. Maak je maar geen zorgen!

Wat zijn wratjes?

Wratten zijn kleine bobbeltjes op je huid. Het lijken soms net kleine bloemkooltjes. Ze ontstaan door een virus. Een virus is een soort ‘beestje’ dat in de huid kan komen, vooral als je een wondje hebt. Daarom zitten wratjes vaak op je knieën of je vingers.

Er zijn verschillende manieren om een wratje weg te krijgen. De dokter kan de wrat wegsnijden of hij kan de wrat bevriezen.

Je kunt ook bij de drogist anti-wrattenspul kopen. Als je moeder (of vader) een paar dagen achter elkaar de wrat aanstipt met deze speciale vloeistof, verdwijnt de wrat meestal. Je kan ook helemaal niets doen! Niet snijden, niet bevriezen of aanstippen. Bij kinderen verdwijnen de meeste wratjes namelijk na een paar jaar vanzelf!

Kan je eerder wratjes krijgen als je op je duim zuigt?

Als je veel op je duim zuigt, wordt de huid van je duim een beetje week. Er kunnen sneller wondjes komen. Als er een wondje is, heb je meer kans op een wratje. Het wrattenvirus kan dan namelijk makkelijker in de huid komen. Dus als je al een wratje op je duim hebt, probeer dan met duimzuigen te stoppen.

==

==

Hoe lang kan een mens worden?

De langste man ter wereld is volgens het Guinness Recordboek 272 cm geworden. De langste man in Nederland is ook een reus, 221 cm! Meestal hebben zulke lange mensen een hersenziekte. Ze hebben niet alleen een groot skelet, maar ook enorme handen en voeten. Ook hun gezicht ziet er anders uit: een grote neus, dikke lippen en een heel brede onderkaak.

Een keer zat ik met mijn vinger tussen de deur. Dat deed ontzettend pijn. Mijn vader heeft toen mijn vinger heel lang onder de koude kraan gedaan. Helpt dat?

Dat is een heel goed idee! Iets kouds op een zere plek helpt tegen de pijn en kan ervoor zorgen dat de plek minder dik wordt.

Ik heb vaak de hik. Hoe stop ik dat?

Meestal gaat het vanzelf over, maar als het nu heel lang duurt, kan je het volgende proberen:

diep zuchten

je adem inhouden

heel snel een glas koud water drinken

een stuk brood eten

iemand vragen je te laten schrikken. Dat helpt soms ook.

Hoe brengen ze je in slaap voor een operatie?

Als je geopereerd moet worden, moet je natuurlijk geen pijn hebben tijdens de operatie. Er zijn speciale dokters die je een narcose geven. We noemen zo iemand ook wel een slaapdokter. Hij doet een kapje op je neus en vraagt je heel diep te zuchten. Je krijgt dan een soort lucht in je neus. In die lucht zitten medicijnen waarvan je gaat slapen. Soms ruikt dat niet zo lekker, maar dat is maar heel even. Voordat je het weet, slaap je al.

Gebeuren er wel eens wonderen, dat iemand opeens beter is van een ziekte?

Iedere dokter heeft wel eens meegemaakt dat een patiënt die erg ziek is zomaar beter wordt. Nou zijn er nog al wat ziekten waar je als dokter niets aan hoeft te doen. De patiënt wordt dan vanzelf weer beter. Dat noemen we natuurlijk geen wonder.

Je hoort wel eens verhalen over mensen die bijvoorbeeld niet meer kunnen lopen doordat ze helemaal verlamd zijn door een ziekte of een ongeluk. Ze gaan naar iemand toe en hopen dat hij ze beter maakt. Dat lukt helaas nooit. Wel jammer, want ik zou graag in die wonderen geloven!

Is het wel eens eng om dokter te zijn?

Als je bedoelt of ik soms misschien bang ben voor bloedende wonden of besmettelijke ziekten? Nee, dat nooit. Maar waar ik wel bang voor ben zijn grote blaffende honden. Als ik op huisbezoek moet en er komt zo’n agressieve hond op mij af, dan vind ik het heel eng om dokter te zijn. Zo’n hond voelt dat er iets met zijn baas aan de hand is. En dat ik iets met zijn baas moet doen. Dat vindt die hond niet leuk. Hij wil zijn baas beschermen. Vaak weet je wel wie van je patiënten zo’n hond heeft. Als ze mij bellen om langs te komen, moet die hond eerst de keuken in. Anders kom ik niet.

==

==

Ik wil mijn cavia op mijn kamer. Mag dat?

Als je gezond bent, mag je thuis natuurlijk best een cavia hebben. Het lijkt mij alleen beter om je cavia niet in je slaapkamer te houden. Een cavia kan best een beetje ruiken, en ik kan mij goed voorstellen dat je moeder het niet zo’n fris idee vindt om het hok in je slaapkamer te zetten. Een plek in huis waar het niet erg is als het een beetje stinkt is misschien beter.

Hoe komt het dat kinderen slecht kunnen luisteren?

Waarom kinderen slecht luisteren, kan je beter aan hun ouders vragen. Maar ik denk dat je bedoelt waarom sommige kinderen niet goed kunnen horen.

Je kunt een tijdje een beetje doof zijn door een oorontsteking. Maar na een goede behandeling kan je weer goed horen. Ook kun je eventjes doof zijn door te veel oorsmeer in je oor. Er zijn echter ook kinderen die vanaf de geboorte helemaal niets horen. Soms komt dat doordat hun moeder tijdens de zwangerschap verkeerde medicijnen heeft geslikt of rodehond heeft gehad. De oortjes van het kind zijn daardoor beschadigd. Doofheid kan soms ook aan andere dingen liggen.

Waarom moeten er foto’s worden gemaakt als je iets gebroken hebt?

Als je hard valt kan een van je botten breken of een scheurtje krijgen. Maar dat hoeft niet. Je kan ook een kneuzing hebben. Aan de buitenkant is het niet altijd te zien wat er precies gebeurd is. Om er zeker van te zijn dat er niets gebroken is, maken wij een röntgenfoto. Dat is een speciale foto waarop de dokter naar de botten in je lichaam kan kijken.

Wanneer moet er bij een kind een kies getrokken worden?

Alleen als een kies er heel slecht aan toe is, wordt hij getrokken. Als je regelmatig naar de tandarts gaat en goed je tanden poetst, zal dat niet zo snel gebeuren.

Als ik veel moet hoesten, komt er soms iets groenigs in mijn mond. Wat is dat? Moet ik dat uitspugen of doorslikken?

Wat je ophoest heet slijm of een fluim. Het komt uit je longen of uit je luchtpijp. Als je slijm ophoest, is dat een goed teken. Je mag het doorslikken, maar ook uitspugen. Kijk wel even waar je spuugt. Er zijn vieze oude mannen die het zomaar op straat kwakken. Dat moet jij niet doen.

Een meisje uit mijn klas viel flauw toen ze een prik kreeg. Wat voel je als je flauwvalt?

Vaak voel je je draaierig voordat je flauwvalt. Soms word je misselijk. Je kan het ook heel warm krijgen. Je oren kunnen gaan suizen. Het kan zwart worden voor je ogen. Als je het voelt aankomen, moet je maar gauw gaan liggen.

Waarom is mijn plas rood als ik bietjes heb gegeten?

Als je een stukje gekookte rode biet in een glaasje water legt, zie je dat het water rood wordt. In de biet zit namelijk een rode (natuurlijke) kleurstof. Als je bietjes eet, komt deze stof ook in je lichaam. Maar omdat je die kleurstof niet nodig hebt, plas je hem weer uit. Daardoor kan je plas een beetje rood zijn.

Ik heb een broertje van drie jaar. Hij krijgt elke dag extra vitamines. Ik ben al tien. Moet ik die vitamines niet ook hebben?

Als jij gezond eet, krijg je alle vitamines binnen die je nodig hebt. Nou hebben dokters in de hele wereld afgesproken dat kinderen die jonger zijn dan vier jaar extra vitamine D moeten krijgen. Dat is goed voor hun botten. Als je ouder bent dan vier hoeft dat niet. Je eet al zoveel op een dag dat extra vitamine D niet nodig is.

Als je moeilijk in slaap valt, wat moet je dan doen?

Je kan vragen of je vader of moeder je een verhaaltje voorleest. En als je bang bent voor het donker, vraag je een nachtlampje. Probeer niet te veel te eten. Ga in een lekker warm bad liggen, daar word je ook slaperig van. En wat dacht je van een glas warme melk met honing? Kinderen hoeven bijna nooit medicijnen te nemen om te kunnen slapen. Dat is typisch iets voor volwassenen!

Wie was de eerste arts ter wereld?

Wie de allereerste arts was, weet ik niet. Een van de beroemdste artsen van vroeger was Hippocrates. Het grappige is dat iedere dokter in de wereld zijn naam kent. Als je klaar bent met studeren, moet je een eed of een belofte afleggen. Dat noemen we de eed van Hippocrates, omdat hij de woorden verzonnen heeft. Je belooft dan dat je altijd je best zal doen om mensen die ziek zijn weer beter te maken.

==

==

Waarom kijkt u met een lampje in mijn oor?

Als ik met een lampje in je oor kijk, doe ik dat om je oor te onderzoeken. Ik kan dan de gehoorgang en ook het trommelvlies goed bekijken. Een onderzoek met een oorlampje doet nooit pijn. Het kriebelt soms alleen een beetje.

Kan iemand die kleurenblind is wel zien dat het stoplicht op rood staat?

Iemand die kleurenblind is, kan meestal het verschil tussen rood en groen niet zo goed zien. Blind zijn voor alle kleuren komt bijna nooit voor.

Een stoplicht bestaat uit drie lampen. De bovenste is rood, de onderste is groen. Als iemand moeite heeft om de kleur rood te zien, hoeft hij alleen maar te weten dat hij moet stoppen als de bovenste lamp brandt. Gaat het onderste licht branden, dan is het groen.

Als je medicijnen gebruikt van iemand anders, wat gebeurt er dan?

Doe dat alsjeblieft nooit! Je kan dan heel erg ziek worden. Slik alleen medicijnen die de dokter speciaal voor jou heeft voorgeschreven.

Waarom krijg ik een buil als ik mijn hoofd stoot? Mijn moeder doet er dan boter op, helpt dat?

Als je heel hard je hoofd stoot, kan er een bloedvat in je huid stukgaan. Uit dat kapotte bloedvat stroomt bloed en dat veroorzaakt de buil. Als je niets doet, zal de bloeding vanzelf weer stoppen. Zit de buil bij je voorhoofd dan zakt het bloed vaak naar beneden, naar je ogen. De volgende dag heb je dan een blauw oog. Niet schrikken dus!

Boter op de buil smeren heeft helemaal geen zin. Je kunt er veel beter een plastic zakje met ijsblokjes tegenaan houden. Je krijgt dan niet zo’n grote buil, doordat het bloeden eerder ophoudt.

Als ik griep krijg, heb ik ook pijn in mijn buik. De dokter voelt aan mijn buik en zegt dan: ‘Niets te vinden!’ Dat snap ik niet, ik heb toch pijn?

Kinderen die ziek worden hebben dikwijls een virusziekte, zoals een verkoudheid of griep. Ze krijgen koorts en vaak zijn ook de klieren in hun hals opgezet. Deze kliertjes zitten echter overal in je lichaam. Er zitten een heleboel kliertjes in je buik en die zetten dus ook op als je griep krijgt. Dit kan een vervelend gevoel geven. Waarschijnlijk klagen daarom vooral kleine kinderen over buikpijn als ze grieperig zijn.

Is er wel eens iemand wakker geworden tijdens een operatie?

Daar hoef je niet bang voor te zijn. Dat gebeurt nooit. Tijdens de operatie is er altijd een speciale dokter die daar op let. Hij zorgt ervoor dat je geen pijn hebt en dat je lekker doorslaapt. Zo’n dokter noemen ze een slaapdokter of anesthesist. Meestal zijn die dokters heel aardig tegen kinderen. Ze komen van tevoren een praatje maken en leggen je precies uit wat er gaat gebeuren.

Waarom krijgen kinderen vaak prikken als ze klein zijn?

Ieder kind in Nederland (en in veel andere landen) wordt ingeënt. Dat betekent dat je om de zoveel tijd een prik krijgt om te zorgen dat je een aantal vervelende ziekten niet krijgt. Het gaat dan om de bof, difterie, Hib-ziekten (ziekten veroorzaakt door de bacterie Haemophilus influenzae type b, zoals oorontsteking, hersenvliesontsteking, strottenklepontsteking en longontsteking), kinkhoest, mazelen, meningokokken C, polio (kinderverlamming), rodehond en tetanus. Verder krijgen meisjes ook een prik tegen baarmoederhalskanker en sommige kinderen tegen hepatitis B.

Een ander woord voor inenting is vaccinatie (dat spreek je uit als vaksinatie. Dat heet zo omdat bij de prik een vaccin wordt gegeven. In een vaccin zitten de bacteriën of virussen die de ziekten die hierboven zijn genoemd veroorzaken. Je wordt na een prik met een vaccin niet echt ziek, omdat ze de bacteriën en virussen die er in zitten zwakker hebben gemaakt.

Als je nooit je nagels knipt, hoe lang worden ze dan?

De nagels van je vingers groeien heel langzaam. Ongeveer een halve millimeter per week. Dat is 2,6 centimeter per jaar. Sommige mensen vinden lange nagels mooi. Maar als je nagels na tien jaar 26 centimeter lang zijn, krijg je wel problemen. Patat eten uit een zakje kun je dan wel vergeten!

==

==

Wat is een bloedgroep?

Mensen verschillen van elkaar. De één heeft blauwe ogen, de ander bruine. Er zijn mensen met een zwarte huid en met een witte. Zo kun je nog een hele tijd doorgaan. Mensen hebben ook niet allemaal hetzelfde bloed. We kennen vier verschillende soorten bloed, of beter: vier bloedgroepen. Bloedgroep A, B, AB en O. Als iemand veel bloed heeft verloren, bijvoorbeeld na een ongeluk, krijgt hij bloed van iemand anders. Dat noemen we een bloedtransfusie. Hij moet dan natuurlijk wel de juiste bloedgroep krijgen. Anders wordt hij ziek.

Mijn moeder mag nooit meer penicilline krijgen. Waarom niet?

Er zijn mensen die overal jeukende plekken krijgen als ze worden behandeld met penicilline. Ze zijn dan allergisch. Als ze toch worden behandeld met penicilline, kunnen ze heel erg ziek worden. Soms krijgen ze het heel erg benauwd en hebben ze het gevoel dat ze bijna stikken. Daarom vragen wij een patiënt die penicilline nodig heeft altijd of hij daar gevoelig voor is. Is dat het geval, dan geven we hem iets anders.

Als je bruin oorsmeer hebt, is dat dan erg?

Ieder mens maakt oorsmeer in zijn oor. De een wat meer dan de ander. Oorsmeer kan gelig zijn, maar ook bruin. Dat is normaal. Soms is oorsmeer een beetje hard en is het moeilijk om je oor schoon te maken. Druppel dan wat olijfolie in je oor, daarmee gaat het schoonmaken een stuk makkelijker.

Duw nooit met een wattenstokje in je oor om het oor-smeer eruit te halen. Het propje oorsmeer kan als je dat doet tegen het trommelvlies aan komen. Dat is pijnlijk. Het is veel beter om met een plukje watten, dat je een beetje nat maakt met lauw water, de uitgang van je oor schoon te maken.

Wat doet u aan een gebroken arm?

Meestal krijg je een gipsverband. Als de botbreuk goed geneest, is het bot weer net zo sterk als voordat het brak. Je arm moet echter wel lang genoeg in het gips blijven. Dat houdt de botstukken goed bij elkaar.

==

==

Ik zuig af en toe nog op mijn duim. Ze zeggen dat dat niet goed is voor mijn tanden. Is dat zo?

Als je lang op je vingers of je duim zuigt, kunnen je tanden een beetje naar voren gaan staan. Dan moet je naar een orthodontist. Dat is een speciale tandarts die de stand van je tanden en kiezen kan veranderen. Meestal gebeurt dat met behulp van een beugel.

Misschien is het verstandig om er niet te lang mee door te gaan.

Als mijn vader een sigaar rookt, krijg ik tranen in mijn ogen en moet ik hoesten. Maar hij rookt gewoon door. Wat zal ik nou eens tegen hem zeggen, zodat hij ermee stopt?

Veel niet-rokers hebben last van mensen die roken. Vooral kinderen kunnen er slecht tegen. Baby’s met rokende ouders hebben bijvoorbeeld vaker last van bronchitis. Als jij moet hoesten of tranende ogen krijgt door de sigaar van je vader, moet hij die ergens anders gaan roken. En doet hij dat niet, zeg dan maar tegen hem dat de dokter aan wie je het gevraagd hebt hem een heel domme man vindt. Soms helpt dat. Of zeg gewoon dat je nooit meer een zoen van hem wil, omdat hij zo naar rook ruikt. Misschien is dat wel een beter idee.

Wat moet je doen als je iemand bijna ziet flauwvallen?

De ‘patiënt’ op een stoel laten zitten met zijn hoofd tussen de knieën. Je drukt met een hand op het hoofd van de ‘patiënt’ en vraagt hem of hij met zijn hoofd tegen je hand wil drukken. Wat ook vaak goed helpt is hem op de grond of op een bank te laten liggen en de benen wat omhoog te houden. Als iemand echt onderuitgaat, dan laat je hem rustig liggen. Als hij alleen maar flauwgevallen is, komt hij vanzelf weer bij.

Als ik net gegeten heb, mag ik van mijn moeder niet meteen zwemmen. Wanneer mag dat wel?

Als je net gegeten hebt, heb je een volle buik. Dat is logisch. Je moet jezelf even de tijd geven om al het eten te laten zakken. Ga je te snel zware dingen doen, bijvoorbeeld hard rennen of zwemmen, dan kan je duizelig of misselijk worden. Het is veel beter om het een uurtje rustig aan te doen.

Heeft u wel eens iemand moeten doodmaken, omdat hij niet meer beter kon worden?

Het kan zijn dat iemand heel erg ziek is of veel pijn heeft. Of dat je een patiënt niet meer beter kunt maken. Soms zegt de patiënt dan tegen je dat hij niet meer verder wil leven. En vraagt hij of jij hem wilt helpen. Helpen betekent dan: geef me maar een prik zodat ik rustig kan doodgaan. Je begrijpt dat dit een heel moeilijke vraag is. Je doet dat niet zomaar. Je gaat lang met een patiënt praten, maar ook met zijn familie. En met andere dokters. Als iedereen er zeker van is dat het de beste oplossing is, gebeurt het. Dat noemen ze ook wel euthanasie.

Wanneer gebruikt u een lange naald en wanneer een korte?

Een spuit met een lange naald gebruiken wij als je een prik moet geven in een spier. Maar alleen bij een groot kind. Bij een baby neem je natuurlijk een klein naaldje. Een spuit met een korte naald gebruik je bij een prikje waarbij de stof die je wilt inspuiten vlak onder de huid moet komen.

==

==

Ze zeggen dat mijn broertje leesblind is. Maar hij kan wel goed zien. Dat begrijp ik niet.

Een kind dat leesblind is kan gewoon zien. Met zijn ogen is er niets aan de hand. Hij heeft wel moeite met lezen en schrijven. Hij maakt bijvoorbeeld fouten bij een dictee. Bij sommige woorden zet hij de letters in de verkeerde volgorde. Soms kan hij niet goed lezen. Sommige mensen vinden zo’n kind dan dom. Dat is helemaal niet waar. Ze kunnen eigenlijk net zo goed leren als andere kinderen.

Zijn er tegen alle ziekten medicijnen?

Een heleboel ziekten kun je genezen met medicijnen. Maar niet iedere ziekte, ik wou dat het waar was! Af en toe heb ik een patiënt die alleen beter kan worden door een operatie. Soms hoef ik als dokter helemaal niets te doen. Een gewone verkoudheid bijvoorbeeld, die gaat vanzelf over.

Mijn zus is zestien en heeft allemaal jeugdpuistjes in haar gezicht. Ik ben een jongen van acht en ze wil mij steeds knuffelen. Mag je met die pukkels zomaar iedereen zoenen? En kan ik dan ook van die pukkels krijgen? Daar heb ik niet zo’n zin in. Ik hou ook niet zo van zoenen.

Met jeugdpuistjes mag je iedereen zoenen. Ze zijn niet besmettelijk. Als je zus jou een zoen geeft, krijg jij ze dus niet. Maar als jij geen zin hebt om geknuffeld te worden, moet je dat gewoon tegen haar zeggen.

Mijn vriendinnetje is een keer gevallen. Toen was haar voortand stuk. Kunnen ze die niet maken?

Als er een stukje van je voortand breekt, is de tand vaak nog te repareren. Zit de tand helemaal los, dan kan je hem het beste in je mond bewaren. Dus niet in een zakdoek doen. In je mond blijft je tand namelijk langer goed. Hou hem in je mond tot je bij de tandarts bent. Hoe sneller je daar bent, hoe beter het is. De kans dat de tand teruggezet kan worden en weer vastgroeit is groter.

Als je iets eet wat bedorven is, wat gebeurt er dan?

Heb je iets gegeten wat bedorven is, dan kan je heel ziek worden. Dat gebeurt niet meteen na het eten. Meestal duurt het een uur of acht voordat je dat merkt. Maar het kan ook langer duren. Eén of twee dagen bijvoorbeeld. Vaak word je eerst misselijk. Soms ben je zo misselijk dat je moet overgeven. Je kan ook pijn in je buik hebben. Of diarree. Alles bij elkaar noemen we dat een voedselvergiftiging. Vooral als het warm weer is, moet je goed uitkijken met wat je eet. Voedsel bederft dan veel eerder. Als je op vakantie bent in een warm land, moet je echt oppassen. Geen hapjes eten bij stalletjes op straat. Dat eten is vaak niet vers. Dus doe dat maar niet!

Wat zit er allemaal in een ziekenauto?

In een ziekenauto worden zieke mensen vervoerd. Dat is duidelijk. Soms zijn die patiënten heel erg ziek. Ze gaan misschien wel bijna dood. In de ziekenauto zit altijd een verpleegkundige. Hij kan als dat nodig is die zieke mensen helpen. Bijvoorbeeld als het hart plotseling stopt met kloppen of als de patiënt niet goed meer kan ademen. Daar heb je natuurlijk de juiste spullen voor nodig. En die zitten allemaal in een ziekenauto: zuurstofmasker, apparaten om je hart weer op gang te brengen, injectiespuiten, maar natuurlijk ook verbandmiddelen. Je moet maar eens binnenlopen in een garage waar ziekenauto’s staan. Vraag dan of je even in zo’n auto mag kijken. Meestal vinden ze dat goed.

Wat is rodehond?

Rodehond lijkt een beetje op griep; je krijgt kleine rode vlekjes over je hele lichaam. Daarom noemen ze het rodehond. De ziekte is eigenlijk niet gevaarlijk, maar wel voor baby’s die nog in de buik van hun moeder zitten. Als de moeder rodehond krijgt, kan het kindje heel erg ziek worden. Het hartje kan beschadigd raken, maar de baby kan ook blind of doof worden. Het is dus heel belangrijk dat zwangere moeders geen rodehond krijgen. Voor de zekerheid geven we alle kinderen een prik tegen rodehond als ze 14 maanden en 9 jaar zijn. Meisjes kunnen dan als ze groot zijn en een baby in de buik hebben geen rodehond meer krijgen en jongetjes kunnen het dan ook niet geven aan zwangere vrouwen.

Als de dokter al de rommel uit mijn oor stofzuigt, hoe komt het dan dat mijn trommelvlies en mijn hersenen niet worden meegezogen?

Als jouw dokter een stofzuiger gebruikt om je oor schoon te maken, gaat het daarna waarschijnlijk niet meer zo goed met je. Maar maak je geen zorgen. Te veel oorsmeer wordt er uitgespoeld met een speciale oorspuit gevuld met warm water. Dat doet echter geen pijn. Daarna hoor je weer prima.

Als ik knoflook eet, poets ik daarna mijn tanden. Toch blijf je het ruiken. Hoe komt dat?

Knoflook zit na het eten natuurlijk in je mond en je buik. Dat is logisch. Knoflook komt echter overal in je lichaam terecht. Je huid kan er naar ruiken doordat knoflook ook in zweet zit. Verder kan knoflook via het bloed naar je longen gaan. Als je dan uitademt, ruikt je adem naar knoflook. Poetsen helpt dan niet. Je kunt beter een pepermuntje nemen.

Mijn broertje is twee jaar. Toen hij ziek was, heeft hij een stuip gehad. Wat is dat? Is dat erg?

Sommige kinderen die plotseling hoge koorts krijgen, gaan stuipen. Dat noemen we een koortsstuip. Dat is een naar gezicht. Het kind is even buiten bewustzijn en maakt snelle schokkerige bewegingen met zijn armen en benen. Na een paar minuten is het over. Meestal valt het daarna in slaap. Een koortsstuip is niet erg, maar het moet niet te vaak voorkomen of te lang duren. Om dat te voorkomen, moet je moeder als je broertje weer koorts krijgt hem een paracetamol geven en in een lauw badje doen. Dan zakt de koorts meestal snel. Het is bij een koortsstuip goed om altijd even met de huisarts te overleggen.

==

==

Is kleurstof slecht voor je?

In snoep, frisdrank, vla, jam, limonade, ijs en nog veel meer producten zitten kleurstoffen. Ook in zuurtjes en spekkies stoppen ze die stoffen, omdat dit snoep er anders niet zo mooi uitziet.

Zijn kleurstoffen gevaarlijk? De meeste kinderen hebben er geen last van. Maar het komt wel voor dat kinderen overgevoelig zijn voor een bepaalde kleurstof. Ze kunnen dan overal bulten krijgen, die erg jeuken. Sommige kinderen hebben last van hun buik of maken steeds ruzie met hun ouders. Nu komt dat laatste natuurlijk wel meer voor. Maar het kan dus ook veroorzaakt worden doordat een kind niet goed tegen een bepaalde kleurstof kan. Als dat kind alleen maar dingen zonder kleurstof eet, kunnen al die klachten verdwijnen. Het probleem is echter dat je niet altijd weet of er in bepaalde voedingsmiddelen kleurstoffen zitten. Sommige fabrikanten schrijven dat op de verpakking, maar niet alle.

Wanneer bent u open?

Dokters hebben geen winkel waar je tussen negen en zes je boodschappen kunt doen. Wij houden spreekuur. Soms komen patiënten op bepaalde uren, bijvoorbeeld tussen acht en negen ’s morgens. Als je op die tijd de wachtkamer binnenkomt, kan het gebeuren dat er al veel patiënten zitten. Je moet dan lang wachten. Je kunt ook, zoals dat heet ‘op afspraak’ komen. Dan ben je meestal veel sneller aan de beurt.

Waar worden de meeste prikken gegeven?

Meestal krijgen kinderen een prik in de bovenarm. Soms ook in de bil. Waar je de prik ook geeft, het doet altijd even pijn.

Waarom knipper je met je ogen?

Als je met je ogen knippert, maak je met de binnenkant van je oogleden je oog een beetje vochtig. Dat is nodig, anders worden je ogen te droog. Dat doet pijn en bovendien zou je dan niet goed meer kunnen zien. Kleine stofjes kunnen bij het knipperen ook uit je ogen gaan. Je oogleden zijn dus een soort ruitenwissers.

Hoelang duurt het voordat een pijnpil werkt? Wanneer krijg je een pijnprik?

Als je iets inneemt tegen de pijn, duurt het meestal ongeveer twintig minuten voordat de pijn minder wordt. Krijg je een prik tegen de pijn, dan gaat het sneller. Zo’n prik noemen wij ook wel een verdovingsprik. Maar ja, een prik doet ook pijn. Dus dat doen we meestal niet. Alleen als je na een operatie nog niet mag eten of drinken, geven we een prik tegen de pijn.

Waarom doet een verdovingsprik pijn? Het is toch juist bedoeld tegen de pijn?

Als je pijn hebt, kan de dokter besluiten om je een prik te geven tegen de pijn. Hij pakt dan een spuitje waarin een vloeibaar medicijn zit. Dit medicijn zorgt ervoor dat de pijn minder wordt. Helaas moet de dokter je dan wel eerst een klein prikje geven met een naald, om zo het medicijn in je lichaam te krijgen. Gelukkig bestaan er ook bepaalde zalfjes om je huid te verdoven, dan doet het prikje minder pijn. Sommige dokters noemen dat een ‘toverzalfje’.

Is het erg als je een veiligheidsspeld inslikt?

Veel jonge kinderen stoppen allerlei dingen in hun mond: knikkers, speelgoed en soms ook veiligheidsspelden. Vroeger kwam dat vaker voor. Tegenwoordig dragen de meeste baby’s en peuters luiers waarbij geen veiligheidsspelden meer nodig zijn. Gelukkig valt het meestal wel mee als een klein kind iets scherps doorslikt. De scherpe punt van de speld draait meestal zo dat de speld met de ontlasting naar buiten komt. Het is wel verstandig om naar de dokter te gaan. Soms maken ze een röntgenfoto waarop je de veiligheidsspeld kunt zien.

Wanneer moet je je laten opereren aan een blinde-darmontsteking?

De blindedarm zit in je buik. Bij een ontsteking van de blindedarm krijg je daar pijn. Meestal begint de pijn bij de navel en zakt dan later naar rechtsonder. Soms heb je koorts. En je kunt je ook misselijk voelen. Als de dokter aan de rechterkant van je onderbuik drukt, kan dat pijn doen. Is de blindedarm ziek, dan ga je naar het ziekenhuis voor een operatie. Dat is niet leuk, maar het moet wel. Na een paar dagen kan je weer naar huis.

Ik lees altijd stiekem onder de dekens met een heel klein lampje. Als mijn moeder dat ziet, zegt ze altijd: ‘Doe dat nou niet, je bederft je ogen!’ Is dat zo?

Lezen bij weinig licht is niet slecht voor je ogen. Je zult alleen eerder moe worden. Dus: wil je stiekem in bed lezen, dan moet dat maar met een beetje licht. Maar mag je langer lezen, doe dat dan bij een goede lamp.

Wanneer krijg ik borsten?

Als meisje begin je borsten te krijgen aan het begin van de puberteit, dus als je 10-11 jaar bent. Op dat moment komen ook de eerste schaamhaartjes. Een paar jaar later ben je voor de eerste keer ongesteld. Maar er verandert nog meer. Je gaat sneller groeien en krijgt ook haar onder je oksels.

==

==

Ik had een keer een oorontsteking. De dokter zei toen: ‘Ik ga je oor even doorprikken.’ Wat prikt hij dan door?

Eerst wil ik je vertellen hoe je oor er vanbinnen uitziet. Aan het eind van de gehoorgang zit het trommelvlies. Achter het trommelvlies zit een kleine ruimte: het middenoor. Als je een oorontsteking hebt, zit daar soms viezigheid. Die kan op het trommelvlies drukken. Dat doet pijn. Als de dokter je oor doorprikt, maakt hij een gaatje in het trommelvlies. De viezigheid kan er dan uit. Meestal is de pijn daarna meteen over. Gelukkig hoeven dokters bijna nooit een oor door te prikken.

Wat doet u als het bot in een gebroken arm scheef aan elkaar is gegroeid?

Soms lukt het niet om de breuk met een gipsverband goed te genezen. Je wordt dan geopereerd. Met een draad van metaal of met één of meer schroeven worden de stukken bot dan goed op elkaar gezet. Soms wordt er zelfs een metalen plaatje gebruikt. Later worden deze dingen er weer uit gehaald, maar vaak blijven ze ook een lange tijd zitten.

Is het gevaarlijk om tandpasta in te slikken?

Als je je tanden poetst, gebruik je maar weinig tandpasta. De meeste kinderen weten hoe ze daarna hun mond met water moeten spoelen. Maar als een klein kind het toch doorslikt, is er niets aan de hand. Tandpasta is niet giftig. Je moet natuurlijk niet de hele tube leegeten, dan word je misselijk.

==

==

Waar zitten de hersenen, en hoe zien ze eruit?

De hersenen zitten in je hoofd onder je schedel.

De grote hersenen lijken een beetje op een walnoot. Er lopen een heleboel bloedvaten overheen. De hersenen zijn heel ingewikkeld gemaakt. Om het simpel te zeggen: het is eigenlijk een heel goede computer. Alles wordt van daaruit gecontroleerd. Dankzij de hersenen kunnen we denken, zien, voelen, ruiken, lopen, enzovoort.

Je hebt ook de zogenaamde kleine hersenen. Die zitten bij je achterhoofd. Die zorgen er onder meer voor dat de spieren op de juiste manier samenwerken. Als iemand een ziekte aan de kleine hersenen heeft, kan hij zijn armen bijvoorbeeld niet goed gebruiken of loopt hij raar, net alsof hij dronken is.

Werkt u ook ’s nachts?

Liever niet! Maar soms moet het wel. Je hebt dan nachtdienst. Je helpt niet alleen patiënten van jouw praktijk, maar ook patiënten van andere dokters. Die artsen kunnen dan doorslapen. Maar het is niet zo dat een dokter die nachtdienst heeft de hele nacht wakker is. Veel mensen beseffen dat niet en denken: ‘We bellen maar eventjes, want hij is toch op!’ Nou, dat is dus niet waar. Als het even kan, proberen we zo veel mogelijk te slapen. De volgende dag komen er weer andere patiënten en moet je fit zijn.

Als er een kind in de spreekkamer is dat u een bloedprik moet geven en het begint ontzettend hard te schreeuwen en te schoppen, wat doet u dan?

Dan doe ik helemaal niets. Ik vind het niet erg als een kind van mij geen prik wil krijgen. Dat begrijp ik best. Maar soms moet het en... dan stuur ik hem naar het laboratorium.

Kan je blind geboren worden?

Een baby kan blind geboren worden als de moeder tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap rodehond heeft gehad. Die ziekte kan namelijk de ogen van het kind beschadigen als het nog in de buik van de moeder zit. Het kan ook dat de oogjes niet goed zijn gegroeid. Maar dat komt gelukkig maar heel weinig voor.

Hoe krijg je een blauwe plek?

Onder je huid lopen bloedvaten. Dat zijn eigenlijk buisjes waar het bloed door stroomt. Als je valt en je hebt een snee in je huid, kan een bloedvat kapotgaan. Dan komt er bloed uit de wond. Als je je hard stoot, hoeft je huid niet kapot te gaan. Een bloedvat kan dan echter wel scheuren, waardoor bloed onder de huid gaat zitten en een blauwe plek wordt.

Kun je ook zwanger worden zonder het te doen?

Een vrouw kan alleen zwanger worden als een zaadje van een man bij een eitje van haar komt. Dat kan gebeuren als ze ‘het met elkaar doen’. Als je alleen maar wat zoent, word je niet zwanger!

Wat is het verschil tussen een verkoudheid en een griep?

Bij een verkoudheid heb je last van een verstopte neus. Vaak moet je niezen en komt er waterig snot uit je neus. Soms heb je hoofdpijn. Koorts heb je niet. Het valt dus allemaal wel mee.

Bij een echte griep ben je zieker. Je bent niet alleen verkouden, maar je voelt je ook beroerd. Je hebt nergens zin in. Je kan ook pijn in je spieren hebben. Vaak ben je doodmoe, en meestal heb je koorts.

Kan een kind zomaar kaal worden?

Dat komt in Nederland bijna nooit voor. In landen waar kinderen slechte voeding krijgen kan dat wel gebeuren. Soms worden kinderen kaal als ze een ernstige ziekte hebben of als ze behandeld worden met medicijnen. Er zijn ook haarziekten waardoor je je haren verliest.

Je kunt dus zeggen: als een kind gezond is, wordt ie niet kaal.

Waarom heb je een navel?

Toen je nog in de buik van je moeder zat, kon je zelf nog niet eten of drinken. Maar om te groeien had je wel voedsel nodig. Dat kreeg je door een soort slangetje, dat ze de navelstreng noemen. Met de navelstreng zat je aan je moeder vast. Op de plaats waar je navel zit, ging de navelstreng je buik in. Toen je geboren werd, knipten ze de navelstreng door. De verbinding met je moeder werd verbroken. Er bleef een klein stukje navelstreng over, dat er na een paar dagen afviel. Wat je toen overhield is zeg maar een soort litteken. Dat noemen wij de navel. Ieder mens heeft dus een navel, anders zou hij of zij nooit geboren zijn.

Krijg je moedervlekken van je moeder?

Moedervlekken zijn licht- tot donkerbruin gekleurde vlekjes op je huid. Soms zijn ze wat dikker dan de rest van je huid. De kleur wordt veroorzaakt door een soort kleurstof die je huid zelf maakt. Die donkere kleur wordt ook wel pigment genoemd. Sommige mensen hebben heel erg veel pigment en hebben daardoor een donkere huidskleur.

Moedervlekken krijg je niet direct van je moeder, maar als je moeder (of vader) moedervlekken heeft, is de kans dat jij ze hebt wel groot. Je krijgt ze dus eigenlijk van allebei je ouders.

Als je een grote neusamandel hebt, wat merk je daar dan van?

De neusamandel zit in een ruimte helemaal achter in de neus. Normaal adem je door je neus met je mond dicht. Als je neusamandel te groot wordt, raakt je neus verstopt. Je moet dan ademen met je mond open. Maar je kunt ook gaan snurken tijdens je slaap, kwijlen, hoesten, hoofdpijn hebben of je gewoon vervelend voelen. Veel kinderen met een te grote neusamandel hebben last van hun oren. Ze horen minder en hebben vaak oorontstekingen.

Wanneer word je geopereerd aan je neusamandel?

Als je neusamandel te groot is en je hebt vaak een oorontsteking, moet hij eruit. Je wordt dan geopereerd terwijl je onder narcose bent. Dat betekent dat je tijdens de operatie geen pijn hebt, maar slaapt. Na de operatie heb je keelpijn en ook pijn met slikken. Maar dat gaat snel weer over en vaak krijg je na de operatie lekkere waterijsjes.

Wat is een hazenlip? Heeft dat iets met de paashaas te maken?

Een hazenlip is een spleet in de bovenlip bij pasgeboren baby’s. Deze baby’s worden zo geboren. Soms loopt die spleet ook door naar het gehemelte, dat is de bovenkant van je mond. Hierdoor kan een baby soms niet goed drinken, doordat het vocht dan in de neus terechtkomt. De paashaas heeft helemaal niets met een hazenlip te maken, die heeft het veel te druk met paaseieren.

Kunt u een hazenlip ook weer gewoon maken?

Als een baby een hazenlip heeft, wordt hij meestal na een paar maanden geopereerd. Dat doe ik niet. Daar moet je plastisch chirurg voor zijn. Soms zit er ook een gat in het gehemelte binnen in de mond of de kaak. Dan zijn er een paar operaties nodig om dat beter te maken.

Heeft u wel eens een lijk van een moord moeten onderzoeken?

Nee, dat heb ik nog nooit gedaan. Voor dat werk heb je speciale dokters. Zo’n dokter heet een patholoog-anatoom. Die onderzoekt niet alleen dode mensen. Ook als er bij een operatie iets wordt weggenomen, onderzoekt hij dat. Deze dokters zijn heel belangrijk in het ziekenhuis.

==

==

Mensen die halfblind zijn, kunnen die nog kleuren zien?

Als je minder scherp kunt zien, heb je ook meer moeite met het onderscheiden van kleuren. Krijg je nu de juiste bril, dan kan je beter kijken. Ook kleuren zie je dan beter.

Hebben meisjes ook spierballen?

Ja, natuurlijk! Iedereen die spieren heeft, kan spierballen maken. Jongens maken er alleen zoveel drukte over!

Hoe vaak moet je je haar wassen?

Sommige ouders vinden één keer per week genoeg. Sommige kinderen vinden één keer per week te veel. Die vinden het vervelend en zijn bang dat de shampoo in hun ogen komt. Het hangt er natuurlijk van af hoe vies je haar is. Als je veel buiten speelt of als het erg warm is, wordt je haar sneller vies. Dan moet je vaker je haar wassen. Meestal is één of twee keer per week voldoende.

Wat doe je bij een bloedneus?

Eerst moet je je neus een keer goed snuiten en rechtop gaan zitten. Dus niet met je hoofd achterover, omdat je dan bloed in je keel krijgt. Dat smaakt niet zo lekker.

Knijp je neus met je duim en wijsvinger dicht. Doe dat tien minuten. Laat daarna heel voorzichtig los. Niet peuteren in je neus, anders gaat die weer bloeden.

Mijn broertje is een baby. Hij heeft een bobbel bij zijn navel. Wat is dat?

Je broertje heeft een navelbreukje. Dat komt vaak voor. Bij sommige baby’s kan er een gaatje (breukje) aan de binnenkant van de buik rond de navel zitten. Hierdoor kunnen de darmen door dit gaatje wat uitpuilen. Vooral als baby’s huilen, hoesten of persen wordt de bobbel groter. Meestal gaat die bobbel vanzelf weer weg. Je moeder hoeft er dus niets aan te doen. Bij de meeste baby’s is zo’n breukje verdwenen voordat ze een jaar oud zijn.

Welke ziekte komt het meest voor in Nederland?

Verkoudheid! Bijna iedereen is wel eens verkouden. Deze ziekte gaat vanzelf over. Je moet het zoals we dat noemen ‘gewoon uitzieken’. Soms is het prettig om neusdruppels te nemen. De beste neusdruppels maak je van zout water. Vul een glas met lauwwarm water, doe er een theelepel zout bij. Even roeren, dan wat van het zoute water in de palm van je hand doen en opsnuiven. Je kan het ook in een druppelflesje doen. Zo’n flesje haal je bij de apotheek. Na een week zijn de meeste kinderen weer beter.

Ik heb soms witte plekjes in mijn mond die heel erg pijn doen. Ze komen steeds weer terug. Mijn moeder zegt dat ik te weinig vitamines krijg. Is dat zo?

Waarschijnlijk heb je last van aften. Dat zijn vervelende plekjes. Vaak komen ze terug als je moe bent. We weten niet precies waarom. In ieder geval krijg je ze niet door een tekort aan vitamines. Als ze erg pijn doen, kun je een paracetamol nemen. Er zijn geen middeltjes om te zorgen dat ze nooit meer terugkomen.

Zijn er wel eens belangrijke medicijnen uit uw praktijk gestolen?

Nee, dat is nog nooit gebeurd. De meeste dokters in Nederland hebben niet veel medicijnen in huis. Ze sturen een patiënt met een recept naar de apotheek. In de apotheek moeten ze wel uitkijken dat er geen dieven komen. Vooral tijdens nachten dat de apotheek open is, zijn ze heel voorzichtig. In een klein hokje met een loket moet je dan je recept afgeven. Ze willen niemand zomaar de apotheek binnenlaten.

Is lang tv-kijken slecht voor je ogen?

Nee! Er is geen gevaar voor je ogen als je lang naar de televisie kijkt. Je kunt wel moe worden van het kijken, maar dat is iets anders. Sommige mensen die lang moeten werken achter een computer, krijgen ook last van hun ogen. Dat komt waarschijnlijk doordat ze te weinig met hun ogen knipperen. Af en toe iets anders doen dan staren naar het beeldscherm, kan een oplossing zijn.

Hoe komt het dat mensen verschillende kleuren haar hebben?

Je haar heeft een bepaalde kleur, doordat er in de haren een kleurstof zit. Die kleurstof noemen we pigment. Hoe meer pigment, hoe donkerder je haar. Kinderen die blond zijn, hebben dus weinig pigment in hun haren. Zwarte kinderen hebben zwart haar, doordat er veel kleurstof in hun haar zit. Oudere mensen krijgen grijs haar, doordat de kleurstof uit hun haren verdwijnt.

Als ik hinkel, zak ik vaak door mijn enkel. Hij wordt dan dik. Hoe komt dat?

Je enkel bestaat onder andere uit een paar botten. Daaromheen zitten enkelbandjes die de botten stevig bij elkaar houden. Als je door je enkel zakt (of zoals dat ook heet: ‘je enkel verstuikt of verzwikt’), worden die bandjes even uitgerekt. Dat gaat vaak samen met een lichte bloeding binnen in je enkel. Daardoor wordt de enkel dik en soms blauw.

Moet je iedere dag een poep doen?

Nee! Dat is helemaal niet nodig. Pas als je poep heel hard is en met veel moeite komt, is er wat aan de hand. Dat noemen we verstopping. Als je vaak bruin brood of roggebrood eet, zal dat niet zo gauw gebeuren. Ook sla en appels zijn goed. Eet vooral af en toe een sinaasappel! Veel drinken helpt ook. En als je voelt dat je naar de wc moet, ga dan! Je moet het niet ophouden.

==

==

Als mijn moeder wil weten of ik koorts heb, steekt ze de thermometer tussen mijn billen. Dat vind ik helemaal niet leuk. Kan dat niet anders?

Als je de temperatuur van iemand wilt meten zijn er verschillende mogelijkheden. Via de anus (het poepgaatje). In de mond. Onder de oksel. Of via je oor. Als je de thermometer onder de oksel of in je mond doet, wordt er vaak een verkeerde (te lage) temperatuur gemeten. Het beste kun je de thermometer in de anus doen, vooral bij heel kleine kinderen. Vind je dit vervelend, dan kan je ook de oorthermometer gebruiken. Deze meet de temperatuur al binnen een paar seconden.

Wanneer moet een baby in een couveuse?

Baby’s die veel te vroeg worden geboren en dus nog heel klein zijn, worden in een couveuse gelegd. Ook kinderen die na de geboorte moeilijk kunnen ademen. Een couveuse is een heel klein bakje van plastic met een matrasje erin. Het lijkt eigenlijk op een aquarium zonder water en met een deksel erop. In een couveuse is het lekker warm en kan het kindje heel goed in de gaten worden gehouden. Vaak zie je naast een couveuse een heleboel apparaten staan met allerlei slangetjes die naar de baby lopen. Dat is soms nodig om het kindje goed te laten ademen of op de juiste manier eten te geven. Je mag een baby in een couveuse gewoon aanraken. Dat is prettig voor de ouders, maar ook voor het kind.

Als ik ziek ben krijg ik vaak een witte tong. Is dat erg?

Als je eet gebruik je je tong. Die duwt het eten heen en weer in je mond als je moet kauwen en helpt ook mee bij het doorslikken. Ben je niet lekker, dan kan het zijn dat je geen trek hebt om te eten. Je gebruikt je tong dus weinig en je zou kunnen zeggen dat hij daardoor minder slijt. Er komt dan een wit laagje op. Het is dus normaal, als dat gebeurt.

Weet u alle medicijnen uit uw hoofd?

Er zijn duizenden verschillende medicijnen. Ik ken ze natuurlijk niet allemaal. Maar de meeste medicijnen die ik regelmatig aan mijn patiënten voorschrijf, ken ik uit mijn hoofd. En als ik het een keer niet helemaal zeker weet, zoek ik het op in een boekje. Dat vind ik heel normaal, en mijn patiënten ook. Dokters kunnen ook informatie zoeken op het internet als ze iets niet weten. Dat is gelukkig erg makkelijk en handig.

Ik heb een bril, maar ik wil liever contactlenzen. Wanneer mogen kinderen die hebben?

Contactlenzen kunnen op iedere leeftijd aan kinderen worden gegeven. Er zijn zelfs baby’s met lenzen. Sommige ouders hebben er echter bezwaar tegen, omdat een kind bijvoorbeeld vaak z’n lenzen kwijtraakt. Ze hebben dan geen zin om steeds nieuwe te kopen. Dat kun je je natuurlijk wel voorstellen. Maar oogartsen hebben er geen moeite mee als een kind contactlenzen wil.

Wat is roos?

Als er tussen de haren op je hoofd allemaal witte schilfertjes zitten, heb je last van hoofdroos. Vaak heb je dan ook vet haar. Roos is geen echte ziekte. De drogist heeft spe-ciale shampoos waarmee je je haar een paar keer per week kunt wassen. Vaak helpt dat. Als het niet overgaat, kun je naar je huisarts gaan.

Waarom krijg ik sproeten als ik in de zon heb gezeten?

In je haren zit een kleurstof. Die noemen we pigment. Er zit ook pigment in je huid. Dat beschermt je tegen de zon. Donkere mensen hebben veel pigment in hun huid doordat zij uit gebieden komen waar veel zon is. Als witte mensen in de zon gaan liggen, moeten ze uitkijken. Ze kunnen snel verbranden doordat zij weinig pigment in hun huid hebben. Door het zonlicht gaat de huid meer pigment maken en word je bruin. Het gebeurt vaak dat de huid niet overal evenveel pigment maakt. Dan krijg je sproeten, bijvoorbeeld op je neus of je armen. Vooral als je rood haar hebt, krijg je veel sproeten in de zon. Bij donkere mensen zie je ze bijna nooit!

==

==

Wat doe je als je je voet verzwikt?

Je kunt er het beste gauw ijsblokjes in een zakje of doek op doen. Als je je voet verzwikt, ontstaat er een bloeding onder de huid bij de enkelbanden. Door de kou van het ijs stopt het bloeden snel doordat de bloedvaatjes zich samenknijpen en daardoor zal de zwelling niet zo groot worden. Daarna moet je een tijdje even niet te veel lopen op die voet en zeker wel een dagje rust houden. Als de enkel erg dik is, moet je naar de dokter. Hij doet er dan een stevig verband omheen. Tegen de pijn kan je paracetamol nemen.

Als je heel vaak je enkel verstuikt, kun je het beste voetoefeningen doen. Bijvoorbeeld met je blote voet proberen een colaflesje op te tillen, of een paar keer per dag op één been proberen te staan. De spieren van je voet en je enkel worden dan sterker.

Als ik een poep moet doen, heb ik soms heel erg pijn. Hoe komt dat?

Het kan zijn dat je een klein scheurtje hebt in je anus. Anus is een chic woord voor poepgaatje. Meestal komt dat door te harde ontlasting. Zo’n harde keutel maakt dan een wondje. Dat voel je als je een poep moet doen.

Probeer de ontlasting zo zacht mogelijk te maken. Dus veel bruin brood eten, sla, sinaasappels en appels. Havermoutpap is ook prima. Alles waar veel vezels in zitten is goed. Het is ook belangrijk om voldoende te drinken. Als de ontlasting zacht is, geneest het wondje snel. En bovendien kun je daarmee voorkomen dat het weer gebeurt.

Soms zeggen ze dat je koorts hebt. Een andere keer noemen ze het verhoging. Wat is het nou?

Je normale lichaamstemperatuur is 37 graden. Boven de 38 graden heb je koorts. Tussen de 37.5 en de 38 graden heet het verhoging.

Heeft u wel eens iemand gecastreerd?

Ik heb het wel eens gezien, maar ik heb het niet zelf hoeven doen. Dat is heel speciaal werk. Dat doet een chirurg. Chirurgen moeten jaren leren voordat zij alle operaties kunnen doen.

Is het goed als een baby thuis wordt geboren?

Als de moeder een normale zwangerschap heeft gehad, is het prima als een baby thuis wordt geboren. Meestal doet een verloskundige dan de bevalling. Een verloskundige (het kan ook een man zijn) weet precies hoe een bevalling gaat en kan de moeder daarbij helpen. Maar als er problemen zijn tijdens de zwangerschap of zelfs tijdens de bevalling, is het verstandiger dat de moeder in het ziekenhuis bevalt.

Wat zijn trommelvliesbuisjes?

Sommige kinderen kunnen niet goed meer horen doordat er in hun oor achter het trommelvlies steeds vocht zit. Er kunnen dan kleine buisjes in het trommelvlies worden geplaatst. Vocht achter het trommelvlies kan dan door die buisjes naar buiten. Daarna kan je weer goed horen.

Wanneer moeten de buisjes er weer uit?

Het leuke van trommelvliesbuisjes is dat ze er vanzelf uit komen. Je vindt ze op een gegeven moment gewoon op je kussen. Maar dan moet je wel goed kijken, want ze zijn heel erg klein. Je hoeft dus niet weer speciaal naar de dokter. Meestal gaan ze er na ongeveer acht maanden uit. Het kan ook korter of langer duren: tussen de vier weken en de twee jaar.

Mag je met trommelvliesbuisjes zwemmen?

Ja, je mag met buisjes zwemmen en douchen, en ook met het hoofd onder water. Diep duiken is alleen niet verstandig.

Wat moet je doen als iemand gebroken ribben heeft?

Een gebroken rib geneest meestal vanzelf. Onder de ribben zitten de longen. Als een stuk van de gebroken rib de long heeft beschadigd, moet je uitkijken. Soms moet iemand geopereerd worden.

Bent u wel eens bij een operatie geweest? Vond u dat eng?

Als je dokter wilt worden, moet je ook helpen bij operaties. Dat is niet eng, maar juist heel leuk. Het is wel gek als je voor het eerst een buik vanbinnen ziet. Maar alles went.

==

==

Waarom zweet je?

Ieder mens zweet. Soms zweet je meer dan normaal. Als het warm weer is of als je koorts hebt bijvoorbeeld. Je kan ook gaan zweten als je sport of zwaar werk doet. Je zweet als je lichaam te warm wordt. Het zweet wordt gemaakt in zweetkliertjes. Die zitten in de huid. Een volwassene (dus je vader of je moeder) hebben een heleboel zweetkliertjes in hun huid. Wel twee miljoen!

Word je ziek als je zeewater inslikt?

Meestal gebeurt er niets als je zeewater binnenkrijgt. Het water is misschien wel niet zo schoon, maar je wordt er niet ziek van. Sommige kinderen worden een beetje misselijk, maar dat gaat snel weer over.

Hoe moet je een aspirientje doorslikken? Helemaal of in stukjes?

Een aspirientje of een paracetamol moet je niet zomaar doorslikken. Veel beter is het om het tabletje in een glas water te doen. Goed roeren zodat het oplost, daarna het glas leegdrinken.

Waarom doet een steek van een wesp pijn?

Als een wesp je steekt, prikt hij met zijn angel door je huid. Hij spuit dan een beetje gif in je huid en daarna vliegt hij weer verder. Omdat het gif nog in je huid zit, gaat het pijn doen. Als je door een bij wordt gestoken, gaat ie dood. Een wesp niet. Die prikt je, vliegt gewoon weg en... kan iemand anders prikken.

De angel van een bij blijft vaak in de huid vastzitten. Er zit als je goed kijkt een klein gifblaasje aan. Je moet daar vooral niet in knijpen, want dan komt er nog meer gif in je huid terecht. Probeer heel voorzichtig het angeltje eruit te halen. Het makkelijkst gaat dat met een pincet. Vraag er maar een aan je moeder. Vaak helpt een verbandje met azijn. Doet de steek veel pijn, leg er dan een plastic zakje gevuld met ijsblokjes op.

Maar veel beter is het om te zorgen dat je niet geprikt wordt. Ik zal je iets vertellen over wespen. Aan het eind van de zomer verlaten heel veel wespen hun nest en moeten ze zelf op zoek gaan naar eten. Er zijn geen bloemen meer, dus zij vinden jouw taartje of limonade heerlijk. Als een wesp aan komt vliegen, moet je niet gaan zwaaien of hem slaan. Hij zal dan niet weggaan. Probeer zo rustig mogelijk te blijven zitten of langzaam weg te lopen. Je kunt natuurlijk ook binnen gaan zitten om je taartje op te eten.

==

==

Waarom moet ik een bril en krijg ik geen pillen als ik niet goed kan zien?

Als een kind niet goed kan zien, is er vaak iets aan de hand met de ooglens. De ooglens is net een klein vergrootglas en zit in het voorste gedeelte van je oog. Aan de ooglens zitten kleine spiertjes die belangrijk zijn om goed te kunnen zien. Nu kan er iets misgaan met de ooglens, maar ook met die kleine spiertjes. Medicijnen helpen niet. Je gaat alleen maar beter zien als je een bril krijgt. Sommige kinderen vinden dat heel vervelend. Je kunt echter ook contactlenzen krijgen.

Wat doet u als er iemand binnenkomt die iets gebroken heeft en u ernaar wilt kijken en het vastpakt en de ander begint te slaan of te schoppen?

Dat is nog nooit gebeurd. Maar stel nou dat er zo’n patiënt binnenkomt. Ik zou dan heel erg boos worden en tegen hem roepen: ‘Ben je nou helemaal gek geworden!!’ Als hij daarna niet normaal doet, stuur ik hem weg. Dan zoekt hij maar een andere dokter.

Wat moet je doen als je verkouden bent?

Een verkoudheid gaat vanzelf over. Zit je neus verstopt, maak dan neusdruppels van zout water. Dat gaat heel makkelijk. Doe één theelepeltje zout in een glas lauwwarm water. Roeren en dan in een druppelflesje doen. Je kan natuurlijk ook gewoon naar de drogist gaan en een kant-en-klaar flesje neusdruppels kopen. Verder moet je veel drinken. Bij hoofdpijn kun je een paracetamol nemen. Bij keelpijn helpt een waterijsje heel goed. Bij een gewone verkoudheid geven we nooit een antibioticum, een drankje of een pil die bacteriën doodmaakt. Alleen als er complicaties zijn, zoals een longontsteking of een ernstige ontsteking van je oren, gebeurt dat.

Waarom laat je een wind?

Als je veel lucht of gassen in je buik hebt, kan het gebeuren dat je gaat winden. En als je een wind laat, verdwijnt de lucht of het gas uit je buik. Daarna voelt het veel prettiger. Maar soms stinkt het. Dat ruiken anderen ook. Dat is minder prettig.

Hoe kom je aan al dat gas? Ik zal een paar oorzaken noemen. Veel uien en knoflook eten. Te snel eten, omdat je dan lucht kunt meehappen. Als je diarree hebt of juist heel moeilijk naar de wc gaat. Sommige kinderen laten windjes doordat ze niet zo goed tegen melk kunnen.

==

==

Als een dokter zegt dat hij je een recept zal geven, wat schrijft hij dan precies op?

Ik zal je een voorbeeld geven. Stel je eens voor dat iemand gevallen is. Er is gelukkig niets ernstigs aan de hand, maar hij heeft wel veel pijn. Voor de pijn wil ik hem dan een pijnstiller geven, bijvoorbeeld paracetamol. Hieronder vind je een voorbeeld van een recept. Een recept is eigenlijk een boodschap aan de apotheker. We gebruiken daarvoor een soort geheimtaal. Kijk maar!

==

R/ Paracetamol 500 mg

da 15 tab

S. 3 dd 1

==

Wat betekent dit nu allemaal?

R/ is een afkorting van en dat betekent neem.

Paracetamol is de naam van het medicijn.

500 mg betekent: in ieder tabletje moet 500 mg zitten.

‘da’ is Latijn voor geef, dus ‘da 15 tab’ betekent: geef 15 tabletten.

Met S. wordt de gebruiksaanwijzing bedoeld ofwel: hoe vaak moet de patiënt een tablet nemen.

3 dd 1 betekent: drie keer per dag één tablet.

Daaronder zet ik mijn handtekening en natuurlijk ook de naam van de patiënt voor wie dit recept is uitgeschreven.

Ik wil gaatjes in mijn oren. Doet dat pijn?

De meeste kinderen voelen er niets van als er een gaatje in een oorlelletje wordt gemaakt. Bij de juwelier hebben ze daar een speciaal apparaatje voor. Dat zetten ze op je oorlel. Je hoort ‘plof’ en dan zit er een zilveren knopje in je oor. De eerste weken moet je het plekje waar het gaatje zit goed schoonhouden met ontsmettingsvloeistof. Je moet zes weken wachten voordat er een echte oorbel in mag.

Hoe kan je een oogontsteking krijgen?

Soms word je ’s morgens wakker van de wekker en kan je je ogen bijna niet opendoen en wil je nog langer slapen. Maar als je je ogen niet open kan doen doordat je oogleden aan elkaar plakken, dan heb je een oogontsteking. Je ogen kunnen ook rood zijn en tranen. Soms zit er in je ooghoeken gelig spul. Je krijgt het soms na een verkoudheid of als er een vuiltje in je oog zat, waarbij je veel hebt moeten wrijven.

De behandeling is eenvoudig. Je krijgt een aantal dagen oogdruppels of een oogcrème.

Waarom stinken alle grote mensen als ze zweten?

Niet alle grote mensen ruik je als ze zweten. Gelukkig niet. Er zijn er echter bij die niet zo lekker ruiken. Soms komt dat omdat ze zich niet goed wassen of geen schone kleren aandoen. Dat zijn de echte viezerds.

Mijn konijn heeft diarree, krijg ik dan ook diarree?

Maak je maar geen zorgen. Als je konijn diarree heeft, kan jij het meestal niet krijgen. Jij wordt niet ziek als je konijn ziek is. Er zijn ook mensen die denken dat als ze zelf ziek zijn, hun hond of kat ook ziek wordt. Ook dat is niet waar!

Waarom ben ik een meisje?

Dat vind ik een heel leuke vraag. Maar het spijt me, daar weet ik jammer genoeg geen antwoord op.

Als ik verkouden ben, geeft mijn moeder me vers sinaasappelsap. Ze zegt dat ik dan sneller beter ben. Is dat zo?

In sinaasappels zit vitamine C. Veel mensen denken dat als je veel vitamine C slikt, je nooit verkouden wordt. Dat is niet waar. Wel zou een heleboel vitamine C ervoor kunnen zorgen dat je minder ziek bent van je verkoudheid en dat je sneller weer beter bent. Maar dan moet je heel veel sinaasappels per dag eten. Wel twintig! Er bestaan ook tabletten waar vitamine C in zit. Maar of je die nou echt moet slikken als je verkouden bent, daar zijn de dokters het nog niet over eens. Het beste lijkt me: gewoon uitzieken en je laten verwennen. En vraag om een glaasje sinaasappelsap omdat het zo lekker is.

Heeft u wel eens een patiënt niet kunnen redden?

Dat is wel eens gebeurd. Sommige mensen zijn heel ziek. Die kun je niet beter maken. Of ze zijn zwaargewond door een ongeluk. Je doet natuurlijk zo goed mogelijk je best, maar soms lukt het niet. En als de patiënt doodgaat, kan je je echt verdrietig voelen.

Waarom moet je voor het eten je handen wassen?

Je bent de hele dag met je handen bezig. Je pakt iets van de vloer, je speelt met je hond of je konijn. Af en toe val je op de grond. Op vele manieren kan je dus vieze handen krijgen. Dan is het logisch dat je voordat je gaat eten je handen wast. Met water en zeep. Dan zijn je handen schoon als je een boterham pakt.

Ik heb net een broertje gekregen. Hij heeft een vlekje in zijn nek. Ze zeggen dat hij gebeten is door de ooievaar. Dat kan toch niet?

De ooievaar heeft er niets mee te maken. Het is een sprookje dat kinderen gebracht zouden worden door de ooievaar. Maar dat weet je wel. Je ziet bij pasgeboren baby’s heel vaak een rood vlekje in de nek, maar ook boven de ogen of op het voorhoofd. Dat noemen ze een ooie-vaarsbeet. Zo’n vlekje verdwijnt vanzelf.

Wanneer mogen hechtingen eruit?

Als een wond diep is, wordt die gehecht. Een hechting is eigenlijk een soort touwtje waarmee de wondranden naar elkaar toe worden getrokken. Hechten doet de dokter met een kromme naald. Dat gaat makkelijker dan met een rechte waarmee je moeder een knoop aanzet. De wond-randen moeten aan elkaar vastgroeien. Dat kost tijd. Bij kleine wondjes duurt het vijf dagen, bij grote wonden wel veertien dagen. Dan pas mogen de hechtingen worden verwijderd.

Als een mug mij steekt, krijg ik een jeukbult. Waarom?

Een mug heeft bloed nodig om zich lekker te voelen. Als hij jou een prik geeft met zijn steekapparaat, wil hij de tijd hebben om voldoende bloed op te zuigen. Daarom spuit hij bij het steken een stof in je huid waardoor het bloed niet zo snel kan stollen. Door die stof komt er een bultje en krijg je jeuk op de plaats waar je gestoken bent.

Bij de drogist kun je een spray of een stift kopen waarmee je een bepaalde stof op je huid of je kleren kan spuiten of smeren. De muggen houden niet van het luchtje en ze vliegen naar iemand anders die volgens hen lekkerder ruikt.

Wat is een hersenschudding?

Een hersenschudding krijg je na een harde klap op je hoofd. Bijvoorbeeld als je van de trap valt of als je wordt aangereden door een auto. Bij een hersenschudding ben je altijd even bewusteloos. Dat kan kort zijn, maar soms duurt het langer. Krijg je een ongeluk op straat, dan brengt de ziekenauto je voor de zekerheid meestal naar het ziekenhuis. De dokters daar kijken je goed na. Meestal heb je hoofdpijn. Je voelt je ook niet lekker. Als ze niets bijzonders vinden, mag je weer naar huis. Het beste is om, zolang je hoofdpijn hebt, het rustig aan te doen. Voel je je weer goed en is de hoofdpijn voorbij, dan mag je weer alles doen.

In de poep van mijn kleine broertje zaten een keer witte draadjes die bewogen. Wat zijn dat?

Je broer heeft aarswormpjes of maden gehad. Zo’n wormpje is ongeveer 1 centimeter lang en ziet er wit uit. De wormpjes leven in de darmen en leggen eitjes rond de anus. Dat kan ontzettend jeuken. Als een kind daar gaat krabben, kunnen de eitjes aan zijn vingers komen. Soms steekt hij die daarna in zijn mond. Door het inslikken van de eitjes besmet hij zichzelf opnieuw, doordat er in de eitjes weer nieuwe wormpjes zitten.

De behandeling is heel eenvoudig. Je neemt een tablet-je en twee weken later weer één. Dan ben je er vanaf. De kans is groot dat iedereen in huis is besmet. Dus iedereen moet behandeld worden. Ook je vader en je moeder.

Waarom doet de ene prik pijn en de andere niet?

Als een prik pijn doet, komt dat vaak door de stof die in de spuit zit. Soms prikt de dokter per ongeluk in een bloedvaatje, waardoor je een blauwe plek krijgt. Na de prik doet de blauwe plek dan pijn. Het kan ook aan de naald liggen. Een dun naaldje doet minder pijn dan een dikkere. En een prik in een spier voel je meer dan een prik vlak onder de huid. Maar wat ze ook tegen je zeggen, een prik is nooit leuk. Het doet altijd een beetje pijn.

==

==

Hoe oud kan een mens worden?

In Nederland worden mannen gemiddeld 77 jaar. Vrouwen worden ouder: ongeveer 82. De oudste man in Nederland werd 111 en de oudste vrouw 115. De oudste mens ter wereld bereikte zelfs een leeftijd van 122 jaar!

Ik moet me van mijn moeder als ik gezwommen heb tussen mijn tenen heel goed afdrogen. ‘Als je dat niet doet, krijg je zwemmerseczeem!’ zegt ze. Wat is dat?

Zwemmerseczeem is een schimmelziekte tussen je tenen. Een schimmel is een soort plantje dat graag groeit op warme, vochtige plekjes. In het zwembad is het warm en vochtig. In een zwembad kunnen dus schimmels groeien, bijvoorbeeld op de vloer van de kleedkamer. Droog je je voeten niet goed af, dan kan de schimmel tussen je tenen gaan zitten. Bij zwemmerseczeem heb je last van jeuk tussen je tenen en is je huid een beetje rood en schilferig. Je kunt er met een zalf wel van afkomen, maar het is beter om je voeten goed af te drogen. En vooral tussen je tenen. Dan krijgt de schimmel geen kans.

Hoe kan ik mijn litteken mooi maken?

Littekens komen voor op plaatsen waar de huid is doorgesneden. Bijvoorbeeld na een operatie. Eerst is het litteken rood en bobbelig. Later wordt het gladder en bleek. Sommige mensen krijgen erg lelijke littekens. Die blijven rood en dik. Daar kan je niet zoveel aan doen. Soms helpt het als je het litteken regelmatig inwrijft met crème of behandelt met speciale littekenpleisters. Als iemand een heel lelijk litteken heeft, bijvoorbeeld in het gezicht, kan een plastisch chirurg het mooier maken.

Wat is een zonnesteek?

Als je te lang in de zon bent geweest, kun je een zonnesteek krijgen. Je lichaam is dan te warm geworden. Je kunt duizelig zijn en vaak heb je hoofdpijn. Je voelt je niet lekker en soms heb je ook koorts. Je moet dan naar bed. En je moet voldoende drinken, bijvoorbeeld bouillon en thee met suiker. Een nat doekje op je hoofd helpt tegen de hoofdpijn. Als je moeder of vader je lichaam met een washandje een beetje vochtig maakt, koel je sneller af. Meestal ben je snel weer opgeknapt.

Ze zeggen altijd dat op blote voeten lopen zo gezond is. Waarom moet je dan gymschoenen aan in de gymzaal?

Als je op blote voeten loopt in een gymzaal, heb je kans op voetwratten. Overal waar mensen op blote voeten lopen, moet je uitkijken. Je kan ze dus ook krijgen als je je omkleedt in de kleedkamer of in het zwembad. Je krijgt die wratjes altijd van een ander. Dus: als je gymt, doe je gymschoenen aan!

Is het erg als ik gebeten word door mijn hamster?

Er worden nogal wat kinderen gebeten door dieren, bijvoorbeeld door honden en katten. Maar mensen bijten elkaar ook! Als twee kinderen heel erg ruzie hebben, kan dat wel eens gebeuren. Als je gebeten bent, moet je de wond heel goed schoonmaken met water en zeep, ook al doet dat pijn. Daarna smeer je de wond in met betadine-jodium. De dokter zal een grote bijtwond nooit hechten, omdat je dan meer kans hebt op een ontsteking.

Het wondje dat een hamsterbeet maakt is echter klein. Het hoeft dus niet gehecht te worden. Wel goed schoonmaken en jodium erop doen. Als het wondje later toch roder wordt of meer pijn gaat doen, moet je de huisarts bellen.

Heeft u wel eens een oog geamputeerd?

Wat een enge vraag! Nee, dat heb ik nog nooit gedaan. Dat kan ik namelijk niet. Alleen een oogarts opereert ogen.

Ik heb wormpjes gehad. Het waren kleine witte. Heb ik die van mijn hond?

Die witte wormpjes heten aarswormpjes. Je krijgt ze niet van je huisdier. Maar alleen van andere mensen. Als iemand in huis dit soort wormpjes heeft, kunnen de eitjes overal zitten. Niet alleen op vingers of onder je nagels, maar ook tussen de lakens of op de vloer. Soms zitten ze zelfs op de deurknoppen in huis. Of op het speelgoed.

Kan je met duiken je nek breken?

In ondiep water wel, dan is duiken heel gevaarlijk. Als je met een harde klap met je hoofd op de bodem komt, kan je je nek breken. Dat is verschrikkelijk, omdat je daarna verlamd kunt zijn. Wat betekent dat je nooit meer kan lopen of je armen kunt bewegen. Duik dus alleen in diep water.

Hoe oud word ik? Ik ben nu zeven.

Niemand kan je vertellen hoe oud je zult worden. Dat is misschien maar beter ook. Sommige mensen gaan naar een waarzegger en die zegt dan: ‘O, ik zie het al! U wordt rijk en heel oud!’ Sorry hoor, maar dat is allemaal flauwekul. Geen mens weet het.

Waarom moet je AAA zeggen?

Als je je mond opendoet en je zegt AAA, dan kan de dokter je keel heel goed bekijken. En als je goed AAA zegt, hoeft hij niet met zo’n eng stokje op je tong te drukken.

==

==

Ik zit vaak op een koude stenen vloer. Mijn moeder zegt dan altijd: ‘Kom van die vloer af. Je krijgt een blaasontsteking!’ Is dat waar?

Bij meisjes komen blaasontstekingen meer voor dan bij jongens. Dat komt doordat bacteriën bij meisjes makkelijker de blaas in kunnen komen. Sommige meisjes zijn erg gevoelig voor kou. Ze kunnen, als ze niet warm zijn aangekleed, eerder een blaasontsteking krijgen. Als jij vaak een blaasontsteking hebt, moet je niet op een koude vloer gaan zitten. Maar is dat niet het geval, dan mag het wel. Als je je maar warm genoeg aankleedt.

Wat doet u als u brandwonden heeft opgelopen?

Heet water geeft vaak lelijke brandwonden. Als je geluk hebt wordt de huid alleen maar rood. Wat kan je nu het beste doen? Als je bijvoorbeeld je hand brandt, moet je de huid van je hand zo snel mogelijk laten afkoelen. Dat gaat het makkelijkst met lauw water. Dus: de kraan open en lang (wel vijftien minuten!) je hand in de waterstraal! Komen er toch blaren? Niet doorprikken! Wel naar de dokter om de brandwond goed te laten behandelen.

Mijn zus heeft wintertenen. Wat zijn dat?

In de huid zitten heel kleine bloedvaatjes. Die kunnen wijder worden, maar ook nauwer. Worden de bloedvaatjes wijder, dan wordt de huid warm en rood. Als je bloost, kan je dat goed merken. En ze worden nauwer als je het koud hebt. Bij sommige kinderen werken die bloedvaatjes niet zo goed. Ze kunnen niet zo makkelijk wijd of nauw worden. Je hebt dan kans op wintertenen. Ook winterhanden en wintervoeten komen voor. Bij koud weer wordt de huid een beetje bleek, maar vaak zie je ook rode bobbeltjes verschijnen. Die kunnen erg jeuken. Soms doen ze pijn.

Je moet zorgen dat je voeten niet te koud worden. Dus: warme sokken aan als het buiten koud is. Worden je voeten nat: voeten goed afdrogen en andere sokken aandoen. Als je er veel last van hebt, helpt een warm bad ook.

Bij winterhanden geldt eigenlijk hetzelfde: je handen warm houden. Dus handschoenen aan als het kouder wordt!

Vindt u het erg om iemand pijn te doen?

Leuk is het natuurlijk niet. Maar soms moet het gewoon. Als iemand bijvoorbeeld zijn arm heeft gebroken, wil je hem onderzoeken. Je drukt voorzichtig op de plek waar het pijn doet. Soms trek je heel voorzichtig aan de arm van de patiënt. Dat voelt hij natuurlijk! Maar je kunt hem ook iets geven tegen de pijn. En als de pijn dan minder is, ga je verder met het onderzoek.

Mijn opa heeft een beroerte gehad. Hoe komt dat?

Als iemand een beroerte krijgt, gaat er iets mis met de bloedvaten in de hersenen. Het kan gebeuren dat een vaatje kapotgaat en er een hersenbloeding optreedt. Ook is het mogelijk dat een bloedvaatje verstopt raakt. Een deel van de hersenen krijgt dan niet genoeg bloed. Na een beroerte kan een patiënt verlamd zijn of moeilijkheden hebben met spreken. Meestal moet hij opgenomen worden in het ziekenhuis. Het herstel kan soms lang duren.

Als mijn moeder me neusdruppels geeft, voel ik ze meteen in mijn keel lopen. Dat smaakt ontzettend goor! Kan dit ook op een andere manier?

Neusdruppels zijn bedoeld voor je neus en niet voor je keel. Je moet er dus voor zorgen dat de druppels in je neus blijven. Hoe doe je dat? Ga op je rug liggen met je hoofd op een kussen. Draai nu je hoofd een beetje naar één kant. Bijvoorbeeld naar rechts. Je ligt dan half op je rechterwang. Steek de druppelaar in het rechterneusgat en knijp de druppels eruit. Zo gaat het goed. Daarna doe je hetzelfde aan de andere kant.

Ik heb een oom die steeds met zijn vingers kraakt. Is dat wel goed voor je handen?

Als iemand met zijn vingers kraakt, klinkt het een beetje gek. Maar het is niet slecht voor je vingers. Sommige mensen kunnen dat ook met hun voeten. Of met hun nek. Dat is wel een rotgeluid. Maar kwaad kan het niet.

Ik ben een meisje van tien jaar. Ik word heel erg gepest omdat ik flaporen heb. Kan ik al geopereerd worden of moet ik wachten tot ik achttien ben?

Je kunt al aan je flaporen geopereerd worden als je zes jaar bent. De operatie is niet moeilijk en het resultaat is altijd goed.

==

==

Wat doet een doktersassistente?

Als een dokter een assistente heeft, doet zij een heleboel werk voor hem. Ze neemt de telefoon op, ze maakt afspraken voor het spreekuur, ze vult allerlei papieren in die nodig zijn voor de patiënt. Soms verbindt ze ook wondjes, doet ze bloed- en longonderzoek en meet ze de bloeddruk. Ze houdt verder vaak de administratie bij en bergt alle brieven van de patiënten op. Een doktersassistente is dus heel belangrijk voor een praktijk.

Heeft u wel eens een kind gehad dat zo bang was dat u een verdovingsmiddel moest geven?

Ik heb een tijd gewerkt op de eerstehulpafdeling van een ziekenhuis. Daar kwamen dus vaak mensen die een ongeluk hadden gehad. Natuurlijk waren daar ook kinderen bij. Die hadden bijvoorbeeld hun arm gebroken. Ze waren dan altijd bang. Dat is logisch!

Een gebroken arm ging in het gips. Soms moest er aan zo’n arm getrokken worden. Dat kon je niet zomaar doen, omdat dit heel erg pijn doet. Ik gaf daarom altijd een verdovingsprik. Daarna deed het geen pijn meer en was het kind niet meer bang.

Word je ziek als je snot eet?

Als je je eigen snot opeet, word je niet ziek. Maar het staat wel vies. Je moet nooit snot eten van iemand anders. Dan kan je namelijk wel ziek worden.

Als je veel haar op je armen hebt, ben je dan sterk?

Er zijn nogal wat mensen die dat denken. Maar het is niet waar. Of iemand sterk is, hangt af van zijn spieren. Niet van de hoeveelheid haar op zijn lichaam.

Wat zijn mee-eters?

In de huid zitten talgkliertjes die talg maken. Talg heb je nodig om je huid soepel te houden. Gaat zo’n talgkliertje dichtzitten, dan zie je een klein zwart puntje. Dat noemen ze een mee-eter. Vooral in de puberteit komen ze veel voor.

Waarom gebruikt u een stokje om in mijn mond te kijken?

Als ik de keel van iemand goed wil onderzoeken, zit zijn tong soms in de weg. Meestal vraag je aan de patiënt om AAA te zeggen. Maar het komt voor dat je het dan toch niet goed kan zien. Dan neem ik een houten spatel (dat is zo’n plat stokje) en druk daarmee op de tong. Omdat de tong daardoor een beetje naar beneden gaat, kan ik de keel beter zien.

Vindt u in uw werk wel eens dingen vies?

Ik vind ziekten of zieke mensen nooit vies. Puisten, zweren, snottebellen, winden, plasjes, het maakt me niet uit. Wel heb ik een hekel aan mensen die zich niet wassen. Of die met stinkvoeten binnenkomen. Dan moet ik echt de ramen openzetten.

Wat is een blaar?

Een blaar is een blaasje op de huid dat gevuld is met waterig vocht. Je kunt een blaar krijgen als je je hebt gebrand, maar ook als je huid lang geïrriteerd wordt. Mensen die bijvoorbeeld lang op verkeerde schoenen lopen, kunnen blaren op hun voetzolen krijgen.

==

==

Mijn vader zegt dat je een blaar altijd moet openprikken, zodat het vocht eruit kan. Mijn vriendje zegt dat dat hartstikke stom is.

Je kan een blaar beter niet doorprikken, maar als de blaar toch erg in de weg zit kan je hem voorzichtig openprikken. Zorg dan wel dat je de naald goed schoonmaakt en daarna ook wat betadine-jodium op de doorgeprikte blaar doet. Plak er vervolgens een pleister op.

Krijg je waterpokken van vies water?

Nee! Meestal krijg je het van een kind uit je klas of van je broer of zus als die waterpokken hebben. De ziekte gaat vanzelf weer over. Eerst zie je rode vlekjes over je hele lichaam, later worden dat blaasjes. Ze zitten ook op je hoofd. Een paar dagen daarna komen er korstjes op. Het kan wel erg jeuken. Probeer dan niet te krabben. Soms doen we er een crème op tegen de jeuk. Na een weekje ben je weer helemaal beter.

Wat vindt u het leukste om te doen?

Ik vind het leuk als er veel kinderen op mijn spreekuur komen. Kinderen zijn meestal heel spontaan en zeuren eigenlijk nooit (zoals grote mensen dat kunnen). Ze laten zich niet altijd zomaar onderzoeken. Vaak moet ik een verhaaltje vertellen om ze af te leiden. Sommige kinderen zijn een beetje bang. Bij de kleintjes bekijk ik eerst hun pop of beer of andere knuffel. Ik klop en druk en luister met mijn ste-thoscoop. De meeste kinderen willen daarna wel onderzocht worden.

Wat doet u als iemand bijna stikt?

Kleine kinderen verslikken zich nogal eens. Als dat gebeurt, komt er iets in hun luchtpijp. Dat kan heel gevaarlijk zijn, doordat je dan niet meer goed kan ademen. Er moet dus snel iets gebeuren. Een klein kindje pak je beet aan zijn voeten en trek je omhoog, zodat zijn hoofd naar beneden hangt. Je geeft hem een harde klap op zijn rug, tussen de schouderbladen. Grote kinderen kun je beter over je knie leggen met het hoofd naar beneden. Je geeft dan ook een harde klap boven aan de rug. Meestal komt het stukje eten er dan uit.

Mijn oma zegt dat je nooit rauw gehakt moet eten, omdat je dan een lintworm krijgt. Is dat waar?

Je oma heeft gelijk. In rauw rundergehakt kunnen de eitjes van een lintworm zitten. Als je dat vlees eet, komen die eitjes in je darmen. Ze groeien daar uit tot een grote worm. De kop van de worm bijt zich vast aan de darmwand. Dat klinkt enger dan het is, je voelt het niet. In de ontlasting zie je vaak witte stukjes. Dus geen draadjes, zoals bij aarswormpjes. Die witte stukjes zitten vol met eitjes. De behandeling is niet moeilijk. Met een paar pillen ben je zo van die lintworm af. Veel beter is het natuurlijk om ervoor te zorgen dat je er nooit één binnenkrijgt. Geen rauw vlees eten dus!

In mijn klas zit een meisje dat steeds zit te krabben aan haar armen. Ze heeft eczeem. Wat is dat? Is het besmettelijk?

Eczeem is een vervelende ziekte. De huid ziet er dan rood en schilferig uit. Het kan ontzettend jeuken. Als je veel krabt, kan de huid kapotgaan. Sommige kinderen krijgen eczeem als ze nog een baby zijn. Het kan jaren duren voordat deze ziekte voorbij is. Hoe raar de huid van dat meisje in je klas er ook uitziet, eczeem is niet besmettelijk. Je kan haar dus gewoon aanraken.

Wat doen ze aan eczeem?

Er is een aantal medicijnen tegen eczeem. Vaak worden er crèmes en zalfjes op de huid gesmeerd. Je moet ook een beetje opletten met wat je aantrekt. Vooral kleren van katoen zijn geschikt. Soms is een kind met eczeem gevoelig voor melk. Ook allergie voor huisstof kan een rol spelen. Het is dus niet zo gemakkelijk te behandelen. Vaak wordt het eczeem minder, als je ouder wordt.

Wat doet u met een patiënt die in de spreekkamer zit?

Als een patiënt bij mij in de spreekkamer zit, vraag ik hem eerst waarom hij is gekomen. Dan vertelt hij wat voor klachten hij heeft. Sommige mensen kunnen dat heel goed. Je begrijpt snel waar ze mee zitten. Er zijn er ook die een lang verhaal vertellen. Daar kan je wel eens moe van worden. Daarna ga je de patiënt onderzoeken. En als je iets gevonden hebt, kan je gaan uitleggen hoe de patiënt van zijn klachten kan afkomen. Soms heeft hij medicijnen nodig. Daarvoor schrijf ik dan een recept.

Als ik verkouden ben, haal ik steeds mijn neus op. Mijn moeder wordt er niet goed van. Ze vindt het zo smerig. ‘Snuit je neus toch in een zakdoek,’ zegt ze.

Het klinkt misschien een beetje gek, maar je neus ophalen is veel beter dan snuiten in een zakdoek. Het is goed voor je neus. Je hebt ook minder kans op een oorontsteking. Jammer voor je moeder, hè?

Waar komt je bloed vandaan?

Je bloed wordt gemaakt in je botten. Vooral de botten in je ruggengraat, je bekken en je schedel zijn echte bloedfabrieken.

Mijn moeder is zwanger. Haar buik is dik aan de voorkant. Ze zeggen dat er dan een jongetje in zit. Is dat zo?

Dat is niet waar. Je kunt aan de buitenkant niet zien of het een jongen of een meisje wordt. Ze zeggen ook dat jongens meer bewegen in de buik. De zogenaamde waarzeggers hebben een andere truc. Die houden een naald aan een draadje boven de buik van een zwangere vrouw. Beweegt de naald op een gegeven moment in een cirkeltje, dan wordt het een meisje. Gaat de naald heen en weer, dan is het een jongetje. Niet geloven. Het is allemaal onzin.

Waarom ga je snotteren als je huilt?

Als je huilt komen er tranen in je ogen. In de binnenhoeken van je ogen kan je, als je goed kijkt, een klein gaatje zien. Dat is het begin van een traanbuisje. Dat buisje loopt van je oog naar je neus. Heb je veel tranen dan lopen ze over je wangen. Maar ze lopen ook via de traanbuisjes je neus in. Daarom ga je snotteren.

==

==

Wat is een koortslip?

Een koortslip noemen we ook wel koortsuitslag. Bij koortsuitslag zie je vaak kleine blaasjes op je lip. Soms ook bij je neus. De huid kan ook een beetje jeuken. Na een paar dagen drogen de blaasjes op en zijn het korstjes geworden. Het is niet altijd zo dat je eerst koorts krijgt of echt ziek wordt. Als je erg moe bent, kan het terugkomen. Je hoeft er eigenlijk niets aan te doen. Het gaat vanzelf over. Na een dag of tien is het weer voorbij. Een koortslip wordt veroorzaakt door een virus en als je een open blaasje hebt is het wel besmettelijk. Oppassen met zoenen dus!

Mijn oma zegt dat ze aan haar eksterogen kan voelen wat voor weer het wordt. Wat zijn eksterogen en kan dat?

Eksterogen, ook wel likdoorns genoemd, zijn knobbeltjes van eelt. Ze zitten altijd op plaatsen waar de huid een beetje in de knel zit. Je krijgt bijvoorbeeld eksterogen op je tenen als je te kleine schoenen hebt. Omdat die knobbeltjes een beetje lijken op de ogen van een vogel, noemt men ze eksterogen. Vooral oude mensen hebben er last van. Sommige doen meer pijn als het weer verandert. Hoe dat precies komt, is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk worden ze een beetje groter als het natter weer wordt. En als ze groter zijn, doen ze meer pijn.

Mijn zusje had een steenpuist op haar bil. Wat is dat?

Een steenpuist is een grote puist die hard aanvoelt. Daarom heet die een steenpuist. De huid ziet rood en voelt warm aan. Meestal doet zo’n puist erg veel pijn. Je voelt je er helemaal niet lekker door. Met een speciale zalf behandelt de dokter de puist. Het kan best even duren voordat hij helemaal weg is. Zeker een paar dagen, soms een paar weken.

Bent u gauw zenuwachtig of bang als u zelf wat heeft?

Nee, gelukkig niet. Toen ik nog studeerde was ik op een gegeven moment wel bang dat ik wat had. Je hoorde op de universiteit over allerlei ziekten. Ik kan me nog goed herinneren dat we les kregen van een professor in hartziekten. Hij had een patiënt meegenomen die even oud was als ik. Die patiënt had iets engs aan zijn hart. Toen ik ’s avonds in bed lag, kreeg ik het even heel erg warm. Ik dacht dat ik ook iets aan mijn hart had. Het klopte zo snel. Maar er was helemaal niets aan de hand.

Waarom geven ze je vaak een prik na een ongeluk?

Als iemand wordt aangereden door een auto, kan hij vieze wonden krijgen doordat er straatvuil in is gekomen. In straatvuil zit een gemene bacterie die tetanus veroorzaakt. Tetanus is een nare ziekte, waaraan je kan doodgaan. Je moet dus voorkomen dat iemand tetanus krijgt. Kinderen zijn goed beschermd tegen tetanus doordat ze regelmatig een anti-tetanus prik krijgen op het consultatiebureau of op school. Voor volwassenen kan het een tijd geleden zijn dat zij de laatste anti-tetanusprik hebben gehad. Zij zullen dus na een ongeluk altijd een injectie krijgen om deze ziekte te voorkomen.

Waarom is mijn ene voet groter dan de andere?

Dat is best lastig als je nieuwe schoenen moet hebben. We weten niet precies hoe dat komt. Zulke verschillen zie je wel meer aan je lichaam. Kijk maar eens goed naar je handen. Zien je duimen er precies hetzelfde uit? Waarschijnlijk niet!

Kan ik opeens blind worden?

Kinderen die blind zijn, werden meestal blind geboren. Het oog is dan niet goed gegroeid tijdens de zwangerschap. Bij een ongeluk met bijvoorbeeld je rechteroog, kan je rechts wel blind worden. Maar plotseling niets meer zien met beide ogen, dat komt bij kinderen niet voor.

Mijn moeder heeft spataderen. Kan ik die ook krijgen?

Spataderen zijn aderen die kronkelen en te wijd zijn. Je ziet ze heel vaak op de benen. Veel vrouwen die zwanger zijn geweest hebben er last van. Ook mensen die veel staan of te dik zijn hebben een grotere kans om spataderen te krijgen. Zowel bij vrouwen als bij mannen komen ze voor. Als één van je ouders spataderen heeft, is de kans dat jij die later ook krijgt wel wat groter.

Wat doe je als een naald in je arm afbreekt?

Het komt gelukkig bijna nooit voor dat een naald afbreekt. Maar als dat gebeurt, moet dat stukje naald eruit. Soms kan je de naald er gemakkelijk uit halen met een pincet. Maar niet altijd. Wat er dan moet gebeuren? Na een verdovingsprikje maakt de dokter een klein sneetje in de huid op de plaats waar het stukje van de naald zit. Daarna is het snel bekeken en krijg je een pleister op de wond.

Wat hoort u door een stethoscoop?

Met een stethoscoop kun je luisteren naar de longen en het hart. Je kunt dan horen hoe het hart slaat. En ook of iemand goed kan ademen. Als je diep zucht, kan de dokter het beter horen. Soms wil hij goed luisteren naar je hart. Dan moet je even je adem inhouden. Als hij de stethoscoop op je buik legt, kan hij de geluiden horen die de darmen maken. Vraag maar eens aan jouw dokter of je dat eens bij jezelf mag horen.

==

==

Wat doet een dokter als hij bezig is met een spoedgeval en er plotseling nog een spoedgeval is?

Als die dokter in een ziekenhuis werkt, laat hij een andere dokter uit het ziekenhuis naar het tweede spoedgeval kijken.

Ik was eens bij een patiënt thuis die heel erg ziek was. Plotseling werd ik opgeroepen. Weer een spoedgeval! Maar ik kon die zieke patiënt natuurlijk niet zomaar alleen laten. Dan zou hij doodgaan. Ik heb snel een vriend van mij gebeld, die ook dokter is. Hij is toen naar de andere patiënt gegaan. Met beide patiënten is het gelukkig goed afgelopen.

Wat doet u als er een kraaltje in mijn oor komt?

Eerst ga ik goed in je oor kijken of het kraaltje er nog wel in zit. Dat doe ik met een oorlamp. Als ik het kraaltje zie zitten, heb ik een speciaal tangetje. Ik pak met dat tangetje het kraaltje vast en trek het langzaam uit je oor. Soms gebruik ik een oorspuit. Dat is een grote spuit die ik vul met lauwwarm water. Als ik daarmee op een bepaalde manier in je oor spuit, komt het kraaltje er vanzelf uit. Dat doet geen pijn.

Wat vinden uw kinderen ervan dat u dokter bent?

Ze vinden het heel gewoon. Vroeger toen ze klein waren, liepen ze vaak de wachtkamer in. Ze pakten een leuk boek en kropen bij een aardige mevrouw op schoot. ‘Voorlezen!’ zeiden ze dan. En meestal deed die mevrouw dat dan ook. Dat vonden ze natuurlijk heel gezellig.