ángela becerra

De voorlaatste droom

Vertaald door Jacqueline Visscher

..

..

Oorspronkelijke titel El penúltimo sueño

Oorspronkelijke uitgever Editorial Planeta, s.a.

Published by arrangement with UnderCover Literary Agents

© 2005 Ángela Becerra

© 2006 Nederlandse vertaling Jacqueline Visscher en Uitgeverij Sirene bv, Amsterdam

Omslagontwerp: Studio Jan de Boer

Foto voorzijde omslag: Digital Vision / Getty Images

Uitgave in e-rainbow september 2011

Alle rechten voorbehouden

ePub: Z-Producties, Haarlem

..

www.mmboeken.nl

www.rainbow.nl

..

Van Ángela Becerra is eveneens verschenen:

..

Waar het de tijd aan ontbreekt

Zij, die alles had

..

isbn 978 90 5831 599 1

nur 302

Voor Joaquín Lorente, omdat ik van hem houd

.

Ze rustten op de vloer, de onmiskenbare glimlach van de liefde op hun lippen, verstrengeld in een stille, waardige omhelzing, van top tot teen gekleed in het ongerepte wit van een pril bruidspaar.

De deur moest worden ingetrapt nadat ongeruste buren alarm hadden geslagen over de stilte en rust die in de woning heersten. Al enkele dagen kwam Joan Dolgut niet meer naar buiten om brood te kopen en waren de kwijnende klanken van zijn piano, waaraan iedereen gewend was geraakt, niet meer te horen. Ze moesten al een dag of twee, drie op de vloer van de donkere keuken liggen, maar hun lichamen straalden nog steeds de verkilde warmte van een verloren liefde uit.

De schemering van de invallende avond die door de jaloezieën het kleine appartement binnensijpelde, hulde de hele omgeving in een dofrode gloed.

Inspecteur Ullada en zijn assistent begonnen de verplichte foto’s te nemen en de vredige rust van de doden werd ruw verstoord door flitsen die hen van alle kanten belaagden; voor de dienstdoende politiefotograaf waren het zijn eerste foto’s van een bruidspaar. Een oude platenspeler herhaalde eindeloos een bruiloftsmars. Conchita Marededeu, al sinds jaar en dag Joans buurvrouw, was de enige die sprak, vanuit de deuropening, want terwijl de familieleden werden gewaarschuwd had de politie de doorgang met linten afgezet.

In haar versteende hand hield de bruid nog steeds het verwelkte boeket maagdelijke rozen dat Joan onder strikte geheimhouding bij een bevriende bloemenman van de Ramblas had besteld. De onmiskenbare geur van gas dat uit de openstaande oven had gestroomd, was nog steeds te ruiken. Het enige wat Ullada aanraakte, waren de hermetisch gesloten ramen; toen hij ze opende, zuiverde een bevrijdende windvlaag de plek van de dodenlucht, speelde door het witte haar van de bruid dat zijn kleur was kwijtgeraakt door de ouderdom en het verdriet van de vele verloren jaren.

Ze had nooit gezien dat Joan Dolgut bezoek kreeg, verklaarde Conchita heel beslist, en dat terwijl het spionnetje van haar deur versleten was door het vele gebruik, want als er iets was waar ze zich op beroemde dan was het wel dat ze alles van iedereen wist; ze stond bekend als de Sherlock van de buurt.

De dode vrouw had ze nooit gezien en van haar bestaan wist ze ook niets. Ze kwam in ieder geval niet uit deze buurt, hoorde niet tot de klantenkring en was evenmin afkomstig uit de directe omgeving van El Born.

Nadat ze voor de zoveelste keer hetzelfde riedeltje had afgedraaid, kreeg de inspecteur genoeg van haar ongebreidelde nieuwsgierigheid en stuurde de vrouw naar huis, met zijn visitekaartje voor het geval haar nog iets te binnen mocht schieten.

Net toen hij met een uitgebreide inspectie van het appartement wilde beginnen, stopte er voor het gebouw een donkergrijze Mercedes, met achter het stuur een chauffeur die een pet en handschoenen droeg, waaruit een elegante man stapte die geërgerd een blik op zijn horloge wierp; vanwege dit gebeuren had hij een aandeelhoudersvergadering moeten afzeggen. Ullada zag hem vanuit het raam en besefte dat de man zo voor zijn neus zou staan. Dat zal de zoon van de overledene zijn, dacht hij. Nou, die heeft wat te verteren… en niet zo weinig ook. Hij kon de pronkerige rijkdom van de zoon niet rijmen met het eenvoudige appartement dat hij wilde onderzoeken.

..

De inspecteur begroette Andreu Dolgut; voordat hij hem meenam naar de keuken bereidde hij hem voor op wat ze daar zouden aantreffen.

De lange sluier van de bruid liep vanuit de keuken naar de woonkamer en verspreidde zich door de hele woning. De vele meters ragfijne, kunstig geborduurde tule leken een waterval van illusies die over het parket was uitgestort. Soledad Urdaneta had besloten haar sluier te borduren gedurende haar vele slapeloze nachten, gevoelens ophalend terwijl ze steekjes reeg waaruit vervolgens margrietjes opbloeiden.

Het vertrek was onberispelijk; alles stond netjes op zijn plaats en leek te zijn voorbereid op een intiem, warm onthaal. Op de eettafel zag hij een dienblad met nog lege champagneglazen staan; in de koeler dreef een ongeopende fles Codorníu in het water; verder een met witte suikerpareltjes versierde taart van drie verdiepingen, precies zoals Soledad had gewenst, met als bekroning het suikeren bruidspaar erbovenop.

Het was voor het eerst sinds vele jaren dat Andreu Dolgut weer voet in dat appartement zette en zich verwaardigde het eenzame onderkomen van zijn oude vader te aanschouwen. Hij had zo’n overweldigende afkeer gevoeld van de armoede die hij in zijn jeugd had ondervonden dat hij, toen hij eenmaal goed ging verdienen, alles wat hem daaraan herinnerde achter zich had gelaten, zijn eigen vader incluis. Hij schaamde zich zelfs voor zijn achternaam; hij was gaan dromen van een illustere naam als Bertran i Montoliu, maar kwam wrevelig tot het besef dat een achternaam niets met waardigheid van doen had en werd eenvoudigweg Andreu.

Nu werd hij weer met zijn verleden geconfronteerd. Aan de muur hing de oude koekoeksklok die in zijn kinderjaren het tijdstip van het avondeten, ontspanning en het slapengaan had aangekondigd. Ondanks het feit dat hij tot zijn veertiende bij zijn vader had gewoond, wist hij niets van hem. Ze hadden in een beleefde stilte geleefd waardoor ze nooit eens echt met elkaar konden praten. Nadat zijn moeder was gestorven bij de bevalling van een klein zusje, dat het evenmin overleefde, had de levendigheid het huis verlaten; zij was het die soms had gezongen en hem had laten lachen, die hem had laten dromen van een toekomst als belangrijk zakenman met een exclusieve wagen, wellevende omgangsvormen en verblijven in luxueuze hotels. Achter de rug van zijn vader om nam ze hem mee naar het operagebouw El Liceu, enkel om de nertsmantels, de vlinderdassen en de accessoires van de beau monde te zien en daarmee versterkte ze zijn grenzeloze dromen nog meer. Nadat ze was gestorven, bracht zijn obsessie hem ertoe piccolo te worden in het Hotel Ritz en om in de avonduren allerlei cursussen te volgen; hij veranderde in een onverzadigbare lezer en werd een briljant autodidact. Daar leerde hij het gekonkel van de hoge kringen kennen en veroverde behendig een plaatsje in het gevoelsleven van eenzame magnaten, net zo lang tot hij in de zakenwereld wist binnen te dringen, eerst als leerjongen en later als grote baas. Op dit moment was hij directeur van een grote parfumeriemultinational, maar ook al had hij alles, zijn ontevreden, norse uitdrukking verried hem.

..

Hij schoof de sluier voorzichtig opzij, lette goed op dat hij er niet op ging staan en liep door de lange gang naar de keuken. Daar aangekomen draaide zijn maag zich om; zijn vader op de vloer zien liggen, gekleed in een smetteloos wit jacquet, met een bloem in het knoopsgat en onberispelijke lakschoenen aan was nog tot daar aan toe. Waar hem de tranen van in de ogen sprongen was dat hij nog nooit in zijn leven die intens tevreden uitdrukking had gezien, van liefde vol overgave, van jeugdige vitaliteit. Voor de eerste en enige keer zag hij hem zoals hij hem in zijn kindertijd zo graag had willen zien: gelukkig. De vrouw die in zijn armen rustte, was een oud dametje met verfijnde gelaatstrekken en rimpels die daar door een groot verdriet getekend waren, een leed onthulden waar nu niets meer van te bespeuren was. Een tere, liefdevolle glimlach was op haar lippen gedrukt. Ja, ook die onbekende oude vrouw straalde dat uit: geluk. Voor het eerst werd Andreu Dolgut zich ervan bewust dat zijn vader gevoelens had gekend. Hij stond daar zwijgend, armzalig afstekend bij de lijken, zonder iets anders dan tranen voort te brengen. Uit respect voor de bittere pil die de man te verwerken kreeg, deed inspecteur Ullada een paar stappen opzij en gebaarde dat hij zich niet hoefde te haasten, dat hij de tijd kon nemen. Tenslotte, dacht hij, maak je het niet elke dag mee dat iemand zijn vader in zo’n betreurenswaardige toestand dood aantreft.

‘Ze waren stapelgek op elkaar,’ zei de inspecteur tegen zijn assistent om de tijd te doden.

‘Liefde maakt zelfs de oudjes nog gek,’ gaf Bonifasi als antwoord.

..

Andreu huilde echter niet van verdriet maar van woede; van ingehouden razernij bij het zien van het geluk op het gelaat van zijn vader, iets wat hij zelf nog niet had meegemaakt, zelfs niet toen hij in zijn jonge jaren voor het eerst geld ging verdienen.

Ook al had hij de status van meest begeerde vrijgezel van de Barcelonese societyclubs verworven en was hij pas laat in het huwelijk getreden – hij naderde toen al de veertig –, de liefdespijlen hadden hem nooit getroffen. In de liefde had hij zich puur door zijn belangen laten leiden; hij had alles tot in het kleinste detail uitgestippeld, had uit de hoogste aristocratische kringen van Barcelona de jongste dochter van een bankier gekozen; het exemplaar dat het waardevolst en aantrekkelijkst was voor zijn doelstellingen, die niets meer of minder inhielden dan zich aan de buitenkant te omringen met dat wat hij in zijn jeugd had moeten ontberen: respect vanwege bezit.

De bruiloft was groots. Met onder de gasten leden van de Círculo el Liceu, el Ecuestre, afgevaardigden van het koningshuis, de grote bankiers, en in de kathedraal van Barcelona werd de koormis zelfs geleid door de bisschop uit La Seu d’ Urgell.

Hij woonde in een schitterend, kapitaal herenhuis in de avenida Pearson dat dateerde uit het begin van de eeuw en magnifiek was gerestaureerd door Cinnamond, op dat moment de meest prestigieuze architect. Hij had een puberzoon, drie dalmatiërs, vier huisbedienden en een echtgenote die al haar tijd doorbracht in de sportschool, bij de kapper en in de rue Saint-Honoré te Parijs, alwaar de garderobe voor het hele gezin werd aangeschaft.

De dood van zijn vader, wiens bestaan aan vrijwel de hele maatschappij voorbij was gegaan, bracht Andreu in een lastig parket.

Nadat er een tijdje was verstreken en de inspecteur zag dat hij geen woord uitbracht, interrumpeerde Ullada: ‘Zegt u maar wat er met de overledenen moet gebeuren…’

De muziek klonk nog steeds. Andreu, gewend bevelen te geven, wees naar de grammofoon. ‘Zet die onzin af. Ik kan niet eens nadenken. Bent u er al achter wie die… vrouw is?’ vroeg hij met een gebaar naar de bruid.

‘Als zelfs u het niet weet, de zoon van de bruidegom…’ antwoordde Ullada op licht sarcastische toon; het air van die vent begon hem de neus uit te komen.

Op het nachtkastje in de donkere slaapkamer had de inspecteur allang het kleine krokodillenleren handtasje gevonden waarin een portefeuille zat met het identiteitsbewijs van de dode en had hij daarin ook een neergekrabbeld telefoonnummer aangetroffen dat hij onafgebroken had gebeld, echter zonder verbinding te krijgen. Uiteindelijk had hij een boodschap ingesproken, het nummer van zijn mobiel achtergelaten met het dringende verzoek hem te bellen, maar hij had geen zin dat tegen Andreu te zeggen. Barst maar, dacht hij.

..

Soledad Urdaneta woonde alleen in haar flat in de paseo de Colom, op een prachtige bovenverdieping die een luxueuze woning was geweest toen ze in de jaren vijftig als kersverse echtgenote met haar man vanuit Colombia naar Barcelona was gekomen. In de loop der jaren was de staat van de woning achteruitgegaan en waren het imponerende modernistische koperen deurbeslag en het fraai bewerkte mahoniehoutwerk wegens geldgebrek donker geworden. Ze had beetje bij beetje alle waardevolle meubels aan antiquairs verkocht en bezat nu enkel nog een paar art-decolampen, die ze als aandenken bewaarde, en een meisjeshoofd met haar gelaatstrekken dat door Maillol uit marmer was gebeeldhouwd, waarvoor haar vader vanuit Bogota opdracht had gegeven, een cadeau voor haar eerste communie waarvan ze geen afstand kon doen.

Haar levenspad was geplaveid met rozen en doornen. De bitterheid van een gedwongen ballingschap, een leven ver verwijderd van haar vaderland en het moeten wennen aan een land met seizoenen, aan kou en eenzaamheid, en aan een taal die de hare niet was, dat alles holde haar ziel uit, meer nog dan de liefde had gedaan. Het uitzicht vanuit haar grote ramen op het witschuimende blauw van de Middellandse Zee vrolijkte Soledad Urdaneta niet op, want deze bracht haar met het geruis van de golven slechts de loochening van haar hele leven.

Toen haar dochter ging trouwen, wilde deze dat ze met haar meekwam, smeekte haar het appartement te verkopen en bij hen te komen wonen, maar Soledad wist dat ze een last zou zijn voor een pasgetrouwd stel dat elkaar wilde overladen met liefkozingen; zij was slechts een oude vrouw met afwezige, door het verdriet getekende levenloze ogen. Dus besloot ze op haar stoel te blijven zitten, schommelend en bordurend, dag en nacht kijkend naar de zee… Dromend.

..

De schelle stem van Conchita Marededeu verbrak de stilte in de flat van Dolgut; ze stond weer in de deuropening, nieuwsgierig op zoek naar een vette roddel voor de buurt. Met het excuus dat ze zich iets belangrijks herinnerde, slaagde ze erin de aandacht van de agenten te trekken.

‘Iets meer dan een maand geleden zag ik meneer Joan met de gasbezorger praten.’ Terwijl ze dit zei monsterde ze met een snelle blik Andreu, die achter in de gang stond. In deze buurt zag je nooit zulke opgedofte, elegante mensen.

‘Verder nog iets?’ wees Ullada haar terecht.

‘Eh… Montsita, de bakkersvrouw, zag hem heel geanimeerd met een vrouw praten, en dat terwijl hij een man van weinig woorden was, er kon nog geen goeiendag vanaf. Zo weinig hoffelijkheid. Hij stapte de lift in zonder iemand aan te kijken, en het is echt niet zo dat ik om een praatje verlegen zit, maar even “hallo” zeggen wordt toch wel op prijs gesteld, vooral als je zo alleen bent als ik…’ Terwijl ze het laatste woord uitsprak, keek ze naar Andreu, haar ogen vernauwden zich tot spleetjes.

Ullada had zin de deur voor haar neus dicht te smijten, maar hield zich in toen hij zag dat het oude ijzeren traliehek van de lift openging.

Een beeldschone vrouw met een serene, diepzinnige uitdrukking op haar gelaat, gekleed in een grijze rok en een witte popeline blouse die gekreukeld was door de intens drukkende hitte van die 24ste julidag, vroeg Conchita Marededeu naar inspecteur Ullada. Ze hield een paar oude, half uit elkaar vallende boekwerken tegen haar borst gedrukt.

‘Dat ben ik, mevrouw, komt u binnen.’ Ullada gebaarde haar hem te volgen en gaf de bemoeizieke buurvrouw met zijn ogen te kennen dat ze moest ophoepelen.

Ook al was de eenvoud van de vrouw overduidelijk, ze straalde een aangeboren bekoorlijkheid en elegantie uit. Haar sierlijke gebaren, haar zwierige tred, de manier waarop ze haar hand aanbood, een haarlok achter haar oor deed, dat alles leek haar gewichtloos te maken; een vrouw gemaakt van wind en briesjes.

Andreu wierp een laatdunkende blik op haar en liep naar achteren, zocht afleiding bij een paar verdorde objecten op een vensterbank terwijl Bonifasi vingerafdrukken verzamelde. De aangename stem van de vrouw bevestigde wat Ullada al voor zichzelf had vastgesteld: ze was de dochter van Soledad Urdaneta. De agent liet haar plaatsnemen alvorens ze de klap te verwerken kreeg.

Aurora Villamarí legde haar gehavende boeken op de oude bank; ze leken te hongeren naar rust. Voor haar waren ze het verlengde van haar vingers.

‘Het gaat om uw moeder…’ zei de inspecteur behoedzaam, in een poging een stortvloed van niet te stuiten tranen te voorkomen die hij wellicht over zich heen zou krijgen.

De vrouw herkende de vele meters ragfijne tule op de vloer die ze haar moeder al heel lang met heel veel toewijding had zien borduren en waarvan deze tegen haar had gezegd dat het een opdracht was voor het trouwfeest van een bruidje uit Pedralbes.

In de doffe ogen van de inspecteur las ze dat hij haar iets vreselijks zou vertellen, maar ze besloot het zelf te ontdekken. Ze haastte zich onbeheerst door de lange gang, raapte onderwijl de eindeloos lange sluier op en drukte hem tegen haar hart; uiteindelijk leidde deze haar naar het kroontje met verwelkte oranjebloesem op het hoofd van de vrouw die haar alles in haar leven had gegeven. Toen wierp ze zich smartelijk op haar lichaam en bedolf het onder kussen en tranen, waarbij ze haar omhelsde en lieve woordjes prevelde. Badend in tranen streelde ze haar, zette het kroontje weer op zijn plaats, kamde met haar vingers haar haren, alsof ze een moeder was die haar dochter gereedmaakt voor haar eerste communie, met een recht uit het hart opwellende tederheid. Zo bleef ze een paar eindeloze minuten bezig. Toen ze haar kalmte had hervonden, streelde ze het ijskoude gezicht van de arme oude man die door de rigor mortis aan haar moeders lichaam vastgeklonken was. Ze schikte de roos in het knoopsgat en kuste hem zachtjes op zijn gladde kale kruin.

Ullada werd door het tafereel geraakt en beloofde zichzelf meer tijd met zijn moeder door te brengen.

..

Aurora Villamarí begreep er helemaal niets van; geknield op de vloer van die keuken kon ze dat wat haar ogen registreerden niet bevatten. Wat deed haar moeder daar, dood en gekleed als bruidje? Hoe was het mogelijk dat ze nergens van wist? Wie was die onbekende man die haar in zijn armen hield?

Zielsbedroefd en vol vragen kwam ze langzaam overeind, probeerde ze zich te herstellen van haar grote verdriet, zonder een borst of schouder te hebben waarop ze kon uithuilen. Toen hij haar zo van streek zag, wist inspecteur Ullada niet hoe hij met de ondervraging moest beginnen. Hij schraapte nerveus zijn keel en zei: ‘Kent u de overleden man…?’ En zonder een antwoord af te wachten, ging hij verder: ‘Hoewel alles erop wijst dat ze samen hebben besloten naar gene zijde te gaan… Weet u misschien of hij vijanden had?’

Aurora schudde haar hoofd terwijl ze in haar tas naar een papieren zakdoekje zocht. Andreu reikte haar een geparfumeerde zakdoek aan maar die weigerde ze; ze vond het gênant dat tere katoen met haar gesnotter te bevuilen. ‘Vijanden?’ herhaalde Aurora haperend. ‘Soms is het leven zelf de vijand van het leven.’

Andreu keek zonder een spier te vertrekken naar de klok, wilde een eind maken aan dat onzinnige verhoor. Als hij op tijd terug was, kon hij nog naar New York bellen. Hij wilde niet dat de videoconferentie die hij met zijn broker had belegd aan zijn neus voorbijging.

‘Een autopsie…?’ Andreu wees met een beschuldigende vinger naar de inspecteur en ging verder: ‘Ik wil niet dat de begrafenis wordt uitgesteld. Ik wil geen autopsie noch papieren rompslomp. Hoe sneller dit achter de rug is hoe beter.’

Aurora wierp hem met haar aardekleurige ogen een vernietigende blik toe en haar aangename stem klonk heel vastberaden: ‘Ik wil weten waaraan mijn moeder is gestorven.’

De lijkschouwing vond met de grootst mogelijke omzichtigheid plaats. Er moest een tweepersoonsbrancard komen, want het was onmogelijk de doden te scheiden; de omhelzing had ze tot één enkel wezen gemaakt. Een dubbele sculptuur van liefde in wit. Op verzoek van Soledads dochter werden de sluier en het bruidsboeket niet weggehaald. Zo, exact als ze waren gevonden, werden ze voor autopsie naar het mortuarium overgebracht. Andreu verliet woedend het appartement, dreigde de inspecteur, die enkel zijn plicht deed, met zijn advocatenkantoor.

Aurora vroeg of ze nog wat langer in de flat mocht blijven, ze wilde proberen hier een echo van haar moeders stem te vinden waardoor de dichte mist van haar verdriet en ontreddering zou optrekken.

In Dolguts piepkleine huiskamer stond de grote vleugelpiano – het enige voorwerp van waarde in de woning – met geopende klep te wachten op de strelingen van zijn eigenaar. Haar instinct van bevlogen pianiste bracht Aurora ertoe te gaan spelen, eerst schuchter maar daarna met ongeremde passie. Ze vertolkte op magistrale wijze de melodie die ze haar moeder als kind zo vaak had horen neuriën. Elke toon sneed door de ziel van inspecteur Ullada, die besloten had gehoor te geven aan de laatste wens van de verweesde dochter. Aurora speelde en speelde maar, net zo lang tot haar smart uitgeput raakte, tot de ziel van haar moeder niet langer uit haar vingers vloeide. De bewoners van het gebouw hoorden haar spelen en dachten dat de melodie werd voortgebracht door de gekwelde geest van Dolgut; hij zou nooit in vrede rusten omdat hij Gods wegen niet had geëerbiedigd, zich niet door Hem had laten meevoeren wanneer zijn tijd gekomen zou zijn, Zijn wens had getrotseerd door de zonde van zelfmoord te begaan.

Waarom wist ze niet, maar Aurora besloot haar man niet te bellen om te vertellen wat ze zojuist had meegemaakt; nadat ze vriendelijk afscheid had genomen van Ullada, die er tot het laatst op stond met haar mee te gaan, waarheen dat ook mocht zijn, ging ze rechtstreeks naar haar moeders woning.

..

De invallende duisternis had de paseo del Born nog niet bereikt. Het bruinrode oker werd door de oude gevels tegengehouden en Aurora’s benen brachten haar als een automaat naar de oude woning uit haar jeugd. De calle Montcada vulde zich met uitbundig zomertoerisme. In portieken speelden straatmuzikanten Zuid-Amerikaanse repertoires, Mozart en Vivaldi, het begin van een feestelijke avond vol gebedel.

Aurora stak Palau Dalmases over en het toeval wilde dat ze opnieuw de melodie hoorde die ze nog maar net voor haar moeder had gespeeld; de klanken kwamen uit een barok café. Hoewel ze wist dat ze nog meer in verwarring zou raken door deze weg te gaan, had ze in haar eenzaamheid die zojuist gestalte had gekregen toch de voorkeur gegeven zich te omringen met vreemden. De vraagtekens mengden zich ongeordend met haar herinneringen. Ze liep door via Laietana zonder te merken dat Ullada haar op veilige afstand volgde.

Toen ze bij het oude appartement aankwam, werd ze verwelkomd door geuren uit haar kindertijd. Ditmaal verscheen haar moeder niet om haar te begroeten en baande de schemering zich een weg tussen de meubels.

Waar moest ze beginnen met zoeken naar iets waarvan ze geen idee had? Op de eettafel zag ze een krantenknipsel liggen, een interview met een arts die gespecialiseerd was in luchtverontreiniging op schepen en waarin hij het had over mensen die als gevolg van het inademen van gassen waren overleden; in het artikel werden rond de twintig gevallen genoemd. Aurora had niet de moed het helemaal te lezen maar stopte het in haar tas voor later, om het dan rustig te bestuderen. Ze werd zich bewust van de pijn die ze voelde doordat haar moeder had gedaan wat ze gedaan had, zonder ook maar even aan haar te denken. Ze ging haar slaapkamer binnen met het gevoel dat ze een heilige plaats schond en opende elke lade, elk doosje en iedere kast die ze tegenkwam, maar ze vond niets. Aan het hoofdeinde van haar moeders bed hing de rozenkrans uit Murano die ze in Vaticaanstad had gekocht tijdens haar huwelijksreis en die ze altijd in haar handen hield. Op het nachtkastje stond een foto van haar vader waarop hij er als een filmacteur uitzag: Voor Solita, die de weg van mijn dromen aangeeft en mijn dagen verlicht. Voor altijd, je Jaume. Hij was gedateerd op 24 juli 1949, de datum van haar moeders verjaardag. De dag waarop hij dat geschreven had, was precies zesenvijftig jaar geleden, dacht Aurora terwijl ze de foto terugzette.

Op dat moment besefte ze voor het eerst hoeveel haar ouders in leeftijd hadden gescheeld. Ze begon te rekenen en kwam uit op vierentwintig jaar. ‘Te veel,’ dacht ze hardop.

Haar aandacht werd getrokken door het meubel met de louvredeurtjes dat naast de kast stond en dat altijd zorgvuldig afgesloten was geweest. Ze probeerde het tevergeefs te openen. Ze pakte haar moeders sleutelbos en probeerde ieder sleuteltje, zonder resultaat. Ze voelde dat ze daarin een aanwijzing zou kunnen aantreffen en deed haar best het open te krijgen. Toen ze al een tijdje met twee haarspelden bezig was, meende ze ergens in de flat een geluid te horen. Ze liep de gang in, maar alles leek in orde; door die afleiding stopte ze met haar pogingen en besefte opeens hoe laat het al geworden was.

De avond had de gedaante van een maanloze, zwarte deken aangenomen. Ze keek op de klok: het liep al tegen tienen en ze was nog steeds niet thuisgekomen. Toen besloot ze haar man te bellen en hem te vertellen wat er was gebeurd.

..

Die avond maakte Andreu zich klaar om naar een diner te gaan. Na zijn thuiskomst had hij nog net tijd voor een snelle douche en om zijn hoofd vrij te maken voor de komende oppervlakkige gesprekken en ongemeende lachjes. Terwijl hij zich aankleedde, doemde het beeld van zijn dode vader in linnen jacquet voor hem op, maar hij zette het van zich af door een das uit te zoeken. Uit de veertig die hij nog niet gedragen had, koos hij er een van Versace. Tita Sardá, zijn echtgenote, kwam binnen, gehuld in luchtige zijde die een gebruind decolleté vrijliet waaruit twee rijpe siliconenborsten puilden. Ze had een stevig, pezig lichaam dat perfect gestroomlijnd was door de vele dagen van spinning en fitness, en ook al hoefde ze zich niet op te tutten om er mooi uit te zien, toch was ze tot in de puntjes opgemaakt met allerlei brouwseltjes van Chanel.

‘Hoe vind je me?’ Ze spreidde haar armen en draaide rond voor haar man.

‘Vanavond zal iedereen jaloers op je zijn,’ antwoordde Andreu zonder zelfs maar naar haar te kijken, wetend dat ze door dat antwoord niet meer aan zijn hoofd zou zeuren.

Ze waren klaar. Om haar net aangebrachte lippenstift niet te beschadigen, blies Tita hun zoon, die als een robot met zijn PlayStation in de weer was, een luchtkusje toe en ook nog eens drie naar haar geliefde dalmatiërs.

Omgeven door een gesoigneerde aureool voegden ze zich bij de lieden van hun soort. Daar, onder het genot van hapjes foie gras en slokjes sauternes, maakten ze plannen voor de vakantieperiode die in zicht kwam. Ze kwamen overeen langs de kust van Kroatië te varen, de havens van de jetset, waar onder meer het jacht Pacha iii van Caroline van Monaco zou liggen, aan te doen. Terwijl zijn vrouw met haar gelach het samenzijn een frivool tintje gaf, de oudere mannen hijgend en kwijlend met zijn jonge echtgenote zaten te flirten en hem zijn positie als haar echtgenoot benijdden, besloot Andreu de dood van zijn vader te verzwijgen. Hij had er absoluut geen behoefte aan zijn verleden op te rakelen, hij was niet gek, en nu al helemaal niet meer, nu hij bij de aristocratische kringen hoorde. Hij moest alleen nog bepalen wat hij met het lijk zou doen en op welke manier hij zand over zijn grijze verleden zou strooien.

‘Ze zeggen dat de paparazzi hen op heterdaad op het jacht hebben be-trapt terwijl ze met een triootje bezig waren,’ merkte een van de aanwezigen op.

‘Was het maar een kwintetje geweest,’ antwoordde de oudste. ‘Dat het heeft plaatsgevonden is niet erg, wel dat we er niet bij waren…’

Zijn vrouw kreeg een aanval van zenuwtrekjes en probeerde haar woede te verbergen.

‘Schatje… is er soms iets?’ vroeg Tita aan Andreu.

‘Ik ben gewoon een beetje moe,’ antwoordde hij afwezig.

‘Je put hem ook veel te veel uit…’ zei de oude man op hitsige toon tegen Tita. ‘Je weet het Andreu, als je hulp nodig hebt… ik sta altijd klaar.’

Een uur later omhelsden ze elkaar bij het afscheid; de volgende samenkomst zou in Llanaveres zijn, in het landhuis van Andreu en Tita.

..

Toen Aurora Villamarí overlopend van droefenis thuiskwam, stond haar dochter haar liefdevol en intens verdrietig op te wachten. Haar oma was het meest fantastische mens geweest dat ze ooit had gekend en ze kon haar onzinnige dood niet verkroppen. Door haar prachtige verhalen was ze de huid en ziel van een smaragden land gaan koesteren, de pluizige plukjes wolk en de ongeëvenaarde bergen, een land waarvan ze zich een adoptiekindje voelde. Op school fantaseerde ze vaak dat ze een Colombiaanse was, en dat deed ze vooral omdat ze zich in wezen ook zo voelde. Uit haar donkere, amberkleurige ogen met de lange, volle wimpers sprak een verre afkomst. De s en de z sprak ze op een speciale manier uit, haar oma’s accent imiterend dat deze al die tijd behouden had als kenmerk van haar identiteit en luisterrijke uitbundigheid.

Hoewel Aurora brandde van verlangen om haar dochter te laten kennismaken met het groene land waarover haar oma haar zoveel had verteld, hadden ze wegens een tekort aan financiële middelen nog nooit voet op Colombiaanse bodem gezet, want het gezin moest leven van het bescheiden salaris dat werd verdiend: haar man werkte als vertegenwoordiger voor een klein bedrijf in vlooienbestrijdings- en insectenverdelgingsmiddelen en zelf gaf ze pianolessen aan huis. Tegen het eind van de maand zaten ze altijd krap en moest ze extra muzieklessen geven aan verwende, betweterige rijkeluiskinderen.

Van haar moeders oudadellijke afkomst had ze de waardigheid, wellevendheid en het integere bloed van de Urdaneta’s geërfd. Al het andere was in de loop der jaren verloren gegaan, dat was althans wat haar moeder haar had verteld en het moest ook wel waar zijn, want uit de foto’s van haar voorouders sprak klasse en distinctie.

Ze was opgegroeid met fotoalbums die haar lieten dromen van luxe en feesten in gedistingeerde clubs. Maar voor haar was het enige wat telde dat haar verre opa haar pianolessen betaalde, dat was voldoende om gelukkig te zijn. Elke avond bad ze tot God of haar opa alstublieft eeuwig mocht blijven leven, want zonder de piano zou haar leven voorbij zijn. Toen hij uiteindelijk overleed, bespeelde ze het instrument inmiddels op engelachtige wijze; met een etherische breekbaarheid die zelfs bij de ongevoeligste sterveling tranen opriep.

Daarom voelde inspecteur Ullada toen hij haar in het appartement van Dolgut hoorde spelen dat die vingers niet alleen zijn hardheid verzachtten maar ook zijn ziel beroerden en moest hij haar gewoon weer horen, ook al kon hij niet zeggen waarom.

Mariano Pla was zijn vrouw en dochter aan het troosten toen de telefoon ging. Het was halfdrie ’s nachts, Ullada wilde Aurora spreken.

‘Met al mijn respect, mevrouw, neem me niet kwalijk dat ik op dit late tijdstip nog bel… maar morgen worden de lichamen vrijgegeven. Van het mortuarium kreeg ik te horen dat het niet gelukt is ze te scheiden… Wilt u dat het met geweld gebeurt…? U begrijpt me wel…’ Hij liet doorschemeren dat in dat geval de armen moesten worden afgezaagd.

‘Nee, laat ze hen niet langer lastigvallen, zeg maar dat ze hen eindelijk met rust moeten laten.’

Aurora had een beslissing genomen waarvan ze nog niet wist hoe ze die moest verwezenlijken; ze had nog de hele nacht om erover na te denken. Ze belde de begrafenisondernemer en zette iets in werking wat ze zelfs niet tegen haar man of dochter vertelde.

Gezien de bijzondere omstandigheden duurde het twee dagen voor de administratieve rompslomp rond de uitvaart was afgehandeld en de benodigde overlijdenspapieren en vergunningen waren verstrekt. Aurora gaf al haar spaargeld uit om de mooiste plechtigheid sui generis te regelen die men ooit had meegemaakt.

Ze sprak met de eerwaarde van de basiliek Santa María del Mar; hij was een van haar beste jeugdvrienden, een uiterst gevoelige en begripvolle je-zuïetenpater die ze zondags tijdens de mis van twaalf uur met haar pianospel in vervoering bracht. Ze vroeg hem een huwelijk in extremis mortis te voltrekken, en haar bijzondere vriend stemde toe.

De ochtend van de bruiloft-begrafenis ging Aurora naar de kelders van de begrafenisonderneming en hielp mee de gebalsemde lichamen van Joan Dolgut en Soledad Urdaneta aan te kleden; ze maakte liefdevol en zorgvuldig het vale gelaat van haar moeder op waarop nog steeds de verliefde glimlach prijkte. Met een koelbloedigheid die voortkwam uit de immense liefde die ze voor haar moeder voelde, parfumeerde ze haar met Air de Roses, haar moeders lievelingsgeurtje, en maakte haar gereed voor de plechtigheid. Bij de bruidegom stak ze de bloem weer in het knoopsgat en ze trok zijn jacquet recht.

Ze had als een gek gezocht en uiteindelijk in de Poble Nou, op de hoek met de calle Pallars, een timmermanswerkplaats gevonden die in twee dagen een dubbele kist van cederhout kon leveren: een doodskist voor geliefden.

Inspecteur Ullada bracht haar in contact met Andreu, die enorm opgelucht was toen hij Aurora’s voorstel hoorde. Hij hoefde zich niet meer druk te maken om zijn vaders stoffelijk overschot aangezien die halvegare dat samen met dat van haar moeder wilde begraven. Zonder enig spoor van wroeging deed hij afstand van het lichaam op voorwaarde dat hij er niets mee te maken hoefde te hebben. Hij was natuurlijk wel bereid zijn deel van de begrafeniskosten te betalen, maar Aurora wilde nog geen dubbeltje van hem accepteren. Iemand die zich op zo’n manier tegenover zijn vader gedroeg, verdiende het niet eens om te bestaan.

..

Voor de rouwdienst had Aurora Villamarí haar klasgenoten van het Nationale Conservatorium uit de calle Bruc verzameld en een orkest geïmproviseerd dat heel plechtig de ‘Bruiloftsmars’ van Mendelssohn speelde toen de lichamen werden binnengebracht en voor het grote altaar werden geplaatst. De ellenlange sluier golfde uit de kist en vormde een bruisende waterval op de vloer.

De pastoor voerde de huwelijksplechtigheid precies zo uit als hij met Aurora had afgesproken, vol menslievendheid. Hij sprak over de kracht van de rimpelloze, tijdloze liefde. Over de eeuwigheid zonder ouderdom van geest. Over het leven dat niet eindigt bij de dood. Over de diepe liefde, het spirituele gevoel dat geen daden behoeft om gevoed te worden omdat ze zelf het voedsel is. Voor de doodskist maakte het hart van de priester een diepe buiging.

‘Ware liefde sterft niet,’ zei hij.

Joan Dolgut en Soledad Urdaneta wisten het. De glimlach op hun lippen bevestigde dit. Hun liefde was immuun voor de klauwen van de dood. In het zachte schijnsel van de kaarsen straalden hun gezichten het licht van de ziel uit.

‘Momenten van ware liefde zijn altijd woordeloos,’ besloot de priester en beëindigde daarmee de huwelijksceremonie.

Een stilte van witte bloemblaadjes kleefde aan de stenen muren. Het leek of de wereld was opgehouden met ademen. Minutenlang zweeg iedereen. Hoewel de kerk vol was, had de echo van de stilte haar geleegd. Alle aanwezigen waren ondergedompeld in respect: de gezamenlijke bloemisten van de Ramblas die als eerbetoon aan hun vriend Dolgut de basiliek hadden getooid met maagdelijke bloemen, de buurtslager, de winkeliers van La Boquería, de eigenaressen van fourniturenzaken, Soledads vriendinnen van haar naai- en vriendenclubjes, buren van haar en van hem met hun kinderen, kleinkinderen en petekinderen, de bakkersvrouw Montsita, de eigenaar van boekhandel La Hormiga de Oro waar Joan vele uren had doorgebracht met het lezen van boeken die hij nooit kocht, die van de bar Gloria, de kerkelijke gebedsgroep van de rozenkrans… Allen diepten uit hun geest herinneringen op om beiden een laatste afscheid te geven. Soledad en Joan hadden nooit bevroed dat er zoveel mensen waren die van hen hielden.

Het door Aurora’s vriendenkoor Orfeó Català gezongen ‘Halleluja’ van Händel luidde het tweede deel in: de begrafenis.

..

Hij kon het gewoon niet geloven. Achterin, verscholen achter de pilaren bij de deur kon Andreu Dolgut zijn ogen niet geloven. Met een donkere zonnebril op woonde hij het schouwspel bij. Voor één keer had hij zijn pak in de kast laten hangen en het oudste overhemd en de oudste broek die hij kon vinden aangetrokken. Hij was puur uit nieuwsgierigheid naar de plechtigheid gekomen en had al zijn afspraken voor die ochtend afgezegd.

Hij had zijn vader de kerk zien binnenkomen en had alle aanwezigen aandachtig opgenomen, onder hen gezichten van vroeger herkend; vele waren van mensen met wie hij in zijn jeugd kattenkwaad had uitgehaald en puberale dromen had gedeeld. Allen vergoten tranen, bedroefd door de dood van zijn vader en hij begreep niet waarom.

De sociale ladder afdalen, ook al was het alleen maar om dit te aanschouwen, had Andreu een klamme paniekaanval bezorgd, angst om dat wat hij bezat te verliezen. Voor niets ter wereld zou hij weer bij deze mensen willen horen, die naar goedkope eau de cologne, kamfer en ouderwetse stoffen roken. Van zo dichtbij het banale leven van zijn buurt ruiken, bracht een zweem van verwarring bij hem teweeg. Maar ondanks zijn onbehaaglijke gevoel bij die lage middenklasse woonde hij de plechtigheden wel tot het eind toe bij.

Inspecteur Ullada had hem bij zijn binnenkomst zien staan, maar toen hij langs hem heen liep deed hij alsof hij hem niet in de gaten had, hoewel hij zin had op hem te spuwen; Aurora’s verdriet was ook zijn verdriet geworden. Hij voelde zich solidair met haar en was trots op wat deze vrouw deed. Het liefst was hij bij de nabestaanden op de voorste rijen gaan zitten, hij vereenzelvigde zich met hen door de intensieve dagen die hij met de doden had doorgebracht, maar hij hield zich discreet afzijdig en maakte van de gelegenheid gebruik Andreu’s gedrag te observeren.

Hij moest Aurora nog vertellen wat hij ’s ochtends in het rapport van de lijkschouwer had gelezen. Hij hield het nog even voor zich, wilde eerst op eigen houtje nog wat onderzoek doen.

..

Er gingen vele dagen voorbij waarin Aurora haar toevlucht zocht tot de piano en het kerkhof. Elke woensdag liep ze na de lessen de berg Montjuïc op met een bos witte lelies die ze op het graf van haar moeder zette. Ze sprak in stilte met haar terwijl de zwartmarmeren grafsteen glinsterde.

Het had veel moeite gekost hen te begraven op een plekje met het mooiste uitzicht op de Middellandse Zee, maar uiteindelijk was het haar gelukt. Daar, kijkend naar de zee, nam Aurora op een dag het besluit die liefdesgeschiedenis tot op de bodem uit te zoeken. Ze moest weten wie Joan Dolgut was geweest en waarom haar moeder nooit over hem gesproken had.

Ze keerde terug naar haar moeders appartement. Sinds de dag van haar dood had ze niet meer de moed gehad daarheen te gaan en geconfronteerd te worden met afwezigheden die gevuld waren met het verleden, want daar waren eveneens de herinneringen aan haar jeugd die door het verdwijnen van haar moeder kwamen bovendrijven.

De gang waarin ze altijd op haar sokken rond gleed om zich een schaatsster te voelen en tegelijkertijd haar moeder te helpen met de vloer boenen, blonk niet meer. De oude Steinway die haar opa vanuit Colombia had laten verschepen als cadeau voor haar eerste communie klonk niet meer; achtergelaten op de dag van haar bruiloft omdat er geen plaats voor was in de kleine flat in Les Corts van de kersverse echtgenote, was deze gedoemd tot stilzwijgen, hoewel vele stemmers het binnenwerk hadden bekeken. In de dode toetsen waren de vreugde en vooruitgang van haar lessen gevangen. Door toedoen van het geheugen klonken vanuit de badkamer de liedjes die ze in duet met haar moeder had gezongen wanneer ze samen een bad namen. Dolend tussen gevoelens van eenzaamheid werd ze begroet door de geuren van het ontbijt: arepas, ofwel maïskoeken, met kaas en schuimende chocolademelk, een van haar Colombiaanse voorouders overgenomen traditie; de norse, ernstige houding van haar vader die altijd achter zijn bureau brieven aan familieleden zat te schrijven die hij nooit verstuurde; het huiswerk en de angst voor de nonnen van Bellavista. Alles was daar, heette haar welkom.

In haar moeders slaapkamer gekomen, deed ze nogmaals een poging het meubel met de louvredeurtjes te openen dat ze de vorige keer had geprobeerd te forceren en ditmaal ging het moeiteloos. Ze was ervan overtuigd dat het op slot had gezeten; ze had geworsteld om het open te krijgen. Zonder er iets van te begrijpen begon ze het te doorzoeken. Het oude bureau werd bedolven onder papieren die alfabetisch en chronologisch waren gerangschikt.

Ze vond een stapeltje brieven van haar grootvader Benjamín, geschreven in een prachtig Engels schoonschrift. De stamboom van de familie Urdaneta Mallarino en foto’s van de fabriek. Haar grootvader, onberispelijk in pak en hoed zittend tussen mannelijke en vrouwelijke werknemers, allen met een gelegenheidsgezicht, op de achtergrond het grote uithangbord waarop stond: Zeep- en kaarsenfabriek Urdaneta. Eindelijk kreeg ze dat allemaal te zien!

Ze trof meerdere dagboeken van haar grootvader van moederskant aan waarin hij verhaalde over de plezierreisjes en cruises uit zijn jongere jaren; het vergeelde bericht op de voorpagina van El Tiempo, besmeurd met de moord op Jorge Eliécer Gaitán, en vele krantenknipsels waarin melding werd gemaakt van het roerige leven in het Bogota van die tijd.

De bril van haar overgrootmoeder, een juwelenkistje waarin miniatuurrozenkransen van robijnen en smaragden lagen, een verhalenbundel van Rafael Pombo en een heel oud, met een zakmes uitgesneden stuk boomschors waarop een hart prijkte met de initialen J en S. Aurora bleef ernaar kijken, die konden zowel van haar vader en moeder (Jaume en Soledad) als van Joan Dolgut en haar moeder (Joan en Soledad) zijn.

Ze stalde alles uit op het bed, leegde alle vakjes en laatjes. Ze vond een lange zwarte vlecht met een blauwe strik gewikkeld in foliepapier en een plastic zak met daarin een getailleerde bloemetjesjurk met wijde rok, heel zomers en jeugdig, vrijwel ongedragen. In dezelfde zak zat ook een klein roodfluwelen etuitje dat haar aandacht trok; er zat een soort ring in, of eigenlijk was het in elkaar gedraaid roestig ijzerdraad, een beduimelde, vervaagde foto waarop alleen nog de schoenen van een man en een vrouw te herkennen waren en een in slechte staat verkerend negatief.

Aurora Villamarí had nog nooit zoveel vervlogen jaren op het bed uitgestald gezien. Het waren tientallen losse stukjes die zwijgend spraken. Als niets van dat alles daar had gelegen, zou je zeggen dat haar moeder niet had bestaan. We blijven alleen voortleven in de dingen die we achterlaten, dacht ze, terwijl ze het in elkaar gedraaide verroeste kunstwerkje streelde dat in het rode etui lag.

Toen ze alles wat er was had uitgepakt, stelde ze vast dat datgene wat ze zocht niet aanwezig was.

..

Maar Soledad Urdaneta had wel bestaan. Ze was het enige kind van Benjamín Urdaneta Lozano en Soledad Mallarino Holguín, rasechte Bogotanen en overtuigde katholieken. Vanaf haar geboorte wond ze haar vader met haar blik en lieflijkheid om de vinger; nadat hij over de eerste teleurstelling heen was dat zijn geslacht niet met een stamhouder was bekroond, werd hij stapelgek op haar. Solita was zijn oogappel; aanbeden, verwend en van jongs af aan opgevoed om een dame van de high society van Bogota te worden.

Haar eerste levensjaren werd ze in de watten gelegd en omringd door de liefdevolle zorgen van haar moeder en de kindermeisjes. Ze had privéleraressen voor het onderricht in de etiquette van de hoge kringen, voor spraak-, muziek- en zanglessen, voor borduur- en naailessen, voor klassieke en moderne dans, voor Engels en Frans.

Vanaf het moment dat ze kon denken had haar moeder haar gedurende zeven lange jaren gedwongen elke zondag getooid in het habijt van de Maagd van Lourdes naar de mis van twaalf uur te gaan om een belofte in te lossen. Nog geen twee maanden na haar geboorte werd Bogota geteisterd door een kinkhoestepidemie en ook Solita was besmet geraakt. Haar moeder, die heel godvruchtig was, had in een wanhopige poging om haar dochter te redden haar toevlucht genomen tot een wonderdadige genezing. Ze beloofde de Maagd dat als deze haar dochtertje zou genezen, het meisje als dank vanaf haar eerste communie gekleed zou gaan in haar habijt. Afge-zien van die zondagse verplichting in het openbaar, waarvoor ze zich vreselijk schaamde, waren Soledad Urdaneta’s kinderjaren heel gelukkig verlopen.

Ze woonde in een indigoblauw geschilderd droomhuis dat haar vader had laten bouwen in Chapinero, in Bogota-Noord, waar de meest aristocratische buitenhuizen van de stad stonden. Daar, in het midden van de reusachtige patio, omgeven door eucalyptussen, paradijsvogels en rozen, had haar vader om zijn dochter een plezier te doen een windmolen laten neerzetten, een gigantisch ijzeren apparaat waarop ze tijdens een zomervakantie verliefd was geworden. De bewegingen van de molen verspreidden alle geuren, parfumeerden haar dagen en nachten met al die aroma’s.

Ze at van Italiaans servies en tafellinnen. Haar kleding was gemaakt van verfijnd Zwitsers aïda-katoen en satijnen lintjes. Ze sliep in een koperen bed met prinsessenbaldakijnen, bezat een met paarlemoer ingelegde secretaire en een met kristallen roosjes versierde spiegel, die elke ochtend een heel blank, ovaal gelaat met sprekende trekken weerkaatste, omlijst door een waterval van tot haar middel reikend gitzwart haar dat haar kindermeisje elke avond met honderd slagen van een zilveren borstel kamde terwijl zij haar lessen voor de volgende dag repeteerde. Haar sprankelende ogen waren twee tranen die de diepe kleur van onyx hadden. Ze was beeldschoon, en dat wist ze ook, maar ze had van kleins af geleerd niet verwaand te zijn.

Haar vader had een oude kaarsen- en glycerinefabriek geërfd, was heer en meester van een bloeiende zeepindustrie waardoor ze zich met alle mogelijke luxe konden omringen. Hij was lid van de meest gedistingeerde clubs van de stad en ontbrak bij geen enkele belangrijke voorstelling in het theater Colón.

Haar moeder, een dame van hoge komaf, was vrouw en meesteres des huizes; ze combineerde haar leidinggevende capaciteiten met spelletjes canasta en bridge, het sociale leven en de Europese gewoonten die hun intrede deden in de clubs van Bogota.

Haar leven als jonge tiener had zich afgespeeld tussen de Sagrado Corazónschool, de Country Club, de zondagse mis in de Nuestra Señora de Lourdeskerk, privélessen, haar hartsvriendinnen en de fantastische reizen die haar vader zomers organiseerde en die haar verlosten van de kou van de savanne en de nevel van de bergen.

Tot haar veertiende was het leven van Soledad Urdaneta een droom geweest… Tot ze de liefde had leren kennen.