Lisa Unger

Mooie leugens

..

..

Oorspronkelijke titel Beautiful Lies

Published in the United States by Shaye Areheart Books, an imprint of the

Crown Publishing Group, a division of Random House, Inc., New York

© 2006 Lisa Unger

© 2006 Nederlandse vertaling Uitgeverij Sirene bv, Amsterdam

Vertaald door Gert-Jan Kramer

Omslagontwerp Studio Jan de Boer

Foto voorzijde omslag Caryn Drexl / Arcangel Images

Alle rechten voorbehouden

ePub: ZetProducties, Haarlem

..

www.mmboeken.nl

www.rainbow.nl

www.lisaunger.com

..

isbn 978 90 5831 631 8

nur 305

..

Van Lisa Unger is eveneens in e-rainbow verschenen:

Black-out

Breekbaar

Halve waarheden

Voor jou wil ik sterven

Vriend van de duisternis

Voor Jeffrey

Jij bent alles. Altijd.

Hij was anoniem, zonder naam... een en al wees, quidam.

..

cyprian k. norwid

25 oktober 1972

Er waren momenten waarop ze wilde dat hij dood was. Niet dat zij hem nooit had ontmoet, of dat hij nooit was geboren, maar dat hij door een auto werd aangereden of op een andere gewelddadige wijze om het leven kwam, zoals in een kroeggevecht, of dat zijn arm klem kwam te zitten in een machine en hij dood zou bloeden voordat iemand hem kon redden. En dat hij dan in die laatste momenten, wanneer hij het leven uit zich voelde vloeien, zou begrijpen dat hij een enorme klootzak was, een verspilling van leven. Ze zag hem voor zich: zijn bloed in een donkere niervormige plas onder hem terwijl hij in doodsangst berouw toonde, het eindelijk helder tot hem doordrong dat hij moest boeten voor de man die hij was geweest. In die duistere momenten zou hij spijt krijgen, diepe spijt. Maar dan zou het te laat zijn. Dat was wat zij voor hem voelde.

Ze lag alleen in het donker, op de oude gestikte deken op haar bed. De ra-diator kuchte droge, warme lucht, wat af en toe gepaard ging met een luide klap, alsof iemand met een moersleutel op een van de leidingen sloeg. Ze luisterde ingespannen om iets op te vangen van de zachte, regelmatige ademhaling van haar dochtertje in de kamer verderop in de gang. Een windstoot rammelde aan het raam. Ze wist dat het buiten koud was; het was deze herfst niet eerder zo koud geweest. Toch zweette ze een beetje. De verwarming in haar appartement stond altijd te hoog. ’s Nachts schopte de baby (al was haar dochtertje nu twee jaar en eigenlijk geen baby meer) de dekens van zich af. Daar had ze haar oren voor gespitst, voor die plotse beweging die het kind in haar slaap maakte wanneer ze de dekens van zich af duwde. Maar ze luisterde ook of ze iets anders hoorde.

Haar hart was eindelijk tot bedaren gekomen en het kind eindelijk gestopt met huilen, maar ze wist dat hij zou terugkomen. Ze was helemaal gekleed: grijs sweatshirt, spijkerbroek en gympen, met de telefoon in haar hand. Naast haar been lag een honkbalknuppel. Als hij terugkwam, zou ze opnieuw de politie bellen; ook al waren ze vanavond al een keer gekomen nadat hij was vertrokken. Er was een straatverbod tegen hem uitgevaardigd. De politie moest komen, hoe vaak zij ook belde.

Ze kon niet geloven dat het zover was gekomen. Als ze haar dochter niet had gehad, had ze een puinhoop van haar leven gemaakt – zoveel fouten, zoveel niet ingeloste verwachtingen. Ze wist tenminste dat ze één ding goed deed, want ondanks alles was haar kind gelukkig en gezond en kreeg ze liefde van haar moeder.

De wekker naast haar bed verspreidde een groene gloed. Ze hoorde nu alleen de ademhaling van haar dochtertje en het gezoem van de koelkast in de keuken. Het was een oud geval dat een laag geknerp en een licht geratel voortbracht. Het viel haar nauwelijks meer op, alleen als ze aandachtig luisterde in het donker, piekerend over waar hij was en wat hij nu weer zou proberen.

Toen ze hem had verteld dat zij zwanger was, was hun relatie al zo goed als afgelopen geweest. Als je het al een relatie kon noemen. Ze waren een paar keer uitgegaan. Hij had haar opgepikt in zijn Monte Carlo en meegenomen naar een pizzatent waar ze hem leken te kennen. Hij had haar een stoel aangeboden en gezegd hoe mooi ze was. Woorden die hij tijdens het eten een aantal keer herhaalde om de stiltes in het moeizaam verlopende gesprek op te vullen.

Ze hadden The Candidate met Robert Redford en The Getaway met Steve McQueen gezien, niet dat ze die zo graag had willen zien, maar hij had haar niets gevraagd. Hij reed gewoon naar de bioscoop, liep naar het loket en kocht kaartjes voor de film die hij wilde zien. Misschien had dat haar eerste aanwijzing moeten zijn. Als je met je date naar de film gaat, moet je haar dan niet vragen wat zij wil zien? In de verduisterde bioscoopzaal, met een beker popcorn tussen haar benen, had hij met haar paardenstaart gespeeld en in haar oor gefluisterd hoe mooi ze wel niet was... voor de zoveelste keer. De tweede keer, tijdens The Getaway, had ze hem haar borst laten aanraken en dat bijna fijn gevonden, de warmte tussen haar benen gevoeld. Die avond was hij meegegaan naar haar appartement en waren ze met elkaar naar bed gegaan. Maar hij bleef niet slapen. Zij was daarna nog een paar keer met hem naar bed geweest, maar hij nam haar niet langer mee voor een pizza of film. Toen ze er eenmaal aan gewend was geraakt zijn stem aan de telefoon te horen, zijn arm om haar schouder te voelen, verdween hij uit haar leven. Dat leken alle mannen te doen, nietwaar? Het leek alsof ze de ene week nog samen waren, en de volgende week vreemden voor elkaar. Hij had haar een tijdlang elke avond gebeld. Daarna om de avond. Daarna stopte de telefoon helemaal met rinkelen. Ze had naar het toestel zitten staren, daar op het keukenblad, soms de hoorn eraf gepakt om te luisteren of hij het nog deed.

Ze had nooit geleerd op een man te jagen, hem uit te vragen of te vragen waarom hij niet meer belde, dus toen ze niets meer van hem hoorde, had ze nooit geprobeerd contact met hem op te nemen. Al had ze natuurlijk ook nooit geleerd zich door een man te laten betasten in een bioscoop en daarna met hem naar bed te gaan.

Hoe dan ook, hij was voor haar alleen een manier om de tijd te doden, een manier om de man vóór hem te vergeten. Wat hadden die twee op het eerste oog verschillend geleken. De man voor hem was rijk geweest en had haar getrakteerd op chique avondjes in de stad, cadeaus, jurken en sieraden gekocht. Hij had Frans tegen haar gesproken en dat had indruk op haar gemaakt, ook al kon ze het niet verstaan. Alleen was hij haar baas geweest... dom van haar. En toen hij genoeg van haar had, had hij voorgesteld haar te helpen bij het vinden van een andere baan. Ze leken zo verschillend, deze man en de man voor hem. Maar als het erop aankwam, waren ze toch allemaal hetzelfde. Ze raakten verveeld en wilden haar vervolgens kwijt. Of ze werden kil en afstandelijk. Of gewelddadig.

Haar ouders, allebei kettingrokers, waren kort na elkaar, in twee jaar tijd, gestorven – veel te jong. Haar moeder was aan emfyseem overleden, een langzame, pijnlijke dood; haar vader had onverwacht een hartaanval gekregen. Ze had geen broers of zussen. Ze kon als ongehuwde vrouw haar familie niet meer te schande maken met haar zwangerschap, maar ook niemand om hulp vragen. Maria was haar enige vriendin; een vrouw die beneden woonde en door iedereen Madame Maria werd genoemd. De oudere vrouw voorzag in haar onderhoud door tarotkaarten te leggen in haar appartement, de wijze raad over te brengen van ‘de Godin’, zoals zij het graag verwoordde. Madame Maria had haar verteld dat er een geschenk voor haar in het verschiet lag. Dat zei Maria altijd. En ditmaal had ze gelijk gekregen.

Toen ze het zeker wist, had ze hem opgezocht. Hij vroeg haar hoe ze wist dat het van hem was. Vanaf dat moment begon ze hem echt te haten en zich af te vragen hoe ze zichzelf zo gemakkelijk had kunnen geven aan iemand die dat helemaal niet verdiende. Ze verzekerde hem dat ze niets van hem verlangde, dat ze hem alleen de kans wilde geven een vader te zijn. Hij liet haar in haar eentje op een donker parkeerterrein staan. Het begon te regenen, een lichte motregen, terwijl ze in de verte het gebulder van zijn Monte Carlo hoorde wegsterven. Het was een vergissing geweest hem op te zoeken; ze had hem verkeerd beoordeeld. Had gedacht dat hij haar correct zou behandelen. Weer fout.

Later – misschien uit een schuldgevoel dat hem plaagde, of uit nieuwsgierigheid, of mogelijk zelfs een sluimerend vermogen tot liefde – begon hij langs te komen toen de baby een paar maanden oud was. Het leek er zelfs op dat hij de taak van vader op zich wilde nemen. Maar na een poosje ging het net als bij de film: hij dacht dat hij langs kon komen wanneer hij wilde en haar snel kon betasten als hij er eenmaal was. De strijd begon. De politie werd gebeld. Er werden verontschuldigingen aangeboden. Vergiffenis geschonken omwille van het kind. Keer op keer... tot die onvergeeflijke middag. Toen barstte het gevecht pas echt in alle hevigheid uit.

Sindsdien had ze al veel nachten zo doorgebracht, liggend in het donker, volledig gekleed, wachtend. En ze had zoveel tijd gehad om na te denken over waarom het gebeurde. Ze had in gedachten alles wat er tussen hen was voorgevallen de revue laten passeren, al haar woorden en handelingen ontleed en geanalyseerd, zich afgevraagd wat ze anders had moeten doen. Maar ze kon alleen bedenken dat ze het had moeten zien aankomen omdat hij nooit had gevraagd welke film ze wilde zien. Dat had haar genoeg moeten vertellen over wat voor man hij was. Soms zit de waarheid in de details.

Ze herinnerde zich de bewuste middag. Die middag stond in haar geschroeid als een brandmerk op haar huid: ‘S’ voor slechte moeder. Ze herinnerde zich Maria’s telefoontje op haar werk, dat ze in allerijl was teruggegaan naar haar appartement, waar ze hem bij haar dochtertje had achtergelaten omdat ze moest werken. Ze herinnerde zich het krijsende gehuil, onmiskenbaar, hartverscheurend, dat direct vanuit het hart van haar dochtertje in het hare schoot terwijl ze de trap met twee treden tegelijk op rende. Ze herinnerde zich dat ze naar binnen stormde en hem op de bank zag zitten, zijn gezicht verstard van angst. De deur van de kinderkamer was gesloten alsof hij het gehuil van het kind had willen buitensluiten. Ze voelde zich doodziek, elke vezel in haar lijf brandend van angst, toen ze de deur opengooide. Haar dochtertje zat in haar bedje, knalrood aangelopen van het huilen, haar arm vreselijk gebogen, onnatuurlijk. Ze greep haar kind en rende schreeuwend naar hem toe: ‘Wat heb je gedaan? Wat heb je gedaan? Kijk eens wat je hebt gedaan!’ Hij zat daar, zwijgend, met de armen gespreid in een machteloos gebaar. Ze keek niet meer achterom toen zij met haar krijsende, gewonde kind in de armen wegrende.

Ze kon niet wachten op een ambulance en zette het kind zo voorzichtig mogelijk in het autozitje. Het gegil van het kleine meisje voelde als dodelijke messteken in haar hart. Haar eigen tranen voelden aan alsof er bloed over haar gezicht stroomde. Ze probeerde haar stem in bedwang te houden, maakte sussende geluiden terwijl ze reed. ‘Alles komt goed. Alles komt goed, liefje. Mama is bij je. Mama is bij je.’

Op de eerstehulp nam een arts het kind uit haar armen. Ze volgde hem terwijl hij haar met spoed voorging naar de kinderafdeling van het ziekenhuis. Ze bad; ze bad dat de arts van haar kind, die afwisselend dienst had in de Little Angels-kliniek en het ziekenhuis, er vandaag zou zijn. Haar gebed werd verhoord en een paar minuten later bevond haar dochter zich in zijn zorgzame handen.

‘O, kleine meid. Wat is er met je gebeurd?’ zei hij zacht. Ze kon alleen maar zwijgend naast hen staan.

‘Mams,’ zei hij vriendelijk. Hij noemde haar nooit bij haar naam wanneer hij haar dochter behandelde. ‘Ik weet dat dit akelig voor je moet zijn, maar ik wil je vragen of je buiten wilt wachten zodat ik dit kleintje kan oplappen. Je bent nu erg van streek en angstig en dat weet zij ook. Dat kan ze voelen. Wil je zo dapper zijn buiten te wachten?’

Ze knikte met tegenzin en liet zich door een verpleegster naar buiten leiden. De verpleegster, een jonge vrouw met helderblauwe ogen achter dikke brillenglazen in een hoornen montuur, bekeek haar met evenveel sympathie als achterdocht. Er lag ook een oordeel in die ogen besloten. Kil en zeker. Denken ze misschien dat ik mijn dochtertje pijn heb gedaan? vroeg ze zich af door de nevel van haar angsten heen. Zouden ze dat denken?

Terwijl ze naar de deuren van de onderzoekskamer staarde, leek het alsof haar borstkas zou exploderen door de kracht van alle emoties die erin kolkten. Het gehuil van het kind was van gegil afgezwakt tot gejammer. Toen werd het stil. Ze voelde zich als verlamd, vastgesnoerd aan de oranje plastic stoel, niet in staat zichzelf ertoe te brengen de stilte te onderzoeken. Na wat een eeuwigheid leek, kwam de kinderarts tevoorschijn.

‘Ze komt er weer bovenop,’ zei hij vriendelijk. Hij ging naast haar zitten en legde een geruststellende hand op haar knie. Hij vertelde over de gevoeligheid van een gebroken bot bij een peuter en waarmee ze rekening moesten houden bij het zetten ervan en wat er vervolgens moest gebeuren om de genezing te bevorderen. De woorden: ‘Ze komt er weer bovenop’, herhaalden zich continu in haar hoofd tot haar hart tot bedaren was gekomen en terugkeerde naar een normaal ritme, tot haar bloed weer begon te circuleren, tot ze weer tot leven kwam. Haar paniek had haar volkomen verlamd, zwevend tussen leven en dood, totdat ze wist dat haar kind geen pijn meer had.

‘Het komt goed,’ zei hij tegen haar terwijl hij haar diep in de ogen keek. ‘Alles komt goed.’

Maar ze zag nog iets anders in zijn ogen. Ze zag ook bezorgdheid en argwaan in een blik die normaal gesproken zo warm en vriendelijk was.

Ze brachten bijna heel de avond in het ziekenhuis door. Haar dochter werd verdoofd en haar armpje in een minuscuul gipsverband gezet. De arts bleef bij hen tot het tijd was naar huis te gaan. Toen ze wilde vertrekken, raakte de arts haar arm aan en bekeek haar met een uitdrukking die zij niet kon doorgronden.

‘Je houdt toch zielsveel van je kind?’ vroeg hij haar. Hij klonk zo bedroefd.

‘Meer dan van wie of wat ook.’

‘Ben je in staat haar te beschermen?’ Het leek zo’n vreemde vraag, vooral omdat haar eigen bloedende hart diezelfde vraag stelde.

‘Als iemand dit kind pijn wil doen, zal hij eerst mij moeten vermoorden.’

Hij knikte. ‘Laten we dat zien te voorkomen. Zorg ervoor dat je die aanklachten blijft indienen. En ik zie je donderdag in de kliniek – of eerder, als er een probleem is.’ Zijn stem klonk nu streng en zij knikte gehoorzaam.

‘Had ze maar een vader zoals u,’ zei ze toen hij zich omdraaide.

Hij keek haar vreemd aan en leek iets te willen zeggen, maar besloot het niet uit te spreken. Hij glimlachte naar haar. Een warme, geruststellende glimlach vol mededogen. ‘Ja, had ze die maar.’

Telkens wanneer ze terugdacht aan dat moment, stroomde haar hart opnieuw vol haat jegens de man die haar dochter pijn had gedaan. Dat sterkte haar in haar voornemen niet toe te geven aan zijn voortdurende gesmeek om vergiffenis, zijn voortdurende gesmeek om een minuut, één minuutje maar, met het kind door te brengen. En als ze weigerde, werd hij woedend. Het was volgens hem een ongeluk geweest. Hij had het kind nooit pijn willen doen, beweerde hij. Hij leek genoeg wroeging te tonen, maar ze bleef denken aan wat de arts haar had gevraagd: Ben je in staat haar te beschermen? Ze kon die vraag alleen met een stellig ‘ja’ beantwoorden als ze hem niet meer toeliet in hun leven.

Ze was eventjes ingedommeld, maar iets deed haar opschrikken. Ze liet de telefoon los en greep de honkbalknuppel. Ze bleef stil liggen, de adrenaline schoot door haar heen, terwijl ze luisterde naar de nacht. Haar dochtertje draaide zich om in haar slaap en zuchtte. Ze hoorde een heel zacht gekraak, meer een ‘ping’, het geluid van een strak getrokken metalen veer, alsof heel zachtjes de hordeur werd geopend.

Hij was nooit als een dief in de nacht gekomen. Hij had zijn komst altijd met luid gebonk aangekondigd. Ze kreeg het gevoel alsof haar keel werd dichtgeknepen en gleed geruisloos van het bed, de telefoon achterlatend, de knuppel stevig in haar hand. Ze liep naar de deurpost en tuurde in de kleine woonkamer van haar appartement. Vanaf hier kon ze de voordeur zien. Het slot leek opeens te gammel en ze vervloekte zichzelf omdat ze niet het nachtslot met ketting had laten installeren zoals de politie had aangeraden. Ze had zich dat financieel niet kunnen veroorloven. Het raam naast de deur werd beschermd door hekwerk, maar het hing boven een galerij die iedereen via een trap kon bereiken.

Zag ze nu zijn schaduw bewegen voor het raam? De gordijnen waren dichtgetrokken, maar de straatlantaarn op het parkeerterrein scheen fel door de nacht en soms kon ze de schaduwen zien van passanten die naar hun eigen appartement liepen. Ze luisterde opnieuw en hoorde niets. Ze wilde zich net ontspannen toen ze het opnieuw hoorde... de metalen veer die strak werd getrokken. Stond hij voor haar deur, achter de hor? Ze voelde een zwaarte op haar borst en haar ademhaling versnelde.

Ze keek naar de telefoon die ze op bed had laten liggen en dacht erover de politie te bellen. Maar ze kon hen toch niet weer voor niets laten komen? Toen ze eerder waren langsgekomen, was hij alweer verdwenen. En al hadden ze haar melding opnieuw beleefd genoteerd, ze wilde niet steeds loos alarm slaan. Ze zou zich dood schamen als ze opnieuw de politie liet opdraven terwijl er niets aan de hand bleek te zijn. Ze omklemde de knuppel met beide handen en sloop naar de deur.

Ze bewoog zich geruisloos, langzaam. Hij was altijd luidruchtig, hield ze zichzelf voor. Hij had nooit stilletjes proberen in te breken om hen pijn te doen. Of, haar ergste nachtmerrie, om haar dochtertje te ontvoeren. Afgelopen jaar waren er al drie kinderen in de buurt verdwenen. Elke avond keken hun gezichtjes haar aan vanaf het televisiescherm, hun vrolijke glimlach, hun lieflijke ogen die bleven rondspoken in je hoofd. Alle drie spoorloos verdwenen uit hun huis, en geen van drieën was teruggevonden. Nu en dan hoorde ze op het Journaal dat een van de kinderen was gezien in een winkelcentrum, op een parkeerplaats of ergens in een pretpark. Maar vervolgens liep het spoor dood. Ze dacht regelmatig aan die ouders, aan de gapende leegte in hun hart, hun leven vol afschuwelijke vragen en onuitgesproken vermoedens. Misschien was hoop het enige wat hen in leven hield; het enige wat het scheermes bij hun pols weghield en het pistool uit hun mond, was de gedachte dat ze op een dag hun deur open deden en hun kind zouden terugzien. Ze kon zich geen voorstelling maken van het verlammende verdriet van een ouder die verlangde naar een kind dat mogelijk nog ergens in leven was, onbereikbaar, of misschien al dood was... nooit wetend wat erger zou zijn.

Ze was de deur nu dicht genaderd, op minder dan een meter, en stond naast haar tweedehands bank. Ze had niets gehoord toen ze naar de deur sloop, dus bleef ze als versteend staan, met de knuppel in de aanslag.

1

Zo afschuwelijk donker. Zo’n duisternis waarin je dingen kunt ontwaren maar niet de zwarte ruimte erachter. Mijn ademhaling hapert van uitputting en angst. Er is maar één iemand in de wereld die ik vertrouw, en die ligt naast mij op de grond. Ik leun in zijn richting en hoor dat hij nog ademhaalt, zij het oppervlakkig en uiterst moeizaam. Ik weet dat hij gewond is, maar ik kan niet zien hoe ernstig hij eraan toe is. Ik fluister zijn naam in zijn oor, maar hij zegt niets terug. Ik betast zijn lichaam, maar voor zover ik kan nagaan is er geen bloed. Het geluid van zijn lichaam dat een paar minuten eerder tegen de grond smakte, was het ergste dat ik ooit heb gehoord.

Ik tast op de vloer rond hem heen, op zoek naar zijn pistool. Na een paar tellen voel ik het koele metaal onder mijn vingertoppen en ik huil bijna van opluchting. Maar daar is nu geen tijd voor. Buiten het uitgebrande gebouw hoor ik de regen vallen, zware druppels die luid op zeildoek kletsen. Het regenwater dringt ook naar binnen en sijpelt door de gapende gaten in het dak omlaag door vloeren van rot hout en kapotte trappen. Hij beweegt en een zachte kreun ontsnapt aan zijn lippen. Ik hoor hem mijn naam zeggen en buig me opnieuw over hem heen.

‘Alles komt goed. We overleven het wel,’ zeg ik tegen hem, ook al heb ik geen enkele reden om aan te nemen dat het waar is. Ergens daarbuiten of boven ons probeert een man, van wie ik ooit dacht te houden, samen met een stel andere mannen die ik niet kon identificeren, ons te vermoorden, en zo een vreselijk geheim te verhullen dat ik heb ontdekt. Ik ben zelf ook gewond en heb zoveel pijn dat ik misschien flauwgevallen zou zijn als ik niet had geweten dat ik daarmee mijn doodvonnis zou tekenen in dit onbewoonbaar verklaarde gebouw in de Lower East Side van Manhattan. Er zit iets diep in mijn rechterdij. Misschien een kogel of een grote houtsplinter of misschien een spijker. Het is zo donker dat ik met moeite het grote gat in mijn spijkerbroek kan zien, en dat mijn bloed de spijkerstof donker heeft gekleurd. Ik voel me duizelig, de wereld draait, maar ik hou vol.

Ik hoor ze nu boven ons stommelen en zie door de gaten in de vloeren de lichtbundels van hun zaklampen elkaar kruisen in het donker. Ik probeer mijn ademhaling onder controle te krijgen; ik klink als een puffende stoomtrein. Ik hoor een van de mannen tegen de anderen zeggen: ‘Ik denk dat ze erdoor zijn gevallen. Ze liggen beneden.’ Ik wacht op een antwoord dat niet komt en dan hoor ik ze afdalen over krakend hout.

Hij beweegt zich. ‘Ze komen eraan,’ zegt hij, zijn stem niet meer dan een gerasp. ‘Maak dat je wegkomt, Ridley.’

Ik zeg niets terug. We weten allebei dat ik hem niet achterlaat. Ik trek aan hem en hij probeert op te staan, maar de pijn is af te lezen aan zijn gezicht, luider dan de schreeuw die hij onderdrukt om ons een paar minuten langer te beschermen. We gaan hier samen weg of we gaan helemaal niet. Ik sleur hem over de vloer – ook al weet ik dat ik hem niet zou mogen verplaatsen – naar een oude, beschimmelde bank die ondersteboven bij de muur ligt. Het is niet ver, maar ik zie dat zijn gezicht bleek wordt en vreselijk vertrekt van de pijn. Terwijl ik hem voortsleur, verliest hij opnieuw het bewustzijn en voelt op slag ruim twintig kilo zwaarder. Maar ik heb alle vier zijn ledematen zien bewegen, en dat is toch iets. Ik realiseer me dat ik bid terwijl ik hem voorttrek; mijn been gloeit, mijn kracht ebt weg. Alstublieft God, alstublieft God, alstublieft God, steeds opnieuw, als een mantra.

Doordat de bank gekanteld ligt is er een kruipruimte ontstaan bij de muur, net groot genoeg voor ons tweeën. Ik sleep hem erin en ga op mijn buik naast hem liggen. Ik trek een oud krat naar de rand van de bank en kijk door de spleten tussen de latten. Ze zijn dichterbij gekomen en ik weet zeker dat ze ons gehoord hebben, want ze zijn gestopt met praten en hebben hun zaklampen uitgedaan. Ik hou het pistool met beide handen vast en wacht. Ik heb nooit eerder een pistool afgevuurd en ik weet niet hoeveel kogels er nog over zijn. Ik denk dat we hier gaan sterven.

‘Ridley, alsjeblieft, doe dit niet.’ De stem galmt in het donker en komt van boven mij. ‘We kunnen dit oplossen.’

Ik zeg niets. Ik weet dat het een truc is. Er kan niets meer worden opgelost; we zijn allemaal al te ver gegaan. Ik heb volop kansen gehad mijn ogen te sluiten en terug te keren naar de droom van mijn vorige leven, maar die heb ik geen van alle benut. Had ik dat wel moeten doen? Die vraag is lastig te beantwoorden als de schimmen naderen.

‘Zes,’ fluistert hij.

‘Wat?’

‘Je hebt nog zes kogels.’

2

Tot voor kort gebeurde er vrij weinig in mijn leven. Wat niet wil zeggen dat ik gewoon voortsukkelde tot die ene gebeurtenis waarvan ik je zo deelgenoot zal maken en die mijn wereld op z’n grondvesten deed schudden. Hoewel, nu ik terugkijk op mijn oude leven komt voortsukkelen aardig in de buurt. En toch ben ik ervan overtuigd geraakt dat niet alleen die ene gebeurtenis maar een oneindig aantal kleine beslissingen de omstandigheden creëerde die mij en anderen om mij heen zo hebben veranderd. Mensen zijn gestorven, levens zijn ontwricht, de waarheid heeft ons niet zozeer bevrijd als wel een zorgvuldig opgebouwde façade weggerukt, zodat wij naakt achterblijven en opnieuw moeten beginnen.

Ik heet Ridley Jones, en toen dit allemaal begon, was ik een tweeëndertigjarige vrijgezelle schrijfster die in een appartement in East Village woonde. Ik huurde het al vanaf mijn studietijd aan de nyu, op de tweede verdieping van een klein flatgebouw zonder lift op de hoek van First Avenue en Eleventh Street, boven pizzeria Five Roses. De voordeur met het zwarte hek, de schemerige gangen en verzakkende vloeren, de overal aanwezige geur van knoflook en olijfolie – dit alles verleende het gebouw een zekere charme. Bovendien was het appartement met achthonderd dollar per maand spotgoedkoop. Als je New York kent, weet je dat dat een belachelijk lage huur is – zelfs voor een klein eenslaapkamerappartement van vierenzeventig vierkante meter dat uitkijkt op een binnenplaatsje waar bijna de hele dag honden blaffen, zelfs wanneer je alleen uitzicht hebt op de huurders in een tegenoverliggend flatgebouw met eenzelfde leven als ik. En die hun leven net zo belangrijk leken te vinden als ik het mijne. Maar het was een goede stek en ik was er gelukkig. Zelfs toen ik me iets beters kon veroorloven, bleef ik er wonen. Alleen al vanwege de troost van een vertrouwde ruimte en de nabijheid van de beste pizza’s van New York.

Je vraagt je misschien af hoe ik aan mijn voornaam kom. Mijn vader, dr. Benjamin Jones, een kinderarts uit New Jersey die in een ouderwets, comfortabel victoriaans huis woont met mijn moeder, een voormalige danseres en huisvrouw, van wie hij al houdt (en zij van hem) sinds de dag dat ze elkaar in 1960 op de Rutgers University ontmoetten, heeft zich altijd beklaagd over zijn alledaagse achternaam. Hij vond het een naam die je iemand geeft als je niet wilt dat mensen weten wie je bent, net zoals Smith. Op latere leeftijd schaamde hij zich bijna voor de gewoonheid ervan. Hij werd opgevoed in een uitgestrekte, grauwe buitenwijk van Detroit, Michigan, door gewone mensen die een gewoon leven voor hem zagen weggelegd. Maar hij vond zichzelf niet zo gewoontjes, en toen hij uiteindelijk zijn kinderen een naam moest geven, wilde hij hun niet het gevoel geven dat ook van hen werd verwacht dat ze gewoon zouden zijn. Hij noemde mij Ridley, naar Ridley Scott, de filmregisseur... hij was nogal een filmfanaat. Hij vond het een zeer ongebruikelijke voornaam voor een meisje, iets speciaals, en hoopte mij zo aan te moedigen een bijzonder leven te leiden. En hij vond dat ik dat, als schrijfster in New York, ook deed.

Ik vermoed dat ik, zelfs vóór de gebeurtenissen die ik met je ga delen, op mijn eigen manier ook bijzonder was, maar alleen omdat ik van mijn ouders hield en zij van mij, omdat ik mijn leven als volwassene merendeels gelukkig heb doorgebracht, omdat ik bijna alles aan mezelf oké vind (behalve mijn dijen), en hou van mijn werk, mijn vrienden en het appartement waarin ik woon. Ik heb goede relaties gehad met mannen, hoewel ik tot voor kort nooit kon zeggen dat ik de ware liefde heb gekend. Als je in New York woont, weet je dat dat soort dingen werkelijk bijzonder zijn.

Maar er was zo veel wat ik niet wist; er lagen zo veel geheimen verborgen in een verleden waarvan ik het bestaan niet kon vermoeden. Ik wil die onwetendheid niet aanvoeren als de reden voor mijn betrekkelijke gelukzaligheid, maar jij zult daar wel anders over denken. Er is nu zonder twijfel iets in me veranderd. Ik leef nu in een andere wereld, en geluk, ware vrede, lijkt ongrijpbaar. De vrouw die ik ooit was, lijkt hopeloos naïef. Ik benijd haar.

Als ik terugkijk op mijn leven, verwonder ik me erover dat de belangrijke beslissingen niet bepalend zijn geweest voor hoe mijn leven is verlopen. Het gaat om die kleine, ogenschijnlijk onbeduidende beslissingen. Denk daar eens over na. Denk aan de onverwachte gebeurtenissen die je leven hebben beïnvloed. Moest je toen in de meeste gevallen niet in een paar seconden besluiten iets wel of niet te doen? Waren het geen kleine beslissingen die je een straat lieten oversteken om jezelf in of buiten gevaar te brengen? Dat zijn de dingen die uiteindelijk je leven bepalen. Met wie je trouwt, welk beroep je kiest en hoe je bent opgevoed – ja, dat is het grote plaatje. Maar, zoals ze zeggen, het venijn zit in de details.

Nou, laat ik maar beginnen.

Het was op een maandagochtend in New York. De herfst maakte plaats voor de winter. Het late mooie weer was voorbij en de eerste kilte hing in de lucht. Dit was mijn favoriete jaargetijde: de benauwde warmte en vochtigheid binnen de betonnen muren waren verdwenen en lieten een stad achter die fris en nieuw aanvoelde.

Toen ik die maandag wakker werd, zag ik aan het schaarse licht dat moeite leek te hebben door mijn raam binnen te komen, dat het een grijze dag was. De ruit was bedekt met regendruppels en dat kleine detail zorgde ervoor dat ik een beslissing nam. Ik reikte van onder mijn donzen dekbed naar de draadloze telefoon die naast mijn bed lag, checkte mijn nummerweergave en belde.

‘Met de praktijk van dr. Rifkin,’ zei een stem, zo vlak en hard klinkend als een trottoir in de stad.

‘Met Ridley Jones,’ zei ik, een schorre keel voorwendend. ‘Ik heb een zware verkoudheid te pakken. Ik kan misschien langskomen, maar ik wil de tandarts niet aansteken.’ Ik voegde er voor de zekerheid een pathetische kuch aan toe. Dr. Rifkin was mijn tandarts, een klein gnoomachtig mannetje die al sinds mijn eerste studiejaar aan de nyu voor mijn tanden had gezorgd. Met zijn lange, witte baard en dikke buik, zijn geblokte overhemd onder een paar bretels, zijn orthopedische schoenen, en een innemend waggelend eendenloopje, stelde hij mij altijd teleur met zijn zware Long Island-accent. Hij had eigenlijk een Schot moeten zijn. Hij had me eigenlijk ‘lass’ moeten noemen.

‘Laten we maar een nieuwe afspraak maken,’ zei de assistente op informele toon, alsof ze me niet geloofde maar het haar niet kon schelen.

En zo kreeg ik mijn vrijheid terug. Ik moet zeggen dat vrijheid waarschijnlijk het belangrijkste voor mij is, nog belangrijker dan jeugd, schoonheid, roem of geld. Belangrijker dan liefde zou ik niet willen zeggen. Maar sommige mensen die mij goed kennen, beweren dat het bij mij diep vanbinnen niet veel scheelt. Een van die mensen was Zachary.

‘Ontbijt bij Bubby’s?’ vroeg ik toen hij opnam. Er viel een stilte waarin ik hem in bed hoorde omdraaien. Een paar maanden geleden had ik misschien wel naast hem gelegen.

‘Moet je niet werken?’ vroeg hij.

‘Ik zit momenteel tussen twee opdrachten in,’ zei ik met gespeelde verontwaardiging. Het was niet gelogen: ik zat als freelancer te wachten op een nieuwe opdracht. Maar dat was om een aantal redenen geen probleem.

‘Hoe laat?’ vroeg hij. Ik hoorde in zijn stem de droeve mengeling van hoop en spijt die ik vaak hoorde wanneer we met elkaar spraken.

‘Over een uurtje?’

‘Oké, zie je dan.’

Zachary was de man met wie ik had moeten trouwen. Het was ook de bedoeling geweest dat we zouden trouwen. Onze levens waren al vanaf onze kindertijd met elkaar vervlochten. Mijn ouders hielden van hem, misschien zelfs meer dan van mijn eigen broer. Mijn vrienden waren dol op hem: zijn hoogblonde haar en heldere ogen, zijn atletische lichaam, zijn succesvolle particuliere kindergeneeskundige praktijk, de wijze waarop hij mij behandelde. Zelfs ík vond hem leuk. Maar toen het erop aankwam ja te zeggen, schrok ik terug. Waarom? Bindingsangst? Een heleboel mensen denken dat over mij. Maar ik denk van niet. Het enige wat ik kan zeggen, is dat eeuwig en Zachary gewoon niet bij elkaar leken te passen. Ik kon het niet precies verklaren. We waren dik bevriend, hadden goede seks, waren allebei verzot op de dinosauruszaal in het Natuurhistorisch Museum en vanille-ijs van Häagen-Dazs, om twee dingen te noemen. Maar liefde is toch meer dan de som der delen? Uiteindelijk gaf ik zo veel om hem dat ik vond dat hij iemand verdiende die meer van hem hield dan ik. Als die logica je enigszins ontgaat, dan ben je niet de enige. Mijn ouders en Zacks moeder, Esme (met wie ik soms een hechtere band voelde dan met mijn eigen vlees en bloed) waren nog altijd gevloerd door mijn besluit. Vanaf onze kindertijd hadden ze de (niet zo) geheime fantasie gekoesterd dat Zack en ik een stel zouden vormen. Ze waren in de wolken toen we met elkaar uitgingen. En toen we uit elkaar gingen, hadden zij het er waarschijnlijk nog moeilijker mee dan Zack en ik.

Die ochtend probeerden Zack en ik vrienden te zijn. Ik had onze relatie zo’n halfjaar eerder beëindigd en we worstelden met zijn teleurstelling en gekwetste gevoelens (en volgens mij trots) om tot een, naar ik hoopte, blijvende vriendschap te komen. Het leidde tot ongemakkelijke situaties, maar er gloorde hoop.

Ik rolde van mijn bed af en duwde het terug tegen de muur. Weet je nog dat ik vertelde dat het gebouw verzakt? Nou, er zit letterlijk een kuil in de vloer van mijn slaapkamer. En aangezien mijn bed van die zwenkwieltjes heeft, kom ik soms, vooral na een rusteloze nacht, bij het wakker worden tot de ontdekking dat het naar het midden van de kamer is gerold. Het is een klein ongemak. Sommigen zouden het zelfs een charmante eigenaar-digheid van wonen in East Village noemen.

In de douche draaide ik de warmwaterkraan open en deed de deur dicht om mijn smalle, zwart-met-wit betegelde badkamer met stoom te vullen. Luisterend naar het getik van de regen, liep ik naar de keuken om koffie te zetten. Ik stond te mijmeren, nog maar half wakker, toen het espressoapparaat siste en de geur van verse koffie verspreidde. In de verte hoorde ik de straatgeluiden van First Avenue en ik rook de versgebakken broodjes bij Veniero, de bakkerij achter mijn flat, waarvan het ventilatiesysteem op de binnenplaats uitkwam. Ik keek naar de overkant van de binnenplaats: de knappe gitaarspeler had zijn rolgordijn nog niet opgetrokken; het homopaar had zich al aangekleed voor het werk en zat aan hun keukentafel met grote mokken zwarte koffie, de blonde las The Village Voice en zijn donkerharige geliefde The Wall Street Journal; het jonge Aziatische meisje deed, zoals elke ochtend, haar yoga-rekoefeningen, terwijl haar huisgenote in de kamer ernaast hardop een script leek voor te dragen. Omdat het zo koud was, waren alle ramen dicht en speelden al deze levens zich voor mij af als op televisieschermen zonder geluid. Ze hoorden bij mijn ochtendritueel, zoals ik misschien bij hun ochtendritueel hoorde als ze toevallig uit hun raam keken en mij bij mijn espressoapparaat zagen wachten.

Zoals gezegd zat ik tussen opdrachten in. Ik had voor het tijdschrift New York net een profiel geschreven over Rudy Giuliani, en daar was ik heel behoorlijk voor betaald. Ik had nog een paar ijzers in het vuur: artikelen die ik had voorgesteld aan redacteuren die ik kende bij Vanity Fair, The New Yorker en The New York Times. Aangezien ik bijna zeven jaar lang geregeld opdrachten had gekregen, vertrouwde ik erop dat een van die ideeën een nieuwe opdracht zou opleveren, hoewel ik hoopte dat dat nog even duurde. Ik maakte me er verder weinig zorgen over. In het begin was een leven als freelance schrijfster nogal een worsteling geweest. Als mijn ouders mijn karige inkomen niet hadden aangevuld nadat ik was afgestudeerd aan de universiteit, had ik waarschijnlijk weer bij hen moeten intrekken. Maar aangezien ik wel een greintje talent heb, een professional ben die deadlines haalt, plus een schrijfster zonder al te groot ego die niet tegenspartelt als er aan haar teksten wordt gesleuteld, had ik een reputatie opgebouwd en een aantal goede contacten gelegd. De rest is gewoon hard werken.

Desondanks had ik mij wellicht comfortabeler gevoeld als mijn oom Max niet was overleden, nu bijna twee jaar geleden. Max was een oom die eigenlijk geen oom was, maar mijn vaders beste vriend uit Detroit, waar ze samen waren opgegroeid. Als zonen van arbeiders in een autofabriek woonden mijn vader en Max achttien jaar lang in dezelfde buitenwijk. Terwijl mijn vader uit een hecht gezin kwam – mijn grootouders waren hard werkende ‘blauwe boorden’ – was Max’ vader een alcoholist geweest die fysiek geweld niet had geschuwd. Op een avond, toen Max zestien was, had het geweld van zijn vader fatale gevolgen. Max’ moeder werd door zijn vader in een coma geslagen waaruit ze nooit meer ontwaakte. Mijn grootouders besloten Max niet onder voogdij van de staat te laten plaatsen, maar namen hem op in hun gezin en slaagden er op een of andere manier in zowel hem als mijn vader te laten studeren.

Mijn vader volgde een medische opleiding en werd later de kinderarts die hij tot op de dag van vandaag is gebleven. Max ging in onroerend goed en werd een van de grootste projectontwikkelaars aan de oostkust. Hij bleef voortdurend proberen mijn vader en grootouders terug te betalen. Omdat mijn grootouders zijn geld ronduit weigerden, legde hij iedereen in de watten met Caribische cruises en schandalig dure verjaardagscadeaus: van fietsen tot nieuwe auto’s. We waren uiteraard dol op hem. Hij is nooit getrouwd en omdat hij zelf geen kinderen had, behandelde hij mijn broer Ace, en mij als zijn eigen vlees en bloed.

Hij kwam op iedereen over als een gelukkig man. Je zag hem zelden zonder glimlach op zijn gezicht en hij had altijd een schaterlach paraat. Maar ik herinner me dat ik zelfs als kind een diepe droefheid in hem voelde. Ik herinner me dat ik in zijn blauwe ogen keek en verdriet rond die wimpers zag, een verdriet dat soms zijn mondhoek omlaagtrok. Ik herinner me dat hij een glazige blik kreeg, in gedachten verzonk als hij dacht dat er niemand keek. En ik herinner me hoe hij naar mijn moeder Grace keek – alsof zij een prachtige prijs was die aan iemand anders was toegekend.

Oom Max was alcoholist, maar omdat hij vrolijk werd als hij had gedronken, leek niemand dat erg te vinden. Op kerstavond, twee jaar geleden, was hij na vertrek bij het huis van mijn ouders, waar wij de avond samen hadden doorgebracht, nooit thuisgekomen. Na ons te hebben verlaten, was hij blijkbaar gestopt bij een bar. En enkele uren later was hij in zijn zwarte vierdeurs Mercedes gestapt en vanaf een brug het ijskoude water in gereden. Ongeluk of zelfmoord? We zullen het nooit weten, hoewel het ontbreken van remsporen erop wees dat hij op het allerlaatste moment niet op de remmen had getrapt. Het ijzelde die avond. Misschien kwam het daardoor: dat het rubber van de banden geen grip kon krijgen op de gladde weg. Of misschien had hij het bewustzijn verloren achter het stuur en het niet zien aankomen. We gaan er liever van uit dat het een ongeluk was, want het alternatief zou ons blijven kwellen.

We waren als familie getroffen, maar mijn vader nog het meest; hij had iemand verloren met wie hij vrijwel heel zijn leven had gedeeld. Het voelde nog altijd niet goed om kerstavond te vieren – een avond die wij allemaal met Max hadden doorgebracht en waarop wij hem hadden verloren.

In zijn testament had hij het merendeel van zijn geld nagelaten aan mijn ouders en aan de Maxwell Allen Smiley Foundation. Hij had dat fonds al lang vóór mijn geboorte opgericht, en het financierde een groot aantal liefdadigheidsinstellingen die hulp en onderdak boden aan mishandelde vrouwen en kinderen. Maar hij liet mij en mijn broer Ace, ook een grote som geld na. Met de hulp van een accountant werd mijn deel van het geld verstandig geïnvesteerd. Bijgevolg had ik nu de vrijheid die ik zo koesterde. Mijn broer had het geld daarentegen in zijn aderen gespoten. Tenminste, dat nam ik aan. Maar dat is een ander verhaal.

Die ochtend dacht ik daar allemaal niet aan. Ik verheugde me alleen op een dag voor mezelf, een dag waarop ik kon doen wat ik wilde. Ik douchte, föhnde mijn haar, trok mijn vier jaar oude Levi’s aan – in de loop der tijd vervaagd, als een herinnering – een felrood sweatshirt van Tommy Hilfiger, mijn Nikes en een Yankee-honkbalpetje. Zo ging ik de deur uit. Als ik toen had geweten wat mij boven het hoofd hing, had ik mij in de deuropening omgedraaid om vaarwel te zeggen tegen een bijzonder prettig bestaan, een benijdenswaardig eenvoudig, comfortabel en gelukkig leven. Uiteraard niet perfect, maar achteraf gezien kwam het daar dicht bij in de buurt.

Op de gang probeerde ik zo stil mogelijk te zijn. Ik had het sterke vermoeden dat Victoria, mijn bejaarde buurvrouw, achter haar deur stond te luisteren wanneer ik mijn appartement in en uit ging. Die wetenschap deed mij muisstil naar binnen of buiten sluipen. Niet dat ik een hekel aan haar had. Alleen zorgden haar eenzaamheid en mijn mededogen ervoor dat een ontmoeting een oponthoud van tien tot twintig minuten betekende. Maar die ochtend bleek ik niet stil genoeg. Toen ik mijn deur op slot deed, hoorde ik die van haar opengaan.

‘Excuseer,’ fluisterde ze. ‘Is daar iemand?’

‘Hoi, Victoria. Goedemorgen.’ Eigenlijk wilde ik meteen naar de trap lopen.

Victoria was zo dun en bleek als een vel papier. Haar onvermijdelijke ochtendgewaad met bloemetjesdessin hing van haar lichaam alsof het de kleerhanger nooit had verlaten. Op een gegeven moment had ze haar eigen haar vervangen door een leigrijze pruik die eruitzag alsof ze er met een schaar happen had uitgeknipt. De huid van haar gezicht vertoonde diepe rimpels en leek als gesmolten was naar beneden te zijn gedropen. Ze beweerde trots, minstens één keer bij elke ontmoeting, dat ze nog haar eigen tanden had. Helaas waren dat er nog maar vijf of zes. Ze fluisterde eerder dan dat ze sprak, alsof ze vreesde dat anderen, net als zij, achter hun deur stonden te luisteren. Ik had Victoria altijd aardig gevonden, hoewel we meestal elke dag hetzelfde gesprek hadden en ze elke dag opnieuw was vergeten wie ik was. Ze vertelde me altijd over haar drie broers, die alle drie politieagent waren geweest en inmiddels waren overleden. Ze vertelde dat ze nooit van plan was geweest in het appartement te blijven wonen, dat ze ooit had gedeeld met haar moeder, ook overleden, maar dat ze er op een of andere manier nooit toe was gekomen te verhuizen.

‘Ach, leefden mijn broers nog maar...’ zei ze die ochtend, met steeds zachter wordende stem. ‘Ze waren alle drie politieagent, moet je weten.’

‘Ze moeten heel moedig zijn geweest,’ antwoordde ik, verlangend naar de trap kijkend, maar met een stap in haar richting. Van alle antwoorden die ik Victoria in de loop der jaren had gegeven, leek zij deze reactie het meest op prijs te stellen.

‘O ja,’ zei ze met een breder wordende glimlach. ‘Héél moedig.’

Ze had haar deur op een kier gezet en ik kon net een glimp van haar opvangen: haar ochtendgewaad met de paarse bloemetjes, haar been met steunkous, haar grijze orthopedische schoen.

Victoria leefde in een tijdcapsule met antiek meubilair en dichtgetrokken gordijnen. Alles in haar appartement was minstens vijftig jaar ouder dan ik – versleten door de tijd en dagelijks gebruik, merendeels bedekt met stof, en allemaal zo zwaar, zo onverzettelijk dat het nooit verplaatst leek te zijn. Zware eikenhouten kleerkasten en commodes, brokaten banken en oorfauteuils, vergulde spiegels, een kleine vleugel met een stel vergeelde foto’s erop. Ik kwam alleen binnen als ik boodschappen voor haar had gedaan of een gloeilamp moest indraaien. Het was onmogelijk het appartement te verlaten zonder iets van haar droefheid en eenzaamheid als een onzichtbare mantel met me mee te dragen. Er hing een geur die ik inmiddels benoemde als levensrot. Een leven in ontbinding, bedorven doordat het niet werd gebruikt.

Ik vroeg me soms af welke keuzes zij in haar leven had gemaakt die ertoe hadden geleid dat ze uiteindelijk alleen was overgebleven. Zoals ik al zei, dat is iets waar ik nu meer dan ooit over nadenk: keuzes. De kleine, de grote. Misschien had ze ooit, net als ik, een schat van een man gekend die genoeg van haar hield om haar ten huwelijk te vragen; misschien had zij hem, net als ik, afgewezen om redenen die ze zelf niet eens begreep. Wie weet was dat de eerste keuze geweest die tot dit leven had geleid.

Af en toe kwam haar nicht uit Long Island op bezoek (donzig haar, rode wollen driekwartjas, praktische schoenen); driemaal per week kwam er iemand van thuiszorg (steeds andere mensen die zich net zo energiek en enthousiast toonden als baardragers); en ik had een paar keer mensen van Tafeltje Dekje gezien. Ik woonde al ruim tien jaar in die flat, maar ik had haar het appartement nooit zien verlaten. In mijn ogen leek het alsof zij het niet kón verlaten. Dat ze zou verkruimelen tot een hoop stof zodra ze vanuit haar appartement op de tegelvloer van de gang stapte.

‘Als ze nog zouden leven, zouden ze in elk geval iets hebben gedaan aan al het lawaai dat van boven komt,’ kweelde Victoria. Haar stem klonk als een bromtol die vaart begon te minderen.

Ik had hem ook gehoord: de nieuwe buurman die gisteravond zijn spullen via de trap omhoog had gesjouwd. Het had me niet zo nieuwsgierig gemaakt dat ik mijn hoofd buiten de deur had gestoken.

‘Hij is nog bezig met verhuizen, Victoria. Maak je geen zorgen. Hij zal binnenkort vast minder herrie maken.’

‘Weet je dat ik al mijn eigen tanden nog heb?’

‘Dat is geweldig,’ zei ik met een glimlach.

‘Je lijkt me een aardig meisje,’ reageerde ze. ‘Hoe heet je?’

‘Ridley. Als je me nodig hebt... ik woon hiernaast.’

‘Dat is een vreemde naam voor zo’n mooi meisje,’ zei ze, waarbij ze haar tandvlees ontblootte. Ik zwaaide en liep verder.

Grijze stenen treden en muren, een rode leuning en zwart-witte tegelvloeren voerden me naar beneden. Op de eerste verdieping zag ik de tl-buis aan het plafond flikkeren, doven en weer tot leven komen, zoals alle verlichting in het gebouw. Er was een ernstig probleem met de elektriciteit, maar Zelda, mijn huisbazin, leek niet van plan dit probleem te verhelpen.

‘Wat? Denk je dat ik geld heb om dit vervloekte gebouw opnieuw te laten bedraden? Wil je soms dat ik je huur verhoog?’ foeterde ze wanneer ik erover klaagde. Daarmee was de kous eigenlijk af. Ik zorgde er alleen voor dat niets in het appartement mijn vluchtroute naar de nooduitgang blokkeerde.

Op de begane grond, in de smalle gang die uitkwam bij het voorportaal met het hek, zag ik een memo op mijn brievenbus, die ik uit pure luiheid al sinds vrijdag niet had geleegd. Te veel tijdschriften! riepen de rode, woeste krabbels van de postbode mij bestraffend toe. Ik kon de brievenbus nauwelijks openkrijgen, want die zat volgepropt met enveloppen, rekeningen, reclamedrukwerk, catalogi en afleveringen van Times, Newsweek, New York en Rolling Stone. Ik wist alles er met moeite uit te trekken en rende weer de drie trappen op naar mijn appartement, opende de deur, gooide alles naar binnen, sloot de deur en vertrok opnieuw.

Ik zie je denken: waarom moet ik dit allemaal weten, al die details over haar vertrek uit het gebouw? Maar die twee confrontaties, die onbeduidende keuzes die ik maakte voordat ik de straat op ging, veranderden alles. Als ik anders in elkaar had gezeten, was ik mogelijk niet gestopt om met Victoria te praten. Of misschien zou ik langer met haar hebben gepraat. Ik had mijn brievenbus straal voorbij kunnen lopen, zonder de memo van mijn postbode te zien. Of ik had die memo simpelweg kunnen negeren. Het gaat om al die keuzes die we hadden kunnen maken, al die dingen die we hadden kunnen doen. Die we pas kristalhelder voor ons zien als het moment al lang is vervlogen. Als ik het gebouw een halve minuut eerder of later had verlaten, zou ik je dit verhaal nu niet kunnen vertellen. Ik zou niet zijn wie ik nu ben.

Nog meer kleine beslissingen op straat. Ik was aan de late kant, dus in plaats van rechts af te slaan en naar TriBeCa te lopen (een lange wandeling, dat geef ik toe, maar absoluut te doen als je er de tijd voor hebt), liep ik naar de stoeprand om een taxi aan te houden. Toen zag ik hen. Een jonge moeder met kastanjebruin haar in een hoge, strakke paardenstaart en een baby in een kinderwagentje, met haar andere kind, een peuter, aan de hand. Ze stonden voor het stoplicht te wachten. Eigenlijk was er niets bijzonders aan hen te zien. Ik bedoel: niet iets wat de meeste mensen zou opvallen. Ik werd alleen getroffen door het contrast met Victoria: de schoonheid en energie van die jonge levens in vergelijking met de trieste en eenzame schemering van het andere leven dat ik zojuist had gezien.

Ik bekeek de moeder. Een kleine vrouw, maar ze straalde die kracht uit die jonge moeders lijken te bezitten – het vermogen te duwen en dragen, handjes vast te houden en een miljoen behoeften en bewegingen te overzien; de zenboeddhistische kalmte waarmee ze uit het voorvakje van een luiertas een afsluitbaar plastic zakje met snoepjes tevoorschijn haalden op het moment dat een gezichtje begon te sippen; de wijze waarop ze hun gezicht de juiste uitdrukking konden verlenen om mededogen en begrip over te brengen op een peuter die nauwelijks kon praten. Het was een musical, een symfonie, en ik stond even in vervoering te kijken. Toen richtte ik mijn aandacht op de naderende zee van taxi’s... halfnegen op een regenachtige maandagmorgen. Vergeet het maar! Niet één daklicht dat aangaf dat er een taxi vrij was, en op alle straathoeken stonden een paar ongeduldige forenzen op de uitkijk voor dezelfde taxi. Ik legde mij erbij neer dat ik te laat zou komen en besloot koffie te halen. Maar toen mijn ogen terugdwaalden naar het gezinnetje aan de overkant van de straat, ging er een schok door mij heen. De moeder staarde in de kinderwagen en de peuter, die misschien een seconde was vergeten, was van het trottoir op straat gestapt. De verkeersstroom was tijdelijk opgedroogd, maar nu bevond het jongetje, met zijn vale spijkerbroek, rode dikke overjas en zwarte gebreide mutsje, zich midden op de rijbaan van een naderend wit bestelbusje. Met één blik op het busje zag ik de chauffeur driftig in zijn mobiele telefoon praten; hij leek de weg voor hem te zijn vergeten.

Iedereen zegt altijd: ‘Alles gebeurde in een flits.’ Maar ik herinner me elke seconde. Ik leek te worden afgeschoten uit een pistool, gedachteloos en met slechts één doel voor ogen. Ik rende de straat op. Ik herinner me dat de jonge moeder opkeek van de kinderwagen toen mensen begonnen te schreeuwen. Ik zag de uitdrukking op haar gezicht veranderen van verbijstering in doodsangst. Ik zag de mensen op straat omdraaien en staren, zag het jongetje, zich van geen gevaar bewust, naar mij toe waggelen. Ik voelde het harde beton onder mijn voeten, hoorde het bloed in mijn oren suizen. Ik was compleet gericht op het jochie, dat mij plots aankeek met een perplexe glimlach toen ik me met uitgestrekte armen vooroverboog, hem wilde oppakken terwijl ik rende. Alles vertraagde, behalve ik; de tijd kwam geeuwend tot stilstand, maar ik was een raket. Ik voelde de warmte van zijn lijfje, de zachtheid van zijn jas, toen ik hem met één arm opschepte. Ik zag de grille van het busje en voelde het metaal van het spatbord mijn voet aantikken toen ik met het kind wegdook. Ik zag het busje doorrijden naar First Avenue, zonder vaart te minderen, alsof het hele drama dat zich voor het voertuig had afgespeeld volledig onopgemerkt was gebleven door de chauffeur. Mijn lichaam voelde gespannen als een snaar; ik had mijn tanden stijf op elkaar geklemd uit vastberadenheid en angst, maar ik ontspande toen ik het jongetje hoorde huilen, hem mij verschrikt zag aankijken. Zijn moeder kwam aanrennen en griste het kind, snikkend in zijn jasje, bij mij vandaan. Zijn tranen gingen van gesnik over in luid gehuil alsof een oerinstinct hem vertelde dat hij zojuist een diepe duisternis had afgewend. Voor nu althans. Mensen dromden om mij heen en keken mij bezorgd aan. Was alles goed met mij? Zelfs toen zou het antwoord nog altijd ‘ja’ zijn geweest.

Oké, nu denk je misschien: ze heeft dus een goede daad verricht. Alles is goed afgelopen. Zo bijzonder is dat niet. En dat ben ik met je eens. Iedereen met een behoorlijk reactievermogen en enig gevoel in zijn lijf zou gedaan hebben wat ik heb gedaan. Maar dit zijn die kleine dingen waarover ik het had. Achter mij, op de hoek van First Avenue en Eleventh Street, stond een fotograaf van de New York Post. Na foto’s te hebben geschoten van een bekende crimineel die uit het politiebureau van het negende district werd vrijgelaten, was hij op de terugweg langsgegaan bij de Five Roses om te zien of die al open was, hetgeen om halfnegen ’s ochtends uiteraard niet het geval was. Hij was de Black Forest Pastry Shop, een banketbakkerij, op de hoek binnengelopen voor koffie en een vruchtentaartje. Die lagen nu allebei op de grond bij zijn voeten, waar hij ze eerder had laten vallen in zijn haast zijn camera te pakken. Hij had alles weten vast te leggen.

3

Er was die week waarschijnlijk niet veel ander nieuws. En goed, de actiefoto van die Post-fotograaf was ook behoorlijk spectaculair, al zeg ik het zelf. De combinatie van die twee bezorgde mij mijn fifteen minutes of fame. Wat moet ik ervan zeggen? Ik genoot met volle teugen. Ik ben niet verlegen en praat nu eenmaal graag, dus ik deed alle interviews: Good Day New York, The Today Show, de Post, de Daily News. Mijn telefoon rinkelde non-stop en eigenlijk vermaakte ik mij opperbest. Mijn bekendheid sloeg over op mijn ouders die in New Jersey door de Record werden geïnterviewd. Zij zijn ook niet verlegen.

Tegen vrijdag was mijn foto in alle lokale televisieprogramma’s en kranten van New York, New Jersey en Connecticut te zien geweest. Het nieuws werd zelfs landelijk opgepikt toen cnn een soundbite van mij uitzond. Mensen hielden me staande op straat om me te omhelzen of de hand te schudden. New York is van nature al een merkwaardige stad, maar als je ‘New Yorker van de week’ bent, wordt het absoluut surrealistisch. Een stad die, ondanks de horden mensen, als ontzettend eenzaam en afstandelijk kan overkomen, leek opeens met opgeheven hoofd te glimlachen. Ik denk dat als iemand in New York een goede daad verricht, we allemaal het gevoel krijgen dat we niet alleen zijn, dat we misschien tóch goed op elkaar letten, ondanks het bewijs van het tegendeel.

‘Je bent niet te geloven, Rid,’ zei Zack toen we iets dronken in de NoHo Star. Het gegalm van talloze gesprekken steeg op en kaatste tegen de hoge plafonds van het restaurant, terwijl de aroma’s uit de Aziatische fusionkeuken zich mengden met de geur van de warme broodjes in het mandje op onze tafel. Ik keek mijn goede vriend aan, want dat was hij altijd gebleven, en was hem dankbaar voor zijn vriendschap.

‘Wat? Dacht je soms dat ik het niet in me had?’ vroeg ik met een glimlach.

Hij schudde zijn hoofd. Daar had je die blik weer: die combinatie van spijt en verlangen en iets anders wat ik niet goed wist te plaatsen. Ik wendde mijn ogen af. Als hij zo naar me keek, voelde ik me zo’n trut.

‘Geloof me... ik wist dat je het in je had. Dat had je al toen we nog kinderen waren: verdediger van de zwakken, cheerleader voor de underdogs.’ Hoorde ik iets van afgunst in zijn stem?

‘Iemand moet het doen,’ zei ik, waarna ik mijn Cosmo naar mijn mond bracht en ervan nipte.

‘Waarom uitgerekend jij?’ vroeg hij. ‘Die vrouw had beter op haar kind moeten passen. Jullie hadden allebei dood kunnen zijn.’

Ik haalde mijn schouders op. Het had volgens mij geen zin over iemand te oordelen of iets te analyseren aan de hand van één moment in iemands leven. Ik was alleen blij dat ik erbij was geweest om erger te voorkomen. Hij ratelde verder, zoals hij wel vaker deed.

‘En al die foto’s van jou... vergeet het maar. Straks word je van alle kanten besprongen door psychopaten. Je had je er beter niet mee kunnen bemoeien.’ Hij schudde afkeurend zijn hoofd, maar ik zag de zorg en het respect erachter. Het was een lieve vent, die vooral bezorgd was om mijn welzijn.

‘Tuurlijk,’ zei ik lachend. ‘Ik had dat kind beter kunnen laten overrijden door een bestelbusje.’

‘Ik heb liever dat hij wordt overreden dan jij,’ zei hij met opgetrokken wenkbrauwen.

‘Je kletst zo ontzettend uit je nek,’ zei ik met een glimlach. Hij zou als eerste voor het busje zijn gedoken om dat kind te redden – die overigens Justin Wheeler heette en drie jaar oud was. Had ik al verteld dat Zack ook kinderarts was? (En ja, mijn vader en hij wijdden hun vrije tijd soms aan dezelfde klinieken en werkten dan samen. Begrijp je nu hoe gecompliceerd die hele relatiebreuk was?) Zijn hele leven stond in het teken van het verzorgen van kinderen, en ik had nooit eerder iemand ontmoet, mijn vader uitgezonderd, die zo gepassioneerd over zijn werk sprak.

‘Maar serieus,’ zei hij op mildere toon, mijn glimlach beantwoordend. ‘Pas goed op jezelf tot dit is overgewaaid.’

Ik tikte mijn glas tegen het zijne om dat te bezegelen.

‘Op de heldin. Op míjn heldin,’ zei hij.

En alles waaide uiteraard over, zodat mijn leven weer het normale ritme hervatte. De maandag erop, een week na de dag dat ik Justin voor het bestelbusje had weggeplukt, merkte ik dat er niet meer werd gebeld voor interviews. Ik werd wel gebeld door een redactrice van Vanity Fair die mij wilde spreken over het artikel dat ik wilde schrijven over Uma Thurman. We maakten een afspraak voor dinsdagmiddag. Ik ging die avond naar bed, nog altijd in de roes van mijn kwartiertje in de schijnwerpers, maar blij dat alles weer normaal werd.

De volgende dag kleedde ik mij netjes aan en nam een taxi naar het kantoor van Vanity Fair in een buitenwijk van New York. Ik had een korte bespreking met de redactrice, een drukke, ietwat gespannen, onvoorstelbaar chique oudere vrouw met wie ik eerder succesvol had gewerkt. Op voorwaarde dat mevrouw Thurman toestemming verleende, spraken we honorarium en deadline af en konden we aan de slag. Ik nam de trein terug naar het centrum, hing wat rond in St.-Mark’s Bookshop en speelde met de gedachte zelf een roman te schrijven. Ik wandelde naar huis, kocht onderweg sandelhoutwierook van een straatverkoper, en toen ik erlangs liep betreurde ik de aanwezigheid van de Gap op de hoek van St.-Mark’s (het mekka van mijn gothic jeugd) en Second Avenue. Het spijt me; de Gap heeft niets te zoeken in dezelfde straat als Trash en Vaudeville.

Tegen de tijd dat ik bij mijn appartement kwam, begon het al te schemeren en rilde ik van de kou in mijn zwarte, gabardine mantel van Tahari; mijn voeten protesteerden luidkeels tegen mijn prachtige maar pijnlijke leren pumps van Dolce & Gabbana. Maar in deze schandelijk dure (zij het fantástische) kledingstukken verdiende ik het mij oncomfortabel te voelen. Zo hoort het: wie modieus wil zijn, moet pijn lijden. Ik wrikte opnieuw een onhandelbare stapel post uit mijn brievenbus, deed mijn schoenen uit en liep in een sukkeldrafje de trap op naar mijn appartement.

Mijn appartement was klein – oké, minuscuul – met een absoluut minimum aan bergruimte. Eigenlijk stond er niet meer dan één kast, aan het eind van een gang die parallel liep met mijn slaapkamer maar nergens heen ging. Het beviel me wel dat dit een limiet stelde aan de hoeveelheid rommel die ik in mijn leven kon laten ophopen. Als het nodig mocht zijn, kon ik waarschijnlijk in één dag al mijn spullen inpakken en verhuizen, en die gedachte stelde me gerust. Wat nogal vreemd was als je bedenkt dat ik er al tien jaar woonde en niet wilde vertrekken. Iets in dat appartement gaf mij het gevoel dat ik ergens thuishoorde en toch vrij bleef. Het was precies ingericht zoals ik het wilde, met comfortabel, pluchen meubilair en kleedjes om de hardhouten vloeren te dempen. De muren waren pas lichtcrème geschilderd. Het was knus, vertrouwd... het was van míj. En tegelijkertijd voelde ik me nergens aan gehecht.

Die avond trok ik mijn makkelijk zittende zwarte yogabroek en sweat-shirt aan, stak mijn haar op en nestelde mij op de chenille bank om mijn post na te kijken. Ik maakte stapeltjes: één voor tijdschriften, één voor rotzooi, één voor rekeningen. En ik begon met sorteren.

Die gedachteloze bezigheid werkte ontspannend. Toen kwam ik bij een grote envelop waarop mijn naam en adres met zwarte pen stond gekrabbeld. Geen afzender. Ik kreeg er een vreemd gevoel bij, ook al was het een volstrekt onschuldige manilla envelop. Achteraf gezien leek er een waarschuwing van uit te gaan, iets kwaadaardigs, iets wat ik natuurlijk negeerde. Ik opende de envelop keurig met een briefopener en haalde er drie dingen uit. Zelfs nu vind ik het wonderlijk hoe zoiets eenvoudigs alles wat ik over mijn leven dacht te weten op losse schroeven kon zetten.

In de envelop zat een krantenknipsel van het Post-artikel met mijn foto. Er zat ook een oude, vergeelde polaroid in de envelop, met daarop een jonge vrouw in een bloemetjesjurk die een meisje op haar heup hield. De vrouw zag er star uit, met een betrokken gezicht. Het kind keek naar haar met glinsterende pretogen en een glimlach om haar mond. Achter hen stond een man: lang, brede schouders, ongelooflijk knap met krachtige gelaatstrekken en scherpe, intelligente ogen. Zijn hand lag bezitterig op de schouder van de vrouw. En iets in zijn blik vertelde me dat hij kwaad in de zin had, al kon ik niet precies zeggen waarom ik dat dacht. Ik kon het gevoel dat mijn keel werd dichtgeknepen niet verklaren, en ook niet waarom de adrenaline plotseling door mij heen pompte, zodat mijn handen gingen trillen. De vrouw op de foto vertoonde zo’n opvallende gelijkenis met mij dat het mijn eigen portret had kunnen zijn. Het kind in haar armen leek op het meisje dat ik had gezien op foto’s van mijzelf, hoewel ik me op dat moment realiseerde dat ik nooit foto’s van mezelf op zo’n jonge leeftijd had gezien.

En er zat een briefje in de envelop. Met een telefoonnummer en een vraag.

Er stond alleen: Ben jij mijn dochter?

4

Ik kan mezelf in een oogwenk terugvoeren naar mijn kinderjaren. Ik kan mijn ogen sluiten en overspoeld worden door de zintuiglijke herinneringen aan mijn jeugd: de aroma’s uit de keuken van mijn moeder; de geur van Old Spice en regenwater bij mijn vader als hij ’s avonds terugkwam van zijn werk; mijn koude vingers omdat mijn vader het altijd warm had en het huis daarom altijd koel werd gehouden. Ik kan mijn ouders horen lachen of zingen, soms ruziën, en later openlijk tegen elkaar schreeuwen toen het echt mis begon te gaan met mijn broer Ace. Ik herinner me mijn groene hoogpolige tapijt en mijn behang van Laura Ashley: roze roosjes met mintgroene stelen op een witte achtergrond. Maar die avond, toen ik met de foto in mijn hand zat, drong zich te midden van alle onschuldige, gelukkige herinneringen aan die jaren één levendige, angstaanjagende herinnering op de voorgrond.

Ik was vijftien en kwam laat thuis van de schoolkrant (ik was op de middelbare school nogal een slimmerik, een sukkeltje). Ik mocht eigenlijk niet met jongens in hun auto meerijden, maar die avond was ik meegereden met een vierdejaars: Frank Alvarez (brede schouders, lang donker haar, eigenlijk een schlemiel maar wel sexy). Toen hij voor de oprit naar mijn huis parkeerde, probeerde hij me te kussen. Ik herinner me dat hij de verwarming in zijn auto hoog had gezet, dat Van Halen speelde op de radio, dat hij een soort wanhopige seksuele energie uitwasemde en veel te veel eau de cologne had opgedaan. Volgens mij was het Polo. Die situatie was allesbehalve bedreigend, en hoewel ik niet ‘op hem’ was, zoals wij keicoole tieners altijd zeiden, voelde ik me gevleid en ik kon bijna niet wachten met uitstappen om mijn vriendinnen te bellen.

Toen ik binnenkwam, zaten mijn ouders met strakke gezichten aan de keukentafel. Mijn vader hield een kop koffie in zijn handen en het leek alsof mijn moeder had gehuild. Het was eigenlijk te vroeg voor mijn vader om thuis te zijn en het avondeten had op moeten staan, maar het was kil in de keuken.

‘O, Ridley,’ zei mijn moeder, alsof ze was vergeten dat ik thuis zou komen. ‘Hoe laat is het?’ Mijn moeder was een kleine, meisjesachtige vrouw, heel petieterig met fijne, gedistingeerde gelaatstrekken en glanzend kas-tanjebruin haar. Ze bewoog zich met de gratie van een danseres en behield die vervlogen ambities in haar onberispelijke lichaamshouding en vooruitgestoken kin. Ze zag er tien jaar jonger uit dan de andere moeders die ik kende, hoewel ze in werkelijkheid ouder was dan de meeste.

‘Wil je even op je kamer wachten, popje?’ zei mijn vader terwijl hij opstond. ‘We gaan straks wel eten.’ Hij stond aan de vooravond van wat wij later zijn Ernest Hemingway-fase zouden noemen, zij het zonder de drank. Hij had een volle, grijzende baard en een beginnend (steeds groter wordend) buikje. Hij was ruim één meter tachtig, met krachtige armen en grote handen. Een omhelzing van hem kon al mijn kinderlijke zorgen wegnemen. Maar die avond knuffelde hij me niet. Hij legde alleen een hand op mijn schouder en bracht mij naar de trap.

Toen ik binnenkwam en hen daar zo zag zitten, vermoedde ik dat ik in de problemen zat omdat ik bij Frank Alvarez in de auto was gestapt, maar ik realiseerde me al snel dat ze niet zo ontdaan konden zijn door zo’n kleine overtreding.

‘Wat is er?’ vroeg ik.

Voordat mijn vader kon antwoorden, denderde Ace de trap af, met een grote rugzak over zijn schouder.

Mijn broer en ik waren in hetzelfde huis door dezelfde ouders opgevoed en slaagden er toch in onze jeugd volslagen anders door te brengen. Hij is drie jaar ouder dan ik. Hij was koppig en ik toegeeflijk; hij opstandig en ik gehoorzaam; hij ongelukkig en boos en ik gelukkig. Lange tijd vormde hij voor mij dé belichaming van stoer zijn. Hij zag eruit als een filmster, met zijn gitzwarte haar en ijsblauwe ogen, licht gespierde lichaam en scherpe kaaklijn. Al mijn vriendinnen waren verliefd op hem, en als je mij had verteld dat hij elke dag vijf minuten eerder opstond dan ik om de zon in de hemel te hangen, had ik je geloofd.

‘Waar ga je naartoe?’ vroeg ik hem, want er hing niet alleen een rugzak over zijn schouder maar ook een bijna voelbaar voornemen te vertrekken en nooit meer terug te komen. Hij had daar al vaak mee gedreigd, en telkens als hij en mijn ouders ruzie hadden, kreeg ik het akelige gevoel dat hij de daad bij het woord zou voegen. Toen hij zich langs mij drong, voelde ik het gat van angst en verdriet in mij gapen.

‘Weg uit dit stinkhol,’ zei hij, met een blik naar mijn vader.

‘Ridley,’ zei mijn moeder. ‘Ga naar boven.’ Er klonk wanhoop in haar stem. Ik slenterde langzaam de trap op, treuzelend met mijn hand op de leuning, en keek naar de drie mensen van wie ik hield en die nu zo ongelukkig en kwaad op elkaar waren dat ik ze nauwelijks herkende. Ze zagen er grauw uit, hun gezicht zo hard als steen.

Ik kon me geen vredig moment tussen Ace en mijn vader herinneren. Telkens als ze zich samen in een kamer bevonden, was het slechts een kwestie van tijd voordat er ruzie uitbrak, en dat was alleen maar erger geworden in de maanden voordat Ace vertrok.

‘Je gaat nergens heen, zoon,’ zei mijn vader. ‘We zorgen ervoor dat je wordt geholpen.’

‘Ik wil je hulp niet. Het is te laat. En je bent mijn vader niet, dus noem me geen zoon.’

‘Let op je woorden, Ace,’ vermaande mijn moeder, maar haar stem klonk breekbaar en tranen welden op in haar ogen.

‘Ridley!’ brulde mijn vader. ‘Naar boven!’

Ik rende de trap op, mijn hart trommelde in mijn borstkas. Ik ging in het donker op mijn hemelbed liggen en luisterde naar het galmen van hun geschreeuw. Ver aan de andere kant van het huis kon ik hun woorden niet verstaan, en dat wilde ik ook niet. Toen Ace vertrok, sloeg hij de voordeur zo hard dicht dat ik het in mijn kamer voelde. Er volgde een stilte die even later werd verbroken door het gesnik van mijn moeder. Uiteindelijk hoorde ik de voetstappen van mijn vader op de trap. Ace zette nooit meer een voet over de drempel van ons huis, en op die avond besefte ik dat niet alles goed afloopt.

Op een bepaald moment in mijn leven had ik wat Ace had gezegd gewoon verdrongen. Of mezelf doen geloven dat zijn woede, zijn verslaving of wellicht beide hem ertoe hadden aangezet die woorden uit te spreken: ‘Je bent mijn vader niet.’ Als ik mijn vader er later naar vroeg, zei hij altijd: ‘Ace bedoelde alleen dat hij zou willen dat ik zijn vader niet was. Maar dat ben ik wel en daar valt niets aan te veranderen, wat er ook tussen ons is voorgevallen.’

‘Ik ben in elk geval blij dat je míjn vader bent, pap,’ zei ik, evenzeer om mezelf een beter gevoel te geven als om hem te troosten.

Toen ik met die papieren in de hand in mijn appartement zat, hoorde ik de woorden van Ace opnieuw in mijn hoofd en ditmaal kon ik ze niet het zwijgen opleggen. Ze leken een sleutel te vormen die een kist met talloze andere vragen ontsloot. Vragen die door de jaren heen in de periferie van mijn bewustzijn hadden rondgezweefd, maar waarvoor ik eigenlijk nooit antwoorden had gezocht. Het waren kleine dingen die wellicht eenvoudig verklaard konden worden... tenzij ze níét verklaard konden worden. Vragen als: Waarom heb ik nooit foto’s gezien van mijn moeder tijdens haar zwangerschap? Waarom waren er geen foto’s van mij vóór mijn tweede levensjaar? Waarom leek ik zelfs niet een beetje op iemand in mijn familie? Die vraagjes tikten nu tegen mijn bewustzijn als motten tegen een lamp.

Ik voelde mij licht paniekerig worden, een beetje melodramatisch. Toen dacht ik terug aan mijn gesprek met Zack. En al die foto’s van jou... vergeet het maar. Straks word je van alle kanten besprongen door psychopaten.

Hij had natuurlijk gelijk. Dit was nu eenmaal New York; gekken hebben weinig aanleiding nodig om in actie te komen. Ik hield de polaroid in mijn hand. Misschien leek die vrouw bij nader inzien toch niet zoveel op mij.

Ik deed wat ik altijd doe in tijden van crisis, kleine of grote. Ik pakte mijn draadloze telefoon om mijn vader te bellen. Voor ik het doorhad stond ik al met het toestel in mijn hand; het paneel lichtte op en wachtte tot ik het nummer toetste. Maar mijn vinger bleef aarzelend boven de gloeiende cijfers hangen, terwijl ik het bloed in mijn oren hoorde suizen. Ik staarde naar de telefoon, niet goed in staat mijn vingers tot actie aan te zetten. Was het niet stom om over zulke onzin te bellen? Boven het gezoem van de kiestoon hoorde ik in de verte een aanhoudend geklop.

Het geluid verstoorde mijn gedachten en het duurde even voordat het tot me doordrong dat er iemand voor de deur van mijn appartement stond. Terugkerend in het heden liep ik naar de andere kant van de kamer, waar ik door het spionnetje gluurde. De man in de gang was een vreemde, maar ik opende de deur op een kier. Ik weet wat je denkt: welke New Yorkse doet nu haar deur open voor een vreemde kerel? Zeker op zo’n moment, na het ontvangen van zo’n briefje.

New Yorkers zijn echt niet gehaaider dan andere mensen. We zijn alleen meer paranoïde. En ik was te zeer afgeleid om voor mijn leven te vrezen. Bovendien, de kerel die ik door het spionnetje zag, wekte mijn interesse. Ofwel: het was een lekker ding. Ik opende de deur en keek hem aan. Hij fronste, handen op de heupen.

Je kunt de chemie voelen. Het is dat vonkje dat je laat weten dat de seks goed zou zijn, héél erg goed zelfs. Je voelt het in je longen en tussen je benen. Het heeft eigenlijk weinig met uiterlijk te maken, maar voor de goede orde: hij had donkerbruin, bijna zwart haar, zo kort geschoren dat het uit weinig meer bestond dan stoppels, diepbruine ogen, zoete lippen die ik al in het kuiltje tussen mijn sleutelbeen en hals kon voelen. Ik kon zien dat hij het ook voelde. Hij vergat heel even zijn boosheid.

‘Luister,’ zei hij, zich snel herstellend. ‘Als je last hebt van het lawaai, kun je dan niet eerst bij mij aankloppen om dat te laten weten in plaats van meteen de huisbazin erbij te halen?’

Alles aan hem leek perfect op te gaan in één slanke, strakke lijn. Hij had wel vlees aan zijn botten – niet kolossaal veel, net genoeg om lenige kracht te suggereren. Ik zag het detail van een tatoeage van onder de rechtermouw van zijn shirt kronkelen.

‘Je vergist je,’ zei ik, terwijl ik niet probeerde te glimlachen in afwachting van zijn gêne. ‘Ik heb de huisbazin niet gebeld.’

Hij liet die informatie een moment tussen ons in hangen en zei toen het enige wat hij kon zeggen: ‘O.’ Er volgde een ongemakkelijke stilte waarin hij zijn gewicht van de ene op de andere voet verplaatste. ‘Sorry.’

‘Geeft niet,’ antwoordde ik, waarna ik de deur dichtdeed.

Hij zag er écht goed uit. Maar ik werd afgeleid door de post die ik had ontvangen. Realistische Ridley kon duidelijk zien dat dit de bizarre capriool van een verwrongen geest moest zijn. Maar er was nog een andere Ridley, ietwat angstig, lichtelijk nerveus, die dacht: er zijn te veel onbeantwoorde vragen. Zoek het uit.

Door het spionnetje zag ik de man weglopen. Ik leunde tegen de muur naast de deur en voelde mij wegzakken. Alles om mij heen leek gewichtloos en ik voelde me licht in mijn hoofd en mijn maag. Ik had je niet kunnen vertellen waarom. Het was misschien een lichte shock. Ik weet niet zeker hoelang ik daar heb gestaan.

Ten slotte liep ik terug naar de bank en pakte opnieuw de foto’s en het briefje. De onderbreking had me ervan weerhouden mijn vader te bellen, en nu leek het niet meer zo urgent als daarnet. Ik legde de foto’s en het briefje terug op tafel en ging op de bank liggen. Ook al was het meubel te groot voor de kamer, ik was er dol op omdat het mij hetzelfde behaaglijke gevoel gaf als een omhelzing. Een verrassend intense droefheid maakte zich van me meester. Ik huilde onbeheerst maar probeerde niet te snikken. De muren en deuren waren dun en ik wilde niet dat iemand het hoorde. Vooral niet de appetijtelijke tatoeageman van boven.

5

Het is niet algemeen bekend, maar ouders lijken op superhelden. Met een paar magische woorden kunnen ze je het gevoel geven dat je drie meter en kogelvrij bent. Ze doden de draken van vertwijfeling en bezorgdheid en laten problemen verdwijnen. Maar dat kunnen ze uiter-aard alleen zolang je een kind bent. Als je volwassen bent geworden, je eigen leven bepaalt, zijn ze niet meer zo machtig als voorheen. Misschien is dat de reden waarom we geen haast maken met opgroeien.

Na een rusteloze nacht en een zeer onproductieve woensdag, met als grootste prestaties het draaien van een wasje in de wasserette beneden en het bereiden van een broodje tonijn, verliet ik mijn appartement en liep naar het path-station in Christopher Street. Al vanaf de dag dat ik in de stad kwam studeren, nam ik elke woensdag de trein naar huis om bij mijn ouders te gaan eten. Ik ging ook vaak in het weekend naar mijn ouders, maar woensdag was onze vaste dag geworden. Esme en Zack kwamen op woensdag ook regelmatig langs, hoewel ze dat niet meer hadden gedaan sinds we uit elkaar waren. Ik voelde me daar schuldig over. Echter, een ander deel van mij was blij. Ik had mijn ouders graag voor mezelf.

‘Ridley. Hoe gaat het met je, schat?’ had Esme eerder die dag aan de telefoon gevraagd. We spraken elkaar nog vrij vaak, en dat vond ik prettig. Zij werkte, al voor mijn geboorte, als verpleegster in diverse klinieken van mijn vader. Esme was meer een suikertante en goede vriendin dan iemand in dienst van mijn vader en de moeder van mijn vriend. Toen ik het uitmaakte met Zack had ik me eigenlijk nog het meest zorgen gemaakt over mijn relatie met haar.

‘Zack zei dat je nogal gestrest overkwam,’ zei ze bijna fluisterend, alsof ze het over een gênant vrouwenprobleem had. ‘Hij maakt zich zorgen.’

Ik wist dat ze het goed bedoelde. Maar ik vond niet dat ik tijdens mijn etentje met Zack gestrest had geleken. Is het niet vreemd als iemand iets over jezelf vertelt wat niet klopt? Mensen zijn volkomen zeker van hun veronderstelling, en hoe meer je ze van het tegendeel probeert te overtuigen, hoe dieper ze hun hakken in het zand lijken te zetten.

‘Nee, Es,’ zei ik, in een poging luchtig te klinken. ‘Het gaat prima.’

‘Echt?’ zei ze, alsof ze tegen een psychiatrische patiënt sprak. ‘Goed. Ik ben blij dat hij het bij het verkeerde eind had.’ Ze geloofde me niet, maar ging er niet verder op in. Toen begon ik te denken: misschien bén ik echt gestrest, en ben ik de enige die dat niet ziet.

Dat haat ik echt aan mezelf. Ik laat me beïnvloeden door wat andere mensen over me denken. Of ze nu gelijk hebben of niet. Misschien weet je wat ik bedoel. Tijdens mijn gesprek met Esme begon ik het gevoel te krijgen dat ik onder stress bezweek. En ik verafschuwde de gedachte dat mensen het over mij hadden, besloten hoe gestrest ik moest zijn, medelijden met me hadden en dat vervolgens tegen me vertelden. Dat lijkt me nogal heerszuchtig en manipulerend. Alsof ze willen dat ik zwak en uitgeput lijk zodat zij zich sterk en verenigd kunnen voelen, superieur aan de arme Ridley die zo gestrest is.

We babbelden een poosje over mijn laatste artikel, haar verslechterde reumatoïde artritis, cadeautips voor de aanstaande verjaardag van mijn moeder. Misschien kwam het gewoon door mijn schuldgevoel, maar ik had, een halfjaar na het voldongen feit, nog altijd het gevoel dat we op eieren moesten lopen omdat ik het hart van haar zoon had gebroken en ieders dromen over een huwelijk en kleinkinderen de grond in had gestampt.

Ik stapte over in Hoboken en begon aan de halfuur durende rit naar het stadje waar ik ben opgegroeid. Vanaf het station was het een kwartiertje lopen naar mijn ouderlijke woning. Het huis, gebouwd in 1919 maar eind jaren tachtig uitgebroken en compleet gemoderniseerd, lag te midden van gigantische eiken en iepen, een waar bastion van Americana. Zó’n soort stadje dus. Je kent het wel. Intens geliefd om het oude warenhuis en de originele gaslantaarns, de kronkelstraten omzoomd met bomen, de mooie huizen neergestreken op perfect verzorgde gazons – een prentbriefkaart, vooral in de herfst en rond de kerst. Het liep tegen vieren toen ik door de voordeur binnenstapte. Ik rook gehaktbrood.

Ik liet de hordeur achter mij dichtklappen en riep: ‘Mam!’

‘O, Ridley,’ zei mijn moeder, die glimlachend uit de keuken verscheen. ‘Hoe is het met je, lieverd?’

Ze gaf mij een lichte omhelzing en hield me toen op armlengte om me nauwkeurig te bestuderen, zoekend naar aanwijzingen dat het minder met me ging: wallen onder mijn ogen, uitslag op mijn kin, of ik dikker of juist magerder was geworden... wie weet?

‘Is er iets?’ vroeg ze, waarbij ze haar ogen samenkneep.

Dat was meestal een van de eerste vragen die mijn moeder stelde wanneer ik belde, of wanneer ik thuiskwam. Alsof ik hen zelden zag! Ik bel mijn vader bijna elke dag op zijn kantoor, maar eerlijk is eerlijk: ik spreek mijn moeder veel minder.

‘Nee,’ zei ik. Ik omhelsde haar. ‘Natuurlijk niet.’ Ze knikte maar gaf me die blik die me eraan herinnerde dat zij me beter kende dan ikzelf en liegen geen zin had. Wilde iederéén soms dat er iets met me was?

Ze leek me zo breekbaar. Waar mijn moeder bij haar armen en schouders knokig en hoekig was, was ik gespierd en rond. Waar zij bij de borst en heupen jongensachtig was, was ik vol. Zij had fijne, delicate, beeldige gelaatstrekken, die van mij waren zachter, iets ronder. Ik bekeek haar gezicht en moest opeens denken aan de vrouw op de foto die ik gisteravond had gekregen. Mijn moeder leek in niets op mij; die vreemde vrouw was mijn evenbeeld.

‘Wat is er, Ridley?’ vroeg mijn moeder. Ze keek mij schuin aan en inspecteerde me met haar ijsblauwe ogen.

‘Wanneer komt pap thuis?’ pareerde ik, terwijl ik naar de keuken liep en de ovendeur opende. Een gehaktbrood pruttelde vrolijk in tomatensaus en de hitte verwarmde mijn wangen. Ik was blij mijn moeders vorsende blik te kunnen ontwijken.

‘Hij kan elk moment komen,’ zei ze. Toen ik bleef zwijgen, veranderde zij van onderwerp. ‘En? Ben je de laatste tijd nog tussen het verkeer gesprongen om een peuter te redden, brandende gebouwen binnen gestormd... heb je nog iets opwindends meegemaakt?’

‘Nee, hoor. Ik heb het bij één kind gehouden.’

‘Goed. Je kunt er beter geen gewoonte van maken. Je moet je geluk niet elke dag op de proef stellen.’ Ze gaf mij een liefkozend tikje op mijn achterwerk.

Ik ging aan de keukentafel zitten en zij babbelde over haar vrijwilligerswerk bij de lokale basisschool, mijn vaders praktijk en de kliniek voor kansarme kinderen waar hij in zijn vrije tijd werkte. Niets van wat moeder vertelde, drong echt tot me door. Niet dat het me niet interesseerde, maar ik verlangde gewoon naar het geluid van mijn vaders auto op de oprit.

‘Luister je wel naar me?’

‘Tuurlijk, mam.’

‘Wat heb ik dan net gezegd?’

‘Als we daar mijn kleine hartenbreker niet hebben!’ bulderde mijn vader toen hij door de achterdeur binnenkwam. Hij was me zo gaan noemen nadat ik het had uitgemaakt.

Ik stond op en liep naar hem toe, verlangend naar zijn vertrouwde omhelzing, de troost van mijn vaders armen.

‘Hoe gaat het, liefje?’ zei hij, terwijl hij mij stevig vastpakte.

‘Goed,’ zei ik in zijn schouder.

‘Mooi.’ Een glimlach en een tikje tegen mijn wang. ‘Je ziet er ook goed uit,’ zei hij. Ik was blij dat híj niet vond dat ik eruitzag alsof er iets mis was.

Maar vermoedelijk wás er ook iets mis. Zelfs toen. Ik had de foto en het briefje meegenomen naar mijn ouders. Ik had gespeeld met de gedachte alle twee te verfrommelen, in de vuilnisbak te gooien waar ze thuishoorden en alles te vergeten. Maar om een of andere reden kon ik mezelf er niet toe brengen het te doen. Ik verliet het appartement zonder de envelop, maar halverwege de trap ging ik terug om die foto en het briefje te halen. Ik wilde ze waarschijnlijk alleen laten zien zodat ze me konden vertellen hoe belachelijk het was en we er samen om konden lachen. Haha.

..

Na het eten zaten we, zwijgend en voldaan, onder de gloed van de oude Tiffany-lamp die boven tafel hing.

‘Er is mij gisteren iets vreemds overkomen,’ begon ik, de stilte verbrekend.

‘Ik wist dat er iets was,’ zei mijn moeder, tevreden met zichzelf.

‘Mam,’ zei ik, op de toon die volgens mij perfect uitdrukt hoe voorspelbaar en vervelend ik haar soms vind.

‘Wat is er, Rid?’ vroeg mijn vader. Zijn gezicht stond oprecht bezorgd.

Ik schoof de foto en het briefje naar hen toe. Ik lette op hun gezicht, want ik ging ervan uit dat hun gelaatsuitdrukking het hele verhaal zou vertellen, in die ene milliseconde nadat ze de informatie voor hun neus hadden verwerkt. Maar hun uitdrukking vertelde me niets. Mijn vader en moeder staken het hoofd bij elkaar en tuurden naar de foto. Mijn vader haalde een bril uit de zak van zijn overhemd. Ik hoorde de koelkast zoemen en het bloed in mijn oren suizen. Het water voor de thee begon te koken, maar dat leek mijn moeder te ontgaan. De klok boven de gootsteen tikte zacht.

‘Wat is dit?’ zei mijn vader uiteindelijk, met een verbijsterde maar welwillende glimlach. ‘Een of andere grap?’

‘Ik begrijp het niet,’ zei mijn moeder. Ze schudde kort haar hoofd. ‘Wie zijn deze mensen?’

Ik keek naar hen. Het was een volmaakt onschuldige reactie en ik wachtte op mijn gevoel van opluchting. Ik vond mezelf nogal onnozel dat ik het onder hun aandacht had gebracht. Hun reactie was exact waarop ik had gehoopt, maar ik voelde een onverklaarbare woede.

‘Ik wéét niet wie het zijn.’ Mijn stem trilde een beetje en mijn ouders keken mij aan. ‘Het zat gisteren tussen mijn post.’

‘Dus...?’

‘Kijk dan,’ zei ik, terwijl ik met mijn vinger op de foto tikte. ‘Die vrouw lijkt precies op mij.’

Met veel vertoon bekeek mijn vader de foto nauwkeuriger. ‘Ze heeft wel iets van je weg. Maar wat dan nog?’ Ik merkte dat mijn moeder de foto één keer had bekeken maar geen tweede keer bekeek. In plaats daarvan leunde zij achterover en keek naar mij. Ik kon de blik in haar ogen niet doorgronden.

‘Degene die dit heeft opgestuurd, denkt dat ik zijn dochter ben.’

‘Hoe weet je dat het een hij is?’ vroeg mijn moeder. Alsof dat zo belangrijk was.

‘Dat denk ik gewoon,’ zei ik zwakjes. ‘Het handschrift ziet er mannelijk uit. Ik weet het niet.’ Zucht. ‘Ik denk het gewoon.’

Op dat moment deed mijn vader iets wat ik niet had verwacht. Hij begon te lachen. Een diepe bulderlach. ‘Schat,’ zei hij ten slotte. ‘Dat is belachelijk.’

‘Ridley toch,’ zei mijn moeder. ‘Dit is niet grappig.’

Ik rechtte mijn rug en keek hen aan. ‘Ik probeer niet grappig te zijn, mam. Het zat gisteren in mijn postbus en... het deed mij denken aan vroeger. Ik heb vragen.’

‘Oké. Wat voor vragen?’ wilde mijn vader weten. Zijn lach stierf weg. ‘Je denkt toch niet ook maar één seconde dat jij mijn dochter niet bent? Dit is iemand die een geintje met je uithaalt, Ridley.’

‘Je weet toch wel beter?’ vroeg mijn moeder, opnieuw ongelovig haar hoofd schuddend. ‘Ik bedoel: je gezicht is nu al een week overal te zien. Op televisie en in de krant. Een of andere halvegare vond dat je op iemand lijkt die hij kent of heeft gekend. En hij is ofwel gek en denkt echt dat jij zijn dochter bent... of hij speelt een spelletje met je. Dit is zo’n grote onzin.’

Ik zweeg en twijfel bekroop me en tikte me op de schouder.

‘Waarom zijn er geen foto’s van mij voor mijn tweede levensjaar?’ vroeg ik, meer als een kind klinkend dan me lief was.

‘O, jezus,’ zei mijn moeder. ‘Nu lijk je Ace wel.’

Ik had er een hekel aan wanneer mijn moeder mij met hem vergeleek; het kind dat hen zo had gekwetst, hen zo had teleurgesteld. Het kind dat de koude straat en een leven als junkie verkoos boven hun warme huis en hun liefde. Het kind dat mijn ouders in de loop der jaren zo veel pijn had bezorgd. Ik kromp ineen maar hield mijn mond. Ik bleef haar aankijken en uiteindelijk gaf ze antwoord.

‘Ik heb je toch verteld dat we de foto’s in de kelder bewaarden? In de kast met oud speelgoed. Toen de kelder is overstroomd, waren de foto’s geruïneerd. Alle foto’s van jou in het ziekenhuis, toen je mee naar huis mocht en een groot deel van je peutertijd.’

Dat had ze inderdaad verteld, maar ik was het vergeten. Ik voelde mezelf aarzelen, maar iets spoorde me aan door te vragen. ‘En alle foto’s van je zwangerschappen zaten ook in die albums?’

‘Nee,’ zei ze, de lettergreep lang aanhoudend alsof ze tegen een baby praatte. ‘Ik was tijdens beide zwangerschappen enorm opgeblazen en wilde niet gefotografeerd worden. Ik weet dat het stom klinkt, maar ik was jong.’

Mijn moeder was een mooie vrouw met een roomblanke huid en amandelvormige ogen. Ze had een brede mond die zich tot een megawatt-glimlach kon vormen, stralend genoeg om de sterren aan de hemel te verlichten. Maar als ze boos was, veranderde haar schoonheid in graniet. Ze was altijd zo’n moeder geweest die geen woord hoefde te zeggen om je te bestraffen; één blik was genoeg om je te laten verstarren. Ze had die blik nu op mij gericht en ik moest al mijn moed bijeenrapen om door te gaan.

Ik boog mij naar hen toe. ‘Ik lijk op niemand.’

Mijn moeder wendde haar blik af en bromde afkeurend. Ze stond op van tafel en liep naar het fornuis. Mijn vader keek ongemakkelijk naar mijn moeder. Hij liet zich altijd leiden door haar humeur. Ik had mij daar vroeger al aan geërgerd en voelde die oude afkeer opkomen, maar ik hield mijn mond. Hij keek mij weer aan.

‘Dat is gewoon niet waar, Ridley,’ zei mijn vader. ‘Je lijkt heel veel op mijn moeder. Dat heeft iedereen altijd gezegd, weet je nog?’

Nu hij het zei... ja, dat wist ik nog. Er bestond een gelijkenis rond de ogen. Ik had haar donkere haar en hoge jukbeenderen. Een moment lang dacht ik dat ik misschien mijn verstand had verloren. Dat ik leed aan een vorm van posttraumatische stress. Dat hoor je altijd in programma’s als Dr. Phil, weet je wel. Mensen die een paar dagen door de wereld als held zijn aanbeden en vervolgens worden vergeten; dat ze daar niet mee kunnen omgaan en depressief worden. Misschien was dat met mij aan de hand. Misschien creëerde ik een drama omdat ik hunkerde naar de aandacht die ik korte tijd had gekregen.

‘Maar hoe zat dat met Ace?’ drong ik aan. ‘Wat hij die avond zei.’

‘Je kan van mij toch niet verwachten dat ik alles kan verklaren wat Ace zegt?’ zei mijn vader bedroefd. Ik kon zien dat het noemen van Ace hem pijn deed. Het verdriet was plotseling voelbaar om ons heen. Het treuren om een zoon die leefde maar zijn ouders dood had verklaard. ‘Ik ken hem niet eens meer.’

We zwegen allemaal – mijn moeder staand bij het fornuis met haar armen over elkaar en het hoofd gebogen; mijn vader tegenover mij aan de tafel, met een smekende en tegelijk beschuldigende blik in zijn ogen; ik achteroverleunend in mijn stoel en mezelf afvragend waarom ik hen hiermee had geconfronteerd en zo had aangedrongen op antwoorden, waarom ik mijn hart voelde bonken en mijn keel opdrogen als reactie op een adrenalinestoot in mijn lichaam.

Mijn vader schoof de foto terug naar mij. Ik pakte de foto op en bekeek hem aandachtig. Hij had zijn kracht verloren; ik zag alleen een echtpaar met hun kind. Vreemden.

‘Het spijt me,’ zei ik, terwijl ik de foto in mijn zak stak. Ik voelde het schaamrood op mijn wangen gloeien en tranen opwellen in mijn ogen. ‘Ik weet niet hoe ik erbij kwam.’

Mijn vader legde zijn hand op mijn arm. ‘Je hebt nogal wat stress te verwerken gehad, Ridley, met alles wat er vorige week is gebeurd. Daar heeft iemand misbruik van gemaakt. Ik denk dat je de politie moet bellen.’

Ik rolde met mijn ogen. ‘Wat moet ik ze dan vertellen? Dat ik door het lint ben gegaan door een briefje?’

Hij haalde zijn schouders op en keek mij aan met een mededogen dat ik, naar mijn gevoel, niet verdiende. Mijn moeder zette onze theemokken op tafel. Ze ging zitten en bleef mij al die tijd aankijken. Ik zag iets in haar ogen wat ik nooit eerder had gezien... en toen was het verdwenen. Het leek mij minachting wegens mijn gebrek aan vertrouwen, mijn bereidheid hen te kwetsen.

‘Het spijt me, mam.’

‘Maakt niet uit, lieverd. Ik begrijp hoe je in de war hebt kunnen raken. Vooral met al die stress.’ Ik hoorde aan haar toon dat ze het niet begreep en dat het wel uitmaakte.

Later, in de trein terug naar de stad, zag ik de buitenwijken voorbijzoeven. Ik zat met mijn benen omhoog en mijn hoofd tegen het glas. Ik had in een ongemakkelijke stilte het dessert van chocolade-ijs met mijn ouders opgegeten en mijn moeder geholpen de keuken op te ruimen. Mijn moeder had me koeltjes behandeld en alleen uit beleefdheid kort omhelsd toen ik vertrok. Zo was zij nu eenmaal. Ze eiste onvoorwaardelijke loyaliteit; als ik daar niet aan voldeed, verkilde ze tot ik boete had gedaan.

We hadden dat jaren geleden stilzwijgend afgesproken en ik had het altijd geaccepteerd als iets waar niet aan te tornen viel. Ze kon het verlies van één kind accepteren en hem de schuld geven, zijn verslaving de schuld geven. Maar het verlies van twee kinderen – en ze beschouwde elke dwaling van mijn kant als een verlies – zou haar dwingen bij zichzelf te rade te gaan. En daartoe was ze niet bereid. Als kind was ik bang voor haar woede en teleurstelling. Als volwassene kon ik die accepteren, maar ik vond het nog altijd niet prettig. Ik hield een slecht gevoel over aan die avond. Hoe had ik me zo op stang kunnen laten jagen door een anoniem briefje en een foto van vreemden?

Toen de welgestelde wijken overgingen in de stedelijke ruïne van New-ark, dacht ik aan mijn broer. Ik haatte hem. Haatte hem zoals een kind een gevallen held haat. Ik haatte hem omdat hij alles had kunnen doen maar niets had gedaan. Ik haatte hem omdat ik al het goede van hem kon zien, hoe briljant en mooi hij was, en hoe hij alles wat hij had kunnen zijn de rug had toegekeerd, had afgeworpen als een designerpak dat hem obsceen veel geld had gekost, maar dat hij nooit droeg. En ik hield van hem om dezelfde redenen. Had medelijden met hem, maakte mij zorgen, aanbad hem en verachtte hem. Ik herinner mij hoe het was door hem te worden geknepen, achtervolgd, geplaagd, geknuffeld, getroost. Mijn hart treurde nog steeds om mijn broer. Als ik aan hem dacht, kwam er altijd een enorme golf aan emoties in mij boven.

Na al het hartzeer dat Ace mijn ouders had bezorgd – de drugs, kleine vergrijpen, arrestaties voor rijden onder invloed en, ten slotte, zijn vertrek uit ons huis op achttienjarige leeftijd – was ik in vergelijking met hem een absolute engel. Ik haalde het gebruikelijke kattenkwaad uit, loog, dronk een beetje, reed een keer in de auto zonder rijbewijs, werd betrapt met sigaretten. Maar verder haalde ik geweldige cijfers op school, schreef artikelen en deed redactiewerk voor de schoolkrant, had leuke vriendinnen die de goedkeuring van mijn ouders konden wegdragen. Geen grote drama’s. Ik had het gevoel dat ik het aan hen verplicht was me te gedragen. Misschien geloofde ik zelfs dat ze het niet zouden overleven als ik hen nog meer zou kwetsen. Dus hield ik mezelf in de hand en uit de problemen.

We hadden het nooit meer over Ace nadat hij was vertrokken. En dan bedoel ik ook nóóit. Als ik zijn naam noemde, rende mijn moeder al snikkend de kamer uit. We deden allemaal alsof hij er nooit had gewoond. Door de stilte kon hij in mijn gedachten uitgroeien tot een mythische figuur. Een geweldige rebel die te knap en te gevoelig was voor het nor-male leven dat wij leidden. Ik stelde hem voor als een muzikant of dich-ter, rondhangend in cafés, stoïcijns lijdend als onbegrepen genie. Heimelijk koesterde ik wrok jegens mijn ouders omdat zij hem hadden verdreven.

Na die vreselijke avond van zijn vertrek zag ik hem pas terug toen ik eerstejaars aan de nyu was. Ik woonde in een studentenflat bij de kruising van Third Avenue en Eleventh Street. Ik weet eigenlijk niet hoe hij mij had gevonden, maar toen ik op een ochtend het gebouw verliet om naar college te gaan, zag ik hem op de hoek staan. Zijn huid zag ziekelijk bleek en vertoonde rauwe, rode plekken. Zelfs van een meter afstand kon ik de stank van zijn ongewassen lichaam ruiken. Zijn gezicht stond afgetobd. Het lange, zwarte haar dat ik altijd zo prachtig had gevonden, had hij afgeschoren en zijn schedel was een wirwar van zwarte stoppels en kleine littekens. Zijn blauwe ogen, mijn moeders ogen, keken helder en hongerig de wereld in.

‘Hé, zus,’ zei hij.

Ik moet langer met open mond naar hem hebben gestaard dan ik me bewust was, want hij kromp ineen onder mijn blik en zei: ‘Zie ik er zo slecht uit?’

‘Nee...’ wist ik uit te brengen. Ik voelde mij zo ongemakkelijk – verscheurd tussen het verlangen weg te rennen bij deze persoon die niet eens had moeten bestaan en het verlangen om de broer, de held die ik had verloren en om wie ik bitter had gehuild, te omhelzen.

Een stotterend ‘Hoe gaat het met je?’ was alles wat ik kon uitbrengen.

‘Eh... góéd,’ zei hij, terwijl hij verlegen met zijn hand over zijn hoofd streek. Terwijl hij dat deed, zag ik de sporen van injectienaalden op zijn pols. Ik deed een stap terug. Kun je je die aflevering van Batman herinneren waarin iedereen denkt dat hij een crimineel is geworden, dat hij is overgestapt naar de duistere zijde na al die jaren als misdaadbestrijder Gotham te hebben beschermd tegen de Penguin en de Riddler? Dat gevoel had ik die dag bij het zien van Ace. Ik voelde ongeloof; en ik voelde afgrijzen. Maar bovenal voelde ik hartverscheurende pijn omdat mijn jeugdheld op de knieën was gedwongen door de krachten van het kwaad.

‘Luister,’ zei hij. ‘Heb je geld? Ik had deze week de griep en kon niet werken. Ik moet nog ontbijten.’

Ik gaf hem al het geld in mijn portemonnee. Zo’n vijfentwintig dollar. En dat was eigenlijk hoe ons contact vanaf dat moment verliep. Ik heb het mijn ouders nooit verteld, maar sinds die dag zag ik hem ongeveer één keer in de maand. We ontmoetten elkaar doorgaans bij Veselka op Second Avenue. Hij nam altijd een kniesj en ik bestelde meestal de aardappelpannenkoeken. We zaten in dat drukke instituut van East Village en niemand schonk enige aandacht aan de junkie en de hippe (ja, ik bén hip!) studente (later stedeling met universiteitsdiploma) die tegenover elkaar zaten. Hij lulde uit zijn nek over afkicken. Ik gaf hem geld. Ik wist dat hij niet zou afkicken. Ik wil mijn gedrag niet goedpraten, want ik was het klassieke geval van iemand die het een verslaafde mogelijk maakt verslaafd te blijven. Ik hield alleen zo verdomd veel van hem, en dat was de enige manier waarop ik hem kon blijven zien. Ik kon me bovendien niet eens voorstellen hoe hij anders aan geld had moeten komen als ik het hem niet had gegeven. Nee, dat is niet waar. Ik kon me dat wel voorstellen, en dat was nog een reden.

Soms verdween hij maandenlang zonder iets van zich te laten horen. Niet één keer. En ik kon hem zelden bereiken. Hij woonde een tijdje in een kraakpand ergens in Spanish Harlem, dat beweerde hij althans; en dan zat hij weer in de Lower East Side. Ik wist het nooit zeker. Als ik niets van hem hoorde, kreeg ik het benauwd, werd ik echt gekweld door de angst dat hij het loodje had gelegd. Ik heb ooit een advertentie op de achterpagina van The Village Voice laten plaatsen, niet eens wetend of hij die ooit zou lezen. Het was een daad geboren uit wanhoop, en het leverde niets op. Maar na verloop van tijd raakte zijn geld op of begon hij zich eenzaam te voelen en belde hij mij weer. Ik vroeg hem nooit waar hij was geweest, wat hij had gedaan, waarom hij niet had geprobeerd te bellen. Ik stelde nooit vragen omdat ik bang was hem opnieuw weg te jagen.

‘Wanneer leer je het nou eens?’ had Zachary willen weten. ‘Hij gebruikt je. Hij houdt niet van je. Zulke mensen weten niet eens wat liefde is.’

Dat aspect van liefde leek Zachary nooit te begrijpen. Als je van iemand houdt, maakt het niet echt uit of ze je liefde wel of niet beantwoorden. Als je voor iemand liefde voelt in je hart is dat al beloning genoeg. Of straf genoeg, afhankelijk van de omstandigheden.

De trein kwam krijsend tot stilstand in Hoboken. Ik liet me meevoeren met het gedrang van de menigte op weg naar de stad. Met enig duwwerk wist ik een plaats op de path-trein te bemachtigen en het duurde een eeuwigheid vol kreunend ijzerwerk om in Manhattan te komen. Ik liep vanaf Christopher Street naar huis. Door de frisse lucht en de lange wandeling voelde ik me beter, kreeg ik het gevoel dat ik het gesprek met mijn ouders ver achter mij had gelaten. Het deed me de foto in mijn zak en twijfel in mijn hart vergeten. Tegen de tijd dat ik bij mijn flat kwam, voelde ik mij bijna weer normaal. Ik liep mijn brievenbus straal voorbij en keek er niet eens naar. Geen post vanavond. Ik holde de trap op en stopte voor mijn deur. Er stond een fles merlot met twee glazen. In een van de glazen zat een opgevouwen briefje waarop stond: Mag ik het goedmaken? Jake, 4E.

6

Ik nam de trap naar de verdieping van Jake. Ik aarzelde boven aan de trap. De zoemende en flikkerende tl-buizen aan het plafond wierpen een spookachtige gloed in de gang. Ik keek naar de wijnfles en glazen in mijn hand en dacht: Wie is die kerel? Wat doe ik? Voordat ik antwoord kon geven, ging de deur open en stond hij daar in een zwart t-shirt en vale Levi’s met knoopsluiting. Hij pakte de wijn en glazen uit mijn handen en glimlachte. Het was een aarzelende glimlach, verlegen.

‘Ik wist niet zeker of je zou komen.’

Ik zal je iets over mezelf vertellen. Zoals bij elke vrouw kan mijn hoofd op hol worden gebracht bij het zien van een knappe vent. Maar sexy maakt geen indruk op mij. Slim maakt indruk; een sterk karakter maakt indruk. Maar vriendelijkheid maakt nog de meeste indruk. Ik denk dat vriendelijkheid voortkomt uit het leren van harde lessen, vallen en opstaan, het overleven van blunders en verliezen. Het getuigt van inzicht in de menselijke natuur, vergeeft de vele gebreken en grillen van de mens. Als ik dat in iemand zie, vervult me dat met bewondering. En ik zag het in hem. Zijn ogen, diepbruin, bijna zwart, met zware oogleden en donkere wimpers, maakten in mij de behoefte los al mijn zonden en geheimen op te biechten en boete te doen in zijn armen.

‘Je hoeft je niet te verontschuldigen,’ zei ik, knikkend naar het briefje dat nog steeds in het wijnglas zat. ‘Ik zou me er ook aan geërgerd hebben.’

Hij deed een stap opzij en hield de deur voor me open. Ik liep naar binnen. Hij sloot de deur stil achter mij. Ik keek achterom en moet schichtig zijn overgekomen.

‘Wil je dat ik de deur openlaat?’ zei hij, een bezorgde frons op het voorhoofd.

‘Nee,’ zei ik met een lachje.

‘Ik zal de wijn inschenken,’ zei hij, waarna hij in de keuken verdween.

Waar mijn appartement uitzicht bood op de achterkant van het gebouw, keek het zijne uit op First Avenue. Het straatlawaai werd amper gedempt door de dunne ramen, en door een koude tocht voelden de vensterbanken ijskoud aan. De verwarming stond hoog, maar de kamer was nog altijd oncomfortabel koel. Hij had dezelfde gebleekte houten vloeren als ik, maar daarmee hielden alle overeenkomsten op. Mijn appartement was compleet ingericht op luxe en comfort. Lakens van fijn katoen, donzen kussens en dekbedden, pluchen tapijtjes, warme dekens. Ik hield van felle kleuren, verse bloemen, geurkaarsen. Niet zoals in een meisjeskamer, maar gewoon voor het genot van de zintuigen.

Jake’s appartement zag eruit als een gevangeniscel, zij het in een coole, stedelijk-industriële stijl. Eén muur werd gedomineerd door een bladmetalen sculptuur met gekartelde geometrische vormen die elkaar overlapten. Een geruwd chromen tafel met glazen blad werd omringd door zes fijn afgewerkte, smeedijzeren stoelen. De zithoek, met een futon en hier en daar een houten Eames-stoel, bood een ongastvrije aanblik. Op een sobere, zwarte tafel in de hoek gloeide een laptop. Ik zag geen foto’s, geen persoonlijke spullen, zelfs geen papiertje dat ergens rondslingerde. Mijn blik dwaalde naar de deur die vermoedelijk naar zijn slaapkamer leidde en ik vroeg me af of ik daar een spijkerbed onder het verblindende licht van een verhoorlamp zou aantreffen.

‘Ik weet het. Het is nogal spartaans,’ zei hij, toen hij met de wijn uit de keuken kwam.

‘Nogal,’ zei ik.

‘Ik heb niet veel nodig,’ zei hij.

Hij gaf mij een glas en tikte zijn wijnglas tegen het mijne. De toon die de glazen voortbrachten, vertelde mij dat ze van kristal waren.

‘Op de hernieuwde kennismaking,’ zei hij.

We keken elkaar een moment aan. Ik voelde opnieuw dat vonkje. Het deed mijn wangen gloeien. Er viel een stilte tussen ons, maar geen ongemakkelijke stilte. Zijn appartement was schaars verlicht; er brandde een stel pilaarkaarsen en hij had het plafondlicht gedimd tot weinig meer dan een gloed.

‘Vertel eens. Waar heb je hiervoor gewoond?’

‘In een buitenwijk,’ zei hij. ‘Ik had een goedkoop flatje bij Columbia. Maar de buurt holde zo achteruit dat ik het gevoel kreeg in een oorlogsgebied te wonen. Ik lag ’s nachts letterlijk wakker van het geweervuur.’

‘Dus ben je verhuisd naar het veilige East Village?’

‘Ik hou van een beetje pit in mijn buurt. Ik doe niet aan kouwe kak,’ zei hij. Daar had je die verlegen glimlach weer. Mijn hart deed een rumbaatje.

‘Wat doe je voor werk?’ vroeg ik, ook al had ik een hekel aan de vraag.

‘Wil je niet eerst gaan zitten?’ vroeg hij, mij aan de arm naar de futon leidend. Hij ging naast me zitten, op een beleefde afstand maar nog altijd dichtbij. Ik kon net een vleugje van zijn aftershave opvangen. Ik hoefde niet ver te reiken om zijn dij te raken.

‘Was dat een afleidingsmanoeuvre?’ vroeg ik en hij lachte. Het was een mooie lach, diep en welluidend.

‘Misschien. Als ik mensen vertel wat ik doe, lijkt dat het gesprek een hele tijd te beheersen. En het is echt niet zo fantastisch als het klinkt.’

‘Wat doe je dan? Dansen in het variété?’

‘Ik ben beeldend kunstenaar,’ zei hij, wijzend naar de sculptuur die ik aan de muur had zien hangen.

Ik nam een slokje wijn. ‘Dat is wél cool,’ zei ik, het object met nieuwe ogen bekijkend. Harde lijnen, maar het had ook iets vloeiends, als een stalen waterval. Er ging een merkwaardige kracht van uit en ook iets bevreemdends. Metaal heeft die eigenschap, niet? Mooi om te zien, koud om aan te raken.

‘En daar leef je van?’

‘Van dat en de meubels,’ zei hij, met een knik naar de tafel. ‘En een paar andere opdrachten hier en daar. Het is niet makkelijk van je kunst te leven.’

Ik knikte. Dat begreep ik.

Ken je dat gevoel wanneer je in iemands aura stapt en het lijkt alsof je de ander al heel je leven hebt gekend? Alsof zijn energie net zo vertrouwd is als het geluid van je koelkast? Dat gevoel kreeg ik niet bij Jake. Alles aan hem voelde nieuw en opwindend. Hij was volstrekt onvertrouwd, een vreemde die me intrigeerde als een hersenbreker. Bij Zack leek elk nieuw moment op een herinnering aan een leven dat ik al had geleefd – ik kon precies voorspellen wat er tussen ons zou gebeuren en dat was vaak heel prettig. Maar ik wilde geen leven als een raadsel waarop ik het antwoord al wist. Sommige mensen vinden dat soort voorspelbaarheid aangenaam. Ik niet.

Het gesprek vloeide vanzelf toen ik over mijn werk vertelde, iets over Zack, het gebruikelijke gebabbel bij een eerste kennismaking. Toon mij jouw leven en ik toon je het mijne. Nu ik eraan terugdenk lijkt het alsof ik hém veel meer vertelde dan hij mij. Hij bleef wijn schenken en ik begon steeds meer te gloeien, meer te ontspannen. Vraag mij niet hoe, maar we zaten op een gegeven moment dichter bij elkaar. Hij had zijn arm op de rugleuning van de bank gelegd. Als hij zijn arm omlaag had gebracht, zou die op mijn schouders hebben gerust. Ik voelde de gloed van zijn huid, zag de stoppels op zijn kaak. Had ik gezegd dat sexy geen indruk op mij maakt? Nou, misschien een beetje.

‘Ik begrijp dat vorige week nogal sensationeel is geweest,’ zei hij, terwijl hij nog wat wijn inschonk.

‘Zijn we nog steeds bezig aan die eerste fles?’ vroeg ik. Hij was een paar keer opgestaan om mijn glas bij te vullen en ik was de tel kwijtgeraakt.

‘Nee,’ zei hij. ‘Dat is al even geleden.’ Ik kon hem zien blozen. Hij was meer losgekomen en dat vond ik wel charmant, want daardoor besefte ik dat ook hij zenuwachtig was geweest toen ik voor het eerst bij hem voor de deur stond. En dat beviel me. Het maakte hem echt. Het betekende dat hij niet arrogant was.

‘Dus dat heb jij ook al gehoord?’

‘Wie niet? Het stond in alle kranten.’

‘Ja...’ zei ik. Nu hij het ter sprake bracht voelde ik mij terug op aarde storten, denkend aan de foto, mijn ouders. Mijn gezicht moet boekdelen hebben gesproken. Ik kan mijn gevoelens niet zo goed verbergen.

Hij legde een hand op mijn schouder en zei: ‘Heb ik iets verkeerds gezegd?’

Hij boog zich voorover en ik kon de bezorgdheid van zijn gezicht aflezen. Ik wendde mijn blik af, want om een of andere reden wilde ik in huilen uitbarsten bij het zien van zijn mededogen.

‘Ridley, het spijt me,’ zei hij, terwijl hij zijn wijnglas neerzette. ‘We hoeven er niet over te praten.’

Maar het was te laat. Hij had de sluizen opengezet en het hele verhaal kwam over hem heen in een stortvloed van woorden. Alles – vanaf het vertrek uit mijn appartement die maandagochtend tot het bezoek aan mijn ouders eerder die avond. Ik had nog niemand over de foto verteld, behalve mijn ouders. Hij was een en al aandacht, luisterde, maakte al de juiste bevestigende geluiden. Hij concentreerde zich volledig op mij.

Toen ik eindelijk was uitgepraat, kon hij alleen ‘wow’ uitbrengen.

‘Je hebt vast spijt dat je ernaar hebt gevraagd,’ zei ik met een lachje.

‘Nee,’ zei hij. ‘Integendeel.’

Hij raakte mijn haar lichtjes aan, streek het weg bij mijn ogen. Het was een teder gebaar, intiem. Hij bleef me in de ogen kijken.

‘Dus je gelooft je ouders. Je laat het er verder bij zitten?’

‘Wat valt er niet te geloven?’ antwoordde ik bedeesd, zelf niet echt overtuigd. ‘Het is volslagen belachelijk. Ik weet wie ik ben.’

Hij knikte, keek me aan met ogen, die iets in mij zagen waar ik me vaag van bewust was maar geen acht op sloeg.

‘Maar toch,’ zei hij na een tijdje. ‘Je bent niet eens nieuwsgierig genoeg om te bellen?’

Het is grappig wanneer je iemand ontmoet met wie je zo veel denkt te verschillen en die je vervolgens in contact weet te brengen met een deel van jezelf dat je negeert. De nieuwsgierigheid brandde in mij als een vlam. Een vlam die had geflakkerd door de geruststellende woorden van mijn ouders maar niet was gedoofd. Jake blies er butaan overheen.

Ik stond op en zei: ‘Ik denk het niet.’

‘Sorry.’ Hij stond tegelijk met mij op. ‘Ik wilde je niet afschrikken.’

Ik glimlachte. ‘Ik schrik niet zo snel.’

Hij knikte, keek onzeker. Ik was blij dat hij me niet probeerde over te halen bij hem te blijven, want dat zou zo gemakkelijk zijn geweest. Elk zenuwuiteinde in mijn lichaam verlangde ernaar hem te kussen, dat gladde, gespierde vlees tegen me aan te voelen. Ik wilde de rest van die tatoeage zien, die als een slang uit zijn kraag omhoogkronkelde en uit zijn mouw krulde. Maar ik voelde iets voor Jake, iets te krachtigs om die nacht het bed met hem te delen of hem zelfs maar te kussen. Ik wilde meer. En ik wilde de tijd ervoor nemen.

..

Ik was uitgeput toen ik in bed kroop, door alle stress, de wijn, Jake. Ik viel dan ook snel in slaap, bijna zodra mijn hoofd het kussen raakte. Maar ik droomde over Ace. Ik achtervolgde hem in een verduisterd stadslandschap waarin schaduwen over mijn pad schoten. Deuropeningen die ik wilde betreden, verwrongen en verdwenen. En plotseling achtervolgde ik niet langer Ace, maar werd ik achtervolgd door een donkere gestalte. Ik kwam bij een huis dat leek op dat van mijn ouders, maar eenmaal binnen stond ik in de hal van mijn flat. Ik draaide me om en zag de gestalte aan het hek voor de deur rammelen, hoewel ik nog steeds zijn gezicht niet kon zien. Ik schrok wakker in het donker, snakkend naar adem terwijl ik mij probeerde te oriënteren en de angstdroom van mij af te schudden. Ik voelde een boosaardige aanwezigheid in het appartement en zat even als verlamd, luisterend naar de indringer die vast elk moment uit de schaduw kon stappen. De angst zakte toen de beelden uit mijn droom wegglipten.

Ik was klaarwakker. Ik stapte uit bed, zocht in mijn broekzakken en vond de foto en het briefje. Ik verfrommelde ze allebei en gooide ze bij het afval. Ik trok een joggingbroek en gympen aan en ging naar buiten met de vuilniszak. Het was na drieën en iedereen in het gebouw sliep; al hoorde ik heel vaag, ergens in de verte, een televisie aanstaan. Ik sloop de trap af en de gang door naar de achterkant van het gebouw. Ik opende het nachtslot op de zware metalen deur en knipte het licht aan. Ratten renden weg bij het horen van het geluid. De stank van afval gaf me een warm onthaal toen ik mijn vuilniszak in de dichtstbijzijnde emmer gooide.

Ik wist dat Zelda de afvalemmers vóór zonsopgang naar het trottoir zou rollen, dat het vuilnis in alle vroegte werd opgehaald, nog voordat ik uit bed was, en dat het briefje en de foto zouden verdwijnen alsof ze nooit hadden bestaan. En die vlam van nieuwsgierigheid waarover ik het eerder had? Die was nog niet uit. Ik kon me alleen niet voorstellen welke gevolgen het weten van de antwoorden zou hebben. Ik geef toe dat het geen heldhaftig besluit was, maar ik verkoos onwetendheid.

Ik liep weer de trap op, opgelucht dat ik me van die last had ontdaan. Ik was halverwege toen ik een schaduw zag op de overloop boven mij, de gestalte bevond zich net buiten mijn blikveld. Ik bleef staan en mijn hart begon wild te kloppen.

‘Is daar iemand?’ vroeg ik. Ik kende iedereen in het gebouw en had me er nog geen moment onveilig gevoeld. Al mijn buren die een goede reden hadden op de trap te staan, zouden mij antwoord hebben gegeven. Ik hoorde geschuifel, iemand die zich langs de muur bewoog. Ik keek achterom en het licht in de gang beneden begon te flikkeren. Toen werd het donker. Het geluid van mijn eigen ademhaling klonk luid in mijn oren, adrenaline begon door mijn aderen te pompen en elke zenuw in mijn lichaam klopte van angst. Moest ik voor- of achteruit?

‘Wie is daar?’ vroeg ik, ditmaal luider.

Ik keek om me heen, zoekend naar iets waarmee ik mezelf kon verdedigen, maar ik kon niets vinden. Toen hoorde ik rennende voetstappen, hard en zwaar. Ik duwde mezelf tegen de muur, alsof ik kon verdwijnen door mezelf heel plat te maken. Ik stond op het punt te gillen toen ik besefte dat de voetstappen zich van mij verwijderden. Ik hurkte, keek door de ruimte tussen de trappen omhoog en zag de gestalte van een man. Hij was zwaargebouwd en ik zag zijn gehandschoende hand op de leuning. Hij rende de laatste trap op en vertrok via de deur die naar het dak leidde. Ik zette me schrap voor het loeien van het brandalarm, maar het ging niet af.

Ik zakte van opluchting neer op de trap en vroeg me af hoe hij van het dak kon komen. Toen hoorde ik buiten het gekreun van de brandtrap. Zou iemand anders het ook hebben gehoord? Maar na een minuut keerde de stilte terug in het gebouw, alsof er niets was gebeurd. Ik stond op en liep voorzichtig terug naar mijn appartement en sloot de deur. Een seconde later hoorde ik een andere deur sluiten en op slot gaan. Ik kon niet precies horen wiens deur. Was het boven of onder mij?

7

Natuurlijk sliep ik die nacht niet veel meer. Ik controleerde of mijn ramen goed dicht zaten, deed mijn voordeur op het nachtslot en zat voornamelijk met opengesperde ogen in bed, opschrikkend bij elk geluidje tot de zwarte hemel donkergrijs en vervolgens lichtgrijs was geworden. Op andere nachten had ik misschien Zack of zelfs mijn vader gebeld, maar omdat iedereen ervan overtuigd leek dat ik op het punt stond een zenuwinzinking te krijgen, wilde ik hen hiermee niet lastigvallen en zo hun vermoedens bevestigen. Na een poosje dommelde ik in tot mijn wekker een uur of wat later afging.

Ik stond op en zette koffie. Terwijl ik naar het vertrouwde gesis en gegorgel van het apparaat luisterde en de geuren van Veniero opsnoof, begon ik me weer normaal te voelen. Alles in de nacht ervoor leek nu surrealistisch, alsof ik had gedroomd vanaf het moment dat ik in de trein naar New Jersey was gestapt. Ik had de foto weggegooid en besloten alles af te doen als onzin. In mijn zonnige keuken kon ik amper geloven dat ik mij die hele ontmoeting op de trap had ingebeeld. Omdat de stress mij dus liet hallucineren. Hoe dan ook, het was voorbij. En hier stond ik dus, Ridley, op een doodnormale donderdagochtend. Alles ontkennen... het is niet alleen voor politici weggelegd. Maar serieus, ik denk dat je zoiets automatisch doet als je te veel moet verwerken. Dan gaat je geest tijdelijk op vakantie.

Ik liep naar mijn kantoor – eigenlijk alleen een hoek in de kamer, achter een oosters scherm, waar ik mijn bestanden en laptop bewaar. Ik rommelde door wat papieren op mijn bureau en vond het visitekaartje dat Uma Thurmans publiciteitsagent mij had gegeven. We hadden elkaar ontmoet bij yogales en hadden na afloop samen thee gedronken in een Starbucks. Ze heette Tama Puma. Ze was pittig en rook naar patchoeli, was lang, had brede schouders en die grauwe huid en het slappe haar dat macrobioten altijd lijken te hebben. Ze was onvoorstelbaar dun en sprak op zachte toon, zij het met verheven gewichtigheid. We hadden kort gepraat over het artikel dat ik wilde schrijven en ik had haar verteld dat ik zou bellen als de redactrice van Vanity Fair mijn voorstel zou accepteren. Ik sprak een boodschap in voor Tama en was blij dat ik weer aan het werk kon, een keurig afgewende ramp achter mij latend.

Toen ik mijn deur opende, zag ik hem op de grond liggen. Het zien ervan voelde als een stomp in mijn maag. Een envelop met mijn naam in zwarte viltstift. In hetzelfde hanenpoterige handschrift. Ik pakte de envelop en ging weer naar binnen. De hele wereld leek om me heen te draaien toen ik de envelop openscheurde. Er zat een krantenknipsel in van 27 oktober 1972. De kop luidde: jonge moeder vermoord; peuter vermist. De rest van het artikel was weggeknipt, maar niet het portret van de jonge vrouw die ik op de eerste foto had gezien, en nog een foto van het meisje. Nu ik het gezicht van de vrouw opnieuw bekeek, leek het, zelfs op het korrelige krantenpapier, alsof ik in de spiegel keek. En toen ik naar het kind keek, viel me iets op aan haar gezicht dat ik niet op de eerste foto had gezien. Ze had een bruin moedervlekje onder haar linkeroog, identiek met dat op mijn eigen gezicht. Er zat ook een briefje bij.

Er stond alleen: Ze hebben gelogen.

Ik stormde mijn appartement uit, de trap af en rende naar de vuilnisbakken. In de gang liep ik Zelda tegen het lijf. ‘Is de vuilnis al opgehaald?’ vroeg ik, terwijl ik naar de voordeur holde.

‘Ach,’ zei ze met weerzin in haar stem en opgeheven handen. ‘Ze staken. Die luie donders. Alsof ze al niet genoeg verdienen. Alles staat nog achter. Vervloekte vakbonden.’

De vuilniszak lag boven op de emmer. Het was niet moeilijk de foto en het telefoonnummer terug te vinden. Ik streek de foto en het briefje glad en ging terug naar boven. Ik pakte het krantenknipsel in mijn appartement en nam alles mee naar Jake. Waarom deed ik dat eigenlijk? Ik kende hem nauwelijks. Maar juist omdat hij een vreemde was, zonder enige binding met andere mensen in mijn leven, leek hij mij de enige die er fris tegenaan kon kijken.

‘Sorry,’ zei ik toen hij de deur opendeed. ‘Ik heb je hulp nodig.’

Ik gaf hem alles en stapte onuitgenodigd bij hem binnen. Hij keek naar mij, daarna naar de papieren in zijn hand.

‘Is dit waar je het gisteravond over had?’

‘Ja. En iets wat ik vanochtend voor mijn deur vond.’

Hij knikte, zijn gezicht stond kalm en ernstig. Hij vroeg niet waarom ik het naar hem had gebracht, wat ik van hem verwachtte. Hij ging aan tafel zitten, begon alles te bekijken, en ik zag rimpels in zijn voorhoofd verschijnen toen hij fronsend naar de foto in zijn hand keek.

‘Je zou die vrouw kunnen zijn,’ zei hij na een moment. ‘Ze lijkt sprekend op je.’

‘Weet ik,’ antwoordde ik.

‘Kan ook iemand zijn die een spelletje met je speelt.’

‘Waarom? Wat heeft zoiets voor zin?’

‘Sommige mensen houden er gewoon van met levens te spelen. Een of andere psychopaat ziet je foto in de krant, je herinnert hem aan iemand die hij kende, iemand die is gestorven. En jij wordt zijn doelwit.’

‘Oké. Dan mag je dit verklaren,’ zei ik, wijzend op het moedervlekje net onder de hoek van mijn linkeroog. Ik ging tegenover hem zitten. Hij keek naar de foto en zag het identieke vlekje op het gezicht van het kind.

Hij knikte langzaam en keek naar mij. ‘Ik geef toe: het is vreemd.’

Er vielen me nu dingen op aan Jake die me de vorige avond waren ontgaan. Ik zag iets triests rond zijn ogen, lijnen die erin leken te zijn graveerd door de aanblik van een tragedie. Ik kon door zijn witte t-shirt zien dat de tatoeage, die van onder zijn korte mouw gluurde, ook langs zijn borst en over zijn sleutelbeen kronkelde. Ik zag een litteken in zijn nek, een paar centimeter lang, dik en opgezet alsof er iets onder de huid zat.

‘Maar wat wil je dat ik eraan doe?’ vroeg hij vriendelijk, terwijl hij naast mij kwam zitten.

Ik keek naar zijn handen; ze waren stevig en hoekig, met eeltige knokkels en blauwe aderen als koorden onder de huid. Iets aan die handen wond mij op en gaf mij tegelijk een schokje van angst. In het daglicht leek hij harder, groter en ruiger dan in mijn herinnering aan gisteravond.

‘Weet je wat?’ Ik stond op. ‘Vergeet het. Je hebt gelijk. Ik ken je niet eens. Het spijt me.’

Hij zei niets. Wat was ik toch een idioot. Ik graaide de papieren bij elkaar. Het liefst was ik door de vloer gezakt.

‘Ik draai door. En het heeft ook niets met jou te maken,’ zei ik. Hij ging staan en hield me tegen.

‘Ik denk niet dat je doordraait,’ zei hij. Ik liet hem de papieren uit mijn hand pakken. Hij legde ze neer, buiten mijn bereik, en hield vervolgens mijn hand vast.

‘Het is oké, Ridley. Ik weet niet zeker hoe, maar als jij wilt zal ik je helpen dit op te lossen.’

En zo bleven we staan. Elkaars hand vasthouden wordt zwaar onderschat als intieme handeling. Je kust kennissen of collega’s terloops om hallo of gedag te zeggen. Je kust een goede vriend misschien zelfs kuis op de lippen. Wellicht geef je iedereen die je kent een vluchtige omhelzing. Je kunt iemand die je op een feestje ontmoet zelfs mee naar huis nemen en met hem naar bed gaan, om hem daarna nooit meer te zien of te spreken. Maar elkaars hand vasthouden en zo blijven staan terwijl alles-wat-kan-worden door je heen siddert? De tederheid ervan, de belofte ervan, is iets wat je met weinig mensen in je leven deelt.

Zijn aantrekkingskracht was onweerstaanbaar.

‘Echt?’ vroeg ik, overspoeld door opluchting en dankbaarheid.

‘Echt.’

‘Oké.’

Ik voelde de huid van zijn hand, ruw maar warm tegen de mijne. Ik zag alle facetten in de juwelen van zijn ogen en voelde die blik mijn ziel doorgronden. Ik werd mij bewust van de vele lagen van de vreemde voor mij en ik was bang, geïntrigeerd en diep ontroerd. Toen hij me voorzichtig in zijn armen trok en vasthield, leken onze lichamen samen te smelten. Ik legde mijn wang tegen zijn keel en voelde zijn hart kloppen. Ik stond aan de afgrond van een gapende duisternis, blij met een bondgenoot, zelfs een onbekende.

Ik weet niet meer hoelang we zo bleven staan. Volgens mij heel lang.

Ten slotte zei hij: ‘Dus die kerel wil dat jij hem belt.’

‘Ja, ik denk het,’ zei ik, mij nog een moment koesterend in zijn armen voordat ik me terugtrok. Ik ging aan tafel zitten.

‘Vind je dat niet vreemd?’

‘Waarom?’

‘Denk er eens goed over na,’ zei hij, terwijl hij tegenover mij kwam zitten.

‘Allereerst,’ zei ik, ‘waarom denk je dat het een man is?’ Ik had hetzelfde verondersteld en vroeg me af waarom hij dezelfde conclusie had getrokken.

Hij overwoog de vraag een moment. ‘Om te beginnen is het handschrift mannelijk. En boven de foto staat dat de vrouw dood is en het meisje vermist.’

‘Oké. Waarom vind je het vreemd dat hij mij een briefje heeft gestuurd?’

Hij haalde zijn schouders op. ‘Als die kerel denkt dat hij je vader is en jij dat meisje op de foto, dan is hij heel lang naar jou op zoek geweest. En dat betekent dat zijn dochter is ontvoerd. Als je kind wordt vermist, om wat voor reden ook, en je hebt al die jaren naar haar gezocht en je denkt opeens dat ze nog springlevend is, zou je dan niet onmiddellijk persoonlijk langskomen of de politie bellen in plaats van een briefje en een foto sturen?’

Ik dacht er even over na. ‘Misschien weet hij het niet zeker. Of is hij bang.’

Hij schudde traag het hoofd. ‘Misschien,’ zei hij. ‘Maar misschien heeft hij zelf iets te verbergen.’

‘Zoals?’

‘Weet ik veel.’ Hij pakte het krantenknipsel. Er leek een gedachte in hem op te komen, maar hij bleef zwijgen.

‘Wat?’ vroeg ik uiteindelijk. ‘Waar zit je aan te denken?’

‘Ik heb een vriend die...’ Hij sloeg zijn ogen naar me op. Hij leek opeens onzeker en maakte een afwerend gebaar. ‘Luister. Ik wil je niets opdringen.’

Ik nam aan dat hij terugdacht aan gisteravond toen ik mij haastig had teruggetrokken, toen hij dacht dat hij mij had afgeschrikt.

‘Als er iemand opdringerig is,’ zei ik, ‘dan ben ik het wel. Ik zadel jou hier zomaar mee op.’

Hij aarzelde nog een moment. Toen: ‘Die vriend van mij is detective,’ zei hij, niet naar mij maar naar zijn voeten kijkend. ‘We zijn samen opgegroeid. Misschien kan hij helpen.’

Als je je afvraagt waarom hij mij wilde helpen, ik had geen idee. Maar ik was eerder dankbaar dan nieuwsgierig. Als mannen zich tot je aangetrokken voelen, doen ze toch vrijwel alles voor je? Toch?

8

Ik liep naar het oosten naar de rivier. In mijn huidige gemoedstoestand kon ik aan niets anders denken dan ronddwalen. Ronddwalen is niet nieuw voor mij. Ik heb het vaak gedaan en New York is de perfecte stad om jezelf een poosje te verliezen – permanent, als je dat zou willen. Je kunt honderden wijken doorkruisen en duizend mensen passeren zonder dat iemand je herkent – zelfs als je gezicht vijf minuten eerder op ieders televisie te zien is geweest en de voorpagina van elke krant heeft gehaald. Zo snel kon je een schim worden. Ik begon mezelf al te verliezen, wegglijdend door de scheuren die plotseling in de façade van mijn leven waren verschenen. Ik was als een nevel die door Eight Street richting Tompkins Square dreef, voorbij de pas opgeknapte flatgebouwen waar talloze generaties armoede en ontberingen hadden gekend. De gebouwen waren uitgebroken, opnieuw beschilderd en voorzien van grote etalageruiten waarachter trendy boetieks schuilden. In het weerschijnende glas ving ik een glimp op van een vrouw die niet meer wist wie ze was, niet meer wist waar ze vandaan kwam of wie haar ouders waren.

Ik stopte om haar te bekijken. Ze leek me echt genoeg, met vlees en bloed en botten. Maar als je haar wilde aanraken, verdween ze als een hologram.

Ik had mijn problemen bij Jake achtergelaten. Hij had me aangeraden ertussenuit te gaan, afstand te nemen en alles op een rijtje te zetten. Dus had ik de vraag over mijn ware identiteit bij hem op de stoep gedropt als een zak oude kleding voor het Leger des Heils. Voorlopig wilde ik die vragen zo ver mogelijk achter me laten. Maar toen East Village overging in Alphabet City merkte ik, tot mijn ongenoegen, dat ik telkens bij het zien van mijn spiegelbeeld eraan werd herinnerd dat ik mezelf niet meer herkende. Ik leek plots een vreemde.

Misschien denk je dat ik overdreef. Wist ik op dit moment wel voldoende? Had ik me vierentwintig uur eerder niet schuldig en beschaamd gevoeld om het zelfs maar te denken? Maar ik kon er niets aan doen. Het idee had zich in mijn bewustzijn weten te wurmen en inmiddels wroette en woekerde het onderhuids. Ik kan niet zeggen dat ik me geheel ontredderd voelde. Maar ik voelde me als zo’n flat in East Village, ontmanteld tot op het kale hout, uitgebroken, met blootliggende oude koperen leidingen, elektriciteitsdraden die als spinrag aan de muren hingen, een lege huls van mijzelf wachtend op reïncarnatie.

Ik kwam bij Avenue C. De echte Alphabet City. Niet het deel op Avenue A vóór Tompkins Square, opeengepakt met trendy shops en cafés, coöperatieve miljoenenondernemingen en sjofel-chique zolderappartementen – allemaal worstelend met hun nieuwe rijkdom in een poging op het ruige East Village van vroeger te lijken, toen die ruigheid nog zo ongewenst had geleken. Zodra je het park was doorgelopen, leek je in een soort niemandsland terecht te komen; een oord dat door de stad aan zijn lot was overgelaten. Het voelde verlaten en wetteloos aan, op kleine enclaves als het Nuyorican Poets Café na, bloemen van creativiteit die zich door het beton hadden gedrongen. Hier stonden verlaten gebouwen als kreupele rebellensoldaten tegenover de opmarcherende rijkdom die oude buurtbewoners uit hun huis dreigde te drijven. Hier lagen lege terreinen bezaaid met vuilnis, oud meubilair, gesloopte auto’s en vaten gevuld met vuur, omringd door de verschoppelingen in de stad. De daklozen, junks, weglopers, mensen die om welke reden dan ook de weg waren kwijtgeraakt en niet meer probeerden terug te keren. Ik liep verder, me bewust van mijn omgeving, maar met mijn hoofd omlaag. Het is geen oord waar je de aandacht op jezelf wilt vestigen. Je loopt er gewoon doorheen alsof je er hoort. En vandaag hoorde ik er ook. Ik zocht Ace.

Bij Avenue D en Fifth Street kwam ik bij het kraakpand waar Ace zich ophield. Althans, dat had hij me verteld bij onze laatste ontmoeting. Het zag er beter uit dan de meeste gebouwen. Na de Tweede Wereldoorlog had men in East Village in allerijl zo veel mogelijk woningen uit de grond gestampt voor de soldaten die uit het buitenland terugkeerden. Met nogal wat broddelwerk tot gevolg. Veel gebouwen, waaronder het mijne, begonnen in het midden te verzakken; de gevels brokkelden af en soms vielen er stukken puin op de trottoirs eronder. Dit gebouw zag er vrij solide uit; een grote, witte trap leidde naar een ingang geflankeerd door Dorische zuilen. Een zwarte man ter grootte van een koelkast zat op wacht bij de deur. De stoel onder hem werd compleet aan het zicht onttrokken door zijn gigantische lichaam, zodat het leek alsof hij zweefde. Hij droeg een trui van de New York Rangers en had een rood honkbalpetje achterstevoren op het hoofd. Zijn zorgvuldig gebleekte spijkerbroek was schoon en gestreken; zijn enkelhoge gympen waren een bonte kleurenpracht. Hij tikte met zijn voet op een onhoorbaar ritme. Ik stond onder aan de trap en keek naar hem. Hij had zijn ogen al op mij gericht. Ik zag dat hij mij van top tot teen opnam. Was ik wel oké? Hij knikte en zijn drie zwarte kinnen botsten loom tegen elkaar; zijn doffe, gelige ogen vertoonden geen spoortje emotie.

Ooit zou ik deze man hebben veroordeeld, deze wachter bij de hellepoort achter hem, met in zijn zakken of ergens bij hem verborgen de voorraad crack, cocaïne of heroïne of wat hij ook mocht verkopen. Ik had de haat in mijn keel voelen opkomen als maagzuur. Maar de relatie tussen verslaafde en drugsdealer was zo gecompliceerd, zo twijfelachtig. Wie was erger: de mensen die het wilden of de mensen die het leverden? En dan had je nog factoren als slechte opvoeding, gebrek aan maatschappelijke opvang, racisme en armoede die de pijn voortbrachten en daarmee de junks en hun dealers. Zelfs ik vormde een radertje in het mechanisme; ik gaf Ace geld, dus nam ik er ook geen deel aan? Zie je wat ik bedoel? Ik hóórde er thuis.

‘Wawilje, meisje?’ vroeg hij op niet onvriendelijke toon. Hij had zijn ogen samengeknepen en een glimlach die meer leek op het onwillig optrekken van de mondhoeken deed het vlees van zijn gezicht rimpelen.

‘Ik zoek mijn broer. Ace.’ Mijn stem klonk dom en naïef, zelfs in mijn oren.

Hij stootte een lachje uit en zijn hele lichaam schudde. ‘Als-ie hier is, is-ie je broer niet meer.’

Zijn woorden bezaten een wijsheid die mij verraste en verwondde als een dolkstoot. De waarheid deed mijn hoofd rood aanlopen. Ik beklom de trap en zijn uitdrukking veranderde in licht geamuseerde verbazing, alsof hij had verwacht dat ik zou omkeren. Toen ik boven aan de trap kwam, keek ik naar hem en hij haalde zijn schouders op, zijn gezicht volstrekt onverschillig.

Dit was niet de eerste keer dat ik mij in een dergelijk gebouw waagde om mijn broer te zoeken. Ik had ooit, in een vlaag van bezorgdheid, de ondergrondse naar Spanish Harlem genomen. Voorbij Ninety-sixth Street lijken de straten grimmiger; de woede en wanhoop bevolken de trottoirs, bungelen als benen vanaf brandladders. Mensen zijn dronken, rijden rond in luidruchtige auto’s, hangen uit ramen, schreeuwen. Je voelt het gevaar zoals vocht in de lucht voor een storm: de hemel staat op uitbarsten, geen twijfel mogelijk, het is alleen de vraag wanneer en hoe en wie er daarna nog overeind staat. Hier, in East Village, leek er minder spanning in de lucht te hangen; het geweld was lomer, ontvlamde trager. Toch voelde ik een rilling van angst toen ik uit het licht de donkere hal van het gebouw binnenstapte. De lucht om mij heen werd bedompt en rook naar menselijke uitwerpselen, te veel lichamen in een slecht geventileerde ruimte, en overal hing de stank van iets wat brandde, iets chemisch en giftigs. Door de muren heen hoorde ik gemompel, zacht gekreun, ergens het geluid van een radio of televisie, de cadans van een afgemeten, professionele stem die informatie verstrekte. Ik zocht me een weg in het halfduister en liep naar een trap.

Als kind hadden wij zo’n dunne slaapkamermuur gedeeld dat ik Ace kon horen draaien en zuchten in zijn slaap. Onze slaapkamers waren ooit een veel groter vertrek in het oude huis geweest, maar bij de verbouwing was het verdeeld in twee kleinere ruimtes met een badkamer. Het was een universum op zich, afgezonderd van de rest van het huis en van de grote slaapkamer beneden, waar mijn ouders sliepen, die uitzicht bood op mijn moeders tuin. Een babyfoon uit mijn vroege kindertijd diende als intercom voor het geval ik mijn ouders ’s nachts nodig had. Als ik ze nodig had, kon ik de babyfoon aanzetten en hen roepen. Maar als ik ’s nachts wakker werd, geschrokken door een nachtmerrie of dorstig of gewoon omdat ik me eenzaam voelde, had ik Ace nodig.

Ik glipte dan in het donker mijn bed uit en liep stil over mijn tapijt, door de badkamer die onze kamers verbond. Ik zag de schaduw van de grote eikenboom die voor zijn raam danste, hoorde de lage ademhaling van zijn diepe slaap, zag de silhouetten van zijn Star Wars-actiefiguren op hun plank, de stapel boeken op zijn bureau; ik kon de babyshampoo ruiken die we allebei gebruikten, ook al waren we al lang geen baby’s meer. Als ik op zijn bed gleed en tegen hem aan ging liggen, werd hij altijd wakker.

‘Ridley,’ zei hij dan, zijn slaperige stem een combinatie van ergernis, berusting en liefde. ‘Ga terug naar je eigen bed.’

‘Doe ik,’ zei ik dan, terwijl hij een arm om mij heen sloeg en weer in slaap viel. ‘Zo meteen.’

Volgens mij heb ik nooit meer zo goed geslapen. Je wordt op een bepaald moment toch te oud voor dat soort geborgenheid, die onschuldige fysieke nabijheid, waarbij je van een ander lichaam alleen behaaglijke, aangename warmte verlangt, zoals een pup in een nest. Als je je tienerjaren bereikt en je bewust wordt van je seksualiteit, krijgt het contact met andere lichamen een andere lading. Ace merkte dat uiteraard het eerst. Hij begon de deuren van de badkamer dicht te doen als hij ’s nachts moest plassen. De eerste keer toen ik dat hoorde, wist ik instinctief dat ik niet meer bij hem in bed kon kruipen. Die nacht raakten we elkaar in zekere zin kwijt.

Op de eerste verdieping kraakte de vloer zo vreselijk onder mijn voeten dat ik me onveilig begon te voelen. Ik merkte dat de vloer iets meegaf onder mijn gewicht en verwachtte half dat ik er bij de volgende stap doorheen zou zakken om als een gebroken hoopje mens op de begane grond te eindigen. Ace had me verteld dat hij was ingetrokken bij een meisje op de eerste verdieping, dat ze een raam had dat uitkeek op straat. Ik begaf me naar de deur die zich het dichtst bij de straatkant bevond en klopte.

‘Ace!’ riep ik. ‘Ik ben het! Ridley.’

Het bleef stil terwijl het zonlicht door het smerige raam in de gang naar binnen schemerde; het hekwerk voor het raam was zo verroest dat het leek alsof het bij de geringste aanraking in stof uiteen zou vallen. Buiten reed een auto voorbij en ik voelde de zware bastonen van de subwoofers trillen in mijn borstkas en vingertoppen. Het gemompel dat ik bij het betreden van het gebouw had gehoord, was na mijn geroep verstomd. De muren en deuren rondom me leken hun adem in te houden. Ik hoorde geschuifel achter de deur en wist dat iemand aarzelend stond te luisteren terwijl ik op mijn beurt probeerde te horen wat er zich achter de deur afspeelde. Aan de andere kant van de gang klonk onmiskenbaar gepiep en gekrab in de stapel vuilnis die ik in het schemerlicht kon ontwaren. Ik deed alsof ik de trippelende en scharrelende ratten niet zag. Ik klopte weer op de deur, luider ditmaal.

‘Ace,’ zei ik nerveus en wanhopig. ‘Alsjeblieft.’

Ik schrok toen de deur werd geopend en een opengesperd blauw oog mij bespiedde door de ontstane kier. Lange strengen vuil blond haar hingen voor het oog. Een vrouwenoog dat vroeger misschien mooi was geweest, maar nu was het bloeddoorlopen en zwart omrand door vermoeidheid.

‘Hij is er niet,’ zei ze.

‘Waar is hij naartoe?’

‘Zie ik er soms uit als zijn vrouw?’

Ik haalde mijn schouders op, niet zeker wat ik daarop moest zeggen. Het oog knipperde traag. ‘Ken ik jou? Je komt mij bekend voor.’

Ik stond met mijn mond vol tanden en wist opnieuw niets anders te bedenken dan mijn schouders op te halen. Ik schudde licht het hoofd om aan te geven dat ik niet wist of ze me eerder had gezien. Het oog nam me volledig op. Ik zag iets leven in de wimpers, in de lijnen eronder. Het was honger.

‘Jij hebt dat kind gered.’

‘Dat klopt. Luister, weet je waar mijn broer is?’

‘Jíj bent Ridley. Die klootzak. Hij heeft me nooit verteld dat jij zijn zus was.’

Ik koos opnieuw voor het schouderophalen. Het leek mij een nuttig, neutraal gebaar.

‘Hij heeft het altijd over je,’ zei ze. Ik hoorde de steek van afgunst. Het maakte me kinderlijk blij te weten dat hij aan mij dacht, dat hij deze vreemde over mij had verteld.

‘Je hebt geen idee waar hij kan zijn?’

Ze sloot de deur en ik hoorde de ketting uit het slot glijden. Toen opende ze de deur opnieuw, zij het niet helemaal. Ik zag een zeer mager been, een scherp heupbeen prikkend tegen de stof van haar grijze joggingbroek die tot korte broek was verknipt, één borst plat en hard onder een lavendelblauw katoenen hemdje, haar sleutelbeen net een twijgje dat je zo doormidden kon breken, en de helft van een uitgemergeld, grauw gezicht met een hoekige kaak en dat ene opengesperde blauwe oog. Het was alsof ze mij alleen die helft van haar wilde laten zien, me liet raden naar de andere helft. Haar vingertoppen, de nagels afgebeten tot op het leven, kromden zich rond de deur. Ik voelde mij op en top gezond, mollig en goed gevoed in vergelijking met deze vrouw die alleen bestond uit rechte hoeken, wier tegenspoed op haar lichaam stond getekend in de vorm van littekens en sporen van naalden. Ik zocht mijn geheugen af naar haar naam. Had Ace me die ooit verteld?

‘Ik heb ’m al een week niet gezien,’ zei ze.

Ik luisterde naar haar stem, luisterde naar iets van verdriet of bezorgdheid. Maar haar stem klonk vlak, emotieloos. Ik bestudeerde haar halve gezicht, al weet ik niet zeker wat ik daar hoopte te vinden. Waarschijnlijk iets herkenbaars. Maar haar gezicht was een masker van wantrouwen, haar oog nu samengeknepen en hard. Zo te zien verwachtte ze te worden misbruikt door iedereen die ze ontmoette; het was alleen een kwestie van hoe en in welke mate.

‘Hoe heet je?’ vroeg ik.

Ze aarzelde en zei toen: ‘Ruby.’ Ze leek iets milder te worden en deed de deur verder open. Ik bekeek het appartement achter haar, maar zag alleen duisternis.

‘Aangenaam,’ zei ik belachelijk genoeg.

‘Ja,’ zei ze. ‘Insgelijks.’

We stonden elkaar een moment ongemakkelijk aan te kijken.

‘Als je hem ziet...’

‘Zal ik zeggen dat je hem zoekt.’

Ik worstelde met de gedachte haar wat geld te geven. In mijn zak zaten een paar opgevouwen biljetten van twintig. Maar iets in haar houding vertelde me dat ze dat als een belediging zou kunnen opvatten, hoezeer ze het geld misschien ook nodig had. Ik knikte, draaide me om en liep naar de trap, me onbehaaglijk voelend, schuldig alsof ik doorreed na een ongeluk. Ik hoorde dat ze de deur zacht sloot en liep op een sukkeldrafje de trap af en naar het daglicht. Buiten had de dikzak zijn uitkijkpost verruild voor de hoek van de straat. Hij stond te praten met een stel zware jongens. Ze keken allemaal in mijn richting. Hij glimlachte, wreed als een wolf, alsof hij de bevestiging zag van een oordeel dat hij eerder had geveld. Ik keerde hem de rug toe en liep naar huis, mijn ogen dichtknijpend tegen het felle licht aan de hemel en zag Ruby’s oog dat zo hongerig en vermoeid had gekeken.

9

Ik stapte uit de kou de Five Roses binnen, de pizzeria in mijn gebouw die van mijn huisbazin was. De warmte bood verlichting aan de rode, tintelende huid van mijn gezicht. Een paar agenten aan een hoektafel aten sandwiches met gehakt en Parmezaanse kaas, saus en kaas dropen op hun papieren bordjes. Mijn maag knorde toen ik het zag. Ik had uren gelopen; het begon al te schemeren.

De pizzeria was onooglijk, slecht ingericht, maar de geuren uit Zelda’s magische keuken maakten het tot een festijn. Een deel van de muur werd bedekt met afgrijselijke nephouten panelen, donker en pokdalig. Tl-lampen flikkerden aan het doorzakkende plafond met vochtplekken, zodat de ruimte in ziekelijk bleek licht werd gedompeld. Er stonden wankele tafels bedekt met rood-met-wit geblokte tafelkleden, omgeven door bruine vinyl stoelen met plukjes schuim uit scheuren. Een Pepsi-Colaklok hing scheef boven de deur. Honderden gekreukelde, vergeelde foto’s waren met plakband of punaises op de muur achter de oude kassa bevestigd. Mijn persoonlijke favoriet was de foto van een stralende Zelda naast Robert De Niro, die loom een arm over haar schouders had gelegd. Hij glimlachte die glimlach uit Cape Fear en hield een pizzapunt omhoog voor de camera. De beste pizza’s van New York, had hij boven zijn handtekening gekrabbeld. Zelda leek in de zevende hemel op die foto; ze was toen veel jonger, levenslustig, met een fonkeling in haar ogen. Ze droeg een felrode blouse die de blos op haar wangen accentueerde. Haar glimlach was breed maar weifelend, alsof ze verwachtte dat die nooit kon standhouden, alsof ze de glimlach zelf wantrouwde. In de tien jaar dat ik haar kende, had ik haar privé nooit zien glimlachen of iets anders zien dragen dan een zwarte broek met een zwarte coltrui, beide altijd bespikkeld met meel.

Ik liep naar de toonbank. Zelda negeerde mij volkomen terwijl ze heen en weer schuifelde. Ze haalde met een gigantische houten schep een pizza uit de oven en liet hem moeiteloos en perfect in een wachtende doos glijden. Net zo snel en vaardig plukte zij daarna twee stukken Siciliaanse pizza uit de glazen vitrine en schoof ze de oven in. Ik was zo voorspelbaar dat ik niet eens meer hoefde te bestellen. Toen dat was gebeurd, keek ze mij aan.

‘Verder nog iets?’ vroeg ze.

‘Nee, bedankt,’ zei ik en ik overhandigde haar een biljet van vijf dollar. Ze drukte het bedrag in op haar oude kassa en de la opende met een opgewonden ka-tjing! Het geluid van blijde afwachting.

Zelda was een tengere vrouw met fragiele, gebogen schouders en fijne, havikachtige gelaatstrekken. Alle levenslust die ik op de foto had gezien, was uit haar weggevloeid. Ze was ingezakt en grijs geworden. Ze bewoog zich als iemand die zich in haar lot had geschikt, alsof haar leven uit niets meer bestond dan zichzelf dwingen de ene voet voor de andere te zetten. Als het puur om wilskracht ging, kon ze in mijn ogen nog een tien ton wegend betonblok op die schouders tillen en het net zo lang rondzeulen als nodig mocht zijn. Ze leek mij een van die mensen die hun leven als een gevangenis beschouwen, maar de sleutel aan een ketting om hun hals dragen.

Vroeger probeerde ik altijd een praatje met haar te maken, maar dat had ik enkele jaren terug opgegeven. Even goede vrienden. Terwijl ik wachtte op mijn pizza, stond ik dan ook wat voor me uit te staren tot ze me verraste door iets te zeggen.

‘Een man,’ zei ze, haar bruine kraalogen omrand met blauwe wallen van vermoeidheid en een miljoen kraaienpootjes, haar dunne lippen in een rechte lijn op elkaar geperst. ‘Hij zocht je.’

‘Wie was het?’ vroeg ik zo nonchalant mogelijk, ook al voelde ik mijn maag omdraaien.

Ze schokschouderde. ‘Weet ik niet.’

‘Wat zei hij?’

‘Dat je moest bellen. Dat je zijn nummer had.’

Ik onderdrukte de neiging me om te draaien en de gezichten van mensen op straat te bestuderen. Een gevoel van doodsangst wikkelde zich om mij heen toen ik opmerkte dat de agenten waren vertrokken. Zelda gaf me mijn pizza in een witte papieren zak.

Ze keek me zijdelings aan. ‘Slecht,’ zei ze, terwijl ze haar hoofd nadrukkelijk schudde. ‘Een slechte man.’

Haar woorden verkilden mij tot op het bot, en toen ik uit de pizzeria de straat op liep, voelde ik me kwetsbaar en vervreemd van mijn omgeving. Mensen passeerden mij, met hun chemisch gereinigde kleding en diplomatenkoffers, hun rugzakken. Iemand rolde voorbij op skates; een dakloze jongen zat ineengedoken op de stoep aan de overkant. First Avenue vormde een zee van verkeer, toeterende claxons en plotse remmanoeuvres met het gepiep van rubber op beton. Het stoplicht knipperde niet oversteken. Alles was normaal, zoals het altijd was geweest. Behalve voor mij.

Nog geen anderhalve week nadat ik op deze hoek had gestaan en Justin op het punt stond te worden overreden, was alles in mijn leven veranderd. Alles voelde anders. Ik had de paar meter van de pizzeria naar de deur van mijn flat miljoenen keren afgelegd, maar ik was mij nooit zó bewust geweest van mijn omgeving. Ik keek naar de gezichten van vreemden en beneed hen omdat ze ongestoord hun drukke leven leidden, veilig omdat ze wisten wie ze waren en waar ze naartoe gingen... of tenminste waar ze vandaan kwamen. En ik voelde dat er dreiging schuilde onder het straatlawaai, alsof er iets duisters wachtte, verborgen achter de façade van het onschuldige tafereel voor mij. Ik voelde me bespied. Ik liep snel naar de deur van mijn gebouw, opende hem met mijn sleutel en glipte naar binnen, met de adem van gevaar in mijn nek. Toen de deur met een metalige galm dichtsloeg, ging er een huivering door mij heen, alsof er iemand over mijn graf liep.

..

Veel later rinkelde de telefoon mij uit een onrustige slaap. Nog voordat ik had opgenomen, wist ik dat het Ace was.

‘Ik hoorde dat je mij zocht,’ zei hij bij wijze van begroeting. Hij klonk afstandelijk, alsof ik een vreemde aan de overkant van een oceaan aan de lijn had. ‘Slecht idee, Ridley.’

Ik zei niets en bleef alleen zwijgend aan de lijn hangen. Ik vond het wel grappig, zij het niet op een haha-manier, dat mijn grote verslaafde broer betere ideeën dacht te hebben over hoe je dingen moest aanpakken.

‘Wat is er?’ vroeg hij, na misschien een minuut.

‘Ik moet met je praten.’

‘Oké... praat.’

Nee, ik wilde zijn gezicht zien, hem in de ogen kijken. Hij was sowieso geen prater aan de telefoon. Ik kon nooit hoogte van hem krijgen, wat hij dacht, voelde. Niet dat me dat beter lukte als ik hem persoonlijk zag.

‘Ik moet je zien.’

Meer stilte. Ik kon hem horen ademen. En ik hoorde straatgeluiden, dus hij stond bij een telefooncel. Ik keek op mijn nummerweergave; daar gloeide het woord onbekend. Bij het zien van dat woord voelde ik me zo eenzaam, zo afgezonderd van iedereen in mijn leven. Ik wachtte. Onze telefoongesprekken bestonden meestal uit dit soort diepe stiltes.

‘Ik zie je bij die eettent op West Fourth,’ zei hij ten slotte, alsof zijn gezonde verstand na een lange innerlijke worstelpartij plat tegen de mat was gedrukt.

‘Wanneer?’ vroeg ik, op mijn klok kijkend. Het was halftwee ’s nachts.

‘Kom maar meteen.’

‘Oké.’

In minder dan tien minuten was ik aangekleed en had ik mijn appartement verlaten. Ik nam een taxi op First en de chauffeur sloeg linksaf op Twelfth. We reden zuidwaarts op Second; het was stil en de straat leek bijna uitgestorven. Truman Capote had ooit geschreven dat Second Avenue iets verlatens had en ik was dat altijd met hem eens geweest. We snelden voorbij St. Mark’s Church, de Telephone Bar. Mensen die niet weten waarover ze het hebben, noemen New York de stad die nooit slaapt. Maar ze slaapt wel. Nou goed, ze dommelt. Het licht dooft achter de ramen; de hekken worden neergelaten.

Bij een stoplicht zag ik een man van middelbare leeftijd in een tweedjasje over de avenue lopen. Hij trok zijn jasje strak om zich heen en leek zich schrap te zetten tegen een denkbeeldige storm. Hij zette er de pas in, licht voorovergebogen, gezicht zonder uitdrukking, blik op oneindig. Na een bepaald tijdstip lijken eenzame mensen op straat altijd verdwaald of moe of dronken, zich onrustig haastend naar hun bestemming. Uitgezonderd de studenten en feestgangers in groepjes, had ik de nachtbrakers altijd beschouwd als mensen die buiten de boot waren gevallen, levend aan de zelfkant van de maatschappij, die zich geen zorgen meer hoefden te maken om vroeg aflopende wekkers, dienstregelingen, deadlines en verantwoordelijkheden. Ik vroeg mij altijd af: wat drijft mensen ertoe ’s nachts alleen over straat te lopen? En nu hoorde ik bij hen, net zo verdwaald, zij het in een taxi, met lichte hoofdpijn. Ik schreef de doffe pijn achter mijn ogen toe aan de fles wijn die ik bijna helemaal in mijn eentje had opgedronken.

Ik had alleen mijn ouders en Jake verteld over de foto en briefjes, maar na Zelda’s waarschuwing kon ik de last niet langer alleen dragen. Toen ik de trap naar mijn appartement was opgelopen, schoten er allerlei gedachten door mijn hoofd. De man in het trapportaal gisternacht... was dat dezelfde persoon die me vanmiddag had gezocht? Ik dacht aan het briefje dat ik vanochtend had gevonden. Ze hebben gelogen. Wist hij dan dat ik mijn ouders had bezocht? En zo ja, hoe kon hij dan weten wat we hadden besproken? Of had hij dat zomaar gegokt? Of betekenden die woorden iets heel anders? Ik had even overwogen bij Jake langs te gaan, hem te vertellen dat iemand naar mij had gevraagd in de pizzeria. Maar ik wilde alleen zijn, omringd door mijn spullen, in mijn veilige en vertrouwde omgeving.

Ik was zo in gedachten verzonken dat ik niet eens had gemerkt dat de taxi al voor het eethuis was gestopt. Hoe lang stonden we hier al? Een klop op het raam deed mij opschrikken. Ik zag het gezicht van Ace achter de ruit. Hij opende het portier voor me. Ik betaalde de chauffeur en stapte uit.

Ace zag er redelijk uit – bijna gezond, zij het een beetje mager en grauw. Zijn versleten jeans zakte half van zijn magere lijf, maar de broek was schoon. Hij droeg een armoedig motorjasje over een zwarte coltrui. Hij kuste me en ik voelde scherpe stoppels op zijn gezicht; zijn adem rook naar pepermunt. Ik zag dit minimum aan persoonlijke hygiëne als een goed teken, want, geloof me, hij rook niet altijd naar pepermunt.

In het eethuis, vol mensen die na hun club- of barbezoek een nachtelijke cheeseburger of pannenkoek kwamen halen, glipten we in een zithoek van rood vinyl. In de vitrine zag ik gebak op een draaischijf naar mij lonken: limoen- en kwarktaart, tiramisu. De lucht vormde een mengsel van sigarettenrook, versgebrande koffie, frituurvet en ahornstroop. Er gonsden gesprekken en bestek kletterde op keramische borden.

Ace hield er niet van als ik hem te lang recht aankeek. Hij had mij verteld dat hij dan het gevoel kreeg alsof ik hem inspecteerde, en misschien had hij gelijk. Zoekend naar tekenen van een verbetering of verslechtering van zijn conditie. Naar aanwijzingen voor zijn terugkeer naar de wereld, mijn wereld, of dat hij verder wegzakte. Ik zag Ace altijd als iemand die in een geheime onderwereld onder de mijne leefde, alsof ik een stenen trap naar een kerker moest afdalen, door donkere gangen moest lopen en zijn naam roepen om hem te vinden. Dus bekeek ik hem af en toe vluchtig, zoekend naar nieuwe sporen van naalden, blauwe plekken, wondjes, wat dan ook, denkend: hoe lang blijft hij nog leven? Ik bedoel: hoe hoog is eigenlijk de levensverwachting van een drugsverslaafde? Ik had geen idee.

‘Nou, wat is er aan de hand, Ridley? Je ziet er moe uit.’

Ik vertelde hem het hele verhaal, waarbij ik een paar keer werd onderbroken door de serveerster die onze bestelling opnam en daarna onze cheeseburgers, friet en chocolademilkshakes bracht. Ace zei al die tijd geen woord, bleef alleen omlaag kijken, eerst naar het met goud bespikkelde grijze tafelblad en vervolgens naar het eten voor hem, dat hij met kleine hapjes opat en rondschoof op zijn bord.

‘Wat hebben mam en pap precies tegen je gezegd?’ vroeg hij me voorzichtig toen ik vertelde dat ik bij onze ouders was geweest.

Ik herhaalde het gesprek bijna woordelijk voor hem. Zoals ik het me herinnerde.

‘Toen ik vertrok, geloofde ik hen. Ik voelde me nogal dwaas, een beetje onstabiel.’

Hij snoof licht en knikte. ‘Ze zijn er goed in mensen dat gevoel te geven,’ zei hij. Zijn verbittering klonk scherp door in zijn stem. ‘Ze zijn nog niets veranderd.’

Ik vertelde hem over het tweede briefje en het krantenknipsel. Hij schudde zijn hoofd toen ik hem opnieuw aankeek.

‘Wat?’

‘Ridley...’ Hij richtte zijn blik uit het zijraam en keek naar de verkeersstroom die constant toe- en afnam op Sixth Avenue. ‘Waarom vertel je me dit?’

‘Omdat... ik weet het niet. Ik ben bang.’

Hij zuchtte diep en staarde naar zijn vingers. Ik probeerde de naaldsporen op de rug van zijn handen niet op te merken. Ik kon me niet voorstellen hoe de rest van zijn lichaam eruitzag als hij al had besloten daar aderen te gebruiken.

‘Je wilt geen antwoord op die vragen. Geloof me.’

Zelfs in mijn wanhoop van de afgelopen twee dagen had iets in me nog steeds geloofd dat alles misschien op een misverstand berustte. Zoals in die momenten nadat je een auto-ongeluk hebt gekregen en je versuft bent door de klap, die paar seconden waarin je nog niet kunt geloven dat het echt is gebeurd. Ik bevond mij nog in die seconden. Ik moest en zou mijn broer vinden, in de hoop dat hij geen idee zou hebben waar ik het over had. Ik had gehoopt dat hij me voor gek zou verklaren en me om geld zou vragen. Dit was mijn allerlaatste poging geweest me vast te klampen aan de illusies in mijn leven, en het was mislukt.

‘Ace...’ begon ik, maar hij hief zijn hand om mij tot zwijgen te manen.

‘Vraag pa naar ónze oom Max,’ zei hij, het woord ‘ónze’ benadrukkend met zijn kenmerkende venijn. Ik herinnerde me dat er altijd een vreemd soort spanning tussen Ace en Max had gehangen. En dat Ace merkwaardig genoeg jaloers was geweest op mijn relatie met hem. Iets wat ik nooit had begrepen. ‘Vraag het hem, Ridley. Vraag hem naar oom Max en zijn lievelingsprojecten. Dat is het enige wat ik erover te zeggen heb.’

‘Maar...’

‘Ik moet gaan, zus,’ zei hij. Mijn hart begon sneller te kloppen toen hij opstond. Mijn leven voelde op dat moment zo chaotisch, angst vloog me naar de keel, ik was bang dat ik Ace nooit meer zou terugzien als hij nu vertrok. En ik voelde ook woede. Woede dat hij mij dit, wat het ook mocht zijn, alleen liet opknappen.

‘Ace.’ Mijn stem klonk wanhopig, zelfs kinderlijk in mijn oren. ‘Je kunt mij niet zomaar achterlaten.’

Hij keek op mij neer en schudde zijn hoofd. Zijn ogen stonden leeg, vermoeid, omrand met – durf ik het toe te geven? – onverschilligheid.

‘Ridley, ik ben een schim uit het verleden. Ik ben hier niet eens.’

De twee meisjes in de zithoek achter ons hadden hun gesprek gestaakt en ik wist dat ze naar ons luisterden. Ik was blij dat ik hen niet kon zien, want ik kon de vloed van tranen niet meer bedwingen. Dat vertrouwde heksenbrouwsel van adoratie en haat begon te borrelen en transformeerde de gebrekkige man voor mij in de mythische held van mijn verbeelding. Superman, die de macht had de aarde terug te draaien om Lois Lane te redden maar weigerde; Prometheus, bang voor het vuur; Atlas, die het hemelgewelf liet vallen.

‘Als je slim bent, laat je dit rusten. Ga gewoon verder met je leven. Verhuis, zodat degene die je dit aandoet je niet kan vinden.’

Omdat ik mijn stem niet vertrouwde, knikte ik alleen maar. Ik haalde het geld dat ik voor hem had meegenomen uit mijn zak. Hij pakte het aan, beschaamd, en keek verlangend naar de deur. Hij bleef nog even staan, alsof hij twijfelde of hij nog iets moest zeggen. Toen liep hij bij de tafel vandaan.

‘Ik hou van je,’ zei ik, met mijn ogen neergeslagen.

‘Dat weet ik,’ antwoordde hij. ‘Ik weet alleen niet waarom.’

Van achter het glas zag ik hem naar de hoek van Fourth lopen en linksaf slaan. Ik keek hem na tot ik hem niet meer kon zien en daarna bleef ik de nacht in staren, denkend dat hij wellicht zou terugkomen. Maar hij kwam niet terug. Ik legde mijn hoofd op mijn armen en liet mijn tranen wegvloeien in de stof van mijn jas.

‘Hé.’

Ik keek op en zag Jake tegenover mij zitten. Ik nam hem vluchtig in mij op. Hij droeg een zwart spijkerjasje en een grijs overhemd; en zijn gezicht had een uitdrukking die ik niet kon doorgronden. Ik veegde snel mijn tranen weg, wilde niet dat hij me zag janken.

‘Is dit toeval?’ vroeg ik met onvaste stem, mijn ogen ongetwijfeld roodomrand.

‘Nee.’

Ik liet zijn ‘nee’ even bezinken. ‘Je hebt me gevolgd.’

‘Ik was bang dat je roekeloos werd en midden in de nacht had afgesproken met die vent die je vader wil worden.’

Toen ik niets zei, vervolgde hij: ‘Ik dacht dat je misschien hulp kon gebruiken.’

‘Je hebt me gevolgd,’ herhaalde ik. Ik wist niet zeker of ik bang, ontroerd of pissig moest zijn. Ik was het eigenlijk alle drie, zwaar neigend naar pissig.

‘Wie was dat?’ vroeg hij, achteroverleunend en uit het raam kijkend alsof hij nog een glimp van Ace kon opvangen.

Ik was nooit eerder gevolgd en wist niet goed wat ik van hem moest denken. Ik ben niet zo’n dom, hopeloos wicht dat controlerend gedrag sexy vindt. Integendeel. Zodra ik het merk, is dat een behoorlijke afknapper. Al had ik nog geen reden hem ervan te verdenken dat hij me stalkte, schaamde ik me toch enigszins dat een deel van me er tegelijkertijd over dacht de milkshakes van tafel te vegen en het ter plekke met hem te doen.

‘Niet dat het je ook maar iets aangaat,’ zei ik. Mijn woorden klonken harder dan bedoeld.

Het was opeens stil in het eethuis. Ik keek om mij heen, niet op mijn gemak. De groep late feestgangers was aanmerkelijk uitgedund en ik kon de tl-lampen horen zoemen. In een zitje bij de deur zat een stelletje dicht tegen elkaar aangekropen. Twee punkers, alle twee met een slap geworden oranje hanenkam (zo passé), deelden een patatje. Een oude man dronk koffie met kleine slokjes, en de enige serveerster – een jong meisje met een platte boezem, muisgrijs haar en akelig veel jeugdpuistjes – deed alsof ze een kasteelromannetje las, maar eigenlijk luisterde ze naar ons gesprek.

‘Oké,’ zei hij, me steels aankijkend om vervolgens zijn ogen op de tafel te richten. Ik probeerde opnieuw aan zijn gezicht af te lezen wat er in hem omging. Tevergeefs.

‘Ik ga wel weg.’ Hij stond op. ‘Dit was een slecht idee.’ Hij liep naar de deur, kwam toen terug en bleef bij de tafel staan. ‘Ik ben geen stalker, oké? Ik wilde je niet de stuipen op het lijf jagen. Ik ken je pas, maar... ik beschouw je inmiddels als een vriendin. Ik weet niet goed waarom. Ik maak niet makkelijk vrienden.’

Ik keek hem aan en vroeg me tegelijk af of mijn maag in opstand kwam door zenuwen, mijn verlangen naar Jake of alle troep die ik zojuist naar binnen had gewerkt.

‘Dus dat ben ik voor je?’ vroeg ik hem.

‘Wat?’ zei hij met een ik-geef-me-over-gebaar.

‘Je vriendin?’

Hij haalde zijn schouders op, schudde licht het hoofd en keek mij toen met zo’n onverhulde hunkering aan dat ik haast naar adem snakte. Ik zweer het je! Het was zo rauw, volkomen onvervalst, een spiegel van mijn eigen hart. Ik legde vijfentwintig dollar op tafel en volgde hem naar buiten.

In de kou nam hij mijn gezicht in zijn handen en kuste me zacht. Ook al drukte hij alleen zijn lippen licht tegen de mijne, ik vatte vlam alsof hij me met benzine had overgoten en in brand gestoken. Ik voelde me als een tiener, evenzeer verrast door mijn eigen seksuele verlangen als door het zijne. Met mijn mond op de zijne wist hij toch een taxi aan te houden. We vielen op de achterbank, waar we elkaar betastten als scholieren op een dansfeest.

Bij ons flatgebouw kuste hij me in mijn nek terwijl ik morrelde met mijn sleutel om de straatdeur te openen. Hij duwde me naar binnen en drukte me tegen de muur. Hij was hongerig maar teder, bijna eerbiedig zoals hij me kuste. Hij deed zijn ogen niet dicht, maar keek diep in de mijne. Ik wilde hem blijven aankijken. Ik kon het niet. Ik weet niet hoe we drie trappen wisten te beklimmen en in mijn appartement kwamen, maar op een of andere manier lukte dat.

Op mijn bed ging ik schrijlings op hem zitten en maakte de knoopjes van zijn overhemd los. Zijn borst en schouders waren grotendeels overdekt door een tatoeage van een vliegende draak, met reusachtige, uitgestrekte vleugels, een open bek met scherpe tanden en gevorkte slangentong. Het was een kunstwerk, elk klein detail minutieus uitgewerkt. De draak was kwaad, maar hij was sterk en goed, wijs en rechtvaardig. Daaronder kon ik echter littekens zien. In zijn zij een groef van tien centimeter en op zijn schouder iets wat op een kogelwond leek. Hij lag stil terwijl ik hem bekeek, mijn vingers over de lijnen van zijn tatoeage liet glijden, over de littekens. Hij bracht een hand naar mijn gezicht, streelde mijn wang, volgde mijn kaaklijn. Ik weet niet wat hij in mijn gezicht zag.

‘Niet bang zijn, Ridley,’ zei hij.

Ik boog mij voorover om hem te kussen. Ik wás bang, niet voor hem maar voor de krachtige draaikolk van angst en verlangen, voor de chaos die mijn ooit zo ordelijke leven aan flarden wilde scheuren. Ik knoopte mijn blouse los en liet haar van mijn schouders glijden.

‘Ik ben niet bang,’ zei ik.

‘Is dit wat je wilt?’ vroeg hij, steunend op zijn ellebogen en mij aankijkend. ‘Want ik waarschuw je, ik ben geen alledaagse jongen. Ik ben heel lang alleen geweest, Ridley. Ik ga niet snel een relatie aan.’

Ik voelde het volle gewicht van zijn woorden. Hij ging zitten en ik sloeg mijn armen om hem heen. Ik fluisterde in zijn oor: ‘Jij ook niet bang zijn, Jake.’ Hij kreunde en trok me dichter tegen zich aan.

‘Je moet een aantal dingen over me weten,’ fluisterde hij in mijn haar.

‘En ik wil dat je die mij vertelt. Ik wil alles weten. Maar niet nu.’

Het licht uit de gang sloop de slaapkamer binnen en likte aan de dalen op zijn lichaam. Zijn sleutelbeen vormde een krachtige bergketen die ik met mijn lippen beroerde. Net als de tatoeage getuigde zijn lichaam van een enorme inspanning en oog voor detail. Elke spier stond strak, perfect gevormd, keihard onder zijn zijdezachte huid. Hij sidderde onder het gefluister van mijn lippen. Ik voelde hem stijf worden voor mij, en de wetenschap van zijn behoefte schoot door mijn aderen.

In het halfduister kon ik maar de helft van zijn gezicht zien. Hij hield zijn ogen open en keek naar mij toen ik hem achterover op het bed duwde. Zijn hoekige kaken opeengeklemd, zijn lippen zonder glimlach. Hij zou hard, bijna kwaad, kunnen overkomen op iemand die niet wist hoe je gezichten moest beoordelen. Maar ik wist dat de randen van de mond en de hoeken van de ogen het verhaal vertelden. Daar zag ik opnieuw het verdriet dat ik bij hem bleef voelen, het sterke verlangen dat ik met mijn lichaam kon voelen, en wat mij misschien het meest ontroerde: de kwetsbaarheid van iemand die niet veel mensen zo dichtbij liet komen, die niet zeker wist of hij het genot of de pijn ervan kon verdragen.

Hij stond toe dat ik zijn lichaam onderzocht met mijn mond en mijn vingertoppen. Ik wilde het landschap van zijn fysieke zelf bewandelen, het kronkelpad volgen. Een deel van mij wilde hem onmiddellijk verzwelgen, totaal, maar ik wilde hem vooral proeven. Met mijn tong al zijn smaken tot mij nemen. Hij was geduldig, maar toen zijn lage kreunen wanhopiger werden, wist ik dat hij zich niet langer kon beheersen. Terwijl ik de knopen van zijn spijkerbroek losmaakte, gooide hij me op mijn rug. Hij was zo snel en sterk dat ik in zijn armen lag en naar hem opkeek voordat ik wist wat me overkwam. Ik voelde mij een moment overweldigd en dacht in een flits aan hoe hij me had gevolgd naar het eethuis. Ik voelde een schokje, een soort mengeling van opwinding en ontsteltenis.

‘Je martelt me,’ fluisterde hij, zijn hunkering liet zijn stem hees klinken. Ik moest glimlachen en sloeg mijn armen om hem heen.

Ik verloor mezelf in de zee van zijn vlees, verdronk in zijn ogen, voelde zijn sterke handen over mijn lichaam dwalen. Hij voedde zich met me en ik gaf me volledig aan hem, liet me door hem verslinden. Ik had nooit eerder zo veel van mezelf gegeven bij een liefdesdaad, me nooit eerder zo volledig laten gaan. De nachtmerries die mijn leven sinds kort bevolkten verdwenen als toneelspelers achter de coulissen. Alleen onze lichamen bestonden. Een paar dagen geleden, toen ik nog dacht te weten wie ik was, had ik me wellicht meer ingehouden. Maar omdat ik opeens was bevrijd van de dingen die me hadden afgebakend, had ik geen grenzen te beschermen. Ik gaf me over aan het genot voortkomend uit onze verbondenheid en hield niets achter voor Jake. Op die plaats, op dat moment, voelde ik mijzelf échter dan ik ooit was geweest, en de man die ik nog maar net kende, kende me waarschijnlijk beter dan wie ook op aarde.

10

Ik had Zack nooit mijn huissleutel teruggevraagd. Ik weet niet goed waarom; ik dacht waarschijnlijk dat ik hem daarmee opnieuw zou kwetsen. En we waren overduidelijk nog dik met elkaar, nog steeds goede vrienden. Maar ik ging ervan uit dat hij begreep dat hij niet langer het recht had de sleutel zonder mijn toestemming te gebruiken. Die vrijdagochtend bewees dat ik ongelijk had.

Ik kreeg bijna een hartstilstand toen ik uit mijn slaapkamer de woonruimte instapte en met mijn slaperige hoofd iemand op de bank zag liggen. Ik voelde angst tot in mijn vingertoppen schieten en een gil in mijn keel opkomen in de paar seconden voordat ik Zack herkende. Hij keek mij aan met een uitdrukking die ik nooit eerder op zijn gezicht had gezien. Bezorgdheid, maar ook woede, overschaduwd door verontwaardiging.

‘Zack,’ zei ik stil, terwijl ik een hand op mijn borst legde. De angst was weggevloeid en vervangen door ergernis. ‘Wat doe jij hier?’

‘Wat ik hier doe?’ vroeg hij ongelovig. ‘Ridley. Mensen maken zich zórgen over je.’

‘Mensen?’ zei ik met een frons. ‘Zoals wie?’

‘Zoals je ouders, in godsnaam. Wat is er met je aan de hand?’

‘Ik heb mijn ouders eergisteren nog gezien.’

‘Ja, en je hebt lopen raaskallen dat ze niet je echte ouders zijn. En dan bel je ze niet eens om te laten weten dat het goed met je gaat?’

‘Zack, wat heb jij daarmee te maken?’

Er flitste iets door mij heen wat ik altijd had gehaat aan mijn relatie met Zack – of moet ik zeggen: aan Zacks relatie met mijn ouders. Ik kreeg vaak het gevoel dat ze hem hadden gekloond, puur en alleen om met mij te trouwen en voor mij te zorgen op de wijze die zij niet meer konden opbrengen. Ik had mij er mateloos aan geërgerd toen we nog samen waren. Nu we niet langer een stel vormden, vond ik het regelrecht onuitstaanbaar. Ik voelde me rood aanlopen en mijn keel dichtknijpen.

‘Zack, je moet gaan,’ zei ik. ‘Nu meteen.’ Ik liep door naar de keuken.

‘Ridley, praat met me,’ zei hij. ‘Wat is er aan de hand?’

Ik negeerde hem toen hij me naar de keuken volgde. Ik zag dat hij zijn schoenen niet aanhad en dat was voor mij de laatste druppel. Hoe kon hij zijn schoenen uitdoen? Wat gaf hem het recht mijn appartement binnen te komen en te doen alsof hij thuis was?

‘Zack, heb je me niet gehoord?’ Ik keerde mij om, bleef voor hem staan en keek hem in zijn ogen. ‘Ga weg.’

Hij keek op dat moment zo gekwetst, alsof ik hem in zijn gezicht had geslagen. Wat had ik toch? Waarom deed ik zo gemeen tegen hem? Mijn jeugdvriend, mijn ex-vriendje, de zoon van een vrouw van wie ik hield zoals een dochter houdt van een moeder. Het was Zack. Waarom voelde hij als een indringer, iemand die ik mijn appartement uit moest zetten?

‘Het spijt me,’ zei hij hoofdschuddend. ‘Je hebt gelijk. Ik had niet moeten komen. Ik was...’ Hij zweeg plotseling en keek omlaag naar zijn kousenvoeten.

Ik zuchtte, voelde mij een gigantisch kreng.

‘Ik weet dat je je alleen zorgen maakte,’ zei ik zo vriendelijk mogelijk. Ik liep naar hem toe. ‘Maar dit was geen goed idee.’ Ik legde mijn handen op zijn armen.

‘Ridley,’ zei hij, mijn blik beantwoordend met zijn ijsblauwe ogen. In de lettergrepen van mijn naam hoorde ik alle manieren waarop ik hem had gekwetst en teleurgesteld, alle hoop die hij nog voor ons koesterde. Hoop die ongetwijfeld werd aangewakkerd door mijn ouders en zijn moeder: Geef Ridley de tijd. Ze komt wel tot bezinning.

‘Zack, het spijt me,’ zei ik. Ik weet niet goed waarom ik me verontschuldigde. Hij nam me in zijn armen. Ik rook zijn vertrouwde geur en leunde even tegen hem aan, zoals je oude herinneringen ophaalt. Je bent gek als je die jongen laat lopen, had mijn moeder geklaagd. Misschien had ze gelijk, zoals over zo veel dingen. Maar ik hield niet van Zack, niet op die manier.

‘Wat is er, Ridley?’ vroeg Jake, die uit de slaapkamer opdook. Zack trok zich geschrokken terug, alsof ik hem hard in de nek had gebeten, en keek me onthutst aan. Ze stonden allebei een ogenblik in mijn gezichtsveld en het schrille contrast tussen hen was bijna komisch. Zack: blond, perfect gestreken kakibroek, wit oxfordhemd, een kraagjas van Lands’ End hangend over de armleuning van mijn bank, Rockports onder mijn koffietafel. Jake: donker, met de reuzendraak op zijn strakke borst en buikspieren getatoeëerd, vale spijkerbroek, blote voeten (onweerstaanbaar).

Zacks gezicht betrok en ik voelde me als een meisje dat was betrapt op spijbelen, rondhangend met foute vriendjes. Ik kreeg een steen in mijn maag vanwege de pijn die Zack moest voelen, maar in mijn rebelse hart voelde ik een klein steekje voldoening. Laten we niet vergeten: hij was over mijn grenzen heengestormd en bespioneerde me in feite voor mijn ouders. Dat vond ik niet oké.

‘Wie is dit?’ vroeg Zack.

‘Zack, dit is Jake. Jake, Zack.’

‘Aangenaam,’ zei Jake met uitgestoken hand.

Zack staarde hem alleen maar aan en na een seconde trok Jake met een begrijpend knikje zijn hand terug. Zack liep hem straal voorbij en greep zijn schoenen en jas. Schuld en verdriet deden mijn wangen gloeien. Ik kon niet zeggen waarom, maar het is een gevoel waarmee ik aardig vertrouwd ben geraakt in mijn relatie met Zack. Ik zei niets toen hij naar de deur liep, met zijn spullen in zijn armen.

‘Ik wil dat je mijn huissleutel teruggeeft, Zack. Je had dit niet mogen doen.’

Hij haalde de sleutel uit zijn zak en gaf hem aan mij met een halve glimlach waarvan de betekenis mij ontging. Een vreemde gedachte flitste door mijn hoofd: hij heeft een kopie laten maken.

‘Op dit moment weet ik niet eens wie je bent, Ridley,’ zei hij.

‘Volgens mij heb je dat nooit geweten, Zack,’ zei ik. De woorden glipten zomaar uit mijn mond. Waarom weet ik niet, want ik had het niet eerder bewust overwogen. Maar toen ik het zei, wist ik dat het waar was. Ik wist: dat is de reden waarom ik ben opgestapt uit de relatie, omdat ik nooit mezelf kon zijn zonder me schuldig te voelen of het gevoel te krijgen dat ik hem teleurstelde. Zoals een kind dat zich verzet tegen een dominante ouder, waarbij elke zelfstandige handeling pijn veroorzaakt bij de ouder en het kind wordt gestraft. Wel subtiel, niet openlijk zodat mensen het konden zien. Nauwelijks merkbaar... behalve voor mij.

Hij vertrok, nog altijd op kousenvoeten. Ik vermoed dat hij het niet kon opbrengen zijn schoenen aan te trekken ten overstaan van Jake. Nadat ik de deur had gesloten, keek ik door het spionnetje en zag hem, zittend op de bovenste traptrede, zijn praktische schoenen strikken. Ik voelde schuld en woede als een gaasbol in mijn keel steken.

‘Alles oké, Ridley?’ vroeg Jake achter mij. Ik hield ervan zoals hij het zei, bezorgd maar met de onderliggende veronderstelling dat ik mijn eigen boontjes wel kon doppen. Hij was niet jaloers of kwaad. Dat vond ik ook fijn. Het beviel me dat ik me niet hoefde te bekommeren om zijn emoties terwijl die van mij rondwervelden in mijn borst.

‘Niet echt. Alles is momenteel knap waardeloos.’

Hij knikte en liep naar mij toe.

‘Behalve gisternacht, hoop ik? Vergeet mijn egootje niet,’ zei hij met een brede glimlach die aanstekelijk werkte, zodat ik ook mijn eigen mondhoeken optrok. Hij legde zijn handen op mijn schouders en ik voelde het vuur oplaaien in mijn onderlijf.

‘Het kon ermee door.’ Ik legde mijn gezicht tegen zijn borst en liet hem me stevig vasthouden. Een minuut later waren we opnieuw bezig.

..

Ik dommelde kort in nadat wij opnieuw hadden gevreeën. Toen ik wakker werd, durfde ik niet meteen mijn ogen open te doen, want ik dacht heel even dat hij niet naast me in bed lag. Als hij was verdwenen zodra ik mijn ogen opende, zou ik hebben gevreesd dat alles wat er tussen ons was gebeurd zich alleen in mijn fantasie had afgespeeld. Als hij weg was, was ik een dwaas. Maar na een seconde rook ik zijn aftershave. Een tel later voelde ik zijn handpalm op mijn buik en ging er een elektrisch schokje door mij heen.

‘Je bent wakker,’ zei hij.

Ik opende mijn ogen en zag hem naar me kijken. ‘Hoe wist je dat?’

‘Je ademhaling veranderde.’

‘Lag je te luisteren naar mijn ademhaling?’

Hij knikte, zijn lippen gekruld tot een sexy, lome glimlach. Ik verwachtte dat hij nu iets afgezaagds ging zeggen, maar hij zei geen woord. Ik begon hem met de minuut leuker te vinden. Ik voelde bezorgheid in mij opfladderen toen ik me dat realiseerde en hield mijn emoties in bedwang. Rustig aan, cowgirl.

‘Hoe laat is het?’ vroeg ik. Ik ging rechtop zitten en keek op de wekker. Het was na tienen.

‘Je moet werken,’ zei hij simpelweg. Ik vond het fijn dat hij dat begreep en er geen probleem van maakte. Zack had mijn werk nooit als echt werk beschouwd en vond elke minuut die ik eraan spendeerde als hij er was een inbreuk op onze tijd samen. Jake gooide zijn benen buitenboord en stapte uit bed. Ik kreeg een mooi uitzicht toen hij zijn spijkerbroek aantrok en zijn hemd van de vloer pakte. Hmm. Heel fijn.

Hij ging op bed zitten, pakte mijn hand en bracht die naar zijn lippen. ‘Mijn atelier zit op Tenth en A. Als je wat van mijn werk wilt zien, kun je later altijd langskomen. Eerste deur aan de westzijde van A, tussen Ninth en Tenth, tegenover het park. Hij is rood. Je kunt hem niet missen.’

‘Lijkt me geweldig,’ zei ik. Ik wilde een zucht slaken maar koos ervoor te glimlachen. ‘Rond vier uur.’

Hij boog zich voorover en kuste me, zacht maar een heerlijke minuut lang. Toen vertrok hij zonder nog een woord te zeggen.

11

Nadat Jake was vertrokken, zette ik koffie en die cafeïnestoot hield me de rest van de ochtend op de been. Ik had een gesprek met Tama Puma.

‘Mevrouw Thurman is verrukt je te ontmoeten,’ zei ze poeslief maar bekakt. Verrukt? Wie gebruikte er zulke woorden in de echte wereld? Ik stelde me haar voor met een boa en een lange sigarettenhouder bungelend tussen de vingers, hoewel juffrouw Puma natuurlijk nog liever doodging dan een sigaret naar haar lippen te brengen.

Ik belde de financiële administratie van het tijdschrift New York om te vragen naar het geld dat ze mij schuldig waren. De cheque is net overgemaakt, zeggen ze dan. Rond het middaguur begon de cafeïne uit te werken en kon ik niet langer de gedachten negeren die me alle moed ontnamen. Ik voelde dat vertrouwde getouwtrek van mijn schuldgevoel – ik moest mijn ouders bellen om te zeggen dat het goed met me ging. Maar ik wilde niet. Ik wilde hun stemmen niet horen, want zodra ik die hoorde, wist ik dat ik die van mezelf niet meer zou kunnen horen.

Ik surfte een tijdje op internet, zocht met LexisNexis wat informatie over een vermiste peuter en een vermoorde moeder in het begin van de jaren zeventig, maar er verschenen te veel namen op het scherm. Ik beperkte de zoekopdracht tot New York en omgeving, maar ik kreeg nog altijd meer dan tienduizend hits. De gedachte verkilde mij. Ik dacht aan mijn idyllische jeugd, dat ik mij altijd veilig en geliefd had gevoeld, dat ik alleen bang was slechte rapportcijfers te halen en mezelf voor schut zette als ik in dat stomme touw in de gymzaal probeerde te klimmen.

Ik scrolde door de artikelen, archieven van oude kranten en tijdschriften, websites met die vreselijke foto’s waarop vermiste kinderen met een computerprogramma ouder waren gemaakt. Dan wist je meteen dat al die ouders een kind hadden verloren dat nooit was teruggevonden en zich een voorstelling hadden moeten maken hoe hun kind er vijf of tien jaar later zou uitzien. Als het nog leefde. Het deed mij beseffen dat er een wereld bestaat, een afschuwelijk oord vol pijn en geweld, waar sommige mensen naartoe zijn verbannen; een wereld die voor ons afgesloten blijft, zelfs als we er op bezoek zouden willen. Ik vond niets wat betrekking had op het krantenknipsel dat ik had gekregen, zag geen afbeeldingen die overeenkwamen met die op mijn bureau. Maar ik moet toegeven dat mijn zoektocht nogal halfslachtig was, zoals mijn moeder zou zeggen. Ik wist nog niet zeker hoeveel ik eigenlijk wilde weten, snap je?

Op mijn bureau stond een foto van mijn broer en mij als kinderen. Ik pakte hem op en keek ernaar. Op de foto zat ik op een schommel in het park bij ons huis, mijn broer stond achter mij, zijn handen direct boven de mijne op de kettingen van de schommel. Hij liet zijn kin op mijn hoofd rusten en we glimlachten allebei voor de camera, terwijl rode, gouden, bruine en oranje bladeren om ons heen dansten in de koele, straffe herfstwind van die dag. Een omhooggeblazen haarstreng zag eruit als een dunne snor op zijn gezicht. Zo herinner ik me die onbezorgde tijd, toen we samen jong waren, voordat de omstandigheden die uiteindelijk tot Ace’s vertrek zouden leiden zelfs maar op de radar bliepten. Ik herinner me wandelingen en feestjes, vakanties en familiereünies, toen de duistere schim van mijn ontbrekende broer ons geluk nog niet overschaduwde.

Mijn moeder vertelt graag een verhaal over Ace en mij. Tenminste, dat deed ze vroeger, toen ze nog over Ace wilde praten, toen ze hem nog als haar zoon erkende. We waren klein, ik weet niet precies hoe oud, misschien rond de vier en zeven. Ik herinner me het gele licht dat die zaterdagochtend door mijn jaloezieën naar binnen sijpelde. Ik werd enthousiast wakker omdat ik wist dat Ace niet naar school hoefde en we een hele ochtend liggend op de vloer naar tekenfilms op televisie konden kijken. Het was een kille herfstochtend en de vloer voelde koud aan onder mijn blote voeten toen ik vanuit mijn slaapkamer door de badkamer naar Ace’s deel van de zolderverdieping ging. Ik kroop op zijn bed en ging naast hem liggen om vervolgens, heel voorzichtig, een van zijn ogen open te sperren. Hij was uiteraard al wakker en deed alleen alsof hij sliep. Na het gebruikelijke gebrom en geklaag liet hij zich aan mijn hand meevoeren, de trap af, naar beneden.

We begonnen zaterdagochtenden meestal met een enorme kom chocopops. Mijn ouders sliepen nog en zouden nog minstens een uur in bed blijven liggen, dus we hadden de keuken voor ons alleen – niemand die ons vertelde wat we moesten eten of dat de televisie zachter moest of dat we niet zo dicht bij het scherm moesten zitten. Het was een kortstondig paradijs waarin Ace en ik de beslissingen namen, een orgie van suikerzoete ontbijtproducten en chocolademelk, springen op meubels en kietelgevechten waarbij ik soms van het lachen in mijn pyjama pieste.

Die ochtend besloot Ace, om welke reden dan ook, te ontbijten met koekjes. Hij vond een zak Oreo’s in de voorraadkast en wij namen de chocoladekoekjes, en twee glazen melk, mee naar ons comfortabele plekje voor de televisie.

Volgens mij hadden we al de halve zak achter de kiezen toen mijn moeder naar beneden kwam.

‘Ace. Ridley. Wat zijn jullie daar aan het doen?’

We stopten allebei met kauwen, midden in een hap, met het volgende koekje halverwege onze met chocolade bedekte lippen.

‘Hier met die koekjes. Nu meteen.’

Ik stak mijn hand uit om het koekje aan mijn moeder terug te geven en begon te huilen. Mijn broer graaide in de zak en propte zo veel mogelijk koekjes in zijn mond voordat mijn moeder bij ons was.

Mijn moeder had dit verhaal altijd op verwonderde toon verteld. Verwondering over hoe verschillend haar kinderen waren, ook al hadden ze dezelfde ouders en waren ze in hetzelfde gezin opgegroeid. Ik herinner me dat ik huilde, niet omdat ik meer koekjes wilde eten – om je de waarheid te zeggen was ik al behoorlijk misselijk van wat ik op had – maar omdat de komst van mijn moeder het abrupte eind markeerde van die magische tijd.

Ik herinner het me ook als de breuklijn tussen mijn herinnering aan mijn jeugd en die van Ace. Mijn moeder en Ace voerden hevige strijd om de koekjes: mijn broer ging er met de zak vandoor, rende de trap op en zijn kamer in, waar hij de deur dichtsloeg en op slot deed, zodat mijn moeder woedend op de deur begon te bonken.

‘In hemelsnaam. Kalmeer, Grace! Het zijn maar koekjes,’ zei mijn vader, die hen naar boven was gevolgd.

Uiteraard waren het niet alleen die koekjes. Het ging om macht. Mijn moeder moest de baas zijn; ik gaf gemakkelijk toe, maar Ace kwam in opstand. Omdat wij zulke verschillende karakters hadden, riep ieder van ons andere mensen in onze ouders tevoorschijn en daardoor ervoeren wij onze jeugd alle twee anders. Ik eindigde snikkend in de armen van mijn vader; Ace werd doodgezwegen door mijn moeder, zoals ze vaker deed na een van haar premenstruele driftbuien.

Maar mijn moeder veranderde het incident in een charmante, vermakelijke anekdote voor tijdens etentjes, ontdaan van het drama van het moment en afgeslankt om te illustreren hoe eigenzinnig en grappig kinderen kunnen zijn. Ik kromp altijd ineen als ik het haar hoorde vertellen, niet omdat ik het een traumatische ervaring vond (hoewel Ace het zich beslist zo herinnerde), maar omdat ik niet zeker wist wat ze over mij probeerde te zeggen. Bedoelde ze dat ik zwak was en mijn broer moedig? Gehoorzaam en mijn broer opstandig? Moest ik me schamen of trots voelen? Als ze het over Ace had, klonk er ongewild iets van respect in haar stem door, alsof ze hem eigenlijk bewonderde dat hij zich had verzet. Uiteraard sprak ze later helemaal niet meer over hem. Het is vreemd hoe een herinnering vervormt en bij het opnieuw vertellen ervan als boetseerklei in allerlei vormen wordt gekneed, hoe één gebeurtenis voor alle aanwezigen iets anders kan betekenen.

Terwijl ik daar zat met de foto van de schommel in mijn hand, kwamen de herinneringen langsmarcheren als soldaten; dingen waaraan ik jarenlang niet had gedacht, sepia gekleurd door de huidige gebeurtenissen. En ik kon niet met zekerheid zeggen of ik nu helderder nadacht dan ooit, of dat ik mijn verstand verloor en alles – mijn herinnering aan het verleden, mijn waarneming van het heden – werd vervormd door de recente ontwikkelingen.

Mijn oom Max was een boom van een kerel, een komeet, een grote teddybeer met een rug die erom vroeg paardje te rijden. Zijn zakken zaten vol snoepgoed en, later toen we groter waren, geld of wat we ook nodig mochten hebben op onze leeftijd. Hij ging mee naar popconcerten, honkbalwedstrijden; hij was ‘ja’ en mijn ouders ‘nee’; hij bood troost na elke teleurstelling. Hij was de belichaming van plezier en de weken die ik met hem doorbracht als mijn ouders weg waren, behoren tot de mooiste herinneringen uit mijn jeugd. Ace en ik waren dol op hem, dat spreekt vanzelf. Hoe konden wij niet dol op hem worden? Het is niet moeilijk populair te zijn bij kinderen als je niet degene bent die de regels oplegt, als je hun alleen hoeft te tonen hoeveel plezier je kan hebben in het leven.

Mijn oom Max werd altijd vergezeld door een vrouw, maar nooit dezelfde. In mijn herinnering verwar ik ze eigenlijk allemaal met elkaar; geen enkele vrouw treedt echt op de voorgrond in die parade van haarverf en siliconen, gebruinde huid, glad zijdezacht haar en hoge hakken. Altijd hoge hakken, ongeacht wat ze droegen: jurken, spijkerbroeken, bikini’s. Eén vrouw herinner ik me echter wel. Het was overdag bij ons thuis, op een of ander feestje, volgens mij de verjaardag van Ace. Het plafond van de eetkamer was verdwenen, compleet bedekt met heliumballonnen: rode, oranje, blauwe, groene, paarse. Ik herinner me muziek en in mijn herinnering klinkt het als iets van een kermisattractie. Er werd gelachen, iemand mors-te soda op het witte tapijt, een ballon klapte, verrukt gegil, een clown die goocheltrucs deed. Ik herinner me dat ik te snel om de hoek rende en tegen de in gebleekte jeans gestoken benen van een van oom Max’ vriendinnen botste.

‘Sorry,’ zei ik, terwijl ik naar haar opkeek. Het enige wat ik nu nog kan zien, is blauwe oogschaduw, uitwaaierend blond haar en kauwgomroze lipgloss.

‘Geeft niets, Ridley,’ zei ze liefjes, waarna ze wegliep. En het enige wat ik kon zien waren de fantastische rode leren pumps die zij droeg. Candies, als ik mij niet vergis, het absolute toppunt van sexy-cool. Mijn adem stokte van bewondering en ik vroeg me af hoe je zo’n vrouw kon worden.

Ik was onderweg naar de keuken, en daar hoorde ik mijn moeder zeggen: ‘Het is ongehoord, Max.’ Ik herkende die toon, zwaar als een zak stenen door het gewicht van haar afkeuring. ‘Dat je er eentje meeneemt naar Ace’s verjaardagsfeestje. Hoe kon je?’

‘Ik wilde niet alleen komen,’ zei hij. Iets in zijn toon kon ik niet thuisbrengen.

‘Dat is gelul, Max.’

‘Wat wil je nu van me, Grace? Wees niet zo verdomd preuts.’

Ik kreeg niet de tijd geschokt te zijn over het feit dat mijn moeder en Max zo tegen elkaar praatten, want opeens verscheen mijn vader.

‘Daar is mijn meisje,’ zei hij, terwijl hij mij optilde hoewel wij allebei wisten dat ik te zwaar voor hem werd. Hij droeg me de keuken in. Misschien viel het hem niet op hoe mijn moeder en Max snel wegkeken van elkaar, hun boosheid zorgvuldig lieten overvloeien in blijere gezichten.

‘Wat zijn jullie hier aan het doen?’ zei mijn vader vrolijk. ‘Je bent toch niet weer mijn vrouw aan het versieren, hè, Max?’

Ze lachten allemaal om die absurde gedachte. En toen was het tijd voor taart, zodat mijn zevenjarige geest het voorval uiteraard compleet vergat.

Toen de muren van het appartement op mij af kwamen, douchte ik, kleedde me aan en ging naar buiten. Ik weet hoe mensen denken over New York, maar ik had me er nooit onveilig gevoeld, nog geen minuut – tot die dag. Ik dacht weer aan Zelda’s waarschuwing over de man die me had gezocht. Ik realiseerde me dat ik het Jake noch Ace had verteld en ik wist niet goed waarom ik het had verzwegen. Ik had soms de neiging problemen als bijen te behandelen, een soort negeren-en-ze-verdwijnen-vanzelf-filosofie. Als ik toegaf dat er nu iemand werkelijk naar mij zocht, en het niet bij brieven sturen liet, werd het probleem wellicht opgekrikt tot een niveau waarop ik het niet kón negeren. Het verhoogde de dreiging en ik was niet klaar voor de gevolgen, want het zou allereerst een beperking van mijn vrijheid betekenen. En je weet hoe ik daarover denk.

Ik bezocht een van de klinieken waar mijn vader en Zachary als vrijwilliger werkten. Deze stond in de binnenstad; de andere in New Jersey. Hoe dichter zijn pensioen naderde, hoe meer tijd mijn vader in de klinieken doorbracht. In het begin van de week zat hij meestal in Jersey en tegen het eind van de week in de stad, dus ik had goede hoop hem hier vandaag aan te treffen. Ik weet wat je denkt: zei ze zojuist niet dat ze haar ouders niet wilde zien? Ja, dat klopt, ik wilde ze niet zien. Maar in tijden van crisis leek mijn vader me als een magneet aan te trekken. Al zweer ik bij hoog en bij laag dat ik hem niet ga bellen of opzoeken als me iets dwarszit, het is alsof hij het weet en ergens in het universum een schakelaar omdraait, mij op magische wijze dwingt de telefoon te pakken of in zijn kantoor op te dagen.

‘Ik zoek dr. Jones. Is hij vandaag aanwezig?’ vroeg ik aan de jonge vrouw achter het bureau. Ze had een glanzende café-au-lait-huid en gitzwarte ogen met volle wimpers. Ik had haar nooit eerder gezien, hoewel ik al een aantal keer in de kliniek was geweest om mijn vader of Zack te bezoeken. Maar het verbaasde me niets; er was hier een groot verloop van personeel.

‘Hebt u een afspraak?’ vroeg zij, zonder op te kijken van het dossier dat geopend voor haar lag.

‘Ik ben zijn dochter.’

Ze keek me aan en glimlachte. ‘O, jij bent Zacks verloofde?’ zei ze met vrolijke herkenning in haar stem.

Ik voelde irritatie opkomen. We hadden nu ruim een halfjaar geleden een punt gezet achter onze relatie en ik had nooit ‘ja’ gezegd op zijn huwelijksvoorstel. Ik was feitelijk nooit Zacks verloofde geweest. Maar voordat ik zelfs kon reageren...

‘En heb je een paar weken terug niet dat kind gered? Ik zag je foto in de krant.’

‘Eh... ja,’ zei ik. ‘Dat was ik.’

Ze bekeek mij met bewondering. ‘Wow, leuk je te ontmoeten,’ zei ze. ‘Ik ben Ava.’

‘Aangenaam,’ zei ik, volstrekt niet op mijn gemak. Het was te laat om te zeggen: ‘Overigens, ik ben niet verloofd met Zack. Echt, we zijn nooit verloofd geweest... het is een lang verhaal.’ Maar ik hield mijn kaken stijf op elkaar en wendde mijn blik af.

‘Een ogenblikje,’ zei ze, me nog steeds aanstarend. ‘Ik zal hem voor je oppiepen. Ga maar even zitten.’

Ik vond een lege stoel tussen de huilende baby’s en peuters met kuchhoest en druipneuzen, hopend dat mijn afweersysteem dit aankon. Naast mij zat een vrouw zwaar te ademen, het klonk alsof ze smog in haar longen had.

‘Ridley,’ riep Ava na een paar minuten. ‘Je kunt doorlopen. Hij zit in het laatste kantoor.’

‘Bedankt.’

‘Weet je,’ zei Ava toen ze op de zoemer drukte om de deur rechts van haar bureau voor me te openen, ‘je lijkt niet op je vader.’

Ik probeerde te glimlachen. ‘Dat heb ik vaker gehoord.’

..

‘Je vader is een heilige. Weet je dat? Jullie hebben geluk gehad met zo’n vader, verdomd veel geluk. Niet tegen je moeder zeggen dat ik vloek waar jullie bij zijn, oké?’

Oom Max had het zo vaak gezegd dat het zijn betekenis had verloren. ‘Jullie weten niet,’ begon hij altijd, ‘hoe het is een vader te hebben die niet van je houdt.’ En dan kreeg hij die blik, de blik die hij kreeg als mijn moeder in de buurt was. Alsof de wereld een schoolbal was, en hij de enige zonder afspraakje.

Oom Max is misschien de eenzaamste persoon die ik ooit heb gekend, op Ace na. Toen ik klein was, voelde ik het aan zonder het echt te begrijpen. Naarmate ik ouder werd, besefte ik dat hij zich alleen op de wereld voelde. Maar ik snapte nog altijd niet waarom hij dat voelde; hij had mijn ouders, hij had Ace en mij, hij had zijn stoet barbiepopjes. Maar nu begrijp ik het. Eenzaamheid is een aandoening, een ziekte. Hij droeg die met zich mee en zij infecteerde zijn leven. Hij kon haar behandelen door ons te verwennen, van mijn ouders te houden, met zijn ‘vriendinnen’ en drank. Maar zijn ziekte viel niet te genezen. Die was terminaal.

‘Ridley,’ zei mijn vader met een zucht. Vanuit zijn ooghoeken wierp hij me vluchtig een gepijnigde blik toe. ‘Je hebt ons nogal in de rats laten zitten.’

‘Het spijt me,’ zei ik, terwijl ik de deur achter me sloot. Het was eigenlijk geen kantoor maar een onderzoekskamer. De ruimte rook naar, nou ja, je kent die geur wel: wondpleisters en ontsmettingsmiddelen. Flikkerende tl-buizen, slechte formicavloeren bespikkeld met de afgrijselijkste kleuren (mosterdgeel, olijfgroen, zalmroze), smetteloze avocadokleurige tafelbladen, glazen stopflessen met watten en tongspatels nog in hun verpakking.

Mijn vader nam me in zijn armen, ook al kon ik zien dat hij kwaad op me was. Dat was een van de dingen waarom ik van hem hield. Als mijn moeder boos was, keek ze je niet eens aan, alsof je niet meer bestond totdat zij je had vergeven. Ik maakte me los uit zijn omhelzing en hees me op de onderzoekstafel; het geritsel van het papier onder mij herinnerde me aan de honderden keren dat ik, om uiteenlopende redenen, dit soort kamers eerder had bezocht. En ze leken allemaal hetzelfde. Oké, niet exact hetzelfde. Ook al was deze ruimte schoon, er hing een sfeer van verwaarlozing, van verval, die deze onderzoekskamer in de kliniek onderscheidde van de weelderige privévertrekken waar ik was geweest. Het deprimeerde mij. Het was er steriel en schoon maar lelijk; de inrichting was verouderd; er zaten haarscheurtjes in de muur, vochtplekken op het plafond. Alsof arme mensen niets moderns en moois verdienden. Een vergeelde poster met gescheurde hoeken was met plakband aan de muur bevestigd: het menselijk spierstelsel. Leuk. Het gezicht van de man op de poster stond vrij kalm als je bedacht dat hij was gevild.

‘Waarom heb je Zack gestuurd om mij te bespioneren?’ vroeg ik.

Mijn vader trok een onschuldig gezicht. ‘Dat heb ik niet gedaan, Ridley. Dat zou ik nooit doen.’

Ik zweeg, hield mijn ogen op hem gericht.

‘Ik heb gevraagd of hij je wilde béllen,’ zei hij ten slotte. ‘Meer niet. Ik dacht dat je misschien wel met hem wilde praten.’

‘Hij kwam naar mijn appartement en liet zichzelf binnen. Daar was ik niet blij mee, pap.’

‘Ik denk dat hij zijn lesje wel heeft geleerd,’ antwoordde mijn vader. Hij wendde zijn ogen af. Daarna leunde hij achterover op zijn stoel en kruiste zijn armen over zijn buik. Hij slaakte een zucht.

‘O, god,’ zei ik, pissig en enigszins gegeneerd. ‘Wat? Heeft die klikspaan je alles verteld?’

Besefte ik dat ik klonk als een twaalfjarige? Ja, en dat zinde me niet. Maar ik vermoed dat het hoorde bij een probleem dat ik pas nu begon te begrijpen. Als mijn ouders in de buurt waren, wérd ik een twaalfjarige. En raad eens? Zo zagen ze me graag.

‘Heb je een nieuwe vriend, Ridley?’ vroeg mijn vader. Hij probeerde zo luchtig en geïnteresseerd mogelijk te klinken.

‘Pap. Ik ben hier niet om het daarover te hebben.’

‘Niet?’

‘Nee, pap. Kan ik met je praten over oom Max?’

Je kon mijn vader onmogelijk knap noemen. Niet in de traditionele betekenis. Maar zelfs als zijn dochter zag ik dat hij vrouwen kon charmeren. Ik moet de eerste vrouw nog tegenkomen die niet moest glimlachen onder zijn strakke blik. Zijn aantrekkingskracht ontsteeg het fysieke. Het landschap van zijn gezicht gaf subtiele hints over de man die erachter schuilde. De bobbel op zijn neusbrug fluisterde over zijn harde jeugd in een arbeidersgezin. Zijn hoekige kaak daagde je uit zijn vastberadenheid op de proef te stellen zodra hij ergens zijn zinnen op had gezet. Zijn lichtblauwe ogen vormden een galerie waarin al zijn gemoedstoestanden tentoon werden gesteld. Ik had ze zien stralen van mededogen, gloeien van liefde en begrip. Ik had ze zien doven door verdriet of zorgen. Ik had ze zien vernauwen door woede of teleurstelling. Maar ik had ze nooit gezien zoals ze mij nu aankeken. Ze waren volstrekt leeg, ondoorgrondelijk. De stilte die volgde op mijn vraag voelde als een derde aanwezigheid in de kamer, een geest die onder de deur door naar binnen was geglipt.

‘Hebben we je niet genoeg liefde gegeven, Ridley?’ zei hij na enkele ogenblikken. ‘Hebben we je niet alles gegeven wat je nodig had – financieel, emotioneel – om als volwassene een mooi leven op te bouwen in deze wereld?’

‘Ja, pap,’ zei ik, en het schuldgevoel knaagde onmiddellijk aan mij.

‘Wat is er dan aan de hand? Is dit de fase in je leven waarin je ons beschuldigt van alle fouten die we hebben gemaakt bij het opvoeden van jou en je broer? Zoiets verwacht ik niet van jou, Ridley. Wel van Ace, niet van jou.’

Daar had je opnieuw die verlammende vergelijking. Sinds zijn vertrek was Ace – niet altijd verbaal overigens, maar via een soort emotionele osmose – het voorwerp van minachting geworden in mijn familie, het ultieme voorbeeld van mislukking en ondankbaarheid. Telkens als ik op deze manier met hem werd vergeleken, voelde ik donderslagen dreunen in mijn hart. Het explosieve mengsel van schaamte, verontwaardiging en woede zorgde ervoor dat ik rood aanliep.

‘Wat heeft dat allemaal met oom Max te maken?’ vroeg ik bedeesd.

Een flits van verrassing trok over zijn gezicht, alsof hij niet had verwacht dat ik doorhad dat hij grof emotioneel geschut in stelling had gebracht om mijn vraag af te ketsen.

‘Wil je soms beweren dat dit niets te maken heeft met ons gesprek van eergisteravond?’ zei hij met een verontwaardiging die niet helemaal oprecht leek. ‘Je moeder is nog steeds van streek.’

‘Pap,’ probeerde ik opnieuw.

Hij keek mij even in de ogen, wendde zijn blik af en keek mij opnieuw aan. ‘Wat wil je weten?’

Ja, wat wílde ik eigenlijk weten? Ace had gezegd dat ik pap naar oom Max en diens ‘lievelingsprojecten’ moest vragen. Maar dat leek zo vaag en bizar om te vragen.

‘Zijn er dingen over Max die ik niet weet?’

Hij schudde het hoofd en keek mij diep fronsend aan. ‘Waarom vraag je mij dit? Waar komt dit vandaan?’

Ik gaf geen antwoord, leunde alleen tegen de muur en hield mijn ogen gericht op de vloer. Ik hoorde mijn vader zuchten, zag hem opstaan en naar het raam lopen.

‘Hoe lang zie je Ace al?’

Ik staarde hem aan. Zijn ogen waren nu omrand met droefheid. Het was geen uitdrukking die ik graag zag, maar het was beter dan de dode, lege blik die hij me had toegeworpen toen ik naar oom Max had gevraagd.

‘Al een hele tijd,’ antwoordde ik. ‘Maar volgens mij wist je dat al.’

Het tl-licht leek feller te worden, harder. Achter de deur hoorde ik de gedempte voetstappen van verpleegsters die door de gang liepen. Wat geklets, een beetje gelach. Het drong eindelijk tot me door dat Zack mijn vader al die tijd op de hoogte had gehouden. Al zolang hij me kende. De gedachte maakte me misselijk en woedend.

Mijn vader haalde zijn schouders op. ‘Ik heb liever dat hij met jou praat dan met niemand. Het is mij al jarenlang niet gelukt bij hem in de buurt te komen. Maar waarom heb je het me niet verteld?’

Ik voelde woede in mij opflakkeren. ‘Waarom?! Ik mocht niet eens zijn náám noemen nadat hij was vertrokken,’ zei ik, zelf verrast door mijn stemverheffing en bevende handen.

Mijn vader knikte. Hij kwam naar me toe en legde zijn handen op mijn schouders. Ik kon zijn Old Spice ruiken en dacht terug aan hoe hij rook naar regen en aftershave wanneer hij ’s avonds thuiskwam van zijn werk.

‘Het spijt me, Ridley,’ zei hij, mij dwingend hem in de ogen te kijken. ‘We hebben het verkeerd aangepakt. Ik weet het.’

‘Het doet er niet meer toe, pap,’ zei ik, terwijl ik van de tafel gleed en bij hem wegstapte. ‘Ik bedoel, je weet wel, het is oké. Ik begrijp het.’ Ik voelde de onderstroom van zijn liefde. Ik werd subtiel naar hem toegetrokken en weg bij de reden waarom ik was gekomen.

‘We voelden ons gekwetst, Ridley. Eerlijk gezegd waren we er kapot van... vooral je moeder. We wisten niet hoe we ermee om moesten gaan. En we dachten niet echt na over wat het met jou zou doen. We waren ego-istisch. En dat spijt ons. Allebei.’

Ik had met hem te doen, voelde me weer schuldig. Ik nam plaats in de stoel waarin hij een moment eerder had gezeten en ondersteunde mijn hoofd met mijn handen, staarde naar mijn knieën. Ik had plotseling hoofdpijn en voelde me verward. Ik had me deze confrontatie heel anders voorgesteld.

Er viel een korte stilte. ‘Ik ben blij dat hij met jou praat, Ridley,’ zei mijn vader toen opnieuw. ‘Zolang je niet alles gelooft wat hij heeft te zeggen.’

‘Hoe bedoel je?’

‘Ace heeft nogal wat vreemde ideeën gekregen nadat hij drugs begon te gebruiken. Hij staat heel vijandig tegenover Max. Hij is ontzettend jaloers op jouw relatie met Max. Laat zijn woede niet je geest vergiftigen zodat je een hekel krijgt aan iemand van wie je hield.’

‘Denk je dat Ace me dit allemaal heeft ingefluisterd? Ik heb je de foto laten zien.’ Ik kon hem vertellen dat er nog meer was: een tweede envelop, een man in de pizzeria die me zocht. Maar ik hield mijn mond.

‘Weet ik, weet ik. Maar ik dacht dat we dat allemaal hadden uitgepraat. Ik ben alleen bang dat Ace als je met hem praat zijn kans schoon ziet zijn gif te verspreiden.’

‘Waarom zou hij denken dat Max er iets mee te maken heeft? Waarom heeft hij tegen mij gezegd dat ik je naar oom Max en zijn “lievelingsprojecten” moest vragen? Zo noemde hij ze.’

Mijn vader haalde theatraal de schouders op, toonde mij zijn handpalmen in een gebaar van hulpeloosheid. ‘Hoe moet ik weten waar Ace zijn ideeën vandaan haalt? Hij is ziek, Ridley. Je kunt onmogelijk vertrouwen op wat hij zegt.’

Ik wist, objectief gezien, dat hij ergens gelijk had. Ik bedoel: hoe kon je het woord van een junk vertrouwen, nietwaar? Ik geloofde in Ace omdat ik wist dat hij meer was dan zijn verslaving. Ik hoop dat wij allemaal meer zijn dan de som van onze delen. Ik dacht dat mijn vader die hoop met me zou delen. Maar ik vermoed dat hij Ace al heel lang als verloren beschouwde.

‘Kun je helemaal niets bedenken, pap?’

Hij zuchtte. Toen: ‘Naast zijn bedrijf hield Max zich alleen bezig met iets wat duizenden mishandelde kinderen en vrouwen weer op de been heeft geholpen.’

‘Je bedoelt de stichting?’

‘Dat weet je toch nog wel?’

Hij opende een la tussen ons in en haalde er een paar brochures uit. Hij gaf ze aan mij.

Ik las er een:

..

steun het wetsvoorstel voor veilige havens in de staat new york

uw dollars redden levens

..

Stichting Maxwell Allen Smiley

Een organisatie zonder winstoogmerk die zich inzet voor het welzijn van mishandelde kinderen en vrouwen

..

Toen ik zestien was, namen mijn ouders me mee naar een fondswervingsbal in het Waldorf-Astoria. Het was echt zo’n glamouraangelegenheid. De hele sociale elite van New York kwam opdraven in glanzende jurken en prachtige, op maat gemaakte smokings. Er stonden torenhoge bloemarrangementen, talloze flûtes voor de champagne, sprankelende ijssculpturen en er speelde een voltallige jazzband. Ik droeg een avondjapon van roze organza en mijn eerste paar hakken. Hoge hakken. De diamanten oorbellen, gekregen voor mijn zestiende verjaardag, glitterden aan mijn oorlellen (ik liep heel de avond mijn eigen weerspiegeling achterna) en mijn moeders diamanten armband zag eruit alsof hij aan míjn pols hoorde te klateren. Ik voelde me uiteraard een popster en een supermodel en een prinses. Ik gloeide en duizelde letterlijk van opwinding.

Oom Max was mijn date. Hij liep rond met mij aan de arm en stelde me voor als zijn ‘prachtige nichtje’ aan beroemdheden als Ed Koch, Tom Brokaw, Leslie Stahl. Ik schudde de hand van Donald Trump, Mary McFadden, Vera Wang. Het bal moest fondsen werven voor de Stichting Maxwell Allen Smiley ten bate van mishandelde vrouwen en kinderen, en met vijfduizend dollar per couvert wist Max die avond een ongekend bedrag op te halen voor de diverse liefdadigheidsinstellingen die door zijn stichting werden gesteund.

‘Je oom Max heeft de stichting in het leven geroepen om de Wet Veilige Havens in de staat New York erdoor te krijgen,’ vertelde mijn vader mij nu. ‘Die stelt vrouwen in staat hun baby achter te laten bij opvanghuizen, ziekenhuizen, brandweerkazernes of politiebureaus, zonder angst voor vervolging en in de wetenschap dat er voor hun kind wordt gezorgd en het voor adoptie wordt opgegeven.’

Ik keek naar de brochure in mijn hand, sloeg de bladzijden om. Op de voorkant stonden twee foto’s: op de ene was een vuilcontainer te zien, op de andere een verpleegster die een slapende baby in haar armen wiegde. Maak de juiste keuze voor uw kind; er worden geen vragen gesteld, stond er. Er werd uitgelegd wat de Wet Veilige Havens inhield en moeders werden opgeroepen niet in paniek te raken, hun baby niet in een vuilcontainer of op een toilet achter te laten, zoals te veel anderen hadden gedaan, maar ze naar een van de genoemde opvanghuizen te brengen. Op neutrale, niet-veroordelende toon werd moeders verzekerd dat voor alles werd gezorgd en dat ze na twee maanden, indien ze het kind in de tussentijd niet hadden opgehaald, afstand deden van hun ouderlijke rechten en de baby ter adoptie werd aangeboden zodat het kind in een liefdevol gezin kon worden geplaatst.

‘Ik heb hem nooit gehoord over de Wet Veilige Havens.’

‘Het was controversieel,’ zei mijn vader, die weer ging zitten. Hij zag er moe uit. ‘Tegenstanders vonden dat het jonge meisjes aanmoedigde hun kind af te staan. Meisjes die hun baby anders hadden gehouden, vermoed ik. Maar voorstanders, zoals Max en ikzelf, geloofden dat als een moeder de drang voelt haar kind af te staan, om wat voor reden ook, het kind beter af is in een gezin waar het de liefde en zorg krijgt dat het nodig heeft. En als een doodsbange, wanhopige moeder een veilig alternatief voor het doden van haar kind wordt geboden, grijpt ze die kans wellicht aan. De wet werd in 2000 aangenomen. Nu fungeert de organisatie als hulplijn en pr-kantoor.’

Nu hij het zei, ik had de posters op treinen en zijkanten van bussen gezien en zelfs een aantal overheidsspotjes gehoord. Met het geluid van een huilende baby op de achtergrond droeg een diepe, warme stem een tekst voor: ‘Gestrest? Kunt u de druk van het ouderschap niet meer aan? Voordat u het afreageert op uw kinderen, bel ons. Wij kunnen helpen.’ Het was gewoon nooit in me opgekomen dat mijn vader en oom Max erbij betrokken waren geweest. Het leek me vreemd dat ik dat niet wist. Mijn vader en ik waren hecht met elkaar en spraken vaak over zijn werk.

‘Waarom heb je dat mij nooit verteld?’ vroeg ik.

‘Heb ik dat nooit verteld? Ik weet bijna zeker van wel. Misschien luister je gewoon niet naar je oude vader als hij iets vertelt.’ Hij probeerde een glimlach, maar die verflauwde op zijn gezicht toen ik er niet op reageerde. We zwegen een tijdje. Ik staarde naar de brochure en vroeg mij af of Ace dit bedoelde.

‘Je weet wat voor jeugd je oom Max heeft gehad. In al mijn jaren als arts ben ik zelden zo’n ernstig geval van kindermishandeling tegengekomen – en dat wil wat zeggen. In plaats van dat te gebruiken als excuus om zijn leven te vergooien, stookte hij het op als brandstof om zichzelf voort te stuwen naar succes. En hij gebruikte dat succes om iets te doen aan het leven van mishandelde kinderen zoals hij – en mishandelde vrouwen zoals zijn moeder.’

Ik had deze speech eerder gehoord. Ik wist niet waarom ik er opnieuw naar moest luisteren. Maar ik liet mijn vader doorpraten.

‘Die wet erdoor krijgen was heel belangrijk voor hem,’ ging hij verder, ‘omdat hij geloofde dat hij op die manier kinderen met een hoog risico op mishandeling of verwaarlozing in handen kon krijgen van mensen die dolgraag een kind wilden. En wel voordat kinderen echte schade kon worden toegebracht, niet pas nadat ze waren mishandeld, zoals vaak voorkomt. Het was belangrijk voor hem omdat je oom Max bepaalde dingen nooit heeft kunnen verwerken. Tot aan zijn dood toe.’

Ik dacht aan Max, aan die droefheid diep in hem die niemand ooit leek te kunnen verlichten, zelfs niet onze gelukkigste momenten samen.

‘Is dat wat je wilde weten, Ridley?’ vroeg mijn vader.

Ik haalde mijn schouders op. Ik wist het niet.

‘Geloof me, meisje, er liggen geen duistere geheimen op je te wachten. Hij hield van je. Meer dan je beseft.’

Ik hoorde iets in zijn stem, maar toen ik zijn gezicht bekeek, zag ik alleen de lieve glimlach die ik altijd bij hem verwachtte.

‘Hij hield ook van Ace,’ zei ik. Ik had medelijden met mijn broer, vroeg mij af waarom hij zich altijd een buitenstaander had gevoeld.

‘Uiteraard,’ beaamde mijn vader met een knikje. ‘Maar jullie twee hadden een speciale band. Misschien voelde Ace dat aan en werd hij afgunstig.’ Hij verzonk even in gedachten, keek door het raam en blies met getuite lippen zijn adem uit. Toen hij de stilte verbrak, leek hij meer tegen zichzelf te praten. ‘Ik weet het niet. Het heeft jullie twee nooit ontbroken aan liefde of aandacht. Dat was er altijd genoeg. Genoeg liefde en aandacht voor jullie allebei.’

Ik knikte. ‘Dat weet ik, pap.’

‘Maar er is natuurlijk nog dat gedoe met het geld. Misschien is hij daar ook verbitterd door geraakt.’

‘Het geld?’

‘Ja. Het geld dat Max jou naliet toen hij stierf.’

‘Wat is daarmee?’

‘Nou,’ zei hij met een zucht. ‘Hij heeft niet echt hetzelfde gedaan voor Ace.’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Ik snap het niet.’ Ik was er altijd van uitgegaan dat hij Ace eenzelfde geldbedrag had nagelaten, hoewel ik eigenlijk nooit had nagedacht over het hoe en wat van Max’ erfenis. Rond de tijd dat ik met Max’ advocaat de voorwaarden van mijn erfdeel besprak, was Ace lange tijd spoorloos. Ik had altijd aangenomen dat Ace op zeker moment eenzelfde bespreking had gehad. Ace en ik hadden het nooit over de dood of het geld van Max, of waar hij was geweest in de maanden dat ik hem niet had gesproken. In feite hadden we het over niets anders dan Ace en zijn waslijst klachten en het vermeende onrecht dat hem was aangedaan. Nogal triest, ik weet het.

‘Jouw krediet was onvoorwaardelijk,’ zei mijn vader. ‘Het geld werd je toegekend na de dood van Max. Ace kreeg zijn geld alleen op voorwaarde dat hij eerst afkickte en vijf jaar clean leefde. Misschien is hij daar nog steeds kwaad over.’

Ik kon het Max niet echt kwalijk nemen. Het was een redelijke voorwaarde, duidelijk bedoeld in het belang van Ace.

‘Wat heeft dat met mij te maken?’

Hij schokschouderde. ‘Boze, jaloerse mensen doen hatelijke dingen.’

‘Wil je zeggen dat Ace erachter zit?’

‘Ik zeg dat het niet ondenkbaar is.’

‘Nee,’ zei ik stellig.

Mijn vader gaf mij zo’n blik die je een kind geeft als je helaas moet toegeven dat de kerstman niet bestaat.

‘Onmogelijk.’

Hij legde een hand op mijn schouder. ‘Stof tot nadenken?’

Ik knikte toch maar.

‘Ik moet gaan,’ zei ik, terwijl ik opstond. Het leek alsof hij me wilde tegenhouden. Ik zag zijn armen omhooggaan en toen weer langs zijn zij vallen, alsof hij zijn handen naar me wilde uitsteken maar van gedachten veranderde.

‘Bel me vanavond,’ zei hij. ‘Als je hier nog over wilt praten.’

‘Is er dan nog meer om over te praten?’ vroeg ik, hem aankijkend.

‘Ik weet het niet,’ zei hij schouderophalend. ‘Zeg jij het maar.’

Ik omhelsde hem vluchtig, want ik wilde niet toegeven aan de behoefte die hij in me opwekte aan veiligheid en troost in zijn armen. Ik dreigde dan altijd mezelf te verliezen. Ik verliet de kamer verwarder dan bij binnenkomst. De antwoorden van mijn vader riepen alleen maar nog meer vragen op. Toen ik vanuit de kliniek de winterse middag in stapte hoorde ik: ‘Ridley, wacht!’

Ik draaide mij om en zag Zack voor de ingang van de kliniek staan. ‘Wacht,’ zei hij opnieuw. ‘Kunnen we praten?’

Ik keek hem aan en schudde het hoofd. Alleen al als ik hem zag roffelde mijn hart van woede; ik dacht aan al de geheimpjes die hij aan mijn vader had verraden, al het gedoe in mijn appartement die ochtend... ik wist niet wat ik met hem aan moest.

‘Alsjeblieft, Rid.’ Hij liep naar mij toe. Door de glazen deuren achter hem zag ik zijn moeder, Esme, in verpleegsterskleding met een beren-printje op de bovenzijde. Ze was een tengere vrouw met een blozend gezicht en goudblond haar in een stijlvol jongenskopje. Ze hield een dossier tegen haar borst geklemd en wierp een bezorgde blik in onze richting. Daarna verdween ze door een andere deur, waarbij ze mij een droeve glimlach toewierp.

Ik zei niets tegen Zack toen hij bij me stond.

‘Het spijt me,’ zei hij. ‘Van vanochtend. Ik ging te ver, dat weet ik.’

Ik knikte maar kon niets uitbrengen. Zijn ogen waren helblauw; een lichtblonde stoppelbaard overschaduwde zijn krachtige kaak. Hij had zijn hand op mijn arm gelegd. Ik herinnerde me dat ik nog niet zo lang geleden dacht dat ik van hem hield. Ik voelde bij hem dezelfde aantrekkingskracht als bij mijn vader, alsof alles goed zou komen in zijn armen, het leven veilig en voorspelbaar zou worden, en ik me bij hem gekoesterd en bemind zou voelen. Zolang ik deed wat van me werd verwacht, zolang ik de Ridley bleef die hij wilde zien.

‘Het geeft niet,’ zei ik. Ik meende het niet. Ik zei het alleen om ons allebei een beter gevoel te geven. ‘Ik zie je later.’

Ik liep weg zonder een woord te zeggen en hij riep mij niet achterna. De strook hemel tussen de gebouwen had dezelfde leigrijze kleur als het beton om me heen. Het verkeer zong, een kakofonie van claxons en ronkende motoren. Toen de koude lucht door mijn mouwen blies, voelde ik hoe de eenzaamheid onder mijn huid kroop en mij verkilde.

12

Ik drukte op de zoemer naast de rode deur maar er kwam geen antwoord. Terwijl ik wachtte, gaf ik een dollar aan een dakloze met een winkelwagen vol poppenskeletten en blikjes. En ik zwaaide naar een politieagent die ik kende uit de Five Roses, toen hij en zijn collega langsreden over Avenue A. Een paar kinderen gilden in de speeltuin aan de overkant van de straat, in Tompkins Square Park. Ik dacht aan Justin Wheeler en vroeg me af waar hij vandaag was. Ik drukte opnieuw op de zoemer en probeerde daarna het handvat. Tot mijn verbazing kon ik de deur openduwen.

‘Hallo?!’ riep ik, voordat ik in het smalle portaal stapte waarin een steile trap naar duisternis voerde. Toen er niemand antwoordde, ging ik terug naar de straat en keek om me heen om een andere rode deur te zoeken, maar dit was de enige. Ik stak mijn hoofd weer naar binnen.

‘Jake?’

Toen hoorde ik geklop, het geluid van metaal op metaal. Ik stapte opnieuw het portaaltje in en liet de deur achter me dichtvallen. Ik vond tas-tend mijn weg op de donkere trap, de gepleisterde muur koel onder mijn hand, het hoge trapgat zo smal dat ik met iets uitgestoken ellebogen beide muren kon raken. Boven stapte ik op de vloer van een gigantische atelierruimte, gehuld in duisternis op de verre hoek na, want die werd verlicht door felle schijnwerpers op enorme driepoten. Daar stond hij, zich er niet van bewust dat ik was binnengekomen. Hij sloeg met een grote hamer op een gladde boog van metaal die twee keer zo hoog en breed was als hij.

Schrijvers zijn allereerst waarnemers. We kijken toe. We verliezen onszelf in het kijken en vervolgens in het vertellen over de wereld die we hebben gevonden. Vaak krijgen we het gevoel aan de kant te staan, in de marge van het leven. En daar horen we thuis. Iets waar je deel van uitmaakt, kun je niet observeren. Ik verloor mezelf in het kijken naar deze vreemde met wie ik de nacht ervoor mijn bed had gedeeld. Ik zag hoe de strakke spieren op zijn rug zich bij elke hamerslag spanden en kronkelden onder zijn huid, hoe het glinsterende zweet op zijn lichaam het felle licht van de hoge lampen reflecteerde. Ik zag zijn vingers de houten steel van de hamer omklemmen en de witte, gezwollen knokkels, de aderen zo dik als touw. Ik voelde de trilling, de dreunende metaalklank die bij elke klap door de ruimte galmde. Ik keek door het vertrek en zag in het zwart donkere vormen loeren, geboren uit dezelfde hamer. Er hing elektriciteit in de lucht, die in golven van hem afkwam. Woede. Hij strafte dat stuk metaal. Hij strafte zichzelf. Ik voelde iets omkeren in mijn maag, een combinatie van angst en verlangen.

Hij hief de hamer en stopte midden in de zwaai, liet zijn arm langs zijn zij vallen en draaide zich om. Zijn gezicht zag er rood en afgepeigerd uit. Hij keek verstoord en geschrokken, alsof ik hem had betrapt met een andere vrouw.

‘Ridley,’ zei hij. Hoe wist hij dat ik er was?

Ik zweeg een tijdje, vond het gênant dat ik stilletjes naar hem had staan kijken. ‘Hoi,’ zei ik uiteindelijk, naar hem toekomend. Mijn voetstappen werden luid weerkaatst door de muren en het plafond.

Hij veegde met zijn onderarm het zweet van zijn voorhoofd en legde de hamer op de grond.

‘Alles oké?’ vroeg hij.

‘Tuurlijk,’ zei ik, terwijl ik in het licht stapte.

‘Ik was vergeten te vertellen dat de zoemer niet werkt,’ zei hij, mij vreemd aankijkend. ‘Ik had de deur opengelaten en hoopte dat je ’m een duw zou geven.’

Ik knikte. ‘Dat heb ik gedaan.’

‘Ik dacht wel dat je dat zou proberen.’

Hij leek anders in mijn ogen. Zijn gezicht had iets hards. In het helle licht kon je niet om de littekens op zijn lichaam heen: de lijn van zijn nek naar zijn sleutelbeen was duidelijk het teken van iets scherps en woedends, en het stervormig littekenweefsel op zijn schouder leek op een kogelwond, hoewel ik moet toegeven dat ik er nog nooit een had gezien. Wie was deze man? Waarom had ik deze vreemde zoveel over mijzelf verteld?

Ik deed automatisch een stap achteruit maar hij stak zijn arm uit, legde een tedere hand op mijn pols.

‘Het is in orde,’ zei hij, alsof hij de plotse onzekerheid in mijn ogen had gezien. ‘Als ik werk ben ik helemaal van de wereld. Ik verlies mezelf in mijn hoofd.’

Ik knikte. Dat begreep ik uiteraard. Ik wilde mijn hand naar het litteken op zijn nek brengen en zag hem iets achteruitdeinzen. Ik hield mijn hand stil, keek hem in de ogen, en probeerde het opnieuw. Mijn vinger volgde de gladde witte lijn. Het voelde zachter dan de rest van zijn huid, als fijn gaas. Ik voelde hem huiveren onder mijn aanraking. Hij sloot zijn ogen. Ik legde mijn hand op het dikke litteken op zijn schouder; een rubberen bal onder zijn vlees. Er kwam slechts één woord in me op. Pijn.

Ik drukte me tegen hem aan. Het kon me niet schelen dat hij onder het zweet zat. Ik vroeg hem toen niet hoe hij aan die littekens kwam. Deels omdat ik niet zeker wist of ik dat wilde weten en deels omdat ik kon voelen dat hij er nog niet aan toe was het me te vertellen. Het vragen leek een inbreuk, een schending van een onuitgesproken overeenkomst dat hij me na verloop van tijd alles zou vertellen wat ik moest weten. Is het mogelijk op je hoede te zijn bij iemand en hem toch te vertrouwen? Hij klemde zijn armen om me heen en hield me stevig vast, toen liet hij me los en begon me uit te kleden, met zijn mond in mijn nek.

Door het harde witte licht voelde ik een lichte aarzeling toen hij me uitkleedde. Niet dat ik me verzette. Niet dat ik niet sjorde aan de knoop van zijn spijkerbroek en die over zijn heupen omlaagtrok met dezelfde wanhoop als waarmee hij mijn gesp en knoopjes losmaakte om bij mijn blote huid te komen. In dit licht viel niets te verbergen. Elke smet, elke onvolkomenheid zou worden onthuld. Maar verlangen we daar niet evenzeer naar als we het vrezen? Jezelf compleet blootgeven en toch bemind worden. Hij nam me hard en diep op de vloer, boven op onze kleding, de rits van mijn jas stekend in mijn rug. Het was een aardbeving.

..

We bleven na afloop een tijdje liggen, zwijgend, naar elkaar kijkend. Woorden leken goedkoop, onnodig. Ik hoorde vaag het gegons van straatgeluiden, zag de blauwachtige gloed van zijn computer in een zijkamertje van het atelier waar hij, naar ik vermoedde, zijn kantoor had ondergebracht. Ik begon het een beetje koud te krijgen, ook al lag hij naast me. Ik bekeek zijn gezicht; de zachtheid, de vriendelijkheid die ik erin had gezien, was tijdens ons liefdesspel teruggekeerd en daar was ik blij om.

‘Luister,’ zei hij, me bij de hand nemend. ‘We moeten praten.’

Ik vind het vreselijk wanneer mensen dat zeggen. Het voorspelt nooit iets goeds.

‘Waarover?’ vroeg ik, een beetje lachend om mijn zenuwen te verbergen. ‘Wacht, ik weet het al... je bent een fundamentalistische mormoon en wilt mij als je derde vrouw.’

‘Eh... nee.’

‘Je werkt voor de cia en begint aan een geheime missie en weet niet wanneer we elkaar weer zullen zien?’

‘Weer fout.’

‘Je bent tóch een variétédanser!’

‘Serieus, Ridley,’ zei hij, leunend op een elleboog. ‘We moeten praten over je probleem, weet je nog? Ik had gezegd dat ik iemand wist die je misschien kon helpen.’

Ik knikte.

‘Ik wilde het je vertellen zodra je hier kwam, maar...’

‘Mijn tong zat in je mond?’

‘Juist,’ zei hij met een lachje. Hij streek een haarlok weg voor mijn ogen. Dat had hij eerder gedaan en ik hield van het gevoel, alsof we al intiem bevriend waren. Ik sloeg mijn ogen neer. Ik was er bijna in geslaagd alle narigheid te vergeten en zette me schrap toen de golven van vrees en verdriet weer op me inbeukten. Ik werd erdoor overspoeld en voelde het angstzweet onmiddellijk uit mijn poriën gutsen.

‘Nou... zeg het maar.’

‘Ik laat het je liever zien. Kom, we kleden ons aan en gaan terug naar mijn appartement.’

13

The New Jersey Record

moord op jonge moeder; peuter vermist

Door Margaria Popick

..

27 oktober 1972 – hackettstown, nj

Teresa Elizabeth Stone, 25 jaar, werd vandaag dood aangetroffen in haar kleine appartement in het appartementencomplex Oak Groves aan Jefferson Avenue. De politie werd gealarmeerd toen buren meldden dat haar televisie al bijna vierentwintig uur zeer luid aanstond. Dat was ongebruikelijk voor de jonge, hardwerkende, alleenstaande moeder, die als receptioniste werkte bij een makelaarskantoor in Manhattan om in het onderhoud te voorzien van haar dochter, Jessie Amelia Stone, anderhalf jaar oud. Jessie wordt vermist.

Mevrouw Stone is aangetroffen op de keukenvloer van haar appartement. Ze was op brute wijze doodgeslagen. Er zijn geen sporen van inbraak gevonden en buren verklaarden dat de relatie met haar vriend, de vader van Jessie, gewelddadig was. De politie had sinds begin dit jaar herhaaldelijk gereageerd op meldingen van huiselijk geweld. Mevrouw Stone had vorige maand nog een straatverbod tegen hem laten uitvaardigen.

Buren beschrijven Teresa Stone als een bescheiden, hardwerkende en liefdevolle moeder. Stones buurvrouw, Maria Cacciatore, paste vaak gratis op Jessie terwijl mevrouw Stone werkte. ‘We zijn er kapot van. Ik had nooit gedacht dat zoiets kon gebeuren,’ zei ze. ‘Ze was stapelgek op dat meisje. Echt stapelgek.’

De politie is op zoek naar Christian Luna, de vriend van mevrouw Stone, die ervan wordt verdacht Jessie te hebben ontvoerd. Hij wordt als extreem gevaarlijk beschouwd en de politie wil iedereen die hem ziet dringend verzoeken onmiddellijk contact met hen op te nemen.

..

‘Hoe heb je dit gevonden?’ vroeg ik, kijkend naar de fotokopie voor mij. Er stond een foto bij het artikel, dezelfde foto als bij het knipsel dat naar mij was gestuurd. Ik voelde een lichte golf van misselijkheid en mijn keel was kurkdroog.

‘Mijn vriend de detective, herkende het lettertype van het tweede artikel, zocht online in het archief van de krant en wist het op te sporen.’

‘Hoe is dat mogelijk?’ onderbrak ik hem. Ik keek naar het artikel in mijn hand. ‘Het lettertype is Times New Roman, dat wordt door duizend andere kranten gebruikt.’

‘Hé,’ zei hij luchtig. ‘Je kunt niet ontkennen dat het iets heeft opgeleverd. Hij had er een paar uur voor nodig, maar hier is het.’

‘Ik kan me gewoon niet voorstellen dat het zo eenvoudig was,’ zei ik en mijn stem klonk weifelend, boos, alsof ik mijn eigen ogen niet geloofde.

Je vraagt je misschien af waarom ik zo opstandig was. En dat is een goede vraag. Had ik hem immers niet gevraagd te doen wat hij had gedaan? Maar toch was ik boos; ergens voelde ik mij aangetast en schoot in de verdediging. Ik was boos op hem omdat hij het artikel zo snel had weten te vinden; misschien had ik gehoopt dat hij niets zou vinden. Ik herinnerde me alle zoekresultaten bij LexisNexis, en dat ik geen zin had gehad die allemaal te checken. Als ik beter mijn best had gedaan, had ik het wellicht ook gevonden.

Ik liep naar zijn raam en keek omlaag naar First Avenue en Pete’s Spice aan de overkant, de Italiaanse bakkerij (niet Veniero’s). Voor mij is dat de meest vertrouwde aanblik ter wereld, maar ik had het gevoel dat ik me op een andere planeet bevond, afstandelijk en kil. Een paar straatschoffies met bandana’s en afzakkende spijkerbroeken hingen rond op een stoep. Ik moest onbewust denken aan het gebouw waar mijn broer zich ophield. Mijn gedachten dwaalden af naar Ruby, het meisje dat ik had ontmoet.

‘Wat betekent het?’ vroeg ik uiteindelijk. Jake was op de bank gaan zitten, geduldig wachtend tot ik mijn gevoelens een plaats had gegeven.

‘Ik weet het niet,’ zei hij. ‘Misschien niets.’

Stilte. Toen: ‘Er is nog meer.’

Ik draaide mij om en keek hem aan. Toen liep ik terug naar de tafel en ging zitten. Ik sloeg mijn armen stevig om mijn middel en leunde voor-over alsof ik hevige buikpijn had. Had ik het maar gehad. Ik wilde op dat moment dubbelklappen en het bewustzijn verliezen door een opengebarsten blindedarm, zodat ik dit allemaal kon mijden.

‘Mijn vriend heeft een contactpersoon bij de politie van Hackettstown, dus hij heeft gebeld. De zaak is nooit opgelost. Christian Luna is nooit gevonden, nooit ondervraagd en nooit aangeklaagd. Het meisje, Jessie, is nooit gevonden.’

‘Hoe heet hij?’ vroeg ik.

‘Wie?’

‘Die vriend van je die dit voor je heeft uitgezocht.’

Hij aarzelde een fractie van een seconde. ‘Harley. We zijn samen opgegroeid. Hij is mij nog wat schuldig. Ik heb hem in de loop der jaren vaak uit de brand geholpen.’

‘En hij is een detective? Werkt hij voor de politie?’

‘Nee, privédetective.’

Ik knikte. Waarom wilde ik dat weten? Geen idee. Misschien wilde ik tijd rekken, een reden vinden waarom Jake’s vriend onbevoegd was dit allemaal op te sporen, de waarheid ervan in twijfel trekken. Het werkte niet. Je kan iets wat je zwart op wit in het gezicht staart niet ontkennen. Nou ja... het kan wel, maar dan kom je over als een uilskuiken.

Ik keek opnieuw naar de papieren op tafel. De uitdraai van het artikel staarde mij aan. De vrouw met haar kind zagen er op de foto zo bleek uit dat het spoken leken. Ernaast lag het vergeelde krantenknipsel dat ik met de post had ontvangen. Iemand had dat stuk papier meer dan dertig jaar bewaard. En een paar dagen geleden had diegene besloten er afstand van te doen en het naar mij te sturen. Ik liet dit rondmalen in mijn hoofd, probeerde me voor te stellen wat mij ertoe zou bewegen afstand te doen van iets waaraan ik mij dertig jaar had vastgeklampt. Het enige wat ik kon bedenken, was de terugkeer van datgene wat verloren was gewaand en door het gekoesterde artikel werd vertegenwoordigd. Er is toch geen andere reden waarom wij ons vastklampen aan voorwerpen, oude foto’s, dof geworden sieraden, vergeelde brieven? Het zijn amuletten, magische voorwerpen. Wanneer we ze aanraken, krijgen we een moment terug dat de tijd heeft gestolen of weggesleten.

‘Christian Luna is in 1941 geboren in de Bronx,’ zei Jake, kijkend naar aantekeningen die hij in een zwart boekje had gemaakt. ‘Hij ging naar de middelbare school in Yonkers, haalde zijn diploma in 1960 en ging daarna het leger in. Na anderhalf jaar werd hij eervol ontslagen. De reden daarvoor is nog niet bekend. In 1962 verhuisde hij naar Hackettstown, New Jersey, en werkte als monteur bij diverse bedrijven. Nooit getrouwd. Eén dochter: Jessie Amelia Stone. Hij werd in 1968 gearresteerd voor rijden onder invloed; veroordeeld tot driehonderd uur dienstverlening. In 1970 werd hij drie keer opgepakt na meldingen van huiselijk geweld. Hij werd nooit aangeklaagd. In september 1972 liet Teresa Stone een straatverbod tegen hem uitvaardigen. Maar dat is alles. Nadat zij is vermoord, lijkt hij van de aardbodem te zijn verdwenen. Rijbewijs verlopen in 1974; nooit verlengd. Hij staat niet ingeschreven als kiezer, geen arbeidsgegevens, geen verdere arrestaties. Hij komt niet over als iemand die slim genoeg is of voldoende contacten heeft om een andere identiteit aan te nemen, dus hij is óf het land uit gevlucht – waarschijnlijk naar Canada of Mexico, want hij lijkt geen paspoort te hebben – óf hij ligt ergens dood en niemand heeft hem ooit gevonden.’

‘Wat heeft dát er allemaal mee te maken?’ vroeg ik overdreven, nog altijd kwaad, nog altijd de stoere schijn ophoudend. Jake haalde zijn schouders op met een geduldige halve glimlach, zich niet bewust van of veel begrip tonend voor mijn pesthumeur.

‘Luister,’ zei hij, terwijl hij opstond en naar de tafel kwam. Hij sleepte een stoel naar mij toe en ging er schrijlings op zitten, zijn gezicht naar mij gericht. ‘Je wilt dit of je wilt het niet. Heb je mij gevraagd dit voor je uit te zoeken?’

Ik knikte, voelde een hoofdpijn opkomen achter mijn linkeroog. Hij legde een hand op mijn arm.

‘Weet je nog steeds zeker dat je wilt weten wat dit allemaal betekent?’ vroeg hij, met een knikje naar de papieren op tafel. ‘Want zo niet, dan kunnen we iets doen om je te beschermen, ervoor zorgen dat je niet meer wordt lastiggevallen in plaats van uit te zoeken wat hierachter steekt. Het is jouw keuze, Ridley. Het is jouw leven. Je moet zelf beslissen of je het risico wilt lopen je leven ondersteboven te keren. Volgens mij is het nog niet te laat alles te laten rusten.’

Hij was kalm en nuchter, maar er gloeide iets in zijn ogen. Hij gaf mij een laatste kans mijn illusies intact te houden, en volgens mij vond hij het voor mij beter als ik ervoor koos alles te vergeten, ook al wilde hij dat niet horen. Wie zei ook alweer dat de geest nooit meer verduisterd kan raken na een glimp van de verlichting te hebben opgevangen?

‘Ik wil weten wat er aan de hand is. Echt.’

‘Oké,’ zei hij langzaam, mij strak aankijkend. Toen hij mij losliet, merkte ik pas dat zijn greep op mijn arm intenser was geworden. ‘Als we erachter willen komen wie die briefjes en die foto heeft gestuurd, moeten we kijken naar wat we hebben. We hebben dit artikel. We hebben die naam: Christian Luna.’

‘En we hebben dit telefoonnummer.’ Ik pakte het stukje papier.

Opnieuw een stilte, met opnieuw het stalen gezicht van Jake.

‘Denk je dat hij het is?’ vroeg ik. ‘Denk je dat Christian Luna dit doet?’

Jake schokschouderde. ‘Nou, dat lijkt mij op dit moment puur giswerk.’

‘Maar je denkt dat het mogelijk is?’

‘Hij lijkt mij een vermoedelijke verdachte. Maar er zijn wat belangrijke vragen die eerst beantwoord moeten worden.’

‘Zoals?’

‘Om te beginnen: waar hij is de afgelopen dertig jaar geweest? En wat is er met Jessie gebeurd? Als Christian Luna Teresa Stone heeft vermoord, en ik beweer niet dat hij het heeft gedaan, zou hij dan niet weten wat er met het meisje is gebeurd? Maar als hij Teresa Stone níét heeft vermoord en Jessie niet heeft ontvoerd... wie dan wel?’

‘En dit telefoonnummer? Is er geen site waar je een adres kunt vinden aan de hand van een telefoonnummer?’

Jake knikte. ‘Die is er, ja. Ik heb het nummer ingevoerd.’

Hij liep naar zijn computer en bewoog de muis heen en weer. Het zwarte scherm kwam tot leven en Jake logde in op de site netcop.com. Hij tikte het nummer in een van de zoekvelden. Er verscheen een naam en adres, compleet met plattegrond: Amelia Mira, 6061H Broadway, Bronx, New York.

‘Wie hier ook achter zit, hij is geen professional,’ zei Jake, ‘en niet goed op de hoogte van computers, anders hadden we dit nooit zo snel kunnen vinden.’

‘Was Amelia niet de tweede voornaam van Jessie?’ merkte ik op.

Jake glimlachte. ‘Dat heb je snel door. Weet je zeker dat je dit nooit eerder hebt gedaan?’

‘Tuurlijk. Ridley Jones, schrijver overdag, privédetective ’s nachts,’ zei ik zonder joligheid. Ik was niet in de stemming voor grapjes. ‘Oké. Wie is zij?’

‘Weet ik niet. Ik heb verder niets over haar kunnen vinden.’

Ik zuchtte en stond op om door de kamer te ijsberen. Ik keek naar Jake en opnieuw vielen me die handen op, groot en hoekig, hoe zijn mouwen zich spanden door de omvang van zijn spieren. Iets zat me echter niet lekker.

‘Jake,’ zei ik. ‘Ik begrijp niet hoe je aan al deze informatie bent gekomen. Waarom je er zoveel vanaf lijkt te weten.’

‘Dat heb ik je toch verteld?’

‘Ja, maar het lijkt je écht niets te verbazen, alsof je het eerder hebt gedaan.’

Hij glimlachte. ‘Ik wilde altijd al stiekem privédetective worden. En ik ken een boel agenten. Als je lang genoeg met die jongens omgaat, word je ermee besmet.’ Hij haalde zijn schouders op en wees naar zijn aantekeningen. ‘En dat komt niet van mij. Mijn maat heeft alle informatie voor je opgezocht.’

In mijn hoofd hoorde ik vaag een belletje rinkelen. Iets wat ik niet wilde horen. Ik had zijn tederheid gevoeld, zijn vriendelijkheid; ik had hem dit geheime deel van mezelf toevertrouwd, had mij veilig genoeg gevoeld om mijn lichaam met hem te delen. Maar hij had nóg iets over zich, het hing zelfs in dit appartement, waardoor hij leek op iets tijdelijks, alsof hij alles in de kamer, inclusief mij, kon achterlaten zonder één keer om te kijken. Ik keek om me heen in het appartement om iets te zoeken wat me vertelde dat hij hier thuishoorde, iets waardoor hij meer leek op iets échts, iets blijvends. Een foto, een adresboekje, iets waardoor hij zich gehecht voelde aan dit appartement. Maar het was kaal, zonder de overbodige spullen die een kamer tot je thuis maakt.

Ik dacht terug aan zijn woorden: Je moet een aantal dingen over me weten. Dat had hij gisteravond gezegd en ik had hem gesust en daarna hadden we elkaar de vergetelheid in geneukt. We neukten elk ons verleden weg, het heden. Mijn lichaam, zinderend van lust en wat niet meer, maakte zich geen zorgen over de toekomst. Ook vandaag had ik al mijn vragen door verlangen op de grond laten worstelen.

‘Ridley.’

Ik schrok op uit mijn gedachten en zag hem op me afkomen. Hij legde zijn handen op mijn schouders en keek me diep in de ogen. En daar zag ik het: dat wat me vertrouwen gaf in hem. Hij sloeg zijn armen om me heen en plantte een kus op mijn voorhoofd. En toen ontketende zijn geur een chemische reactie in mijn hersenpan. De Japanners geloven in een vijfde smaakzin: Unami. Als die wordt geprikkeld door bepaalde etenswaren, maakt dat krachtige hunkeringen los zodat je blijft dooreten, lang nadat je honger is gestild. Ik ervoer het emotionele equivalent van dat fenomeen. Ik vroeg hem niet wat hij gisteravond had bedoeld.

‘Dus... wat doen we nu?’ vroeg ik, me losmakend uit zijn omhelzing. Ik zakte neer op de bank, die bijna net zo comfortabel aanvoelde als graniet.

‘Volgens mij kun je twee dingen doen. Het nummer bellen en horen wie er opneemt, horen hoe ze het willen spelen en op grond daarvan besluiten wat je vervolgens doet. Of misschien kan ik beter naar de Bronx gaan en bij dit adres rondhangen. Zien wat ik te weten kan komen. Als je belt, geef je een heleboel macht uit handen. Je laat weten dat hun boodschap is aangekomen, dat je bang bent, nieuwsgierig of wat dan ook. Dan krijgen zij de overhand.’

Op dit punt kreeg ik een soort geestelijke verlamming. Ik kreeg het gevoel alsof ik moest kiezen hoe ik zelfmoord moest plegen. Van de Brooklyn Bridge afspringen of mezelf door het hoofd schieten? Mijn polsen doorsnijden in de badkuip of een fles slaappillen innemen? Elke methode had voor- en nadelen, maar uiteindelijk werd het toch je dood.

‘Waarom jij?’ vroeg ik na enige tijd. Ik was opeens zo uitgeput dat het moeite kostte de vraag hardop te stellen.

Hij haalde zijn schouders op. ‘Waarom niet?’

‘Heb jij ervaring met dit soort dingen?’

Hij schudde het hoofd. ‘Jij wel?’

Ik ging op mijn rug liggen en keek hem kort aan, daarna bedekte ik mijn ogen met mijn bovenarm. Dit was mijn arme-ik-houding.

‘Vergeet het,’ zei ik, opeens opstaand. ‘Vergeet deze hele klerezooi.’ Ik liet hem daar zitten en sloeg bij mijn vertrek de deur achter me dicht.

14

Ik weet wat je denkt: wat een raar mens! Ik kreeg een mooie man in mijn schoot geworpen die zijn uiterste best deed me te helpen, hoewel we elkaar nauwelijks kenden. Die bereid was naar de Bronx (de Bronx!) te gaan om erachter te komen waarom mij dit overkwam. Hij gaf om mij; ik merkte dat hij heel oprecht om me gaf. Zoiets is zeldzaam. Dus gedroeg ik me uiteraard als een verwend nest en stormde zijn appartement uit. Iedereen die me goed kent, had niet versteld gestaan over mijn gedrag – vraag het maar aan Zack. Ik kan alleen maar zeggen dat het kwam door angst en verwarring, een oververhitting van mijn reactorkern met bijpassende vluchtreactie. ‘Wegwezen! Wegwezen!’ gebood mijn verstand (of was het mijn hart?) en ik gehoorzaamde.

Van hoeveel mensen kun je zeggen dat ze echt om je geven? Ik bedoel: niet de mensen in je leven die fijn zijn om bij rond te hangen, niet de mensen die je liefhebt en vertrouwt. Maar mensen die gelukkig zijn als jij gelukkig en succesvol bent, en zich rot voelen als je gekwetst bent of een moeilijke tijd doormaakt; mensen die hun eigen leven even laten voor wat het is om je te helpen in jouw leven. Die zijn er niet zo veel. Ik kreeg dat gevoel bij Jake en ik wist niet precies hoe ik ermee moest omgaan. Want er bestaat een keerzijde, weet je. Als iemand zich inzet voor je welzijn, zoals bijvoorbeeld je ouders, word je in zekere zin ook verantwoordelijk voor hen. Als je jezelf kwetst, kwets je ook de ander. Ik voelde mij eigenlijk al verantwoordelijk voor te veel mensen. Je bent niet echt vrij als mensen om je geven; niet als je ook om hen geeft.

Ik rommelde met het slot van mijn deur en hoorde Jake de trap af komen. Hij ging op een trede zitten en keek naar mij door het latwerk van de trapleuning.

‘Hé,’ zei hij. Er klonk een glimlach door in zijn stem die me vertelde dat hij me vermakelijk vond. ‘Doe het rustig aan.’

Ik leunde mijn hoofd tegen de deur en glimlachte om mijzelf.

‘Wil je ergens met mij naartoe?’ vroeg ik hem.

‘Tuurlijk.’

..

Lang voordat ik met New York trouwde, had ik al een hartstochtelijke affaire met de stad. Ik herinner me niet dat ik ooit ergens anders heb willen wonen. De glanzende gebouwen, de verkeerssymfonie, de glamoureuze Manhattaners – dit was voor mij volwassenheid. Ik had me altijd voorgesteld hier door de straten te lopen, waanzinnig succesvol en onmogelijk cool. Het appartement van oom Max was de belichaming van alles waarvan ik hield in New York. Al mijn dromen over de stad zag ik terug in dat pent-house op de torenflat die hij aan Fifty-seventh Street had neergezet. Gestroomlijnde vormen, onberispelijk geklede portiers, marmeren vloeren, liften met spiegels, gangen met pluchen tapijt. Ik had indertijd natuurlijk geen idee hoeveel zo’n gebouw kostte. Ik nam aan dat iederéén in Manhattan in een gigantisch penthouse met een panorama van de stad woonde.

Ik duwde de deur open en werd begroet met een statig knikje door Dutch, de portier. Hij leek aanstalten te maken op te staan en de liftknop voor me in te drukken, maar ik hield hem tegen met een vriendelijk handgebaar en wierp hem een glimlach toe. Hij keek over zijn dubbelfocusbril, de fletse grauwe ogen van een gepensioneerde politieagent. Kalm. Neutraal. Niets missend.

‘Goedenavond, juffrouw Jones. Hebt u uw sleutel?’ Hij staarde Jake lang aan.

‘Ja, Dutch. Bedankt,’ zei ik, met een stem die weerkaatste op de zwarte marmeren vloeren en rondgalmde in het spelonkachtige plafond.

‘Uw vader was hier vandaag ook nog,’ zei hij, en hij keek weer in de krant die voor hem op het grote bureau lag.

‘O?’

Dat verbaasde me niet echt. We kwamen hier allemaal nu en dan om verschillende redenen. We bezochten Max’ appartement zoals andere mensen een graf bezoeken, gewoon om zijn nabijheid te voelen. Hij wilde dat zijn as werd verstrooid vanaf de Brooklyn Bridge en dat hadden we gedaan, waarbij we allemaal voelden dat er een vreselijke fout was gemaakt toen alles wat van hem restte door de lucht dreef en daarna op het water eronder. Het was alsof we hem hadden teruggegeven zonder iets voor onszelf te houden. Maar dat gevoel was in een oogwenk verdwenen. We kunnen niets of niemand blijven vasthouden. We verliezen alles, behalve wat wij in onszelf meedragen.

De advocaat van Max bleef mijn vader eraan herinneren hoeveel het penthouse waard was en hoeveel hij al kwijt was aan alleen het onderhoud. Maar bijna twee jaar na de dood van Max lag alles er nog precies zo bij als hij het had achtergelaten.

‘Mooi optrekje,’ zei Jake toen we bij de deur kwamen en ik de alarmcode intoetste: 5-6-8-3. De code spelde het woord ‘love’ op het toetsenpaneel van een mobieltje; dat was zijn code voor bijna alles – dat wil zeggen, alles waartoe ik toegang had gekregen.

Het enige wat je kon zien als je binnenkwam, was een vergezicht van de stad. We bevonden ons op de vijfenveertigste verdieping, ten westen van First Avenue. Je kon vanaf hier New Jersey zien liggen. ’s Avonds leek de stad een deken van fonkelende sterren.

‘Waar zijn we?’ vroeg Jake.

‘Mijn oom Max woonde hier,’ zei ik, terwijl ik de lampen aandeed die kunstwerken in een zachte gloed zetten en planken verlichtten.

‘Waarom zijn we hier?’

Ik haalde mijn schouders op. ‘Weet ik niet precies.’

Ik liep Max’ kantoor in. Jake volgde mij en bekeek de foto’s aan de muren. Foto’s van mij, Ace, mijn vader en moeder, mijn grootouders. Ze vielen me nauwelijks op toen ik naar Max’ bureau liep, op de stoel ging zitten, de halogeenlamp aanklikte en een van de laden opende. Ik wist dat hier ooit dossiers hadden gelegen, maar die waren nu verdwenen. Ik trok nog twee laden open en ook die bleken leeg te zijn. Ik draaide in de stoel en keek naar de lange rij lage eikenhouten laden onder torenhoge rijen planken vol boeken, enkele kunstvoorwerpen uit Afrika en het Verre Oosten die mijn oom tijdens zijn reizen had meegenomen, en nog meer foto’s van ons. Vanuit de stoel kon ik zien dat een van de laden op een kier stond. Ik liep ernaartoe en trok hem langzaam open. Leeg. Een voor een controleerde ik de rest van de laden. Ze waren allemaal leeg.

Ik plofte op een brede bank van bruin suède. Waar waren de dossiers gebleven?

‘Wat is er?’ vroeg Jake, die naast me ging zitten.

‘Al zijn dossiers zijn verdwenen,’ zei ik.

Hij fronste. ‘Sinds wanneer?’

Ik schudde mijn hoofd. Ik had geen idee. Al de keren dat ik hier was geweest, vóór en na de dood van Max, had ik geen enkele reden gehad in zijn dossiers te snuffelen. Ik kwam alleen om op de bank te liggen, de geur op te snuiven van de kleding in zijn kledingkast, de foto’s te bekijken waar we samen op stonden. Net als mijn vader en moeder. En zoals ook Esme had gedaan. Het gerucht ging dat Esme en Max ooit een heftige liefdesaffaire hadden gehad.

‘Ik kwam uiteindelijk tot bezinning,’ vertelde ze mij. ‘Je kan geen bloed uit een versteend hart knijpen. Je kan het proberen, maar dan ben je de enige die bloedt.’

Ze had geen idee dat ik wist dat ze het over Max had. ‘Ik zou alles voor die man hebben gedaan,’ had ze gezegd. Ze had me dat verteld toen ik haar vroeg of ze ooit op iemand anders verliefd was geweest behalve Zacks vader, een advocaat die jong was gestorven aan een hartaanval toen Zack negen was.

‘Eén keer,’ gaf ze toe. ‘Een eeuwigheid geleden.’

Mijn moeder vertelde dat Esme met Max zou zijn getrouwd. ‘Maar je oom kon niet op die wijze van iemand houden. Niet echt. Hij was te...’ Ze zweeg, zocht naar het juiste woord. ‘Beschadigd,’ zei ze ten slotte. ‘En hij was slim genoeg dat te weten. Hij brak haar hart, maar uiteindelijk ontmoette zij Russ en trouwde met hem. Ze kregen Zack. Het was beter voor iedereen. Als hij niet zo jong was gestorven. Tragisch. Arme Esme.’

Arme Esme. Arme Zack. Ik en mijn oom Max... de hartenbrekers.

‘Zou je vader ze hebben meegenomen?’ vroeg Jake. Het duurde even voordat zijn woorden tot mij doordrongen; ik zat te peinzen over Esme en Max.

Ik keek hem aan. ‘De dossiers? Waarom?’

‘De portier zei dat hij hier eerder was. Heb je hem vanmiddag niet gesproken?’

Ik dacht er even over na. Ik had met mijn vader gesproken en daarna was hij hierheen gekomen en had alle dossiers van Max in beslag genomen? Nee. Het was waarschijnlijker dat ik hem aan Max had herinnerd en hij hier alleen was gekomen om te zitten en bij Max’ spullen te zijn. Dat hij alleen op visite was gekomen. Er waren bovendien laden en laden met dossiers; hij zou verhuisdozen en een steekkar nodig hebben gehad. Ik zei dat ook tegen Jake.

‘Dan heeft waarschijnlijk zijn advocaat alles meegenomen.’

‘Ja,’ zei ik. Dat lag voor de hand. ‘Ik denk het ook.’

‘Waar zat je net met je gedachten?’ vroeg hij, terwijl hij een arm om mijn schouder legde.

‘Ik dacht alleen aan Max. Ik wou dat je hem had ontmoet.’

Op dat moment flitste er iets over zijn gezicht en toen was het weg. Had ik het maar niet gezegd. Het verraadde te veel. Maar hij maakte het een seconde later goed.

‘Ja,’ zei hij, daarna een kus op mijn voorhoofd en toen: ‘Ik ook. Hij moet heel veel van je hebben gehouden, Ridley.’

Ik keek hem aan en glimlachte. ‘Waarom denk je dat?’

‘Kijk om je heen. Dit is een tempel voor jou.’

‘Niet voor míj,’ zei ik met een lachje. ‘Voor ons. Voor onze familie.’

‘Ja, tuurlijk. Er hangen foto’s van jullie allemaal, maar jij bent duidelijk het middelpunt.’

‘Nee,’ zei ik. Mijn ogen vielen op de foto op Max’ bureau. Ik was toen drie of vier, zat op zijn schouders, mijn armen om zijn voorhoofd, mijn eigen hoofd lachend achterover. Ik ging staan en liep de hal in, waar ik keek naar de rijen foto’s die er hingen. Ik was zo vaak door die gang gelopen, had de foto’s mijn hele leven gezien. Ik zag ze niet meer, keek er niet meer naar. Het waren prachtige afdrukken, sommige zwart-wit, sommige in kleur, allemaal professioneel voorzien van een passe-partout en ingelijst in dik hout met een laagje goud- of zilververf. Nu ik de foto’s opnieuw bekeek, zag ik mezelf in vrijwel elk stadium van mijn leven. Als meisje in de badkuip terwijl mijn moeder mijn haar waste. Mijn eerste dag op een fiets, op het strand, in de sneeuw, op het schoolbal, bij de diploma-uitreiking. Op de meeste foto’s had ik mijn familie om me heen: Ace en ik op schoot bij de Kerstman; mijn vader en ik in de Teacups bij Disneyland; het hele gezin bij mijn schooltoneelstuk. Maar Jake had gelijk. Het was me nooit opgevallen.

Jullie twee hadden een speciale band. Dat had mijn vader gezegd. Natuurlijk wist ik dat het waar was, maar ik had het vanzelfsprekend gevonden. Zoals zo veel dingen in mijn leven. Zo vóélde het gewoon.

‘Geen wonder dat Ace jaloers was,’ zei ik hardop.

‘Was hij jaloers?’ vroeg Jake, die achter mij kwam staan.

‘Nou,’ zei ik met een zucht. Ik keek naar de foto waarop Ace en ik samen van een zwembadglijbaan gleden, Ace met zijn armen om mijn middel. Ik herinnerde me dat we, een seconde nadat de foto was genomen, met elkaars hoofd tegen elkaar stootten toen we in het water plonsden. Ik huilde terwijl Ace mij naar de rand van het zwembad trok. ‘Stil maar, Ridley. Het spijt me,’ zei hij tegen mij. ‘Niet huilen. Anders moeten we straks naar binnen.’ Een paar seconden later tilde oom Max me uit het zwembad. Mijn badpak doorweekte zijn blauwe overhemd. Het water droop van mijn armen en benen toen hij mij naar binnen droeg.

‘Niet zo ruw met haar spelen, knul,’ zei hij tegen mijn broer, niet streng of kwaad. ‘Ze is nog klein.’

Ik herinner mij dat Ace, hangend aan de rand van het zwembad, ons zag vertrekken. Ik probeerde me zijn gezicht voor de geest te halen. Was hij boos geweest of verdrietig of had hij zich schuldig gevoeld? Was hij jaloers geweest? Ik kon het me niet herinneren.

‘We hebben er nooit echt over gepraat,’ antwoordde ik Jake. ‘Maar mijn vader denkt van wel.’ Ik voelde weer hoofdpijn opkomen.

‘Hoe jaloers is hij, denk je?’ vroeg hij.

‘Niet jaloers genoeg om dit te doen, als je dat soms bedoelt,’ zei ik, terwijl ik het artikel uit mijn zak haalde, openvouwde en nogmaals naar de foto keek. De schim van de vrouw en die van het meisje staarden terug.

Jake zei niets en liep kalm naar de deur. Ik merkte dat hij zich niet op zijn gemak voelde in Max’ penthouse, dat hij wilde vertrekken. Ik vroeg hem niet waarom. Ik denk dat de overdadige inrichting van het appartement hem intimideerde. Als kunstenaar moet Jake hebben geweten dat de Miró aan de ene muur en de Dalí-schets aan de andere muur originele werken waren. Zack had me ooit verteld dat hij het gevoel kreeg in een museum rond te hangen als we Max’ appartement bezochten, dat er een suppoost zou komen om hem te vragen of hij zijn voeten van de bank wilde halen.

‘Maar misschien jaloers genoeg om olie op het vuur te gooien, om je te laten denken dat hier meer achter steekt dan het geval is?’

Ik keek hem aan. Waarom verwachtte iedereen altijd het ergste van Ace? Ja, hij was verslaafd, maar dat maakte hem nog niet tot een psychopaat en leugenaar. Of wel soms? Jake hief verontschuldigend zijn handen, ik vermoed als reactie op wat hij op mijn gezicht zag.

‘Het was maar een vraag,’ zei hij. En het was een terechte vraag. Als ik niet meteen zo in de verdediging schoot wanneer het mijn broer betrof – wellicht omdat ik hem jarenlang had moeten verdedigen ten overstaan van Zack – zou ik dat hebben begrepen. Maar op dat moment voelde ik alleen de behoefte Jake een beetje op afstand te houden. Niemand houdt van mensen die een waarheid uitspreken die je zelf niet onder ogen wilt zien.

Op weg naar buiten vroeg ik Dutch of mijn vader iets had meegenomen toen hij was vertrokken, of Dutch hem had geholpen dozen te dragen. Dutch zei nee, dat mijn vader een tijdje boven was geweest en met niets was vertrokken.

‘Waarom? Is er iets verdwenen?’ vroeg hij met een frons.

Nee, niet echt. Alleen een meisje met de naam Jessie. Ik glimlachte en schudde mijn hoofd.

..

Ik was stil in de trein en tijdens de wandeling naar ons flatgebouw. Als Jake zich al stoorde aan mijn zwijgen, liet hij dat niet merken.

Ik had een besluit genomen. Zoals het nu ging, werd ik als een roeibootje in een orkaan heen en weer geslingerd en dat was ik beu. Tot nu toe had ik alleen informatie die andere mensen mij hadden gegeven. De mysterieuze freak die mij post stuurde, mijn ouders, mijn broer, zelfs Jake. Iedereen vertelde me zijn versie van de waarheid en ze vertelden allemaal iets anders. Als ik wijs wilde worden uit wat er gebeurde, moest ik zélf de waarheid achterhalen. Ik besloot dat het tijd was naar de Bronx te gaan. Ik vertelde het Jake. Hij vond het geen goed idee en probeerde me dat beleefd aan het verstand te peuteren.

‘Het was jouw idee,’ zei ik, toen we bij de deur van zijn appartement stonden.

‘Ja. Het was mijn idee dat ík zou gaan. Niet jij. Niet wij. Alleen ik.’

‘Waarom is dit jouw probleem?’ vroeg ik. ‘Wat kan jou het schelen?’

Hij draaide zich om en keek me aan, legde zijn handen op mijn schouders. Ik had kunnen smelten, echt, bij het zien van de intense blik in zijn ogen.

‘Het kan mij niets schelen. Maar ik geef om jóú. Heel veel. Eigenlijk meer dan goed voor me is na zo’n korte tijd.’ Hij viel stil, zuchtte en keek omlaag. Ik zag zijn kaken rood worden. ‘Maar ik kan je niet iets laten doen wat ik gevaarlijk vind zonder tenminste te zeggen hoe ik erover denk. In godsnaam, Ridley, iemand houdt je in de gaten. Ben je dat vergeten? Hij is in de pizzeria geweest, in dit flatgebouw.’

‘Juist. Dus ik ben thuis niet eens veilig. Wat maakt het dan uit of ik wel of niet naar de Bronx ga? Je kunt met mij meegaan.’

Klinkt mijn logica enigszins krakkemikkig? Ik vermoed van wel. Maar ik had niet veel ervaring met dit soort dingen. Ik werd simpelweg ineens verteerd door het verlangen te weten wat er gebeurde, er zelf achter te komen. Ik wilde het niet meer van andere mensen horen; mensen die tegen mij konden liegen of mij manipuleren omdat ze een persoonlijk belang beschermden dat mogelijk wel of niet strookte met de waarheid. En dat zei ik tegen hem.

‘Ridley, wees redelijk.’

Dit maakte mij kwaad. Ik wilde niet als een kind worden toegesproken. Wees redelijk? Omdat ik het niet met hem eens was, was hij redelijk en ik onredelijk? Hoe typisch.

‘Nee, lazer op! Ik ben geen kind meer,’ foeterde ik. Beheers je, beheers je.

Hij zuchtte. ‘Goed.’

Hij liep zijn appartement binnen. Ik volgde hem en sloot de deur achter mij. Hij trok zijn leren jasje uit en gooide het op de bank. Ik probeerde niet te letten op hoe zijn zwarte t-shirt zich om zijn gespierde borst spande. Hij ging zitten.

‘Dan sta je er alleen voor,’ zei hij en hij wierp mij een blik toe. ‘Ik ga alleen of ik ga helemaal niet.’

Hij blufte.

‘En dat is het? Wat heb ik daaraan?’

‘Ik ga je niet vrijwillig in een situatie brengen waarin je gevaar kunt lopen. Als je jezelf in gevaar wilt brengen, mij best. Maar ik doe er niet aan mee.’

Is dat niet typisch iets voor mannen? Doen alsof ze je proberen te beschermen terwijl ze proberen de baas over je te spelen?

Zijn kaak verkrampte en ik kon een spier zien kloppen. Hij blufte. Ik was er zeker van. Tussen ons gezegd en gezwegen: ik wilde liever niet alles in mijn eentje doen.

‘Fantastisch. Mooi. Ik zie je zo.’ Ik blufte wel degelijk.

Maar hij bewoog niet, hield alleen die ogen van hem op me gericht alsof hij verwachtte dat ik tot inkeer zou komen. Dus verliet ik het appartement en sloeg de deur achter me dicht. Toen ik de trap afdaalde, verwachtte ik de hele tijd dat hij achter me aan zou komen, maar dat deed hij niet. Toen stond ik weer op straat. Ik sloeg links af naar Fourteenth Street en stapte op een bus naar de West Side. Uit pure koppigheid nam ik de 1/9 naar 242nd Street in de Bronx. Op de heenreis, een hele zit in de ondergrondse, vroeg ik mij bijna een uurlang af wat ik in hemelsnaam moest doen als ik aankwam.

De ondergrondse in New York heeft een vrijwel mythische status, vind je niet? Ook al heb je er nooit in de ondergrondse gezeten, je hebt waarschijnlijk een plaatje in je hoofd van hoe alles eruitziet. En dat is waarschijnlijk geen mooi plaatje. Als je je ogen sluit, zie je waarschijnlijk die oude rode metrostellen die zich ratelend en schokkend een weg banen onder de straten van Manhattan. In je geestesoog zitten ze onder de graffiti en bij bochten flikkeren de lampen voordat ze doven. In je verbeelding vormt de ondergrondse waarschijnlijk de natuurlijke omgeving van elke verkrachter, zakkenroller, elk bendelid en elke seriemoordenaar uit alle vijf de wijken in New York City. Oude New Yorkers, de mensen van wie ik wist dat ze met deze treinen waren opgegroeid, hebben me eens verteld dat die beschrijving, in een vrij recent verleden, niet zo ver naast de waarheid zat. Maar in mijn New York is de ondergrondse niet meer dan de zoveelste manier om ergens te komen; in de meeste gevallen vermoedelijk ook de snelste manier. De nieuwe metrostellen zijn graffitibestendig en worden regelmatig onderhouden. Het enige wat pijn aan je ogen doet, is die ongelukkig gekozen beige-met-oranje kleurencombinatie die alles lijkt te overheersen. Met de daklozen, het gedrang tijdens spitsuren, de vreemde, vaak onverklaarbare en eindeloze vertragingen, en stations zonder airconditioning (zodat je ’s zomers bij het uitstappen het voorgeborchte van de hel lijkt te betreden), is de ondergrondse al met al vermoedelijk een van de onplezierigste plaatsen op de planeet. Maar ik heb me er nooit onveilig gevoeld.

Je kan meestal rekenen op mensen om je heen, ongeacht hoe laat het is, maar tegen de tijd dat mijn trein Ninety-sixth Street passeerde en richting Bronx kroop, zaten er slechts een paar mensen in mijn wagon. Een jongen in schooluniform, met een uitpuilende rugzak, luisterde naar een walkman en wiegde op een beat die ik net boven het geratel van de trein kon horen. Een oude vrouw in een marineblauwe wollen mantel en gebloemde rok las een romannetje. Een kale man (zoals in: geschoren, niet: kalend) met een leren jack en vale spijkerbroek lag te dommelen, zijn hoofd ach-terover, mond open. Toen we 116th Street bereikten, zat ik zelf ook wat te knikkebollen, niet van de slaap maar verzonken in mijmeringen; gedachten aan mijn oom Max cirkelden rond mijn bewustzijn.

Ondanks al zijn jovialiteit was mijn oom Max een machtig man in New York, maar niet machtig op een manier die veel indruk op je maakt als kind. Als je twaalf bent, is het niet zo bijzonder dat je oom golft met senatoren en congresleden of dat je zijn foto in tijdschriften als Forbes ziet staan, zij aan zij met Donald Trump en Arthur Zeckendorf. Als hij nu backstage had rondgehangen met Bono of Simon LeBon had ik misschien meer interesse getoond. Maar vastgoedontwikkeling is niet bepaald sexy, als je begrijpt wat ik bedoel.

Later, nadat ik het eerste bal van de stichting had bijgewoond, begon ik een idee te krijgen van de invloed die mijn oom had, het soort mensen dat hij kende. Hij was een grote geldschieter bij de campagnes van mensen als senator Al D’Amato, gouverneur George Pataki en oud-burgemeester Rudolph Giuliani. De man had heel goede connecties. Dat moest ook wel in zijn vak. Je moest weten hoe je de zee van bureaucraten moest splijten en bestemmingsplannen moest omzeilen – en als dat niet mogelijk bleek: weten hoe je die bestemmingsplannen kon láten wijzigen. Er werd ook gefluisterd over andere, meer louche connecties. En welbeschouwd kon hij als vastgoedontwikkelaar aan de oostkust met geen mogelijkheid zaken doen zonder zich in te laten met de mensen die het in de bouwindustrie voor het zeggen hadden. Het feit dat mijn ooms zakelijke belangen soms samenvielen met de zakelijke belangen van sujetten met een meer dan bedenkelijke reputatie had altijd in mijn achterhoofd rondgespookt. Ik bedoel: mijn ooms advocaat was Alexander Harriman, een advocaat die bekendstaat om zijn beruchte cliëntenlijst. Maar ik had er nooit goed over nagedacht. Tot nu.

Ik zie hem altijd alleen als míjn oom Max, nooit als de man die hij was buiten ons gezin. Een machtig zakenman, rijk, invloedrijk, eenzaam. En de enige vrouwen die om hem heen zwermden leken, ik weet niet, nooit te willen blijven, zonder gevoelens, alles plichtmatig te doen. Waren het callgirls geweest? vroeg ik me nu af. Of waren het gewoon goudzoekers, vrouwen die tijd met hem doorbrachten vanwege de cadeaus die hij kon kopen, de plaatsen waar hij hen mee naartoe kon nemen, de andere mensen die hij kende en van wie hij dingen gedaan kon krijgen? Oom Max, zei ik voor het geval hij mij kon horen, het spijt me, maar misschien heb ik je nooit gekend. Grappig hoe de titanen in ons leven, de mensen die onze jeugd het meest hebben beïnvloed, nooit lijken op ménsen, met gebreken en een bestaan buiten onszelf. Ze lijken op archetypen – De Moeder, De Vader, De Goede Oom – en bestaan alleen als personages in de film van ons leven. Wanneer andere facetten van hun persoonlijkheid aan het licht komen en andere elementen van hun leven worden onthuld, is dat schokkend, alsof ze opeens hun gezicht afpellen om het andere gezicht eronder te tonen. Zie jij dat ook zo? Nou ja, misschien ligt het aan mij.

De trein schokte en schommelde. Ik opende mijn ogen om te ontdekken dat ik alleen in de wagon zat met de slapende man met het leren jack en de vale spijkerbroek. Nog één halte, wist ik, en dan zou de trein zich uit de ondergrondse tunnel verheffen naar het luchtspoor. Ik sloot mijn ogen weer. Toen dacht ik: zat die kerel niet eerst helemaal aan de andere kant? De gedachte deed mijn maag omdraaien en mijn keel opdrogen. Ik gluurde door mijn wimpers en zag dat de man nu klaarwakker was en mij met een vreemde halve glimlach aanstaarde. Ik begon dieper te ademen en probeerde mijn borst niet te laten zwoegen. Op de vloer onder zijn benen zag ik een langwerpige koffer liggen. De koffer zag eruit alsof er een muziekinstrument in kon zitten. Bij het zien ervan voelde ik mij enigszins opgelucht. Ik heb altijd de theorie gehad dat je niets te vrezen hebt van mensen die iets moeten dragen. Een moordenaar, overvaller, verkrachter, zelfs een willekeurige seriemoordenaar zou bij het uitvoeren van zijn snode plannen niets bij zich dragen. Ik bedoel, ga maar na, hij moet allebei zijn handen vrij houden. Zelfs een rugzak zou hem hinderen.

Maar dat gevoel van opluchting vervloog toen ik hem heel langzaam dichterbij zag komen. De trein werd plots overspoeld met licht toen we boven de grond kwamen. Ik schraapte mijn keel en ging rechtop zitten, opende mijn ogen. Hij liet onmiddellijk zijn hoofd op zijn schouder zakken en deed weer alsof hij sliep.

Ik staarde naar hem, twijfelend wat ik moest doen. Mijn benen leken te zijn volgestort met cement en mijn hart deed stepaerobics in mijn borstholte. Maar ik dwong mezelf op te staan en naar de voorkant van de wagon te lopen, waar ik de deur opensjorde en naar de volgende wagon liep. Toen keek ik achterom door de ramen naar de wagon die ik had verlaten. De man zat me daar aan te kijken, met diezelfde halve glimlach, maar zijn ogen leken dreiging uit te stralen. Ik bleef hem aanstaren, ervan overtuigd dat hij niet dichterbij zou komen zolang ik mijn ogen op hem gericht hield. Ik dacht aan Zelda, aan wat zij had gezegd – mijn god, was dat nog maar gisteren? – over een man die mij zocht, een slechte man. Was dit de man die ze had gezien? Volgde hij me? Ik kon er niet zeker van zijn. Er is immers geen tekort aan starende freaks en gekken in deze stad.

De trein stopte bij de volgende halte en we waren nog altijd verwikkeld in de staarwedstrijd. Maar toen de deuren openden, stond hij plotseling op, greep zijn koffer en verliet de trein. Als hij naar mijn wagon zou komen, stond ik klaar om door de deur naar het perron te vluchten en naar de voorste wagon te lopen, waar ik de conducteur kon vinden. Ik bleef naar mijn gevoel bijna een uur staan, wachtend tot hij achter me aan kwam. Ik was helemaal alleen. Vanaf de plaats waar ik stond, kon ik niemand in een van de andere wagons of op het perron zien. Toen klonk het signaal en hoorde ik de conducteur via de intercom: ‘Pas op de sluitende deuren.’ De deuren sloten. Daarna gingen ze met een schok weer open.

‘Handen en tassen weg bij de deur,’ zei de conducteur via de geluidsinstallatie, hoorbaar geïrriteerd.

Ik keek naar het perron, maar ik zag de man niet staan of weglopen. Ik ging terug naar het raam en keek door de trein naar de andere wagons, maar daar zag ik hem ook niet. Waar is hij? vroeg ik mij af. Als hij was uitgestapt, had ik hem toch op het perron moeten zien? Er pompte inmiddels zo veel adrenaline door mijn lichaam dat mijn handen beefden. Opnieuw klonk het signaal en sloten de deuren, om op het laatste moment weer uiteen te wijken. Ik liep alvast door de trein naar de conducteurswagon aan de voorkant. Het was zo stil. Ik hoorde alleen het geluid van de zware deuren die ik opentrok en daarna hard achter mij dichtsloegen. Ik bleef achterom kijken, telkens in de verwachting de man te zien. Achtervolgde hij mij nu wel of niet?

‘Blokkeer de deuren niet, klootzak,’ riep de conducteur. Ik stopte en keek uit het raam van de wagon waarin ik me bevond. Toen zag ik hem, staand op het perron alsof hij van achter een van de pilaren tevoorschijn was gekomen. De deuren sloten eindelijk en de trein reed langzaam weg bij het station. Ik voelde opluchting mijn lichaam overspoelen en zakte op een van de banken, liet mijn hoofd achterover leunen.

‘Ik word paranoïde,’ zei ik hardop tegen niemand.

Toen opende ik mijn ogen en zag dat hij mij aanstaarde terwijl de trein langs hem reed, één hand opgestoken ten afscheid, met diezelfde glimlach op zijn gezicht. Ik zwaaide niet terug.

..

Ik stapte uit bij de laatste halte, nog steeds een beetje aangeslagen, en liep het perron op. Ook al was het donker, ik zag in de gloed van de straatlantaarns de kleurenpracht van het Van Cortlandt Park; de talrijke bomen goud en oranje gekleurd, dieprood tegen het nog groene gras van de paradeplaats aan mijn rechterhand. Op de velden naast de trap waren enkele kinderen aan het handballen. Hun gegil en gejoel steeg op terwijl ik afdaalde naar het trottoir. Riverdale is een van de laatste aangename wijken in de Bronx, en die avond voelde het er veilig en idyllisch aan.

Onder aan de trap stond een zwarte Firebird ’69. De motor draaide stationair, ronkend en grommend met het machtsvertoon van een hond die zijn tanden ontblootte. Jake zat achter het stuur. Ik probeerde niet opgelucht te glimlachen, keek strak voor mij uit en liep hem voorbij.

‘Hé,’ riep hij toen ik hem passeerde. ‘Ik dacht dat je blufte.’

Hij volgde mij met zijn auto, stapvoets over Broadway, zodat de automobilisten achter hem eerst op hun claxon leunden voordat ze hem passeerden en obsceniteiten naar zijn hoofd slingerden.

‘Kom op, Ridley,’ zei hij ten slotte na dit een paar straten te hebben volgehouden. ‘Jij wint.’

Meer hoefde ik niet te horen. Ik ging op de passagiersstoel zitten en hij drukte het gaspedaal in. Het interieur van de auto was kersenrood, met glanzende en smetteloze leren bekleding die rook naar poetsmiddel. Onder het dashboard zat een cd-speler; de knoppen op het dashboard en de versnellingspook waren allemaal nieuw, van geruwd chroom. Het was exact het soort auto dat ik bij hem vond passen: krachtig, maar toch met iets zorgzaams.

Het viel mij op dat Jake niet stopte bij het adres dat hij van Amelia Mira had gevonden. Hij maakte een huizenblok verder een u-bocht en reed toen dichterbij, zodat wij het rijtjeshuis vanuit de auto konden zien. Na te hebben geparkeerd onder de grote, oude takken van een aantal bomen naast het park, gaf hij mij een versleten blauw honkbalpetje en Oakley-zonnebril, allebei te groot voor mij, die ik van hem moest dragen.

‘Je moet door niemand herkend kunnen worden,’ zei hij. ‘Anders heeft het weinig zin dat we hier zijn.’

Ik had nog altijd niets gezegd en merkte dat dat hem begon te irriteren. We bleven nog een paar minuten zo zitten. Uiteindelijk kon hij zich niet inhouden: ‘Jezus! Ben je altijd zo koppig?’

‘Ja,’ antwoordde ik. ‘Zo ben ik nu eenmaal.’

Toen keek ik hem aan en glimlachte. Hij stak zijn hand uit en ik nam hem in de mijne.

‘Ridley, ik dacht werkelijk niet dat je hier in je eentje naartoe zou gaan. Ik had je nooit laten gaan als ik dat had geweten.’

‘Het spijt me,’ zei ik. En ik meende het, want nu ik naar hem keek, kon ik zien dat ik hem de stuipen op het lijf had gejaagd. De opluchting op zijn gezicht was overduidelijk en in zijn ogen stond bezorgdheid te lezen. Ik voelde me schuldig dat ik me als een verwend nest had gedragen. Voor de zoveelste keer.

‘Weet je wat het is, Jake? Ik voel mij gewoon gemanipuléérd. Iedereen vertelt een andere versie van wat er gaande is en ik weet niet wat ik moet geloven. Ik kan dit niet alleen doen, maar ik moet het zélf zien. Begrijp je dat?’

Hij knikte begripvol. ‘Ik begrijp het.’ Ik zag iets over zijn gezicht trekken, maar het was weg voordat ik het kon benoemen.

‘En wat gaan we nu doen?’ vroeg ik.

‘Nu gaan we wachten,’ zei hij, terwijl hij de omgeving in zich opnam. Het was een koude maar prachtige herfstavond, kinderen voetbalden in het park, mensen jogden, lieten de hond uit. Het leek een vreemde avond om iemand te bespioneren, te midden van al deze mensen met hun rustige, gelukkige leventjes. Het had eigenlijk moeten regenen, met af en toe gerommel van de donder en een bliksemflits. Het park had eigenlijk moeten krioelen van de criminelen, straatbendes klaar voor een knokpartij.

‘Waar wachten we op?’

‘Hopelijk,’ zei hij schouderophalend, ‘weten we dat als we het zien.’

Ik dacht hierover na en wat het kon betekenen: urenlang in de auto zitten. Soms is je zin krijgen niet zo prettig als het zou moeten zijn. Hij wierp mij een glimlach toe alsof hij mijn gedachten kon lezen. Mijn maag knorde en ik moest plassen.

..

Nadat ik Jake had gevraagd me naar de Burger King te brengen die we eerder voorbij waren gereden, zodat ik een Whopper kon kopen en mijn pijnlijke blaas legen, parkeerden we aan de overkant van 6061H en keken hoe mensen kwamen en gingen. Donkere huizen kwamen tot leven, interieurverlichting begon te gloeien. In sommige huizen ging het licht weer uit terwijl we zaten te wachten. Maar 6061H bleef donker en stil.

We spraken niet veel, maar de stilte tussen ons voelde niet ongemakkelijk. Zo om het halfuur liet Jake de motor een tijdje lopen zodat de verwarming de ergste kou uit de lucht kon halen. Ik was een beetje angstig en voelde me niet echt op mijn gemak, want ik wist niet zeker waar we op zaten te wachten en ook niet wat we zouden doen áls en wanneer we daarachter kwamen. Maar ik wilde Jake niet de voldoening geven me hardop te horen klagen. Na een paar uur klom ik op de achterbank en ging op mijn buik liggen, turend door het zijraam, puur om een andere houding aan te nemen. Ik kon nog net de kruin van Jake’s hoofd zien.

‘Wat bedoelde je eigenlijk, Jake? Toen je zei dat er dingen zijn die ik over je moet weten.’

Hij gaf niet meteen antwoord en ik vroeg me af of hij in slaap was gevallen.

‘Ik weet niet waar ik moet beginnen,’ zei hij ten slotte.

Ik realiseerde me dat we de afgelopen paar dagen vrijwel uitsluitend over mij hadden gepraat. Ik wist iets over zijn kunst. Over waar hij had gewoond voordat hij naar East Village was verhuisd. Dat was het zo’n beetje. Ik voelde de behoefte hem in zijn gezicht te kijken, maar iets in de lucht, iets in de manier waarop hij zich niet omdraaide om me aan te kijken toen hij antwoordde, vertelde mij dat hij liever niet had dat ik zijn gezicht kon zien. Ik dacht aan de littekens op zijn lichaam, en ik voelde iets in mij samentrekken. Deze man, hoe intiem wij ook met elkaar waren geworden, was nog altijd een vreemde voor mij. Gek genoeg vergat ik dat steeds. Ik had het gevoel dat ik hem kende op een andere manier dan ik iemand ooit had gekend, dat wat ik over hem wist zijn achtergrond ontsteeg en regelrecht tot zijn kern doordrong.

Ik ging rechtop zitten en liet mijn armen over de rugleuning van zijn stoel bungelen, wikkelde ze om zijn nek en drukte mijn gezicht tegen het zijne. Ik kon in het donker nog net zijn silhouet zien, voelde de stoppels op zijn kaak, rook de geur van zijn huid vermengd met het gepoetste leer van de bekleding. Hij hield mijn onderarmen vast.

‘Begin gewoon bij het begin,’ fluisterde ik in zijn oor. ‘Vertel me alles.’

‘Kon ik het maar, Ridley.’

Ik hoorde iets sombers in zijn stem, bijna iets kwaads. Ik kreeg niet de kans hem te vragen wat hij daarmee bedoelde, want we zagen allebei een man op het trottoir aan komen. We hadden die avond een heleboel mensen gezien, maar op een of andere manier wisten we alle twee dat hij degene was op wie we hadden gewacht.

We zagen hem voortsnellen, met gebogen schouders en een honkbalpet over zijn ogen getrokken om zijn gezicht te verbergen. Hij had zijn handen in de zakken van een dunne zwarte jas die hem onmogelijk tegen de kou kon beschermen. Hij had niets bijzonders, niets waardoor je nog eens zou omkijken: gemiddelde lengte, ongeveer een meter tachtig; gemiddelde omvang, rond de tachtig kilo. Maar we volgden hem allebei met onze ogen en vergaten ons gesprek toen hij zich omdraaide en op een drafje de trap besteeg naar Broadway 6061H.

We bleven in een beladen stilte nog eens tien minuten wachten. Het huis bleef donker.

‘Is dat hem? Is dat de man die mij de brief heeft gestuurd?’ Ik had hem mij groter voorgesteld, dreigender. Was dit de persoon die als een sloopkogel door mijn leven was geraasd?

‘Zou kunnen.’

‘Wat doen we nu?’ vroeg ik.

‘Jij blijft hier. Hou de voordeur in de gaten. Ik ga een kijkje nemen aan de achterkant.’

Voordat ik iets kon zeggen, kroop hij uit de auto en liep de straat op, bij het huis vandaan. In de achteruitkijkspiegel zag ik hem Broadway oversteken, daarna het huis naderen vanuit de tegengestelde richting, daarna verdwijnen in een steegje. Mijn hart klopte zo snel dat ik dacht dat ik een paniekaanval zou krijgen. Ik leek al een uur te wachten, met alleen het geluid van mijn eigen ademhaling, maar misschien was het slechts tien minuten. Ik had geen horloge, dus ik kon er alleen naar gissen. Uiteindelijk kon ik er niet meer tegen, zodat ik zelf uit de auto kroop en dezelfde route volgde die Jake had genomen.

Rechts van mij gaapte de duistere stilte van het park. Er was nu niemand meer te bekennen. Ik stak de straat over in de oranje lampgloed. Er stonden alleen geen straatlantaarns aan de westzijde. Tussen de buurtwinkel en het eerste rijtjeshuis lag een bebost gebied, een spookachtig deel van de straat, de grond glibberig door natte bladeren. De stilte en duisternis leken als stank uit de begroeiing te lekken.

Ik kwam bij het steegje waarin Jake was verdwenen en tuurde de donkere smalle opening in. Aan het eind brandde een lamp en ik liep het steegje in, langs stinkende vuilnisbakken en dreigende schaduwen waarin alles en iedereen zich kon verschuilen en kon wachten.

Ik stootte mijn knie hard tegen een van de vuilnisbakken en het metalen deksel kletterde op de grond. Ergens in de buurt begon een hond te blaffen, van schrik schoot er een korte adrenalinestoot door mijn bloed. Ik rende door de rest van de steeg die uitkwam op – raad eens – een nieuwe steeg die achter de rijtjeshuizen langs liep.

In sommige huizen brandde licht aan de achterkant, en boven mij kon ik door de ramen de gloed van binnenverlichting en het blauwe geflikker van televisieschermen zien. Ik hoorde heel licht de melodie van Pink Floyds ‘Money’. Iemand braadde vlees of iets wat naar vlees rook; de geur deed mijn maag knorren (ja, alweer). Het was hier nog altijd donker, maar als ik gilde kon iemand mij tenminste horen.

Ik was er vrij zeker van dat het donkere huis in het midden 6061H moest zijn, maar ik zag Jake nergens. Ik wist mijn weg onopvallender te vervolgen zonder ergens tegenaan te lopen. Ik zag een smalle metalen trap naar een balkon langs de volle lengte van de achterkant van het huis. Uit een van de achterramen meende ik licht te zien komen. Ik beklom de trap en tuurde door het raam naar binnen.

Daar zat hij op de vloer, de man die we net op straat hadden gezien, naast zo’n zaklamp op batterijen die je in de Kmart kan krijgen. Hij leunde tegen de muur, met gestrekte benen en de enkels over elkaar. Hij had zijn honkbalpetje afgezet maar zijn jas aangehouden. Ik kon zijn gezicht niet goed zien, kon er niet zeker van zijn of hij de man op de foto was. Het licht was flets en hij zat in de schaduw. Naast hem stond een oude groene telefoon met draaischijf.

Met een plastic vork at hij langzaam uit een blik ravioli. Hij staarde ingespannen naar het blik en leek elke hap lange tijd in zijn mond te houden voordat hij slikte. Ik kon de omtrek van zijn mond zien, volle lippen sterk omlaaggetrokken bij de mondhoeken. Droefheid, woede, afkeer... het was moeilijk te zeggen. Maar hij kwam op mij over als het toonbeeld van eenzaamheid. Wie hij ook was, hoe onze levens elkaar ook op deze vreemde wijze hadden gekruist, zijn eenzaamheid was besmettelijk en ik voelde hetzelfde gevoel in me opkomen. Tranen welden op in mijn ogen. Ik weet niet waarom. Ik had door dit raam van verlatenheid gekeken en daarmee had ik wat ik had gezien in mijn eigen hart toegelaten.

Ik voelde plots warme armen om me heen en een hand over mijn mond. Ik verzette me niet want ik wist vreemd genoeg dat het Jake was. Misschien had ik zijn geur herkend.

‘Wat doe je? Ben je gek geworden?’ siste hij in mijn oor.

Hij liet mij los en nam me bij de hand. We vertrokken samen en gingen terug naar de auto.

‘Waarom hebben we dit gedaan?’ vroeg ik toen we weer in de Firebird zaten.

‘Omdat ik wilde zien met wie we te maken hebben.’

‘Met wie dan wel?’

‘Afgaand op wat ik heb gezien: één man bij een telefoon in een leeg huis zonder elektriciteit.’

‘En dat betekent?’

‘Welk gevaar hij ook mag vormen, ik kan het aan. Dat betekent het.’

Ik moet hem wezenloos hebben aangestaard omdat ik hem niet helemaal begreep.

‘Luister,’ zei hij geduldig, terwijl hij een hand op mijn schouder legde. ‘Je hebt me gevraagd uit te zoeken wat er gaande is, oké? Ik heb wat informatie opgescharreld, iets over zijn achtergrond gevonden, het adres voor dat telefoonnummer. Voordat je zou bellen, wilde ik weten waar we in verzeild zouden raken, wie we eigenlijk gingen bellen.’

‘En wie gaan we bellen?’

‘Ik durf te wedden dat die vent Christian Luna is. Wat wil hij, waarom denkt hij dat jij zijn dochter bent, waar is hij al die jaren geweest? Ik denk niet dat wij daarachter kunnen komen zonder met hem te praten. Dus dat is de volgende logische stap.’

‘Bellen?’

Hij gaf mij een mobiele telefoon uit zijn zak en het telefoonnummer.

‘Bellen.’

Ik aarzelde met de telefoon in mijn hand.

‘Alleen als jij het wilt, Ridley. Anders storm ik daar naar binnen, jaag die vent de stuipen op het lijf en dan vertrekt hij. Ik garandeer je dat je nooit meer iets van hem hoort. Die kerel is op de vlucht. Hij is bang en hij verbergt zich voor iets of iemand, waarschijnlijk de politie. Hij verstopt zich gewoon weer onder de steen waaronder hij vandaan is gekropen. En jij doet alsof dit allemaal niet is gebeurd.’

Maar daar was het nu te laat voor en dat wisten we allebei. We bleven nog een paar minuten in het donker zitten voordat ik het mobieltje aanzette en het nummer intoetste. Mijn handen beefden en ik voelde het zweet op mijn voorhoofd parelen, ook al was het zo koud in de auto dat ik mijn eigen adem kon zien.

Hij nam op bij de eerste keer dat de telefoon overging. Zijn stem klonk diep en hij had een licht accent dat ik niet kon thuisbrengen.

‘Jessie?’ zei hij.

In gedachten zag ik hem daar op de grond zitten. Ik hoorde de onvervalste mengeling van diepe droefheid verlicht door weifelende hoop.

‘Met Ridley,’ zei ik, mijn stem klonk nogal trillerig, zelfs in mijn eigen oren. ‘Ik heet Ridley.’ Ik voelde de behoefte dat op zijn minst duidelijk te maken, mij vast te klampen aan het enige waarmee ik mijn leven voor mezelf kon opeisen.

‘Ridley,’ herhaalde hij. ‘Natuurlijk. Ridley.’

‘Ik zou je willen ontmoeten.’

‘Ja,’ zei hij, en het klonk als een smeekbede.

Over een uur, de bankjes bij de ingang van het Van Cortlandt Park, had Jake op een stuk papier gekrabbeld. Ik gaf dit door en hij zweeg. Ik vroeg mij af of hij de nabijheid van die locatie verdacht zou vinden, maar hij stemde toe.

‘Kom je alleen?’ vroeg hij. Ik zei ‘ja’, hoewel ik niet graag loog, zelfs niet tegen deze vreemde die mijn leven ruïneerde.

‘Hoe heet je?’ vroeg ik hem.

Hij zweeg opnieuw en zei toen: ‘Ik ben je vader.’

‘Hoe heet je?’ herhaalde ik.

‘Ik zie je over een uur,’ zei hij, waarna hij ophing.

Ik beëindigde het gesprek en gaf het mobieltje terug aan Jake.

‘Heeft hij zijn naam genoemd?’

‘Nee.’

Jake verschoof in zijn stoel. ‘Zou ik waarschijnlijk ook niet hebben gedaan.’

Ik keek hem vragend aan.

‘Als ik voortvluchtig zou zijn? Als ik mijn naam zou noemen, zou jij de politie kunnen bellen en honderd patrouilleauto’s op mij afsturen. Moord valt niet onder de verjaringswet.’

Ik haalde mijn schouders op. ‘Waarom sowieso dat risico lopen?’

‘Dat zul je hem moeten vragen.’

15

We wachtten tot hij het rijtjeshuis verliet en zagen hem naar de ingang van het park lopen. Jake zei dat hij hem wilde zien vertrekken om er zeker van te zijn dat hij dit alleen deed. Ik wist niet wie hij er nog meer van verdacht hierbij betrokken te zijn en vroeg het niet. Het leek Jake allemaal wel heel gemakkelijk af te gaan: het wachten en observeren, bedenken van de volgende stap, ervoor zorgen dat alles veilig was. Ik vond het een surrealistische situatie; vreemd genoeg om mezelf enkele malen af te vragen of ik droomde. Een paar keer dacht ik zelfs ieder moment wakker te worden.

Na een paar minuten volgden wij hem in de Firebird. De man liep opnieuw ineengedoken maar zette er flink de pas in. Hij wierp een paar keer een blik over zijn schouder, maar ik denk niet dat hij ons in de smiezen had.

‘Hij lijkt zo eenzaam. Eenzaam en verdrietig,’ zei ik.

Na een zonderling lange stilte zei Jake: ‘Dat kun je niet alleen aan zijn uiterlijk zien. Je ziet alleen wat hij je wilt laten zien.’

Dat vond ik een heel vreemde opmerking en ik draaide mij naar Jake toe zodat ik zijn gezicht kon zien. Maar hij volgde aandachtig de donkere gedaante voor ons; zijn ogen op de man gericht als een uil die jacht maakte op een muis ver onder hem.

‘Je kunt veel aflezen aan iemands houding als hij denkt dat er niemand kijkt,’ zei ik. ‘Ik heb hem gezien. Ik heb het verdriet gezien.’

‘Dat geloof ik niet. Ik denk dat wij onze gevoelens projecteren op de mensen die wij zien. Als je oneerlijk bent, zie je oneerlijkheid in mensen. Als je goed bent, zie je alleen goede dingen als je iemands gezicht bekijkt. Lichaamstaal kan je vertellen of iemand liegt of nerveus is, maar ik denk niet dat je veel over mensen, over hun ware aard, te weten kan komen door ze alleen te bekijken.’

Ik liet dit een moment bezinken. ‘Dus je wilt eigenlijk zeggen dat ík verdrietig en eenzaam ben?’

Het bleef opnieuw stil. Het donker leek als een deken tussen ons te hangen, belette me in zijn ogen te kijken.

‘En dat is niet zo?’

Ontkenning kwam op in mijn keel, verontwaardiging trok mijn schouders achteruit. Maar voordat ik sprak, besefte ik dat hij gelijk had. Dat was precies zoals ik me voelde, hoe ik me had gevoeld vanaf het moment dat ik de envelop via de post had gekregen. En misschien zelfs al daarvoor, als ik heel eerlijk tegen mezelf was – ergens diep in mijn onderbewuste. Ik zweeg en voelde me haast verlamd raken toen we de ingang van het park naderden. Jake reikte in het donker naar mijn hand en kneep erin. Ik kneep terug en wenste dat hij nooit los zou laten.

Hij reed de ingang voorbij, keerde de Firebird en parkeerde hem. We stapten allebei uit. Ditmaal bekeek ik de auto nog eens goed. Hij wás puntgaaf: een extreem stoere, flitsende wagen met glanzende verflaag. Niet echt onopvallend.

‘Vind je ’m mooi?’ zei hij toen hij me naar de auto zag kijken. Ik glimlachte.

‘Je weet wat ze zeggen over mannen die in zo’n spierballenauto rijden.’

‘Wat dan wel?’ Hij kwam bij mij staan.

‘Overcompensatie.’

‘Nou,’ zei hij en hij trok me naar zich toe, ‘jij weet wel beter.’

Ik voelde mijn wangen gloeien. ‘Dat lijkt mij wel.’

Hij beroerde mijn lippen met de zijne en kuste me, lang en teder. Ik voelde me warm worden vanbinnen. Hij trok zich terug en hield een hand tegen mijn gezicht. Zijn gelaatsuitdrukking was van speels overgegaan naar ernstig.

‘Alles komt goed,’ zei hij.

‘Ja,’ zei ik, vol vertrouwen knikkend hoewel ik dat niet voelde. ‘Weet ik.’

‘Weet je niet,’ fluisterde hij. ‘Maar ik wel. Laten we gaan.’

..

Jake en ik wandelden het park in, zo’n twee zijstraten vanaf de ontmoetingsplek die ik had doorgegeven aan Christian Luna – of wie hij ook was. Jake hield zich verborgen tussen de bomen, zo’n dertig meter verderop, terwijl ik het pad op liep naar het bankje waar de man zat. Hij draaide zich verschrikt om toen hij mijn voetstappen op het asfalt hoorde. Hij ging staan. Ik stopte. Hij kwam naar mij toe.

‘Kom niet dichterbij,’ zei ik, toen hij mij op zo’n anderhalve meter was genaderd. Ik was bang; ik wilde hem op afstand houden.

Hij was ouder en leek kleiner dan ik me had voorgesteld, maar was zonder enige twijfel de man op de foto. Ik zag het aan de donkere intensiteit van zijn ogen, de zware wenkbrauwen, de volheid van zijn lippen. We staarden naar elkaar, alsof wij door een glasplaat van elkaar gescheiden werden en alleen onze eigen weerspiegeling konden zien. Even dacht ik iets in hem te zien wat ik nooit in iemand anders had gezien. De schim van mijn eigen gelaatstrekken. Ik kon er niet precies mijn vinger achter krijgen. Iets rond de ogen, misschien iets in de vorm van zijn kaak. Ik dacht: misschien is het mijn verbeelding, misschien zie ik alleen wat ik wil zien... of wat ik het meest vrees. Misschien komt het door het drama van het moment.

‘Jessie,’ zei hij. Opluchting, vreugde en intens verdriet klonken door in zijn stem. Hij deed een stap dichterbij en ik deed een stap terug. Hij hief licht zijn armen, alsof hij me wilde omhelzen, maar ik sloeg mijn armen stevig om mezelf heen, deed nog een stap achteruit. Opeens haatte ik hem. Haatte hem omdat hij op mij leek.

‘Hebt u haar vermoord?’ vroeg ik. Mijn stem klonk als een vlakke hand, hard en onverzettelijk, en hij deinsde verschrikt achteruit alsof ik hem in het gezicht had geslagen.

‘Wat?’ zei hij zacht, bijna fluisterend.

‘Teresa Elizabeth Stone. Hebt u haar vermoord?’

‘Je moeder.’ Hij zakte op het bankje alsof hij de kracht had verloren nog te staan. ‘Nee.’ Hij liet zijn hoofd in zijn handen vallen en begon te snikken. De heftigheid ervan, de diepte van het verdriet, bracht mij in verlegenheid. Ik ging op het bankje naast het zijne zitten en wachtte tot hij ophield met huilen. Ik kon niet naar hem kijken en mezelf er niet toe brengen hem te troosten, maar de haat die kort de kop had opgestoken vloeide weg. Ik leunde achterover en keek omhoog naar de paar sterren die aan de hemel twinkelden. Ik stak mijn koude handen in mijn jaszakken.

‘Bent u Christian Luna?’ vroeg ik, toen zijn gesnik was gestopt.

‘Hoe weet je dit allemaal?’ vroeg hij.

‘Dat is niet belangrijk.’

Klinkt dit alsof ik kil was? Was ik ook. Hard. Koud. Kouder dan vloeibare stikstof. Ik heb er later spijt van gekregen. Hij had wellicht meer mededogen van mij verdiend, maar ik kon het op dat moment niet opbrengen. Ik was kapot vanbinnen. Zijn gezicht had daarvoor gezorgd.

‘Luister,’ zei ik, na nog een stilte waarin hij leek te worstelen met wat hij moest zeggen. ‘Wat wilt u van mij?’

Ik kon teleurstelling en ongeloof in zijn ogen zien. Wat hij zich ook bij dit moment had voorgesteld, ik wist vrij zeker dat hij niet kreeg wat hij had verwacht. En in mijn toestand voelde ik mij heimelijk triomfantelijk dat ik hem zijn fantasiereünie ontnam.

‘Wat ik wíl? Jij bent mijn dochter,’ zei hij ongelovig. ‘Mijn Jessie.’ Zijn stem en ogen smeekten mij, maar hij had nog eerder het Vrijheidsbeeld kunnen vermurwen.

‘Dat weet u niet zeker,’ zei ik koppig, mijn armen over de borst gekruist als een rechter. Een oordeel is zo’n handig schild, niet? We kunnen ons erachter verschuilen, ons ermee verheffen boven anderen, iedereen op veilige afstand houden.

Toen stootte hij een lachje uit. ‘Kijk naar mij, Jessie. Je ziet het, of niet?’

Ik antwoordde niet. Hij kwam naar mijn bankje en ik wendde mijn hoofd om hem aan te kijken. Ditmaal deinsde ik niet achteruit en probeerde hij me niet aan te raken.

‘Als ik Jessie ben, wat is er dan met Teresa Stone gebeurd?’ vroeg ik. ‘Als u haar niet hebt vermoord, wie dan wel?’

Hij zuchtte. ‘Dat heb ik mezelf dertig jaar lang elke dag afgevraagd.’ Opnieuw een stilte, waarin hij mij bekeek en ik zijn blik op alle manieren ontweek. Er kwam een auto langsgesneld, geluidsboxen lieten een dancebeat door de koude nacht dreunen.

‘Ik was een slechte vader,’ zei hij. ‘En ik heb je moeder slecht behandeld. Maar ik heb niemand vermoord.’ De krachtige verontwaardiging en nauwelijks onderdrukte woede die ik in zijn stem hoorde, deed mij omdraaien en zijn gezicht bestuderen. Hij was eind vijftig, misschien begin zestig. Zijn huid was gebruind, zonverbrand, ontsierd door diepe groeven. Hij had het verweerde uiterlijk van iemand met een zwaar leven achter de rug – slechte eetgewoonten, slechte keuzes, slechte uitkomsten. Hij leek onder al dat gewicht gebukt te gaan, maar toonde de vastberadenheid die last desondanks op zijn schouders te torsen. Ik had bij Christian Luna een crimineel verwacht, een kwaadaardig en gevaarlijk iemand, een bikkel die me wilde en ook kon kwetsen. Maar ik zag alleen een moegestreden man, iemand die zich bijna verslagen wist en niet zo verstandig was zijn verlies te incasseren en verder te gaan met zijn leven.

‘Weet je, ik heb geprobéérd het goed te doen op mijn manier,’ zei hij met datzelfde hopeloze lachje. ‘Maar ik was jong. En ik zat zo met mezelf in de knoei. Ik heb nooit een vader gekend, dus ik wist niet hoe ik me als een man moest gedragen.’ Hij schudde het hoofd bij die herinnering en staarde in de duisternis van het park.

Die interessante bekentenis leidde ertoe dat ik hem beter bekeek, voorbijging aan zijn fysieke kenmerken. Ik zag een man die met spijt had geleefd. Die zijn lesje had geleerd toen het al te laat was. Het moet de ultieme straf zijn, denk je niet, eindelijk tot wijsheid te komen, alleen om te beseffen dat de gevolgen van je daden onomkeerbaar zijn?

‘Ik ontmoette Teresa op het werk; zij werkte als secretaresse voor een makelaarskantoor. Ik was de klusjesman in het gebouw, een monteur bij de vakbond. We woonden allebei in Jersey, gingen elke dag met de trein van en naar de stad. Daar raakten we voor het eerst met elkaar in gesprek. Zodra ik haar zag, wist ik: dat is een goed meisje. Lief. Mooi. We gingen een paar keer uit. Ik zei dat ik van haar hield – maar ik meende het niet.’

Ik probeerde mij hen samen voor te stellen aan de hand van de foto die ik had gezien. Hoe ze er lachend uit zou hebben gezien, hoe ze zich kleedde. Misschien was ze verliefd op hem, dacht ze ook dat hij echt van haar hield. Als schrijfster wilde ik dat hij het verhaal vertelde zoals ik het zou hebben gedaan. Maar ik denk niet dat hij dat in zich had.

‘Na een paar afspraakjes mocht ik een paar keer met haar naar bed. Daarna verloor ik mijn interesse. Belde niet meer. Je weet hoe dat gaat.’

Je weet hoe dat gaat. Ja, dat wist ik; ik vermoed dat de meeste mensen zoiets op een bepaald moment wel hebben meegemaakt. Je vertrouwt iemand, je deelt je lichaam met die persoon. Je denkt dat ze hun leven samen met jou willen delen, dat lichamelijke intimiteit alleen het begin is. Maar voor de ander is het ultieme doel bereikt en het spel over. Had ze om hem gehuild? Had ze zich eenzaam gevoeld en zichzelf gehaat toen hij haar aan de kant had gezet? Had ze gewenst hem nooit ontmoet te hebben?

Hij bleef een tijdje zwijgend zitten. Misschien wachtte hij tot ik iets bemoedigends tegen hem zei, maar ik hield mijn mond. Ik wilde dat niets hem gemakkelijk afging, zelfs niet het vertellen van zijn levensverhaal. Waarom was ik zo gemeen en egoïstisch? Ik weet het niet. Ik was het nu eenmaal.

‘Op een avond wachtte ze me op toen ik van mijn werk kwam. Het was laat, na kantoortijd. Ik had haar al een poosje niet op haar werk gezien. Toen ik haar zag, wist ik dat ze speciaal naar de stad was gekomen en in het donker had gewacht om met me te praten. Ze vertelde me dat ze zwanger was.’

Ik probeerde mij de scène voor te stellen. Misschien was het koud, met motregen in de lucht, een halvemaan gloeiend achter de wolken. Was ze bang, in tranen?

‘Was u aardig tegen haar?’ vroeg ik hoopvol.

‘Nee.’ Hij liet zijn hoofd hangen en stak zijn handen in zijn zakken. ‘Nee, dat was ik niet.’

‘Was ze bang?’

Hij schudde langzaam het hoofd. ‘Ze was sterk toen ze het me vertelde. Ik vroeg haar, ik schaam me het te zeggen, hoe ze wist dat het van mij was. Ze vertelde dat ze met niemand anders naar bed was geweest. Ik geloofde haar maar deed alsof ik haar niet geloofde.’ Hij zweeg en staarde me aan tot ik mij gedwongen voelde hem aan te kijken. De schaamte stond zo overduidelijk op zijn gezicht te lezen dat ik gegeneerd wegkeek.

‘Ik stelde voor...’ begon hij.

‘Dat ze het kind liet weghalen?’ maakte ik de zin voor hem af, mezelf dwingend hem opnieuw in de ogen te kijken. Het klonk vals maar hij knikte.

‘Ze weigerde. En toen zei ze iets wat ik nooit ben vergeten. Ze zei: “We hebben niets van je nodig. Ik geef je alleen de kans een vader te zijn, dat geluk in je leven te ervaren.”’

Hier zuchtte hij opnieuw, zijn ogen begonnen te glanzen. ‘Ook al was ik een klootzak, ook al had ik haar verkeerd behandeld, ze wilde mij de kans geven jou te leren kennen. Ik wist niet wat ik ermee aan moest. Vaderschap was een idee dat ik toen niet kon bevatten. Maar toch bood ik aan met haar te trouwen. Ze wees me af.’

‘U meent het? Na zo’n romantisch onderonsje?’

Hij maakte een brommend geluid. ‘Ja, ik was een echte charmeur.’

‘U moet toch af en toe bij haar in de buurt zijn geweest. Die foto. De meldingen van huiselijk geweld. Het straatverbod.’

‘Heb je een privédetective ingehuurd of zo?’

Ik antwoordde niet. Hij knikte en keek om zich heen.

‘Ik heb de politie niet gebeld,’ zei ik. ‘U hebt niets te vrezen.’

Toen glimlachte hij naar mij, maar zijn glimlach had iets merkwaardigs. Zo’n glimlach die je iemand toewerpt die zo weinig weet dat het zinloos is te proberen iets uit te leggen. Ik schonk er toen weinig aandacht aan, maar later zou ik mij die blik goed herinneren.

‘Ik kwam en ging. Ik gaf geld wanneer ik kon. Maar telkens als ik kwam opdagen om jou te zien, werd het ruzie. Ik ging naar het appartement, begon me te gedragen als een klootzak. Zij vroeg me te vertrekken. Ik begon te schreeuwen. De politie kwam en nam me mee. Ik weet het niet, ik was volstrekt in de war door jou. Ik híéld van je, verdomme. Ik kon niet geloven hoe mooi je was, hoe mijn hart begon te gloeien bij het zien van je gezicht. Maar ik was bang voor de verantwoordelijkheid... Ik was een lafaard. Ik bedoel...’

Hij zweeg en schudde zijn hoofd als om de stommiteit van iemand anders. Er waren zo veel jaren verstreken dat het voor hem een ander leven moet hebben geleken. En misschien wás hij nu een ander mens. Hij léék me niet het soort persoon dat hij beschreef, zo bang, zo onbeholpen dat hij de moeder van zijn kind zo kon behandelen.

‘Op een dag liet ze me op je passen. Een noodgeval. Ze moest werken en de buurvrouw die altijd op je paste was ziek. Dus ik kwam naar het appartement en bleef bij jou – je was klein, nog geen twee jaar. Ik lette niet goed op je, en toen ik niet keek, trok je een glas bier van het aanrecht dat op de vloer uiteenspatte. Ik rende naar je toe en trok je aan je arm. Ja, ik was kwaad, maar ik probeerde je ook weg te halen bij het glas zodat je jezelf niet zou verwonden.

Je begon te gillen en ik kon je niet stil krijgen. Ik was bang, wist niet wat ik moest doen. Dus sloot ik je op in je kamer. Een buurvrouw belde een paar keer, sprak een boodschap in op het antwoordapparaat: “Wat is er met Jessie? Ik heb haar nooit zo horen gillen.”’

Hij begon te huilen bij de herinnering. Stil ditmaal, niet snikkend zoals eerder. ‘Je schreeuwde nog steeds toen Teresa een uur later thuiskwam. De buurvrouw had haar op het werk gebeld en ze kwam in allerijl naar huis. Ze zag meteen dat er iets mis was met je arm. Ze bracht je snel naar het ziekenhuis en toen bleek dat ik je arm had gebroken. Toen heeft ze een straatverbod tegen mij laten uitvaardigen. Ik mocht je niet meer zien.’

De avond leek kouder te worden. Hij veegde de tranen van zijn gezicht met de mouw van zijn jas. Op dat moment wist ik enig mededogen voor hem te voelen, ook al zou ik nu niet in leven zijn als het aan hem had gelegen. Hij had Jessie als kind mishandeld, ruïneerde nu mijn leven als volwassene. Ik was nog steeds niet bereid toe te geven dat Jessie en ik een en dezelfde persoon waren. Toch voelde ik iets van medelijden voor hem toen hij zijn verhaal vervolgde.

‘Een paar weken later werd ik dronken en ging naar het appartement. Ik wilde op de deur bonken tot ik werd binnengelaten en jou mocht zien. Ik wilde weten of het goed met je ging. Ik kwam aan, maakte wat kabaal, maar ze liet me niet binnen. Ze vertelde me door de deur dat ze de politie had gebeld en dat ze onderweg waren. Ik hoorde de sirene en vertrok. Ik dronk nog wat en ging een paar uur later terug. En toen stond de deur open.’

Hij ademde zwaar en de tranen stroomden nog altijd uit zijn ogen. Er leek geen eind aan te komen, alsof hij ze al die jaren had opgespaard.

‘Het was donker in het appartement en ik wist dat er iets mis was. Ik zag alleen haar ene gymschoen op de vloer liggen, in een plas bloed. Het zag er zwart uit in het donker, het bloed. Zo dik, bijna namaak. Ik deed het licht aan en zag haar op de grond liggen. Haar ogen opengesperd, bloed op haar mond, haar nek vreselijk verwrongen. Zoals ze naar me staarde, alsof het mijn schuld was... Het wás ook mijn schuld. Als ik mij meer als een man had gedragen, had ze nog geleefd. Dan waren we nu misschien een gezinnetje.’

Hij zweeg opnieuw; zijn ademhaling verliep met horten en stoten. Hij verborg zijn gezicht in zijn handen en sprak door zijn vingers.

‘Ik heb je gezocht, maar je was verdwenen. En toen ben ik gevlucht. Die avond pakte ik al mijn spaargeld, dat ik onder mijn bed had bewaard. Ik nam de bus richting El Paso en ging naar Ciudad Juárez in Mexico. Vanaf daar vloog ik naar Puerto Rico. Ik was nooit in Puerto Rico geweest, maar mijn grootouders komen ervandaan en ik had er nog een achterneef wonen. Ik bleef op het eiland en heb al die jaren als monteur in zijn garage gewerkt.’

Ik schudde mijn hoofd. Het verhaal klonk simpel genoeg en net ingewikkeld genoeg om de waarheid te kunnen zijn. Maar wat moest ik ermee?

‘Wat is er toen gebeurd, meneer Luna? Waarom dacht u aan mij? Waarom bent u teruggekomen?’

‘Ik denk elke dag aan je,’ zei hij, terwijl hij zijn hand uitstak om me aan te raken. Ik hield hem op afstand. ‘Elke dag. Dat geloof je zeker niet? Toch is het zo.’

Hij had die smekende ogen weer op mij gericht, maar ik kon hem niet troostend aanraken of vol mededogen aankijken. Ik kon het gewoon niet.

‘Oké,’ zei ik. ‘Waarom bent u nu teruggekomen?’

‘Ik zag je op cnn,’ zei hij, en een brede glimlach brak opeens door in zijn gezicht bij de herinnering. ‘Ik zag je foto toen je dat kind op straat had gered. Je prachtige gezicht... ik wist het meteen. Net je moeder, je lijkt zo veel op haar. Ik dacht dat ik een geest zag. Ik heb al die jaren niet geweten of je dood was of nog leefde. En toen zág ik je. Het was alsof al mijn gebeden werden verhoord. Ik moest je vinden, je in levenden lijve zien, gezond en wel.’

Ik wist niet wat ik moest zeggen. Ik voelde me kil en verdoofd. Hij was voor mij een vreemde. En ik kende mezelf ook niet meer. Wat hadden wij elkaar in godsnaam te bieden? Wat kon dit opleveren?

‘Van wie is dat huis?’ vroeg ik. ‘Wie is Amelia Mira?’

Hij keek mij vreemd aan. Het was vermoedelijk een rare vraag als je bedenkt wat ik hem allemaal had kunnen vragen, maar ik wilde het weten. Jessie had haar naam gekregen en ik wilde weten wie ze was.

‘Het huis was van mijn moeder. Jouw grootmoeder. Ze is vorig jaar gestorven en heeft het mij in haar testament nagelaten. De stad zal er bin-nenkort wel beslag op leggen. Ik kan de belasting niet betalen.’

‘Zij wist waar je was?’

Hij knikte.

Jessie Amelia Stone, vernoemd naar een grootmoeder die zij nooit had gekend door een vader die haar had willen aborteren, haar vervolgens mishandelde en mogelijk haar moeder had vermoord. Arme Jessie, dacht ik en ik besefte dat ik huilde.

Toen deed hij iets vreselijks. Hij gleed van de bank en ging op zijn knie-en voor mij zitten, nam mijn handen in de zijne. Ik heb me nooit zo beschaamd of ongemakkelijk gevoeld.

‘Meneer Luna, alstublieft...’ Ik boog voorover en pakte zijn onderarm, probeerde hem ertoe te bewegen op te staan.

‘Jessie, ik wil niets van je. Ik wilde alleen dat je me kende. Ik wilde je persoonlijk zien.’

‘Alstublieft,’ zei ik opnieuw, maar ik zweeg toen, niet zeker wat ik moest doen. Hij toonde zo veel gevoel voor mij; ik kon zien dat hij oprecht was, dat hij echt geloofde dat ik zijn Jessie was. Ik wist alleen niet of ík het geloofde.

‘Ik snap het eenvoudigweg niet, meneer Luna.’ Ik stond op en stapte bij hem weg, liet hem knielend op de grond achter. ‘Waarom bent u gevlucht? Waarom hebt u niet naar Jessie gezocht?’

Hij hief zijn handen in een gebaar van overgave. ‘Daar zou ik niet de kans voor hebben gekregen. Al die arrestaties, het straatverbod... wie zou hebben geloofd dat ik haar niet had vermoord?’

Ik zuchtte en schudde opnieuw het hoofd.

‘Je gelooft me zeker niet?’ zei hij verslagen.

‘Ik weet niet wat ik moet geloven.’

Hij ging staan, greep mij plotseling bij de schouders en de blik in zijn ogen sprak van pure wanhoop.

‘Alsjeblieft, Jessie. Zeg dat je gelooft dat ik niet je moeder heb vermoord.’

Ik wist niet wat ik hem moest vertellen. Hoe kon hij van mij verwachten al deze informatie te verwerken en daarna een oordeel te vormen? Ik realiseerde me dat hij daarom was gekomen: vergiffenis. Maar ik was er niet zeker van of ik degene was die hem kon vergeven. Hij was niet voor mij teruggekomen, hij was voor zichzelf teruggekomen. Misschien had hij zijn fouten ingezien en wie weet had hij er zelfs op een of andere manier boete voor gedaan, maar hij was nog dezelfde egoïstische man die Teresa Stone en hun dochtertje Jessie had mishandeld. Hij was misschien zelfs een moordenaar. Hij was in elk geval gevlucht als een lafaard toen hij dacht dat hij van moord beschuldigd zou worden. Nu kwam hij mijn leven op z’n kop zetten, in de hoop dat hij eindelijk, na al die jaren, vergeven zou worden. Wat moest ik denken? Hoe kon ik zelfs maar geloven wat deze man vertelde?

Ik ging weer op het bankje zitten en hij zette zich naast me. Ik bleef wachten op een gevoel, alsof mijn dna misschien zijn oorsprong zou herkennen en een signaal naar mijn hoofd en hart zou sturen. Maar ik tastte in het duister. Ik voelde mij als een vlieger waarvan het touw is doorgesneden; ik zweefde hulpeloos hoger en hoger en zag de aarde onder me steeds kleiner worden. Het begon me te dagen dat de vrijheid waarnaar ik altijd had gehunkerd achteraf geen ware vrijheid bleek, eerder een soort diepgewortelde onafhankelijkheid. Dít was vrijheid en het voelde gevaarlijk.

Ik opende mijn mond om iets te zeggen en zelfs nu weet ik niet wat ik had moeten zeggen, want het ene moment keek ik naar hem en het volgende zakte hij naast me in elkaar alsof zijn botten in gelatine waren veranderd. Ik pakte zijn schouder beet om te voorkomen dat hij op mijn schoot zou vallen, en toen ik hem achterover tegen de rugleuning van het bankje duwde, viel zijn hoofd opzij en zag ik tussen zijn ogen een perfect rood cirkeltje.

Geweld is stil. Althans, dat kan het zijn. In films klinken geweerschoten luid en komen vuistslagen aan met een harde klap. Mensen sterven met een gil of kreun. Maar Christian Luna stierf zwijgend. Hij verliet de wereld zonder een kik te geven.

Ik schudde hem door elkaar. ‘Meneer Luna? Leeft u nog?’

Een heel domme vraag, maar ja... schrik is de stiefzuster van ontkenning. Hij vangt de geestelijke klap op als er echt bizarre dingen gebeuren. Toen voelde ik handen op mijn schouders.

‘Allejezus, Ridley. Wat is er in godsnaam gebeurd?’

‘Wat?’ Ik draaide mij om en zag Jake staan. ‘Ik weet het niet.’

Hij trok aan me, maar ik hield me vast aan Christian Luna. Mijn vader. Misschien. Jake peuterde mijn vingers los en keek intussen om zich heen, vermoedelijk in een poging te bepalen waar het schot vandaan was gekomen. Toen sleepte hij me terug naar de auto. Ik keek achterom en zag Christian Luna op zijn zij liggen, nog altijd op het bankje. De volle realiteit van wat er was gebeurd begon langzaam tot mij door te dringen. Ik voelde een bittere smaak in mijn keel opkomen.

‘Moeten we niet...’ begon ik. Ik wilde zeggen ‘de politie bellen’, maar volgens mij heb ik de zin nooit afgemaakt omdat ik het volgende moment over het hek rond het park gebogen stond en op het gras kotste. Het drong vaag tot me door dat Jake me beschermde met zijn lichaam, alsof hij vreesde dat er nog een keer zou worden geschoten. Hij trok weer aan me, keek achter ons. Ik wist mezelf weer in beweging te krijgen.

‘De politie?’ kon ik eindelijk uitbrengen. Maar het klonk meer als een vraag uit mijn mond.

‘We moeten hier als de bliksem wegwezen,’ zei Jake, me met zijn arm om mijn schouder tegen zich aandrukkend. ‘Zet de pas erin, maar probeer je normaal te gedragen.’

Ik vond dit zo absurd dat ik begon te lachen. Ook Jake glimlachte, maar het was niet gemeend, geforceerd. Híj probeerde normaal te doen en dat lukte niet. Ik kon niet stoppen met lachen tot ik uiteindelijk zo hard lachte dat ik dacht dat ik het in mijn broek zou doen. Toen verstomde mijn gelach. Gelukkig zaten we tegen die tijd alweer in de auto. Jake maakte mijn gordel vast en plotseling moest ik zo hevig snikken dat ik dubbelklapte en mijn keel er pijn van deed. Ik heb mij nooit, daarvoor of daarna, zo machteloos gevoeld tegen iets als tegen dat gesnik. Het was alsof er iets in me leefde dat eruit wilde.

‘Ridley,’ zei Jake. Zijn ogen flitsten tussen mij en de weg, zijn stem klonk wanhopig. ‘Het komt goed. Het komt goed.’

Hij bleef dat keer op keer zeggen, alsof hij dacht dat het door de kracht van de herhaling waarheid zou worden. Op 186th verliet hij de hoofdweg en sloeg de oprit naar Fort Tyron Park in. Het park was gesloten maar we reden het parkeerterrein op. Jake pakte me beet, hield me stevig tegen zich aan terwijl ik mijn gezicht in zijn schouder begroef. Zo bleef hij me vasthouden, geruststellende woorden in mijn oor fluisterend. Mijn gesnik stierf uiteindelijk weg en ik voelde mij verzwakt, mijn slijmvliezen zo opgezwollen dat ik niet door mijn neus kon ademen. Ik zakte tegen hem aan.

‘Wat is daar gebeurd, Ridley?’ vroeg hij toen ik tot bedaren was gekomen. ‘Heb je gezien waar het schot vandaan kwam?’

Maar ik kon hem niet antwoorden. Het leek alsof mijn hoofd zich onder water bevond en ik hem maar half kon verstaan. ‘Ik weet het niet,’ zei ik ten slotte. ‘Ik weet niet wat er gebeurde.’

Ik hoorde hem iets zeggen over een schaduw op het dak van het gebouw aan de overkant van de straat. Maar mijn geest zat verstrikt in een soort lus, waarbij ik steeds Christian Luna’s hoofd achterover zag klappen, het rode kogelgat perfect in het midden van zijn voorhoofd. Dat moment herhaalde zich voortdurend.

Na een tijdje startte hij de auto en we reden over de Henry Hudson terug naar het centrum. Ik keek naar de fonkelende lichten van de stad, het rode en witte waas van achterlichten en koplampen van auto’s die langs ons raasden. Een soort gevoelloosheid was op me neergedaald; al mijn ledematen leken met zand gevuld, en mijn nek leek niet langer in staat het gewicht van mijn hoofd te dragen.

‘Wat gebeurt er toch allemaal met me?’ wilde ik weten.

‘Het spijt me, Ridley,’ zei hij op eigenaardige toon. ‘Het spijt me vreselijk.’

Het kwam niet eens in me op hem te vragen wat hij bedoelde, waarom het hem speet.

‘Ik had beter op je moeten letten, je beter moeten beschermen,’ zei hij. Ik wilde zeggen dat het niet zijn schuld was, maar de woorden bleven steken tussen mijn hoofd en mijn mond.

We reden terug naar East Village en Jake’s appartement. Hij legde me in zijn bed en ging naast mij liggen, streelde mijn haar. Toen hij dacht dat ik in slaap was gevallen, verliet hij de kamer. Ik hoorde dat hij ny1 News had aangezet en wist dat hij wachtte op een bericht over de moord op Christian Luna. En ik viel in slaap met de vraag: waarom wilde hij de politie niet bellen?

16

Toen ik wakker werd, sliep Jake naast me, met ontbloot bovenlijf, maar zijn spijkerbroek nog aan. Zijn arm lag over mijn buik gedrapeerd en hij fronste licht, alsof zijn dromen hem zorgen baarden. Ik glimlachte, nog steeds in die schemertoestand voordat je slaperigheid verdwijnt en je je weer bewust wordt van je leven. Hij verschoof in zijn slaap en zijn gezicht ontspande, de frons vervaagde. In het flauwe licht leek hij, een moment lang, vredig. En ik realiseerde me het scherpe contrast met de donkere intensiteit die ik normaal gesproken op zijn gezicht zag. De gedachte herinnerde mij eraan dat ik zoveel vragen had over Jake... en toen begonnen de gebeurtenissen van gisteravond mijn hoofd te vullen en voor mijn ogen te flitsen. Ik voelde me misselijk worden terwijl schuld en verdriet strijd leverden in mijn hart. Ik bleef stil liggen, hield mijn buik ik weet niet hoe lang vast, probeerde wijs te worden uit wat zich gisteravond had afgespeeld.

Ik kroop uit bed en liep zachtjes naar de woonkamer. De zon verscheen amper boven de horizon en het licht dat door het raam naar binnen drong, had een melkachtig grijze kleur. Ik deed de televisie aan en zette het geluid zacht. Het toestel stond nog steeds afgestemd op ny1 News, de lokale nieuwszender op de kabel die vierentwintig uur per dag uitzond. Ik bekeek een volledig nieuwsblok: op Second Avenue was een hond aangereden, een agent had het dier met een genadeschot uit zijn lijden willlen verlossen, het werd in een vrieskist gestopt en kwam er levend uit. Kijk, dat is nog eens overleven! Paulie ‘De Vuist’ Umbruglia was gearresteerd op beschuldiging van fraude en belastingontduiking. Ik zag hoe hij geboeid uit een patrouilleauto stapte, geflankeerd door twee potige geüniformeerde agenten. Mijn aandacht werd plots gewekt toen ik een bekende op het scherm zag. Paulie werd gevolgd door Alexander Harriman, de advocaat van oom Max. Een dikke grijswitte haardos, bruine teint overgehouden aan weekenden op de Bahama’s, glinsterende Rolex, peperduur pak, een glimlach die je tot blozens toe kon charmeren maar die ook op slag kon bevriezen en overgaan in dreiging. Mijn oom Max was altijd zeer met hem ingenomen. ‘Ridley,’ zei hij altijd zo plechtstatig, ‘je hebt een advocaat nodig met intrekbare klauwen, een ruggengraat van titanium en een flexibele moraal.’

Ik had Harriman een paar keer ontmoet op liefdadigheidsavonden, diners bij oom Max, zelfs een keer op een nieuwjaarsfeestje van mijn ouders. Zoals ik eerder zei, Harriman had een vrij kleurrijke lijst met cliënten, maar zoals bij zo veel grijze gebieden in mijn leven had ik daar nooit echt bij stilgestaan. Immers, de enige keer dat ik persoonlijk met hem te maken kreeg, was bij de bespreking over het geld dat mijn oom mij had nagelaten. Dat was een vlotte, amicale ontmoeting waarbij hij mij een cheque overhandigde en mij zijn assistentie bood bij het beheren van het geld. Ik vertelde hem dat ik al iets had geregeld, maar niettemin bedankt.

Hij had iets over zich wat mij altijd ineen had doen krimpen. Misschien lag het aan de wijze waarop Max hem beschreef, waarbij ik altijd de Terminator voor mij zag; misschien lag het aan de onuitgesproken weerzin van mijn ouders jegens hem. Mijn hart begon altijd onrustiger te kloppen met hem in de buurt en ik voelde mij altijd nogal ongemakkelijk onder zijn blik. Toen ik die dag zijn kantoor verliet, zei hij: ‘Ridley, je oom Max hield heel veel van je. Hij wilde er zeker van zijn dat je, als hem iets zou overkomen, altijd bij mij om hulp kon vragen. Als je ooit iets nodig hebt, vragen hebt over de wet, juridische aangelegenheden, werkelijk álles... Aarzel dan niet, Ridley.’ Ik schudde hem de hand en bedankte hem voor zijn goede zorgen, me heimelijk afvragend hoe diep je moest zijn gezonken om Alexander Harriman om hulp te vragen. Nu, zittend op Jake’s bank, vroeg ik me af of zijn visitekaartje nog in mijn Rolodex zat. Ik voelde me behoorlijk diep gezonken en wellicht konden een ruggengraat van titanium en intrekbare klauwen van enig nut zijn als je de plaats van een moord was ontvlucht. Want dat was precies wat wij hadden gedaan.

Terwijl de lokale nieuwsberichten een voor een voorbijkwamen, zonder vermelding van Christian Luna, probeerde ik een goede reden te bedenken waarom wij waren gevlucht. Als het er alleen om ging onszelf buiten gevaar te brengen, hadden we kunnen stoppen en de politie kunnen bellen zodra we in veiligheid waren. Maar dat deden we niet. We hadden gezien hoe een man werd doodgeschoten en hem daarna achtergelaten op een bankje in het park.

Ik nam de kille, zakelijke inrichting in me op, het ontbreken van persoonlijke voorwerpen. Ik dacht aan de man die in de slaapkamer sliep. Zoals gezegd had ik het gevoel dat ik Jake kénde op een instinctief niveau dat mijn onwetendheid over zijn achtergrond oversteeg. Maar toen ik op zijn bank zat en rondkeek om iets van hem in de kamer terug te vinden, voelde ik een groeiend onbehagen. Ik bedoel, denk aan je eigen woonkamer. Stel dat er een vreemde je huis binnenkomt en op je bank gaat zitten. Wat zou die vreemde dan over jou te weten kunnen komen aan de hand van de dingen die ze ziet? Zijn er niet op zijn minst aanwijzingen te vinden voor wat je wel of niet mooi vindt, foto’s van dierbaren, een tijdschrift op de koffietafel... iets? Jake’s woonkamer bood geen enkele aanwijzing. Het vertrek was zo steriel als een hotelkamer, leek iets tijdelijks te hebben. Je kreeg het gevoel dat hij de ruimte kon verlaten en nooit meer terugkomen, zonder ooit nog te denken aan de spullen die hij er achterliet. Om een of andere reden verontrustte mij dit opeens. Hoezeer ik ook voelde dat Jake in de kern zuiver op de graat was, ik besefte erdoor ook dat hij tegelijkertijd belangrijke delen van zichzelf verborg.

In de hoek van de kamer stond een smal bureau met zijn laptop. Omdat ik niet door rommel kon snuffelen, geen laden kon doorzoeken, niet vluchtig door papieren kon bladeren, daagde de computer mij uit hem open te klappen en op te starten. Ik was altijd wel te vinden voor een uitdaging en onder de huidige omstandigheden voelde ik mij heel moedig. Ik stapte stilletjes naar de laptop, klapte hem open, drukte op de startknop. Hij kwam zoemend tot leven met een paar onaangenaam luide piepjes. Er verscheen een scherm waarin een wachtwoord werd gevraagd. Shit. Ik dacht aan het weinige wat ik van Jake wist en besloot dat het wachtwoord iets onvoorspelbaars moest zijn, dat hij waarschijnlijk goed had nagedacht over beveiliging. Zoals meestal bij mensen die iets te verbergen hadden.

‘Quidam.’

Ik draaide me met een ruk om en zag Jake in de deuropening staan.

‘Wat?’

‘Het wachtwoord is “quidam”.’

Hij keek me aan en ik probeerde zijn uitdrukking te doorgronden. Hij leek niet gekwetst of zelfs verrast dat ik overduidelijk in zijn computerbestanden wilde rondsnuffelen. Of dat althans wilde proberen. Vreemd genoeg voelde ik me nauwelijks opgelaten toen hij me betrapte.

‘Wat betekent dat?’ vroeg ik.

‘Het komt uit een episch werk van Cyprian Kamil Norwid, een romantisch dichter uit Polen. Het is afgeleid van het Latijnse woord voor “iemand; een mens”. Maar de held in Norwids “Quidam” is een man die ernaar verlangt ergens thuis te horen, iemand die zoekt naar goedheid en waarheid. “Hij was anoniem, zonder naam... een en al wees, quidam.”’

Ik liep van de laptop terug naar de bank waar ik eerder had gezeten en trok mijn knieën tegen mijn borst.

‘Zie je jezelf zo?’

Hij haalde zijn schouders op. ‘Ik denk het. In sommige opzichten.’

Hij kwam naast me zitten. Dezelfde schaduw van droefheid die ik over zijn gezicht had zien trekken, een moment in zijn ogen had zien hangen, leek zich in zijn gelaatstrekken te nestelen. Ik kon zien dat hij mij wilde aanraken, maar twijfelde of ik dat wilde. Er hing een beladen sfeer tussen ons. Mijn argwaan, vermoed ik. Die weerhield me ervan mijn armen om hem heen te slaan en al die droefheid weg te kussen, hoewel mijn hart dat het liefst wilde.

‘Waarom wilde je gisteravond de politie niet bellen?’ vroeg ik.

Hij dacht na over de vraag. ‘Daar kan ik niet echt een goed antwoord op bedenken, behalve dat wij in iets verwikkeld zouden zijn geraakt waarvan ik niet zeker weet of dat goed voor ons is.’

‘We lieten hem gewoon achter,’ zei ik en tot mijn eigen verbazing hoorde ik mijn stem breken, voelde tranen over mijn gezicht stromen. Ik bracht mijn hand naar mijn hoofd en probeerde de hoofdpijn weg te wrijven die nu achter mijn ogen begon te steken.

‘Hij was dood.’ Hij leek te beseffen hoe koud en hard dat klonk. ‘Het spijt me, Ridley.’ Hij boog zich naar me toe. ‘Het spijt me dat het is gebeurd. Het spijt me dat je het moest zien. En het spijt me dat ik je niet beter heb beschermd. Maar, ik bedoel, het is niet zo dat wij hem hadden kunnen helpen. Of dat wij wisten wie hem heeft doodgeschoten. Als we de politie hadden gebeld, zouden ze alleen maar een heleboel vragen hebben gesteld. Ik wilde je daar gewoon weg hebben.’

Ik zag dat hij aandachtig over mijn schouder keek en draaide me om zodat ik het televisiescherm kon zien. Een jonge verslaggeefster met een korte blonde coupe stond voor het Van Corlandt Park. Achter haar wemelde het van de politieagenten.

‘Een nog onbekende man werd vanochtend dood aangetroffen in het Van Cortlandt Park, gelegen in de wijk Riverdale in de Bronx. Hij werd ontdekt door joggers. De man lijkt om het leven te zijn gekomen door een kogelschot in het hoofd,’ zei de verslaggeefster met vreemd opgewekte stem, alsof zij verslag deed van de voortgang van een optocht.

Achter haar zag ik een groot aantal politieauto’s en de plaats van het misdrijf, waar ik gisteravond nog had gezeten, was afgesloten met gele politielinten. Het busje van een lijkschouwer blokkeerde de ingang naar het park. Ik vroeg me af hoeveel mensen langs het op een bankje onderuitgezakte lijk van Christian Luna waren gelopen voordat iemand doorhad dat hij dood was. Hoeveel mensen waren langs gejogd en hadden gedacht: daar ligt weer zo’n zwerver in het park te pitten? We hadden hem zo ach-tergelaten, een man die mogelijk mijn vader was geweest. Wat hij ook gedaan mocht hebben, dat had hij niet verdiend. Toch?

De verslaggeefster vervolgde: ‘Volgens de politie is niets met zekerheid te zeggen tot na het afronden van het ballistisch onderzoek, maar de kogel lijkt afkomstig uit een geweer, en het traject van de kogel wijst erop dat het schot is gelost vanaf een dak aan de overkant van de straat.’ De camera draaide mee naar de gebouwen aan de overzijde van het park: de woonappartementen en rijtjeshuizen waar wij gisteravond urenlang in de auto hadden gewacht. ‘Maar dit zijn alleen voorlopige bevindingen die pas na het onderzoek kunnen worden bevestigd. Getuigen verklaren dat zij kort na middernacht een vrouw en een man het park hebben zien verlaten, maar tot dusver heeft niemand een beschrijving kunnen geven. De politie zegt dat deze twee personen op dit moment niet verdacht zijn, maar ze worden wél gezocht om ondervraagd te worden. Dit was Angela Martinez, New York One News.’

Ik stond op, zette de televisie uit en bleef naar het lege scherm staren.

‘Godallemachtig,’ zei ik, eigenlijk in mezelf fluisterend. ‘Ik kán dit niet geloven. Wat gebéúrt er met mijn leven?’

Ik draaide me om en keek Jake aan. Hij zat stil, leek ongelooflijk kalm. ‘Heb je dat gehoord?’ wilde ik weten. ‘We worden gezocht door de politie!’

Ik begon door de kamer te ijsberen.

‘Voor ondervraging,’ zei hij, alsof het niets voorstelde. Misschien stelde het voor hem ook niets voor, maar voor iemand die zelfs nog nooit een parkeerbon had gekregen leek het nogal wat.

‘Jake.’ Ik stopte voor hem. ‘We moeten naar de politie.’

Hij schudde zijn hoofd. ‘Vergeet het. Dat is geen optie. Hoe dan ook, de politie is wel het laatste waar wij ons zorgen over moeten maken.’

‘Waar heb je het over?!’

‘Denk na, Ridley,’ zei hij, wijzend naar zijn slaap. ‘Wie heeft Christian Luna vermoord? En waarom?’ Geloof het of niet, maar in mijn kolossale egoïsme was het niet eens in me opgekomen me af te vragen wie Luna had vermoord. Ik probeerde nog altijd het feit te verwerken dat iemand voor míjn ogen was doodgeschoten. Mogelijke redenen voor de moord waren nog niet eens tot me doorgedrongen.

‘Niemand wist dat wij met hem hadden afgesproken,’ zei Jake. ‘Wij wis-ten het zélf pas een uur van tevoren.’

‘Dus... was het misschien een ongeluk? Ik bedoel, iets willekeurigs,’ zei ik, in het wilde weg speculerend, niet bereid de andere mogelijkheden zelfs maar te overwegen.

‘Zo’n schot?’ zei Jake, gevolgd door een diepe zucht. ‘Vergeet het.’

‘Wat dan? Iemand heeft hem gevolgd? Of zijn telefoon afgeluisterd?’

‘Misschien. Of iemand heeft jóú gevolgd.’

‘Mij?’ Ik stootte een lachje uit. ‘Waarom zou iemand mij volgen?’

Je denkt nu ongetwijfeld: waar zit zij met d’r verstand? De man in mijn flat, de man in de pizzeria, de man die ik in de ondergrondse had gezien. In mijn uitgeputte geest bleven al die dingen nevelig en onsamenhangend. Maar ik dacht wel aan de man in de ondergrondse. Ik herinnerde me zijn dode ogen en de koffer die hij bij zich droeg. Had hij mij gevolgd? Of was het gewoon een willekeurige gek? Het viel met geen mogelijkheid te ach-terhalen.

‘Als hij werd gevolgd met de bedoeling hem te vermoorden,’ zei Jake, ‘hadden ze dat volgens mij al veel eerder kunnen doen. Toen hij bijvoorbeeld over straat naar het huis liep. Als hij het doelwit was, zou hij in zijn eentje veel makkelijker te raken zijn geweest. Dat is ook minder riskant. Maar misschien wist de schutter niet wie het doelwit was. Werd dat pas duidelijk toen jij hem naar Luna leidde.’

‘Ik zag iemand in de ondergrondse,’ zei ik. ‘Misschien volgde hij mij, maar hij stapte eerder uit dan ik.’ Met een misselijkmakend gevoel in mijn maag vroeg ik me af of ik de moordenaar van Christian Luna onbedoeld naar zijn doelwit had geleid.

‘Wat bedoel je?’ vroeg Jake bezorgd. ‘Waarom denk je dat hij je misschien volgde?’

‘Hij zat me aan te staren,’ zei ik. ‘Hij glimlachte naar me.’ Het klonk onbenullig toen ik beschreef hoe de man langzaam dichterbij was geslopen telkens als hij dacht dat ik niet keek. Hoe hij had gezwaaid toen de trein uit het station vertrok.

‘Maar hij stapte eerder uit dan jij?’

‘Ja.’

Jake haalde zijn schouders op. ‘Kan een gek zijn geweest. Moeilijk te zeggen.’

Ik ging weer naast hem zitten en probeerde die informatie in mijn hoofd te analyseren en een aantal conclusies te trekken, maar ik kon het simpelweg niet bevatten. In plaats daarvan zag ik opnieuw het moment waarop Christian Luna tegen me aanviel en ik verborg mijn gezicht in mijn handen.

‘Ridley...’ begon Jake, terwijl hij een hand op mijn rug legde. Maar ik stond op voordat hij de zin kon afmaken. Ik liep de slaapkamer in, trok mijn jeans en sokken aan, greep mijn schoenen. Jake kwam overeind en keek me bezorgd aan.

‘Ik kan dit nu niet aan,’ zei ik. Hij knikte en sloeg zijn ogen neer. Ik wendde mijn ogen af, wilde niet zien hoe mooi hij was, mijn gedachten niet vertroebelen met mijn groeiende gevoelens voor hem. Ik moest helder kunnen nadenken over mijn volgende stap.

‘Ik moet nadenken.’

‘Ridley, wacht,’ zei hij, al maakte hij geen aanstalten me tegen te houden. ‘Wees voorzichtig.’

‘Doe ik. Ik ga alleen even naar beneden.’ Hij knikte en ging weer zitten. Door de blik op zijn gezicht – meelevend en nogal ongerust, ietwat gekwetst – voelde ik mij een kreng. Toch vertrok ik.

Als hij naar mij toe was gekomen, zijn armen om me heen had geslagen, zou ik met hem zijn versmolten. Geen onaangename optie, maar ik begon mijn ware ik te zien door de ontstane barsten in de fantasie van mijn leven. Als ik mij nu in zijn armen liet vallen, bang en zwak, hoe kon ik er dan achter komen of mijn gevoel voor hem bestond uit liefde of alleen behoefte? En als ik mij in nood op hem verliet, hoe kon ik dan wat hij voor mij verborgen hield onder ogen komen? Uiteraard kwamen al die gedachten niet op dat moment in mij boven. Ik wist alleen dat ik weg moest bij hem en deze nachtmerrie. Zo snel en zo ver ik kon.

..

Ik ging terug naar mijn appartement. Zodra ik de deur sloot, leek het alsof alles wat er gisteravond was gebeurd en alle angst die ik in Jake’s appartement had gevoeld achter een plaat kogelvrij glas verdwenen. De vertrouwde ruimte voelde als een warme deken om mij heen en een paar genadige minuten lang voelde ik mij weer de oude Ridley.

Een nijdige ‘5’ knipperde beschuldigend op mijn antwoordapparaat. Wanneer had ik mijn berichten voor het laatst beluisterd? Woensdagochtend? Donderdag? Het was nu zaterdag en ik had het gevoel alsof ik een maand van huis was geweest. Er klonk eerst een aangenaam en daarna een bits bericht van Uma Thurmans publiciteitsagente. De redactrice van Vanity Fair wilde weten of ik met Uma had gesproken en of het artikel doorging. Er was een smekend bericht van Zachary: of ik alsjeblieft wilde terugbellen zodat wij bepaalde dingen konden uitpraten? Bij het laatste bericht bleek iemand te hebben opgehangen.

Een paar dagen eerder zou ik mij gehaast hebben iedereen terug te bellen, bang dat ik iets had gemist, iets uit mijn handen had laten glippen. Maar die ochtend ging ik gewoon op de bank liggen, luisterend hoe deze stemmen door mijn appartement galmden, overweldigd door een soort emotionele lethargie. Ik had het gevoel dat ik een deel van mezelf had achtergelaten in het park waar Christian Luna was gestorven, het deel van mij dat wist hoe ik de simpele dingen in het leven, zoals mensen terugbellen, moest afhandelen. Ik bleef een poosje liggen. De gedachten flitsten zo snel door mijn hoofd dat mijn geest bijna leeg aanvoelde. Ik besloot dat koffie een goed idee zou zijn, iets om me mentaal op te peppen.

Na een fikse cafeïnestoot belde ik de redactrice van Vanity Fair, gelukkig was het zaterdag, en liet een bericht achter waarin ik liet weten het artikel te moeten uitstellen wegens familieomstandigheden. Ik wist dat ze dat niet leuk zou vinden en voelde me niet op mijn gemak dat ik zo’n begerenswaardige opdracht afblies, maar wat kon ik anders? Ik belde Tama Puma (wie heet nu zo?) en sprak een vergelijkbaar bericht in. Ik loog niet. De noodtoestand wás officieel afgekondigd in mijn leven; of het wel of niet door familieomstandigheden kwam, moest nog onderzocht worden. Ik zei een schietgebedje dat ik hiermee niet mijn carrière door de plee trok. Ik bedoel: dat freelance schrijverswereldje stikt van de concurrenten en je stelt gewoon geen artikelen uit die je in opdracht van Vanity Fair schrijft. Voor je het weet sta je erom bekend dat je je niet aan deadlines houdt en krijgt opeens iemand anders je opdrachten. Ik had nooit eerder een deadline overschreden; beschouwde dat als een overtreding van mijn persoonlijke wetboek van strafrecht. Ik zei nog een schietgebedje dat ik hiermee niet ook mijn leven door de plee trok.

Wat Zack betrof, nou ja, ik kon hem nu niet te woord staan. Uitgeput door mijn inspanningen ging ik weer op de bank liggen.

Misschien denk je inmiddels dat met de dood van Christian Luna mijn probleem min of meer was verdwenen. Dat was eigenlijk ook zo. Nu hij weg was kon niemand, voor zover ik wist, beweren dat ik niet was wie ik dacht te zijn. Maar ik kon alles wat Christian Luna me had verteld niet zomaar vergeten en mijn oude leven oppakken alsof er niets was gebeurd. Dat was zelfs geen optie. En nu begon een stel andere vragen aan mij te knagen. De allerbelangrijkste van allemaal: wie heeft Teresa Stone vermoord? Je denkt waarschijnlijk dat dat niet de allerbelangrijkste vraag is, maar als je even geduld hebt, zal ik het je uitleggen. Hier had je een jonge vrouw, een alleenstaande moeder die met moeite het hoofd boven water wist te houden, hard werkte, van haar dochtertje hield en veel te veel had gepikt van die klootzak Christian Luna. Op een avond werd zíj vermoord in haar woning en haar dochtertje ontvoerd. Tenminste, als je Christian Luna geloofde, en dat deed ik op dat punt. Ik geloofde dat hij Teresa niet had vermoord en dat haar moordenaar en de ontvoerder van Jessie nooit was gepakt. Als Teresa mijn moeder was en ik was Jessie, was ik het aan haar verplicht – en aan mezelf – te achterhalen wat er met hen was gebeurd. Met ons. Met mij? Ik voelde het onderhuids kriebelen. Als ik het antwoord op die vraag kon vinden, zou dat mogelijk de twee andere beantwoorden: wie heeft Christian Luna vermoord? En wie was ík in godsnaam?

Er werd op mijn deur geklopt en ik zuchtte. Ik wilde Jake nu niet onder ogen komen. Ik wilde naast mijn eigen raadsels niet ook de zijne moeten oplossen. Ik opende de deur en zag Zelda staan. Achter haar stonden drie agenten, twee in uniform en één in burger.

‘Mevrouw Jones? Ridley Jones?’ vroeg de agent in burger.

‘Ja.’

Dit lijkt me een goed moment om te vertellen dat ik heel slecht kan liegen. Ik kan het gewoon niet. Ik loop rood aan. Ik ga stotteren. Ik kijk weg. Op school had ik een paar keer moeten nablijven, maar dan had je het wel gehad wat mijn kerfstok betrof. Alleen al bij het zien van een politieagent voor mijn deur kreeg ik het gevoel dat ik ging flauwvallen van angst.

‘We willen u een paar vragen stellen. Mogen we binnenkomen?’

‘Tuurlijk,’ zei ik zo nonchalant mogelijk.

Ik deed een stap opzij en liet hen binnen. Zelda bleef in de hal dralen en keek me streng aan. ‘Je bent een net meisje, Ridley,’ zei ze. ‘Ik wil hier geen problemen.’

‘Weet ik, Zelda. Het is in orde.’

‘De politie,’ siste ze, waarna ze een spuwend geluid met haar mond maakte, vermoedelijk bedoeld om haar minachting over te brengen. ‘Dat is nog erger dan de slechte mannen die naar je vroegen. Te veel problemen, Ridley.’

Ze daalde hoofdschuddend de trap af. Ik voelde ogen op mij gericht en keek rechts. Daar zag ik Victoria door een kier gluren. Toen ze merkte dat ik naar haar keek, sloeg ze de deur dicht. Had Zelda slechte ‘mannen’ gezegd?

‘Mevrouw Jones?’

Ik sloot de deur en liep mijn woonkamer in.

‘Wilt u koffie?’ vroeg ik, terwijl ik op de bank ging zitten en mijn benen onder me trok.

‘Nee, dank u,’ zei de agent in burger. ‘Mevrouw Jones, ik ben rechercheur Gus Salvo. Ik zal er niet omheen draaien. Er is gisteravond een man vermoord in het Van Cortlandt Park in de Bronx en getuigen vertelden dat ze u met deze man hebben zien praten toen hij werd doodgeschoten, en dat u kort erop met een andere man de plaats van het misdrijf bent ontvlucht. Wat kunt u mij daarover vertellen?’ Het viel me op dat hij niet ‘iemand die voldoet aan uw signalement’ had gezegd. Hij bedoelde míj.

‘Onze getuige herkende u uit de krant, mevrouw Jones,’ zei hij voordat ik het zelfs kon vragen. ‘Toen u een paar weken geleden dat kind hebt gered.’

De rechercheur was een schrale, nogal frêle man. Hij zag er niet erg gespierd uit, maar hij had een krachtige uitstraling. Zijn gezicht had een gemene scherpte en zijn ogen stonden wijd open, diep en donker als waterputten. Hij zag eruit als een man die vele honderden zielige leugens had aangehoord, die de wereld in grimmig zwart en oogverblindend wit bekeek, goed versus slecht. Grijstinten bestónden niet eens voor Gus Salvo.

Ik zweeg even en sloot mijn ogen. Toen ik ze weer opende, was hij er nog steeds.

‘Luister,’ zei hij behulpzaam, ‘ik weet dat u daar was. U weet dat ook. Waarom vertelt u me niet gewoon wat er is gebeurd?’

Dit voorstel leek zo logisch dat ik hem alles vertelde, beginnend met de dag waarop ik het jongetje had gered en eindigend met Christian Luna’s dood op het bankje in het park. Ik klapte uit de biecht, roerde mijn snavel, of hoe ze dat ook noemen in die oude gangsterfilms. Ik verzweeg wel een aantal dingen. Ik zei niets over Jake; ik voelde de sterke drang hem in bescherming te nemen en wilde niet dat hij vanwege mij in de problemen kwam. Ik zei niets over mijn broer. Maar verder vertelde ik hun bijna alles: wat er in wezen op neerkwam dat ik, na een paar dagen over de briefjes te hebben nagedacht, Christian Luna had gebeld en met hem in het park had afgesproken. Oké, dus ik roerde mijn snavel niet écht. Ik verzweeg bijna alles behalve dat ik het briefje en de foto’s had gekregen en Christian Luna had gebeld.

Rechercheur Salvo reageerde nauwelijks en krabbelde alleen aantekeningen in een klein leren notitieboekje terwijl ik praatte. ‘Hebt u dit met iemand besproken, mevrouw Jones?’

‘Nee.’ Ik voelde mijn wangen rood aanlopen. ‘Met niemand.’

Hij keek op en onderwierp mij een moment lang aan zijn koele blik. ‘Dus,’ zei hij, met het hoofd licht opzij, ‘u besloot gewoon met deze man af te spreken in een donker park in de Bronx? Midden in de nacht, helemaal alleen. U hebt niemand verteld waar u heen ging? U vond het geen goed idee een vriend mee te nemen?’

Ik haalde mijn schouders op, schudde mijn hoofd.

‘U lijkt me een intelligente vrouw. En zo’n actie lijkt me niet bijster intelligent,’ merkte hij op, me een soort nieuwsgierige halve glimlach toewerpend.

Ik haalde opnieuw mijn schouders op. Het gebaar leek me de laatste tijd goede diensten te bewijzen, dus hield ik het in mijn repertoire. ‘In ongebruikelijke omstandigheden doen we soms ongebruikelijke dingen,’ zei ik.

‘Hmm,’ gaf hij ten antwoord, met bijbehorend knikje. Hij keek naar me. Ik denk dat hij zo’n tien jaar ouder was dan ik, en dat was zichtbaar aan de diepe rimpels rond zijn ogen. Hij bladerde door zijn notitieboekje tot hij vond wat hij zocht.

‘Getuigen hebben verklaard dat er kort na het schot een man uit het bos tevoorschijn kwam. Dat jullie samen zijn vertrokken.’

‘Er was niemand anders,’ hield ik vol. ‘Ik verliet het park alleen en stapte op de trein. Ik ben naar huis gegaan.’ Ik klonk zelfverzekerd. Ik stotterde niet eens. Hij zei niets maar vestigde zijn ogen weer op mij. Hij wist dat ik loog en ik wist dat hij dat wist. Die wetenschap ontspande me, alsof we alleen acteurs waren die een sketch speelden en alles wat we nog zouden zeggen slechts tekstregels die voor ons waren geschreven.

‘Waarom bent u de plaats delict ontvlucht?’

Hier schudde ik het hoofd. ‘Ik was in paniek. Doodsbang. Ik kan me nauwelijks herinneren dat ik ben gevlucht.’

‘Eens zien of ik uw geheugen kan opfrissen. Getuigen beweren dat ze u met die man het park zagen verlaten. Dat hij u leek mee te slepen. Dat u in een zwarte Pontiac Firebird ’69 bent gestapt.’

Jezus. Het was donker. Wie had dat allemaal kunnen zien? En had de verslaggeefster niet gezegd dat het lijk pas vanochtend door joggers was ontdekt? Als er mensen waren die dat gisteravond allemaal hadden gezien, waarom hadden ‘ze’ de politie dan niet gebeld?

‘Ik heb u al gezegd dat ik op de trein ben gestapt.’

Ik moest plotseling aan de auto denken. Had Jake die op straat voor onze flat geparkeerd? Ach, nee. Hij stond in een parkeergarage in Tenth Street.

‘Mevrouw Jones,’ zei rechercheur Salvo op vriendelijke, verleidelijke toon. ‘Meerdere getuigen hebben u gezien.’

‘Moet ik verantwoording afleggen voor wat mensen denken te zien?’

Hij gooide het over een andere boeg. ‘Goed, mevrouw Jones. Terug naar gisteravond. Hebt u gezien waar het schot vandaankwam?’

‘Nee.’

‘Maar u zei dat u allebei op dezelfde bank zat. U met uw gezicht naar de gebouwen aan de overkant van de straat, hij zat naar u toegekeerd, in de richting van het park. Klopt dat?’

‘Ja, dat klopt,’ antwoordde ik. En hier flitste door me heen dat Jake iets had gezegd over een schaduw op het dak van het gebouw aan de overkant van de straat. En ook de verslaggeefster had gemeld dat de kogel mogelijk vanaf de daken was afgevuurd. Ik was geen expert, maar nu ik erover nadacht wist ik dat het schot dat Christian Luna tussen de ogen trof niet vanaf het dak aan de overkant van de straat had kunnen komen. Het moest uit de bossen zijn gekomen... waar Jake had gezeten. Ik zag een flauwe glimlach de mondhoeken van de rechercheur optrekken en vervolgens verdwijnen. Mijn gezicht moest voor hem een beeldscherm zijn waarop hij mijn gedachten voorbij zag komen in mijn uitdrukkingen.

‘De auto, een zwarte Pontiac Firebird ’69, kentekennummer rxt 658, staat op naam van ene Harley Jacobsen, adres: 258 West 110th Street.’

Hij keek mij aan. Ik probeerde mijn gezicht strak te houden, schudde het hoofd. Harley? vroeg een innerlijke stem. Was dat niet de naam van Jake’s detectivemaatje? Hadden ze dezelfde achternaam?

‘Drie aangiften van mishandeling, bezit van een illegaal vuurwapen, inbraak,’ somde de rechercheur op.

Ik kreeg een naar gevoel. Maar ik hield mijn mond.

‘Ik beschouw mezelf als iemand met veel mensenkennis, mevrouw Jones, en dit lijkt me niet het soort man met wie een vrouw zoals u haar tijd zou willen doorbrengen.’

‘Daar hebt u gelijk in,’ zei ik na een lichte aarzeling. ‘Dat heb ik ook niet. Ik heb nooit van die man gehoord.’

Opnieuw dat vluchtige glimlachje. ‘Mag ik Ridley zeggen?’

Ik knikte.

‘Ridley, ik wil niet dat je in de problemen komt omdat je iemand wilt beschermen die het niet verdient.’

Zijn woorden kwamen hard aan. Ik had hier te maken met een professional. Rechercheur Salvo was een man die wist hoe je mensen de maat moest nemen en subtiel manipuleren om ze de waarheid te laten vertellen. Zou dat talent hem ertoe hebben bewogen agent te worden of had hij het ontdekt tijdens de uitoefening van zijn ambt?

‘Ik weet niet wie die man is,’ zei ik. En dat was in elk geval waar. Ik had geen idee wie Harley Jacobsen was. Al had ik kennelijk een groot deel van gisteravond in zijn auto rondgereden. De rechercheur keek weer naar zijn notities en begon een waslijst aan feiten over Harley Jacobsen op te dreunen.

‘Hij werd al op vijfjarige leeftijd aan zijn lot overgelaten en kwam onder de hoede van de jeugdzorg. Een moeilijk opvoedbaar kind. Versleet het ene pleeggezin na het andere vóór zijn veertiende, nooit geadopteerd. Is toen in een weeshuis in New Jersey geplaatst; bleef daar tot zijn achttiende. Ging bij de marine. Had daar wat akkefietjes, vechtpartijen, onbetamelijk gedrag et cetera. In 1996 zat zijn diensttijd erop, hij tekende niet bij. In 1997 kende de staat New York hem een vergunning toe om het beroep van privédetective uit te oefenen.’

Er klonk luid geklop in mijn rechteroor, soms hoor ik dat merkwaardige geluid als ik erg gestrest ben. Ik moest me geestelijk enorm inspannen om alles bij te houden wat de rechercheur me vertelde. Had Jake gelogen over zijn naam? Was híj die Harley? Of was Harley een vriend van hem, zoals hij had verteld, en hadden we alleen zijn auto geleend? Ik weet het: geloof je het zelf?

Gus Salvo gaf mij een vel papier. Een kopie van Harley Jacobsens vergunning. De foto was van slechte kwaliteit, donker en vervormd. Maar ik kon er niet omheen: het was Jake. Mijn hart brak in duizend stukken en mijn maag draaide zich om.

Jake had gelogen over zijn naam. Dat beangstigde me. Jake was privédetective met vergunning, wat een heleboel dingen verklaarde die ik gemakshalve niet in twijfel had getrokken. Dat beangstigde mij ook. Wat de rest betrof, bij mijn weten had hij geprobeerd dat tegen me te vertellen sinds de avond dat ik hem had ontmoet.

‘Gaan er al belletjes rinkelen, Ridley?’

‘Nee,’ zei ik. ‘Nog niet.’

De rechercheur keek mij lang aan, met harde, alziende ogen.

‘Zo te horen heeft hij een zwaar leven gehad,’ voegde ik eraan toe, me licht onbehaaglijk voelend onder die ogen.

‘Dat is nog geen excuus om de wet te overtreden.’

Wat moest ik nog tegen rechercheur Salvo zeggen? Vreemd genoeg voelde ik nu meer dan ooit de behoefte Jake – of hoe hij ook mocht heten – te beschermen. Ja, hij had gelogen over zijn naam. Maar het was duidelijk dat mensen tegen mij hadden gelogen over veel belangrijker dingen. Ik wás eerlijk geweest over de details van de moord op Christian Luna. Ik wist echt niet wie hem vermoord kon hebben en waarom.

‘Ik kan u niet helpen, rechercheur. Ik heb u alles verteld wat ik weet over gisteravond.’

‘Ridley,’ verzuchtte hij. ‘Ik weet alleen niet of ik je wel geloof.’

Ik glimlachte naar hem, niet op een wijsneuzerige manier, alleen om hem duidelijk te maken dat ik niets meer te zeggen had. Als hij het hard had willen spelen, had hij me waarschijnlijk kunnen arresteren omdat ik de plaats van een moord was ontvlucht, maar ik kreeg niet het gevoel dat hij zo te werk ging. Niet dat ik dacht dat hij het hierbij zou laten zitten. Hij klapte zijn notitieboekje dicht en stond op. Op dat moment vertelde ik hem over Christian Luna’s neef op Puerto Rico, zodat zijn lichaam kon worden teruggevlogen naar zijn familie. Ik wist niet hoe de neef heette, maar ik ging ervan uit dat rechercheur Salvo zijn naam kon achterhalen. De twee politieagenten, die het vraaggesprek als standbeelden hadden gadegeslagen, liepen naar de deur. Ik stond op en volgde de rechercheur naar de deurpost. Toen ik naast hem stond, realiseerde ik me dat hij iets korter was dan ik, maar hij leek groter vanwege zijn persoonlijkheid.

‘Wat ben je wel te weten gekomen? Was hij je vader?’ vroeg rechercheur Salvo.

‘Hij dacht van wel,’ antwoordde ik.

‘Enig idee wie hem zou willen vermoorden?’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Ik kende hem niet. Hij hield zich voor iemand verborgen. Ik dacht eerst de politie, maar misschien had hij ook iets te vrezen van andere mensen.’

‘Dat kunnen we gerust aannemen,’ zei de rechercheur. ‘Wil je hier eens goed over nadenken, Ridley?’ vroeg hij, terwijl hij mij zijn visitekaartje gaf.

Ik knikte.

‘Het was voor mij heel eenvoudig je identiteit te achterhalen en je te vinden. In nog geen twaalf uur na de moord op Luna stond ik al bij je op de stoep.’ Ik zei niets, maar ik voelde een rilling over mijn rug lopen en mijn maag licht omdraaien. ‘Ik sta aan de goede kant, oké? Als ik voor je deur verschijn, zit je misschien in de problemen maar er overkomt je niets. Hoor je me? Begrijp je wat ik wil zeggen, Ridley?’

Ik had ergens gelezen dat agenten werd geleerd je vaak bij je naam te noemen, dat zoiets een gevoel van intimiteit kweekt. Het werkte.

‘Je bent getuige van een moord. Als iemand denkt dat je iets hebt gezien, of die mogelijkheid wil elimineren...’ Hij liet zijn stem wegsterven zodat mijn fantasie de rest kon invullen. ‘Ik wil alleen zeggen: kijk goed uit. Volgens mij kun je dit niet alleen af.’

Ik knikte opnieuw, niet vertrouwend op mijn eigen stem. Als hij me bang wilde maken, was hij daarin geslaagd. Ik herinnerde me wat Jake had gezegd: de politie is wel het laatste waar wij ons zorgen over moeten maken. Het was knap waardeloos dat de agenten er net zo over leken te denken.

‘Ik hou contact, Ridley,’ zei hij, met zijn hand op mijn arm. ‘Als je je iets herinnert of behoefte hebt te praten, kun je me dag en nacht bereiken. Bel me als je in de problemen zit.’

‘Oké,’ zei ik. ‘Bedankt.’

‘Ik hoef je zeker niet te vertellen dat ik je gemakkelijk moet kunnen bereiken zolang het onderzoek loopt.’ Hij wierp me een blik toe die erin slaagde tegelijk laatdunkend en vaderlijk te zijn. Daarna liepen hij en de agenten de trap af. Ik wachtte tot ik het hekwerk beneden hoorde opengaan en weer dichtslaan voordat ik naar Jake’s appartement rende. Ik klopte op de deur. Geen antwoord. Ik draaide aan de deurknop en duwde tegen de deur. Op slot. Ik klopte nog een keer. Het bleef stil.

17

‘Met het kantoor van Alexander Harriman,’ zei een helle, harde stem. Ik was ervan uitgegaan dat iemand als Alex Harriman werkte op zaterdagen. En ik had gelijk.

‘U spreekt met Ridley Jones,’ zei ik. ‘Is hij aanwezig?’

Het bleef even stil. ‘Momentje.’

Je moest diep zinken om Harriman in te schakelen. Was ik diep genoeg gezonken? Na getuige te zijn geweest van een moord was ik de plaats van het misdrijf ontvlucht. De man met wie ik het bed had gedeeld, was plotseling een vreemde die vrijwel alle belangrijke dingen over zichzelf had verzwegen of daarover had gelogen. Ik had de politie op bezoek gehad en was verzocht ‘bereikbaar te blijven’. Die intrekbare klauwen klonken mij inmiddels goed in de oren.

‘Ridley,’ zei Alexander Harriman, zijn stem warm en vertrouwd alsof hij me heel mijn leven had gekend, en vermoedelijk was dat ook zo, zij het op afstand. ‘Wat kan ik voor je doen?’

‘Ik denk dat ik in de problemen zit.’

Een stilte. ‘Wat voor problemen?’ vroeg hij. Zijn stem was omgeslagen van opgewekt naar serieus.

‘Ik ben getuige geweest van een moord.’

‘Stop, Ridley. Zeg verder niets.’

‘Wat?’

‘Ik bespreek dit liever niet door de telefoon. Kun je naar mijn kantoor komen?’

Ik douchte en vermande mijzelf. Op de donkere wallen rond mijn ogen en de frons op mijn voorhoofd na zag ik er in mijn badkamerspiegel vrij normaal uit. Ik sprong in een taxi op First Avenue en begaf me naar Central Park West om mijn ooms advocaat te spreken.

Het kantoor van bruinrode zandsteen was ingetogen chic: veel eikenhout en leer, oosterse tapijten en dezelfde Aziatische en Afrikaanse kunst waarvan mijn oom altijd had gehouden. In de hoek stond een grote rode boeddha die mij blij aanstaarde. Een Afrikaans masker, vervaardigd uit boomschors en getooid met enorme rode veren, leek de ernst van mijn situatie in te zien en keek serieus op me neer vanuit zijn hoge positie boven rijen boekenplanken met juridische teksten.

Het voelde vreemd in zo veel problemen te zitten zonder dat mijn ouders erbij waren om me gerust te stellen. Volgens mij heb ik nooit een slecht cijfer gehad zonder mijn vader te bellen om te jammeren. Ik had het gevoel losgesneden te zijn van mijn leven, alsof ik kon wegdrijven en uiteindelijk voorgoed zou verdwijnen als een stipje aan de horizon.

‘Ik had dit gesprek liever gevoerd voordat je met de politie sprak,’ bekende Harriman, nadat ik hem het hele verhaal had verteld, van het eerste briefje tot het bezoek van rechercheur Salvo.

Ik haalde mijn schouders op.

‘Sterker nog,’ zei hij, achteroverleunend en mij aankijkend, ‘je had me moeten bellen zodra je werd lastiggevallen.’

‘Ik heb niet veel ervaring met dit soort dingen.’ Ik voelde me opeens ontzettend moe en begon met mijn hand rond mijn ogen te wrijven om dat gevoel te verlichten.

‘Nee, allicht niet.’ Hij leunde voorover in zijn stoel, met zijn ellebogen op het reusachtige bureau van eikenhout. Ik heb Volkswagens gezien die kleiner zijn. Echt waar.

‘Wat kan ik nu het beste doen?’

‘Wil je mijn advies? Doe het even rustig aan. Blijf een tijdje bij je ouders. Ik bel rechercheur Salvo. Elk contact met hem kan voortaan via mij worden geregeld. Ik handel dit wel af, en als de politie je opnieuw wil ondervragen, ga ik met je mee. Je hebt niets verkeerd gedaan. Je bent nergens schuldig aan, behalve het nemen van enkele dubieuze beslissingen.’

Het klonk simpel genoeg. Ronduit verleidelijk, eerlijk gezegd. Keer terug in de schoot van je familie en laat de poort achter je dichtvallen. Vergeet alles.

‘Zo te horen is de oorzaak van je probleem geëlimineerd,’ zei Harriman. ‘Als je wilt, kun je dit allemaal vergeten.’

Ik stond op en liep naar een plank met foto’s aan de rechterzijde van zijn bureau. Zijn raam bood een weids uitzicht op Central Park en Fifth Avenue. Geëlimineerd. Nogal een vreemde woordkeuze voor de dood van een man die mijn vader kon zijn geweest.

‘Hij dacht dat ik zijn dochter was. Hij kwam mij opzoeken en iemand heeft hem vermoord,’ zei ik, uitkijkend over het verkeer op de onderliggende straat. ‘Hoe kan ik dat vergeten?’

Hij zweeg, maar ik voelde zijn ogen op mij gericht. ‘Die man, wie hij ook was, was niet je vader. Dat garandeer ik je.’ Hij klonk zo zeker. Ik draaide me om en keek hem aan.

‘Ik bedoel, kom op,’ vervolgde hij met een schamper lachje. ‘Doe me een lol. Een of andere vent duikt na dertig jaar zomaar op en beweert je vader te zijn? En jij gelooft hem? Je bent een intelligente meid, Ridley. Te intelligent voor die onzin.’

Ik wist niets te zeggen, kon hem alleen aanstaren. Ik probeerde allerlei redenen te bedenken waarom het geen macabere grap kon zijn geweest. Er kwam niets in me op.

‘Goed,’ zei hij, met een toegeeflijk gebaar. ‘Laat mij het volgende regelen. Ik zorg voor een gerechtelijk bevel een weefselmonster te nemen. We laten een dna-test uitvoeren.’

De gedachte viel als een steen in mijn maag. Waarom had ik daar niet eerder aan gedacht? Misschien wilde ik het niet echt weten. Misschien was de vraag veiliger dan het antwoord.

‘Zie je?’ ging hij verder toen ik niet reageerde. ‘Volgens mij wil je het eigenlijk niet weten.’

Ik bekeek de foto’s op zijn plank. Mijn oog viel op één foto in het bijzonder: Harriman, mijn oom Max, Esme, mijn vader en een man die ik niet herkende. Ze stonden onder een spandoek met de tekst:

..

project kinderhulp

haalt vondelingen uit de kou!

..

Ik pakte de foto en bestudeerde hem aandachtig. Ze leken allemaal erg jong. Ik merkte op dat Max zijn arm om de schouder van Esme had geslagen; Esme toonde een stralende glimlach en had haar arm rond zijn middel.

‘Wanneer is deze foto genomen?’

Hij kwam naast mij staan. Ik kon zijn dure aftershave ruiken. Met het horloge rond zijn pols kon waarschijnlijk het collegegeld van heel wat studenten betaald worden. Zijn handen zagen zo bruin dat het leek alsof hij leren handschoenen droeg. Hij nam de foto uit mijn hand en keek er glimlachend naar.

‘Heel lang geleden. Je was nog niet eens geboren,’ zei hij.

‘Wat is Project Kinderhulp?’

‘Een van de initiatieven van de Maxwell Allen Smiley Foundation. Je weet toch nog wel dat je oom Max heeft gelobbyd om de Wet voor Veilige Havens erdoor te krijgen?’

Ik knikte, herinnerde me het gesprek met mijn vader.

‘Project Kinderhulp deed al het lobbywerk, public relations, reclame, het verwerven van fondsen en steun van beroemdheden,’ legde hij uit. ‘Nu de wet is aangenomen bemannen ze een hulplijn en doen verder dienst als pr-kantoor. Ze maken de stickers die ziekenhuizen, klinieken, politiebu-reaus en brandweerkazernes op hun raam kunnen plakken om aan te geven dat ze bij Project Kinderhulp zijn aangesloten en mensen er hun baby kunnen achterlaten. Ze organiseren ook diners waarbij prijzen worden uitgereikt aan artsen met buitengewone verdiensten op het gebied van hulp aan kinderen in nood. Alles wordt nog steeds gefinancierd uit Max’ nalatenschap.’

Hij zette de foto terug op de plank en draaide me weg door zijn handen op mijn schouders te leggen. ‘Maar goed,’ zei hij, ‘dat is allemaal verleden tijd.’

Ik ging op de leren sofa tegenover zijn bureau zitten en leek er compleet in weg te zinken, zo zacht was de zitting. Hij nam plaats in een hoge sierlijke stoel die meer weghad van een troon: de zitting en rugleuning waren bekleed met brokaat en de rozenhouten armleuningen eindigden in woeste leeuwenkoppen.

‘Zal ik een auto laten voorrijden om je naar het huis van je ouders te brengen?’ opperde hij, reikend naar de telefoon naast hem. ‘Dan kun je tot rust komen. Ik handel de politie wel af. Over een week lijkt het alsof dit nooit is gebeurd.’

Ik keek hem aan. Hij kón alles laten verdwijnen. Ik wist dat hij dat kon. Hij had dat voorkomen, het voorkomen van een man die je probleem een paar betonnen schoenen kon geven en in de East River laten zinken. Stel alleen niet te veel vragen over zijn methoden. Die wil je niet weten.

‘Nee,’ zei ik. ‘Doe maar niet. Ik neem de trein.’

‘Ben je gek.’ Hij pakte de hoorn op.

‘Nee, echt. Ik heb tijd nodig om na te denken.’

Hij aarzelde, hield de hoorn in zijn hand, keek mij sceptisch aan. ‘Maar je gaat dan wel naar huis? Naar Ben en Grace?’

Ik knikte. ‘Waar kan ik anders naartoe? Je hebt gelijk. Ik ben aan rust toe.’

Hij legde de hoorn neer en ik stond op.

‘Mijn ouders mogen dit niet te weten komen,’ zei ik. ‘Nog niet. Ze zouden zich alleen maar doodongerust maken.’

‘Beroepsgeheim, meisje.’ Hij kwam uit de stoel. ‘Alles wat wij vandaag hebben besproken blijft onder ons. Zodra ik met die rechercheur heb gesproken, laat ik een bericht achter op je antwoordapparaat. Beluister je je berichten? Wel doen.’

‘Doe ik.’

‘Geloof me,’ zei hij, terwijl hij een arm om mijn schouder legde. ‘Vandaag over een week? Nooit gebeurd. Je hebt er goed aan gedaan naar mij te komen. Je oom Max wilde er zeker van zijn dat er altijd voor je gezorgd zou worden. Dat weet je toch?’

Ik knikte, draaide me om en schudde zijn uitgestoken hand.

‘Bedankt, meneer Harriman.’

..

Ik ben niet zo’n goede chauffeur. Deels uit onervarenheid en deels omdat mijn gedachten vaak afdwalen. Als tiener was ik bij een hele reeks ongelukken betrokken. Niet meer dan blikschade, altijd mijn schuld, wat mijn vader ertoe bewoog te klagen: ‘Ridley, ga je ooit wel eens van huis zonder iets te raken?’ Hun verzekeringspremie schoot omhoog, de reparatiekosten waren niet gering. Volgens mij waren ze vooral bezorgd dat het op een dag veel erger zou aflopen. Elke verbogen bumper herinnerde hen aan de kwetsbaarheid van mijn leven, en hoe mijn zelfstandigheid hun de mogelijkheid had ontnomen een oogje in het zeil te houden om me voor gevaren te behoeden. De gedeukte bumpers stonden voor het verlies van ouderlijke macht.

Later die dag huurde ik in West Village een zwarte Jeep Grand Cherokee (ongelooflijk duur) en begaf me op weg, de stad uit. Ik kroop over Henry Hudson, gehinderd door wegwerkzaamheden (ik zweer het: ze zijn al ruim vijftien jaar bezig), en wist bij de afslag naar de George Washington Bridge eindelijk aan de verkeersopstopping te ontsnappen. Ik reed richting Jersey. Niet naar mijn ouders, zoals ik Harriman had beloofd. Nee, dat kon niet, hoe goed het ook klonk. Ik kon nu niet meer naar huis.

Ik ben geen privédetective, in tegenstelling tot sómmige mensen, maar wel een schrijfster. Wat betekent dat ik in de loop der jaren een aantal dingen had uitgezocht, een aantal mensen had weten te vinden. Ik heb een aantal niet erg spraakzame mensen weten over te halen met me te praten. Na mijn vertrek bij Alexander Harriman was ik teruggekeerd naar mijn appartement en had met een enorme mok koffie op de bank gezeten, starend uit mijn raam naar de betonnen muur en donkere ramen die mijn uitzicht vormden. Ik dacht na over mijn verhaal. En ik stelde mezelf de vraag die ik mezelf vaak stelde wanneer ik een artikel of profiel schreef: als ik dit verhaal zou lezen, wat zou ik dan nu willen weten? Wat zijn de grote vragen die tot dusver onbeantwoord zijn gebleven?

Ik was absoluut niet van plan naar het huis van mijn ouders te rijden of te doen alsof er niets was gebeurd. Dat was geen optie. Ik was het punt waarop je nog veilig kon omkeren gepasseerd toen ik met Christian Luna in het park had afgesproken. Het pad dat terugvoerde naar mijn oude leven was hermetisch afgesloten. Ik kon alleen nog vooruit.

Ik voelde me ongelooflijk kalm. Je zou denken dat ik onderhand een zenuwpatiënt moest zijn, maar ik herinner me iets dat een psychologe me ooit vertelde, iemand die mijn ouders en mij had begeleid toen mijn vader na het overlijden van oom Max besloot dat we allemaal professionele hulp konden gebruiken bij het rouwproces. Zij vertelde dat rouwen niet lineair verloopt. Je gaat niet stap voor stap in de richting van je herstel; je maakt een zigzagbeweging, wordt vreselijk heen en weer geslingerd tussen intens verdriet en een het-gaat-wel-gevoel, totdat er uiteindelijk meer het-gaat-wel-momenten zijn en minder intens verdrietige. De geest kan emoties als intens verdriet en doodsangst niet langdurig hanteren, vertelde ze, zodat de verwerking ervan tijdelijk wordt afgebroken. Ik wist niet of ik een rouwproces doormaakte, misschien wel. Christian Luna, een man die mijn vader dacht te zijn, was dood. Jake was een vreemde die tegen me had gelogen. En ik begon te twijfelen aan mijn eigen identiteit. Maar ik leek het te ontstijgen, kon mijn angst in een hokje wegstoppen en nadenken over de vragen die moesten worden beantwoord in dit verhaal. Het verhaal van mijn leven.

Eerder noemde ik ‘Wie heeft Teresa Stone vermoord?’ de allerbelangrijkste vraag. Zoals gezegd dacht ik dat het antwoord op die vraag een heleboel andere vragen zou beantwoorden. In mijn ogen waren er nog een paar hamvragen. Zeg maar of je het met mij eens bent. Allereerst: Wie was Jake in godsnaam? Alleen kon ik die niet beantwoorden zonder met hem te praten. En aangezien privédetective Jake/Harley de benen had genomen, moest dat antwoord wachten. De tweede vraag: Wie heeft Christian Luna vermoord en waarom? Ik stond hierbij opnieuw met mijn rug tegen de muur. Hoe kon ik daar ooit achter komen? Ik wist zelfs niet waar ik moest beginnen. En ten slotte: had Christian Luna de waarheid verteld? Was ik zijn dochter? En had hij echt niets te maken met de moord op Teresa Elizabeth Stone?

Ik las het artikel dat Jake/Harley in de New Jersey Record had gevonden. Maria Cacciatore was Teresa’s buurvrouw, de vrouw die op Jessie had gepast als Teresa werkte. Ik startte mijn computer, belde in op het internet en surfte naar LexisNexis. Binnen enkele seconden had ik de telefoonnummers en adressen van drie M. Cacciatores in Hackettstown, New Jersey. Ik vond ook een nummer voor de woningcorporatie van appartementencomplex Oak Groves. ‘Schone, veilige, betaalbare woonappartementen!’ schalde de website. Ik had nooit gedacht de woorden schoon en veilig als voornaamste verkooppunten in een reclametekst te zien, maar je moest nu eenmaal roeien met de riemen die je had. Op de foto’s leek het complex huisvesting te bieden aan lagere inkomens. Niet zo verwonderlijk gezien de omstandigheden van Teresa ten tijde van haar moord. Ik bedacht dat als ik Maria Cacciatore niet kon vinden, iemand bij de corporatie mij misschien op het spoor kon zetten van iemand die in de jaren zeventig in het appartementencomplex had gewoond.

Je zou verwachten dat ik ging rondbellen vóór mijn vertrek naar Jersey, maar mensen bellen zonder te weten of het iets zou opleveren was niet mijn idee van actie ondernemen. Ik wist dat ik eigenlijk voorzichtig moest zijn, maar aangezien Jake/Harley had gelogen over zijn naam, zijn beroep en wie weet wat nog meer, voelde ik me niet meer verplicht me te houden aan de belofte die ik hem had gedaan. Dus reed ik richting New Jersey.

Ik was de enige in New York zonder mobiele telefoon. Dat was niet echt een weloverwogen besluit. Ik werkte thuis en was meestal gemakkelijk bereikbaar. Ik reed normaal gesproken geen auto, dus ik had ook geen gsm nodig voor het geval dat ik pech zou krijgen. Mobieltjes werkten niet in de ondergrondse, en dat was juist de enige plaats waar ik er een zou kunnen gebruiken: ‘Ik zit nog in de trein, heb vertraging et cetera.’ En eerlijk gezegd: als je mij niet kon bereiken, wilde ik niet bereikt worden. Mijn vrienden en familie klaagden onophoudelijk. Uiteraard zorgde dat ervoor (je moet me inmiddels toch een beetje kennen) dat ik helemáál geen mobieltje wilde. Maar bij het winkelcentrum Rockaway verliet ik de Route 80 om in een van die at&t-kiosken een mobiele telefoon aan te schaffen. Ik kon me voorstellen dat ik er tijdens deze tocht wel eentje kon gebruiken. Ik kocht een kleine rode Nokia, nauwelijks groter dan een pakje kauwgom. Nu ik er toch was, nam ik meteen een kaneelrol en Orange Julius, dé sinaasappeldrank, die ik op het parkeerterrein wegwerkte terwijl ik mijn nieuwe speeltje bestudeerde. God zegene Amerika.

Ik weet dat het klinkt alsof ik me goed staande hield en helder nadacht – zij het een beetje onbesuisd, een beetje roekeloos – en dat was vermoedelijk ook zo. Ik was bang, nog steeds van slag door de avond ervoor die met ziekmakende levensechtheid door mijn hoofd bleef flitsen. Ik had echter het gevoel, misschien ten onrechte, dat ik de situatie zelf in de hand had genomen. Maria Cacciatore vormde mijn enige link met een verleden waar ik een paar dagen geleden nog niets vanaf had geweten. Als zij nog leefde en ik haar kon vinden, was de waarheid gisteren misschien niet gestorven met Christian Luna. Ik kreeg weer hoop en wist wat me te doen stond: erachter komen wie Teresa Stone had vermoord, wat er met Jessie was gebeurd en wat dat voor mij betekende.

Ik greep naar strohalmen, maar tegelijkertijd had ik zo’n voorgevoel dat ik haar zou vinden. Het universum smeedt complotten om de waarheid te onthullen en je pad te verlichten als je de moed hebt de aanwijzingen te volgen. En ik had die dag voldoende moed. Misschien weinig vooruitziendheid, maar moed in overvloed.

..

Toen ik in Hackettstown kwam, parkeerde ik de auto bij de 7-Eleven en begon te bellen.

De eerste twee gesprekken verliepen niet goed. Misschien kwam het door onze afstandelijke, postmoderne tijd, misschien door alle vorige telemarketeers die waren afgewimpeld voordat ik belde. Of misschien was het geslacht Cacciatore ronduit onvriendelijk. Martino Cacciatore stelde voor dat ik de stront uit mijn oren moest laten spuiten en mensen niet langer telefonisch moest lastigvallen met mijn zaakjes. Ik had hem gestoord bij het kijken naar een spelprogramma en nu zou hij er nooit achter komen wat de correcte prijs voor de Caribische cruise was geweest. Margaret Cacciatore was slechthorend en na tien minuten tegen elkaar geschreeuwd te hebben, bracht ze een woedende grom ten gehore en verbrak de verbinding en nam niet meer op toen ik terugbelde. Ik toetste het laatste nummer.

‘Hallo?’ vroeg de stem van een oudere vrouw.

‘Hoi. Ik ben op zoek naar een Maria Cacciatore,’ begon ik aarzelend.

‘Ik ben niet geïnteresseerd,’ zei ze, waarna de verbinding werd verbroken. Ik belde opnieuw.

‘Hallo?’ Haar stem klonk behoedzaam en geërgerd.

‘Mevrouw Cacciatore, ik ben geen telemarketeer.’

‘Weet ik, weet ik. Ik heb zeker een weekend in Orlando voor twee personen gewonnen? En ik ben niet verplicht iets te kopen.’

‘Nee, mevrouw. Ik verkoop echt niets en bied ook niets aan.’

‘Nou,’ zei ze onwillig, ‘wat wilt u dan?’

‘Bent u Maria Cacciatore?’

‘Ja,’ verzuchtte ze. ‘Luister. Waar gaat dit over?’

‘Hebt u een Teresa Elizabeth Stone gekend? En haar dochter Jessie?’

Er volgde een stilte en ik dacht dat ze misschien had opgehangen. Toen hoorde ik haar ademen. ‘Ja,’ zei ze uiteindelijk. ‘Lang geleden. Teresa... ze is gestorven. God hebbe haar ziel.’

‘Dat weet ik, mevrouw Cacciatore,’ zei ik. ‘Ik zou u een paar vragen over haar willen stellen. En over Christian Luna. Kunt u mij helpen?’

‘En wie was u ook alweer?’ Ze klonk van streek, boos, alsof ik haar had gedwongen iets te herinneren wat ze liever had vergeten.

‘Mijn naam is Ridley Jones. Ik ben schrijfster en werk aan een verhaal over vermiste kinderen die nooit zijn gevonden. Ik kwam uw naam tegen in een artikel dat in 1972 in de New Jersey Record werd gepubliceerd.’ Oké, misschien kon ik beter liegen dan ik heb beweerd. Ik had de laatste tijd veel kunnen oefenen. Hoe dan ook, het was maar een halve leugen.

‘Voor wie schrijft u?’ vroeg ze. Het was goed te weten dat ze nog bij de tijd was.

‘Ik schrijf freelance, mevrouw. Ik heb het artikel nog niet verkocht.’

Ze leek daar een moment over na te denken. Ik verwachtte dat ze waarschijnlijk niet wilde meewerken, maar toen zei ze: ‘U kunt bij me langskomen als u wilt. Ik praat niet graag over de telefoon.’

Ze legde uit hoe ik bij haar appartement moest komen en zei dat ik om vier uur kon langskomen. ‘Het is lang geleden,’ zei ze voordat we het gesprek beëindigden. ‘Ik weet niet hoeveel ik me kan herinneren.’

‘U kunt alleen uw best doen, mevrouw Cacciatore. Meer kan ik niet vragen.’

Ik had nog wat tijd te doden en zag dat een personeelslid van de 7-Eleven me vanachter de ruit argwanend bekeek. Ik verliet het parkeerterrein en reed rond tot ik een Barnes & Noble vond. Ik ging ervan uit dat ik vroeg of laat een boekenwinkel van hen zou tegenkomen. Heeft iemand daar onderzoek naar gedaan? Hoeveel kilometer je in elke richting kunt rijden voordat je een Barnes & Noble of Starbucks of beide tegenkomt? Ik was in elk geval blij met een ijsthee en de comfortabele leren stoel waarin ik kon wachten terwijl ik de New York Times van die dag doorbladerde.

Na een paar minuten kreeg het onbehaaglijke gevoel dat in de periferie van mijn bewustzijn was gesijpeld mijn volledige aandacht. Ik voelde ogen op me gericht. Ik verschoof in mijn stoel, maar keek niet op van de krant. Een moment later legde ik de krant neer en rekte me uit, nonchalant om me heen kijkend. Links van mij las een man in de afdeling mysterie de ach-terkaft van een pocket; een potige kerel met een zonnebril, zo hoekig en solide als een leiplaat, honkbalpetje op een geschoren hoofd, olijfbruin bomberjack en schone, gestreken spijkerbroek. Hij droeg zware zwarte laarzen. Hij keek op en zag dat ik naar hem keek. Zag ik daar een heel flauwe glimlach? Hij zette het boek terug op de plank, draaide mij zijn rug toe en liep weg. Iets in zijn gezicht stond me niet aan. Er hing een kille kwaad-aardigheid om hem heen.

Het was niet alleen een enge kerel die me aanstaarde. Hij kwam me bekend voor. Alsof ik hem eerder had gezien. O, shit, schoot het door me heen: was het dezelfde man die ik in de ondergrondse had gezien?

Mijn hart ging tekeer. Ik nam mijn ijsthee en verliet de winkel zo snel ik kon zonder te rennen. Het honkbalpetje en de zonnebril maakten het moeilijk om te zien of het om dezelfde man ging. Terug in de Jeep probeerde ik op adem te komen, terwijl ik in mijn achteruitkijkspiegel de deur in de gaten hield. Zou hij me achterna komen? Ik herinnerde me opeens mijn gesprek met Zelda over de man die mij had gezocht. Ook wat Jake had gezegd en zelfs de rechercheur had gesuggereerd flitste door mij heen: dat iemand me misschien had gevolgd om bij Christian Luna te komen – en dat ze me misschien nog steeds volgden. Ik viste de Nokia uit mijn jaszak en belde Zelda.

‘Fiveroseswatkanikvoorudoen?’ antwoordde ze. Haar stem klonk nors en omfloerst, zoals altijd.

‘Met Ridley.’

‘Wil je een pizza?’

‘Nee. Zelda, weet je nog dat je me hebt verteld dat iemand mij zocht? Hoe zag hij eruit?’ Op de achtergrond hoorde ik de geluiden van het restaurant, het ka-tjing! van de kassa. Ondertussen hield ik in mijn achteruitkijkspiegel de deur van de winkel in de gaten.

‘Ach,’ verzuchtte ze. ‘Moet ik zoiets onthouden? Zie ik eruit als Einstein soms?’

‘Zelda. Het is belangrijk.’ Ik wist dat ze zich elk detail over de man kon herinneren als ze dat wilde. Ze wilde er alleen geen moeite voor doen. Praten was niet haar favoriete bezigheid.

‘Hij zag er gevaarlijk uit. Zo zag hij eruit.’

‘Was het een middelgrote oudere man, donker haar, donkere ogen, honkbalpetje?’ vroeg ik, in de hoop dat zij ‘ja’ zou zeggen en ik kon denken dat Christian Luna naar mij had gevraagd, zodat ik de skinhead in Barnes & Noble kon vergeten, mijn angst kon toeschrijven aan paranoia.

‘Neeneeneenee. Dat is ’m niet.’ Ik wachtte op een nadere beschrijving, maar die bleef uit. ‘Twaalf vijfenvijftig,’ hoorde ik. Ka-tjing! ‘Uw wisselgeld. Fijne dag nog.’

‘Zelda,’ zei ik.

Ze slaakte een zucht. ‘Grote kerel. Kaal – je weet wel, geschoren kop. Het was een stuk geteisem, dat kan ik je wel vertellen. Ridley, zit je in de problemen?’

De moed zonk mij in de schoenen. ‘Ik weet het niet,’ zei ik.

‘Ik wil geen problemen in mijn flat,’ gebood ze streng.

‘Oké. Dag, Zelda.’

Ik beëindigde het gesprek en zakte onderuit in de bestuurdersstoel, nog steeds de deur in de gaten houdend. Als hij achter mij aan kwam, dan... weet ik veel. Dan was ik erbij? Ik ving een glimp van mezelf op in de zijspiegels omdat ik die niet goed had afgesteld. Ik zag er dom uit, met wijd opengesperde ogen als een verschrikt paard, ineengedoken, kauwend op het uiteinde van mijn rietje. ‘Je bent paranoïde,’ zei ik tegen mijn spiegelbeeld. Maar toen ik om mezelf wilde lachen, zag ik hem uit de dubbele deur komen en rondkijken op het parkeerterrein alsof hij iets zocht. Ik kon niet zien of het de man uit de ondergrondse was. Ze leken op elkaar, maar dat zei nog niets. Hij draaide zich om, liet mijn Jeep links liggen en verdween te midden van de vele mensen die van en naar de winkel liepen. Ik startte snel de Jeep terwijl hij niet keek en verliet het parkeerterrein. Na een tijdje rond te hebben gereden, beverig en verward door de adrenaline, had ik mezelf ervan overtuigd dat niemand me volgde en begaf mij op weg naar Maria Cacciatore.

18

Het zal wel onrealistisch van mij zijn geweest, maar terwijl ik rondreed bleef ik uitkijken naar de Firebird, met een hart waarin hoop en argwaan met elkaar streden. Ik fantaseerde over hoe Jake mij kon hebben opgespoord. Hij kon me volgen in een ander voertuig, niet de Firebird, om me te beschermen tegen wie me ook mocht volgen. Misschien kon hij het gebruik van mijn creditcard natrekken; dan zou hij weten dat ik een auto had gehuurd, een mobieltje had gekocht in New Jersey, een betaling had gedaan bij Barnes & Noble. Privédetectives konden zoiets toch achterhalen? Maar goed, ik zat me gewoon als een malloot aan te stellen.

Ik zag Jake weer in gedachten en onze nachten samen stonden me weer helder voor de geest. Waar hij verder ook over had gelogen of wat hij nog meer mocht hebben verzwegen, dát was echt geweest. Je kon dat soort intimiteit niet veinzen. Of wel? Klinkt het alsof ik mezelf voor de gek hield? Normaal gesproken stap ik al op bij de minste geringste hint van oneerlijkheid. Maar in mijn nieuwe wereld voelde ik me als Alice in Wonderland. Alles had iets vreemds en de normale regels leken niet meer te gelden.

Toen ik bij het adres kwam dat Maria me via de telefoon had doorgegeven, parkeerde ik de auto en keek verontrust in mijn achteruitkijkspiegel in afwachting van de psychopaat uit de ondergrondse en Barnes & Noble. Ik zag niemand en moest toen een beetje om mezelf lachen. Ik begon écht paranoïde te worden. Er liepen miljoenen potige kerels met een geschoren hoofd rond en ik had absoluut geen reden om aan te nemen dat de man met wie Zelda had gesproken, de man die ik in de ondergrondse had gezien en de Barnes & Noble-freak een en dezelfde persoon waren. Het was zelfs ronduit belachelijk. Toch?

Ik liep over een galerij en keek naar de getallen op de deuren. Toen ik bij appartement vier kwam, klopte ik. Het bleef lang stil binnen en ik vroeg mij af of Maria Cacciatore van gedachten was veranderd. Ik klopte opnieuw.

‘Even geduld... allemachtig,’ riep een gedempte stem van binnen. ‘Ik kom eraan.’

Ik hoorde een toilet doortrekken, toen water lopen, toen zware voetstappen op de vloer. De deur zwaaide open en voor mij stond een fronsende ronde vrouw in een helderblauwe muumuu (zo’n bontgekleurde Ha-waïaanse jurk) met bijpassende hoofddoek.

‘Mevrouw Cacciatore?’

Ze keek naar mijn gezicht. Haar frons verdween en werd vervangen door een blik van ontzag. ‘Heilige Jezus, Maria en Jozef.’ Ze deed een stap achteruit.

Ik keek achter me om te zien wat zij had gezien, maar toen ik me weer omkeerde stond ze me nog altijd aan te staren.

‘Ik ben blij dat je eerst hebt gebeld,’ zei ze. ‘Anders had je me een hartaanval bezorgd.’

Ze deed een stap opzij en ik liep het appartement in. Ze hield haar ogen op me gericht.

‘Ik begrijp het niet,’ zei ik, hoewel ik precies dacht te weten waar ze het over had.

‘Je moet het toch weten,’ zei ze. ‘Je lijkt sprekend op haar. Als twee druppels water.’

Toen ze de deur sloot, werd het in de kamer bijna helemaal donker. Voor de ramen hingen gordijnen van rood fluweel en het licht dat erdoorheen scheen liet de kamer baden in de kleur van bloed. Overal stonden pilaarkaarsen in glazen houders, beschilderd met heiligen – je weet wel, het soort dat je in elke bodega in de stad tegenkomt. In de hoek van de kamer stond een tafel bedekt met een zwart kleed. Ook dat zag er rood uit. Alles in de kamer, zelfs mijn eigen handen. Aan weerszijden van de tafel stond een stoel en er lag een stapel tarotkaarten met nog een kaars erbovenop. Windorgels hingen aan het plafond, maar zwegen in de stille warmte van de kamer. Ergens brandde muskusachtige wierook; de scherpe geur deed mij onwillekeurig de neus optrekken.

‘Wil je dat ik die wierook doof? Sommigen van mijn klanten hebben er last van.’

‘Nee, geeft niet,’ zei ik, nog om mij heen kijkend, de ruimte in mij opnemend. ‘Mevrouw Cacciatore...’

‘Zeg maar Madame Maria, schat. Dat doet iedereen. Of gewoon Madame.’

‘Oookééé,’ zei ik traag.

‘Nou,’ zei ze, terwijl ze met een diepe zucht op de bank ging zitten. Haar muumuu golfde om haar heen. Ze fatsoeneerde haar hoofddoek. Mijn ogen waren gewend geraakt aan het schemerlicht en ik zag dat ze nog steeds haar ogen niet van me kon afhouden. ‘Waarom heb je tegen mij gelogen, Jessie? Waarom zou je liegen tegen een oude vrouw die nog je luiers heeft verschoond?’ Ze tikte naast haar op de bank en ik ging zitten.

‘Ik heb niet gelogen. Niet over mijn naam. Ik ben Jessie niet. Ik heet Ridley Jones.’

Ze knikte. ‘Je bent gekomen om meer over je moeder te weten te komen. Je wilt weten wat er met haar is gebeurd.’ Madame Maria zei dit alsof ze een orakel had geraadpleegd, hoewel ik het haar al met zoveel bewoordingen had verteld.

‘Ik wil meer te weten komen over Teresa Elizabeth Stone,’ zei ik koppig. Het is lastig als mensen denken dat je iemand anders bent. Ze noemen je bij een naam die je niet hebt, verwijzen naar ouders die je nooit hebt ontmoet. Ze zijn zeker van hun zaak, net zo zeker als jij. En dat vertroebelt je geest. Het is verwarrend. Er was nog steeds geen hard bewijs dat ik Jessie Stone was. En eerlijk gezegd, zelfs als ik Jessie was geweest, was ik haar nu niet meer. Ik was Ridley Jones. Dat was mijn identiteit en die wilde ik vasthouden.

‘Goed,’ zei ze op moederlijke, begrijpende toon. ‘Ridley. Vertel. Wat is er gaande?’

Ik keek om me heen. ‘Weet u dat dan niet, Madame?’

‘Hé, zo kan-ie wel weer,’ zei ze met een glimlach. ‘Een oude dame moet ook in haar onderhoud voorzien. En ik lees alleen de kaarten. Mensen hebben advies nodig in het leven, iemand met wie ze hun problemen kunnen bespreken, iemand die ze een goede afloop voorspelt. Is dat ook niet de reden waarom jíj bent gekomen?’

Ik antwoordde Maria niet, speelde met de gedachte op te staan en te vertrekken. Maar de oude dame had iets wat me aanstond, ondanks (of misschien wel dankzij) haar pseudo-mysticisme. Ze had een krachtig gelaat, gerimpeld en verzakkend rond haar kaaklijn en ogen. Haar lichaam zag er zacht en verwelkomend uit, alsof een heleboel mensen troost in haar armen hadden gevonden. Ik voelde me veilig in haar vreemde kamertje. Dus vertelde ik haar mijn verhaal. Anders als met rechercheur Salvo, verzweeg ik niets. Zoals je kunt zien was er niet veel nodig om me mijn hart te laten luchten. Ik ben nooit zo goed in het bewaren van geheimen.

Er ontsnapte een diepe zucht aan haar lippen toen ik alles had verteld. ‘Jij kan wel een kop thee gebruiken.’

Ze stond op en liep naar de compacte keuken recht tegenover de bank. Ze liet kraanwater in een kop lopen, hing er een theezakje in en zette hem in de magnetron. Terwijl de magnetron zoemde, kwam ze naar me toe en legde een hand op de zijkant van mijn gezicht.

‘Het lijkt vast alsof je hoofd elk moment kan ontploffen, Ridley.’ Haar sympathie deed me bijna in tranen uitbarsten, maar ik wist me te beheersen. Ik waardeerde het dat ze me bewust ‘Ridley’ noemde en geen ‘Jessie’.

De magnetron piepte. Ze haalde de kop eruit, deed er een beetje melk en honing in en zette de thee voor mij neer. ‘Je moeder – sorry, ik bedoel Teresa – was een goed meisje,’ zei Maria, terwijl ze weer ging zitten. ‘Ze maakte alleen de fout een relatie te beginnen met die mislukkeling Christian Luna. Zodra ik hem zag, wist ik dat hij haar slecht zou behandelen. Dat was haar karma: ze viel altijd op de verkeerde mannen. Sommigen waren rijk, anderen arm, sommigen knap, anderen lelijk. Maar ze hadden allemaal één ding gemeen: ze waren niet de juiste man voor haar.’ Ze keek me aan, alsof ze bang was dat haar woorden me hadden gekwetst. Ik schudde mijn hoofd om aan te geven dat het niets gaf, dat ze moest zeggen wat ze voelde.

‘Nou ja, misschien moet ik niet zo hard oordelen over Christian Luna,’ zei ze bedachtzaam, met een flauw glimlachje. Ze raakte opnieuw mijn gezicht aan. ‘Zonder hem zou er misschien geen Jessie zijn geweest. En dat kind was de liefde van Teresa’s leven. Haar hele wereld draaide om dat meisje.’ Ze zweeg even en legde een hand op haar borst. ‘Hoe dan ook, je zegt dat hij dood is. En ik kan beter niet kwaadspreken over de doden.’

‘Hij zei dat hij Teresa niet heeft vermoord. Gelooft u dat?’

‘Ik heb nooit geloofd dat hij haar had vermoord. Ik weet wel dat hij de schíjn tegen had. Ik bedoel, hij was die avond bij haar geweest, tierend en schreeuwend. Iederéén was er zeker van dat hij het had gedaan. Ook omdat hij spoorloos verdween en Jessie ontvoerd bleek te zijn. Maar Christian Luna was een lafaard. Je hebt lef nodig een vrouw te vermoorden en haar kind te ontvoeren. En hij wilde nooit verantwoordelijkheid dragen voor de zorg van Jessie. Niet echt. Waarom zou hij haar meenemen?’

‘Maar het gaat bij zoiets toch eigenlijk om macht? Je wilt iets wat je niet kunt krijgen omdat iemand zegt dat het niet meer van jou is.’

Ze haalde haar schouders op. ‘Misschien. Maar ik zag het niet in hem. Hij schreeuwde altijd, gaf Teresa misschien een paar klappen. Hij brak de arm van Jessie, maar dat was een ongeluk. Hij was er niet de persoon naar de moeder van zijn eigen kind te vermoorden.’ Ze schudde haar hoofd. ‘Nee. Ik heb nooit geloofd dat hij de dader was.’

‘Wie dan wel?’

‘Ik weet het niet,’ zei ze. ‘Maar één ding weet ik wel: Jessie was dat jaar niet het enige kind dat verdween in die buurt.’

Ik keek haar aan.

‘Jazeker,’ ging ze verder. ‘In de maanden erna heb ik drie keer op het nieuws gehoord dat er weer een kind werd vermist. In de loop der jaren verdwenen er nog meer.’

‘Zijn de ouders vermoord?’ vroeg ik.

Ze tuurde peinzend voor zich uit. ‘Ik geloof het niet. Niet dat ik me kan herinneren.’

‘Wat is er dan gebeurd?’ Ik ging rechtop zitten. ‘Ik bedoel, de media moeten er toch bovenop hebben gezeten?’

‘Niet echt. Het was niet zoals tegenwoordig. In die tijd hoorde je zulke verhalen eigenlijk niet. Het idee dat pedofielen kinderen ontvoeren, seriemoordenaars... mensen wisten daar niet veel van, wílden het ook niet weten. Plus, het ging alleen om kinderen uit de projecten, woningen voor lage inkomens. Het leek er niet op dat er kinderen van rijke mensen uit huis werden gestolen.’

‘Ja,’ zei ik, niet wetend wat ik anders moest zeggen. De informatie kwam om een aantal redenen hard bij mij aan. Allereerst verleende het Christian Luna’s verhaal een zekere geloofwaardigheid, en als hij de waarheid had verteld toen hij zei dat hij Teresa niet had vermoord, had hij misschien ook de waarheid verteld over mij. Ten tweede, als Jessie behoorde tot de ontvoerde kinderen uit de buurt – en als ik werkelijk Jessie wás – welke implicaties had dat dan? Hoe was ik vanaf daar hier terechtgekomen?

Opeens begonnen de windorgels aan het plafond te rinkelen. Er hingen er heel wat en elk windorgel bracht tonen in verschillende octaven ten gehore. Het geluid klonk tegelijk spookachtig en alarmerend. Madame Maria sprong op van de bank.

‘Maak je niet ongerust,’ zei ze luid, toen ze achter het tafelblad stapte dat de keuken van de rest van de kamer scheidde. ‘Ik heb de timer van mijn ventilator zo ingesteld dat hij elk uur begint te draaien. Dan weet ik wanneer een sessie is afgelopen.’ Ze verdween even uit het zicht en de ventilator, opgehangen in een hoek van het plafond, vertraagde. De windorgels begonnen zachter te tinkelen. Ik voelde mij prikkelbaar, gespannen, zodat ik opstond om te vertrekken. Ik haalde een visitekaartje uit mijn zak en gaf het aan Madame Maria.

‘Ik vind het erg voor je,’ zei ze, toen ze het kaartje aanpakte en in haar muumuu opborg.

‘Wat vindt u erg?’

‘Alles wat je hebt moeten doorstaan. Het lijkt zo oneerlijk.’ Ze zag er bedroefd uit, ouder dan toen ik was binnengekomen.

Ik haalde mijn schouders op. ‘Het leven is niet eerlijk,’ zei ik. Maar dat waren niet mijn woorden. Het waren die van mijn moeder. Ik had het haar in de loop der jaren talloze malen horen zeggen. Ik geloofde zelf dat het leven wel eerlijk was. Nou, niet exact eerlijk, wel in evenwicht. Yin en yang. Goed en kwaad. Juist en fout. Zoet en bitter. Het een kon niet bestaan zonder het ander. Als het leven slecht is, weet je dat het beter wordt. Als het leven goed is, weet je dat het slechter wordt. Als dat niet eerlijk is, weet ik het niet meer.

Ze knikte. ‘Hé, zal ik nog de kaarten leggen voordat je gaat?’

‘Nee, bedankt,’ zei ik met een glimlach. Ik wist niet of ik wel wilde weten wat de kaarten mij zouden vertellen. ‘Bel me, goed? Als u nog iets te binnen schiet.’

Ze knikte opnieuw en het leek alsof ze iets wilde zeggen. Ik wachtte. ‘Weet je,’ begon ze aarzelend, ‘Teresa ging altijd met Jessie naar de kliniek in Drew Street. Ze accepteerden haar verzekering en ze vond de arts vriendelijk. Misschien hebben zij haar medische dossiers bewaard. Little Angels heette het. Het staat er nog steeds.’

Ik keek haar niet-begrijpend aan.

‘Als je het ooit zeker wilt weten. Wie weet hebben ze haar gebitsgegevens of vingerafdrukken.’

Ze bedoelde: als ik zeker wilde weten of ik Jessie was of niet. Beide ouders van Jessie waren dood en ze beschouwde dat als de enige manier om erachter te komen. Toen spreidde ze haar armen en omhelsde me. Haar armen waren net zo warm en zacht als ik ze me had voorgesteld.

‘Bedankt,’ zei ik, terwijl ik me losmaakte uit de omhelzing. Ik draaide me om en liep weg.

‘Wees voorzichtig, Jessie,’ zei ze zacht toen ze de deur sloot. Volgens mij wilde ze niet dat ik het hoorde. Was dat maar zo.

19

‘Wist u dat er in 1972 nog drie kinderen uit deze buurt zijn ontvoerd?’ vroeg ik aan rechercheur Salvo.

Ik zat in mijn gehuurde Jeep op het parkeerterrein van de openbare bibliotheek van Hackettstown. Na meer dan twee uur voor het microficheapparaat te hebben gezeten was ik uit het gebouw gewerkt door een bibliothecaresse die naar huis wilde. Ze had me net voor sluitingstijd binnengelaten en ik mocht blijven tot ze haar werk voor die avond had afgerond. Uiteindelijk had zij de verlichting uitgedaan en me verteld dat het tijd was te gaan. Nu had ik hoofdpijn (ja, alweer) – waarschijnlijk van al dat getuur. Het was donker en ik was moe, maar ik pepte mezelf op met een frappuccino. Het was koud buiten en het duurde even voordat het warm werd in de auto. Ik kon mijn adem zien.

‘En dan bedoel ik letterlijk binnen een straal van acht kilometer,’ voegde ik eraan toe om het te benadrukken toen hij niets zei.

Hij bleef zwijgen aan de andere kant van de lijn. Toen: ‘Ik zie niet in wat dit met jouw zaak te maken heeft, Ridley. Je hebt het over iets wat dertig jaar geleden in een andere staat is gebeurd.’

Nu viel ik stil. Het had mij zo belangrijk geleken toen ik in de nephouten studienis van de bibliotheek had gezeten. Vier kinderen, onder wie Jessie Stone, waren dat jaar allemaal verdwenen uit goedkope woningen in Hackettstown en omgeving. Twee jongens, allebei drie jaar oud; twee meisjes, de één amper negen maanden en de ander, Jessie, nog geen twee. Lichte huid, de een blond, de ander roodharig, twee brunettes. Geen van de zaken was ooit opgelost. Ik had uitvoerige aantekeningen gemaakt. Nu dacht ik: waarom heb ik hem gebeld? Mischien omdat ik niemand anders kon bellen... niet hierover.

‘Weet je wat agenten nog irritanter vinden dan privédetectives? Burgers die voor privédetective spelen.’

‘Misschien houdt het verband met de moord op Christian Luna,’ opperde ik. Het klonk nu ongeloofwaardig, zelfs amateuristisch in mijn oren.

‘Hoe bedoel je? Dat hij er misschien meer van wist?’

‘Precies.’

‘Ridley, als hij iets had geweten dat hem zou vrijpleiten van de moord op zijn vrouw, denk je dan niet dat hij dat dertig jaar geleden al zou hebben verteld in plaats van de rest van zijn leven op de vlucht te blijven?’

Ik zei niets. Hij had gelijk.

‘Waar ben je?’

‘In Jersey.’

‘Ga terug naar huis, oké?’ Hij sloeg nu een vriendelijke toon aan. ‘Ik zal ernaar kijken. Ik beloof het.’ Ik kon niet horen of hij me uit de hoogte behandelde of niet. Hij had zo’n stem die van nature neerbuigend klonk.

‘O,’ zei hij, ‘en nog wat. Die vriend van je? Pardon, die man van wie je nooit hebt gehoord?’

‘Ja?’

‘Die blijkt een nieuw adres te hebben. Raad eens? Hij woont in jouw flatgebouw.’

‘Krijg nou wat,’ zei ik. Ik vond mezelf vrij koel klinken, maar ik voelde die misselijkmakende vrees die je altijd in je maag voelde als je als kind werd betrapt op een leugen. Bang, lamgeslagen, mond vol tanden. Sterk geneigd opnieuw te liegen als je in het nauw werd gedreven.

‘En raad nog eens?’ Hij kon de glimlach in zijn stem nauwelijks verhullen. ‘Hij zegt dat hij gisteravond in Riverdale was, in een bar waar hij graag rondhangt. Jimmy’s Bronx Café. Op weg naar huis is hij iets gaan eten bij een pizzeria in Riverdale. Maar hij heeft niets gezien of gehoord in het park. En hij heeft ook nog nooit van jou gehoord.’

‘Hmm.’ Ik besloot mijn reactie simpel te houden. ‘Ach ja, zo gaat dat in de stad. Je kunt jarenlang naast iemand wonen zonder te weten hoe iemand heet.’

‘Het is wel heel toevallig, vind je niet?’

‘Dat is het zeker.’

‘Ik geloof alleen niet in toeval.’ Zijn stem vervlakte. ‘Kom terug naar de stad, Ridley. Ik heb zo’n gevoel dat jij en ik nog eens met elkaar moeten praten.’

‘Ik heb een advocaat,’ wist ik zwak uit te brengen.

‘Ja, dat weet ik,’ zei rechercheur Salvo. ‘Hij heeft contact met me opgenomen. Je kent me nog niet zo goed, Ridley. Misschien denk je dat ik me geïntimideerd voel door Alexander Harriman. Ik verzeker je: je hebt het mis. Ga terug naar huis.’

En ik gíng terug naar de stad, maar hield de Jeep bij me. Ik parkeerde hem in dezelfde garage waar Jake zijn auto parkeerde. Het viel me op dat de Firebird was verdwenen.

Ik had een heleboel nieuwe informatie maar niet de denkkracht om het te verwerken. Het voelde vreemd terug te komen bij mijn appartement, alsof het niet echt meer van mij was. Alle herinneringen die er rondhingen waren geesten uit het leven van iemand anders, een dwaas en lichtzinnig iemand. Even dacht ik erover me om te draaien en opnieuw in de Jeep te stappen. Ergens naartoe te rijden, ergens hiervandaan. Maar ik was te moe. De pizzeria was gesloten en de straat lag er verlaten bij. Ik sleepte mezelf de trap op en mijn appartement in.

En daar zag ik hem, wachtend op mij. Vanzelfsprekend. Ergens wist ik dat hij dat zou doen, zou ik teleurgesteld zijn geweest als hij het niet had gedaan. De lamp naast de bank brandde en hij lag naar het plafond te staren. Toen ik binnenkwam, stond hij op. Hij zag er zo opgelucht uit dat hij bijna flauw leek te vallen.

‘Hoe ben je binnengekomen?’ vroeg ik.

‘Je hebt vanmorgen je sleutels achtergelaten.’ Dat was waar. Toen ik eerder was vertrokken, had ik mijn eigen sleutels niet kunnen vinden zodat ik de sleutels had gepakt die Zack van mij moest inleveren.

Iedereen met gezond verstand zou hem op afstand hebben gehouden, hem hebben gevraagd te vertrekken, maar ik denk dat al afdoende is bewezen dat mijn gezonde verstand ver te zoeken was. Hij kwam snel naar me toe en trok me tegen zich aan. Ik sloeg mijn armen om hem heen en hield hem stevig vast. Hij was zo sterk, en dat voelde goed omdat ik opeens nauwelijks meer de kracht bezat om zelfs nog te staan. Ik voelde de harde, strakke spieren van zijn bovenarmen, van zijn dijbenen. Mijn hart klopte op volle toeren in mijn borst. Ik kon niet dicht genoeg bij hem zijn.

‘Godallemachtig,’ zei hij met een zucht in mijn haar. ‘Volgens mij heb ik me nog nooit zo veel zorgen gemaakt om iemand als vanavond om jou.’

Ik keek op naar zijn gezicht. Daar had je weer die droefheid die ik eerder had gezien en ik dacht aan wat rechercheur Salvo me had verteld. Er school een merkwaardige kwetsbaarheid in zijn gelaatstrekken, alsof hij niet gewend was beheerst te worden door zijn emoties en terugschrok voor hoe het voelde. Hij bracht een hand naar mijn gezicht. Zijn aanraking was teder, hoewel zijn handen ruw aanvoelden.

‘Er zijn heel veel dingen die je over mij moet weten,’ zei hij zacht, voor de tweede keer sinds we elkaar hadden ontmoet. Ditmaal was ik bereid te luisteren.

‘Weet ik,’ antwoordde ik. ‘Laten we beginnen met je naam.’

..

Het enige wat je voor iemand kan doen die je een verhaal als dat van Jake vertelt, is stil zijn. Stil zijn en aandachtig luisteren. We zaten op mijn bank. Ik met mijn benen over zijn schoot. Hij sprak heel zacht, keek nauwelijks naar mij, behalve met vluchtige, verlegen blikken. Zijn stem haperde alsof hij het verhaal niet vaak had verteld. En toen hij was uitgesproken, had ik het gevoel dat hij me iets had toevertrouwd. Iets wat ik moest vasthouden, bewaren en beschermen. Het schiep een band tussen ons.

‘Het grappige is dat ik me haar herinner. Ik kan me mijn moeder herinneren. Of misschien heb ik haar alleen gedroomd. Maar ik herinner me hoe het voelde om liefde te krijgen, beschermd te worden, ’s avonds te worden ingestopt. Misschien is dat de reden waarom ik niet verknipter ben geworden dan ik al ben.’

Harley Jacobsen begon zichzelf Jake te noemen in zijn eerste pleeggezin. Harley was een kind, een jongetje dat soms in bed plaste en een versleten knuffel van Winnie de Poeh ronddroeg, het laatste overblijfsel van zijn vorige leven als kind. Harley was iemand die zichzelf niet kon verdedigen tegen twee pleegbroers die groter waren dan hij en gemener, boosaardiger dan wolven. Jake vocht terug waar Harley zou hebben gehuild en in elkaar zijn gedoken. Jake was niet bang; hij was kwaad. En hij vocht als een bezetene, gebruikte al zijn spierkracht en al zijn wilskracht. Hij moest wel omdat hij klein was, omdat hij alles moest geven om zich staande te houden tegenover mensen die groter waren dan hij. Op een dag, toen zijn twee pleegbroers hem in het achtertuintje van hun woning in New Jersey begonnen te treiteren, besloot Harley, na maanden in elkaar geslagen en uitgescholden te zijn, te verdwijnen en pakte Jake een grote, scherpe stok. Toen de oudste van de twee jongens hem wilde grijpen, duwde Jake de stok in zijn oog.

‘Ik kan hem nog horen gillen,’ zei Jake. ‘Het maakt me nu verdrietig. Maar toen klonk het als het geluid van de overwinning. Het was het geluid dat me vertelde dat ik niet langer iemands slachtoffer hoefde te zijn.’

Hij werd uiteraard uit dat pleeggezin gehaald en bestempeld als moeilijk opvoedbaar, gestoord. Eén psychiater noteerde in zijn jeugddossier, dat Jake later had ingekeken, dat hij leed aan een dissociatieve stoornis omdat hij zich Jake was gaan noemen.

‘Maar het was geen dissociatie. Ik wist wie ik was. Ik had alleen door dat ik heel snel heel hard moest worden omdat ik anders niet kon overleven. Als zevenjarige vond ik Harley de naam van een kind. Jake, dat ik had afgeleid van de eerste lettergreep van mijn achternaam, was de naam van een man. Ik wist dat ik dat moest zijn.’

De rest van zijn jeugd zou je een waar mishandelingscircus kunnen noemen. In één pleeggezin moest hij in een slaapzak onder een kinderbedje slapen. ‘Ze noemden het een stapelbed,’ zei hij met een scherp lachje. In dat pleeggezin kreeg hij drie maanden lang alleen boterhammen met kaas te eten. ‘Eigenlijk niet slecht. Achteraf gezien was dat waarschijnlijk het beste pleeggezin van allemaal. Niemand viel me lastig.’ Uiteindelijk werd hij opnieuw overgedragen aan de jeugdzorg omdat hij in bed bleef plassen en vaak ziek was, met verkoudheid na verkoudheid. De mishandeling die hij moest doorstaan in daaropvolgende pleeggezinnen varieerde van verwaarlozing tot fysiek geweld, en hij had over heel zijn lichaam de littekens om het te bewijzen. Zo was er de pleegmoeder die hem liet knielen op de glasscherven van een raam dat hij had gebroken toen hij in de tuin voetbalde. En de man die hem brandde met een sigaret toen hij ontdekte dat Jake het laatste pak melk had leeggedronken. Hij raakte op school bijna elke week verwikkeld in gevechten, met messen of blote vuisten.

‘Mijn “dienstplicht” in pleeggezinnen eindigde op mijn veertiende,’ zei hij, naar me opkijkend. Ik keek hem even diep in de ogen en hij leek er te vinden wat hij nodig had. Ik werd verscheurd door wat hij vertelde, aan flarden gereten. Ik wilde in zijn huid kruipen en hem op celniveau troosten, elke herinnering aan zijn lijden uitwissen. Maar dat kun je natuurlijk nooit voor iemand doen, en het is dwaas te denken dat je het wel kunt. Hij leek bovendien ongeschonden, niet stuk geslagen. Een man die door het vuur was gegaan, het had overleefd en zijn eigen wonden had geheeld. Hij was sterk.

‘Mijn pleegvader, die Ben Wright heette, heeft op me geschoten. Hij leek in het begin oké. Ik bedoel, echt een heel aardige kerel. Hij nam me mee naar een paar honkbalwedstrijden in het Yankee Stadion. Zijn vrouw, Janet, was te gek, heel mooi. Ik was hun enige pleegkind. Alles ging een tijdlang heel goed.

Ik was inmiddels al groot. Ik bedoel, gespierd. Ik trainde elke dag. Dat diende een aantal doeleinden. Ik had een uitlaatklep voor mijn woede, hoewel ik me daar destijds niet echt van bewust was. En ik ging eruitzien als een harde jongen. Mensen bleven bij me uit de buurt. Ik moet op een zestien- of zeventienjarige hebben geleken. Ik had toen al een paar tatoeages; een aantal onprettig ogende littekens. Mensen solden niet meer met me. Ik denk dat mijn hele houding uitstraalde: blijf uit mijn buurt. De keerzijde was natuurlijk dat ik niet zo snel bevriend raakte met mensen.

Toen werd Janet zwanger. Ik dacht: Geweldig, nu kom ik op straat te staan! Maar zij zei nee, ik mocht zo lang blijven als ik wilde.

Maar weet je, volgens mij was Ben onvruchtbaar. Alleen wist Janet dat niet. Ze was vreemdgegaan en zwanger geraakt. Ben sloeg op tilt. Haalde het in zijn hoofd dat ík haar zwanger had gemaakt.’

‘Je was veertien,’ zei ik.

Hij lachte humorloos. ‘Ja, dat weet ik.

Ik werd op een nacht wakker toen Ben met een geweer tegen mijn hoofd tikte. Hij zegt: “Heb je mijn vrouw geneukt, schoft?” Ik zeg: “Nee, Ben. Dat zou ik nooit doen.”

Ik weet nog dat ik me op dat moment heel verdrietig voelde, niet zozeer bang. Want tot dan toe was niemand zo aardig tegen mij geweest als Ben. En het voelde rot dat hij kon denken dat ik hem zoiets zou aandoen. Ik zei tegen hem: “Stuur me niet weg. Ik heb het hier naar mijn zin.” Het leek me zo oneerlijk. Ze hadden me vriendelijk behandeld. Ik had me daardoor ook beter gedragen. Ik deed het goed op school, haalde prima cijfers, en toch ging alles weer naar de verdommenis.

Hoe dan ook, ik probeerde overeind te komen en hij schoot me in de schouder. Hij wilde me doodschieten, maar hij miste.’

De rest van zijn tienerjaren bracht hij door in een jongensweeshuis. En uitgerekend daar vond hij een mentor en een vriend. Een hulpverlener die Arnie Coel heette.

‘Hij leerde me mijn demonen onder ogen te komen, mijn woede op gezonde manieren te uiten. Ik moest van hem een dagboek bijhouden en alles wat ik erin had geschreven met hem bespreken. Hij bracht me de liefde voor kunst bij, moedigde me aan mijn creatieve kant te ontwikkelen. Toen ik interesse toonde voor cursussen metaalbewerking en beeldhouwen, betaalde hij die uit eigen zak. Hij was zelf ook opgegroeid in pleeggezinnen en opvanghuizen. En hij zei altijd: “Al behandelen mensen je als shit, en al voel je je soms shit, dat wil nog niet zeggen dat je shit bent. Je kunt iets van je leven maken. Je kunt je best doen om de wereld te verbeteren.”

Hij was degene die voorstelde dat ik bij het leger ging, zodat ze mijn opleiding konden betalen. Het was een harde leerschool, maar ik denk wel dat het voor mij de juiste keuze is geweest. Zonder die discipline was ik, na mijn vertrek uit het weeshuis, waarschijnlijk het verkeerde pad opgegaan. Dat zeggen ze toch vaak over soldaten: als ze niet in het leger zouden zitten, zouden ze in de gevangenis belanden? Toen mijn tijd erop zat, verhuisde ik naar de stad en ging strafrecht studeren aan het John Jay College. Ordehandhaving stond me wel aan, maar agent worden bij de nypd zag ik niet zitten.’

‘En daarom ben je privédetective geworden?’

Hij knikte, keek naar de vloer.

‘De politie is hier geweest,’ zei ik. ‘Een rechercheur heeft me alles verteld.’ En hij knikte opnieuw.

‘Waarom heb je het mij niet verteld?’ vroeg ik.

Hij haalde zijn schouders op. ‘Het zegt niets over mij. Mijn kunst zegt meer over mij. Hoe meer geld ik begon te verdienen met mijn sculpturen en meubels, hoe minder detectivewerk ik deed. Ik onderzocht vooral verzekeringsfraude, volgde een paar echtgenoten die hun vrouw bedrogen, deed wat werk voor de New Yorkse politie: mensen schaduwen die voorwaardelijk waren veroordeeld voor rijden onder invloed.’

Hij zweeg even, wreef in zijn ogen. Ik wist niet goed wat ik van dit antwoord moest vinden. Het leek onvolledig, een beetje vaag. Maar hij leek uitgeput door het vertellen van zijn levensverhaal en ik wilde nu niet bij hem aandringen op meer antwoorden. Betere antwoorden? Ik wilde nog een heleboel andere vragen stellen, maar dit leek niet het juiste moment. Ik dacht: Komt later wel.

‘Ik had het gevoel dat ik als privédetective onrecht kon herstellen en toch mijn eigen spelregels hanteren,’ ging hij verder toen ik niets zei. ‘Dus heb ik in 1997 een vergunning aangevraagd om het beroep van privédetective uit te oefenen. Maar het gaf me een ellendig gevoel. Je betrapt iemand die zijn vrouw bedriegt of een arme sloeber die de eindjes aan elkaar probeert te knopen door zwart te werken terwijl hij in de ziektewet loopt, en dan verwoest je zijn leven. Ik weet het niet. Misschien had ik een fantasiebeeld over het werk van een privédetective. Ik dacht dat ik die vaardigheden kon gebruiken om erachter te komen wat er met me was gebeurd, wat er met mijn ouders was gebeurd. Maar daar ben ik nooit echt verder mee gekomen.’

Hij zuchtte, keek naar het plafond. Ik zag de spanning in zijn schouders iets verlichten.

‘Ik bleef hecht bevriend met Arnie tot hij iets meer dan een jaar geleden overleed. Darmkanker. Hij spoorde me altijd aan uit te zoeken hoe het met mijn ouders zat. Maar toen hij overleed...’ Hij liet zijn stem wegsterven. Hij was uitgepraat; dat kon ik zien. Hij leunde achterover en keek me aan, alsof hij probeerde in te schatten wat zijn verhaal bij mij teweeg had gebracht. Hij keek ietwat onzeker, alsof hij bang was dat ik hem zou vragen te vertrekken. Ik kroop in zijn armen en zo bleven we elkaar lange tijd vasthouden. Ik hoorde zijn hart kloppen in zijn borstkas, en het geluid overspoelde me met een gevoel van dankbaarheid. Ondanks alles en iedereen die had geprobeerd het te breken, zelfs tot stoppen te dwingen, bleef het krachtig kloppen.

‘Sorry,’ zei hij na een tijdje. ‘Dit heb ik eigenlijk nog nooit allemaal aan iemand verteld. Behalve aan Arnie. Ik wilde je er niet mee belasten. Zeker niet nu je zelf zo veel moet verwerken.’

Ik ging rechtop zitten. ‘Ik ben sterker dan ik eruitzie,’ zei ik met een glimlach.

‘Je ziet er heel sterk uit,’ zei hij, mijn glimlach beantwoordend. Hij leek opgelucht. Hij wilde mijn haar strelen, maar ik pakte zijn hand en drukte die met de binnenkant tegen mijn mond. Ik kuste hem daar en hij sloot zijn ogen.

‘Bedankt,’ zei ik tegen hem.

Hij schudde zijn hoofd en fronste. ‘Voor wat?’

‘Dat je jezelf deelt met mij, dat je het mij hebt verteld.’

‘Ik...’ Hij zweeg. ‘Ik wil niet dat je medelijden met me hebt. Dat is niet de reden waarom ik het heb verteld.’

‘Geloof me, Jake’, zei ik, terwijl ik hem recht in de ogen keek. ‘Dat is wel het laatste wat ik voor je voel. Je bent een sterke man die verdomd slechte kaarten heeft gekregen in het leven en toch als winnaar uit de bus is gekomen. Ik bewonder je. Ik respecteer je. Ik heb géén medelijden met je.’

Als je iemand echt leert kennen, vallen al hun fysieke kenmerken weg. Je gaat je koesteren in hun energie, de geur van hun huid herkennen. Je ziet alleen de pit van de persoon, niet de bolster eromheen. Daarom kun je niet verliefd worden op schoonheid. Je kunt ernaar hunkeren, ermee dwepen, haar willen bezitten. Je kunt ervan houden met je ogen en je lichaam, maar niet met je hart. En dat is de reden waarom alle fysieke onvolkomenheden verdwijnen, irrelevant worden, zodra je je werkelijk verbonden voelt met iemands innerlijk.

Houden van mijn ex-vriendje Zack was, denk ik, nu ik erop terugkijk, een beslissing. Hij was knap, grappig, hij vertoonde de kenmerken die de meeste vrouwen begeerlijk vinden in een partner. Ik vond hem leuk. Hij was een goede vriend van mijn familie. Ik beslóót van hem te houden, een relatie aan te gaan. Het was een goed idee, toegejuicht door velen. Echter, verliefd worden op Jake was simpelweg... verliefd worden. Ik had geen keuze. Het gevoel van verliefdheid stroomde door me heen als een kolkende rivier, en als ik ertegen had gevochten, was ik wellicht verdronken.

Aan de manier waarop hij toen naar me keek, kon ik zien dat hij hetzelfde voelde, dezelfde machtige stroom. Hij zag míj, de glinsterende pit onder mijn bolster. Ik voelde dat hij me herkende. En ik was zo dankbaar, want ik wist niet eens of ik mezelf op dat moment zou hebben herkend. Begrijp mij goed, ik wist wie ik was. Ik wist alleen niet meer hoe ik haar moest noemen. Misschien is dat eigenlijk wat liefde is: elkaar gewoon zien. Elkaar zien voorbij de namen en alle uiterlijkheden die we gebruiken om onszelf te definiëren en van een etiket te voorzien. Het maakte niet uit of hij Harley of Jake was, of ik Ridley of Jessie was. Misschien had het nooit uitgemaakt.

Hij ging staan en trok me tegen zich aan, drukte zijn mond op de mijne. Na een moment werden we steeds gulziger. Er viel nog meer te vertellen, maar er waren geen woorden meer. Er was alleen die onverzadigbare lichamelijke behoefte. Ik liet me door hem meenemen naar zijn appartement; ik kon niet ontspannen in het mijne, niet met alle geesten uit mijn verleden die er rondhingen en toekeken. En in het grijze niemandsland van zijn appartement zonken we weg in een oceaan van warmte en genot, alles gevend en niets vragend, maar niettemin met een bevredigd gevoel.

20

De volgende morgen bereidde Jake het zondagse ontbijt: flensjes met aardbeienjam omdat hij geen siroop meer had, en geurige, sterke koppen koffie. We aten in bed en ik bracht hem op de hoogte van de vorige dag. Ik kon moeilijk geloven dat ik Christian Luna nog geen achtenveertig uur eerder had zien sterven. Ik vertelde hem over rechercheur Salvo, Madame Maria en wat ik in de bibliotheek had ontdekt.

‘De partner van rechercheur Salvo kwam een praatje met me maken en ik werd uiteindelijk meegenomen naar het bureau,’ zei Jake. ‘Ik was waarschijnlijk niet zo behulpzaam als jij. Maar na een paar uur lieten ze me gaan. Ik kreeg het gevoel dat ze me langer hadden willen vasthouden. Ze hebben wel mijn auto in beslag genomen.’

‘Hij zei dat ze je gesproken hadden.’

‘Wanneer?’

‘Ik belde Salvo om hem te vertellen over de vermiste kinderen in Hackettstown.’

‘Waarom heb je dat gedaan?’ vroeg hij, en even dacht ik iets meer dan nieuwsgierigheid in zijn stem te horen. Was het bezorgdheid?

‘Weet ik niet.’ Ik haalde nadenkend mijn schouders op. Ik wist het zelf ook niet goed. ‘Ik had behoefte aan een bondgenoot.’ Toen voegde ik eraan toe: ‘Ik wist niet zeker wie ik kon vertrouwen.’

Hij knikte. ‘Ik begrijp het,’ zei hij zacht. ‘Ik heb tegen je gelogen. Je wist niet of je mij wel kon vertrouwen. Dat spijt me.’

Ik schudde afwijzend het hoofd. Het deed er niet meer toe.

‘Wat zei hij? Over de kinderen?’ vroeg Jake na een nieuwe stilte.

‘Niets. Hij zei alleen dat hij ernaar zou kijken. Ik denk vooral om me zoet te houden. Hij zei dat ik mijn nieuwe carrière als privédetective moest opgeven en naar huis moest komen.’

‘Dat is geen slecht advies.’

Ik rolde met mijn ogen naar hem.

‘Jake,’ zei ik, na nog meer koffie en een paar hapjes flens. ‘Wat gebeurde er toen jij je familie probeerde te vinden?’

Ik wist niet zeker of het gepast was dat te vragen, maar ik hield me aan mijn nieuwe beleid van zeggen wat je denkt, en het had aan me geknaagd sinds wij gisteravond met elkaar hadden gevreeën. Hij was in slaap gevallen; ik had wakker gelegen en nagedacht over wat hij me eerder had verteld. Ik herinnerde mij wat rechercheur Salvo had gezegd, zijn exacte woorden: ‘aan zijn lot overgelaten’. Jake had me verteld dat hij zich zijn moeder herinnerde, meer niet.

Hij stopte met kauwen en keek me niet meteen aan. ‘Nadat ik mijn vergunning voor privédetective kreeg, heb ik min of meer non-stop gezocht. Tot Arnie overleed. Zoals ik al zei, hij hamerde er nogal op. Hij vond dat ik eerst het mysterie van mijn verleden moest oplossen voordat ik een toekomst kon opbouwen. Misschien, als ik eerlijk ben tegen mezelf, is dat de enige reden waarom ik privédetective ben geworden.’

‘En...’

‘Ik ben niet veel verder dan vijf jaar geleden,’ bekende hij schouderophalend. Hij pakte onze lege borden van het bed en bracht ze naar de keuken. Ik liet hem gaan en volgde hem niet, voor het geval hij de vraag wilde laten bezinken. Hij kwam terug, ging naast mij zitten en vervolgde: ‘Ze zeggen dat mijn moeder me heeft achtergelaten zonder documenten, geen geboorteakte, geen inentingspapieren. Als ik je zou vertellen dat ik dat niet geloof, dat ik mij de liefde herinner van een vrouw wier gezicht ik in gedachten nog kan zien, dat ik niet geloof dat ik zo ben achtergelaten, zou je dan denken dat dat alleen een fantasie is van een klein kind?’

Ik schudde mijn hoofd. Zijn heldere ogen keken mij strak aan. Ik kon zien dat het belangrijk voor hem was dat ik hem geloofde. En dat kon ik oprecht. ‘Nee, dat zou ik niet denken. Ik zou zeggen dat je je instinct moet volgen. Soms is dat het enige waarop we kunnen vertrouwen.’

Hij knikte en wendde zijn blik af. ‘Arnie heeft stiekem een heleboel voor me gedaan. Zo kreeg ik mijn jeugddossier te zien, las ik dat ze mij al vroeg hebben bestempeld als probleemkind zodat ik minder in trek was bij de echtparen die een kind wilden adopteren. Maar ik maakte toch al weinig kans. Ik was te oud; mensen willen jonge kinderen.’

‘Waar ben je gevonden?’ vroeg ik. Dat vond ik een logische plek om de zoektocht te beginnen.

‘Daar is niets over bekend,’ zei hij. ‘Mijn intakedossier is zoek geraakt.’

Het zag er vrij hopeloos uit: geen namen van ouders, geen geboortepapieren. Ik dacht aan zijn wachtwoord: ‘quidam’. Ik begreep het nu.

‘Maar goed,’ zei hij, terwijl hij opstond. ‘Dat is mijn voortdurende kruis-tocht, en we hebben nu dringender zaken aan ons hoofd, voornamelijk jóúw voortdurende kruistocht.’ Hij deed zijn best de stemming te verlichten. Het werkte niet echt, moet ik tot mijn spijt bekennen.

‘Onze kruistochten lijken griezelig veel op elkaar,’ merkte ik op, tevergeefs trachtend mijn stem niet droevig te laten klinken.

‘Dat zijn ze zeker,’ gaf hij toe. ‘Alleen worden mensen met wie ik praat niet vermoord en word ik niet bedreigd door een skinhead.’

We lachten. Zoals mensen lachen bij een begrafenis, om stoom af te blazen, zich ervan bewust dat er helemaal niets valt te lachen.

..

De rest van de dag probeerden Jake en ik de ouders van de vermiste kinderen in Hackettstown op te zoeken, waarbij ik hetzelfde verhaal ophing dat ik had gebruikt om Madame Maria over te halen met mij te praten. Ik zat op Jake’s bank met zijn telefoon en een telefoonboek van Morris County, een van de vele telefoonboeken die hij voor zijn werk als privédetective in de kast had staan. Hij zat achter zijn computer en surfte op het internet, belde een aantal van zijn politiecontacten met zijn mobieltje. Aan het eind van de dag wisten we – via familieleden en kranten en politierapporten – dat ze, op één na, allemaal waren overleden.

Jake vond veel van de door ons gezochte informatie in de internetarchieven van een aantal verschillende kranten in Jersey, de Record en de Star-Ledger.

Sheila Murray, moeder van Pamela, negen maanden oud toen zij werd ontvoerd, stierf in 1975 toen ze dronken achter het stuur een auto-ongeluk veroorzaakte. Drie jaar na de onopgeloste ontvoering van haar enige kind, reed ze door rood en knalde tegen een ander voertuig met drie tienermeisjes, die ook allemaal ter plekke overleden. Volgens artikelen die waren geschreven nadat Pamela uit haar ledikantje was ontvoerd terwijl Sheila sliep, was Sheila er niet helemaal zeker van geweest wie de vader was zodat zij het kind alleen opvoedde.

‘Dood spoor,’ zei Jake nadat wij in beide kranten alle artikelen over Sheila en Pamela Murray uitputtend hadden bestudeerd.

‘Letterlijk,’ merkte ik op.

Michael Reynolds, vader van Charlie, die drie was toen hij verdween, moest zijn zoon alleen opvoeden toen zijn vrouw, Adele, was overleden aan verwondingen die zij bij een gevecht in een lokale bar had opgelopen. Het artikel dat we in de Record vonden, meldde dat de moeder van Adele, Linda McNaughton, nog leefde. Ze bleek niet in het telefoonboek te staan, maar met de zoekfunctie van de online telefoongids vonden we al snel een telefoonnummer op naam van de vrouw, die nog altijd in hetzelfde stadje woonde.

In een kort, ongemakkelijk gesprek met Linda McNaughton vertelde zij dat Michael Reynolds heroïneverslaafd was geweest. Hij was nog geen jaar na de ontvoering van Charlie uit hun eenkamerappartement overleden.

Tijdens mijn gesprek met mevrouw McNaughton, zei ze iets ijzingwekkends, iets wat me de rest van de dag bijbleef, lang nadat ons gesprek was beëindigd. ‘Ze was mijn dochter, moge ze rusten in vrede, en ik hield van haar,’ zei ze. ‘Maar ze heeft dat kind nooit gewild. Probeerde hem een paar dagen na zijn geboorte af te staan, maar haalde hem daarna terug. Ze kon het schuldgevoel niet dragen. En Michael... die wilde alleen een injectienaald. Als je het mij vraagt is het kind nu, dood of levend, waarschijnlijk beter af.’

Jake staarde naar het computerscherm toen ik mijn gesprek met haar beëindigde.

‘Iets wijzer geworden?’ vroeg hij afwezig, met zijn ogen nog op het scherm gericht.

Ik vertelde hem wat ze had gezegd. Hij reageerde niet, bleef alleen met zijn rechtervinger op de muis tikken, scrollend door een artikel dat ik vanaf mijn plaats op de bank niet kon zien.

‘Vind je het niet vreemd dat al die mensen dood zijn?’ vroeg ik.

‘Heel vreemd,’ gaf hij toe, schijnbaar afgeleid door iets op zijn computerscherm.

‘Kom eens kijken,’ zei hij. Ik liep naar hem toe en las mee over zijn schouder.

Marjorie Mathers, moeder van Brian, drie jaar oud toen hij midden in de nacht uit zijn bed verdween, zat momenteel in de gevangenis. Ze was veroordeeld tot levenslang voor de moord op haar echtgenoot. Ze had hem drie weken na de verdwijning van Brian om het leven gebracht. Ze waren verwikkeld geweest in een hevige voogdijstrijd om hun kind, en ze beweerde dat hij mensen had ingehuurd om hem te ontvoeren. Haar advocaten beweerden dat ze half gek was geworden van bezorgdheid over haar vermiste zoontje en dat ze, in combinatie met jarenlange mishandeling door haar echtgenoot, op de rand van waanzin zweefde. Ze zeiden dat ze hem niet had willen vermoorden, maar hem wel was blijven beschuldigen dat hij Brian had laten ontvoeren om haar te straffen omdat ze hem had verlaten. Het pistool, zo beweerde ze, was bij de worsteling per ongeluk afgegaan. Maar bewijsmateriaal staafde de bewering van de aanklager dat ze hem in de rug had geschoten terwijl hij sliep. Ze zou in 2020 in aanmerking komen voor proefverlof.

‘Nou, laten we eens zien of we haar te spreken kunnen krijgen,’ stelde ik voor.

‘Ik weet niet of dat zo’n goed idee is, Ridley,’ zei Jake. Hij draaide in zijn stoel om mij aan te kijken.

‘Waarom niet?’

‘Omdat ze niet goed bij haar hoofd is.’

‘Waarom denk je dat?’

‘Euh, omdat ze haar echtgenoot heeft vermoord?’

Ik haalde mijn schouders op en liep terug naar de bank. ‘Dat ze iemand heeft vermoord wil nog niet zeggen dat ze geen informatie heeft die ons verder kan helpen. Ze is de enige ouder die nog in leven is.’

Jake zuchtte. ‘Ik vind het alleen onverantwoord om die vrouw met haar verleden te confronteren als we geen gerichte vragen kunnen stellen. Het wordt een pijnlijk gesprek. Als ze er al in toestemt ons te spreken. Die vrouw moet de rest van haar leven in de gevangenis doorbrengen; haar zoontje is ontvoerd en nooit teruggevonden. Probeer je dat eens voor te stellen. Wil je haar echt nog meer leed bezorgen?’

Hij had gelijk. En ik voelde me een schoft, iemand die zo egoïstisch jacht maakte op haar eigen antwoorden dat ze ieder mededogen met het lijden van anderen had verloren.

‘En wat nu?’

‘Ik weet het niet,’ antwoordde Jake.

Rond acht uur ging Jake erop uit om wat eten te halen en bladerde ik door mijn notitieboekje om erachter te komen waarom het mij zo belangrijk had geleken deze mensen te vinden. Wat hoopte ik te weten te komen? Waar moest het me naartoe leiden? Ik dacht aan wat Linda McNaughton had gezegd. Ik keek mijn blaadjes met aantekeningen door, vond haar nummer en belde opnieuw.

‘Mevrouw McNaughton?’ vroeg ik toen ze opnam.

‘Ja,’ zei ze. Er sloop vermoeidheid en ergernis in haar toon toen ze mijn stem herkende.

‘Met Ridley Jones. Sorry dat ik u weer lastigval, maar ik had nog een vraag over iets wat u zei.’

Ze zuchtte. Ik hoorde de klik en het gesis van een butaanaansteker en ze inhaleerde diep. ‘Dit is niet eenvoudig voor mij, juffrouw.’

‘Ik weet het en het spijt me,’ zei ik zo vriendelijk mogelijk, denkend aan Jake’s woorden. ‘Maar alstublieft, het is maar één vraagje.’

‘Wat wilt u weten?’

‘U zei dat uw dochter Charlie wilde afstaan nadat hij was geboren.’

‘Dat klopt.’ Ze klonk verdedigend. ‘Ik probeerde haar te stoppen. Maar we hadden het financieel niet breed. Ze dacht dat het beter voor hem zou zijn.’

‘Dus... heeft ze hem naar een adoptiebureau gebracht?’

‘Nee.’ Opnieuw een diepe inhalering, gevolgd door een lange stilte. ‘U moet goed begrijpen, met Michael aan de drugs en alles, dacht ze niet dat ze goede ouders zouden zijn.’

‘Dat begrijp ik,’ zei ik. ‘Maar waar heeft ze Charlie naartoe gebracht?’

‘Ze... heeft hem op een van die plaatsen achtergelaten.’

‘Wat voor plaatsen?’ vroeg ik. Ik hoorde het bloed in mijn oren suizen.

‘Een van die plaatsen waar je je baby kunt achterlaten zonder dat er vragen worden gesteld. U weet wel, ze willen niet dat mensen hun kind ach-terlaten in een vuilcontainer, dus je kunt het daar afgeven, op een bel drukken, en wegwezen. Je hebt iets van drie dagen de tijd om terug te gaan als je van gedachten verandert.’

‘Mevrouw McNaughton,’ zei ik, ‘heeft ze Charlie naar een faciliteit van Project Kinderhulp gebracht?’

‘Ja, zo heette het. Maar zoals ik al zei, ze heeft hem teruggehaald. Ze waren erg vriendelijk, gaven wat adviezen. Ze voelde zich beter toen ze met hen had gepraat, kreeg het gevoel dat ze toch een goede moeder voor Charlie kon zijn. Maar als je het mij vraagt wist Charlie dat ze hem niet echt wilde. Koliekig, daar lees je wel eens over, schreeuwde dag en nacht de longen uit zijn lijf.’

Maar de rest hoorde ik nauwelijks. Ik kon alleen maar denken aan Ace en wat hij die avond tegen mij had gezegd. Vraag pa naar oom Max en zijn lievelingsprojecten.

Ik bedankte haar en hing op. Wat betekende dit? Ik had geen idee. Maar de brochures die mijn vader me had gegeven bleven door mij heen flitsen: de foto’s van de koude, smerige vuilcontainer en de verpleegster met in haar armen een baby in een warme deken.

Er danste een gedachte door mijn hoofd, eentje die ik onmiddellijk als belachelijk terzijde schoof. Toch bleef ze pirouettes draaien en wist ik haar niet tot stilstand te brengen.

‘Wat is er?’ vroeg Jake, die de kamer binnenkwam met geurige afhaalmaaltijden van Young Chow. We woonden net te ver om het thuis te laten bezorgen, maar Jake en ik waren het er allebei over eens dat ze de beste knoflookgarnalen in East Village hadden. De moeite van de wandeling waard.

‘Niets,’ loog ik. ‘Ik sufte alleen een beetje weg. Ik zit er behoorlijk doorheen.’

‘Dat zal best,’ zei hij met een geïnteresseerde blik. Volgens mij wist hij dat ik iets achterhield, maar hij ging er niet op in. Ik was er niet aan toe hem te vertellen wat ik dacht. Ik was er niet eens aan toe het zelfs te dénken.

‘Ben je nog iets te weten gekomen?’ vroeg hij. Toch een porretje.

‘Nee. Niets.’ Ik stond op, liep naar de tafel en begon de afhaalbakjes te openen.

Hij ging naar de keuken en kwam even later terug met borden, bestek, servetten en een fles witte wijn onder zijn arm.

‘Laten we gaan eten,’ zei hij, waarna hij mij een stoel aanbood. ‘Alles lijkt beter na een goede maaltijd en een goede fles wijn.’

Ik glimlachte naar hem en hoopte dat hij gelijk had.

21

Nu ik op de dingen terugkijk, sta ik eigenlijk versteld van mezelf. Jaja, met wijsheid achteraf zie je alles altijd loepzuiver et cetera, maar eerlijk waar: er waren zo veel dingen in mijn verleden die ik vanzelfsprekend had gevonden, nooit in twijfel had getrokken, waarover ik me zelfs nooit had verbaasd. Het is verbijsterend. Aan de andere kant, accepteert niet iedereen kritiekloos het leven dat hun is toebedeeld? Is dat niet je goed recht? Al waren er in mijn geval vermoedelijk wel aanwijzingen te vinden. Innerlijk had ik mijn moeder altijd afgekraakt vanwege haar halsstarrige ontkenning van alles en iedereen die haar voorstelling van zichzelf en haar leven dreigde te verstoren, zoals haar vermogen te doen alsof Ace nooit had bestaan. Maar dat was een trekje dat ik van haar had meegekregen zonder het zelfs te beseffen.

Is het niet vreemd dat ik al die tijd niet één keer aan mijn laatste avond met oom Max heb teruggedacht? Zijn dood was zo’n schok dat alle gebeurtenissen na het telefoontje van de politie over Max’ auto-ongeluk alle andere herinneringen aan die avond hadden overschaduwd.

Het was een perfecte kerstavond. Er viel lichte sneeuw en aan alle huizen in de straat glinsterden witte lampjes. (De gemeenteraad had bepaald dat er geen veelkleurige kerstverlichting mocht worden gebruikt; zo heilig is Kerstmis daar.) Alle buren hadden wekenlang hun melk- en waterflessen bewaard, en nu stonden ze overal langs de straten, gevuld met zand en votiefkaarsen. Het effect was magisch: straat na straat met flikkerende witte kaarsen, beschermd door de flessen. Na het kerstdiner gingen gezinnen de straat op, waar de straatlantaarns die avond waren gedimd, om hun zware maaltijd te laten zakken en een praatje te maken met buren en vrienden te midden van het kaarslicht. Een mooie traditie. Zelfs een hippe New Yorkse zoals ik, die alles al zo’n beetje tot vervelens toe gezien had, moest toegeven dat het een simpele schoonheid bezat.

Alleen ik leek op te merken dat oom Max dronken arriveerde. Nou goed, misschien was het mijn ouders opgevallen, maar niemand zei er iets over. Begin je te begrijpen hoe dat gaat in mijn familie? Ik wel. Eindelijk. Vervelende of zorgelijke dingen worden genegeerd. Het is zo’n clichébeeld van conservatieve Amerikanen. Niet dat we echt conservatief waren. Maar dit soort dingen werd zo bewust en in z’n geheel genegeerd dat het in de mond nemen of bespreken ervan gelijkstond aan het huis in brand steken. Alle alarmbellen gingen rinkelen en er brak een pandemonium uit. Ontkenning is een overgevoelig krengetje, niet? Zo lichtgeraakt en onzeker van zichzelf. Ze kan zichzelf niet luchten of zien.

Oom Max was een geoefende, normaal functionerende alcoholist. Als je hem niet kende, hoorde je misschien niet de zangerige toon in zijn stem, zag je niet de glinstering in zijn ogen, de waggel in zijn lopen. We hadden een huis vol gasten. Een aantal jonge artsen met wie mijn vader werkte, plus hun echtgenotes, en ook Esme. Zack was er ook; we stonden aan het begin van onze relatie; het was nog nieuw, veelbelovend, en hoewel niet écht opwindend, op z’n minst aangenaam tintelend. Sommige buren waren langsgekomen. Mijn moeder had zich uit de naad gewerkt om alles perfect in orde te krijgen, van de bloemen tot het kerstdiner. Ze rende rond als zo’n pop met een te strak opgewonden veer; alles tot in de puntjes verzorgend, haar gezicht een star masker van concentratie te midden van de zee aan rood aangelopen en glimlachende gezichten. Ik weet nog dat Zack tegen mij zei: ‘Wat is er met je moeder? Voelt ze zich wel goed?’ Ik keek naar haar. De spanning kwam in golven van haar af, terwijl ze dingen rechtzette en gasten bediende, van en naar de keuken holde. ‘Hoe bedoel je?’ vroeg ik boven het lawaai van kerstliedjes en gesprekken. ‘Zo doet ze altijd.’ Op dat moment zag ik werkelijk het probleem niet. Mijn moeder gedroeg zich als een zenuwpatiënt in haar manie alles perfect te laten overkomen; elk foutje die avond zou ze als een ramp beschouwen, waarna zij zich emotioneel volledig zou terugtrekken van iedereen om haar heen. En dat was in mijn ogen volstrekt normaal.

Terugkijkend realiseer ik me dat mijn vader zo ver mogelijk bij haar uit de buurt bleef. Ik herinner me dat ze tegen hem tekeerging toen hij een blad met hors-d’oeuvres uit de oven haalde met een theedoek in plaats van een ovenwant of te veel koffie in het filterzakje had gedaan zodat de koffie te sterk werd – allerlei kleine dingetjes. Ze had hem stil terechtgewezen, maar op een toon die nauwelijks minachting kon verhullen. Op een gegeven moment had hij geleerd uit de vuurlinie te blijven. Daar vond ik wederom niets vreemds aan. Ik was volstrekt onwetend en had het reuze naar mijn zin.

Max kwam met orkaankracht binnenwaaien, een en al glimlach en armen vol tassen met, zo wist ik, ongelooflijk extravagante geschenken. Hij had een magnetische werking en alle feestvierders wervelden om hem heen als ijzervijlsel. Ik weet niet of hij al die aandacht trok door zijn persoonlijkheid of zijn geld – of wellicht de krachtige chemie van die twee – maar zodra hij de kamer binnenkwam, was hij het middelpunt en vertienvoudigde de jovialiteit. Zijn bulderende stem en lach waren te horen boven al de andere feestelijke geluiden. Zelfs mijn moeder leek zich iets te ontspannen, omdat men niet langer aandacht had voor haar optreden als gastvrouw.

Zack en ik trokken ons terug in de keuken, gingen aan de tafel zitten en aten uit een doos koekjes die iemand had meegenomen als geschenk voor mijn ouders. Vanuit onze positie konden wij al het feestgedruis nog altijd zien, maar wij hadden een rustige plek voor onszelf bemachtigd om met z’n tweetjes te kunnen praten. We hadden de sierverpakking van rode cellofaan opengescheurd en overheerlijke vlinderkoekjes met frambozengelei en poedersuiker ontdekt.

‘Tjonge, je oom weet er wel raad mee,’ zei Zack.

‘Hmm?’ reageerde ik. ‘Wat bedoel je?’

Hij keek mij aan. ‘Ik bedoel dat hij al vijf bourbons achterover heeft geslagen en hij is hier nog maar een uur.’

Ik haalde mijn schouders op. ‘Het is een grote vent.’

‘Ja, maar, jezus... het heeft nauwelijks effect op hem.’

Ik haalde opnieuw mijn schouders op, vol aandacht voor de koekjes. ‘Zo is Max nu eenmaal.’

Zo is Max nu eenmaal. Alsof ik hem kende.

Een paar uur later was de rust teruggekeerd in huis. Esme en Zack waren vertrokken. Mijn vader was met een groepje naar buiten gegaan voor de jaarlijkse kaarslichtwandeling door de buurt. Mijn moeder bleef thuis en schrobde als een bezetene pannen in de keuken, al mijn pogingen haar te helpen werden afgewezen met de implicatie dat niemand het kon zoals zij. Ook goed. Ik slenterde naar de voorkamer, op zoek naar iets zoets, en trof daar mijn oom Max aan. Hij zat in zijn eentje in het schemerlicht van de kamer voor onze gigantische kerstboom. Dat is een van mijn favoriete dingen in de wereld: een verlichte kerstboom in een donkere kamer. Ik plofte naast hem op de bank en hij gooide een arm over mijn schouder, terwijl hij met zijn vrije hand een glas bourbon op zijn knie balanceerde.

‘Hoe gaat het, oom Max?’

‘Zoals het gaat, meisje. Leuk feestje.’

‘Ja.’

Zo zaten we samen een tijdje in aangename stilte tot iets me naar hem deed opkijken. Hij huilde, zonder geluid te maken, dunne straaltjes tranen stroomden over zijn wangen als regendruppels op vensterglas. Zijn gelaatsuitdrukking verschilde zo van wat ik ooit bij hem had gezien, bijna leeg in zijn hopeloze droefheid. Volgens mij staarde ik hem alleen geschrokken aan. Ik pakte zijn grote berenklauw van een hand en hield die in de mijne.

‘Wat is er, oom Max?’ fluisterde ik, alsof ik bang was dat iemand zijn ware gezicht zo open en bloot kon zien. Ik wilde hem beschermen.

‘Het komt allemaal bij me terug, Ridley.’

‘Wat?’

‘Al het goede dat ik heb geprobeerd te doen. Ik heb het verkloot. Ik heb het compleet verkloot.’ Zijn stem trilde.

Ik schudde mijn hoofd. Ik dacht: Hij is dronken. Hij is gewoon dronken. Maar toen greep hij me bij beide schouders, niet hard maar gepassioneerd. Zijn ogen stonden fel en helder in zijn wanhoop.

‘Jij bent toch gelukkig, Ridley? Jij bent opgegroeid in een liefdevolle, veilige omgeving. Niet?’

‘Ja, oom Max. Natuurlijk,’ zei ik. Ik wilde hem zo graag geruststellen, hoewel het me een volslagen raadsel was waarom mijn geluk zo veel voor hem betekende.

Hij knikte en verslapte zijn greep, maar bleef me recht in de ogen kijken. ‘Ridley’, zei hij. ‘Je bent misschien het enige goede wat ik ooit heb gedaan.’

‘Wat is hier aan de hand? Max?’ We draaiden ons allebei om en zagen mijn vader in de deuropening staan. Alleen een zwarte gedaante omringd door licht. Zijn stem klonk vreemd. Er was iets oneigens in hem geslopen, iets duisters en onherkenbaars. Max liet me los alsof hij zijn handen aan me had gebrand.

‘Max, we moeten eens praten,’ zei mijn vader, en Max stond op. Ik volgde hem door de deuropening en mijn vader legde een hand op mijn schouder om me tegen te houden. Max liep verder en passeerde de openslaande deuren naar mijn vaders studeerkamer, met hangende schouders en gebogen hoofd, maar hij keek achterom en wierp me een glimlach toe voordat hij in de kamer verdween.

‘Wat is er met hem?’ vroeg ik mijn vader.

‘Maak je geen zorgen, pop,’ zei hij met geforceerde luchtigheid. ‘Oom Max heeft een beetje te veel gedronken. Hij heeft een boel innerlijke demonen; soms laat de bourbon die ontsnappen.’

‘Maar waar had hij het over?’ drong ik koppig aan, want ik kreeg het gevoel dat hij me buitensloot bij iets belangrijks.

‘Ridley,’ zei mijn vader, te streng. Hij herstelde zichzelf en sloeg zo snel een vriendelijke toon aan dat ik ging geloven dat ik mij de strengheid ervoor had ingebeeld. ‘Echt, schat, maak je geen zorgen om Max. Je hoort de bourbon praten.’

Hij liep bij me weg en verdween door de deuren naar zijn studeerkamer. Ik bleef een moment rondhangen, hoorde het gemompel van hun stemmen achter het eikenhout. Ik wist dat je een gesprek achter die deuren onmogelijk kon afluisteren; ik had het als kind vaak genoeg geprobeerd. Het waren dikke deuren. Je moest er met je oor tegenaan staan, en de mensen in de kamer moesten schreeuwen wilde je iets kunnen horen. Bovendien was ik in de gang mijn lievelingstante tegen het lijf gelopen. Je kent haar nog wel: Tante Ontkenning. Ze sloeg haar armen om me heen en fluisterde geruststellende woordjes: Het is alleen de bourbon. Het zijn alleen Max’ demonen. Je weet hoe Max is. Morgen voelt hij zich weer prima. Zo broos als tante ook is (een directe aanval overleeft ze niet), ze heeft gelijk de macht als je met haar samenwerkt, als je haar toestaat haar web om je heen te spinnen. Ja, zolang je haar niet in het gezicht kijkt, wikkelt ze je in een cocon. En daar is het veilig en warm. Stukken aangenamer dan het alternatief.

Dat was de laatste keer dat ik oom Max zag. Zijn gezicht nog nat van tranen en rood van bourbon, zijn droeve glimlach, zijn laatste woorden tegen mij. Ridley, je bent misschien het enige goede wat ik ooit heb gedaan.

O, god, dacht ik nu, terwijl ik vanuit Jake’s raam neerkeek op de eb en vloed van het verkeer op First Avenue. Wat bedoelde hij?

Jake vulde de vaatwasser in de keuken en ik kon hem iets horen neuriën. Ik vond het fijn dat hij het eten had gehaald en de vaat deed. Zack was zo’n moederskindje geweest. Esme had altijd alles voor hem gedaan, zelfs elke ochtend zijn kleren uitgezocht tot hij aan de universiteit ging studeren. Rond zo’n man, ook al had hij op een gegeven moment geleerd dat niet alle vrouwen louter bestonden om in zijn behoeften te voorzien, bleef toch een sfeer van verontwaardiging hangen wanneer hij iets deed wat hij eigenlijk beneden zijn waardigheid vond. Jake wist hoe hij voor zichzelf moest zorgen en vond het niet erg voor anderen te zorgen. Misschien vond hij dat zelfs leuk.

Je zit jezelf waarschijnlijk af te vragen: wanneer begint ze nu eens over alles wat rechercheur Salvo heeft verteld? Allereerst, Jake’s strafblad, plus het schot dat Christian Luna doodde en uit het park kwam waar Jake zich had verscholen en niet vanaf het dak, zoals Jake die avond had gesuggereerd. Nee, dat was ik allemaal niet vergeten. En ik wist dat ik lang genoeg had gewacht om de vragen te stellen waarop ik misschien liever geen antwoord wilde.

Ik voelde hem de kamer binnenkomen, in plaats van hem te zien, want ik staarde uit het raam. Hij kwam achter me staan en sloeg zijn armen om me heen. Ik wachtte tot hij vroeg waar ik aan dacht, maar dat deed hij niet.

‘Rechercheur Salvo zegt dat je een strafblad hebt,’ zei ik zacht.

Hij ademde uit bij mijn oor maar bleef mij in zijn armen houden. ‘Als je werkt als privédetective wil je nog weleens in problemen komen. Het is niet zoals in de film: politieagenten houden niet van privédetectives. Als je in de weg loopt, word je aangeklaagd en ingerekend. Geen enkele aanklacht houdt stand. En ik heb niet echt een strafblad als zodanig. Het is verdorie niet dat ik in de bak heb gezeten.’ Ik kon de lach in zijn stem horen en het deed mij glimlachen.

‘Je houdt zeker van stoute jongens?’ zei hij, en hij gaf me een kus in mijn nek.

‘Jij bent mijn eerste.’

Ik wilde hem vragen naar het schot in het park, maar ik voelde hem opeens verstarren en stil worden. Ik draaide om hem aan te kijken, mezelf afvragend of ik iets verkeerds had gezegd. Maar hij keek niet naar mij. Hij keek uit het raam. Hij duwde me lichtjes opzij.

‘Wat zie je?’

‘Die vent daar in de portiek. Is dat de man die je heeft gevolgd? Hij stond er toen ik terugkwam van het Chinese restaurant. En hij staat er nog steeds.’

Ik tuurde over zijn schouder en zag een gestalte flauw afgetekend in een donkere portiek. Maar ik kon geen gezicht zien, alleen een been en een zwarte laars.

‘Ik weet het niet,’ zei ik, voelde een lichte steek van angst in mijn borst. ‘Het kan iedereen zijn.’

‘Ik vertrouw het niet helemaal.’

‘Ja, ongure types die rondhangen in portieken in East Village... dat is heel vreemd. Heel abnormaal.’

‘Ik ga kijken. Blijf hier.’

Hij greep zijn jack en sleutels en was vertrokken voordat ik zelfs kon zeggen: ‘Hoe bedoel je: gaan kijken? Dat is belachelijk.’

Ik hoorde hem de trap af bonken. Tegen de tijd dat ik mijn broek had aangetrokken (ik droeg een van Jake’s t-shirts en een paar witte sokken) en hem naar de straat was gevolgd, was hij misschien alweer terug. Ik bleef dus bij het raam staan en hield de man aan de overkant in de gaten.

22

Voordat Jake op straat stond, zag ik de gedaante uit de duis-ternis komen en weglopen uit de straat. Het was niet de man uit de ondergrondse en Barnes & Noble. Het was mijn broer.

Wat deed hij hier? Had hij op mij staan wachten? Ik opende het raam en riep zijn naam, maar mijn stem was niet te horen boven het verkeerslawaai. Ik kleedde me haastig aan en toen ik mijn jeans aansjorde, hoorde ik een merkwaardig gerinkel, gedempt als vanonder dikke dekens. Ik besefte dat het onder mijn stapel kleren op de vloer in Jake’s slaapkamer kwam. Ik groef in de stapel tot ik het in mijn jaszak vond; mijn nieuwe mobiel. Ik viste hem eruit en keek naar het nummer dat op het schermpje knipperde. Ik herkende het niet. Ik aarzelde, vroeg me af of ik wel moest aannemen omdat nog niemand mijn mobiele nummer had. Uiteindelijk won mijn nieuwsgierigheid.

‘Hallo?’ zei ik aarzelend.

‘Ridley Jones?’ Barse stem, oudere man. Ik herkende de stem, maar kon hem niet meteen thuisbrengen.

‘Ja?’

‘Met rechercheur Salvo.’ Shit.

‘Hoe komt u aan dit nummer?’

‘Je hebt mij gebeld, weet je nog? Ik heb het nummer opgeslagen in mijn mobiele telefoon.’

‘O.’ Nog een reden om geen mobieltje te hebben.

‘Luister, Ridley. Ik heb slecht nieuws voor je. We hebben het geweer gevonden waarmee Christian Luna vermoedelijk is vermoord,’ zei hij. Mijn hart begon te bonken. Waarom vertelde hij mij dat?

‘We hebben het gevonden op het parkeerterrein naast Fort Tyron Park in de Bronx. Het staat geregistreerd op naam van je vriend: Harley Jacobsen.’

Mijn hoofd liep om terwijl ik terugdacht aan die avond. Jake die uit het donker kwam rennen, mij wegtrok bij Christian Luna. Ik herinnerde me zijn arm om mij heen, hoe hij me snel naar de auto meevoerde. Ik herinnerde me dat hij naar Fort Tyron Park was gereden en op het verlaten parkeerterrein was gestopt, me op zijn schouder liet uithuilen. Ik herinnerde me geen geweer. Dat zou ik toch moeten hebben gezien. Of niet?

‘Ik wil er alleen zeker van zijn dat je vanavond bij hem wegblijft. We gaan hem oppakken. Ik wil niet dat je gewond raakt.’

‘Ik zei u toch dat ik geen...’

‘Doe me een lol, juffrouw Jones.’

Hij had gelijk. Het leek nogal onnozel te blijven ontkennen dat ik hem niet kende wanneer dat overduidelijk wel het geval was. Toch voelde ik de behoefte bij mijn verhaal te blijven.

‘Als u denkt dat ik met hem bevriend ben, waarom zou u mij dan van tevoren vertellen dat u hem gaat oppakken en het risico lopen dat ik hem waarschuw?’

Hij zweeg even en ik hoorde hem zuchten. ‘Omdat ik denk dat je een goed mens bent en iemand vertrouwt die dat niet verdient. En eerlijk gezegd wil ik niet dat je tussen twee vuren terechtkomt. Hopelijk krijg ik er geen spijt van dat ik je deze kans geef je erbuiten te houden.’ En met die woorden hing hij op.

Op dat moment kwam Jake het appartement binnen en sloot de deur achter zich.

‘Hij is ervandoor gegaan,’ zei hij, terwijl hij zijn jack van zich af liet glijden en over de stoel gooide. ‘Hij was weg toen ik op straat kwam.’

Ik stond nog met m’n telefoon in mijn hand, twijfelend wat ik moest zeggen of doen. ‘Heb je hem gezien toen hij wegrende?’ Ik was Ace helemaal vergeten. Ik moet er vreemd hebben uitgezien toen ik Jake zo aanstaarde. Mijn geest probeerde verwoed te verwerken wat rechercheur Salvo mij had verteld.

‘Wat is er?’ vroeg hij met gefronst voorhoofd.

Toen dacht ik in de verte sirenes te horen. Hij leek het niet echt op te merken. Het is ’s avonds ook geen ongewoon geluid in de stad. ‘Ze komen je halen, Jake,’ zei ik.

‘Wie?’

‘Rechercheur Salvo heeft me net gebeld.’ Ik knoopte mijn spijkerbroek dicht en keek nu werkelijk naar hem.

‘Hij heeft jou gebeld?’ vroeg hij, met zijn blik strak op mij gericht. ‘Hoe?’

‘Op mijn mobiel. Toen ik hem gisteren belde, heeft hij mijn nummer opgeslagen.’ Ik deed een stap in zijn richting. ‘Dat is niet belangrijk. Ze hebben het geweer gevonden waarmee Christian Luna is vermoord.’

‘Oké, prima,’ zei hij schouderophalend. ‘Wat heeft dat met mij te maken?’

‘Ze zeggen dat het op jouw naam staat, Jake.’

Hij zweeg toen het gewicht van mijn woorden hem raakte. ‘O, shit,’ zei hij, terwijl hij steun zocht bij de stoel naast hem. ‘Dat is lulkoek, Ridley.’

‘Ze komen je nu halen.’ Ik trok mijn tennisschoenen aan en strikte de veters. Ik hoorde de sirenes luider worden. Ik deed mijn jas aan.

‘Nee,’ zei hij hoofdschuddend. ‘Het is niet mijn geweer. En ze kunnen onmogelijk bewijzen dat het wel van mij is.’

Wat kan ik zeggen over hoe ik me op dat moment voelde? Ik hoorde dat vreemde geruis in mijn rechteroor; mijn handen beefden licht. Ik wist niet goed in hoeverre ik Jake geloofde. Ik was vooral geschokt, denk ik. Ik had geen referentiekader voor dit soort situaties, dus ik tastte in het duister.

‘Dat schot,’ zei ik. ‘Ze zeggen dat het tussen de bomen vandaan kwam waar jij je verschuilde, niet vanaf het dak.’

Hij keek naar de vloer en toen weer naar mij. ‘Ik weet niet waar het schot vandaan kwam, Ridley. Maar niet van mij.’

Jake zag er bang uit, net zo bang als ik me voelde. Hij greep zijn jack en maakte aanstalten naar de deur te lopen.

‘Ridley, ik wil dat je jezelf in veiligheid brengt. Nu meteen.’

Zijn woorden verkilden mij tot op het bot. ‘Wat wil je daarmee zeggen?’

Ik wilde hem volgen. Zijn gezicht zag bleek toen hij naar me toe kwam, zijn hand zacht op mijn armen legde.

‘Luister goed naar me, Ridley. Ik wil dat je teruggaat naar je appartement, wat spullen pakt, en naar een hotel gaat. Vertel niemand waar je bent. Niemand. Zelfs je ouders niet, ook niet je vriend Zack. Begrijp je me?’

‘Ik ga met jou mee.’ Ik kon niet eens geloven dat die woorden mijn mond hadden verlaten. Overwoog ik werkelijk samen met hem voor de autoriteiten te vluchten? Het antwoord luidde ‘ja’. Ik was zo ontworteld uit mijn leven, zo losgekoppeld van mijn vroegere versie van de werkelijkheid dat het een reële optie leek.

De sirenes klonken nu nog luider. Ik zag het schijnsel van de rode zwaailichten al op het gebouw aan de overkant van de straat. Hij kuste me licht op de mond en keek me aan met die uitdrukking die ik niet kon doorgronden.

‘Dat kan ik je leven niet aandoen, Ridley.’

‘Jake...’

‘Beloof me alleen dat je zult doen wat ik zeg. Zweer dat je niemand vertelt waar je bent, en betaal contant voor de kamer. Dat is belangrijk. Alleen contant.’

‘Waarom, Jake?’ Ik wist niet zeker wat er aan de hand was, maar ik realiseerde me – misschien sinds ik Linda McNaughton had gesproken – dat hier iets duisters, iets omvangrijkers, gaande was dan de manipulaties van Christian Luna.

‘Je loopt gevaar, Ridley. Wij allebei. Dus beloof het.’

‘Jake, ik begrijp het niet. Waar heb je het over?’

‘Ridley, ik zal alles uitleggen. Je hebt geen reden me te vertrouwen, maar ik vraag je dat nu te doen. Beloof alleen dat je doet wat ik zeg.’

Ik hoorde het gebonk op de metalen deur beneden. ‘Ik beloof het,’ zei ik.

‘Ik vind je wel. Maak je geen zorgen.’

Ik knikte en hij liep naar de deur. Ik voelde mijn maag omdraaien uit angst dat ik hem nooit meer zou terugzien.

‘Ik heb Christian Luna niet vermoord. Ik wil dat je dat weet, Ridley.’

En met die woorden verdween hij. Ik wachtte een moment en hoorde de politie aan de metalen deur rammelen. Toen ik in de gang stapte, hoorde ik Zelda beneden roepen. Jake was nergens te bekennen.

‘Rustig, rustig!’ galmde de stem van Zelda. Ik hoorde het gepiep van de deur en bonkende voetstappen op de trap. Ik rende nog een trap omhoog en duwde de deur naar het dak open. De koude lucht sloeg hard op mij in en ik stond in het donker, me afvragend wat ik hier in godsnaam moest doen. Ik verwachtte half Jake over de daken te zien rennen. Maar ik zag hem nergens. Ik had geen idee hoe, en óf hij uit het gebouw was gekomen.

Ik gooide mijn been over de dakrichel en stapte op de brandladder. Onder mij begonnen honden als bezetenen te blaffen, terwijl ik afdaalde naar mijn verdieping. Met een beetje gemorrel wist ik het raam te openen en klom mijn appartement binnen. Het was donker en ik probeerde zo stil mogelijk te zijn.

Ik hoorde luide stemmen in de gang, het gekraak en gepiep van politieradio’s, de zware voetstappen van grote mannen met harde laarzen. Ik hoorde Zelda roepen: ‘Hé, hebben jullie wel een huiszoekingsbevel? Horen jullie me?’ Ik keek door mijn spionnetje en zag niemand op mijn verdieping, dus opende ik de deur op een kier. Zou ik gewoon met de trap naar beneden kunnen gaan en door de achteruitgang vertrekken? Ik had echter genoeg politieseries gezien om te weten dat ze zowel voor- als achteruitgang in de gaten zouden houden. Toen ik me wilde terugtrekken, merkte ik dat Victoria’s deur op een kier stond en ik kon haar oog, opengesperd van schrik, naar mij zien staren. Ik had met haar te doen, bedacht hoe doodsbang ze zich moest voelen, maar ik verkeerde ook niet in de positie haar te helpen. Ik sloot vlug en stil de deur en ging er daarna met mijn rug tegenaan zitten. Ik ademde zwaar en dacht: nu verberg ik me ook al voor de politie. Ik ben nu officieel over de rand van mijn leven gestapt. Ik val, met klapwiekende ledematen, in het grote onbekende.

Ik hoorde voetstappen op de trap. ‘Ze is er niet. Dat heb ik toch gezegd? Ze is eerder vertrokken en niet teruggekomen,’ blafte Zelda tegen iemand.

‘Waar is ze naartoe?’ Rechercheur Salvo. Ik hoorde hun voetstappen op de tegels voor mijn deur; hun stemmen kwamen dichterbij.

‘Zieikersomsuitalshaarmoeder?’

Rechercheur Salvo bonkte hard op de deur en ik zette me schrap omdat ik er nog steeds tegenaan leunde. ‘Ben je doof of zo?’ riep Zelda. In de daaropvolgende stilte hield ik mijn adem in. Toen bonkte hij opnieuw.

‘Ridley. Doe jezelf een plezier als je er bent en kom naar buiten. Praat met me. Ik moet toch geen arrestatiebevel voor je laten uitvaardigen? Medeplichtigheid aan een misdrijf, obstructie van politieonderzoek. Ik wil je leven niet verpesten, Ridley. Maar als het moet, doe ik het.’

Ik zat heel stil als versteend. Ik kon me nu niet vertonen. Ik had Jake gewaarschuwd, ik was het appartement ontvlucht en ik had me verborgen gehouden voor de politie. Ik kon niets anders dan volhouden. De telefoon in mijn appartement begon te rinkelen en ik hield mijn adem in. Toen de telefoon twee keer was overgegaan, schakelde het antwoordapparaat in en hoorde ik de stem van mijn vader.

‘Ridley,’ zei hij, op strenge en bezorgde toon. ‘Je moeder en ik hebben een verontrustend telefoontje gekregen van Alexander Harriman. We zijn heel bezorgd en willen je meteen spreken. Bel ons.’ De verbinding werd verbroken.

Daar ging mijn geloof in beroepsgeheim. Kon hij dat zomaar doen? Mijn ouders bellen? En wat had hij hun allemaal verteld? Shit.

‘Hebt u een sleutel voor dit appartement?’ vroeg rechercheur Salvo aan Zelda. Ik sloot mijn ogen en zei een schietgebedje.

‘Heb je een huiszoekingsbevel?’

‘Maak het niet moeilijker voor uzelf, mevrouw Impecciate.’

‘Heb je een huiszoekingsbevel?’ herhaalde ze onverstoorbaar. Ik kon haar op dat moment wel zoenen.

‘Nee, heb ik niet.’

‘Dan heb ik geen sleutel.’ Zelda loog voor me en beschermde me. Ze wist dat ik in het appartement was. Volgens mij wist ze dat ik achter die deur zat. Voor iemand die nauwelijks een beleefd woord met me had gewisseld, ging ze voor me tot het uiterste. Kwam dat omdat ze me al die jaren toch stiekem aardig had gevonden, of omdat ze de politie haatte?

‘Wat doe je?’

‘Ik bel haar mobiele nummer,’ zei hij. ‘Ik heb haar net nog gesproken.’

Ik tastte in mijn zak om mijn mobieltje te vinden. Ik hoorde de lange piep toen hij op Versturen drukte om verbinding te maken. Ik probeerde in het donker de aan/uitknop te vinden en slaagde erin het mobieltje uit te schakelen voordat het overging.

‘Voicemail,’ zei hij, half tegen zichzelf. ‘Verdomme, Ridley.’ Ze liepen weg zonder verder iets te zeggen. Ik weet niet hoelang ik daar nog heb gezeten. Ik wachtte tot de chaos boven wegstierf, luisterde hoe zware voetstappen de trap af gingen en op straat verdwenen, tot ik de politieradio’s en dreunende stemmen niet meer hoorde. Ik zat er zo lang dat ik na een poosje in slaap moet zijn gesukkeld. Mijn telefoon bleef rinkelen, maar de beller hing steeds op zonder iets in te spreken. Ik zat nog ineengedoken tegen de deur toen ik heel zacht geklop hoorde.

‘Ridley,’ zei een fluisterstem. Ik schrok op en merkte dat allebei mijn benen pijnlijk sliepen. Mijn adem stokte. Wat moest ik doen? ‘Ridley,’ zei de fluisterstem opnieuw. ‘Ik ben het.’

‘Zelda?’

Ik opende de deur op een kier. ‘Kom,’ zei ze. ‘Ik weet hoe je weg kunt komen zonder dat de politie het ziet. Ze wachten buiten tot je terugkomt. Die smeris zei dat hij een huiszoekingsbevel voor je appartement ging halen.’

Ik wist niet waarom Zelda me hielp en er was geen tijd het te vragen. Ik volgde haar drie trappen naar beneden, door de keuken van het restaurant, naar de binnenplaats. We liepen door de roedel blaffende honden die tegen ons opsprongen bij wijze van begroeting. Zelda bukte en trok twee metalen deuren in de grond open die toegang gaven tot de kelder. Ik volgde haar de trap af, voorovergebogen om mijn hoofd niet tegen het lage plafond te stoten. Ze leidde me langs donkere rekken met flessen olijfolie en blikken tomatenpuree, enorme potten met kruiden, papieren borden en servetten, kratten knoflook. Alle aroma’s hadden zich vermengd met de muffe geur van de ondergrondse ruimte, en dat rook niet onplezierig.

In de hoek aan de andere kant van de ruimte ontgrendelde zij een volgende metalen deur. Die bood toegang tot diepe duisternis. Zelda verdween door de deuropening en ik volgde haar, op de tast mijn weg vindend langs de muur. We zaten in een soort tunnel. Het was vochtig en koud. De lucht was zo bedompt dat mijn neus er bijna van dichtsloeg.

‘Deze tunnel komt uit op Eleventh Street,’ galmde Zelda’s stem in het donker. ‘Ik weet niet waarom de tunnel er is, maar hij loopt achterlangs de Black Forest Pastry Shop. Er is ook een deur naar hun kelder.’ Op datzelfde moment leken mijn handen een metalen deur te voelen. De hele situatie kwam zo onwerkelijk op me over dat ik een lach in mijn keel voelde opstijgen: een schelle, hysterische lach die, zo wist ik, eenmaal ontketend onmiddellijk zou overgaan in gesnik. Ik onderdrukte hem en bleef doorlopen. Na een paar minuten hoorde ik Zelda een paar grendels verschuiven en ging de deur naar Eleventh Street open. De frisse lucht voelde goed op mijn huid. Vergeleken met de pikdonkere tunnel leek de avondhemel zo helder als daglicht. Ik liep voorbij Zelda en keek vanaf de straat achterom.

‘Bedankt, Zelda.’ Ze keek naar mij en leek iets te willen zeggen, maar toen klemde ze haar kaken op elkaar.

‘Wees voorzichtig,’ zei ze uiteindelijk. Haar mond probeerde een glimlach, maar gaf niet mee. Iets ondefinieerbaars glinsterde in haar ogen. Ze klapte de metalen deur achter me dicht.

23

Zat hij te grijnzen? Het was lastig te zien in de donkere kamer, waarin het vaag rook naar bier en afval. Ace was niet blij me te zien toen ik bij hem voor de deur stond.

‘Wat doe jij hier?’ had hij gevraagd door dezelfde kier waardoor ik Ruby een paar dagen eerder had gesproken. Ik had er als een zoutzak gestaan, wist niet hoe te antwoorden, ik had niet eens een antwoord. Waar had ik anders naartoe gemoeten? In elk geval niet naar mijn ouders. Het was slechts een kwestie van tijd voordat de politie contact met hen opnam. Als ze dat al niet hadden gedaan. Niet naar Alexander Harriman. Hij maakte me bang, en hij had iets over zich wat ik niet vertrouwde (en al niet had vertrouwd voordat hij mij verlinkte aan mijn ouders). Een deel van mij had de drang gevoeld naar Zack te gaan, maar ik had dat gevoel de kop ingedrukt. Het was egoïstisch om naar hem te vluchten zodra ik in de problemen zat, vooral na alles wat er de afgelopen paar dagen tussen ons was voorgevallen. Na een halve minuut ongemakkelijke stilte had Ace uiteindelijk de deur geopend. Ik was hem naar binnen gevolgd. Het was er net zo smerig en vreselijk als ik het me had voorgesteld. Ruby lag als gebroken op een oude gerafelde stoel met vervaagd bloemenpatroon en uitpuilende vulling. Als ik haar zo op straat had zien liggen, zou ik hebben gedacht dat zij dood was. Een straaltje kwijl liep uit haar mondhoek over haar kin.

‘Is alles goed met d’r?’ vroeg ik.

‘Zo goed als het met haar kan zijn,’ antwoordde hij koel. ‘Wil je nu vertellen wat er aan de hand is?’

Zenuwen fladderden rond in mijn maag en mijn keel voelde droog aan.

‘Waarom gedraag je je toch altijd als een klootzak?’ vroeg ik. ‘Denk je dat ik hier zou komen als het niet hoefde?’ Toen begon ik te huilen. Niet eenzelfde snikbui als ik na de dood van Christian Luna had ervaren, maar hij kwam erbij in de buurt. Ik ging op het bed zitten en hij kwam naast me zitten, liet me uithuilen met zijn hand op mijn rug. Na gekalmeerd te zijn, veegde ik mijn tranen en snot af met een papieren servetje van een eettent, dat hij toevallig op een nabijgelegen stapel rommel vond. ‘Vertel nu maar eens wat er gaande is, zus,’ zei hij. ‘Ik doe voor je wat ik kan doen.’ Wat niet veel is, voegde hij er niet aan toe, al werd dat geïmpliceerd door hoe hij de zin eindigde. Ik vertelde hem wat er allemaal was gebeurd sinds we elkaar voor het laatst hadden gezien.

‘Ben en Grace krijgen vast een rolberoerte,’ zei hij met een lachje. ‘Hun perfecte Ridley’tje op de vlucht voor de politie. Ze zitten nu waarschijnlijk al in vergadering met Zack en Esme om te bespreken wat er moet gebeuren.’

Er klonk zo veel verbittering in zijn stem dat een klap in mijn gezicht minder pijn had gedaan. Nu zag ik het ook: de jaloezie, de rancune. Zo open en bloot had ik het eigenlijk nooit gezien. Ik dacht aan wat mijn vader had gezegd, en wat Jake had gesuggereerd, dat Ace hier mogelijk iets mee te maken had. Even zag ik mijn broer zoals alle anderen in mijn leven hem leken te zien: laag-bij-de-gronds, onbetrouwbaar, iemand die bereid was mij te kwetsen. Het maakte me zo verdrietig. Hoe moet ik je dat vertellen? Zo intens verdrietig.

‘Ik heb je gezien,’ zei ik. ‘Je stond net nog voor mijn gebouw te wachten. Wat deed je daar?’

Hij haalde zijn schouders op, leunde achterover op zijn ellebogen en keek naar de muur achter mij.

Toen ik pas naar New York was verhuisd en mijn broer begon te ontmoeten, had ik zo’n fantasiebeeld over hem, dat hij in het geheim op me lette, me schaduwde, voor het geval ik ooit in de problemen zou raken. Ik had gedetailleerde dagdromen waarin ik ergens in een steeg werd overvallen en mijn broer van achter de vuilnisbakken sprong om me te redden. Hij bracht me dan terug naar mijn studentenkamer en zorgde voor me tot ik me beter voelde. Daarna ging hij verder met zijn leven en kon ik doorgaan met het mijne, in de veilige wetenschap dat hij me altijd rugdekking zou geven, altijd op de uitkijk zou staan om me voor gevaar te behoeden. In een andere dagdroom gingen we naar huis, naar onze ouders, voor een ontroerende hereniging en dan leefde iedereen nog lang en gelukkig. Heel stom, ik weet het. Maar kleine meisjes groeien op met sprookjes. Is het dan verwonderlijk dat we allemaal verlangen naar een gelukkige afloop van de slechte dingen in ons leven? Niemand vertelt je dat verdrietige dingen verdrietig blijven, dat sommige mensen kwaad en rancuneus sterven, dat sommige dingen verloren gaan en nooit worden teruggevonden.

‘Ga je nog antwoord geven?’ vroeg ik.

‘Ik wachtte op jou. Ik had geld nodig. Maar je bullebak kwam achter me aan. Ik ben ’m gepeerd.’

‘Mijn bullebak?’

‘Je nieuwe vriendje of wat dan ook. Je kunt maar beter oppassen met die vent. Ik durf te wedden dat hij zich anders voordoet dan hij is.’

Hij keek mij zelfvoldaan en onsympathiek aan. Ik wilde hem een klap voor zijn stomme harses verkopen.

‘Wat weet jij van hem? Wat weet jij nu eigenlijk allemaal?’

Opnieuw een schouderophaling, geen antwoord.

‘Je hebt me toch niet altijd gehaat?’ vroeg ik hem. ‘Ik weet nog dat je van me hield toen we klein waren.’

De grijns (ja, hij hád zitten grijnzen) viel van zijn gezicht en hij keek me verrast aan. ‘Ik haat je niet, Rid. Ik heb je nooit gehaat.’

Ik hield zijn blik vast tot hij wegkeek.

‘Er is zo veel wat je niet begrijpt,’ zei hij, terwijl hij langzaam het hoofd schudde.

‘Volgens mij begrijp ik het heel goed,’ zei ik. Er borrelde een vreselijke woede in mijn borst. ‘Het gaat om Max, niet?’

Hij keek mij verschrikt aan. ‘Waar zit je aan te denken, Ridley?’

‘Over het geld dat hij ons heeft nagelaten.’

Hij liet een zucht ontsnappen en hief zijn ogen hemelwaarts. ‘Dat hij aan jóú heeft nagelaten zul je bedoelen.’

‘Ook aan jou. Als je je leven op orde zou krijgen, Ace.’ Dat klonk harder dan ik eigenlijk wilde, alsof het zo eenvoudig was, maar ik vermoed dat een deel van mij geloofde dat Ace voor dit leven had gekozen. Misschien hadden de drugs hem momenteel ook in hun macht. Het is een lange, moeilijke weg, bezaaid met innerlijke en uitwendige obstakels, maar de eerste stap is een keuze, nietwaar? Hij had de middelen ervoor. Hij kon rekenen op hulp.

‘Wie heeft je dat verteld?’ Hij stond op. ‘Pa?’

‘Wat maakt dat uit? Het is toch zo of niet?’

‘Zoals gewoonlijk heb je geen idee waar je het over hebt. Je leeft alleen in je eigen wereldje. De wereld volgens Ridley, waar alles zwart of wit, goed of fout is. Het draait allemaal om keuzes, niet? De juiste keuzes maken?’

Dacht je dat jij de enige was die mijn preek over keuzes heeft moeten aanhoren? Zoals je ziet sloeg Ace de plank compleet mis. Ik stond op en liep naar de deur. Ik beefde van woede en teleurstelling, mijn maag kwam in opstand. Ik was gekomen voor hulp en wat troost, maar ik kon zien dat hij geen van beide had te bieden, en als hij mij wel had kunnen helpen of troosten had hij dat misschien zelfs nagelaten. Ik wilde bij hem weg. Ik wilde naar hem toe rennen en mijn armen om hem heen slaan, hem zo stevig vasthouden als ik kon. Ik haatte hem. Ik hield van hem.

‘Het leven is niet zo simpel, Ridley.’

Ik wist niet hoe ik hem moest antwoorden; ik vertrouwde mijn stem niet. En voordat ik het kon tegenhouden, voelde ik opnieuw tranen op mijn wangen. Ik had nooit gezegd dat het leven simpel was. Dat heb ik nooit geloofd.

‘Geef jezelf aan, Ridley. Bel mam en pap. Het komt allemaal wel weer goed. Dat is altijd zo bij jou.’

Hij klonk zo verbitterd. En dat van de man van wie ik al van kinds af aan had gehouden. Toen hij nog maar een jongetje was. Mijn broer. Ik had zo lang onvoorwaardelijk van hem gehouden dat ik me nooit had gerealiseerd dat hij een hekel aan mij had. Maar misschien had hij alleen een hekel aan zichzelf. Ik hoorde opnieuw de woorden van Esme over Max: Je kan geen bloed uit een versteend hart knijpen. Je kan het proberen, maar dan ben je de enige die bloedt.

Ik vertrok en sloeg de deur achter me dicht, voelde de vloer onder mijn voeten natrillen. Ik rende de trap af en de verlaten straat op. Ik wist niet welke kant ik op moest of waarnaartoe. Ik ging bij het muziekpodium op Tompkins Square op een bankje zitten. De kosmos probeerde mij iets te vertellen. Je staat er alleen voor, meisje.

..

Ik besloot naar West Village te gaan. Ik deed eerst iets geks. Ik nam de trein naar Ninety-sixth Street, weg van het centrum, en hield vervolgens op straat een taxi aan. Ik nam de taxi naar de Barnes & Noble schuin tegen-over het Metropolitan Opera House, betrad de ingang aan Broadway en vertrok daarna door een andere deur. Ik liep naar een geldautomaat en pinde een paar honderd dollar, zo veel als de automaat mij toestond. Toen sprong ik in een andere taxi. Al die tijd bleef ik op de uitkijk naar de skinhead, de politie of andere verdachte figuren. Volgens mij werd ik door niemand gevolgd. Maar ik had hier geen ervaring mee. Jake’s waarschuwing voordat hij voor de politie op de vlucht sloeg galmde na in mijn oren, en ik wil best toegeven dat ik bang was, zo bang dat ik op het punt stond in tranen uit te barsten.

Ik nam mijn intrek in een goedkoop vlooienhotel vlak bij Washington Square dat ik een paar keer was gepasseerd – zo’n hotel dat ondanks pogingen tot renovatie nog steeds lijkt op wat het is: een verblijf voor passanten, mensen die hun kamer van tevoren contant willen betalen. De receptionist was een oude man met een overhemd van spijkerstof, met op de borstzak een vlek, zo te zien ketchup. Zijn gezicht, zo gerimpeld en samengeknepen als een vuist, had meer weg van een rubberen masker. Hij keek niet eens op, nam alleen mijn geld aan en overhandigde mij een sleutel.

‘Kamer 203. Lift rechts. Trap links.’

Ik wist zeker dat hij mij later niet kon herkennen in een rij met verdachten. Hoorde waarschijnlijk bij zijn werk, dacht ik. Vreemd genoeg wilde ik dat hij naar me keek. Ik wilde dat hij mijn bestaan erkende, bevestigde dat ik niet als geest op deze wereld rondwaarde.

‘Nog een prettige avond,’ zei ik, treuzelend bij de receptiebalie. Hij zei geen woord, draaide me de rug toe en liep een kantoor binnen.

De kamer was redelijk schoon, maar in de badkamer zag ik gebarsten tegels, vochtplekken op het plafond, een vergeeld douchegordijn. Toen ik die avond op bed lag, kijkend door het raam naar de oranje gloed van straatlantaarns en luisterend naar de buitengeluiden, met niemand die wist waar ik was of wat er met me gebeurde, voelde ik me eenzamer dan ik me ooit had gevoeld. Alsof iemand een keurig gaatje in mijn borst had geboord waar de wind doorheen floot, met een hol, droefgeestig geluid dat mij de hele nacht wakker hield.

24

Maandagochtend. Na een slapeloze nacht nam ik een taxi naar de parking waar ik de gehuurde Jeep had achtergelaten en begon opnieuw aan een rit naar New Jersey. Onderweg stopte ik bij een internetcafé aan Third Avenue en vond, met behulp van MapQuest, een kaart die me tot aan de stoep van Linda McNaughton leidde. Het is nogal gek, als je erover nadenkt, dat elke vreemde je adres in een computer kan invoeren en stapsgewijze instructies naar je woning kan opvragen, maar omdat het op dat moment in mijn voordeel werkte, verkeerde ik niet echt in een positie om daarover te klagen. Ik gebruikte mijn creditcard om te betalen. Ik had geen andere keuze. Hoe dan ook, alles wat zich de vorige avond had afgespeeld begon surrealistisch te lijken, en ik ervoer alles met een vreemd soort afstandelijkheid. Er was zo veel gebeurd sinds ik Linda McNaughton had gebeld. Mijn brein wilde even niet herinnerd worden aan het feit dat mijn vriendje (dat was hij toch?) voor de politie was gevlucht (en ik ook, daar niet van) en mijn broer me haatte en dat duidelijk al jarenlang had gedaan.

Toen ik eenmaal op de snelweg zat, belde ik mijn vader met mijn mobiele telefoon.

‘Ridley,’ zei hij, waarbij hij erin slaagde woede, bezorgdheid, opluchting en liefde in de twee lettergrepen van mijn naam te leggen. ‘Zeg wat er aan de hand is. Nu meteen.’

‘Niets. Waarom?’ vroeg ik.

‘Ridley.’

‘Pa, alles is in orde,’ loog ik. ‘Ik wil alleen dat je me meer vertelt over Project Kinderhulp.’

Het bleef even stil aan de andere kant van de lijn. ‘Ridley, je moet nu meteen naar huis komen. We hebben Alexander Harriman gesproken. De politie was vanochtend hier.’

Het is treurig als je ouders je opdragen iets te doen en je niet meer kunt gehoorzamen omdat je te oud bent. Het toont de kloof tussen wie ze denken dat je bent en wie je werkelijk bent. Ze houden vast aan het concept van jou als klein wezen in hun macht en het vergt behoorlijk wat tijd voordat ze beseffen dat dat niet langer het geval is.

‘Ik kan niet naar huis komen, pap. Ik moet weten wat er met me gebeurt. Vertel me over Project Kinderhulp.’

‘Project Kinderhulp? Ridley, waar heb je het over?’

‘Pap, vertel!’ Ik schreeuwde die woorden. Ik had eigenlijk nog nooit tegen mijn vader geschreeuwd en ergens voelde het goed. Hij bleef zo lang zwijgen dat ik me afvroeg of hij had opgehangen of de verbinding was verbroken. Toen hoorde ik hem ademen.

‘Pap.’

‘Dat was de organisatie die ervoor heeft gezorgd dat de Wet voor Veilige Havens is aangenomen,’ zei hij. Zijn stem klonk vreemd, zijn woorden blikkerig.

‘Nee,’ zei ik. ‘Het is meer dan dat.’ Ik realiseerde me dat ik inmiddels erg hard reed en ik kon het me niet veroorloven aan de kant te worden gezet door een politieagent. Ik nam gas terug, koos de rechterbaan.

Hij zuchtte. ‘Nou, eens zien. Eerst waren er opvangfaciliteiten, opvangfaciliteiten van Project Kinderhulp. Meestal bij kerken of klinieken, soms bij samenwerkende weeshuizen. Dat was voordat de wet werd aangenomen. Al was het niet illegaal, het had ook niet echt de goedkeuring van de staat en werd particulier gefinancierd. We hebben het zelf altijd beschouwd als een soort ondergrondse vluchtroute.’

‘Wie heeft het gefinancierd? Max?’

‘Ja, en andere mensen.’ Hij klonk vermoeid en ik meende een lichte trilling in zijn stem te horen, maar dat kan ook aan de mobiele ontvangst hebben gelegen.

‘En wat gebeurde er allemaal in die faciliteiten?’

‘Hetzelfde als nu. Een moeder kon haar kind er veilig achterlaten. Het kind werd tweeënzeventig uur in de faciliteit gehouden en verzorgd. Als de moeder in die tijd van gedachten veranderde, kon ze het terughalen. Ze kreeg dan advies en alle nodige hulp aangeboden.’

‘En als ze niet terugkwam?’

‘Dan werd het kind aan jeugdzorg overgedragen.’

‘En was jij daarbij betrokken?’

‘Niet echt. Hoewel sommige klinieken waar ik al die jaren als vrijwilliger heb gewerkt ook faciliteiten van Project Kinderhulp waren. Als een baby of kind werd achtergelaten, bood ik dezelfde zorg als bij andere kinderen.’

‘Maar je overtrad de wet?’

‘Niet als zodanig. Er was geen wet die voorschreef dat je geen zorg mocht bieden aan een behoeftig, achtergelaten kind. Zolang je maar binnen tweeënzeventig uur meldde dat er een kind te vondeling was gelegd.’

‘Dus je vloog alleen onder de radar.’

Hij slaakte opnieuw een zucht. ‘Wel in het belang van de kinderen.’

Ik begreep dat mijn vader door de mazen in het systeem had willen glippen om kinderen te helpen. Ik wist dat hij zoiets in zich had. Maar de logica erachter leek me wankel. Ik bedoel: waarom al die moeite doen om kinderen weg te halen uit potentieel gevaarlijke gezinssituaties om ze daarna over te leveren aan jeugdzorg, waar ook veel fouten werden gemaakt waarvan kinderen de dupe werden. Ik dacht aan Jake’s ervaringen als kind.

Ik wist dat er iets ontbrak. De antwoorden staarden mij in het gezicht, maar ik zag ze niet. Ik was moe en het werd me allemaal te veel. Zoals je wel eens hebt als je met een groot project begint, het opruimen van je kast of zo. Alles wat je bezit, ligt op de vloer en op het bed, de kast is leeg, en dan voel je de futloosheid inzetten. Je denkt: Waarom ben ik hier in godsnaam aan begonnen? Ik heb niet de kracht het af te maken. Maar je kunt niet zomaar weglopen, daar is het te laat voor. Ik wist dat ik mijn vader een miljoen vragen kon stellen, maar ik kon er niet één bedenken.

‘Hoe kan ik je overhalen naar huis te komen?’

Ik dacht een moment na. ‘Als je kunt zeggen dat ik niets moet weten, dat ik in iets verzeild ben geraakt wat mij niet aangaat en spoken zie die er niet zijn.’

Een o zo lichte aarzeling aan de andere kant van de lijn. Toen zei hij: ‘Ridley, er is niets wat je moet weten.’

Hoe ik het wist weet ik niet, maar ik wist absoluut zeker dat mijn vader tegen mij loog. Ik hoorde mijn moeder op de achtergrond: ‘Zeg tegen Ridley dat haar kamer gereed is. Alex kan alles afhandelen en zij kan hier blijven tot dit allemaal is overgewaaid.’

‘Ik bel je nog, pap. Probeer je niet ongerust te maken.’

Ik hoorde zijn stem terwijl ik de telefoon bij mijn oor weghaalde en het gesprek beëindigde. Zijn stem had nietig en blikkerig geklonken, verder weg dan ooit tevoren. Ik kon nu werkelijk niemand meer vertrouwen in de wereld.

..

Ik trof Linda McNaughton in een extra brede caravan op een goed onderhouden woonwagenpark naast Route 206, in een stadje met de naam Lost Valley. Het was een vrij mooie stacaravan, met openslaande ramen en aluminium beplating, tegenover de openbare bibliotheek aan de overkant van de straat. Ze kwam glimlachend naar de deur, maar zette hem alleen op een kier. Ik had niet gebeld om te vertellen dat ik langskwam, uit angst dat ze me weigerde te spreken.

‘Kan ik u helpen?’

‘Hallo, mevrouw McNaughton,’ begon ik opgewekt met de glimlach van een padvindster. ‘Ik ben Ridley... we hebben elkaar gisteravond gesproken aan de telefoon.’

De glimlach verdween op slag. ‘Wat doe je hier?’

‘Ik was in de stad om research te doen voor mijn artikel en ik hoopte dat u me nog even te woord wilde staan. Eigenlijk hoopte ik dat u een foto van Charlie hebt die u mij zou willen lenen.’

Ze kneep haar ogen samen, nijdig en argwanend. ‘Ik heb geen foto en ik heb je niets meer te zeggen. Ga alsjeblieft weg.’ Toen sloeg ze de deur hard voor mijn neus dicht.

‘En wat als ik u vertelde,’ zei ik door de deur, vrij zeker dat ze er nog achter stond en me door het spionnetje bespiedde, ‘dat de kans bestaat dat Charlie nog leeft?’

Ik hoorde haar adem stokken achter de deur en voelde me onmiddellijk een vals loeder. Ik had immers geen enkel bewijs dat Charlie nog in leven was. Maar toen ik gisteravond, de hele nacht, op dat vreemde bed had gelegen – nadenkend over wat mij was overkomen, de dingen die Christian Luna me had verteld, wat ik te weten was gekomen over de andere vermis-te kinderen, mijn oom Max, wat Ace had gezegd – was de kiem gelegd van iets wat zich nu, vooral na het gesprek met mijn vader, als een virus verspreidde.

De deur ging opnieuw open en ditmaal stond Linda’s gezicht milder. Ze deed de deur helemaal open en stapte opzij om me binnen te laten.

In haar woonvertrek nam ik plaats op een stugge, beige bank overdekt met plastic en dronk met kleine teugjes van de koffie die ze me had aangeboden. De koffie smaakte slap en bitter tegelijk. Linda droeg een grijs joggingpak dat exact paste bij het grijs van haar korte kapsel. Haar gelaat vormde een grauw landschap van rimpels, maar ze had scherpe blauwe ogen die fonkelden van interesse en intelligentie. Ze ging tegenover me zitten en nam me vervolgens in zich op. We werden omringd door schildpadden: schildpadbeeldjes, schildpadden geschilderd op kussens en sierborden, opgezette schildpadden, schildpadmobiles.

‘Weet je,’ zei ze toen ze mij in het rond zag kijken, ‘ik heb niet eens een speciale voorliefde voor schildpadden. Mijn echtgenoot heeft gewoon een gouden schildpadhangertje voor mij gekocht nadat wij dat jaar een schildpaddenkwekerij in de Cariben hadden bezocht. Ik maakte zo’n ophef over hoe prachtig ik het vond dat iedereen schildpadden voor me begon te kopen. Zo heb ik een hele verzameling gekregen.’

Ze keek me bijna verontschuldigend aan en lachte verlegen. Ik glimlachte naar haar, zette het koffiekopje op de tafel. Ze stond op en liep naar een boekenplank aan de andere kant van de kamer. Toen ze terugkwam, had ze in haar hand een fotootje in een tinnen lijst. Ze gaf het aan mij.

Op de foto stond een echtpaar met een klein kind. Het jongetje, rond de twee jaar, met een rood-met-wit gestreept shirt en spijkerbroekje, zat op een pony. De man, mager en bebaard, stond naast hem met een weifelende glimlach en een beschermende hand op de dij van het kind. De vrouw, timide, sterk vermagerd, keek toe met gekromde schouders, terwijl ze lachte, een stralende glimlach op haar gezicht.

Ik weet niet wat ik bij Michael en Adele Reynolds moest verwachten. Ik wist alleen dat Michael een heroïneverslaafde was geweest. Adele was een vrouw die haar kind had willen afstaan. Op de foto zag ik twee mensen die er weliswaar licht verzwakt uitzagen, iets verweerd misschien, maar die ook genoten van een dagje uit met hun zoon. Dat beeld leek onverenigbaar met het oordeel dat ik me onbewust had gevormd. Het verraste me. Ik had me hen voorgesteld als kille, egoïstische ouders die hun kind mishandelden of verwaarloosden. En mogelijk waren ze dat op sommige momenten geweest. Maar op andere momenten waren ze mogelijk liefdevolle, gelukkige, beschermende ouders geweest voor hun kind. Toen Adele Charlie had willen afstaan, was ze mogelijk alleen bang geweest dat ze de verantwoordelijkheid van het opvoeden van een kind niet kon dragen, dat het kind bij haar veel te kort zou komen. Ik was altijd zo boos geweest op Zack omdat hij Ace alleen beoordeelde op grond van zijn verslaving, en nu had ik onbewust hetzelfde gedaan bij Adele en Michael.

‘Als er zo weinig goede momenten zijn, blijven die je nog scherper voor de geest staan,’ zei Linda. ‘Ik kan me die dag goed herinneren. We waren allemaal gelukkig – de tweede verjaardag van Charlie. Een maand later overleed mijn dochter, Adele. Toen verdween Charlie. Toen Michael. In anderhalf jaar tijd was ik ze alle drie kwijt.’

Ik voelde mijn hart ineenkrimpen, stelde mij klap na klap voor, en hoe ze zich moest hebben gevoeld toen haar wereld in duisternis werd gehuld. Ik keek haar aan, verwachtte tranen te zien in haar ogen of een verandering in haar gelaatsuitdrukking bij het voelen van haar verdriet. Maar ze staarde alleen naar de foto met een droeve, flauwe glimlach, alsof er niets meer restte dan berusting in het feit dat niets veranderd kon worden.

Ik had me zelfs een oordeel gevormd over Linda. Ik had me haar voorgesteld als iemand die niet genoeg van Adele had gehouden, die ervoor had gekózen haar niet te helpen toen ze Charlie niet bleek te kunnen opvoeden. Door mijn opvoeding, in een gezin waar altijd meer dan voldoende liefde en geld was voor iedereen, had ik altijd gedacht dat iedereen over dezelfde onbeperkte middelen beschikte. Ik beken het niet graag, maar pas op dat moment, omringd door de schildpadden van Linda McNaughton, besefte ik dat armoede geen abstract concept vormde, dat mensen soms gewoon niet genoeg liefde of geld hadden om goed voor een kind te zorgen. Je kan mensen toch niet veroordelen op grond van iets wat ze niet kunnen geven?

‘Weet je het zeker?’ vroeg ze opeens, me aankijkend met een uitdrukking die ik niet kon peilen. ‘Kun je bewíjzen dat hij nog leeft?’

Ik zag haar handen een beetje trillen, alsof de hoop haar onrustig maakte. ‘Nee,’ gaf ik toe, haar blik beantwoordend. ‘Nog niet.’

Ze ging met een zucht zitten en wendde haar hoofd af. Ik keek naar de foto in mijn hand. De afbeelding was wazig, de gezichten vervaagd en vergeeld met de tijd.

‘Ik zal niet te veel hoop koesteren. Zoals vorig jaar.’

‘Vorig jaar?’

‘Toen kwam er een jonge kerel. Ongeveer van jouw leeftijd. Hij zei dat hij privédetective was en werkte aan koude zaken. Zo noemde hij ze. Hij belde me een paar keer met vragen als: wie was de kinderarts van Charlie, is hij ooit naar de eerstehulpafdeling gebracht en hoe vaak? Ik heb hem verteld wat ik wist. Maar na een tijdje nam hij geen contact meer op. Ik heb hem daarna één keer gebeld en toen vertelde hij dat hij er nog steeds aan werkte. Hij beloofde dat hij me zou bellen als er iets boven water kwam, maar ik heb nooit meer wat van hem gehoord. Grappig. Een paar dagen terug heb ik nog overwogen hem te bellen.’

‘Waarom?’

‘Ik had in een stapel papieren de geboorteakte van Charlie gevonden. Ik dacht dat hij er misschien iets aan had.’

‘Nu u erover begint, mevrouw McNaughton... mag ik die geboorteakte even zien?’

‘Tuurlijk.’ Ze stond op en liep naar een bureau in een hoek van de kamer.

Ik leunde voorover in mijn stoel. ‘De man die u kwam opzoeken... weet u toevallig hoe hij heet?’

‘Ik heb zijn visitekaartje hier liggen, bij de geboorteakte van Charlie. Ik kan het zelf niet lezen zonder bril.’

Ze gaf het kaartje aan mij. Ik voelde mijn maag omdraaien bij het zien van het crèmekleurige visitekaartje, bedrukt met zwarte letters. Jake Jacobsen, privédetective.

Een aantal van onze momenten samen flitste door mij heen. Ik herinnerde mij de vreemde toon waarop hij me over de andere vermiste kinderen had verteld, dat hij volstrekt niet verbaasd had geleken. Ik herinnerde me hoe hij op internet zo veel informatie over de ouders had gevonden. En ik herinnerde me ook hoe snel hij erachter was gekomen uit welke krant het door Christian Luna opgestuurde knipsel kwam. Hoe verontrust hij had geleken toen hij hoorde dat ik rechercheur Salvo had verteld wat ik had ontdekt. Zaadjes van angst begonnen in mij tot bloei te komen. Hij wist het, dacht ik. Hij had al die tijd geweten dat er ook andere kinderen vermist werden.

‘Juffrouw Jones, gaat het?’ Ik moet – ik weet niet hoe lang – alleen hebben zitten staren naar dat kaartje terwijl ze mij een vel papier voorhield.

‘Het spijt me,’ verontschuldigde ik mij, waarna ik het aanpakte.

‘De geboorteakte van Charlie. Het is een kopie; hou maar.’

Ik liet mijn ogen erover dwalen, vouwde het paier op en stak het in de binnenzak van mijn jas. Ik keek op en zag dat Linda mij nog steeds aankeek.

‘Je hebt niet gezegd waarom,’ zei ze. ‘Waarom je denkt dat Charlie misschien nog leeft.’

Ik zweeg even en antwoordde toen zo eerlijk als ik op dat moment kon: ‘Omdat ík nog leef.’

Ze schudde niet-begrijpend het hoofd.

‘Er zijn dat jaar ook andere kinderen verdwenen, mevrouw McNaughton. Ik vermoed dat minstens één ervan nog springlevend is. Ik hoop dat hetzelfde geldt voor Charlie.’

Ze keek mij aan en ik zag een voorzichtige blijdschap in haar gezicht. Ik voelde mij meteen schuldig. ‘Dat hoop ik ook,’ zei ze, handen ineengeslagen alsof ze bad.

Ik stond op, gaf haar een hand en bedankte haar voor haar hulp. Ik beloofde de foto terug te geven en haar niet alleen met vragen achter te laten. Ze bleef in de deuropening staan en zwaaide toen ik in de Jeep stapte en over het grind van de oprit wegreed naar de snelweg. Ik bedacht dat hoop niet altijd een geschenk is.

..

Toen ik Route 206 op reed, zag ik in de achteruitkijkspiegel een Firebird ’69, zwart met getinte ramen, naderen. Mijn hart maakte een dansje. Ik zette de Jeep aan de kant en verwachtte dat de auto achter mij zou komen staan. Maar dat gebeurde niet. De Firebird passeerde me met bulderende motor. In mijn hart gingen opluchting en teleurstelling met elkaar op de vuist. Toen de auto bij de volgende bocht uit het zicht verdween, herinnerde ik me dat Jake had gezegd dat de politie zijn auto in beslag had genomen. Ik wilde hem sowieso nog niet onder ogen komen. Niet nu nieuwe verdenkingen aan mijn broekspijp sjorden om mijn aandacht te krijgen. Als hij al die tijd had geweten dat er andere kinderen vermist werden, moest hij ook op de hoogte zijn van Jessie Stone. Dat had hij al geweten voordat hij mij zelfs had ontmoet. Ik probeerde te bedenken wat dat kon betekenen, maar ik voelde een dik gordijn neerdalen in mijn geest. Ik wilde het nog niet onder ogen zien.

Ik reed weer de snelweg op in de richting van Skully’s Mountain, terug naar Hackettstown. Omdat ik niets beters kon verzinnen, besloot ik naar de kliniek te rijden waar Teresa Stone Jessie naartoe had gebracht. Wat moest ik daar doen? Ik had eigenlijk geen idee. Ik moest creatief worden. Ik handelde in de overtuiging dat het universum samenspant om de waarheid te onthullen, dat leugens onstabiele elementen zijn die uiteindelijk in duigen vallen.

De hemel boven mij had zich gehuld in een sombere grijszwarte kleur en er dreigde sneeuw. Toen ik onder het bladerdak van de bomen reed, werd het zo donker dat ik mijn koplampen moest aandoen. Ik reed door het centrum van een stadje, verliet de hoofdweg en sloeg een zijweggetje in dat zich naar Skully’s Mountain kronkelde. Het was meer een nauwe, beschaduwde bergpas; en toen ik aan de voet van een steile helling een smalle eenbaansbrug overstak, zag ik dat alleen een houten vangrail me beschermde tegen een val in een brede kolkende rivier.

Op dat moment zag ik opnieuw de Firebird in mijn achteruitkijkspiegel. Waar kwam die vandaan? Ik kon de chauffeur niet goed zien, maar ik voelde mijn hart verkillen. Ik drukte het gaspedaal in en de Jeep schoot met piepende banden de helling op.

Maar de Jeep kan niet op tegen de spierballenmotor van een Firebird. In één tel kleefde hij aan mijn bumper, met het verblindende licht van de hoge koplampen in mijn spiegels. Ik voelde een zware klap toen de auto mij vanachter ramde. Als je dat in films ziet gebeuren, lijkt zoiets wel mee te vallen. Ik kreeg echter het gevoel alsof de aarde onder mijn voertuig verschoof; mijn hoofd sloeg naar voren en klapte toen hard achterover. Ik was door elkaar gerammeld en liet onwillekeurig even het stuur los. De Jeep slingerde afgrijselijk dicht naar de rand voordat ik het stuur opnieuw wist te grijpen. Ik overcorrigeerde, slingerde naar de andere rijbaan en kon nog net op tijd uitwijken toen een tegenligger om de bocht verscheen en met loeiende claxon langs mij heen raasde.

Als je wordt gegrepen door doodsangst, vertraagt alles om je heen. Ik kreeg het gevoel alsof de tijd om me heen vervormde. De Firebird ramde me opnieuw. Ik hoorde alleen nog het geluid van mijn snakkende adem toen we op de volgende haarspeldbocht af reden. Ik stampte op het gaspedaal, maar de Firebird was te snel; hij beukte opnieuw op me in, harder dan daarnet. Tranen sprongen me in de ogen; de weg verdween achter een vochtig waas.

‘Hou op!’ schreeuwde ik tegen niemand.

Bij de volgende schok belandde de Jeep op de linkerweghelft. Ik raakte de vangrail aan de bergkant en zag vonken opspatten toen de Jeep ertegenaan botste. De Firebird kwam snel naast me rijden zodat ik niet terug kon naar de andere rijbaan. Ik keek opzij en zag alleen de zwartgetinte ruit. Opeens verdreef woede de angstnevel die mijn gedachten vertroebelde. Ik wist niet wie die auto bestuurde en dat kon me niet schelen. Ik rukte aan het stuur en sloeg de zijkant van de Jeep hard tegen de Firebird. Ze noemen het niet voor niets spierballenauto’s; het voelde alsof ik een stenen muur had geraakt. De auto slingerde licht maar bleef op de weg. Toen werd ik pas echt pissig. Ik ramde hem opnieuw. Nog harder. Het kon me niet schelen of wij alle twee in de afgrond zouden storten. We bleven voortracen, waarbij het chassis van onze voertuigen een vreselijk gekrijs van metaal tegen metaal voortbracht. Toen zag ik, net voorbij de bocht, de gloed van naderende koplampen.

De Firebird wilde niet wijken. Ik sloeg op mijn claxon, in de hoop de tegenligger te waarschuwen dat ik hem tegemoet kwam. Als ik in zo’n bocht vol op mijn rem ging staan, zou de Jeep over de kop vliegen of zou ik nog steeds frontaal tegen de tegemoetkomende auto botsen omdat ik geen tijd zou hebben op de rechterrijstrook te komen. Ik claxonneerde opnieuw, bad dat de bestuurder me hoorde en zou afremmen, maar op dat moment gaf de Firebird gas en ging mijn belager ervandoor. Ik trok aan het stuur en wist – ik zweer het! – twee seconden voordat een rode Dodge-truck om de bocht kwam snellen de rechterbaan te bereiken. De truck vloog langs mij heen, mij boos toeterend berispend voor mijn roekeloze rijgedrag. Ik zag de Firebird bij de volgende bocht verdwijnen.

Ik trapte op de rem en bleef stil zitten, mijn handen rond het stuur geklampt, mijn tanden opeengeklemd, elke spier in mijn lichaam brandend van de adrenaline. Ik beefde onbeheerst. Ik hing huilend op het stuur tot ik een auto achter mij zag naderen. Ik reed trillend de rest van de berg op en toen ik de andere kant bereikte, verliet ik de weg bij een drive-in van Burger King. Daar bestelde ik een chocolademilkshake en patat. Aangezien ik bijna de dood was ingejaagd op een bergweg, misschien wel door de man met wie ik recentelijk de lakens had gedeeld, vond ik dat ik iets had verdiend. Ik zat bibberend en huilend op het parkeerterrein en propte vettige frietjes in mijn mond zo snel ik kon zonder te kokhalzen.

In mijn hoofd wervelden gedachten in het rond. Ik kon wat me was overkomen niet echt verwerken, wist niet wat ik nu moest doen. Ik had de bestuurder van de auto niet kunnen herkennen, maar het moest Jake’s Firebird zijn. Had hij achter het stuur gezeten? Waarom zou hij mij dat willen aandoen? En als hij het niet was, wie dan wel? Hoe kwamen ze aan zijn auto? En één vraag bleef rondmalen: waarom gebeurde dit allemaal? Terwijl ik nipte van mijn milkshake, nog steeds bevend, sijpelde dat vreselijke gevoel van eenzaamheid tot in het merg van mijn botten. Maar ik was gestopt met huilen. Ik was het huilen voorbij. Ik had geen tranen meer.

Als je ontdekt dat de fundering van je leven op een beerput is gebouwd en elke muur afbrokkelt, wat doe je dan? Waar ga je heen? Mijn geest dwaalde af toen andere gedachten mijn aandacht opeisten; gedachten die op dat moment niet relevant waren en puur dienden als afleidingsmanoeuvre om mijn afgepeigerde hersenen kort de tijd te geven zich te herstellen. Om een of andere reden dacht ik aan mijn moeder.

In de jaren nadat ik was afgestudeerd, nam ik elke woensdag en vrijdag lijn 4/5 naar de Upper East Side om yogales te volgen. De lessen werden op een onmogelijk tijdstip gegeven, van zes uur tot halfacht ’s ochtends, maar als ik het haalde, merkte ik dat het de kwaliteit en productiviteit van mijn dag aanmerkelijk verbeterde. Op een koude dag in februari liep ik in het ochtendduister naar Fourteenth Street en daalde de trap af naar het metrostation bij Union Square. Ik sliep nog half toen de trein arriveerde, stapte in en ging zitten. Terwijl de trein nog wachtte bij het perron, blikte ik uit het raam. Buiten fladderde een monarchvlinder die naast het raam leek te blijven hangen toen ik er verwonderd naar keek. Ik dacht: hoe komt die vlinder hier? ’s Winters in deze donkere, ondergrondse ruimte? Hoe heeft hij de kou overleefd? En toch fladderde hij daar. Ik keek rond in de trein om te zien of andere passagiers het ook hadden gezien, maar die zaten allemaal half te slapen of te lezen. Ze hadden het allemaal gemist... dit kleine wonder. Toen ik weer door het raam keek, was de vlinder verdwenen. De deuren sloten en de trein vertrok uit het station.

Ik bedacht – niet toen, maar nu ik op het parkeerterrein stond met de vermoedelijk total loss gereden Jeep – dat ik op die manier van mijn moeder hield. Van achter glas in een trein die altijd het station verliet. Mijn moeder was iemand die je bewonderde om haar schoonheid, haar charme, haar sterke karakter. Maar net als de monarchvlinder was ze uiteindelijk afstandelijk en ongrijpbaar. Iets om een glimp van op te vangen, niet vast te houden. Als ze Ace niet had verloren, was dat misschien anders geweest. Want ergens wisten we allemaal dat Ace haar enige ware liefde was, en dat ze nooit meer de oude zou worden nadat hij haar in de steek had gelaten. Ondanks alle vurige conflicten in hun relatie aanbad ze hem. Als ze naar mijn broer keek, begon ze te stralen. Hij stond altijd in haar schijnwerper. Na het vertrek van Ace werd het donker op het toneel en moesten wij rondtasten om een nieuwe rol in moeders voorstelling te vinden.

Daar had ik haar een beetje om gehaat, hoezeer ik ook van haar hield. In het diepst van mijn hart had ik altijd geloofd dat als zij kon kiezen wie van haar twee kinderen ze kwijt moest raken, de keuze op mij zou zijn gevallen; dat ze mij onmiddellijk zou inruilen om Ace terug te krijgen. Misschien was het niet waar, maar ik had het geloofd vanaf mijn tienerjaren tot de volwassenheid.

Hoe dan ook, zo werkt het niet in het leven. Je kunt geen ruilhandel bedrijven. Althans, dat had ik altijd gedacht.

25

De schade was aanzienlijk. Aan de manier waarop andere automobilisten me passeerden op het parkeerterrein, met een grote boog en lang achterom kijkend, wist ik dat de Jeep er werkelijk slecht aan toe was. Ik stapte uit en liep eromheen. Het leek alsof het voertuig op het nippertje aan de schrootpers was ontsnapt – zowel de passagiers- als de bestuurderszijde bleek zwaar bekrast en ingedeukt te zijn op de plaatsen waar de Jeep beurtelings de Firebird en de vangrail aan de bergkant had geraakt. Ik was blij dat ik de extra verzekering had afgesloten.

Waarschijnlijk had ik beter de politie kunnen bellen, of misschien zelfs naar het dichtstbijzijnde politiebureau moeten rijden en mijn zoektocht staken. Dat was duidelijk de boodschap, niet? Als de bestuurder mij had willen vermoorden, was hij er niet op het laatste moment vandoor gegaan zodat ik naar de rechterrijstrook kon uitwijken en een botsing met de aankomende truck kon vermijden. Hij had me bang willen maken, me willen afschrikken, en ik wás doodsbang. Maar ik was ook kwaad. Kwader dan ik ooit in mijn leven was geweest. En meer dan ooit vastberaden erachter te komen waarom mij dit overkwam.

Op dit punt rees de andere grote vraag: wat deed ik eigenlijk? Vergeet niet dat dit allemaal begon omdat ik de behoefte voelde voor een busje te springen om een kind te redden dat midden op de rijbaan was beland. Die handeling had een reeks gebeurtenissen in gang gezet die ertoe hadden geleid dat ik mijn identiteit in twijfel trok. En nu voelde ik me ook verplicht uit te vinden wat er was gebeurd met de andere kinderen die in hetzelfde jaar als Jessie Amelia Stone waren verdwenen. In de tijd nadat ik mijn milkshake had opgedronken en voordat ik mijn frietjes had opgegeten, nam ik een besluit. Je kent toch wel die veiligheidsinstructies in een vliegtuig waarin staat dat je eerst je eigen zuurstofmasker moet opzetten voordat je assistentie verleent aan een ander? Hetzelfde gold in deze situatie. Ik kon de vraag wat er met Charlie, Pamela of Brian was gebeurd pas beantwoorden als ik wist wat er met Ridley gebeurde. En gezien de recente ontwikkelingen in mijn leven, moest ik meer te weten komen over Jessie om daarachter te komen. Ik startte de auto en reed verder naar de kinderkliniek waar Teresa, volgens Maria Cacciatore, Jessie naartoe had gebracht: Little Angels. Ik overwoog een aantal verschillende leugens die ik kon vertellen om toegang tot haar dossier te krijgen – áls het nog bestond. Maar ik besloot dat de waarheid uiteindelijk de sleutel vormde.

Toen ik de automatische deuren passeerde, zag ik op het glas een sticker van Project Kinderhulp. Het logo stelde een baby in wiegende armen voor, en daaronder stond: Dit is een veilige haven. Dat was wel heel toevallig. Ik herinnerde me dat rechercheur Salvo weinig op had met toevalligheden en ik moest hem daarin gelijk te geven.

‘Ik wil degene spreken die hier de leiding heeft,’ zei ik tegen de jonge man achter de receptiebalie. Hij leek mij een schatje, met een rond, ernstig gezicht en heel licht stoppelbaardje.

‘Bedoelt u degene die over alle artsen gaat?’

‘Nee. Degene die de leiding heeft over de hele kliniek. En de dossiers.’

‘O, u hebt uw medisch dossier nodig.’

‘Ja, min of meer.’

‘Als u het aan díé dame vraagt, kan zij u verder helpen.’ Hij wees naar een humorloos uitziende oude vrouw achter een gigantische balie. Ik kon onmiddellijk zien dat ik bij haar geen schijn van kans maakte.

‘Zo gemakkelijk zal het niet gaan. Ik kan mij namelijk niet legitimeren.’

Hij keek mij onvermurwbaar aan en begon zijn hoofd te schudden. ‘Eh...’

‘Kan ik niet gewoon degene spreken die hier de leiding heeft? Alsjeblieft,’ zei ik, waarbij ik hem mijn zoetste glimlach toewierp. Hij beantwoordde de glimlach. Ik ben van mening dat je als redelijk aantrekkelijke jonge vrouw bijna alles voor elkaar kunt krijgen. Misschien heb ik gelijk. Of misschien krijg ik dingen gewoon gedaan vanwege mijn zelfvertrouwen. Hoe dan ook, ik kon vandaag wel een succesje gebruiken.

‘Oké,’ zei hij, met een samenzweerderige blik in mijn richting. ‘Neemt u plaats.’

Ik wachtte een tijdje, bladerend door een oud nummer van een tijdschrift over het opvoeden van kinderen. De discussie over het wel of niet slaan van kinderen bleek springlevend, evenals de hernieuwde discussie over vaccinaties. Ik stem tegen slaan en voor vaccinaties. Waarom wilden mensen eigenlijk nog kinderen als je bedenkt op hoeveel manieren je ze kunt verzieken?

‘Wat kan ik voor u doen?’ Een warme bariton onderbrak mijn gedachten. Ik keek op en zag een reus van een zwarte man met een glimmend kaal hoofd en een bril met goudkleurig montuur. Zijn stoppelbaard was heel licht bespikkeld met grijs. Hij droeg een witte doktersjas over een marineblauw overhemd en stropdas met een Escher-achtige print (de Dancing Bears van rockband Grateful Dead). Ik stond op en stak mijn hand uit, die hij met zijn gigantische kolenschop omklemde. Hij liet mijn hand niet meteen los, keek me belangstellend aan en vroeg toen: ‘Heb ik u eerder ontmoet?’

‘Volgens mij niet.’

‘Ah,’ zei hij, een brede grijns spleet zijn gezicht open. Bij mijn eerste aanblik had ik hem eind vijftig geschat. Die oogverblindende glimlach deed zijn gelaat zo’n vijftien jaar jonger lijken. ‘U hebt dat kind gered. Fantastisch. Goed gedaan.’

‘O, ja, dat ben ik.’ Ik glimlachte terug. ‘Ridley Jones. Bedankt.’

‘Dr. Jonathon Hauser.’ Hij bleef even glimlachen en knikken. Toen: ‘Wat kan ik voor je doen, Ridley?’

‘Kunnen we ergens praten? Het is nogal een lang verhaal.’

Hij keek mij aan, zijn voorhoofd gefronst uit vriendelijke nieuwsgierigheid. ‘Natuurlijk,’ zei hij, met een blik op zijn horloge. ‘Kom maar mee.’

We namen plaats in zijn eenvoudige maar keurige en goed verlichte kantoor. Ik vertelde hem het hele verhaal, hoewel ik alle twijfelachtige of onwettige elementen verzweeg, zodat ik eigenlijk niets over Jake kon zeggen. Ik vertelde hem ook niets over het van de weg geduwd worden door een mysterieuze bestuurder in een Firebird ’69. Ik hoopte bij deze goede man alleen dat de stropdas met dansende beren erop wees dat hij het hart van een lak-aan-de-regels-hippie bezat. Dat hij behoorde tot het type mensen dat zich bereid toonde reglementen opzij te schuiven in het belang van gerechtigheid.

‘Dat is nogal een verhaal, Ridley,’ zei hij rustig toen ik ten slotte zweeg. ‘Maar je begrijpt toch wel dat je zonder legitimitatie niet zomaar het dossier van Jessie mag inzien?’

‘Weet u wel of het hier ligt?’

‘We hebben het dossier. Dat weet ik omdat we zo’n jaar geleden een jonge man, een privédetective, op bezoek kregen die hetzelfde vroeg. Hij zei dat hij was ingehuurd om enkele onopgeloste zaken opnieuw te onderzoeken, kinderen die in de jaren zeventig zijn verdwenen. Jessie Amelia Stone was een van die kinderen. We hebben alle dossiers opgediept, die liggen nog in de kelder van het gebouw.’

Dus Jake was hier ook al geweest. Eigenlijk verbaasde mij dat niet.

‘Waren de andere kinderen patiënt in deze kliniek?’ vroeg ik, mijzelf ertoe dwingend geconcentreerd te blijven.

‘Ik kan die informatie niet openbaar maken,’ zei hij achteroverleunend. ‘Maar als ik nog nooit van ze had gehoord, zou ik dát natuurlijk hebben gezegd.’

Ik knikte begrijpend. ‘Heeft de privédetective een van die dossiers mogen inzien?’

‘Hoe graag ik hem ook had willen helpen, ik heb gezegd dat hij een gerechtelijk bevel moest hebben om die dossiers in te zien.’

‘En?’

‘Daarna heb ik nooit meer iets van hem gehoord.’

Ik zuchtte en leunde achterover in de stoel. Ik was onbewust op het puntje van mijn stoel beland, had me steeds verder naar hem toe gebogen, mijn schouders gespannen. Ik had hetzelfde gevoel als bij een overheidsinstantie: je stond machteloos tegenover een systeem dat zo onverzettelijk was als een stenen muur en werd gedwongen volgens de regels te spelen of het spel helemaal op te geven. Ik appelleerde aan het hippiehart met de dansende beren.

‘Dr. Hauser, ik ben géén privédetective. En er bestaat zelfs de mogelijkheid dat ik een van die kinderen ben. Kunt u niets voor mij doen?’

Hij keek omlaag naar het leren vloeiblad op zijn bureau en liet zijn adem ontsnappen. ‘Wat hoop je dan in dat dossier te vinden? Hoe kan dat antwoord geven op je vragen?’

Ik haalde mijn schouders op en antwoordde naar waarheid: ‘Ik weet het niet. Maar ik zou niet weten waar ik anders moet zoeken.’

Hij staarde me langdurig aan, hield nadenkend zijn handen voor zijn gezicht met de vingertoppen tegen elkaar. Hij schudde even met het hoofd en stond op. ‘Ik ben zo terug. Oké?’

‘Oké,’ zei ik. Hij verliet de kamer en deed de deur zachtjes achter zich dicht.

Ik staarde naar de wand achter zijn bureau. Diploma’s, foto’s en krantenknipsels hingen aan de donkere nephouten lambrisering. Ik stond op en liep achter zijn bureau langs om alles nader te bekijken. Mijn oog viel op een diploma van Rutgers University. Leerjaar 1962, hetzelfde jaar waarin mijn vader afstudeerde alvorens naar de medische faculteit te gaan. Ik bekeek de talrijke andere diploma’s en onderscheidingen. Er viel mij nog eentje op: een plaquette van Project Kinderhulp, toegekend aan Little Angels voor hun ‘uitmuntende zorg en dienstverlening aan kinderen’. Ik herinnerde mij het plakplaatje op de deuren van de kliniek. Er begonnen belletjes te rinkelen in mijn hoofd. Little Angels – had ik die naam eerder gehoord voordat Maria Cacciatore me erover had verteld? Ik liep terug naar de stoel, ging zitten en pijnigde mijn hersenen. Maar er schoot me niets te binnen.

De arts kwam weer de kamer binnen, met een dossier in de hand.

‘Luister, Ridley. Ik ben als medisch professional gebonden aan zeer strenge regels en voorschriften. Elke overtreding van die regels kan me mijn carrière kosten. Begrijp je dat?’

‘Ja,’ zei ik, terwijl ik me nog altijd probeerde te herinneren waarom de naam van de kliniek me bekend in de oren klonk.

‘Dat gezegd hebbende,’ vervolgde hij, ‘ik heb die detective geholpen, dus ik zal jou ook helpen. Ik zal je in elk geval vertellen wat ik hem heb verteld.’

Ik leunde voorover, toonde een dankbare glimlach.

‘Die privédetective, hij heette Jake, was als kind ook bij jeugdzorg terechtgekomen en zijn mentor, Arnie Coel, was een goede vriend van mij,’ zei hij. ‘Naast het onderzoek had hij zijn eigen redenen om te willen weten wat er met die kinderen is gebeurd.’ Hij slaakte een zucht.

‘Hoe graag ik ook zou willen,’ ging hij verder, ‘ik kan je echt niet vertellen wat er in dit dossier staat. Maar ik weet toevallig dat de arts die Jessie Stone kreeg toegewezen nog altijd praktijk houdt in New Jersey. Hij loopt tegen zijn pensioen, maar wie weet wil hij met je praten. Misschien kun je hem zelfs overhalen een verzoek in te dienen bij de Medical Association om dit dossier vrij te geven. Aangezien hij Jessie onder zijn hoede had, is hij eigenlijk de enige die dat voor je kan regelen.’

Ik knikte. ‘Bedankt,’ zei ik. Ik wist niet of het me verder kon helpen, maar het was beter dan niets.

‘Hij heet dr. Benjamin Jones. Ik zal je het nummer van zijn privépraktijk geven.’ Toen stootte hij een lachje uit. ‘Ook toevallig, je hebt dezelfde achternaam. Maar dat zal je wel vaker overkomen.’

Dr. Benjamin Jones. Mijn vader.

Ik hoorde dat tromgeroffel in mijn rechteroor en de kamer leek te verduisteren en rond te tollen. Als ik maar niet ging overgeven in zijn kantoor! ‘Ja,’ wist ik uit te brengen. Mijn allernepste glimlach dreigde als glas uiteen te spatten. ‘Dat overkomt me voortdurend.’

26

Ik maakte zo snel mogelijk dat ik wegkwam. Achteraf gezien realiseer ik me dat ik dr. Hauser wel duizend vragen had kunnen stellen – een echte privédetective zou niet, zoals ik, in paniek zijn geraakt en gevlucht – maar ik wist niet hoelang ik die schijnglimlach kon volhouden en knikte om hem te bedanken voor zijn hulp. Ik had het gevoel alsof er in mijn hoofd een sirene afging en ik op zo’n schokkende, kantelende vloer in een lunapark stond. Zodra hij mij het nummer overhandigde, vertrok ik. Ik vroeg hem niet naar Jake of Project Kinderhulp.

Ik sjorde de verkreukelde deur van de Jeep open (hij ging nog open en dicht, zij het met moeite) en klom erin. Ik bleef een moment in de kou zitten. Het begon buiten te schemeren en harder te sneeuwen. Ik startte de motor en toen ik de auto in zijn achteruit zette, realiseerde ik me dat ik geen idee had waar ik nu heen moest. Ik viste mijn mobieltje uit mijn jas en belde.

‘Salvo.’ Hij nam op voordat de telefoon voor de tweede keer overging, zijn stem klonk nors, vermoeid maar indringend.

‘Met Ridley Jones.’

Een zucht, toen stilte. ‘Je hebt hem gewaarschuwd. En nu is hij verdwenen.’

Ik reageerde niet op zijn woorden. Ik ging geen bezwarende verklaring tegen mezelf afleggen, maar ik wilde ook niet langer liegen. ‘Is zijn auto nog steeds bij jullie in bewaring?’ vroeg ik. Dat was de reden waarom ik belde. Althans, een van de redenen. Ik moest weten of Jake me had willen vermoorden.

‘Wat?’

‘De Firebird,’ zei ik, een tikje snauwerig, gespannen. ‘Die jullie in beslag hebben genomen.’

Hij zweeg eventjes. ‘Ridley, we hebben zijn auto nooit in beslag genomen.’

Mijn hart zonk en ik vocht tegen tranen van teleurstelling en angst.

‘Ik zit in de problemen, rechercheur Salvo. Iemand heeft geprobeerd me te vermoorden.’ Mijn stem klonk merkwaardig, zelfs in mijn oren, snerpend en geforceerd. Zelfs toen wilde ik het niet hardop zeggen. Ik wilde niet zeggen: Ik denk dat Jake in zijn Firebird heeft geprobeerd me van de weg te rijden.

‘Kom naar het bureau. Ik kan je niet beschermen als ik niet weet waar je bent.’ Hij klonk kalm en bezorgd, goedmoedig. Maar ik vertrouwde hem ook niet. Misschien wilde hij me alleen naar het bureau lokken.

‘Ik moet weten waarom mij dit overkomt.’ Ik probeerde resoluut en zelfverzekerd te klinken. ‘Hebt u al navraag gedaan naar die vermiste kinderen waarover ik heb verteld? Of wilde u me alleen zoet houden?’

Ik hoorde op de achtergrond papieren ritselen. ‘Ik heb wat rondgesnuffeld, alleen omdat ik had gezegd dat te zullen doen. Alle ouders zijn dood... behalve Marjorie Mathers, de moeder van Brian. Zij zit levenslang voor moord in de vrouwengevangenis van Rahway.’

‘Vindt u dat niet vreemd?’

‘Wat? Dat al die kinderen zijn verdwenen en nooit zijn teruggevonden? Triest om te zeggen, maar zoiets gebeurt vaker dan mensen willen toegeven.’

‘Oké. Maar is het niet vreemd dat alle ouders zijn gestorven?’

‘Ja, maar goed, dit zijn mensen met een verhoogd risico. Door hun leefwijze en gewoonten komen ze in gevaarlijke situaties terecht. Drugsverslaafden, niet? Alcoholisten die zonder na te denken gewoon in de auto stappen. Mensen die betrokken raken bij kroeggevechten. Ik bedoel, sta daar eens bij stil. Mensen zoals jij, Ridley, lopen weinig risico. Jij houdt je aan de wet – tot nu toe tenminste. Je bent verantwoordelijk voor jezelf en de mensen om je heen. Je loopt door je keuzes in het leven minder kans op vroege leeftijd gewelddadig om het leven te komen. Als je te veel hebt gedronken, neem je waarschijnlijk een taxi of bel je iemand in plaats van achter het stuur te gaan zitten. Als je de foute keuze maakt, kan dat resulteren in je dood en de dood van drie tienermeisjes... of niet.’

Keuzes. We waren weer terug bij die keuzes, de dingen die de loop van je leven bepalen. Was het zo simpel? Sommige mensen hebben een verhoogd risico en anderen niet? Sommigen maken foute keuzes en anderen goede? En die keuzes bepaalden of we gelukkig of miserabel waren, gezond of ongezond, geliefd of niet-geliefd? Je moest je dan toch afvragen: wat ligt er ten grondslag aan het maken van die keuzes? Het voor de hand liggende antwoord: onze ouders, de mensen die ons wel of niet liefhadden, ons goed of slecht hebben opgevoed. Er waren uiteraard andere factoren. Maar kwam het uiteindelijk neer op de vraag of iemand voldoende van ons had gehouden om ons te leren hoe wij zelf de juiste keuzes moesten maken?

Nee. Zo simpel lag het niet. Het leven is nooit zo simpel. Kijk naar Ace en mij. We waren door dezelfde mensen in hetzelfde huis opgevoed. Toch waren wij totaal verschillend; we hadden totaal verschillende keuzes in ons leven gemaakt. Zoals gezegd, hoe je bent opgevoed vormt onderdeel van het grote geheel. Het is een belangrijke factor te midden van een miljoen factoren. Maar uiteindelijk bepalen niet alleen de grote en kleine gebeurtenissen wie je bent, hoe je leven eruitziet – het gaat erom hoe je erop wenst te reageren. Met die keuze krijg je zeggenschap over je eigen leven. Dat geloof ik.

‘Hoe zit het nu met die kinderen? Hun ouders waren arm en behoorden tot, zoals u zegt, een verhoogde risicogroep. Iedereen die mogelijk van die kinderen heeft gehouden, is dood. Niemand is er ooit achter gekomen wat er met ze is gebeurd. En dat was het dan?’

Ik hoorde aan de andere kant van de lijn rechercheur Salvo opnieuw zuchten. ‘Het is dertig jaar geleden. Het spoor loopt dood. Denk je ook niet?’

‘Als er nog ouders leefden om van die kinderen te houden, zouden ze dertig jaar later nog steeds van hen houden en blijven zoeken.’

‘Nu lijk je Marjorie Mathers wel.’

‘Hebt u haar gesproken?’

‘Ik zei toch dat ik naar de zaak zou kijken.’

‘En?’

Nog een diepe zucht. Of misschien nam hij trekjes van een sigaret en blies hij de rook steeds krachtig uit. ‘Ze zegt dat twee gemaskerde mannen, gekleed in het zwart, haar zoon die avond hebben meegenomen. Ze dacht dat haar echtgenoot hen had ingehuurd omdat ze in de clinch lagen over de voogdij. Ze beweerde dat hij het kind mishandelde en eiste de volledige voogdij, met voor de vader alleen bezoekrecht onder toezicht.’

Hij zweeg en schraapte zijn keel. Ik hoorde hem weer ritselen met papieren.

‘Weet je wat zo vreemd was? Ze belde pas de volgende ochtend de politie. Ze beweert dat ze door een of ander verdovend middel knock-out ging en pas de volgende dag bij bewustzijn kwam. Maar daar is geen bewijs voor gevonden. De politie geloofde haar verhaal niet, zodat zowel zij als haar echtgenoot als verdachte werd beschouwd. En zij was niet erg geloofwaardig – een verleden met depressie en zelfmoordpogingen. In het rapport stond dat ze hysterisch was.’

Ik moest een beetje lachen. ‘Zou u dat ook niet zijn?’

‘Dus ze heeft haar echtgenoot “per ongeluk” vermoord toen ze erachter wilde komen wat er met haar zoon was gebeurd. Ze werd niettemin veroordeeld voor moord. De jury geloofde haar niet. En dat was dan dat.’

‘Brian raakte opnieuw zoek.’

‘Ja, zo zou je het kunnen stellen. De zaak werd nog een jaar lang aangehouden. Ik kan uit het dossier opmaken dat de standaardprocedure is gevolgd.’

‘Niet dat het iets heeft opgeleverd,’ zei ik. ‘Wat zei ze toen u haar sprak?’

‘Ze is niet helemaal goed bij haar hoofd,’ zei rechercheur Salvo onvriendelijk. ‘Ik heb met haar gesproken aan de telefoon. Ze blijft bij haar verhaal. Zegt dat er geen dag voorbijgaat dat ze niet om haar zoontje huilt, zich afvraagt waar hij is. Ze zweert dat hij nog in leven is.’

‘Mag ik u iets vragen? Heeft ze toevallig verteld dat een privédetective haar onlangs heeft bezocht?’

De rechercheur zweeg een ogenblik. ‘Ja, dat heeft ze verteld. Hoe wist je dat?’

‘Ik heb zelf wat rondgespeurd en hij is overal geweest waar ik tot nu toe ben geweest.’

‘Harley Jacobsen?’ vroeg hij.

Ik gaf geen antwoord.

‘En wat zegt jou dat?’

Ik zei niets. Het laatste licht was uit de hemel verdwenen en ik zat in het donker. De lucht uit de ventilatieopeningen voelde hoogstens lauw aan. Ik wist dat de auto pas echt zou opwarmen tijdens het rijden. De wijzers op het dashboard gloeiden geel en oranje. De radio stond zacht, maar ik hoorde laag gemompel van stemmen uit de luidsprekers.

‘Nou, het zegt míj wel iets,’ zei hij toen ik niet antwoordde. ‘Het zegt mij dat jij de eindbestemming van zijn speurtocht was, Ridley. Dat hij het spoor heeft gevolgd tot hij bij jou kwam en je gebruikt om te krijgen wat hij wil.’

Zijn woorden kwamen hard aan. Dat was eigenlijk niet in mij opgekomen. Het zou alles kunnen verklaren. Een verklaring als een loodzware trap in mijn maag. Ik dacht terug aan hoe hij die avond opeens voor mijn deur stond, net nadat ik het briefje van Christian Luna had gekregen. Ik dacht aan de uitnodiging die ik voor de deur had gevonden, met de fles wijn en de verontschuldiging. Dacht aan hoe ik hem die eerste avond alles had verteld. De man op de trap. Het tweede briefje en het krantenknipsel dat hij zo snel wist te plaatsen. Er had ‘Ze hebben gelogen’ op het briefje gestaan en ik had mij afgevraagd hoe iemand kon weten wat mijn ouders tegen mij hadden gezegd. Hij wist het omdat ik het hem had verteld. Ik kon het allemaal nog niet goed bevatten. Ik dacht aan Christian Luna. Hij was oprecht geweest; dat wist ik wel. Maar wie had hem vermoord? Jake? Waarom zou hij dat doen? Waarom zou hij mij eerst naar Luna brengen en hem vervolgens doodschieten? Dat was onlogisch.

‘Wat wil hij dan?’ dacht ik hardop na, niet zozeer met de bedoeling die vraag te stellen.

‘Ik weet het niet, Ridley,’ zei rechercheur Salvo. Zijn stem deed mij opschrikken. Ik was bijna vergeten dat ik hem nog aan de lijn had. ‘Maar laat mij je helpen, goed? Kom naar het bureau en we zoeken alles uit.’

Salvo was een aardige man. Hij was een goede politieagent en hoewel ik er niet aan twijfelde dat hij me wilde helpen, zei mijn intuïtie dat hij niet kón helpen, dat ik er alleen voorstond als ik de waarheid wilde achterhalen. Ik zwom in een oceaan van leugens en alleen mijn instinct wist te voorkomen dat ik kopje-onder ging. Dus beëindigde ik zonder nog een woord te zeggen het gesprek met die arme rechercheur Salvo en verliet het parkeerterrein bij Little Angels. Ik reed de ingedeukte Jeep terug naar de stad en bleef de hele rit nerveus uitkijken naar Firebirds en politiewagens.

..

Ik bracht de Jeep terug naar de parking waar ik hem na kantoortijd kon afleveren en liet de sleutels en papieren achter in de bekerhouder. Toen ik wilde weglopen, keek de medewerkster van het verhuurbedrijf – een jonge zwarte vrouw met steil haar, nagels met rode en paarse glitters en de grootste gouden oorringen die ik ooit had gezien – mij aan alsof ik niet goed wijs was.

‘Daar zul je voor moeten betalen,’ zei ze. ‘Die auto is beschadigd.’ Ze griste de papieren uit het voertuig en begon met rode pen de schade te markeren op een tekeningetje van een auto.

‘Mij best. Jullie hebben mijn gegevens,’ zei ik. Het kon me niets meer schelen. Vroeger, voordat dit allemaal was gebeurd, zou ik me al schuldig hebben gevoeld als ik met een sigaret een brandplek had gemaakt op de bekleding van een huurauto, zou ik me vreselijk onverantwoordelijk hebben gevoeld, maar dat leek in een ver verleden te liggen van een hele andere Ridley. Ik kon nu maar aan één ding denken: op bed neerploffen. Ik ging terug naar het hotel bij Washington Square. Ditmaal zonder kunst- en vliegwerk met openbaar vervoer. Ik nam gewoon de benenwagen; het was niet ver van de parking waar ik de auto had achtergelaten.

Ik betrad de sjofele lobby, stapte het liftje in en stapte uit op de tweede verdieping, waar het rook naar schimmel en mottenballen, ook al leek alles recentelijk gerenoveerd te zijn. Ik ging mijn kamer binnen en klom op de stijve matras met de ruwe deken. Zo bleef ik even in het donker liggen, mijn geest totaal blanco, mijn lichaam verdoofd. Toen viel ik in een diepe, droomloze slaap.

27

Carl Jung geloofde in een schaduwzelf, een duistere zijde in ieder van ons, die we leren te verbergen. In die duisternis verblijven onze verboden lusten, onze heimelijke opvattingen over onszelf en de wereld om ons heen, de nare trekjes en gebreken die wij verafschuwen en willen begraven. Maar Jung meende dat we dit deel van onszelf niet konden ontkennen en hoe meer we het probeerden weg te moffelen, deden alsof het niet bestond, hoe gewaagder de complotten van de kosmos teneinde het te onthullen. Hij stelde dat deze schaduwzijde niets liever wilde dan erkend en omarmd te worden. Pas wanneer we hem vergiffenis hebben geschonken, kunnen wij echt compleet zijn, echt vrij.

Ik schrok wakker in mijn hotelkamer. Het duurde een paar tellen om me te oriënteren en nog een paar voordat alles wat me de laatste dagen was overkomen weer als een dreigende vloedgolf op me af kwam. Ik klikte het lampje naast het bed aan en verwachtte half Jake in de stoel bij het raam te zien zitten. Maar hij zat er niet. Ik was alleen.

Voor het eerst sinds ik het kantoor van dr. Hauser had verlaten, stond ik mezelf toe na te denken over wat hij mij had verteld. Mijn vader was de arts van Jessie Amelia Stone geweest. Kon het toeval zijn? Carl Jung zou zeggen dat toeval niet bestaat, alleen synchroniciteit, de krachten van de kosmos die samenspannen om ons voor te stellen aan onze schaduwkant. Op dit moment, liggend in een volstrekt steriele ruimte die mij geen enkele troost bood, moest ik onder ogen zien wat ik vermoedelijk, ergens in mezelf, altijd al had geweten. Dat mijn leven – tot het moment dat ik het briefje van Christian Luna kreeg – was opgebouwd uit een reeks mooie leugens. Mooie leugens die me gelukkig hadden gemaakt, me hadden voorzien van een goed leven, leugens die ongetwijfeld uit liefde waren verteld, maar niettemin leugens.

Ik had nog steeds niet alle stukjes van de puzzel rond: het hoe, waarom en wie of wat me was overkomen. Maar het was duidelijk dat Ridley Jones was geboren in de nacht dat Teresa Stone thuis was vermoord. En dat mijn ouders (ik beschouwde hen natuurlijk nog steeds als mijn ouders) daar weet van moesten hebben gehad, maar er te veel belang bij hadden het te verdoezelen dat ze bij drie afzonderlijke gelegenheden onwetendheid hadden voorgewend.

Ik kwam ook tot de conclusie dat er nog iemand moest zijn – iemand anders dan mijn ouders – die er net zo veel belang bij had te voorkomen dat ik alles ontdekte. Er zo veel belang bij had dat ik werd gevolgd, Chris-tian Luna moest sterven en ik bijna van de weg werd gereden om me af te houden van het zoeken naar de waarheid. Hoe kom ik op die gedachte? Omdat ik mijn ouders kénde. Ondanks al hun gebreken en fouten, ondanks al hun leugens en halve waarheden wist ik dat ze van me hielden, nog liever zelf doodgingen dan me pijn te doen. Wat ze ook mochten verbergen, ze zouden nooit míj opofferen om het geheim te houden. Ik liep nu werkelijk gevaar en kon daar alleen aan ontsnappen door mezelf opnieuw door die mooie leugens te laten inpakken. Doen alsof het allemaal een vreselijke nachtmerrie was geweest en weer in slaap vallen. Maar dat kon natuurlijk niet meer. Zodra je dat pad naar je ware zelf bent ingeslagen, kun je niet rechtsomkeert maken – hoe verraderlijk het pad ook mocht zijn. De kosmos staat het niet toe.

En wat voor rol speelde Jake in het geheel? Was hij vriend of vijand, geliefde of moordenaar? Ik wist het niet. Ja, hij had tegen me gelogen. Ik geloofde dat hij al wist wie ik was voordat ik hem had ontmoet. En als ik daarover nadacht, wist ik zeker dat hij die tweede envelop had gestuurd. De eerste was van Christian Luna gekomen, maar de tweede van Jake. Toch kon ik niet vergeten hoe hij me had aangekeken, vastgehouden en met me had gevreeën. Ik kon niet vergeten hoe hij zijn traumatische verleden aan mij had blootgegeven, zichzelf in dat opzicht kwetsbaar had opgesteld. Ondanks alle leugens was hij ook oprecht geweest. Maar wie weet zou ik hem nooit meer zien. Misschien was hij wel voorgoed verdwenen.

Het was twee uur ’s nachts toen ik de hotelkamer opnieuw verliet. Op dit nachtelijk tijdstip hing er een stilte over de stad als van een ingehouden adem. De straat lag er verlaten bij, in slaap verzonken, maar de stad leek rusteloos. Of misschien lag het alleen aan mij. Ik rook spek en koffie toen ik een nachtrestaurantje passeerde. Ik rook brandend hout in iemands open haard. De lucht voelde koud en een briesje kronkelde zich door de kraag van mijn shirt omlaag. Ik was vermoeid tot op het bot, mijn oogleden zwaar, en ik voelde die misselijkheid die je krijgt als je te weinig hebt geslapen.

Ik stapte het trottoir op en drukte op de zoemer. Eén keer. Twee keer. Drie keer.

‘Hallo?’ Een slaperige stem, verontrust.

‘Ik ben het. Ridley.’

‘Allejezus, Ridley.’ Hij drukte op de zoemer om mij binnen te laten.

Ik wachtte op de lift. Ik was naar de enige persoon gekomen die mij en mijn ouders kende. De enige persoon van wie ik dacht dat hij mogelijk een aantal vragen kon beantwoorden: Zachary.

Hij stond op me te wachten in de deuropening van zijn appartement, in zijn boxershort en sweatshirt van Rutgers University, zijn blonde haar in de war, met vouwen in zijn gezicht van het slapen. Hij omhelsde me en ik liet me door hem in de armen nemen, ook al hield ik zelf mijn armen langs mijn zij. Het voelde goed vastgehouden te worden, zelfs door hem. Hij liet me binnen en nam mijn jas aan. Ik ging op de bank zitten terwijl hij thee voor me zette. Toen ging hij naast me zitten terwijl ik de thee opdronk, zonder een woord te zeggen.

Uiteindelijk kon hij zich niet bedwingen: ‘Ridley, ga je me nog vertellen wat er aan de hand is?’ Hij was vriendelijk en keek mij ongerust aan. Ik herinnerde me hoe hard ik hem had aangepakt bij onze vorige ontmoeting en voelde me schuldig (maar niet te schuldig – hij wás zijn boekje ver te buiten gegaan). Nou ja, je weet intussen hoe snel ik geneigd ben mijn hart te luchten. Het verhaal rolde er achter elkaar uit. Ik vertelde hem alles, maar liet een heleboel over Jake achterwege. Ik wilde hem niet nog meer kwetsen dan ik al had gedaan.

Toen ik mijn verhaal had gedaan, leunde hij achterover en schudde het hoofd. ‘Wow. Je bent echt door de mangel gehaald, Ridley.’ Hij legde een troostende hand op mijn schouder. Ik had mijn schoenen uitgetrokken en zat met gekruiste benen naast hem. Ik voelde me op mijn gemak in deze vertrouwde omgeving die nooit van mij was geweest. De leren bank, de breedbeeldtelevisie, alle Knicks-parafernalia, de bar met zijn verzameling bierblikjes.

‘Ja,’ gaf ik toe. ‘Het was vrij heftig.’

‘Luister,’ zei hij. ‘Je kunt mijn bed nemen. Probeer wat te slapen. Ik slaap wel hier op de bank. En morgenochtend, als je bent uitgerust, kijk je weer fris tegen bepaalde dingen aan. Ik denk dat alles er heel anders uitziet als je een poosje hebt geslapen.’

‘Wat?’ zei ik. ‘Nee, Zachary. Ik kan nu niet slapen. Ik wil antwoorden. Daarom ben ik hier.’

Hij keek mij weer aan met die bezorgde uitdrukking, maar ik voelde me er niet door getroost, ik wilde hem een klap verkopen. Het leek plots geen bezorgdheid maar eerder laatdunkendheid. Hij boog zich voorover en liet zijn onderarmen op zijn dijen rusten, plaatste zijn vingertoppen tegen elkaar. Ik voelde een preek aankomen. ‘Ik wil dat je een moment nadenkt, Rid.’

‘Over wat?’

‘Ik weet dat je een paar moeilijke dagen achter de rug hebt. Maar ik wil dat je hier even bij stilstaat en jezelf afvraagt of dit allemaal redelijk klinkt.’

‘Redelijk?’

‘Ja. Is het nooit in je opgekomen dat dit hele verhaal gewoon onzin is? Dat de psychopaat die dit allemaal op gang heeft gebracht en je “vriend” Jake hebben gelogen? Dat het niet meer is dan een vorm van bedrog?’

Dat leek me zo belachelijk dat ik verbaasd was dat hij het zelfs maar suggereerde. ‘Bedrog? Wat zouden ze daarmee bereiken? Heb je wel naar mij geluisterd?’

‘Ja, ik heb geluisterd,’ zei hij langzaam. ‘Heb je wel naar jezelf geluis-terd?’

Ik schudde verward mijn hoofd. Hij geloofde me niet.

‘Ik bedoel: waarom ben je zo snel bereid volslagen vreemden eerder te geloven dan je eigen vader?’ vroeg hij.

‘Zack, ik heb je net vertéld dat hij de arts van Jessie Stone was.’

Hij haalde zijn schouders op. ‘Nou en, Ridley? Je vader werkt al langer in klinieken dan jij leeft. Hij heeft waarschijnlijk duizenden kinderen bij die klinieken behandeld. En ja, sommigen ervan zijn waarschijnlijk verdwenen of gestorven door ziekte of verwaarlozing of mishandeling. Maar dat betekent niet dat hij daar iets mee te maken had.’

Ik keek hem zwijgend aan. Ik voelde een sluier van verwarring over mijn gedachten vallen. Als je betwijfelde of er een kern van waarheid zat in datgene wat mij was overkomen, kon je elke gebeurtenis in de laatste paar dagen wegredeneren als een onderdeel van een uiterst gecompliceerde leugen, een soort complot om mij te laten twijfelen aan mijn identiteit. Ik overwoog het een moment, zoals je wel eens dagdroomt over het winnen van de loterij of verhuizen naar een Caribisch eiland. Zittend in de warmte en het comfort van Zachary’s woonkamer kon ik mezelf bijna overhalen het te geloven. Het zou zo simpel zijn me door hem te laten overtuigen dat ik was bedrogen en gemanipuleerd, had geleden aan een vorm van tijdelijke verstandsverbijstering. Ik kon mij ergens op het platteland in een luxueus hersteloord laten opnemen voor wat ‘rust’ en mijn zenuwinzinking te boven komen. En als ik eruit kwam, kon ik met Zack trouwen en kinderen krijgen en werden we één grote, gelukkige familie. We zouden het ‘inzinkinkje’ van de arme Ridley compleet vergeten.

Ik ging op de bank liggen, sloot mijn ogen en probeerde het uit. Was het mogelijk? Alleen de vraag ‘waarom?’ kon niet beantwoord worden. Waarom zou iemand zoiets doen? Zelfs Ace, die misschien reden had me te haten, verteerd te worden door irrationele jaloezie – wat zou hij ermee opschieten?

Zack legde een geruststellende hand op mijn voorhoofd. Ik opende mijn ogen en keek hem aan. Hij toonde een opgeluchte glimlach.

‘Rust nu maar uit,’ zei hij. ‘Morgen kijk je er weer heel anders tegenaan.’

Hij pakte de oversized chenille Knicks-deken die ik hem vorig jaar voor zijn verjaardag had gegeven en trok hem over mij heen. Ik zag mezelf er al bijna aan toegeven: blijf gewoon liggen en laat hem voor je zorgen. Hij zou een tijdje bij me blijven zitten tot hij dacht dat ik sliep. Daarna zou hij naar de andere kamer gaan en mijn ouders bellen, zeggen dat ik veilig was en hij op me zou passen. Dat zou voor mij het eenvoudigst zijn geweest. Ik was gewoon zo te reageren.

‘Hoe zit het met Project Kinderhulp?’ vroeg ik.

De opluchting verliet zijn gezicht, de glimlach vervaagde. Ergernis kwam ervoor in de plaats.

‘Je moet dit achter je laten, Ridley,’ zei hij. ‘Je kunt toch niet meer geloof hechten aan iemand als Christian Luna dan aan je eigen vader?’

Vroeger, in mijn vorige bestaan, had ik het wellicht niet opgemerkt. Het zou langs me heen zijn gegaan. Maar die Ridley was verdwenen. Ik glimlachte naar Zachary. Het zal wel een droeve, kwade glimlach zijn geweest, want zo voelde ik mij. Ik ging rechtop zitten en gooide de deken van mij af.

‘Ik heb je nooit verteld hoe hij heette,’ zei ik kalm.

‘Wat?’

‘Christian Luna. Ik heb zijn naam nooit genoemd.’

‘Dat heb je wel, Ridley.’ Hij keek mij bedroefd aan.

Maar ik wist zeker dat ik het niet had gedaan. Sterker nog, ik had de naam opzettelijk verzwegen om redenen die ik destijds niet had kunnen verklaren. Hij kon doen alsof ik gek was geworden, maar ik wist dat het niet zo was.

‘Ridley. Alsjeblieft.’

Toen ik Zack aankeek, realiseerde ik me dat ik hem niet alleen had verlaten omdat ik mijn vrijheid wilde en niet genoeg van hem hield. Hij had iets over zich wat ik intuïtief had aangevoeld maar nooit met zekerheid had kunnen vaststellen, iets wat mij onbewust had gestoord. Ik had er een glimp van opgevangen toen hij zichzelf die dag had binnengelaten in mijn appartement. Ik voelde het nu, maar kon nog steeds niet in woorden vatten wat het precies was. Ik stond langzaam op en reikte naar mijn jas. Hij kwam bij me staan en toen ik hem opnieuw in zijn gezicht keek, leek hij iemand die ik niet herkende.

‘Als je hier vertrekt, sta ik niet in voor wat er met je gebeurt.’ Zijn stem sloeg over toen hij het zei, maar zijn ogen stonden kil en leeg.

‘Wat is Project Kinderhulp, Zack?’ vroeg ik en ik hoorde mijn stem trillen. Ik besefte dat ik bang voor hem was. Fysiek bang. Ik begon achteruit naar de deur te schuifelen.

Hij hoorde ook de angst in mijn stem. Het leek hem te verbazen, alsof ik hem een klap had gegeven. Even was hij de man van wie ik ooit had gehouden. ‘Rid, alsjeblieft. Kijk niet zo naar me. Ik zou je nooit kwaad doen. Dat weet je.’

Maar ik wilde geen liegende gezichten meer zien, geen maskers.

‘Wat is het, Zack?!’ schreeuwde ik nu.

‘Kalm aan. Niet schreeuwen,’ smeekte hij, terwijl hij verontrust langs mij heen de gang in keek. ‘Project Kinderhulp is exact wat je vader je heeft verteld. Het is een organisatie die bange moeders een alternatief biedt, zodat ze hun baby niet op straat hoeven achterlaten. Meer is het niet.’

‘Je liegt.’

‘Nee. Het is de waarheid.’

Ik zei geen woord. Hij zuchtte en ging op de bank zitten. ‘De jeugdzorg was niet altijd zoals tegenwoordig. Ze is nog altijd niet perfect, maar ze nemen nu in elk geval het zekere voor het onzekere in het belang van het kind. Maar in de jaren zeventig ging het er anders aan toe. Het was lastig een kind weg te halen uit een gezin waarin het werd mishandeld. Artsen zagen vaak hoe kinderen systematisch werden verwaarloosd en mishandeld. Uiteindelijk eindigend in de dood van het kind. Hun handen waren gebonden.’

‘Wat wil je daarmee zeggen?’ vroeg ik. Al begon ik het te begrijpen. Het ontbrekende puzzelstukje dat ik tijdens het gesprek met mijn vader had aangevoeld.

‘Ik wil zeggen dat sommige mensen niet langer vanaf de zijlijn wilden toekijken. Ze konden het niet voor zichzelf verantwoorden.’

‘Mensen zoals mijn vader en oom Max.’

‘Onder anderen. En mijn moeder.’ Hij keek op van de vloer en vond mijn ogen.

Ik herinnerde me wat Esme had gezegd: Ik zou alles voor die man hebben gedaan. De woorden kregen een andere betekenis. Ik vroeg mij af wat ze voor Max had gedaan.

‘Zo is het genoeg, Zack.’ Bij het horen van de stem draaide ik mij verschrikt om. En daar stond Esme in een roze pyjama en ochtendjapon. Ik wist dat zij soms bleef slapen op de futon in Zacks studeerkamer als ze ’savonds laat in de stad had moeten werken. Ik was altijd dol op de avonden met Esme; we kookten gezamenlijk, huurden een video en maakten popcorn.

‘Ridley,’ zei ze zacht. ‘Je begaat een vreselijke vergissing, lieverd.’

Ik keek haar aan. ‘Welke vergissing?’

‘Zoals je het verleden oprakelt. Daar is niemand van ons bij gebaat.’

‘Ik heb niets opgerakeld. Het komt vanzelf naar boven.’

Ze schudde haar hoofd, leek iets te willen zeggen maar klemde toen haar kaken op elkaar.

‘Weet je wie ik ben, Esme?’

‘Ja, Ridley. Ik weet wie je bent. De vraag is: waarom weet jij het niet?’

Ze toonde een sympathieke glimlach die de vrees in haar ogen evenwel niet kon verbergen. Ik keek naar Zack, in de hoop iets te herkennen in zijn gezicht.

Zijn gezicht zag bleek, zijn ogen vol woede en nog iets anders. Het was een blik die ik herkende uit mijn jaren bij hem. Hij had die blik weliswaar nooit op mij gericht, maar ik had hem eerder gezien wanneer hij praatte over bepaalde patiënten in de gratis kliniek waar hij een keer per week met mijn vader werkte. De blik ging meestal vergezeld met woorden als: ‘Sommige mensen verdienen geen kinderen.’ Ik had hem altijd geïnterpreteerd als passie; passie voor zijn werk, liefde voor kinderen, droefheid omdat zo velen van hen tussen wal en schip vielen. Maar nu zag ik wat er werkelijk achter die blik school: veroordeling, gebrek aan mededogen, arrogantie.

‘Als je bij mij was gebleven, was dit allemaal niet gebeurd,’ zei hij verongelijkt. ‘Dan was je hier nooit mee geconfronteerd.’

Hij had natuurlijk gelijk. Als ik bij hem was gebleven, had ik die ochtend waarschijnlijk in zijn bed gelegen of hij in het mijne. Ik zou mijn appartement nooit hebben verlaten om hem te ontmoeten. De kans dat ik precies op het juiste moment op die straathoek stond, was zo gering. Vrijwel nihil. Maar wie weet... wellicht was voor mijn schaduw de tijd aangebroken zich te openbaren en had niets haar kunnen tegenhouden. Elke keuze die ik had gemaakt – klein of groot, de keuzes die in mijn gedachten mijn levensloop hadden bepaald – wie weet waren dat helemaal geen keuzes. Misschien had mijn schaduw al die tijd in mijn oor gefluisterd, me heimelijk naar mezelf geleid, naar de waarheid, naar heelheid.

‘Ja, Zack. Ik had misschien mijn hele leven kunnen slijten zonder ooit te weten te komen wie ik echt ben.’

‘Heb je dan... zo’n slecht leven gehad?’ vroeg Esme. Er klonk bijna iets van verbittering in haar stem. ‘Heb je erover nagedacht wat het alternatief had kunnen zijn?’

Ik keek haar aan. Ze leek klein, zelfs broos, maar haar ogen vonkten woedend.

‘Hoe kon ik? Ik wist niet eens dat er een alternatief wás.’

Ze stootte een lachje uit. ‘Nou, nu weet je het. Tevreden?’

Ik keerde hen de rug toe en rende het appartement uit. ‘Ridley,’ hoorde ik Zack roepen, zijn stem klonk wanhopig. ‘Het is niet veilig.’

Ik had geen idee waar ik naartoe ging, maar ik bleef rennen.

..

Het zijn niet de sterksten die overleven. En ook niet de slimsten. Het zijn degenen die zich het best kunnen aanpassen aan verandering. Ik weet niet meer wie dat heeft gezegd, maar ik heb het altijd heel briljant gevonden. En die woorden bleven eindeloos door mijn hoofd spoken. Ik rende een paar zijstraten voorbij, raakte toen buiten adem en strompelde nog een poosje verder, met mijn hand tegen mijn zij gedrukt. Ik had al enkele minuten nadat ik bij Zack was weggevlucht kramp gekregen. Is het niet geweldig dat je in films normale mensen kilometers ziet rennen, aan het eind van steegjes een hek met harmonicagaas ziet beklimmen en op rijdende auto’s ziet springen? Dat soort acrobatiek was voor mij geen optie; ik kon me zelfs niet meer herinneren wanneer ik voor het laatst iets aan mijn conditie had gedaan. Als iemand op dat moment de achtervolging had ingezet, zou ik vrij gemakkelijk zijn gepakt. Ik bleef over mijn schouder kijken om te zien of de Firebird of de skinhead niet ergens opdook. Zack zei dat het niet veilig was en ik had alle reden hem te geloven. Ik verplaatste me snel, maar ik wist niet waar ik naartoe moest. Ik kon niet naar huis. Ik kon niet terug naar die grimmige, eenzame hotelkamer. Ik kon niet naar mijn ouders. Ik kon alleen lopen.

Ik zat erdoorheen. Beschadigd maar niet gebroken. Mijn geest was een warboel van onsamenhangende gedachten en vragen, maar ik was niet gek. Dat wist ik wel. Ik liep oostwaarts door de ontwakende stad, in de richting van de rivier; het zwart van de hemel veranderde langzaam in fluweelblauw. Ik liep naar het atelier van Jake, maar de deur zat stevig op slot. Ik drukte op de zoemer, hoewel ik wist dat het zinloos zou zijn toen ik het deed. Hij was er niet. Hij kon wel voorgoed zijn verdwenen. Wist ik veel. En aangezien de mogelijkheid bestond dat hij me had willen vermoorden, was het voor mij misschien beter dat hij was verdwenen.

Het duurde nog minstens een uur voordat de zon opkwam, maar het verkeer kwam al op gang. Ik passeerde een man die zijn koffiekar over straat trok. Ik liep door het nu al bedrijvige Chinatown: vismarkten werden geopend, tl-lampen flikkerden aan in winkels. In Chambers Street zag ik vroeg uit de veren gekomen advocaten en rechters uit geparkeerde Lincolns stappen, waarna ze snel doorliepen naar de gigantische, vuilwitte gerechtsgebouwen. Ik voelde mij vermoeid, vermoeider dan ik ooit was geweest. Maar ik bleef lopen. Ik dacht aan filmbeelden die je altijd ziet van mensen die de Mount Everest beklimmen. Ze zitten dan acht kilometer hoog of zoiets, bij temperaturen onder nul, krijgen nauwelijks voldoende zuurstof, maar ze blijven gewoon doorgaan. Ze blijven gewoon de ene voet voor de andere zetten. Ze weten dat ze doodvriezen als ze stil blijven staan. Zo simpel is het. Ik weet niet of het voor mij zo simpel was. Maar ik had het gevoel dat ik in beweging moest blijven omdat ik anders zou bezwijken onder het gewicht van mijn gedachten en angsten. Uiteindelijk kwam ik bij het wandelpad over de Brooklyn Bridge. Ik betrad de houten planken. Als ik de overkant nog haalde, kon ik daar een hotel zoeken. Misschien kon ik inchecken en de komende anderhalve week slapend doorbrengen. Of misschien liep ik wel gewoon door tot ik over de rand van de aarde tuimelde.

Ik had graag willen zeggen dat ik altijd al had geweten dat er iets niet klopte in mijn leven, maar volgens mij is dat niet zo. Al denk ik wel dat er altijd zo’n gevoel aan de rand van mijn bewustzijn had gehangen, een schim die ik nooit scherp in beeld kon krijgen. Esme had me gevraagd: Heb je dan... zo’n slecht leven gehad? Heb je erover nagedacht wat het alternatief had kunnen zijn?

Ik heb je al verteld dat ik alleen mijn ogen hoef te sluiten om direct terug te keren naar mijn kinderjaren, naar de geuren en gevoelens uit mijn jeugd. Niet echt specifieke herinneringen, maar de essentie ervan. Baby-shampoo en verbrande toast, verjaarspartijtjes en gemaaid gras, gloeiende as in de open haard en kerstbomen. Er werd van me gehouden. Ik groeide op met het gevoel van veiligheid, wetend dat ik geen honger zou lijden. Ik was nooit bang in het huis van mijn jeugd. Was het perfect? Zeg mij: wat is perfect? Waren er dingen die ik niet wist of negeerde? Blijkbaar. Maar ik had een mooie, kleinsteedse, Amerikaanse jeugd vol gezinsauto’s en footballwedstrijden. Zo bekeken zou het alternatief wellicht niet zo goed zijn geweest. Dan was ik misschien mishandeld door mijn vader, was mijn moeder misschien bang voor hem geweest, had hij haar misschien ook mishandeld. Wie weet wie ik nu zou zijn geweest als Teresa Elizabeth Stone me als Jessie had opgevoed? Ik zou het nooit weten. En ik kon niet zeggen dat ik het jammer vond. Al rechtvaardigde dat niet wat er was gebeurd. Iemand had Teresa Stone vermoord en haar kind ontvoerd. Het spijt me, maar ik ben niet iemand die denkt dat het doel alle middelen heiligt.

‘Hé.’

Ik draaide me om en zag dat hij pal achter me stond.

‘Je kunt niet eeuwig blijven lopen,’ zei hij. ‘Je zult ooit moeten stoppen en onder ogen moeten zien wat er met je is gebeurd.’

Toen ik hem zag, voelde ik een stortvloed aan emotie opkomen. Alsof ik op het punt stond overreden te worden door een sneltrein van liefde en woede.

‘En jij gaat me daar zeker bij helpen?’ vroeg ik, niet in staat de trilling in mijn stem te verbergen.

Hij knikte langzaam. ‘Als je bereid bent de waarheid te horen.’

28

‘En daar zie je zeker niet de ironie van in?’ Ik stapte weg bij Jake. Ik verafschuwde mijn stem en handen die in opstand kwamen door te beven, de emotie te verraden die door me heen raasde. Hij keek me alleen aan. Het sierde hem dat hij niets zei. De hemel om ons heen lichtte op en het verkeer onder op de brug begon toe te nemen, vulde de lucht met het geruis van banden op asfalt, af en toe onderbroken door het snerpende geluid van claxons. Hij bleef doodstil staan, alsof hij een vogel besloop en bang was het dier te laten schrikken. En ik stond klaar om op te vliegen.

‘Ik weet alles.’ Ik rechtte mijn rug en keek hem vol in de ogen.

‘Nee,’ zei hij. En hij schudde traag het hoofd. ‘Je weet niet alles.’

Op dat moment veranderde hij in iedereen die mij in mijn leven had voorgelogen. En ik wilde tegen hem tieren, hem stompen, met de brute kracht van mijn woede en verdriet een gat in het universum slaan en hem erdoorheen gooien. Maar ongelooflijk genoeg wist ik me nog enkele tellen te beheersen, alsof ik een rottweiler met een flossdraadje in bedwang moest houden.

‘Ik weet dat je niet toevallig naar mijn gebouw bent verhuisd. Ik weet dat je lang hebt gespeurd en dat je uiteindelijk, op een of andere manier, bij mij bent uitgekomen. Ik weet dat je dat tweede briefje hebt geschreven.’

‘Ridley.’ Het klonk als een smeekbede.

‘Blijf bij me vandaan,’ zei ik. Ik stond op springen. De trilling in mijn stem en handen had zich meester gemaakt van de rest van mijn lichaam en ik beefde nu onbeheersbaar. ‘Kom niet dichterbij.’

‘Ik zou je nooit kwaad doen.’

Ik stootte een schel lachje uit dat zelfs in mijn oren nogal overspannen klonk. ‘Weet je,’ zei ik, mijn stem steeg een paar octaven hoger. ‘Dat heb ik al vaker gehoord vanavond. Als mensen de behoefte voelen dat duidelijk te maken, is er volgens mij iets goed mis.’

De kleur was deels uit zijn gezicht getrokken; hij zag er moe uit, zwarte wallen leken zijn ogen in schaduw te hullen.

Die gekke lach liet me opnieuw heen en weer wiegen. Het leek alsof er iemand anders lachte. Het klonk hard en vreemd. ‘Je bent zo’n verdomde leugenaar. Je hebt ons gisteren bijna allebei de dood ingejaagd. Wat wilde je daarmee bereiken?’ Ik schreeuwde en keek om me heen. In New York ben je nooit alleen, er is altijd wel iemand in de buurt. Behalve wanneer je bang bent; dan lijkt de stad opeens het meest verlaten oord op aarde. We stonden alleen op de brug.

‘Waar heb je het over?’ Hij klonk overtuigend, dat moest ik hem nageven. Hij had geoefend op zijn blik van onschuldige verwarring.

‘De auto!’ gilde ik zo hard dat mijn keel pijn deed. ‘Die klote-Firebird. Zat jij achter het stuur toen ik van de weg werd gedrukt en bijna frontaal op een tegenligger botste?’

‘Wat?’ Hij schudde zijn hoofd, zijn ogen glinsterden. ‘Mijn god, Ridley. Is alles goed met je?’ Hij deed een stap dichterbij en ik opnieuw een stap achteruit, alsof we een dans uitvoerden.

Zoals je je misschien herinnert, had ik nooit met zekerheid kunnen vaststellen of hij het was geweest. Sterker nog, gevoelsmatig wist ik vrijwel zeker dat hij niet achter het stuur had gezeten. Maar op dat moment, op de Brooklyn Bridge, op die nieuwe dag bij zonsopgang, kon ik niet meer vertrouwen op wat ik had gevoeld, wat ik had gezien, of wat mij vijf minuten geleden was verteld, of een dag geleden, of dertig jaar geleden. Ik kon alleen handelen in de tegenwoordige tijd. Ik was tegelijk boos en bang, en dat was letterlijk het enige wat ik met zekerheid kon zeggen.

‘Luister naar me,’ zei hij langzaam. ‘De Firebird is verdwenen. Hij is gestolen.’

Ik schudde ongelovig mijn hoofd. ‘Denk je dat ik stom ben, Jake? Je hebt zelf tegen me gezegd dat hij in beslag was genomen en ik weet zeker dat dat niet is gebeurd.’ Een harde, koude wind kwam in vlagen vanaf het water, blies mijn jas open. Ik trok hem stevig om me heen.

‘Oké,’ zei hij, terwijl hij met zijn hand een afwerend gebaar maakte. ‘Ik weet wat ik tegen je heb gezegd. Ik zat ernaast. Ik nam aan dat ze hem in beslag hadden genomen, maar ik heb intussen gehoord dat ze dat niet hebben gedaan.’

Ik liet dit even tot me doordringen, woog de geloofwaardigheid van wat hij zei en vond het nogal zwak overkomen. ‘Van wie heb je dat gehoord? Jij kunt niet zomaar de politie bellen om het te vragen. Jij bent voortvluchtig. Jij wordt gezocht voor de moord op Christian Luna.’

Hij knikte alsof hij mijn scepsis begreep. ‘Ik heb nog altijd vrienden met connecties.’

‘En wie zou zoiets doen? Wie zou nu je auto stelen om vervolgens te proberen mij ermee te vermoorden?’

‘Dezelfde mensen die een geweer, geregistreerd op mijn naam, voor de politie achterlaten in Fort Tyron Park.’

Ik keek hem strak aan, alsof ik verwachtte de waarheid uit hem te kunnen persen met alleen de kracht van mijn blik. ‘O, dus nu is het een complot geworden?’

‘Hoe zou jij het dan willen noemen?’

Ik moest te veel informatie verwerken over te veel verschillende mensen en omstandigheden. Ik voelde opnieuw dat waas over mijn geest dalen; alles leek opeens te bestaan uit nevelige, donkere vormen achter een rookgordijn.

‘Ik wil weten wat er allemaal gaande is, Jake. Geen leugens meer. Ben je bereid me alles te vertellen? Zonder iets te verzwijgen.’

‘Ik zal je alles vertellen wat ik weet,’ zei hij rustig. ‘Het is niet meer nodig iets voor je te verbergen.’

Ik zweeg, denkend aan de talloze vragen die elkaar verdrongen op weg naar mijn mond. Ik kon slechts één vraag verzinnen.

‘Heb je gevonden wat je zocht?’ vroeg ik, toen mijn droefheid eindelijk de woede overwon en haar gezicht toonde. Toen kwamen ook de tranen. Stil, zwaar, rechtstreeks vanuit mijn bont en blauw gekneusde hart. ‘Na dit alles? Moord en leugens en manipulatie. Heb je tenminste gekregen wat je zocht?’

Hij zuchtte, wendde zijn ogen af en keek omlaag naar zijn voeten. Zijn lichaam leek enigszins in te zakken onder het gewicht van mijn woorden. ‘Nee, ik heb niet gevonden wat ik zocht.’ Zijn stem klonk zacht. Hij sloeg zijn ogen weer op en kwam op mij af. ‘Maar ik heb iets gevonden waarvan ik niet wist dat het bestond.’

‘O, alsjeblieft!’ Ik haatte hem omdat hij zei wat ik wilde horen. ‘Doe nu niet alsof je ooit iets om mij hebt gegeven. Bespaar je de moeite. Weet je wat? Donder op, Jake!’ Ik keerde hem de rug toe en beende weg.

‘Ridley, alsjeblieft.’

Hij was snel, te snel voor mij om bij hem weg te komen. Hij pakte me beet en ik vocht nog harder terug. Ik heb het niet over meisjesklappen en halfzachte vuistslagen. Ik schopte hem tegen zijn scheen. Beukte op zijn rug. Hij liet me niet los.

‘Laat me los. Je bent een leugenaar. Ik haat je! Ik haat je!’ Ik gilde als een maniak. Tussen de klappen op zijn rug, die overigens als graniet aanvoelde, zei hij: ‘Ik laat je los als je belooft naar mij te lúísteren.’

Ik probeerde hem een knietje te geven, maar hij blokkeerde me behendig met zijn been. Ten slotte bleef ik uitgeput tegen hem aan hangen, zoals je boksers in de ring ziet doen, elkaar vasthoudend, pijnlijke slagen tegen de nieren uitdelend. Ik liet een lange zucht ontsnappen en mijn hoofd op zijn schouder rusten. ‘Goed,’ zei ik. ‘Ik geef me over.’

Hij hield zich aan zijn woord. Maar ik niet. Zodra hij me losliet, schoot ik als een kogel richting Brooklyn. ‘Jezus, Ridley!’ schreeuwde hij. Ik rende met elk restje kracht en snelheid dat ik nog in me had, maar hij wist me bijna meteen in te halen. Ik heb toch gezegd dat ik niet erg snel ben? Nu hield hij mij vanachter beet, mijn armen vastgeklemd tegen mijn zij. Ik probeerde achteruit te schoppen; ik worstelde en krijste als een kind dat zijn zin niet krijgt.

‘Je hebt gelijk, Ridley!’ riep hij uit boven mijn gekrijs. ‘Ik heb tegen je gelogen. Laat het me uitleggen.’

Ik weet niet hoe lang dit duurde, maar uitputting, plus de wetenschap dat Jake fysiek sterker was, zorgde er uiteindelijk voor dat ik in zijn armen in elkaar zakte. ‘Oké,’ zei ik ten slotte. ‘Laat me los. Ik ren niet weg. Ik ben te moe.’

‘Niet wegrennen, alsjeblieft,’ zei hij zwaar ademend. ‘Ik ben ook te moe om je te achtervolgen.’ Na een moment liet hij mij los en ik stapte bij hem weg. Ik zocht steun bij de reling. De ochtend was bijna mooi te noemen: een stemmig grijsblauwe hemel, witgekuifde golven op het grauwe water onder ons.

‘Zeg dat jij het niet was,’ zei ik, met een lege blik naar de horizon. ‘Zeg dat je Christian Luna niet hebt vermoord. Zeg dat jij die auto niet hebt bestuurd.’

Eerlijk gezegd waren dat voor mij de enige breekpunten in mijn relatie met Jake, ondanks alle leugens en manipulaties. De enige dingen waarvoor geen vergiffenis kon worden gegeven, geen verklaring gevonden. Hij kwam naast me staan, legde een arm rond mijn schouder en hief mijn kin met zijn hand zodat ik in zijn ogen moest kijken.

‘Ik was het niet.’

Als hij meer had proberen te zeggen, had ik hem wellicht niet geloofd. Maar hij liet me in zijn ogen kijken en ik kon zien dat hij de waarheid sprak. Ik knikte.

‘Hoe heb je me gevonden?’

‘Hoe bedoel je? Nu? Hier?’

‘Nee. Ik bedoel... ik weet hoe je erachter bent gekomen dat mijn vader de arts was van Jessie Stone. Maar hoe ben je bij mij terechtgekomen?’

Hij moest een beetje lachen. ‘Op dezelfde manier als Christian Luna. Dankzij die fotograaf van de krant.’

Ik zuchtte. ‘God, ik haat die vent!’

Hij liet zijn hoofd iets hangen en ik kon zien dat ik hem had gekwetst. Ik zei niets om het goed te maken.

‘Dus je bent niet blij dat je me hebt ontmoet?’ verbrak hij de stilte.

‘Laten we zeggen dat je heel wat hebt uit te leggen.’

Zo bleven we staan, ik weet niet hoe lang, omlaagkijkend naar de voort-razende rivier van verkeer, met de geur van opstijgend uitlaatgas dat roetig kriebelde in mijn keel. We zwegen allebei. Mijn vragen en angsten lagen tussen ons in als een rol prikkeldraad met scheermesjes. Misschien konden we erdoorheen komen, maar het zou verdomd veel pijn gaan doen.

..

In Brooklyn vonden we een restaurantje in Montague Street. We waren er zwijgend naartoe gelopen. Ja, hij had een heleboel te vertellen, ik weet het, en ik had zo veel vragen, maar we begrepen allebei dat we eerst een veilige, rustige plek moesten vinden om te praten. Hij droeg een sporttrui met capuchon over zijn hoofd en zijn ogen werden bedekt door de klep van een honkbalpetje. Ik bleef op afstand en liep gehaast. Nu de zon opkwam, kreeg ik het gevoel dat we onbeschut rondliepen en ergens moesten schuilen.

We glipten in een rood leren zitje en bestelden koffie. We zwegen, ontweken elkaars blik. Ik denk dat we geen van beiden wisten waar we moes-ten beginnen.

‘Hoe heb je me gevonden?’ vroeg ik uiteindelijk. ‘Daarnet. Nu, bedoel ik.’

‘Ik hield vanaf Tompkins Square het atelier in de gaten.’

Ik knikte. ‘Je wist dat ik naar je op zoek zou gaan?’

‘Ik wist het niet, maar ik hoopte van wel.’

Opnieuw stilte.

‘Ik ben bij Zack langsgegaan,’ zei ik even later.

‘O ja? Waarom?’

‘Waar moest ik anders heen?’ Ik haalde mijn schouders op. ‘Ik dacht dat hij bepaalde dingen kon ophelderen omdat hij mijn vader goed kent.’

‘Maar?’

‘Maar... hij wilde me laten geloven dat ik het me allemaal had ingebeeld. Zijn moeder was er ook. En toen besefte ik het opeens.’

‘Wat?’

‘Project Kinderhulp. Wat het ook is, ze maken er deel van uit.’

Hij knikte alsof hij dat al wist. Waarschijnlijk was dat ook zo. Ik graaide in mijn zak en haalde de kopie van Charlies geboorteakte tevoorschijn, plus de foto van Charlie, Adele en Michael. Ik legde ze op tafel en schoof ze naar hem toe.

‘Jij bent zeker Charlie?’ vroeg ik bijna fluisterend.

Hoe ik daarbij kwam? Toen ik rechercheur Salvo aan de telefoon had gesproken, had ik de geboorteakte bestudeerd en gezien dat Charlie op 4 juli 1969 was geboren. Op de avond dat ik Jake had ontmoet, had ik zijn sterrenbeeld willen weten; hij zei dat hij een Kreeft was. Ik keek naar de wazige foto van de peuter op de pony en kon toen niet met zekerheid zeggen dat hij het was. Maar iets in zijn gezicht op de brug deed me opnieuw aan de foto denken. En mijn onderbewustzijn had stukjes van de puzzel in het rond geschoven. Ik stond niet verbaasd toen hij bevestigend knikte bij het zien van de akte en de foto. ‘Ja,’ zei hij. ‘Ik denk het wel. Of beter gezegd, ooit was ik Charlie.’

‘Wat is er gebeurd?’

‘Dat weet ik nog steeds niet precies. Ik weet niet hoe ik in het hele systeem terecht ben gekomen. Ik weet alleen dat Charlie op driejarige leeftijd is ontvoerd uit het huis van zijn ouders. Wat er daarna is gebeurd, is nog onduidelijk.’

‘Maar je had gelijk over je moeder. Ze hield van je.’

‘Ze heeft mij achtergelaten.’

‘Maar ze is je weer komen ophalen. Ze was jong en angstig. Haar echtgenoot was een junk. Het wil niet zeggen dat ze niet van je hield.’

Hij haalde zijn schouders op en knikte weifelend. God, zijn we eigenlijk niet allemaal kleine kinderen die dolgraag willen weten of onze ouders van ons hebben gehouden?

‘En je hebt je oma gevonden. Waarom heb je het haar niet verteld?’

Nog een schouderophalen terwijl hij staarde in zijn kop koffie, die hij tussen zijn handpalmen draaide.

‘Ik begrijp het niet,’ zei ik toen hij niet antwoordde. ‘Is dat niet waarnaar je hebt gezocht? Je familie?’

‘Dat dacht ik ook,’ zei hij. ‘Maar toen ik Linda McNaughton vond... ik weet niet. Het leek me niet juist. Haar geliefde kleinkind was al zo lang verdwenen. Haar dochter ook. Ik kon het niet over mijn hart verkrijgen het haar te vertellen. Ik was van plan terug te gaan zodra ik wist wat er met mij is gebeurd. Ik weet het nog steeds niet.’

We zwegen een moment. Toen zei hij: ‘Er is nog maar één persoon in leven die zeker weet wat er met ons tweeën is gebeurd. Hoe en waarom we zijn meegenomen, wat er daarna is gebeurd.’

‘Wie?’

‘Je vader. Hij was de dienstdoende arts bij alle vier de kinderen die dat jaar zijn verdwenen. En wie weet hoeveel anderen.’

‘Zijn er nog anderen?’

‘Ik denk dat er heel veel anderen zijn.’

‘Project Kinderhulp...’ zei ik, eigenlijk hardop denkend. Ik kon geen verband leggen tussen de organisatie van oom Max en hetgeen Charlie, Jessie en andere kinderen was overkomen, maar ik wist dat het er moest zijn. Zoals je ook weet dat een eiland aansluit op de oceaanbodem, ook al ligt die connectie soms kilometers onder het zeeoppervlak.

‘En daarom heb je mij opgezocht?’

Hij liet een diepe zucht ontsnappen en keek mij aan. ‘Eerlijk gezegd zat ik op een dood spoor toen ik je op de voorkant van de Post zag. Ik was bij dr. Hauser geweest en wist het van je vader. Maar ik wist niet hoe ik bij hem in de buurt moest komen. Ik kon moeilijk op hem afstappen en hem naar Project Kinderhulp vragen. Toen overleed Arnie. Al mijn andere pogingen om meer te weten te komen over de organisatie mislukten. Ik voelde me lange tijd verloren, rouwend, rondzwalkend als een zombie. Ik werkte als privédetective aan een aantal zaken om geld te verdienen.

Toen zag ik je foto in de krant. Je leek echt sprekend op de foto van Teresa Stone in de Record. Dat zette mij aan het denken. Ik bedoel, het was schokkend. Ik dacht dat ik mijn verstand verloor, zo wanhopig een aanwijzing wilde vinden, zo geobsedeerd was geworden door mijn zoektocht dat ik spoken begon te zien. Toen las ik dat je de dochter van Benjamin Jones bent, en het leek alsof het lot ons bij elkaar had gebracht. Ik dacht dat ik bij je vader in de buurt kon komen als ik jou beter leerde kennen.’

‘In feite heb je me dus gebruikt.’

Hij pakte mijn hand en ik trok niet terug.

‘Zo is het begonnen, Ridley. Maar...’ Hij maakte zijn zin niet af en daar was ik blij om, want ik wilde niet horen dat hij nooit had verwacht iets voor me te gaan voelen. Diep vanbinnen wist ik vermoedelijk wat er tussen ons was voorgevallen. Woorden konden daar alleen maar afbreuk aan doen.

‘Als jij Charlie bent en ik Jessie, hoe zit het dan met de twee andere kinderen die dat jaar zijn verdwenen? Wie zijn zij?’

‘Ik weet het niet. Ik heb ze nooit weten op te sporen. Die kinderen zijn allemaal verdwénen. Ik bedoel, kijk naar jezelf. Je hebt een andere naam én een ander sofinummer. Er is een geboorteakte op naam van Ridley Jones. Hetzelfde geldt voor mij; ik heb een geboorteakte voor Harley Jacobsen. Charlie, Brian, Pamela en Jessie bestaan niet eens meer. En hun biologische ouders zijn bijna allemaal dood.’

Het leek niet vreemd om in de derde persoon over Charlie en Jessie te spreken. Ik denk dat we ons geen van beiden al echt identificeerden met de vermiste kinderen. Nog niet althans. Ik had niet het gevoel ooit Jessie te zijn geweest. Haar lot was innig verbonden met het mijne. En ik moest eerst haar levensverhaal ontrafelen voordat ik kon begrijpen wat er met mij was gebeurd. Zo te horen dacht Jake er hetzelfde over.

‘Toch begrijp ik het nog niet. Die kinderen zijn bij hun ouders weggehaald en op een of andere manier in andere gezinnen beland onder een andere naam en met een ander sofinummer. Waarom? En hoe heeft dat kunnen gebeuren?’

‘Een netwerk van zeer machtige mensen met een heleboel geld en een heleboel invloed,’ zei hij zonder enige aarzeling, alsof hij er al een tijdje over had nagedacht. ‘De mate van organisatie en corruptie om zoiets voor elkaar te krijgen is in één woord verbazingwekkend.’

‘Maar waarom?’ vroeg ik opnieuw. ‘Waarom zou iemand zoiets doen?’

‘Toen ik me hier voor het eerst in verdiepte, ging het alleen om mij, wat er met mij was gebeurd. Eerst dacht ik aan een zwarte markt. Ik dacht: Oké, kinderen worden achtergelaten bij instellingen van Project Kinderhulp. Velen waarschijnlijk zonder geboorteakte, sofinummer. Er moet dan toch een systeem bestaan dat vondelingen een nieuwe identiteit kan verschaffen. Misschien werden gezonde blanke kinderen ergens in het sys-teem weggehaald en verkocht aan rijke mensen die kinderen wilden maar ze zelf niet konden krijgen.’

‘Maar je moeder is je weer komen ophalen. Je bent niet echt te vondeling gelegd.’

‘Precies. En toen ik hoorde dat er in die buurt andere kinderen waren verdwenen, kwam ik erachter dat ze geen van allen te vondeling zijn gelegd. Daar ging mijn theorie.’

‘Maar ze waren allemaal behandeld in de Little Angels-kliniek.’

‘Dat hadden ze met elkaar gemeen.’

‘En Little Angels is een faciliteit van Project Kinderhulp.’

‘Klopt.’

‘Dus? Wat wil dat zeggen?’

‘Ze hadden nog iets met elkaar gemeen: het aantal bezoeken aan de kliniek. Als een kind te vaak wordt binnengebracht met bepaalde verwondingen of steeds doodziek is, worden ze door de dienstdoende artsen aangemerkt als mogelijk slachtoffer van mishandeling. Jessie had een gebroken arm. Charlie werd achtergelaten. Brian werd binnengebracht met een gebroken been, een klap tegen zijn hoofd. Pamela had haar arm uit de kom. Geen normaal letsel voor peuters.’

‘Hoe weet je dat allemaal? Dr. Hauser zei dat hij je de dossiers niet had gegeven.’

‘Je verwacht toch niet dat hij jou aan je neus gaat hangen dat hij het beleid van de kliniek heeft geschonden omdat hij met Arnie bevriend was?’

Ik glimlachte inwendig. Dan had ik toch gelijk gehad wat betreft dr. Hauser en zijn stropdas met dansende beren. De innerlijke hippie had gezegevierd in het belang van gerechtigheid, ook al moest hij daarvoor de regels overtreden.

‘Dus iemand dacht dat de kinderen het slachtoffer waren geworden van mishandeling?’

‘Niet zomaar iemand, Ridley. Je vader.’

Jake leek langs me heen te kijken en fronste zijn voorhoofd. Toen ik me omdraaide zag ik waar hij naar keek: de Firebird, zo steels en dreigend als een haai.

Hij greep mijn hoofd en duwde het op de tafel. Hij legde zijn hoofd naast het mijne en schreeuwde ‘Liggen!’ tegen de serveerster, de enige andere persoon in het restaurant. Ze reageerde alsof ze erop was getraind en dook onmiddellijk achter de toonbank.

Op dat moment explodeerden de ramen van het restaurant als een sneeuwstorm van glaskristallen. Het geluid van automatisch geweervuur en verbrijzelend glas was oorverdovend, zonder meer het afschrikwekkendste geluid dat ik ooit had gehoord. De hele wereld veranderde in een caleidoscoop van dodelijke scherven en verblindend licht. Jake liet zich onder de tafel vallen en trok aan mijn benen om duidelijk te maken dat ik hetzelfde moest doen. Samen kropen we achter de toonbank, waar de bange serveerster huilend op de grond lag. Ik was te verbijsterd om zelfs maar angst te voelen.

‘Is er een achteruitgang?!’ riep Jake boven het lawaai.

Ze knikte en kroop de keuken in. We zagen de openstaande achterdeur waardoor de kok moest zijn gevlucht. We verlieten het pand op handen en voeten.

Tegen de tijd dat we het achterterrein hadden bereikt, was het geluid van geweervuur verstomd en hoorden we piepend rubber op asfalt. De motor van de Firebird draaide op volle toeren en de wagen verdween bulderend in de verte. Jake trok me overeind.

‘Bel de politie!’ riep hij tegen de bange vrouw, die in elkaar gedoken tegen een betonnen muur zat te huilen. ‘Vraag naar rechercheur Gus Salvo.’

In de koude, heldere ochtend nam Jake me bij de hand en we begonnen te rennen.

..

In Hicks Street doken we een kerk binnen. Mijn oren tuitten van het helse kabaal en mijn hart had zich zowat in mijn slokdarm verscholen en leek daar te willen blijven, zodat het me moeite kostte adem te halen. Ik omklemde Jake’s hand als een bankschroef, hoewel me dat pas opviel toen ik hem losliet en mijn vingers voelde verkrampen.

De stilte van de kerk gonsde in mijn oren. Een oude dame met een zwarte hoofddoek zat te bidden in de voorste kerkbank. Het ochtendlicht spoelde binnen door de gebrandschilderde ramen; de felle kleuren dans-ten als vlinders over de vloer. In de nissen flakkerden gebedskaarsen. Het voelde heel veilig. Wie zou je nu proberen te vermoorden in een kerk?

Jake trok me naar de biechtstoel. Een bordje meldde dat de biecht vanaf vier uur ’s middags werd afgenomen. Ik was blij toe. Ik zou niet eens weten waar ik moest beginnen. Ik plofte neer op het rode fluwelen kussen dat zo versleten bleek dat de vulling er bij de naden uitkwam. Ik raakte de in leer gebonden bijbel aan en zag dat mijn vingertop zwart van het stof was geworden. Jake stond achter het gordijn op de loer.

‘Wie wil ons vermoorden?’ fluisterde ik indringend.

‘Ridley, we hebben iets ontdekt dat geheim moest blijven. Iemand wil voorkomen dat we nog meer ontdekken. Op dit moment weet jij net zoveel als ik,’ antwoordde hij zacht.

‘Maar ik weet niets.’

Hij wierp me een blik toe die ik niet kon plaatsen. Toen draaide hij zich om en hield opnieuw de wacht buiten de biechtstoel. Ik zag een pistool, halfautomatisch, kil en bedreigend in zijn hand. Ik besefte dat ik nog nooit een echt handwapen had gezien. Het maakte me misselijk.

‘Wat ga je daarmee doen?’ vroeg ik verdwaasd.

‘Ons beschermen... als dat nodig mocht zijn.’

Denk je dat je regelrecht naar de hel gaat als je iemand in een kerk neerschiet of zou God begrijpen dat er soms verzachtende omstandigheden zijn aan te voeren? Ik liet mijn hoofd tegen de houten wand rusten en voelde een hevige vermoeidheid over mij heen spoelen. ‘Ik weet niets,’ fluisterde ik opnieuw.

Ik dacht aan de diners van de stichting, de glamourevenementen waar het wemelde van de elite uit het zakenleven, de media, medische wereld en beau monde. Ik dacht aan al het geld dat naar Max’ liefdadigheidsfonds werd doorgesluisd. Ik dacht aan alle mensen die met dat geld waren geholpen. Ik dacht aan de passie die Max ertoe had gedreven hulp te bieden aan mishandelde kinderen en vrouwen, hen te redden omdat hij en zijn moeder nooit waren gered, hoe het een soort balsem was geworden ter verzachting van zijn eigen pijn. Ik dacht aan hoe gefrustreerd hij en mijn vader zich soms toonden over een systeem dat zo vaak faalde; een systeem dat artsen geen mogelijkheid bood kinderen te helpen die gevaar liepen. Ze hadden er zo veel avonden tijdens het eten over gesproken. Ik had zo vaak hun verhitte discussies in de studeerkamer gehoord. Ik had me als kind zo vaak afgevraagd waarom ze zo boos en verdrietig werden.

Wat zou er zijn gebeurd als Max en mijn vader hadden besloten bepaalde gevallen in eigen hand te nemen? Wat als het bieden van veilige havens voor vondelingen slechts één tak van Project Kinderhulp bleek? Wat als er nóg een Project Kinderhulp bestond? Een tak waar de sociale elite van New York niet graag hun beroemde naam aan zou willen verbinden? Al die gedachten stroomden als vloeibare stikstof door mijn aderen.

‘Dus je hebt geen flauw idee hóé die kinderen zijn meegenomen en waaróm? Je hebt geen theorieën?’ fluisterde ik tegen Jake.

‘Dat heb ik niet gezegd.’

Hij stapte weg bij het gordijn en wrong zich naast mij op het smalle bankje. Hij stak het pistool in zijn broeksband en veegde het glanzende zweet van zijn voorhoofd. Daarna sloeg hij zijn arm om me heen.

‘We blijven hier even wachten, oké?’

‘En dan?’

‘Geen idee. Daar heb ik nog niet over nagedacht.’

Ik merkte voor het eerst hoe hondsmoe hij eruitzag.

‘Wat ga je doen, Jake?’ zei ik zacht, mijn lippen zo dicht bij zijn oor dat ik hem kon proeven.

‘Hoe bedoel je?’

‘Als je weet hoe alles zit. Als je alle antwoorden kent over Project Kinderhulp en wat er met ons is gebeurd. Wat ga je dan doen?’

Hij keek mij leeg aan en schudde licht het hoofd, alsof de gedachte nooit bij hem was opgekomen, alsof hij al die tijd had gezocht naar iets wat hij niet kon herkennen. Zijn we niet allemaal verdwaald? We zoeken altijd iets ongrijpbaars, iets wat in onze ogen van wezenlijk belang is, zonder te weten wat het precies is.

‘Ik wil alleen weten wie ik ben,’ zei hij.

‘Dat weet je nu toch?’

‘Ik wil weten wat er met me is gebeurd. Die andere kinderen zijn waarschijnlijk in andere gezinnen geplaatst, net zoals jij. Maar hoe zit het met mij? Hoe ben ik in het systeem beland? Wil je niet met zekerheid weten wat er met jou is gebeurd, Ridley? Wil je niet achter de waarheid komen?’

We fluisterden nog steeds. Het was een goede vraag. De waarheid wordt ons altijd voorgehouden als een Heilige Graal, datgene waarvoor alles dient te worden opgeofferd. Iedereen zegt altijd dat de waarheid je bevrijdt en dat de waarheid onder ogen zien alleen iets goeds kan opleveren. Ik kreeg het sterke vermoeden dat de waarheid, in dit geval althans, volslagen waardeloos zou blijken te zijn, dat al mijn mooie leugens zo veel beter waren geweest. Maar ik wist inmiddels voldoende om te weten dat de kosmos niet van geheimen houdt en valstrikken legt die je niet kan vermijden. Ik was een vos met mijn poot in een klem. Ik kon alleen nog ontsnappen door mijn ledemaat eraf te knagen. En ik had al te veel verloren. Ik besefte niet dat ik huilde (ja, alweer) totdat Jake teder een grote, dikke traan van mijn wang veegde.

‘Het spijt me, Ridley. Het spijt me dat je dit allemaal moet overkomen.’ Hij kuste me. Zijn adem voelde heet in mijn oor terwijl hij fluisterde en ik kreeg kippenvel op mijn armen. ‘Ik had dit in de kiem kunnen smoren, je dit kunnen besparen, maar dat heb ik niet gedaan. Ik heb het vuur alleen aangewakkerd. Ik heb je naar Christian Luna geleid. Ik was zo egoïstisch. Ik wilde...’

‘Je wilde er niet meer alleen voor staan?’

Hij knikte. Dat begreep ik. Ik herinnerde me hoe alleen ik me had gevoeld toen ik me in die donkere hotelkamer lag af te vragen wie ik was en waar ik vandaan kwam, wie het op me had gemunt. Jake had zich heel zijn leven zo gevoeld. En in het laatste jaar, tijdens de zoektocht naar zijn familie en een antwoord op de vraag wat er met hem was gebeurd, had hij zijn enige vriend verloren. Hij moest heel eenzaam zijn geweest. De gedachte iemand deelgenoot te maken van zijn vragen, zijn zoektocht, moet onweerstaanbaar zijn geweest. Willen we dat diep in ons hart immers niet allemaal? We zeggen misschien dat we op zoek zijn naar liefde en dromen of rijkdom willen najagen, maar zoeken we niet gewoon een plaats waar we thuishoren? Een plaats waar onze gedachten, gevoelens en angsten worden begrepen?

‘Het spijt me,’ zei hij opnieuw, waarna hij me in zijn armen trok en vasthield. Ik sloeg mijn armen om hem heen, voor zover dat in de kleine ruimte mogelijk was, en hield hem stevig vast. Ik kon niet dicht genoeg bij hem zijn.

‘Het geeft niet,’ zei ik. ‘Ik begrijp het nu.’

‘Wat?’

‘Quidam.’

Hij keek mij aan, met een combinatie van ongeloof en dankbaarheid in zijn ogen. Ik proefde het zout van mijn tranen op zijn lippen.

..

Terwijl wij ons verscholen in de kerk, arriveerde rechercheur Gus Salvo op de plaats van de schietpartij. Ik hoorde later dat de geschokte serveerster hem, staand te midden van de glazen confetti op de vloer van het restaurantje, een beschrijving gaf van de twee mensen die de plaats delict waren ontvlucht. Salvo schudde zijn hoofd toen ze vertelde wat ze had gezien. Het was opnieuw een misvormd stukje in een puzzel die, naarmate hij meer te weten kwam, hoe langer hoe onlogischer leek. Wat was begonnen als een willekeurige moord in een gevaarlijk park, nam dimensies aan die hij niet had vermoed toen de zaak voor het eerst op zijn bureau belandde.

De wapenwet in de staat New York was vrij strikt. Als je legaal een wapen wilde aanschaffen, werd je bij wijze van spreken het vuur aan de schenen gelegd: tal van controles, een lange wachttijd enzovoorts. Harley Jacobsen had die wet in acht genomen bij de aanschaf van zijn Glock 9 mm en kleinere vijfschots .38 Special Smith & Wesson, een pistool dat regelmatig werd gebruikt door agenten buiten dienst. Hij had voor beide wapens een vergunning. Echter, het geweer waarmee Christian Luna was doodgeschoten bleek te zijn gekocht in Florida, een staat met een veel soepelere wapenwet en wachtperiode van slechts drie dagen. Je kon in Florida zelfs legaal een wapen kopen zonder het te laten registreren. Rechercheur Salvo begreep waarom iemand naar Florida zou rijden, daar een geweer kocht en vervolgens terugreed naar New York om het wapen te gebruiken voor een huurmoord. Hij kon alleen niet begrijpen waarom Jacobsen het zou hebben laten registreren. Salvo kwam in het bezit van de documenten die Jake zou hebben ondertekend, vergeleek ze met de handtekening die in het politiebestand was opgenomen toen Jake een vergunning voor privédetective had aangevraagd, en ontdekte dat ze in de verste verte niet overeenkwamen.

Zoals beloofd had hij de zaak van de vier vermiste kinderen nader on-derzocht. Hij had vrijwel hetzelfde pad bewandeld dat Jake, en toen ik, hadden gevolgd. Maar Gus Salvo ging heel doelgericht te werk. Hij had geen last van afleidingen en persoonlijke beweegredenen zoals Jake en ik. En hij verloor zijn doel nooit uit het oog: ontdekken wie Christian Luna had vermoord en waarom.

Luna werd door de politie gezien als de moordenaar van Teresa Stone. Omdat hij nooit was opgepakt, liep de zaak in feite nog steeds. Maar volgens de dossiers waarin rechercheur Salvo zich had verdiept, had niemand nagedacht over andere mogelijkheden. Teresa Stone had geen familie die op nader onderzoek kon aandringen, zodat de zaak na een jaar of wat in de ijskast verdween, min of meer afgesloten, stof vergarend in een dossierkast diep in een kelder ergens in Jersey. Goed nieuws voor de echte moordenaar. Dat Christian Luna opnieuw was opgedoken en zijn onschuld had verklaard tegenover een vrouw die hij beschouwde als zijn ontvoerde dochter, en die nu een geheel nieuwe identiteit bleek te hebben, moet iemand heel slecht zijn uitgekomen.

Rechercheur Salvo was tot de conclusie gekomen dat iemand een steekje had laten vallen. En Christian Luna was het losse draadje. Toen Jake in het verleden begon te graven, werd ook hij een los draadje. En ook ik leek behoorlijk te bungelen.

Salvo keek om zich heen in het restaurantje, nu bezaaid met verbrijzeld glas. Buiten lag het trottoir vol patronen van een automatisch wapen. Wat is hier in godsnaam aan de hand? vroeg hij zich af. En ik had er misschien eerder achter kunnen komen als ik niet koppig mijn mobieltje had uitgeschakeld toen het in mijn zak trilde en zijn nummer op mijn schermpje knipperde.

29

Stel je rijdt over de snelweg en de vrachtwagen voor je laat een steentje opspringen dat met een verrassend harde klap je voorruit raakt. Dat steentje, waarschijnlijk niet groter dan je pinknagel, laat een minuscuul, bijna onzichtbaar putje achter. En ook al zie je het in het begin nauwelijks, uiteindelijk ontstaat er een ster in de ruit. Dat minuscule putje heeft scheuren veroorzaakt die de stabiliteit van het geheel in gevaar brengen. Alles wat je door de ruit ziet, lijkt op den duur misvormd en verwrongen, en een tweede klap, hoe klein ook, kan ervoor zorgen dat de hele voorruit verandert in een dodelijke, vlijmscherpe glasregen.

Door de beschadigde voorruit van mijn geheugen zag ik dingen waar ik sinds mijn jeugd niet meer over had nagedacht. Als ik er ooit al over had nagedacht. Nu werd ik erdoor overspoeld, die momenten die zijn vastgelegd maar niet begraven. Hoeveel hebben we ooit gezien om er daarna nooit meer over na te denken? Ik denk dat je, als kind, dingen ziet die je niet begrijpt, wellicht opbergt in je onderbewuste, en pas wanneer je over de taal en de kennis beschikt om ze eindelijk te verwerken, duiken ze weer op in je bewustzijn. Ik heb het niet over verdrongen herinneringen. Ik heb het over nuances, die subtiele momenten die iets een andere betekenis kunnen verlenen.

Ik herinnerde me een wintermiddag waarop mijn school vroeg werd gesloten. Ik was misschien acht jaar, zat in groep vijf, en we verzamelden ons bij de ramen om naar de vallende sneeuw te kijken die het speelplein onvoorstelbaar snel bedekte. De lucht had zo’n stormkleur, een soort antraciet. Op onze school gingen leerlingen normaal gesproken niet allemaal tegelijk naar huis: de peuters en kleuters waren rond het middaguur vrij en de anderen moesten wachten tot drie uur ’s middags, zodat er op die dag dat het sneeuwde niet genoeg bussen reden om alle leerlingen vroeg naar huis te brengen. Moeders werden gebeld en op de oprijlaan langs de ingang van de school stond een stoet stationwagens en gezinsauto’s. Ik herinnerde me het gevoel van schuldige opwinding, blij in het vooruitzicht van een warm, knus huis waar ik de koude, natte wereld steeds witter kon zien worden van achter een raam bij onze open haard, terwijl ik tosti’s at en warme chocolademelk dronk.

We stonden allemaal goed ingepakt te wachten bij de deuren van glas en aluminium, en telkens als ze opengingen, blies een vlaag koude wind sneeuwvlokken naar binnen zodat onze neus en wangen rozerood werden tijdens het wachten. Ik was een van de laatste kinderen die werden opgehaald. Ik zag onze vertrouwde auto aankomen, maar de vrouw achter het stuur leek in eerste instantie niet mijn moeder. Haar gezicht stond grauw, haar uitdrukking hard en strak. Haar kapsel leek verfomfaaid en ze had haar ogen samengeknepen tot boze spleetjes. Mijn moeder was een mooie vrouw, altijd onberispelijk gekleed. Ik kan mij niet herinneren haar ooit ‘onaf’ te hebben gezien, zoals zij het altijd noemde. De vrouw die ons die ochtend had uitgezwaaid had weliswaar alleen een rode zijden pyjama gedragen, maar ze had zich perfect verzorgd; ze had haar gezicht gewassen, haar haar geborsteld en droeg een bijpassend zwart fluwelen gewaad en pantoffels. Ze droeg haar kostuum en speelde de perfecte moederrol.

De vrouw achter het stuur van de zwarte Mercedes zag er angstig, geïrriteerd en diep ongelukkig uit. Ze staarde voor zich uit naar de sneeuw alsof het weer haar verschrikkelijk had teleurgesteld. Ik weet nog dat ik een steekje voelde in mijn hart door iets wat ik toen niet kon verklaren. Het kwam waarschijnlijk omdat ik op dat moment mijn moeder zonder masker zag.

Mijn lerares, juf Angelica, zei: ‘Kijk, Ridley. Daar komt je moeder.’

Ik keek weg van de vrouw achter het stuur en schudde mijn hoofd. ‘Dat is mijn moeder niet, juf Angelica.’

Mijn lerares keek nog eens goed, turend naar de sneeuw door haar bril. ‘Natuurlijk is het je moeder, Ridley.’ Ze wierp mij een beduusde, welwillende glimlach toe.

Toen ik weer omkeek, zag ik mijn moeder, glimlachend en zwaaiend. Ik stond versteld en stapte de sneeuw in. Mijn moeder boog zich voorover en duwde het portier voor mij open. Ik klom naast haar en rook haar parfum, L’Air du Temps, uit die matglazen fles met het vogeltje op de stop. Ze veegde de sneeuwvlokken van mijn muts.

‘Sneeuwdag!’ zei ze vrolijk. ‘Laten we je broer gaan ophalen van school. Daarna gaan we naar huis voor warme chocolademelk.’

Ik zocht nog altijd naar die spookvrouw.

‘Wat is er?’ vroeg ze met een glimlach toen ze mij zag staren.

‘Je leek anders,’ zei ik. ‘Toen ik je vanuit de deuropening zag. Je zag er anders uit.’

Ze stootte een lachje uit, alsof ik me aanstelde of een spelletje speelde. Maar haar glimlach vertrok enigszins. ‘Is dat zo?’ vroeg ze. Toen draaide ze zich om, trok een gezicht en stak haar tong uit. ‘Zie ik er nu uit als mezelf?’ Ik kreeg een giechelbui.

Wat probeer ik te zeggen? Wat probeer ik je te vertellen? Dat het niet alleen om grote leugens ging – het zat soms ook in de kleine dingen.

Ik herinnerde mij opnieuw die dag, dat verjaardagsfeestje waarop ik oom Max en mijn moeder in de keuken hoorde praten, dat ik niet kon geloven dat ze zo’n toon tegen elkaar aansloegen. Zo kwaad. Nu realiseerde ik mij: zo intiem. Want, als je erover nadenkt, zo praat je niet tegen beleefde vreemden, zelfs niet tegen de beste vriend van je echtgenoot, zelfs niet als je in de loop der jaren óók met hem bevriend bent geraakt. Er zat zo veel emotie in hun woorden. Alsof hun relatie nog een andere dimensie bezat waarvan ik het bestaan nooit had vermoed.

‘Dat je er eentje meeneemt naar Ace’s verjaardagsfeestje. Hoe kon je?’

‘Ik wilde niet alleen komen.’

‘Dat is gelul, Max.’

‘Wat wil je nu van me, Grace? Wees niet zo verdomd preuts.’

Mijn oma van moederszijde zei altijd zo trots als een pauw dat mijn moeder en haar broers en zussen nooit ofte nimmer ruzie maakten. En ik heb het ontbreken van conflicten heel lang beschouwd als hét kenmerk van een goede relatie. Op een avond, toen mijn oma de opmerking opnieuw plaatste, hoorde ik mijn vader binnensmonds mompelen: ‘Ze maken nooit ruzie omdat ze nooit iets tegen elkaar zeggen.’

‘Wat zei je, Benjamin?’

‘Niets, moeder.’ Hij noemde haar altijd zo, alsof het zuur smaakte in zijn mond. Hij noemde zijn eigen moeder ‘ma’.

Ik herinnerde me dat ik mijn ouders nooit ruzie had zien maken – behalve over Ace. Als het stil en donker was in huis, wist ik dat ze kwaad op hem was. Ik had overigens nooit gezien dat hij kwaad op haar was. Als mijn moeder een goede bui had, brandden alle lampen in huis, flakkerde ’swinters en in de herfst het vuur in de open haard, klonk er ergens het geluid van een televisie of stereo. Maar als ze kwaad was, bleef ze zwijgend in haar eentje in het donker zitten om tot bedaren te komen. Zo wist ik altijd wanneer ze ruzie hadden.

‘Gaat het?’ vroeg Jake, terwijl hij een hand op mijn achterhoofd legde.

‘Ja, hoor. Ik dacht alleen aan vroeger.’ Hij knikte alsof hij het begreep.

De taxi die we in Hicks Street hadden genomen, kwam tot stilstand voor het gebouw van Ace. Ik kon niet zeggen dat ik stond te springen hem opnieuw te zien; ik was nog steeds boos en verdrietig over onze vorige ontmoeting. Maar eerlijk gezegd kon ik nergens anders heen voor antwoorden. Hij wist meer dan hij me had verteld. Dat kon ik afleiden aan zijn passief-agressieve zinspelingen. Hij moest een keer eerlijk tegen mij zijn. Ik vertrok ditmaal niet zonder antwoorden.

Er was niemand te zien op het trottoir en hoewel het pas halfvijf ’s middags was geweest, was de hemel bijna donker. We hadden een hele tijd in de kerk gewacht, onszelf veilig gewaand omdat niemand ons naar binnen was gevolgd. We waren weggedommeld in de biechtstoel, leunend tegen elkaar, elkaars hand vasthoudend. We waren allebei zo ontzettend moe; het voelde alsof we verdovende middelen toegediend hadden gekregen. We werden wakker tijdens een middagmis en herinnerden ons dat er op het bordje had gestaan dat de biecht vanaf vier uur werd afgenomen. Toen de mis eindigde, vertrokken wij met de stoet gelovigen, namen een taxi voor de kerk en droegen de chauffeur op naar Lower East Side te rijden. Jake keek achterom door de achterruit. Toen hij zich ervan had vergewist dat we niet werden gevolgd, vroeg hij me de chauffeur het adres te geven. Nu stonden we voor het flatgebouw.

‘Woont hij hier?’ vroeg hij.

‘Als je het wonen kunt noemen.’

Toen we het gebouw binnenliepen, legde Jake zijn hand op het pistool in zijn broeksband. Net als bij mijn eerdere bezoek drong die vreselijke stank – afval, menselijke uitwerpselen, iets chemisch – diep in mijn neusgaten. Alleen leek de flat er vanavond stil en verlaten bij te liggen, zonder zonlicht dat zich door de vuile ramen een weg naar binnen probeerde te worstelen.

‘Het is oké,’ stelde ik Jake gerust en ik pakte zijn hand.

‘Ik heb het niet op die duisternis,’ zei hij. Ik dacht aan alle afschuwelijke dingen die hem in het donker waren overkomen en begreep hem. Ik kneep steviger in zijn hand. Onze ogen wenden geleidelijk aan het donker en we beklommen de trap, het hout krakend onder ons gewicht. Toen we bij de deur van het appartement kwamen, bleek die op een kier te staan en de moed zonk me in de schoenen.

‘Ace?’ zei ik. Maar er kwam geen antwoord.

Jake trok zijn pistool en stelde zich op naast de deur, me voorzichtig naar de muur leidend. Hij duwde tegen de deur, die krakend openging. Op het bed lag een gebroken gestalte; ik kon in het donker de omtrek van het lichaam zien. De dunne, frêle schaduw leek licht te beven. Toen hoorde ik het zachte gesnik.

‘Ruby?’ Ik maakte aanstalten het appartement binnen te gaan. Jake pakte me bij de pols, maar ik schudde hem van me af en liep naar haar toe.

‘Ze hebben hem meegenomen,’ fluisterde ze tussen haar gesnik door.

‘Wie heeft hem meegenomen?’ vroeg ik, terwijl ik bij haar knielde. Ik kon haar gezicht niet zien, maar ik rook de sigarettenrook in haar adem.

‘Ik weet het niet,’ zei ze. ‘Twee gemaskerde mannen. Ze trapten de deur in. Een van hen heeft mij een harde kaakslag gegeven.’ Ze wreef met haar hand over haar gezicht. ‘Ik raakte bewusteloos. Toen ik bij bewustzijn kwam, waren ze verdwenen. En Ace ook.’

‘Is verder alles goed met je?’ Ik probeerde haar kaak te inspecteren in het schemerdonker.

Ze knikte en keek mij aan met opengesperde ogen vol tranen.

‘Ze hebben niets gezegd?’ vroeg Jake vanuit de deuropening.

Ze knikte. ‘Ik moest zeggen dat je moet stoppen.’

‘Tegen míj?’ vroeg ik ongelovig.

‘Tegen jullie allebei. Ze zeiden: “Stop ermee en we laten hem gaan.”’

Ik zweeg een moment omdat iets mijn keel verstopte en alle woorden opsloot in mijn borst. Ik kreeg opnieuw dat nachtmerriegevoel, zo’n moment waarop je om je heen kijkt en hoopt dat iets je eraan herinnert dat je droomt.

‘Het is mijn schuld,’ ging Ruby verder. ‘Ik had gezegd dat hij jullie moest helpen. Dat hij jullie alles moest vertellen wat hij wist, dat hij jullie tegen hen moest beschermen.’

‘Ons beschermen tegen wie?’

‘Hij weet het,’ zei ze, knikkend naar Jake. ‘Hij weet wie.’

Jake schudde alleen het hoofd en haalde zijn schouders op. ‘Geen idee,’ zei hij toen ik hem aankeek.

‘De mannen die je hebben ontvoerd, Ridley,’ zei ze, me indringend aankijkend. ‘De mensen die verantwoordelijk zijn voor alles wat er met je is gebeurd.’

‘Wie, Ruby? Wie zit hierachter?’

Ze begon weer te huilen. Ik stond in tweestrijd over wat ik moest doen: haar troostend omhelzen of een klap in het gezicht geven.

‘Ik weet het niet. Dat wilde hij niet zeggen,’ zei ze, waarbij ze nog harder begon te huilen. ‘Om dezelfde reden waarom hij het niet tegen jou wilde zeggen. Hij vond dat hij ons te veel in gevaar bracht als we het wisten.’

Was dit meisje alleen een krankzinnige junk? Had ze enig idee waarover ze het had? Ik wist niet wat ik tegen haar moest zeggen.

‘Ze hebben een telefoonnummer achtergelaten,’ zei Ruby uiteindelijk. Ze ging zitten en gaf mij een vel papier. Ze bleef Jake wantrouwend in het oog houden. Ook al was het donker in de kamer, er was genoeg licht om elkaars gezicht te zien. De geur van sigarettenrook leek een aanwezigheid op zich. Ik haalde mijn mobiel uit mijn zak en zette hem aan. Met een piep en een groene lichtflits kondigde het schermpje aan dat ik drie berichten had ontvangen. Ik had geen idee hoe ik ze moest ophalen. Ik keek naar Jake.

‘Moet ik bellen?’ vroeg ik hem.

Hij kwam bij mij staan. ‘Wat moeten we anders?’

Ik had eigenlijk in paniek moeten raken, verlamd door angst over wat er met Ace was gebeurd en wat mij overkwam. Maar ik bleef kalm. De enige aanwijzingen voor mijn angst waren het aanhoudende geruis in mijn rechteroor, de droogte in mijn keel, en het lichte, nauwelijks zichtbare trillen van mijn handen.

Ik toetste het nummer in en wachtte tot er werd opgenomen.

‘Ridley. Daar heb je niet lang over gedaan. Je was altijd al een slimme meid.’

Ik herkende de stem van de oudere man, maar ik kon hem niet plaatsen. Hij klonk beleefd en intelligent, maar de stem had iets boosaardigs.

‘We hadden toch afgesproken dat je naar je ouders zou gaan, Ridley?’

De tuimelaars van herkenning vielen met een misselijkmakende klik op hun plaats en ontsloten de deur tot een tijgerkooi. Het was Alexander Harriman.

‘Ik begrijp het niet...’ zei ik.

‘Zodra ik je op de voorpagina van die krant zag staan, wist ik dat er problemen zouden komen.’ Zijn stem klonk nonchalant, zangerig, alsof we oude vrienden waren.

‘Wat wilt u, meneer Harriman?’

‘Ik denk gewoon dat we met elkaar rond de tafel moeten gaan zitten en wat dingen uitpraten, misverstanden uit de weg ruimen, een plan voor de toekomst opstellen. En als dat allemaal is geregeld, kunnen we het over je broer hebben, ervoor zorgen dat hij de hulp krijgt die hij nodig heeft.’

Ik wist dat hij aan de telefoon zijn woorden zorgvuldig koos.

‘Ik kan naar de media stappen met alles wat ik al weet, meneer Harriman. Ik kan de politie bellen omdat ik weet dat u mijn broer vasthoudt.’

Hij klonk niet onder de indruk. ‘Zou kunnen. Maar dat zou niet zonder gevolgen blijven. Volgens mij begin je je te realiseren dat we niet altijd bevrijd worden door de waarheid. Voor veel mensen die ik ken, geldt juist het tegenovergestelde. Ook voor veel mensen die jij kent.’

‘Bedreigt u me, meneer Harriman?’

‘Ik zou niet durven,’ zei hij met gespeelde verontwaardiging. Er speelden allerlei gedachten door mijn hoofd. Ik wist niet hoe ik dit spel moest spelen. Ik voelde me als een muis in de poten van een hongerige kat.

‘Ik wil weten of alles goed is met Ace.’ Ik weet het, dat is zo cliché als de pest. Maar ik kon geen andere eis bedenken. En ik wilde gewoon zijn stem horen, weten dat hij niets mankeerde en het in mijn macht lag hem nog te helpen.

‘Zolang jij en ik tot een overeenkomst kunnen komen, hoeven je broer en de rest van je familie, om nog maar niet te spreken van je vriend meneer Jacobsen, zich nergens zorgen over te maken. Erewoord.’

‘Dat is niet voldoende,’ weerde ik mij zwakjes.

‘Luister, Ridley.’ Er sijpelde ongeduld door in zijn gelijkmatige stem. ‘Je houdt geen enkele troef in handen, dus draai er verdomme niet omheen. Ik verwacht je binnen het uur op mijn kantoor. Ik bewijs je een gunst omdat Max van je hield, maar ik ben niet sentimeel van aard en je bent een blok aan mijn been geworden.’

Toen hing hij op. Hij had immers alles gezegd wat hij moest zeggen. Ik haalde het mobieltje weg bij mijn oor en staarde ernaar alsof het een moordwapen was. Ik voelde een huivering door mijn lichaam trekken bij de gedachte dat de gunst van Harriman tot dusver een schietpartij vanuit een auto en een ernstig geval van verkeersagressie inhield. Ik vroeg me af wat er zou gebeuren als hij zich niet meer liet vermurwen door sentiment. Ik keek naar Jake. Hij kwam op me af en pakte me bij de schouders.

‘Wie was het, Ridley?’

‘De advocaat van mijn oom. Alexander Harriman.’

‘Maffia-advocaat Alexander Harriman?’

Zo had ik hem eigenlijk nooit bekeken, maar zodra je een lid van de maffia verdedigde, was je waarschijnlijk ook een maffia-advocaat. Ik ging op het bed zitten, naast Ruby, die me nu met wanhopige ogen aankeek.

‘Ik hou van hem,’ zei ze tegen me. Ze was een wrak, zo mager dat ik de botten van haar schouders en ellebogen kon zien; met uitgelopen mascara op haar gezicht, haren verbrand door te veel bleekmiddel. Maar ze had een zekere schoonheid, iets liefs, iets waardoor je haar wilde beschermen.

‘Ik ook,’ antwoordde ik, waarbij mijn stem onverwacht haperde.

‘En? Wat wil hij?’ vroeg Jake.

‘Hij wil me zien in zijn kantoor, binnen het uur.’

Jake schudde zijn hoofd. ‘Dat is geen goed idee.’

‘Weet jij iets beters?’

We keken elkaar een moment aan, maar geen van ons kon iets anders bedenken.

‘Oké, maar je gaat niet alleen,’ zei hij.

‘Je kan hem niet vertrouwen,’ zei Ruby. Ze greep mijn arm en wierp een angstige blik naar Jake. Ze leek wanhopig maar niet gek.

‘Waarom, Ruby? Waarom zeg je dat?’ vroeg ik haar, kijkend naar Jake. Hij maakte alleen een afwerend gebaar. Ze trok mij tegen zich aan en ik rook de sigaretten in haar adem. Ze fluisterde fel: ‘Hij heeft je oom Max vermoord.’

De woorden verkilden me. ‘Ruby, mijn oom is van een brug gereden. Hij was dronken. Het water was ijskoud. Hij is niet vermoord.’

Ik wierp opnieuw een blik naar Jake, die stil bleef staan en zweeg. Ik had zijn ogen willen zien, maar ik zag alleen het langzame schudden van zijn hoofd.

‘Je hoeft geen geweer af te vuren om iemand te vermoorden,’ zei Ruby, haar ogen gericht op Jake.

Jake stapte in het licht zodat ik zijn gezicht kon zien. Hij zuchtte. ‘Soms,’ zei hij, ‘hoef je ze alleen de waarheid te vertellen.’

‘Wat? Waar heb je het over?’

Ik herinnerde mij dat oom Max die avond in tranen was uitgebarsten. Ik herinnerde me zijn woorden. Ridley, je bent misschien het enige goede wat ik ooit heb gedaan. En toen begreep ik wat Jake bedoelde.

‘Je hebt hem ontmoet,’ zei ik tegen Jake. ‘Je hebt hem verteld wat er met je is gebeurd.’

Hij knikte. ‘Toen ik Max ontmoette, was ik er niet best aan toe. Ik heb je al verteld dat ik erachter was gekomen dat andere kinderen waren verdwenen, dat je vader erbij betrokken was. Maar ik wist niet hoe ik verder moest met mijn onderzoek. Toen ging Arnie dood. Er zat zo veel woede in me dat ik ’s nachts niet kon slapen zonder te drinken.

Toen ik hoorde dat de stichting Maxwell Allen Smiley fondsen wierf voor Project Kinderhulp, wist ik dat ik je oom moest spreken. Je vroeg of ik theorieën had? Mijn theorie was dat Little Angels en soortgelijke klinieken die de status van “Veilige Haven” hadden gekregen, plaatsen waar bange moeders hun kinderen konden achterlaten, ook een andere functie hadden. Bepaalde artsen traden op als “beschermengel”.’

Hij liet opnieuw een zucht ontsnappen, alsof het hem pijn deed door te gaan.

‘Ze waakten over kinderen die volgens hen waren mishandeld?’ vroeg ik. Ik dacht aan Jessie met haar gebroken arm. Ik dacht aan hoe mijn vader, zo bezorgd om het welzijn van kinderen, zich moest hebben gevoeld toen hij haar had behandeld.

‘Ja, en markeerden die kinderen,’ zei Jake.

‘Hoe bedoel je?’

‘Het was in de jaren zeventig heel lastig een kind weg te halen uit een gezin waarin het mishandeld werd.’

‘Dus je denkt aan een systeem waarin mishandelde kinderen door bepaalde artsen in de klinieken werden geïdentificeerd... en dan?’

‘Werden ze ontvoerd,’ zei hij. ‘Misschien.’

‘Door wie? En wat gebeurde er met die kinderen?’

‘Dat wist ik niet toen ik bij Max langsging en ik weet het nog niet zeker.’

‘Hoe is dat gesprek met Max verlopen?’ vroeg ik.

‘Ik probeerde hem op zijn kantoor te spreken te krijgen, maar ik kon geen afspraak met hem regelen, dus heb ik hem een paar dagen gevolgd en gekeken waar hij altijd heen ging om te drinken. Ik heb op hem gewacht in de Blue Hen, niet ver van waar je ouders wonen, Ridley.’

‘Op kerstavond?’

‘Nee. Een paar weken eerder. Hij had al gedronken toen hij binnenkwam en iedereen leek hem te kennen. Ik zat aan een hoektafel, dronk af en toe van mijn Guinness, wachtte tot hij alleen zat. Toen ben ik bij hem gaan zitten. Hij was een vriendelijke kerel, heeft mij een rondje gegeven. Ik haatte hem, kon hem niet uitstaan.’ Jake’s stem was verkild en ik hoorde iets wat ik niet bij hem had vermoed. Ik hoorde de door hem beschreven woede en besefte dat die nog altijd in hem raasde. Misschien zou dat zo blijven tot hij zijn verleden kon begrijpen.

‘Ik zei: “Weet u wie ik ben?” Hij keek mij aan, nieuwsgierig, een beetje wantrouwig. “Nee, jongen. Ik heb geen idee.” Ik zei: “Dan zal ik u iets over mezelf vertellen.” En weet je wat? Hij was aardig tegen me. Hij luisterde naar mijn verhaal, had met me te doen, vertelde dat hij als kind ook was mishandeld. Maar zijn vriendelijkheid kon me niet schelen. Ik wilde alleen antwoorden. Nadat ik alles had verteld en we samen nog een biertje hadden gedronken, zei ik: “Meneer Smiley, wat kunt u mij vertellen over Project Kinderhulp?”

Zijn vriendelijkheid verdween en hij werd nogal somber. “Wie ben jij, jongen?” wilde hij weten. “Dat is het juist. Ik heb geen idee,” antwoordde ik. Toen kreeg hij de rekening en wilde vertrekken, maar ik volgde hem naar buiten. Hij had een scène kunnen trappen, mij kunnen laten aftuigen door een van de kerels uit de bar, of de politie bellen, maar dat deed hij niet. Op het parkeerterrein vertelde ik hem mijn theorie over Project Kinderhulp. “Volgens mij was ik een van die kinderen, meneer Smiley. Maar er ging iets verkeerd en ik belandde weer in die mallemolen.”

Hij zei dat ik niet goed wijs was, niet wist waar ik het over had. “Project Kinderhulp is bedoeld om vondelingen te redden, meer niet. Jij hebt hulp nodig, jongen.”

“U hebt gelijk. Ik heb hulp nodig. U moet mij de waarheid vertellen over Project Kinderhulp.” We stonden zo dicht bij elkaar dat we haast fluis-terden. “Ik heb je de waarheid verteld. Ik kan je niet helpen.” Toen stapte hij in zijn auto, maar voordat hij het portier kon sluiten, gooide ik een van mijn visitekaartjes op zijn schoot. Ik kon aan de glans in zijn ogen zien dat ik hem van streek had gemaakt, zenuwachtig. Ik dacht: als hij meer weet, gaat zijn geweten uiteindelijk opspelen. Misschien is dat ook gebeurd. Misschien is hij daarom op kerstavond van die brug gereden. Als ik hem heb vermoord, is het op die manier gebeurd.’

Ik zette mij schrap tegen de golf van droefheid die ik voelde bij mijn oom Max. Zelfs na alles wat ik nu wist, deed het nog pijn als ik bedacht dat hij met al dat verdriet was gestorven. Het verdriet dat hem elke dag van zijn leven had achtervolgd, alle mogelijke vreugde van hem had gestolen, hem tot onuitsprekelijke daden had gedreven. Het had gewonnen.

‘Hoe wist Ace hiervan?’

‘Je oom heeft het hem verteld,’ zei Ruby. ‘Een paar dagen voordat hij stierf kwam hij Ace opzoeken. Hij wilde het goedmaken met Ace, hem helpen van zijn verslaving af te komen, betalen voor een afkickcentrum. Hij vertelde Ace dat het verleden hem had ingehaald en hij een aantal dingen moest lijmen die hij had gebroken. Blijkbaar vond hij dat hij Ace had gebroken.’

Ik herinnerde me mijn laatste gesprek met oom Max en vroeg me af wat hij me die avond zou hebben verteld als mijn vader hem niet had gestopt. Ik dacht aan wat mijn vader me had verteld, dat Max het erfdeel voor Ace in bewaring had gegeven en Ace alleen over het geld kon beschikken na vijf jaar clean te zijn geweest. Probeerde hij te doen wat goed was voor Ace?

Ik keek naar Ruby, die niet meer leek te weten wat ze er nog aan moest toevoegen. Ze staarde alleen naar Jake, kauwend op de restanten van haar nagels. Mijn angst werd op dat moment alleen geëvenaard door een verpletterende hopeloosheid, dat er zo veel kwaad was geschied, dat er zo veel onherstelbaar fout was gegaan. Gaf ik Jake de schuld van Max’ dood? Nee. Hij had het recht zijn waarheid te zoeken. Gaf ik Max de schuld van wat er met Jake was gebeurd? Ik weet het nog steeds niet. En ik wist niet of de schuldvraag er nog toe deed.

‘We moeten gaan,’ zei ik tegen Jake. ‘Er is al een halfuur verstreken sinds ik heb gebeld.’

Hij keek me verrast aan, alsof hij wachtte op een reactie die niet kwam. Toen knikte hij snel. ‘Laten we gaan.’

Toen we de trap af liepen, trilde mijn mobiele telefoon in mijn zak en één blik op het schermpje vertelde me dat het rechercheur Salvo was. Ik durfde niet op te nemen. Maar het bracht mij op een idee.

30

Iedereen die getuige is geweest van een executie, zal je vertellen dat het een anticlimax is. Na jarenlang woede te hebben gevoeld, na eindeloze rechtszaken te hebben afgewacht in de hoop dat de moordenaar zou worden veroordeeld, na gratieverzoek na gratieverzoek vanuit de dodencel, verzamelt de familie van een moordslachtoffer zich eindelijk in een steriele ruimte. Ze zien hoe het vonnis wordt voltrokken achter een glasplaat. Ze zien de moordenaar sterven. Al die jaren hebben ze geleefd in de verwachting dat op dat moment de pijn ophoudt en de verwerking begint. Ze stellen zich voor dat de zwaarte in hun hart wordt verlicht, dat hun slaap wordt bevrijd van de nachtmerries. Maar zodra de executie is voltrokken, zullen ze je vertellen dat de pijn niet weggaat. Ze worden niet verlost van lijden. Hun verdriet is nog even scherp en fel als op de eerste dag, niet in het minst verzacht door de dood van de dader.

Misschien komt dat omdat het idee van straf een illusie is, omdat alle goede of slechte daden alles om ons heen voorgoed veranderen. Wij veranderen door onze ervaringen. De impact van het grote en het kleine kan niet ongedaan worden gemaakt. Als je die ervaringen veroordeelt, als je de dingen die je zijn overkomen verafschuwt, verafschuw je wie je bent geworden door die dingen. Misschien voelde ik daarom geen woede toen wij in een taxi voortsnelden naar het kantoor van Harriman. Ik was bang, bedroefd door wat er was gebeurd, maar ik vervloekte niet de dag waarop ik voor dat busje was gesprongen om een jongetje te redden. Ik haatte mijn vader niet omdat hij de kleine Jessie Stone had ‘gemarkeerd’ – als hij dat al had gedaan. Ik haatte Jake niet omdat hij de confrontatie met Max was aangegaan. Ik kon geen gevoel van gerechtvaardigde verontwaardiging opbrengen. Want het is zoals ik tegen je heb gezegd: ik geloof in evenwicht, in karma. Voor iets goeds is er iets slechts, voor iets onrechtvaardigs iets rechtvaardigs.

Op dat moment dacht ik dat natuurlijk allemaal niet. Elk zenuwuiteinde brandde van angst voor mijn broer, voor mijn familie, voor wat Alexander Harriman van me wilde. Ik bevond me opnieuw in een situatie waarin het me ontbrak aan een referentiekader. Ik leunde voorover in mijn zitting, wilde de taxi nog sneller voortstuwen, het overige verkeer uiteen laten wijken. Toen we eindelijk in Central Park West stonden, voor het bruinrode zandstenen gebouw waarin Alexander Harrimans kantoor was gevestigd, bleef ik, panisch van angst, roerloos op de vinyl bekleding zitten.

‘Het komt goed,’ zei Jake, terwijl hij de chauffeur betaalde en me zachtjes uit de taxi duwde, het trottoir op. ‘Als hij je iets had willen aandoen, was je al dood geweest.’

Ik moest toegeven dat dat logisch klonk, maar het stelde me niet gerust. We drukten op de zoemer en ik stond niet eens verbaasd toen de skinhead-freak de deur voor ons opendeed. Hij glimlachte terwijl hij Jake fouilleerde en het pistool uit zijn broeksband haalde. Hij zag er niet zo eng uit als in mijn herinnering. Hij had een stoppelbaardje en zijn ogen werden omringd met meisjesachtig lange wimpers. Hij rook naar goedkope, scherpe aftershave.

‘Niet onaardig,’ zei het kaalhoofd toen hij het wapen in zijn hand omdraaide, waarna hij met twee vlugge handelingen het magazijn en het patroon uit de kamer verwijderde. Hij gaf het lege pistool terug aan Jake.

Hij richtte zich tot mij met die wolfachtige grijns die ik eerder had gezien. ‘Het voelt alsof wij elkaar kennen,’ zei hij.

‘Zo voel ik het niet,’ antwoordde ik. Ik wilde kil en hard overkomen, maar klonk als een bang kind. Zijn glimlach verflauwde niet. Overkomt me dit echt? vroeg ik me af, met opnieuw die dromerige wankeling in mijn bewustzijn.

Bij mijn vorige bezoek aan Alexander Harrimans stijlvolle kantoor was ik iemand anders geweest... al was dat niet meer dan een paar dagen geleden. Alles leek anders: de dure tapijten, het leren meubilair, het portret van zijn vrouw en dochter aan de muur boven de barkast. Wat ooit elegant en vertrouwenswekkend had geleken, leek nu besmet.

‘Ik ga je iets vertellen, Ridley, wat niemand ooit te horen heeft gekregen,’ zei Harriman toen we de kamer betraden. Zijn ingehuurde crimineel vertrok en sloot de deur achter ons, maar ik ging ervan uit dat hij in de buurt bleef.

‘En dat is?’

Hij stond tegen de rand van zijn monolithische eikenhouten bureau geleund, met de handen ineengevouwen op zijn buik. Een knappe verschijning, bijna zachtaardig als je de glans van staal in zijn ogen niet zou opmerken.

‘De waarheid,’ zei hij, met opgetrokken wenkbrauwen en uitgestoken handpalmen. ‘Ik zal jullie alle twee de waarheid vertellen.’

‘Waarom al die moeite?’ vroeg Jake. ‘Je kunt ons toch gewoon uit de weg ruimen? Het is niet alsof je het niet hebt geprobeerd.’

‘Kom, kom,’ zei Harriman met een verzoenend lachje. ‘Ik wilde jullie niet bepaald vermoorden. Alleen afschrikken. Soms heb je dat... Je vraagt iemand iets voor je te doen en ze gaan iets te enthousiast te werk.

Hoe dan ook,’ vervolgde hij met een wegwuifgebaar, ‘ik zal jullie vertellen wat jullie allebei willen weten. Daarna moet ik erop aandringen dat het tussen ons, tussen deze vier muren, blijft. Ik heb er lang over nagedacht en volgens mij is er, moord uitgezonderd, geen andere manier jullie ertoe te bewegen niet langer rond te snuffelen.’

‘Waarom zouden wij daarmee akkoord gaan?’ vroeg Jake.

‘Omdat jullie weten welke gevolgen het heeft als jullie het niet doen. Ridley, als je broer morgen dood op een trottoir in East Village wordt gevonden, overleden aan een overdosis, zou dat iemand dan verbazen? Als je vriend hier spoorloos verdwijnt, wie zou hem dan missen behalve jij? Wil je dat ik doorga of komt de boodschap aan?’

De boodschap kwam aan als een stomp in mijn maag. Ik knikte om dat over te brengen.

‘Waar is mijn broer?’ vroeg ik hem.

‘Ergens waar het heel wat veiliger is dan waar wij hem hebben aangetroffen. Ga zitten, Ridley. Hoe eerder we dit achter de rug hebben, hoe eerder je met Ace herenigd kan worden.’

Ik liet me wegzakken in de leren sofa, meer omdat ik het gevoel had dat ik mijn lichaamsgewicht niet kon dragen dan uit een behoefte Harriman te gehoorzamen. Jake bleef bij de deur staan.

‘Wat ik jullie ga vertellen,’ begon hij dramatisch, ‘is wat ze in mijn vakjargon “vruchten van een giftige boom” noemen. Je krijgt de kennis die je zoekt, maar je bent niet in staat het in de rechtbank te gebruiken – zoals bij een onwettige arrestatie of een huiszoeking zonder bevel. Jullie vragen worden beantwoord, maar daar zullen jullie tevreden mee moeten zijn. Zal ik doorgaan?’

Ik dacht hier even over na. Zelfs na alles wat er was gebeurd, wilde ik het misschien helemaal niet weten. Wat moest ik met kennis die ik niet kon delen, niet kon gebruiken in een poging dingen recht te zetten? Misschien was ik beter af als ik nooit te weten kwam wat er met ons was gebeurd. Maar ik knikte instemmend.

‘Max was een kruisvaarder. Hij zag onrechtvaardigheid, een systeem dat faalde, en dat wilde hij corrigeren. Maar je hervormt een overheidssysteem niet van de ene op de andere dag, en al die tijd stierven er kinderen. Kinderen werden mishandeld, verwaarloosd, verpest op talloze verschillende manieren door mensen die niet van hen hielden en hen niet eens wilden of niet wisten wat ze met hun kinderen aanmoesten. Andere echtparen waren intussen wanhopig op zoek naar kinderen, waren niet in staat zelf kinderen te krijgen om uiteenlopende redenen, stonden op lange wachtlijsten bij adoptiebureaus. Door zijn stichting ontmoette Max veel van die mensen, kende hun wanhoop, wist wat voor liefdevolle, welvarende omgeving ze behoeftige kinderen konden bieden. Hij raakte daardoor enorm gefrustreerd, beschouwde die mensen als een verspilling van hulpmiddelen.

Max bedacht een manier om die kinderen te helpen, en hij haalde ook anderen over hen te helpen. Hij noemde zijn onderneming Project Kinderhulp.’

Ik kon mijn ogen niet van Harriman afhouden toen hij zich van de rand van het bureau afduwde en begon te ijsberen als een strafpleiter die zijn slotpleidooi hield. Jake bleef bij de deur staan en hield de oudere man eveneens in de gaten. Zijn gezicht zag eruit als een masker; ik kon me zelfs niet voorstellen wat hij dacht.

‘Project Kinderhulp had twee verschillende facetten. Het ene bestond uit de groep die lobbyde om de Wet Veilige Havens in de staat New York erdoor te krijgen, zodat moeders hun kinderen konden achterlaten bij bijvoorbeeld ziekenhuizen, klinieken, brandweerkazernes, wat dan ook, zonder dat er vragen werden gesteld. Die kinderen werden opgenomen in het systeem voor kinderwelzijn... Maar het andere facet was een functie die meer in nevelen werd gehuld, waarbij leden van de medische staf in armenklinieken Project Kinderhulp anoniem konden inlichten over kinderen die waren mishandeld en verwaarloosd. Veel van die artsen en verpleegsters deden dat met de beste bedoelingen, in de veronderstelling dat Project Kinderhulp speciale invloed kon uitoefenen bij overheidsinstanties die zaken van kindermishandeling onderzochten.’

‘Maar in werkelijkheid,’ onderbrak Jake hem, ‘werden ze aangemerkt als kinderen die moesten worden gered.’

‘Dat klopt,’ zei Harriman. ‘Goed, hoewel het idee achter Project Kinderhulp heel nobel mocht zijn, bleek de uitvoering ervan wat minder nobel. Iemand moest die kinderen daadwerkelijk uit hun ouderlijk huis weghalen. Dat was iets waar je oom niet graag bij betrokken wilde zijn.’

‘En waarbij sommigen van je andere cliënten mooi van pas kwamen,’ zei Jake.

‘Heel goed, meneer Jacobsen.’

‘Wat?’ zei ik. ‘Ik snap het niet. Wat bedoel je met andere cliënten?’

Harriman wierp mij het soort glimlach toe dat je zou schenken aan een trage leerlinge die, ondanks al haar inspanningen, nog steeds ver achterloopt op de rest van de klas. ‘Ik hoef je toch niet uit te leggen met wat voor soort mensen ik dagelijks te maken krijg.’

‘Dus... wat?’ zei ik, met afkeer vervuld. ‘Je hebt een of andere deal gesloten tussen Project Kinderhulp en de maffia?’

Harriman kromp theatraal ineen. ‘Alsjeblieft, Ridley. Dat woord heb ik niet in de mond genomen. En als ik jou was, zou ik het ook nooit meer doen.’

Ik staarde hem aan en besloot dat hij een volstrekt immoreel monster was. Hij schraapte zijn keel en ging verder. ‘Een tijdlang liep alles op rolle-tjes. Artsen en verpleegsters meldden gevallen van mishandeling bij Project Kinderhulp. Het weghalen van kinderen werd “uitbesteed”. Kinderen gingen naar goede gezinnen; niemand met schone handen was direct betrokken bij twijfelachtige praktijken. En er werd geld verdiend. Heel veel geld.’

‘Hebben ze de kinderen verkócht?’ vroeg ik, met stijgende walging en afschuw.

Harriman haalde zijn schouders op. ‘Dit was een dure operatie. En niet iedereen deed het in het “belang van de kinderen”, als je begrijpt wat ik bedoel.’

Hij praatte er zo luchtig over, zonder emotie, dat je bijna niet kon geloven wat hij zei. Hij stond me te vertellen dat Max zich had ingelaten met criminele organisaties om kinderen uit hun huis en bij hun gezin weg te halen en aan vreemden te verkopen. Rijke, belangrijke vreemden. Ik dacht aan de diners van de stichting, met al die machtige beroemdheden, en vroeg me af hoeveel van die mensen hun kinderen hadden gekócht via Project Kinderhulp.

‘Je oom vond het het allerbelangrijkste dat niemand iets overkwam. Toen Teresa Stone bij het weghalen van haar kind Jessie werd gedood, was Max furieus. Hij wilde de operatie stilleggen, maar die was hem tegen die tijd boven het hoofd gegroeid. De betrokkenen verdienden er een hoop geld mee en wilden dat niet graag opgeven.’

Harriman ging tegenover me zitten en schonk water in drie glazen op een dienblad met een karaf van glinsterend kristal. ‘Je ziet wat bleek.’ Hij bood me een glas aan, maar ik pakte het niet. Hij zette het terug op het blad.

‘Max vreesde toen dat hij iets in het leven had geroepen waar hij niets meer over te zeggen had. En hij had gelijk.’

‘Om hoeveel kinderen ging het?’ vroeg Jake, die bij me kwam staan.

Harriman schudde het hoofd. ‘Dat is onmogelijk vast te stellen,’ zei hij met een lachje. ‘Ik bedoel, er heeft niemand geturfd.’

Jake zag eruit als een standbeeld, koud als marmer, verstard door woede. Ik betwijfelde of hij zijn mond nog kon openkrijgen als hij dat zou willen. ‘Wat is er met Jake gebeurd?’ vroeg ik. ‘We weten dat zijn moeder hem heeft achtergelaten en later is komen ophalen. We weten dat hij is ontvoerd. Hoe is hij opnieuw in het systeem terechtgekomen?’

Harriman maakte een afwerend gebaar. ‘Ik ben bang dat ik daar geen antwoord op heb. Ik kan alleen zeggen dat mensen die denken dat ze kinderen kunnen kopen waarschijnlijk geen gewetensbezwaren hebben over het terugbrengen van hun “aanschaf”. Ik bedoel, denk maar aan al die mensen die een raszuivere puppy kopen en vervolgens naar het asiel brengen omdat ze te veel blaffen of op het vloerkleed poepen.’

Ik kromp ineen bij het horen van die vergelijking. Maar Harriman had in één opzicht gelijk. Een kind kopen zou niet zo gemakkelijk moeten zijn als het kopen van een puppy. Ik keek naar Jake. Zijn gezicht zag bleek, zijn mond vormde een strakke lijn. De woede kwam in golven van hem af.

‘Dus je denkt dat ik bij mijn ouders werd “verwijderd” door Project Kinderhulp omdat dr. Jones dacht dat ik werd mishandeld, maar het gezin waaraan ik werd verkócht besloot dat ik te lastig was en heeft me toen gedropt bij een opvangfaciliteit van Project Kinderhulp?’

‘Dat is een mogelijkheid,’ zei Harriman, zijn blik gericht op Jake. ‘Het spijt me, m’n jongen. Ik weet het echt niet. Daar valt gewoon niet achter te komen.’

‘Wacht even,’ zei ik. ‘Wil je daarmee zeggen dat mijn vader hieraan heeft meegewerkt? Dat hij het wist?’

‘Ik weet niet of je vader iets wist over de keerzijde van Project Kinderhulp.’

‘Ridley, hij was de behandelend arts van alle vier de vermiste kinderen,’ zei Jake zachtjes. Hij kwam naast me zitten, legde een hand op mijn been.

‘Ja, oké. Maar dat betekent toch niet dat hij de kinderen heeft “gemarkeerd”. Dat kan iedereen in die kliniek hebben gedaan. Elke verpleegster of elke andere arts.’

Jake keek me bedroefd aan. ‘Hoe is hij anders aan jou gekomen?’

We bleven allemaal zwijgend zitten. Toen wendde ik me weer tot Harriman. ‘Ben ik Jessie Stone?’

Hij keek mij aan en ik dacht een glinstering van mededogen in zijn ogen te zien. ‘Ja,’ zei hij. ‘Jij bent Jessie. En dat weet ik alleen omdat jouw geval uitzonderlijk was.’

‘Uitzonderlijk? In welk opzicht?’

‘Ik heb iets afgesproken met Ben en Grace, Ridley. Dat moet je hun vragen.’

‘Wil je zeggen dat mijn ouders me hebben gekócht?’ vroeg ik.

‘Dat heb ik niet gezegd, Ridley. Je moet het aan Ben en Grace vragen.’

‘Maar ik vraag het aan jou,’ zei ik.

Ik dacht aan de man die ik altijd als mijn vader had beschouwd. Ik kende zijn gezicht, zijn handen, het gevoel van zijn armen om me heen. Ik kende het allemaal zo goed. Ik dacht daar mijn oorsprong te hebben, dat zijn vlees mijn vlees was. Maar hij had me gekocht, zoals een huis of een nieuwe auto. Alles aan ons gezin was een façade: mooi vanbuiten, hol en leeg vanbinnen.

‘En Ace?’

‘Ace,’ zei Harriman traag. ‘Ace is geen baby van Project Kinderhulp.’

‘Wat? Ik begrijp het niet. Ik dacht...’

‘Ook dat zul je aan Ben en Grace moeten vragen, Ridley.’ Het viel me op dat hij hen nooit mijn ouders noemde.

Ik wist niet hoe ik me moest voelen. Ik zweefde, hing in de lucht, mezelf afvragend hoe de grond zou voelen als ik neerstortte, als de realiteit van deze situatie me terug naar de aarde bracht. Mijn gedachten werden onderbroken toen Jake vroeg: ‘Is het nog steeds aan de gang?’

‘Ik ben niet op de hoogte van een dergelijke onderneming. Voor zover ik weet, is het beëindigd toen Project Kinderhulp niet langer zijn medewerking verleende.’

‘Hoe kunnen we dat geloven?’ zei ik, met een vreemd wanhopig gevoel. ‘Je zei zelf dat het Max boven het hoofd was gegroeid.’

‘Wat jij gelooft interesseert me niet, Ridley.’ Zijn stem was verkild en hij stond op. ‘Het enige wat mij interesseert, is dat je verdomme je mond houdt. Laat mij niet mijn belofte aan Max verbreken. Dwing me niet je het zwijgen op te leggen.’

Jake stond op en liep naar Harriman. Ik wist nog net zijn hand te grijpen om hem tegen te houden, maar hij schudde me van zich af en gaf Harriman een kaakslag. Harriman stootte een ‘oef’-klank uit en struikelde achteruit. Ik dacht dat hij zou vallen, maar hij ving zichzelf op tegen de rand van zijn bureau. Ik sprong op en greep Jake bij de arm voordat hij opnieuw kon uithalen.

‘Hou op. Dat heeft geen zin,’ zei ik, maar hij had geen oog voor mij, alleen voor Harriman. Harriman haalde kalm een zakdoek uit zijn borstzak en depte het bloed op dat in een straaltje over zijn kaak was gelopen.

‘Voel je je nu beter?’ vroeg hij aan Jake. ‘Ik ga je een gunst bewijzen en je dit niet aanrekenen. Je hebt het niet makkelijk gehad.’ Ik voelde Jake verstrakken, alsof hij hem opnieuw een klap wilde verkopen, maar ik hield hem stevig vast.

‘Er zijn geen garanties in het leven, kinderen. Geliefd of niet-geliefd, mishandeld of gekoesterd, aanbeden of verwaarloosd... We kiezen niet wat ons overkomt, we kiezen alleen hoe we erop reageren. Jake, je hebt het zwaar gehad. Ridley, je hebt het vrij goed gehad. Maar jullie zijn er allebei nog, gezond en wel. En jullie hebben elkaar gevonden. Maak er het beste van. Het is meer dan wat veel mensen hebben.’

Er was een Ridley die op de bank wilde liggen en huilen. Er was een Ridley die zich op Alexander Harriman wilde storten en hem met alle kracht van haar woede en verdriet wilde slaan. Er was een Ridley die wilde wegvluchten bij deze man en nooit ofte nimmer meer wilde denken aan hem of wat hij haar had verteld. Er was een Ridley die naar de politie en de media wilde stappen en geen ene moer gaf om wat de gevolgen zouden zijn voor haar, Ace, haar ouders, Jake en alle kinderen van Project Kinderhulp die daarbuiten hun mooie leugens leefden.

Hij had gelijk gehad toen hij zei dat al deze informatie leek op de vruchten van een giftige boom. Wat konden we ermee? Ik voelde mij doods vanbinnen. Ik zocht naar meer vragen voor Harriman, in de wetenschap dat ik nooit meer de kans zou krijgen ze te stellen. Maar ik kon er geen bedenken.

‘Mijn vader zou nooit aan zoiets hebben meegewerkt. Nooit.’

Ik keek Jake aan. Ik wilde, meer dan wat ook, dat hij dat geloofde. Maar ik zag aan zijn gezicht dat hij het niet geloofde.

Harriman schokschouderde. ‘Het zal lastig zijn de autoriteiten daarvan te overtuigen, gezien zijn positie, al het werk dat hij heeft gedaan voor de legale afdeling van Project Kinderhulp, zijn relatie met Max, en hij heeft jou in zijn bezit.’

Ik wist niet wat ik daarop moest antwoorden. Het woord ‘bezit’ bracht me van mijn stuk.

Ten slotte wist ik uit te brengen: ‘Wat wil je daarmee zeggen?’

‘Ik wil zeggen dat Max er niet meer is. Als dit uitlekt, moet iemand boeten voor Project Kinderhulp. Jij bent de enige link tussen de criminele en legale tak van Project Kinderhulp. Heb je al nagedacht wat dat voor je vader zou betekenen? Voor zijn carrière? Al het goede dat hij in zijn leven heeft geprobeerd te doen? Het zal hem ruïneren. Als het daarbij blijft.’

Ik voelde me verdoofd. Ik keek naar Jake, die nu iets milder gestemd leek te zijn, alsof hij zich erbij had neergelegd dat hij het volledige verhaal wellicht nooit te horen zou krijgen en hem dat een beetje een gevoel van vrede gaf. Hij kwam naast me zitten. Ik kroop tegen hem aan en hij trok me in zijn armen. ‘Het spijt me,’ fluisterde ik tegen hem.

‘Geeft niet,’ zei hij in mijn haar. ‘Het is goed. Laten we gaan.’

‘Waar is mijn broer?’ bedacht ik plotseling hardop.

Harriman liep naar een deur achter in zijn kantoor. Toen hij de deur opende, zagen we een vertrek met een grote vergadertafel en een aantal bureaus. Op een lange leren bank lag mijn broer. Hij was niet in elkaar geslagen of vastgebonden, wel bewusteloos. Hij zag bleek, op de enorme donkere wallen onder zijn ogen na. Hij lag met gespreide ledematen, één arm raakte de grond. Hij zag eruit als een lijk.

‘Zijn vriendin bood meer weerstand dan hij,’ zei Harriman. ‘Vandaag ligt hij op mijn bank. Morgen in een steeg, ergens in de Lower East Side? Vandaag leeft hij. Morgen... dat is aan jullie.’

Ik had graag willen vertellen dat er iets wonderbaarlijks gebeurde, dat we door een ontzagwekkende heldendaad Alexander Harriman een loer wisten te draaien. Ik had je graag willen vertellen dat het complete politiekorps van New York kwam binnenvallen om ons te redden en het recht te laten zegevieren. Maar we konden niet meer doen dan Ace overeind trekken en naar de deur slepen.

Alexander Harriman had nog ergens gelijk in gekregen. Ik vroeg me af hoe hij me zo goed kende. Weten welke gevolgen alles kon hebben, vormde een krachtig afschrikmiddel. Zelfs als hij Ace niet met de dood had bedreigd, zou ik dan echt bereid zijn geweest dit op het hoofd van mijn vader te laten neerkomen? Hem te laten boeten voor wat hij mogelijk wel of niet had gedaan? Was ik sterk genoeg om Project Kinderhulp te ontmaskeren? Rechtschapen genoeg? Op dat moment luidde het antwoord op al die vragen ‘nee’.

Maar vergeet niet waar we het in het begin over hebben gehad, over die kleine beslissingen. En hoe die de loop van je leven diepgaander kunnen beïnvloeden dan alle belangrijke beslissingen die je neemt, zoals de keuze van je studie, met wie je wel of niet trouwt en wat je met je leven doet. In dit geval was het die mobiele telefoon.

Toen we met de taxi bij Harrimans kantoor arriveerden, had ik al aarzelend iets doms en wanhopigs gedaan, iets wat regelrecht uit een film had kunnen komen. Ik gedroeg me weer eens als een malloot. Ik drukte op de belknop van mijn mobieltje en stak het in mijn zak. Ik wist dat het toestel de laatste beller opnieuw zou bellen: rechercheur Salvo. Ik wist niet of het zou werken, of hij iets zou kunnen horen of aan de hand daarvan kon uitpuzzelen waar wij zaten. Het was simpelweg de allerlaatste wanhoopspoging van een bang iemand die niet meer weet wat ze moet doen. Achteraf bleek het zo dom nog niet.

Nadat hij gespreksflarden door de stof van mijn jasje had opgevangen, begonnen enkele onduidelijkheden in Salvo’s onderzoek hem duidelijk te worden. Toen Jake en ik Harrimans kantoor aan Central Park West verlieten, met Ace bewusteloos tussen ons in, zag de straat zwart van de surveillanceauto’s. Rechercheur Salvo stond op het trottoir te wachten, leunend tegen zijn ongemarkeerde Caprice.

‘Mevrouw Jones, meneer Jacobsen, fijn dat jullie niets mankeert. Wie is jullie vriend?’

‘Mijn broer,’ antwoordde ik verdedigend. Dat zou hij immers altijd blijven, bloedverwant of niet.

Hij knikte. ‘Meneer Jacobsen, ik ga je vragen je wapen op de grond te leggen en bij je vandaan te schoppen. Daarna de handen graag op het hoofd.’

Jake deed wat hem werd opgedragen, terwijl ik het merendeel van Ace’s gewicht ondersteunde. Twee ambulancebroeders verschenen uit een ziekenwagen die me niet was opgevallen toen we de avond waren in gestapt. Ik droeg Ace aan hen over en ze legden hem op de brancard.

‘Is hij gewond?’ vroeg een van hen.

‘Ja,’ antwoordde ik. ‘Ik weet niet. Hij is high, geloof ik.’

Ik keek neer op mijn broer en had zo met hem te doen. Toen ik mijn ogen opsloeg zag ik rechercheur Salvo naar me kijken. ‘Dat waren een paar zware dagen, Ridley,’ zei hij bedaard.

‘Hoe hebt u ons gevonden?’ vroeg ik.

Hij hield zijn mobiele telefoon omhoog. ‘Mooi werk,’ zei hij. ‘Ik neem aan dat je het niet per ongeluk hebt gedaan.’

Ik schudde mijn hoofd.

‘Jullie twee gaan met mij mee,’ zei hij. ‘We hebben een heleboel te bespreken.’

‘Staan we onder arrest?’ vroeg Jake.

‘Momenteel niet. Maar het is volgens mij in jullie belang mee te werken. Anders kan ik jullie wel arresteren. Ik kan je de moord op Christian Luna ten laste leggen, meneer Jacobsen. En Ridley, ik kan jou arresteren als medeplichtige. Moet ik jullie je rechten voorlezen?’

Ik keek naar Jake en schudde mijn hoofd. ‘We gaan met u mee,’ zei ik.

‘Heel verstandig,’ zei rechercheur Salvo.

‘Hoeveel hebt u eigenlijk gehoord?’ vroeg ik, me plots realiserend wat ik had gedaan door hem te bellen.

‘Genoeg,’ zei hij terwijl hij me naar zijn auto leidde, direct gevolgd door Jake.

‘Dan weet u dat ik u niets kan vertellen.’

‘Ik heb voldoende gehoord, je hoeft me niets te vertellen,’ zei hij.

Ik dacht: als rechercheur Salvo alles weet wat ik niet aan de politie had mogen vertellen, wat gaat er dan gebeuren met Ace en mijn ouders? Ik bleef meteen staan. Het voelde alsof ik een loden gewicht in mijn borst had, denkend aan mijn broer die niet mijn broer was en mijn ouders die niet mijn ouders waren en wat er met ons allemaal ging gebeuren vanwege de keuzes die ík had gemaakt. Ik dacht aan mijn oom Max en wat hij had proberen te doen... en wat hij in plaats daarvan had gedaan. Ik dacht aan hoe hij was gestorven, in de wetenschap welke vreselijke gevolgen zijn goede bedoelingen hadden gehad. Niets ervan kon ongedaan worden gemaakt. Er zou geen gerechtigheid geschieden. Waar was de balans waarin ik altijd had geloofd? En toen, heel even, wenste ik wél dat ik nooit voor dat busje was gesprongen. Ik wenste, met heel mijn hart en ziel, opnieuw onwetendheid.

Ik had plotseling moeite met inademen en kon alleen mijn eigen zwoegende ademhaling horen. Ik hoorde Jake iets zeggen. Rechercheur Salvo’s stem klonk bezorgd en ver weg. Ik zag een lichtshow met sterren voor mijn ogen, hoorde geruis in mijn hoofd, toen kantelde alles en werd het zwart.

..

Ik kwam achter in een ambulance weer even bij bewustzijn. Ik voelde het bonzen in mijn hoofd. Ik bracht mijn hand omhoog en voelde een verband. Mijn vingers waren vochtig van het bloed. Jake was bij me. Rechercheur Salvo ook.

‘Wat is er gebeurd?’ vroeg ik. Maar ik bleef niet lang genoeg bij bewustzijn om het antwoord te horen.

..

In de gang van een druk ziekenhuis liepen jonge mensen in groene schorten gehaast heen en weer. Ik hoorde een stem via de intercom, rook verband en ontsmettingsmiddel. Jake hield mijn hand vast, keek naar mij. Hij zag er zo bezorgd uit. ‘Wat is er?’ vroeg ik hem.

‘Je bent flauwgevallen,’ zei hij. ‘Ik kon je niet op tijd opvangen en je bent met je hoofd hard tegen het trottoir gevallen. Je hebt een...’

Maar toen vervaagde hij.

..

Toen ik opnieuw ontwaakte, was het stil en donker. Ik hoorde het zachte gepiep van een hartmonitor en het duurde even voordat ik besefte dat het míjn hart was. Ruwe, steriel ruikende lakens, harde matras, metalen veiligheidsreling. Ik zag de lichtstreep onder de deur, en toen mijn ogen aan het duister waren gewend, zag ik iemand in een stoel tegenover me zitten. Ik zou hem overal hebben herkend.

‘Pap?’

‘Ridley.’ Hij stond snel op en liep naar me toe. ‘Hoe gaat het, meisje?’

‘Mijn hoofd doet zeer.’

Hij legde voorzichtig een hand op mijn voorhoofd. ‘Dat wil ik wel geloven,’ zei hij.

‘Wat is er gebeurd?’

‘Je bent flauwgevallen en voordat iemand je kon opvangen, ben je met je hoofd op het trottoir terechtgekomen. Je hebt een lichte hersenschudding en heel wat bloed verloren.’

Ik probeerde me mijn val te herinneren en werd in gedachten overspoeld door alle gebeurtenissen van de dag: de ramen van het restaurant exploderend in een glasregen, de kerk, de ontdekking dat Ace was verdwenen, Alexander Harrimans kantoor.

‘Pap.’ Ik kon een snik niet onderdrukken. ‘Zo veel leugens.’

Mijn vader zuchtte en trok de stoel naar het bed. Hij zakte neer en liet zijn hoofd op een hand rusten. Toen hij zijn gezicht weer naar mij optilde, zag ik dat hij had gehuild. Het zien ervan joeg mij angst aan. Het gezicht waarin ik altijd troost had gevonden, stond ontredderd.

‘Pap. Wie ben ik?’ Ik probeerde rechtop te zitten, maar besefte door het wiebelen van de kamer dat me dat niet zou lukken.

Hij schudde langzaam het hoofd. ‘Je bent Ridley. Je bent míjn Ridley. Dat zul je altijd blijven.’

Ik herkende de waarheid in die woorden, maar het was niet de hele waarheid. En dat wisten we allebei. ‘Geen leugens meer, pap.’

‘Het is geen leugen,’ riep hij bijna. ‘Je zou niet méér mijn dochter kunnen zijn dan je nu al bent.’

Als hij kon, zou hij ons bedekken met zijn mantel van ontkenning. Dat wist ik. Maar het had geen zin. De mantel paste niet meer. Ik was eruit gegroeid.

‘Ik ben Ridley, pap. Maar ik was niet altijd Ridley. Ooit was ik Jessie Amelia Stone, dochter van Teresa Stone. Een vrouw die door toedoen van Project Kinderhulp niet meer leeft.’

Hij keek mij een moment leeg aan. Ik zag lijnen rond zijn ogen die ik nooit eerder had gezien. De huid van zijn handen leek droog en papierachtig. Het waren de handen van een oude man. Hij hield zijn hoofd in die handen.

‘Nee,’ zei hij tussen zijn vingers door.

‘Wist je het, pap? Wist je wat ze deden?’

Hij schudde heftig met zijn hoofd. ‘Nee,’ zei hij ferm. ‘Ik heb je alles verteld wat ik over Project Kinderhulp wist. Als ze hebben gedaan wat die rechercheur vermoedt, had ik geen idee. Je kent me, Ridley. Je weet dat ik zoiets nooit zou doen. Dat weet je toch?’

Ik wist niet of ik hem kon geloven. Dat was het ergste van allemaal. Ik kon niemand vertrouwen. Iedereen had een agenda, goed of slecht, een reden om de waarheid voor mij te verbergen.

‘Hoe ben je dan aan mij gekomen, pap? Als je het niet wist, hoe ben ik dan Ridley Jones geworden?’

Hij keek mij aan met diepe droefenis in zijn ogen. Het was een perfecte imitatie van de uitdrukking op Max’ gezicht op de avond dat mijn vader de deur van de studeerkamer achter hem had dichtgedaan.

Op dat moment werd de deur naar mijn ziekenhuiskamer opengeduwd en kwam mijn moeder binnen. Ze leek sterker dan mijn vader, beheerster. Haar ogen waren droog en haar gelaat toonde een flauwe, droeve glimlach. Ik wist niet hoe lang ze had meegeluisterd of hoe veel ze al had geweten. Ik keek haar aan en dacht aan de vlinder op Union Square. Ze kwam bij mijn bed staan en legde een koele, droge hand op mijn hoofd, alsof ze vanuit een moederlijk instinct wilde controleren of ik koorts had.

‘Het is tijd, Ben. Ridley heeft gelijk. Geen leugens meer.’ Ze bleef me aankijken, maar ik kon haar uitdrukking niet peilen. Ik kon alleen maar denken hoezeer ze van me verschilde. Niets in haar gezicht leek op het mijne.

‘Nee, Grace. We hebben het beloofd,’ fluisterde hij bijna.

‘Max is dood,’ beet mijn moeder hem toe. Het woord ‘dood’ klonk als een steen die ze wegslingerde. Mijn vader scheen verbijsterd door haar toon. ‘Ik wil dit geheim niet langer bewaren. Het heeft al te veel schade aangericht. Als we vanaf het begin eerlijk waren geweest, zou Ridley deze nachtmerrie zijn bespaard.’

Mijn vader leek in zijn stoel weg te zinken. Hij schudde langzaam zijn hoofd.

‘Misschien heb je gelijk,’ zei hij.

31

Ik dacht dat ze me zouden vertellen over Project Kinderhulp, dat ze in het geheim aan Max’ plan hadden meegeholpen, er op een of andere manier aan hadden deelgenomen. Ik dacht dat ze me zouden vertellen hoe ik bij Teresa Stone was weggehaald en dat ze me hadden gekocht en opgevoed als hun eigen dochter. Ik dacht dat ze me alle redenen zouden geven waarom het gerechtvaardigd was, waarom ik bij hen beter af was geweest. Maar dat waren niet de geheimen die ze hadden bewaard.

‘Allereerst, Ridley,’ begon mijn moeder. ‘Ik wil dat je begrijpt dat je vader niets met Project Kinderhulp te maken had. Het kan me niet schelen wat die privédetective zegt. Je moet geloven dat hij nooit willens en wetens zou meewerken aan ontvoering en moord, onder geen enkele omstandigheid. Hij mag die kinderen hebben behandeld, de kans op herhaalde mishandeling hebben genoteerd, maar hij zou nooit aan zo’n complot meewerken.’

Ik zweeg. Ik wilde haar geloven. Zoiets strookte ook niet met alles wat ik over mijn vader wist. Maar ik kon me moeilijk voorstellen dat hij niet op zijn minst een vermoeden had gehad over de waarheid achter Project Kinderhulp. Dat ze me allebei mijn hele leven hadden voorgelogen hielp ook niet. Ik kon niet meer blind op hen vertrouwen, op hun zienswijzen, hun beoordelingen. Niet zoals een week geleden.

‘Ridley.’ Mijn moeder wilde dat ik met haar instemde, dus ik knikte, alleen om haar aan te sporen verder te gaan. ‘Zo ben je niet bij ons terechtgekomen.’

‘Hoe dan wel?’

‘Het was in Max’ leven een komen en gaan van vrouwen, en in het begin dacht iedereen dat Teresa Stone niet anders zou zijn. Ze was een mooie jonge vrouw die in zijn kantoor in Manhattan achter de receptiebalie werkte; het was slechts een kwestie van tijd voordat hij haar in het oog kreeg en mee uit vroeg. En ze zei natuurlijk ja. Niemand kon Max weerstaan: hij was charmant, hij was rijk en hij begaf zich onder beroemdheden.

Om je de waarheid te zeggen, ik nam meestal niet eens de moeite hun naam te onthouden. Volgens mij is Teresa het enige meisje, Esme uitgezonderd, dat hij meer dan eens heeft gezien.’

‘Ik wist meteen dat ze anders was,’ merkte mijn vader op. ‘Ze had iets goeds over zich waardoor Max zich voelde aangetrokken, iets fatsoenlijks. Ze was niet zoals de anderen.’

Mijn moeder wierp hem een blik toe om hem ervan te doordringen dat hij haar had onderbroken. ‘Sorry,’ zei hij.

Ze zagen haar voor het eerst op kerstavond, toen hij haar meenam naar het huis van mijn ouders voor het kerstdiner. Een tijdje later nam hij haar mee naar een voorstelling van La Bohème in de Met en na afloop dineerden ze gezamenlijk in ‘21’.

‘Ze was stil,’ herinnerde mijn moeder zich, ‘duidelijk geïntimideerd door de avond. De logeplaatsen in de Met, de speciale behandeling die Max kreeg in “21”. Ik weet niet, dat stond mij wel aan. Ze vond het allemaal niet vanzelfsprekend en had niet de gebruikelijke houding van “ik heb er recht op verwend te worden”, die veel vriendinnen van Max leken te hebben.’ Ze legde de nadruk op het woord ‘vriendinnen’ en wist daarmee effectief haar minachting over te brengen.

‘Hoe dan ook, wij dachten: dit is ze dan misschien. Een échte vriendin; niet eentje die hij heeft gehuurd – letterlijk of figuurlijk.’ Mijn moeder is altijd een beetje kattig geweest. ‘Maar toen verdween ze opeens. We hebben haar niet meer gezien. Ik vroeg naar haar, ook al wilde Max absoluut niet hebben dat je hem zoiets vroeg. Hij zei dat ze niet dezelfde interesses hadden... of zoiets vaags. Maar het was meer dan dat. Daar hebben jij en ik het over gehad, Ridley.’

Ik herinnerde mij ons gesprek over Esme en alles wat mijn moeder me toen over Max had verteld.

‘Een man als Max,’ zei mijn vader, ‘zo gebroken en eenzaam vanbinnen door al die jaren van mishandeling, door alles wat hij had meegemaakt en gezien, kan niet echt liefhebben. Hij was slim genoeg dat te weten. Daarom is hij nooit getrouwd.’

Ik dacht aan Max’ stoet van callgirls, zijn aura van eenzaamheid, zoals hij altijd naar mijn vader en moeder keek met die vreemde mengeling van liefde en afgunst. De misvormde puzzelstukjes van mijn leven die ik altijd opzij had gelegd, begonnen in elkaar te passen.

‘Wat wil je hiermee zeggen, pap? Dat hij Teresa Stone kende en toch heeft toegestaan dat haar kind bij haar is weggehaald?’

Mijn ouders wisselden een blik uit.

‘Niet echt,’ zei mijn moeder, naar haar vingernagels kijkend.

Ik wist mezelf met veel moeite overeind te duwen. Mijn vader sprong op om me te helpen. Mijn hoofd voelde aan als een ballon gevuld met he-lium; de kamer draaide onaangenaam.

‘Max en Teresa zijn ieder hun eigen weg gegaan,’ vertelde mijn moeder. ‘Uiteindelijk vertrok ze bij het kantoor en ging ergens anders werken. En ik heb haar nooit meer gezien.’ Ze liet een diepe zucht ontsnappen en liep naar het raam.

Ze namen de tijd. Maar ik drong niet aan. Ik wist niet zeker of ik wel eerder tot de kern wilde komen dan zij.

‘Maar een paar jaar later kwam ze langs in de Little Angels-kliniek,’ zei mijn vader. ‘Met een kind. Een meisje, bijna twee jaar oud. Ik herinnerde me Teresa nog, maar zij herkende me niet meer. Ik wilde haar niet in verlegenheid brengen, dus ik zei niet dat ik Max goed kende. In de paar maanden daarna waren er incidenten die mij nogal zorgen baarden.’

‘Hij heeft de arm van Jessie gebroken. Christian Luna.’

Mijn vader knikte. ‘Dat weet je dus.’

‘Hij heeft het me verteld voordat hij werd vermoord.’ Ik vocht tegen de tranen en een golf van vermoeidheid.

Mijn vader knikte diep fronsend. ‘Ik heb met haar gesproken,’ zei hij. ‘Ze beloofde me dat Luna niet meer bij haar in de buurt zou kunnen komen en ik liet het incident voor wat het was.’

‘Maar heb je het aan Max verteld?’

Mijn vader schudde het hoofd. ‘Nee. Ik heb hem niets verteld. Ik kon haar vertrouwelijke gegevens niet prijsgeven. Dan zou ik mijn beroepsgeheim hebben geschonden.’

‘Maar op een of andere manier is hij het te weten gekomen,’ zei ik.

‘Ik weet het niet, Ridley.’ Hij haalde zijn schouders op, keek van me weg. ‘Ik weet alleen dat hij een paar weken later bij ons voor de deur stond. Met Jessie Stone.’ Hij liet een stilte vallen, legde een hand op mijn arm. ‘Met jou.’

‘Met mij?’

‘Ridley,’ zei mijn vader, zijn stem klonk schor en zijn ogen werden glazig. ‘Ik ben niet je biologische vader; dat wist je al. Maar Christian Luna is het ook niet. Misschien heeft hij dat gedacht. Misschien heeft Teresa hem dat laten geloven.’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Wie dan wel?’

‘Ridley, schat,’ zei mijn moeder, staand bij het raam. ‘Je bent de dochter van Max.’

Ik keek haar aan en zag dat zij de waarheid sprak. Ik hoorde Max’ stem in mijn hoofd. Ridley, je bent misschien het enige goede wat ik ooit heb gedaan. En ik begon te huilen omdat ik eindelijk begreep wat hij bedoelde.

..

Max kwam die avond laat bij hen langs, na middernacht en onaangekondigd. Hij verscheen met een meisje in zijn armen. Zijn dochter, vertelde hij, van een vrouw die hij in geen jaren had gezien. Het meisje klampte zich aan hem vast, zacht huilend, met haar donkere ogen wijd opengesperd, alle onbekende gezichten en geluiden in zich opnemend.

‘O, mijn god. Dat is het dochtertje van Teresa Stone,’ zei mijn vader, terwijl hij haar uit Max’ armen haalde. ‘Ik heb haar behandeld in de kliniek.’

Max keek hem aan, zijn gezicht zonder uitdrukking, het zweet glinsterend op zijn voorhoofd. ‘Je wist dat ik een dochter had?’

‘Nee, natuurlijk niet,’ zei hij. ‘Ik realiseerde me niet dat het jóúw dochter was, Max.’

Max zwalkte de keuken in, wreef met zijn handen stevig over zijn slapen. Hij ging aan de tafel zitten. Kleine Jessie trok aan mijn vaders oorlel, maakte een licht knorrend geluid.

‘Er is iets vreselijks gebeurd met Teresa. Ze is dood, Ben. Vermoord in haar woning.’ Zijn stem was nauwelijks meer dan gefluister. Het meisje begon te huilen en mijn moeder nam haar in haar armen, bracht haar naar de andere kamer om haar te troosten.

‘Wat? Wanneer?’ wilde mijn geschokte vader weten.

‘Wat maakt het uit?’ beet Max hem toe.

‘Wat maakt het uit?!’ herhaalde mijn vader ongelovig. ‘Max. Wat is hier gaande?’

‘Ik kan dit kind niet opvoeden, Ben. Dat weet je.’

‘Wacht even, Max. Begin bij het begin. Hoe ben je aan dit meisje gekomen?’

‘De politie heeft mij gebeld. Teresa had de geboorteakte met mijn naam erop. Ik heb haar net opgehaald.’

‘Maar dat was gelogen’, onderbrak ik mijn vader. ‘Teresa Stone werd die avond vermoord en Jessie is nooit gevonden.’

Hij knikte. ‘Je hebt gelijk. Max’ naam stond niet op de originele geboorteakte. Ze had de naam van de vader blanco gelaten. De politie had nooit kunnen weten dat ze Max moesten bellen. Maar tegen de tijd dat ik me dat realiseerde, was het te laat.’

‘Te laat? Hoe bedoel je?’

Mijn vader schudde zijn hoofd. ‘We hebben je die avond overgenomen van Max. We twijfelden niet aan wat hij vertelde.’

‘We hadden al anderhalf jaar geprobeerd een tweede kind te krijgen en toen jij ons in de schoot werd geworpen, leken onze gebeden te zijn verhoord,’ zei mijn moeder. Ze zat nu tegenover mij, aan de andere kant van de kamer. Het was donker; ik kon haar gezicht niet zien.

‘Dus toen jullie ontdekten dat Max had gelogen, dat Jessie werd vermist, dat niemand wist wie haar moeder had vermoord, hebben jullie gewoon je mond gehouden?’

‘We waren meteen verliefd op je geworden. En tegen de tijd dat we beseften dat Max ons heel veel niet had verteld, hadden we al een aantal regels overtreden,’ zei mijn vader. Hij leek bijna verlegen.

‘Wat voor regels?’

‘Met de hulp van enkele contacten van Max gaven wij je dezelfde behandeling als een baby van Project Kinderhulp, als een kind dat zonder papieren is achtergelaten. We hebben je een nieuwe geboorteakte en sofinummer gegeven.’

‘En zo ben je Ridley Jones geworden,’ zei mijn moeder met een glimlach, alsof ze de gelukkige afloop vertelde van een verhaaltje voor het slapengaan.

‘En Jessie Stone verdween,’ zei ik. ‘Tot ik Justin Wheeler het leven redde.’

Er leek niets van hun verhaal te kloppen. Er klonk onmiskenbaar een valse noot in door en het riep zo veel vragen op. Hoe kon je bijvoorbeeld midden in de nacht een kind van je vriend aanpakken zonder vragen te stellen? En was het niet ongelooflijk toevallig dat Jessie, de dochter van Max, uiteindelijk behandeld werd door dr. Benjamin Jones, de beste vriend van Max? Als Ben niet had geweten dat Jessie de dochter van Max was, en Max’ naam niet op die geboorteakte had gestaan, hoe was Max dan achter het bestaan van Jessie gekomen? En zat hij achter de ontvoering van Jessie? Had hij opdracht gegeven Teresa Stone te vermoorden? Maar die vragen leken elkaar te verdringen, zodat ik me er een moment lang niet toe kon brengen ze te stellen. De antwoorden konden zo afschuwelijk zijn.

Ze hielden alle twee hun ogen op mij gericht. En ik wist niet zeker wat ik tegen hen moest zeggen.

‘Dus je hebt het kind aangenomen en Max beloofd dat je het als je eigen dochter zou opvoeden. Je hebt documenten vervalst zodat je haar ware identiteit de rest van haar leven geheim kon houden. Je hebt nooit gevraagd wat er met haar moeder was gebeurd, hoe zij is gestorven?’

‘We dachten allemaal dat Christian Luna haar had vermoord. Hij was op de vlucht. Het kind had geen familie, behalve Max.’ Hij eindigde met een schouderophalen. ‘Wat zou er met haar zijn gebeurd als wij haar niet hadden aangenomen? Ze zou in het systeem zijn verdwenen. Door vreemden zijn geadopteerd.’

‘Als Max haar had gehouden, zou ze door kinderjuffen zijn opgevoed,’ zei mijn moeder.

Ze hadden een heel leven gehad om hun daden voor zichzelf te rechtvaardigen. Niet dat ik geneigd was hen te veroordelen. Hoe kon ik? Als ze hadden gelogen en de wet overtreden, als zij niets verdachts hadden willen zien aan hoe ik bij hen op de stoep was beland, hadden ze het voor Jessie gedaan. Ze hadden het voor mij gedaan.

‘Waarom niet gewoon de waarheid vertellen? Waarom hebben jullie me niet gewoon opgevoed als een adoptiekind? Mensen doen het elke dag; het is niet bepaald een taboe.’

‘Max wilde absoluut niet dat je ooit te weten zou komen dat hij je vader was. Hij wilde dat je nooit te weten kwam dat hij niet in staat was je op te voeden. Hij wilde niet dat je zou denken dat hij je niet wilde.’

‘En hij wilde niet dat ik in mijn verleden zou snuffelen. Hij wilde niet dat ik te weten kwam wat er met Teresa Stone was gebeurd. En hij wilde niet dat ik vragen stelde over Project Kinderhulp.’

‘Project Kinderhulp heeft hier niets mee te maken,’ zei mijn vader streng.

Hoe kon hij dat nu zeggen? Maar ik zag dat hij het geloofde. Dat hij het voor zichzelf moest geloven. Maar de eerste van vele vreselijke vragen kwam in de modderpoel naar boven drijven.

‘Als Max’ naam niet op de geboorteakte stond en de politie hem nooit heeft gebeld, hoe is hij die avond dan aan Jessie gekomen?’ vroeg ik.

Ze keken elkaar aan en toen naar mij.

‘Had hij iets te maken met de moord?’ vroeg ik met overslaande stem.

‘Nee,’ zei mijn vader. ‘Natuurlijk niet.’

‘Hoe zit het dan? Hoe wist hij van mijn bestaan af? Hoe is hij die avond aan mij gekomen?’

Ze zwegen allebei. Toen sprak mijn moeder, zacht, bijna fluisterend.

‘Dat hebben wij nooit gevraagd, Ridley,’ zei ze. ‘Wat zou het voor zin hebben gehad?’

Ontkenning: het erfgoed van mijn familie. Als je geen vragen stelt, word je nooit lastiggevallen door de waarheid.

Ik probeerde de informatie te verwerken, maar mijn uitgeputte brein stond het niet toe. Ben en Grace waren niet mijn ouders. Max was mijn vader. Mijn moeder was op brute wijze vermoord. Mogelijk, misschien waarschijnlijk, had Max daar iets mee te maken gehad. En ik was min of meer ontvoerd. Mijn geboorteakte en sofinummer waren vervalst. Dat begreep ik allemaal. Maar de informatie had geen enkele impact.

Je zou verwachten dat ik in woede was uitgebarsten, hen ervan langs had gegeven voor alle leugens en alle fouten – misdrijven – die zij hadden begaan. Maar ik deed niets van dat alles. Ik gleed weer onderuit op bed. Ik had geen tranen meer over. Ik was verdoofd. Misschien lag het aan de pijnstillers. Ik vroeg me af of ik er nog meer kon krijgen. Een levenslange voorraad misschien?

Ik bekeek de mensen voor me en probeerde me voor te stellen dat ze niet mijn ouders waren. Het was onmogelijk te bevatten. Ik bedacht dat we niet worden verbonden door bloedverwantschap maar ervaring. Teresa Stone was voor mij een vreemde, een ongelukkige vreemde die op gruwelijke en onrechtvaardige wijze aan haar eind was gekomen. Ik voelde een steek van pijn voor haar en alles wat ze had moeten doorstaan. Maar ze was net zo afstandelijk geworden en vervaagd in de tijd als de oude foto waarmee dit allemaal was begonnen. Wat Max betrof, zou ik tijd nodig hebben hem als mijn vader te kunnen zien: mijn mislukte vader. Hij was de suikeroom, een man van wie ik heel mijn leven zielsveel had gehouden. Ongelooflijk genoeg kon ik niet kwaad op hem zijn voor de dingen waarvan ik wist dat hij ze had gedaan en de dingen die ik vermoedde. Althans, ik kon toen niet kwaad worden; daar had ik later tijd genoeg voor. Max, ondanks al zijn jovialiteit, deed wat hij deed vanuit een vreselijke innerlijke pijn; ondanks al zijn rijkdom, was hij emotioneel een pauper. Kun je dat veroordelen? Minachting voelen voor iets wat iemand niet heeft? Nou, misschien wel. Maar het zit niet in mij.

‘En Ace?’

‘Wat is er met Ace?’ zei mijn vader.

‘Is hij je zoon?’

Mijn vader knikte. ‘Ace is onze zoon, ons biologisch kind.’

Ik dacht hier even over na. ‘Weet hij dat ik niet jullie biologisch kind ben?’

Mijn vader knikte. ‘Hij heeft je oom en mij afgeluisterd. We waren onoplettend en hij heeft zijn oren goed de kost gegeven. Maar de problemen met Ace waren al lang vóór die dag begonnen. Sterker nog, ik denk dat hij in mijn kantoor wat geld probeerde te stelen toen Max en ik binnenkwamen en de deur sloten. Hij verstopte zich onder het bureau en hoorde alles.’

Ik kon een lachje niet onderdrukken. ‘Welk recht heeft hij dan om zo naar de verdommenis te gaan?’

‘Ridley,’ zei mijn moeder, die zichtbaar was verstard toen Ace’s naam werd genoemd. ‘Let op je woorden.’

Moest ik op mijn woorden letten? Kun je dat geloven? Ze konden niet ophouden met oudertje spelen, hè? Maar Ben en Grace waren mijn ouders en zouden dat altijd blijven. Daar viel niets aan te veranderen.

‘Waar is hij?’

‘Hij is naar de afkickkliniek gebracht. Alleen kunnen ze hem daar niet vasthouden, dus als hij weg wil, moeten ze hem laten gaan.’

Ik knikte. Normaal gesproken zou ik me wanhopig en ongerust hebben gevoeld, me hebben afgevraagd of Ace zou blijven of terug de straat zou opgaan. Maar een deel van mij had Ace losgelaten. Niet dat ik minder van hem hield of niet wilde dat het goed met hem ging. Maar ik had eindelijk door dat ik hem, ongeacht wat ik deed, niet kon vertellen hoe hij zijn leven moest leiden. Dat had ik al die tijd geprobeerd, in de hoop dat hij, als ik genoeg van hem hield, hem genoeg hielp, zou leren van zichzelf te houden, zichzelf te helpen. Misschien kwam het door het stuk beton tegen mijn schedel: dat had enig gezond verstand in me geklopt.

Mijn vader zuchtte. ‘Volgens mij had hij het gevoel dat we jou voortrokken, Ridley. Ik en Max. Maar dat hebben we nooit gedaan. Er was altijd genoeg liefde voor jullie allebei. Genoeg van alles.’

Hij had in zijn kantoor hetzelfde tegen mij gezegd. Als een mantra die hij herhaalde om zichzelf te sussen. ‘Je was gewoon altijd gemakkelijk, Ridley. Gemakkelijk tevreden, gemakkelijk om van te houden.’ Hij zei niet ‘gemakkelijker’, maar ik hoorde het in zijn toon.

‘Zullen we het ergens anders over hebben?’ zei mijn moeder tegen hem. Ja, laten we het niet hebben over wie het lievelingetje was en hoe dat op allerlei non-verbale manieren duidelijk werd gemaakt, dacht ik. Maar ik sprak het niet uit. Ik wierp mijn moeder een blik toe en ze keek weg.

Mijn vader zat naast me op het bed, met zijn hand op mijn arm. Ik keek hem aan en zag schaamte op zijn gezicht. Ik wist niet goed waar hij precies spijt van had; het leek erop dat er veel was waarover hij zich kon schamen. Ik kreeg geen kans het te vragen. De deur ging zachtjes open en Jake stapte binnen. Ik voelde een immense opluchting toen ik hem zag. Hij aarzelde in de deuropening toen hij me met mijn vader zag. ‘Alles goed?’

‘Ja,’ antwoordde ik. ‘Dit zijn mijn ouders. Ben en Grace.’ Mijn moeder stond op, klemde haar tasje tegen haar zij en kwam naar me toe.

‘We hebben al kennisgemaakt,’ zei Jake. ‘We hebben een lang gesprek gehad.’

Ik keek mijn vader aan en hij knikte. Mijn moeder maakte een geluidje om haar afkeuring te laten blijken. Ze kuste me op het hoofd.

‘Rust lekker uit, schat. Morgen lijkt het allemaal minder vreselijk.’

Meer niet. Aan de manier waarop ze haar schouders rechtte en het hoofd hief kon ik zien dat ze het geloofde. Dat zij het kon laten gebeuren. Ik benijdde haar. Ik wist dat morgen alles nog even vreselijk leek. Dat ons een gevaarlijke, onbekende weg stond te wachten. En dat ik nog vele kilometers moest afleggen.

Mijn vader stond op en kuste me op het voorhoofd. ‘Ik hou van je, meisje. Het spijt me dat je dit allemaal hebt moeten meemaken.’ Die verontschuldiging klonk zo eenvoudig, alsof het alleen ging om een onnozel misverstand waar we binnenkort allemaal om zouden lachen.

‘Ik hou ook van jou, pap,’ zei ik, meer vanuit instinct dan iets anders. En ik hield natuurlijk ook van hem. Hij had gelijk gehad toen hij zei dat ik niet nog meer zijn dochter kon zijn, biologisch of niet. Hij vertrok zwijgend, pakte zijn jas van de stoel en liep Jake voorbij met een koel knikje. Hij leek oud en krom, alsof de zware last die hij al die jaren had gedragen hem eindelijk parten begon te spelen. Bij de deur keek hij om en zei: ‘Ik zie je morgen. We zullen alles uitpraten, Ridley. Het komt allemaal goed.’

‘Oké.’ Maar ik vertrouwde niet meer op wat morgen zou brengen. Ik kon zien dat hij niet wilde gaan, me niet met de waarheid wilde achterlaten zonder erbij te zijn om haar te verdraaien en in toom te houden. Hij staarde langdurig naar Jake, de klokkenluider, en ik zag woede in mijn vaders gezicht. Volgens mij voelde hij zich onttroond door Jake. Alsof Jake een plaats in mijn leven had ingenomen waar mijn vader nooit iemand anders had verwacht: de plaats waar ik naar waarheid zocht. Geen ouder wil die positie ooit opgeven in de ogen van hun kinderen, maar vroeg of laat kunnen ze niet anders. Toch? Toen vertrok hij en voelde ik de tranen opnieuw opkomen. (Wie had gedacht dat ik er zo veel had?)

Jake trok de stoel naast mijn bed dichterbij en pakte mijn hand, liet me huilen, troostte me door me alleen aan te raken, bespaarde me al de afgezaagde opmerkingen.

‘Hoe gaat het met je?’ vroeg ik aan Jake toen ik eindelijk tot mezelf kwam.

‘Alles goed. Ik voel me alleen klote omdat ik je niet kon opvangen toen je viel.’

‘Dat bedoelde ik niet.’

Hij haalde zijn schouders op en kneep in mijn hand. ‘Weet ik. Ik weet niet wat ik moet voelen. Ik moet te veel verwerken. Het heeft tijd nodig.’

Ik probeerde een meelevende glimlach, maar mijn hoofd ging er zeer van doen. Ik vertelde hem alles wat mijn ouders aan mij hadden onthuld.

‘Sorry voor alles, Ridley. Alle leugens, de hele klerezooi,’ zei hij toen ik zweeg.

Net als Jake moest ik eerst op een rijtje zetten wat er met me was gebeurd. Ik had geen flauw idee wat de toekomst zou brengen. En mijn leven, zoals ik het kende, lag letterlijk in gruzelementen. Maar ik leefde nog, was nog steeds mezelf. Dat had iets troostrijks. Het is troostrijk te weten dat je nog overeind blijft staan nadat alles is weggevallen waar je je identiteit aan dacht te ontlenen.

‘Ik heb geen spijt,’ zei ik.

Hij keek mij niet-begrijpend aan.

‘Op de brug,’ vervolgde ik, terwijl ik mijn hand naar zijn mooie gezicht bracht. ‘Je vroeg of ik spijt had dat ik je had ontmoet. Ik heb je nooit antwoord gegeven. Nou, ik heb geen spijt.’

Hij glimlachte, boog zich voorover en kuste me op de lippen. Zo zacht, zo teder. Toch deed de pijn me opnieuw sterretjes zien. Hij fluisterde in mijn oor: ‘Ik hou van je, Ridley Jones... of hoe je ook mag heten.’

We lachten. Hoe droevig en vreselijk de waarheid ook was: Alexander Harriman had gelijk gehad. We waren allebei in leven en gezond en we hadden elkaar. Zoals hij zei, dat is meer dan veel mensen hebben.

32

Ik geloof niet in fouten. Nooit gedaan. Ik geloof dat een groot aantal paden zich voor ons uitstrekt en het slechts een kwestie is van welke route we kiezen om thuis te komen. Ik geloof niet in spijt. Als je spijt hebt van dingen in je leven, durf ik te wedden dat je iets bent vergeten: spijt is je alleen inbeelden te weten hoe alles zou zijn gelopen als je die baan in Californië had aangenomen of met je schoolliefje was getrouwd of nog een keer goed had gekeken voordat je de straat overstak... of niet. Maar zoiets weet je niet; je kan het onmogelijk te weten komen. Ik had de hele tijd kunnen nadenken over wat er zou zijn gebeurd als ik die dag Justin Wheeler niet van het trottoir had zien waggelen. En ja, ik had daar even bij stilgestaan, maar niet al te lang. Als je zo denkt, kun je jezelf tot waanzin drijven.

Ze wilden mij graag kwijt bij het Mount Sinai Hospital. Ik was alleen verzekerd voor ‘noodgevallen’ (een particuliere verzekering is vreselijk duur en ik ben nooit ziek) en er ontstond enige discussie over de vraag of je hoofd tegen een trottoir stoten na te zijn flauwgevallen door wat leek op een paniekaanval wel echt een ‘noodgeval’ was. Er werd wat gekibbeld over de betekenis van het woord en of het incident of het gevolg van het incident levensbedreigend moest zijn om gedekt te worden door de verzekering. Aangezien de amper vierentwintig uur die ik in het ziekenhuis had doorgebracht me al ruim tweeduizend dollar kostte, bedacht ik dat ik ergens anders goedkoper kon herstellen. Jake was naar beneden gegaan om een taxi te regelen en ik waste mijn gezicht. Wat zag ik er in de spiegel bleek en vreemd uit, met dat verband om mijn hoofd! Op dat moment kwam rechercheur Salvo binnen.

‘Hebben ze je ontslagen?’ vroeg hij.

‘Ja, ze zijn me nu al beu.’

Hij glimlachte en nam plaats op de vinyl stoel bij de deur. Hij zag er vermoeid uit. Het viel me op dat hij dezelfde kleren droeg die hij de dag ervoor had gedragen.

‘De aanklacht tegen Harley Jacobsen is ingetrokken,’ zei hij, terwijl ik weer op het bed ging zitten. Hij vertelde me over de handtekening op de aanvraag voor de vergunning van privédetective en dat die niet overeenkwam met die op de registratieformulieren voor het geweer. Dat, en het feit dat er geen vingerafdrukken op het geweer waren gevonden, betekende dat er geen bewijzen waren om hem te kunnen aanklagen.

‘Dat is goed nieuws.’

‘Voor jou en meneer Jacobsen. Ik zit nog met een onopgeloste moord en geen aanwijzingen.’

We bleven zwijgend zitten. Ik had kunnen voorstellen dat hij een onderzoek moest starten naar Alexander Harrimans cliënten, maar dat deed ik niet. Dat kon ik niet doen.

‘We hebben wel iets interessants ontdekt.’ Hij keek mij aan. ‘Bij dat restaurant hebben we enkele patronen gevonden die overeenkomen met die van een bij een ander misdrijf gebruikt geweer; ook een schietpartij, vorige week, op Arthur Avenue in de Bronx. Raad eens wie de hoofdverdachte is?’

Ik haalde mijn schouders op.

‘Een crimineel genaamd Angelo Numbruzio, bekend als handlanger van Paulie “De Vuist” Umbruglia. Zegt die naam je iets?’

‘Ik geloof van wel. Hij was in het nieuws.’

‘Zijn advocaat is Alexander Harriman.’

Ik keek hem aan. ‘Dat is ook toevallig.’

‘Ik dacht dat je dat misschien wilde weten. Ik bedoel: iemand die verbanden wil leggen tussen bepaalde dingen zou het interessant kunnen vinden.’

Jake verscheen in de deuropening en ik kon aan zijn gezicht zien dat híj het heel interessant vond. Ik voelde mijn maag een saltootje maken. Zocht hij nog altijd gerechtigheid? Antwoorden?

‘Ik heb alle verbanden gelegd die ik moest leggen,’ zei ik. ‘Is er nog iets, rechercheur?’

Hij stond op toen ik naar de deur liep en volgde mij de gang in. ‘Als er iets is, bel ik je wel. Ik heb je nummer.’

‘Ik wil zo snel mogelijk van dat mobieltje af.’

Hij lachte en ik wierp hem een glimlach toe. Hij was een goede man, maar ik wist dat hij het hier niet bij zou laten. En ik kon me niet veroorloven antwoord te geven op al zijn vragen, niet zolang Alexander Harrimans dreigementen nagalmden in mijn toegetakelde hoofd.

Stel ik je teleur? Had je verwacht dat ik een wereldwijde kruistocht zou beginnen om alle baby’s van Project Kinderhulp te vinden en hen te ver-enigen met de ouders die hen wellicht hadden mishandeld? Stel jezelf de volgende vraag: als je alles was verloren, je nauwelijks kon vastklampen aan de laatste flarden van je bestaan, de enige familie die je hebt gekend met de dood werd bedreigd door een advocaat die mensen verdedigde met namen als Paulie ‘De Vuist’, wat zou je dan doen? Nee, echt. Wat zou je doen?

In de taxi op weg naar het centrum leunde ik tegen Jake. Ik had geen schoenen aan omdat mijn Nikes op een of andere manier zoek waren geraakt tussen mijn aankomst en vertrek uit het ziekenhuis. Dus ik vertrok op kousenvoeten.

We reden langs een zonovergoten Central Park. De bomen verloren hun bladeren; ik zag mensen joggen, skaten, wandelen met de hond. Voor anderen was dit zo’n normale dag.

‘Er is geen enkel bewijs, weet je dat?’ zei Jake, alsof hij hardop dacht. ‘Ze zijn zo voorzichtig geweest. Er is geen bewijs dat het ooit heeft plaatsgevonden.’

‘Behalve die vermiste kinderen. Behalve dat jij Charlie bent en ik Jessie.’

‘Ja, maar er worden overal in het land kinderen vermist. In de hele wereld. Onopgeloste zaken als Charlie, Jessie, Brian en Pamela. We zouden het nooit kunnen terugvoeren naar Project Kinderhulp.’

Het was waar. Ze hadden geen bewijzen achtergelaten. Ze waren er op een of andere manier in geslaagd de sofinummers en geboorteakten van de kinderen te veranderen, hun een compleet nieuwe identiteit te geven. De kinderen waren... geesten. Misschien waren ze beter af, misschien niet.

‘Tenzij...’ zei Jake. Hij keek in gedachten verzonken uit het raam.

‘Tenzij wat?’

‘Tenzij wij iemand aan de praat krijgen.’

‘Hoe wil je dat doen?’

‘Weet ik niet.’ Hij keek nu naar mij. ‘We hoeven er nu niet over na te denken. Laten we je eerst thuisbrengen.’

‘Jake, mijn familie...’

‘Ik weet het, Ridley. Maak je geen zorgen. Vergeet wat ik heb gezegd.’

Ik ging er niet meer op in. Ik voelde me nog altijd versuft en wilde alleen liggen. Maar ik voelde de spanning in mijn schouders en hoorde opnieuw dat geluid dat ik hoor als ik gestrest ben: het geruis van stromend bloed in mijn rechteroor. En ik wist dat het nog niet voorbij was.

33

Bij het avondeten zat Onrecht tussen ons in. Het dronk een glas wijn en at naar hartenlust terwijl wij pasta op ons bord rondschoven en een beetje in de salade prikten. We waren vermorzeld door angst en die zat volgevreten en zegevierend aan tafel, onaantastbaar.

We praatten nauwelijks tijdens het eten. Toen Jake de tafel afruimde, ging ik op de bank zitten en keek door het raam naar First Avenue, bedacht waar ik naartoe moest verhuizen. Ik kon het niet eens meer verdragen mijn appartement binnen te gaan. Jake had beloofd na het eten naar beneden te gaan en wat schone kleding, schoenen en toiletspullen voor mij te halen. Ik zette de televisie aan, met het geluid uit, en staarde afwezig voor me uit naar de stille beelden die op het scherm voorbijflitsten.

Na een tijdje liep Jake naar de bank en kwam naast me zitten. Ik leunde tegen hem aan en we zaten even in stilte, luisterend naar de straatgeluiden buiten. Er hing zo veel tussen ons in dat de stilte ongemakkelijk voelde. Ik kon de radertjes in zijn hoofd horen draaien en hij kon ongetwijfeld ook de mijne horen.

‘Kun je dit achter je laten?’ vroeg ik hem uiteindelijk. ‘Kun je tevreden zijn met wat we weten en doorgaan met je leven?’

Hij zweeg een moment. ‘Jij wel?’

‘Ik denk dat ik wel zal moeten,’ zei ik, ook al voelde ik onzekerheid. ‘Je zei het zelf al. Er is geen bewijs. Het spoor loopt dood.’

‘Tenzij we iemand aan de praat krijgen; iemand die toegeeft dat het is gebeurd. Tenzij we iemand vinden die verantwoordelijkheid neemt voor Project Kinderhulp.’

‘Zoals wie?’

‘Ik heb nagedacht... Je vader zweert bij hoog en bij laag dat hij niets wist over de keerzijde van Project Kinderhulp. Maar iemand heeft de namen van die kinderen doorgegeven. Misschien iemand die met je vader werkte?’

Ik keerde me om om hem aan te kijken. Hij had zijn ogen neergeslagen alsof hij de uitdrukking op mijn gezicht niet wilde zien.

‘Heeft de moeder van je ex niet jarenlang met je vader gewerkt?’

‘Esme?’

‘Ik zag haar naam op alle dossiers staan.’

Ik dacht aan Esme, die avond in Zacks appartement, toen wij over Max hadden gesproken. Ik zou alles voor die man hebben gedaan, had ze gezegd. Wat hád ze gedaan?

‘Wie weet, Ridley. Misschien wil ze wel met ons praten. Ze houdt van je, dus misschien wil ze ons wel vertellen wat zij weet over Project Kinderhulp.’

Ik herinnerde me hoe ze had gereageerd bij Zack. Niet als een vrouw die bereid was over het verleden te praten, dat was zeker.

‘Wil je hiervoor het leven riskeren van ons allemaal, Jake?’ vroeg ik.

Hij schudde zijn hoofd, maar hield zijn ogen gericht op de vloer. ‘Jij hebt een leven, Ridley,’ zei hij zacht. ‘Ik niet.’

Ik voelde mij diep gekwetst door die opmerking. Al kon ik dat niet verklaren. Ik vermoed dat een deel van me dacht dat wij samen een leven hadden, mogelijk een toekomst, en dat zou voor mij genoeg zijn geweest verder te gaan met mijn leven en dit allemaal achter me te laten. Maar het verschil was dat ik antwoord had gekregen op mijn vragen. Ik wist wat er met Jessie en Teresa Stone was gebeurd. Ik wist wat er met Christian Luna was gebeurd. Ik wist wie ik toen was en wie ik was geworden. Jake bleef een wees, nog steeds quidam. Zijn plaats bij mij was niet voldoende.

Ik wist welke keuze ik moest maken. Als ik voor Jake koos, moest ik kiezen voor de waarheid, hoe pijnlijk ook, hoe vreselijk ook, hoe gevaarlijk ook. Als ik ervoor koos te zwijgen en mijn familie te beschermen, koos ik voor de mooie, vertrouwde leugen waarbij alles alleen uit façade bestond. Ik zou kiezen voor een leven waarin mijn verleden, door de jaren heen, uitgroeide tot een monster van Loch Ness of de verschrikkelijke sneeuwman; wezens die mensen ooit beweerden te hebben gezien, maar waarin eigenlijk niemand echt geloofde.

Je zult wel niet veel vertrouwen hebben in mij. Ik heb tot nu toe niet bepaald de meest bewonderenswaardige keuzes gemaakt. Jake heeft mij voortgeduwd op het pad, mij aangespoord de vragen te stellen die ons in deze situatie hadden gebracht. Ik voelde toen dat hij naar mij keek, en bij het zien van zijn ogen, wist ik het. We hadden al een verbond gesloten in deze wereld. Op de dag dat ik hier had gestaan en zijn hand vasthield, waren we begonnen aan onze tocht naar de rand van mijn realiteit. En bij de afgrond aangekomen konden we niet anders dan springen.

‘Ze was die avond bij Zack. Volgens mij weet zij wat er is gebeurd. Ze zei dat niemand erbij gebaat was als ik het verleden oprakelde.’

Jake leunde voorover. ‘Wat weet ze dan allemaal?’

‘Ik heb echt geen idee. Ze zei niet veel. Maar ze zat duidelijk in het complot. Ik denk dat Zack er ook iets vanaf weet. Ze snoerde hem de mond voordat hij me alles over Project Kinderhulp kon vertellen wat hij wist.’

‘Als zij de namen van kinderen heeft doorgespeeld, moet ze toch weten wie ze heeft gemeld bij Project Kinderhulp,’ zei Jake. ‘En ze weet misschien hoe Max jou op het spoor is gekomen.’

‘Je bedoelt: ze weet misschien of Max verantwoordelijk was voor de moord op Teresa Stone.’

Jake keek mij aandachtig aan. Toen stond hij opeens op en liep voor me langs. Ik realiseerde me toen dat hij niet naar mij, maar naar de televisie achter me had gekeken, die zonder geluid aanstond.

‘De beruchte maffia-advocaat Alexander Harriman en een vooralsnog onbekende compagnon zijn vandaag dood aangetroffen in Harrimans kantoor in Central Park West. Het lijkt te gaan om een liquidatie,’ zei de grimmig kijkende nieuwslezer toen Jake het volume harder zette. Op de achtergrond zag ik de ingang van Harrimans kantoor van bruinrood zandsteen, waar wij vierentwintig uur eerder waren geweest. Er werd iemand op een brancard naar buiten gereden, in een lijkenzak. ‘De politie heeft nog geen verdachten aangehouden.’

‘Meneer Harriman had geen gebrek aan vijanden,’ zei een rechercheur van Moordzaken tegen de verslaggever ter plaatse. ‘Dit onderzoek gaat ons veel mankracht kosten.’

Jake keek achterom naar mij. Zijn gezicht weerspiegelde het mijne: verbijsterd, angstig.

‘Wij hadden een deal met Harriman,’ zei ik langzaam.

‘Ik ben bang dat de deal niet meer doorgaat.’

..

Eigenlijk zouden we helemaal niet naar mijn appartement zijn teruggegaan, maar ik zat nog met het probleempje dat ik geen schoenen had, weet je nog? Bij het ziekenhuis was ik op mijn sokken in de taxi gestapt die ons naar huis bracht; ik kon het, op weg naar Jake’s appartement, niet opbrengen schoenen te gaan halen in mijn appartement. Ik had een paar schone sokken van Jake aangetrokken en het daarbij gelaten. Ik kreeg er nu spijt van toen Jake zijn jas aantrok en me de mijne overhandigde.

‘We zijn hier absoluut niet veilig. We moeten gaan.’

‘Waarheen?’

‘Ergens waar we nooit eerder zijn geweest.’

Ik keek omlaag naar mijn voeten.

‘Shit,’ zei hij. Hij liep naar de deur. ‘Oké. Wacht hier.’

‘Geen sprake van. We gaan samen of we laten het zo.’

Hij zuchtte en verdween in zijn slaapkamer. Hij kwam terug met het pistool dat ik eerder had gezien. Hij stak het tussen zijn broeksband en ritste zijn jas eroverheen.

‘Goed, laten we gaan.’

We daalden snel en stil de trap af naar de gang die naar mijn appartement leidde. Bij de deur gebaarde Jake dat ik stil moest zijn toen ik hem mijn sleutels gaf.

‘Ridley!’ Het scherpe gefluister deed ons allebei opschrikken. Ik draaide me om en zag het ene oog van Victoria vanuit de duisternis van haar appartement naar buiten staren. Ik legde een vinger op mijn lippen en ging naar haar toe. Onwillekeurig dacht ik: Ze weet toch hoe ik heet!

‘Victoria, het is niet veilig. Ga terug naar binnen en doe de deur op slot.’

Ze boog zich voorover in de kier, staarde me angstig aan. Ze had haar pruik vergeten en een briesje blies de paar grijze haarslierten op haar hoofd omhoog. Ze bleven bijna rechtovereind staan.

‘Er zit daar iemand. In je appartement.’

‘Hoeveel zijn het er?’ vroeg Jake, die achter mij kwam staan.

‘Eentje maar.’ Ze deed de deur dicht en ik hoorde dat zij drie sloten snel achter elkaar vergrendelde.

Ik stond klaar om weg te rennen zonder mijn schoenen, maar Jake stapte naar de deur. Hij gaf er een duwtje tegen en besefte dat hij geen sleutel nodig had. De deur stond open. Met getrokken pistool schuifelde hij naar binnen, rug tegen de muur. Hij gebaarde dat ik buiten moest blijven, maar ik volgde hem.

Achter het scherm, de scheiding tussen mijn ‘kantoor’ en slaapkamer, brandde de bureaulamp en ritselde iemand met papieren. Er bewoog een omvangrijke schaduw. We bleven verdekt opgesteld achter de muur.

‘Handen omhoog. Kom achter het scherm vandaan,’ zei Jake. Zijn stem dreunde; hij klonk ronduit angstaanjagend. Er kletterde iets hard op de vloer en ik hoopte dat het niet mijn laptop was. De schaduw stond als aan de grond genageld.

‘Handen omhoog of ik schiet, klootzak.’ Het was zo’n harde, vlakke stem dat ik eerst naar Jake moest kijken om er zeker van te zijn dat de woorden uit zijn mond kwamen. Hij klonk als een koelbloedige moordenaar. Na even gewacht te hebben, kromde Jake’s vinger zich om de trekker. Ik twijfelde er niet aan dat hij het vuur zou hebben geopend, maar op dat moment werden er twee handen boven het scherm zichtbaar.

‘Niet schieten,’ zei een stem die ik herkende. De schaduw stapte achter het scherm vandaan, zodat wij hem konden zien. De spanning van het moment vloeide weg. Angst, woede en opluchting wedijverden met elkaar om een plaats in mijn hart.

‘Wat doe jij hier, Zack?’ vroeg ik, verbaasd dat mijn stem zo kalm klonk.

‘Ik probeer je leven te redden, Ridley.’

‘Hoe dan wel?’

‘Er zijn mensen die je zoeken... mensen die erg graag willen weten wat jij allemaal weet. Ik probeer daarachter te komen voordat zij het doen.’

‘Dezelfde mensen die Alexander Harriman hebben vermoord?’ vroeg ik.

Hij knikte. ‘Je zit echt diep in de problemen. Jullie allebei. Maar ik kan het allemaal laten verdwijnen. Ik kan ervoor zorgen dat jullie niets overkomt.’

Zijn gezicht was een masker van oprechte welwillendheid. Ik wilde geloven dat hij ons probeerde te helpen, maar ik had grote moeite mensen te vertrouwen. Hoe zou dat nu komen?

Hij kwam dichterbij. Jake en ik deden allebei een stap achteruit. ‘Blijf staan,’ zei Jake. Zack verstijfde meteen.

‘Oké, oké,’ zei hij. ‘Luister in elk geval naar wat ik te zeggen heb.’

‘We luisteren,’ zei ik.

‘Jake hoeft alleen maar te verdwijnen. Als hij stopt met graven in het verleden, geen vragen meer stelt, zal niemand naar hem op zoek gaan. Ik heb geld voor hem zodat hij elders een nieuw leven kan opbouwen, waar ook ter wereld. Alleen niet hier.’

Hij knikte naar een plunjezak op mijn bed. ‘Toe dan,’ zei hij. ‘Ga kijken.’ Ik liep ernaartoe en trok de rits open. De plunjezak zat vol pakjes bankbiljetten. Ik kon niet eens raden hoe veel geld erin zat. Maar echt, het was een hoop.

‘Ongemerkt. Onmogelijk te traceren,’ zei Zack.

Ik zag dat Jake even zijn ogen liet rusten op het geld. Ik probeerde aan zijn gezicht te zien wat hij dacht, maar het stond kil en uitdrukkingsloos. Hij hield zijn pistool gericht op Zack, die nog steeds zijn handen in de lucht hield.

‘En Ridley?’ vroeg Jake. Mijn maag deed een salto bij het horen van de vraag. Overwoog hij het aanbod?

‘Ze willen alleen míjn woord dat zij de zaak laat rusten en terugkeert te midden van de mensen die van haar houden en zich over haar hebben ontfermd, en zolang dat zo blijft hoeft ze zich nergens zorgen over te maken. Er zal haar niets overkomen. Haar familie zal ook niets overkomen.’

‘Waarom zouden ze jou op je woord geloven?’ wilde Jake weten.

Hij stootte een lachje uit. ‘Omdat ik hier tot over mijn nek in zit. Ze weten dat ze mij in hun zak hebben. Hetzelfde geldt voor mijn moeder. Zij doet al mee vanaf het begin. Dat hadden jullie waarschijnlijk al begrepen.’

‘Dus het bestaat nog steeds. Er worden nog altijd kinderen ontvoerd en verkocht.’

‘Zo laat je het wel heel sinister klinken, Ridley,’ verweerde Zack zich. ‘Wij rédden kinderen die zijn verwaarloosd en mishandeld. Zet verdomme je televisie eens aan. Je hoort elke dag dat een of andere schoft de baby van zijn vriendin heeft vermoord omdat hij te veel huilde, of dat een gekke teef dacht dat ze van God haar kinderen moest behoeden voor zonde door ze in de badkuip te verzuipen. Wíj zijn niet de criminelen.’

‘Je hebt niet het recht die keuzes te maken,’ zei Jake. Zijn stem trilde. ‘We kunnen alleen keuzes maken voor één leven, ons eigen leven.’

‘Fout,’ zei Zack. ‘Als iedereen zo zou denken, was Ridley nu misschien dood geweest. Vermoord door het vriendje van haar moeder. Zelfs jij, Jake... zelfs jij zou je jeugd misschien niet hebben overleefd.’

‘Mijn moeder hield van me,’ zei Jake. ‘Er werd van mij gehóúden.’

‘Dat is niet genoeg,’ zei Zack. ‘Een heleboel mensen houden van hun kinderen en slagen er toch niet in ze te beschermen tegen onheil. Heel wat mensen beweren van hun kinderen te houden. Toch draait het uit op mishandeling, verwaarlozing of zelfs moord.’

Er zat logica in het argument. Ik denk dat we het allemaal hoorden, zelfs Jake. Maar dat was geen rechtvaardiging om kinderen te ontvoeren en aan rijke families te verkopen. Alle kinderen die mogelijk waren geholpen, konden niet goedmaken wat er met Teresa Stone of Jake was gebeurd. Zo werkt het niet in het leven. Niemand heeft het recht dat soort transacties te sluiten.

We stonden ongemakkelijk tegenover elkaar in een driehoek. Jake keek naar mij en ik werd een beetje verdrietig toen ik zag dat hij twijfelde welke keuze ik zou maken. Als ik ervoor koos mijn oude leven weer op te pakken, zou hij me laten gaan zonder me te veroordelen. Ik zag het aan zijn gezicht. Als ik ervoor koos terug te keren naar mijn veilige bestaan, zou hij niets doen om dat in gevaar te brengen. Ook al had hij het gisteravond gezegd, ik wist op dat moment diep in mijn hart dat hij van mij hield. Ik liep weer naar hem toe.

‘Het spijt me,’ zei ik tegen Zack. ‘Ik kan hier niet mee leven.’

Hij keek verbaasd en bedroefd.

‘En je familie dan, Ridley? En mijn moeder? Ze heeft je altijd behandeld als haar eigen dochter. Wat denk je dat er met hen gebeurt als mensen achter het bestaan van Project Kinderhulp komen? Denk je dat ook maar iemand zal geloven dat je vader er niet bij betrokken was?’

Ik kon geen antwoord geven. Ik kon geen rekening houden met de gevolgen van keuzes die anderen hadden gemaakt. Ik kon me nu alleen zorgen maken over de gevolgen van mijn eigen keuzes. En in mijn ogen kon ik alleen verliezen. Wat ik ook deed. Ik kon mijn oude leven niet oppakken. Dat was voor mij geen optie; ik had alles en iedereen in het volle licht gezien. Ik kon niet meer terug naar de duisternis van onwetendheid. Als ik met Jake vertrok, waren de gevolgen onmogelijk te voorspellen. Misschien zouden een heleboel mensen van wie ik hield gekwetst worden. Misschien zou me iets overkomen. Ik liep naar de kast, pakte een paar gympen, ging naast de stapel geld op bed zitten en begon m’n veters te strikken.

‘Laten we gaan,’ zei ik tegen Jake. Ik stond op.

‘Weet je het zeker?’ vroeg hij. ‘Het is niet veilig. Ik weet niet met wie we te maken krijgen en of ik ons wel kan beschermen.’

Ik knikte. ‘Weet ik.’

‘Als je hier vertrekt, Ridley,’ zei Zack, ‘sta ik niet in voor wat er met je gebeurt.’ Alle zorg had zijn stem verlaten en nu klonk er alleen narrige woede in door. Besefte Zack dat hij dat in twee dagen tijd nu voor de tweede keer tegen mij zei? ‘Misschien ben jij niet geïnteresseerd in het beschermen van je familie, maar ik zal alles doen om mijn moeder te beschermen.’

Jake en ik lieten Zack met gespreide armen achter. In de gang nam Jake me in zijn armen en kuste mij stevig op de mond. Ik klampte me even aan hem vast, en toen ik hem van mij afduwde kon ik de opluchting in zijn ogen zien. Hij was niet meer alleen en hij wist het. We haastten ons de trap af. Toen Jake aanstalten maakte om naar de voordeur te lopen, trok ik hem aan zijn arm.

‘We kunnen op een andere manier uit dit gebouw komen,’ vertelde ik hem en ik ging hem voor naar de tunnel van Zelda.

34

Ik was slim, maar niet slim genoeg. We hadden de oostkant van de tunnel, Avenue C, bereikt voordat we merkten, en niet zozeer zagen, dat we werden gevolgd. Bij het passeren van een verlaten terrein – vol afval, met een uitgebrande auto, een stel junks ineengedoken in een hoek met een gloeiende pijp tussen hen in – leek de stille straat om ons heen door een dreigende schaduw te worden opgeslokt. Ik denk dat we het lage gerommel van de motor eerder voelden dan hoorden. We werden gevolgd door een auto zonder koplampen. Jake pakte mijn hand en we begonnen te rennen. We liepen ons de benen uit het lijf, in de verwachting elke seconde het geluid van geweervuur te horen, maar het bleef stil. Ik hoorde alleen onze voetstappen en ademhaling. De stad leek haar adem in te houden.

Op Avenue D sloegen we de hoek om. We keken achter ons. Er was niemand te bekennen. We renden de traptreden op naar een onbewoonbaar verklaard flatgebouw en glipten door het driehoekige gat dat was ontstaan nadat iemand de triplexplaat die als deur fungeerde opzij had geduwd. Binnen tuurden we door het raam, zwart beroet door een brand uit het verleden, en zagen een Lincoln-limousine op de avenue tot stilstand komen. Uit het voertuig stapten mannen met een bivakmuts en ik zweer je dat ik bijna een hartstilstand kreeg. De stad voelde als een vreemde wereld waarin alle regels waren veranderd. Het leek of ik in Escape from New York meespeelde of zoiets; alleen was er geen mogelijkheid tot ontsnappen. Jake hield zijn hand over mijn mond tegen de paniekgil die hij waarschijnlijk had voelen aankomen.

‘Blijf bij me, Ridley. Kalm blijven, meisje.’

Ik knikte en samen zochten we ons een weg door een verwoeste, naar rook stinkende hal. Ik trok mijn shirt tot over mijn neus om de vieze lucht niet te hoeven inademen, zodat ik niet ging hoesten of niezen. We liepen langs een mosterdkleurige bank die op zijn kant lag naast een verroeste archiefkast zonder laden. We beklommen een halfvergane trap die kreunend protesteerde onder ons gewicht. Op de eerste verdieping keken we opnieuw uit het raam en zagen de mannen, vier in totaal, over straat lopen, bordessen beklimmen, door ramen turen, op zoek naar ons.

Het gebouw telde slechts twee verdiepingen. Op de bovenste verdieping zagen we dat iets vanaf het dak helemaal naar beneden was gevallen, daarbij een gapend gat in het plafond en alle onderliggende verdiepingen achterlatend, zodat wij vanuit onze positie op de tweede verdieping de ingang van het gebouw op de begane grond duidelijk konden zien. We gingen op de vloer zitten en Jake haalde zijn pistool tevoorschijn, ging op zijn buik liggen en richtte het wapen op de deur onder ons. We hoorden de mannen op straat iets naar elkaar roepen. Daarna werd het stil. We wachtten. Het begon te regenen. We zaten onbeschut in de plensbui.

‘Het spijt me heel erg,’ fluisterde hij na een paar minuten. Hij sloeg zijn ogen naar me op.

Ik schudde mijn hoofd. ‘Je hoeft nergens spijt van te hebben.’

‘Ik heb je leven kapot gemaakt, Ridley.’

‘Nee,’ zei ik hoofdschuddend.

‘Ja. Als ik dat tweede briefje niet had achtergelaten... als ik dit allemaal had laten verdwijnen, zouden we hier nu niet zitten.’

Ik schudde opnieuw het hoofd. Het had geen zin zo te denken: daar was het veel te laat voor. We konden nu alleen voorwaarts, in de hoop deze nacht te overleven.

Ik legde mijn hand op zijn schouder. ‘Ik heb ervoor gekozen hier bij jou te zijn. Het was mijn keuze.’ En dat was de waarheid. Hij knikte en ik boog me voorover om hem te kussen. Op dat moment schoot hij op iets achter mij. Het nachtelijk duister brak los in een storm van licht en donder en we vielen.

Ik viel door één vloer, maar Jake viel regelrecht naar de begane grond. Ik hoorde zijn lichaam de grond raken. Zo’n harde klap. Ik voelde het in mijn eigen botten. Het werd me een fractie van een seconde zwart voor mijn ogen voordat het geluid van stemmen me bij bewustzijn bracht.

‘Verdomme! Waar zijn ze gebleven?’

Ik realiseerde me dat ze via het dak van een ander gebouw waren bin-nengekomen.

‘Kijk uit, idioot! De vloer staat op instorten.’ Ik hoorde een zware dreun en zag meer puin door het gat vallen. Ik kon de mannen boven me niet zien en hoopte dat zij mij daarom ook niet konden zien.

‘En jezus, schiet pas als je een van hen ziet! Straks zakt dit gebouw als een kaartenhuis in elkaar.’

Ik keek omlaag en zag Jake onder me liggen. Hij bewoog niet en ik voelde een schok van angst en ontzetting zoals ik nooit eerder heb gevoeld. Ik wilde wegkruipen toen een vlammende pijn in mijn been door me heen schoot, zo intens dat ik bijna moest overgeven. Ik kon niet zien wat er in mijn been zat, alleen de scheur in mijn broek en het warme, plakkerige, natte gevoel van bloed. Iets had zich in mijn been geboord en bij elke beweging wilde ik het uitschreeuwen. Maar mijn verlangen om bij Jake te komen was groter dan mijn lichamelijke pijn en ik sleepte mezelf naar de trap, trok mezelf omhoog aan de leuning, en wist de begane grond te bereiken voordat het opnieuw kogels regende.

Ik duwde mezelf tegen de muur en zag de kogels de vloer en muren om me heen versplinteren. Jake lag stil op de vloer, reageerde niet op het lawaai en het gevaar. Ik hoorde een zware klap en plots geraas, gevolgd door een kreun.

‘Angelo! Gaat het?’

‘Ja,’ antwoordde een stem met een zwaar New Yorks accent. ‘Ik ben door die kutvloer gevallen.’

Ik gebruikte de afleiding om bij Jake te komen voordat de kogelregen opnieuw begon.

35

‘Zes,’ fluistert hij.

‘Wat?’

‘Je hebt nog zes kogels.’

Ik knik naar hem en houd mijn ogen gericht op de trap. Ik heb Zacks stem gehoord, dus ik weet dat hij bij de mannen hoort die achter ons aanzitten, en ik kan er gewoon met mijn verstand niet bij. Hij zou ons vermoorden om zijn geheim stil te houden en daarna doen alsof hij rouwde op mijn begrafenis. Dit is de man met wie mijn vader me graag had zien trouwen. Mijn handen trillen van pijn en angst en woede. Witte lichtflitsen zijn een dans begonnen voor mijn ogen.

‘We kunnen dit oplossen,’ roept hij, hoewel ik hem nog niet kan zien. Ik weet dat ze dichtbij zijn; ik kan de traptreden horen kraken. Zodra ik een been zie, schiet ik en mis. Het schot klinkt zo luid en de terugslag is zo krachtig dat ik van schrik een gilletje slaak. Mijn oren suizen. Als ik weer kijk, is het been verdwenen. Zou ik onze belagers zo een tijd op afstand kunnen houden? Er zijn nu nog vijf kogels en vier mannen.

‘Verspil geen kogels als je ze onmogelijk kunt raken,’ fluistert Jake. ‘Wacht tot je midden op het lichaam kunt schieten. Anders raak je ze nooit.’ Ik kijk naar hem. Hij ligt zo stil dat het lijkt alsof hij verlamd is, en ik kan zien dat hij vreselijke pijn lijdt.

‘Ridley, alsjeblieft,’ roept Zack. ‘Het hoeft zo niet te eindigen. Mijn aanbod geldt nog steeds. Je hebt ooit van me gehouden. Kun je me nu niet vertrouwen?’

Ik kijk naar Jake en hij kijkt naar mij. Jake legt een vinger op zijn lippen en wijst omhoog. Boven ons zie ik de mannen met hun geweren omlaag gericht. Zack probeert me alleen aan de praat te houden zodat de mannen weten waar ze moeten schieten. Ik werp Jake een grimmig lachje toe en zwijg.

‘Barst ook maar,’ zegt Zack uiteindelijk.

Als ze het vuur openen, schiet ik terug. Hun kogels spatten en ketsen van de muren om ons heen, en eentje raakt zelfs de bank maar komt niet door het frame. Ik verwacht elk moment te worden doorboord met metaal. Ik voel dat Jake mijn lichaam met het zijne probeert te beschermen. De geur van kruit vult mijn neusgaten, en het geruis in mijn oren overstemt alle andere geluiden. De situatie krijgt iets onrealistisch en ik ben niet zo bang als ik hoor te zijn. Zo voelt het dus om strijd te leveren: surrealistisch, zo beangstigend dat je vermogen gevaar waar te nemen en angst te voelen vermindert. Na nog een schot valt een man kreunend op de vloer, maar er zijn er nog drie en het schieten lijkt eindeloos door te gaan. Ik mik bij elke resterende kogel zo goed ik kan, maar het pistool is straks leeg en de andere mannen vuren nog steeds. In een film zou ik hen met mijn paar kogels allemaal hebben geraakt, maar ik weet inmiddels dat ik geen geweldige schutter ben. Als het pistool leeg is, gooi ik het op de vloer en klamp me aan Jake vast, met de gedachte dat we hier vanavond gaan sterven. En het enige wat ik kan zeggen, is dat ik geen spijt heb. Ik ben blij dat hij dit niet alleen moest doen.

Ik sluit mijn ogen en denk dat ik droom wanneer ik de rotorbladen van een helikopter hoor en het vertrek in licht baadt.

‘Gooi jullie wapens weg!’ buldert de stem van God. ‘Ga op de grond liggen, handen op het hoofd!’

In de chaos van licht en lawaai stopt het geweervuur. Ik voel Jake’s armen die me stevig vasthouden.

‘Ridley,’ hoor ik God roepen. ‘Ridley Jones, is alles oké? Ben je daar?’

En van angst of pijn of pure opluchting wordt alles zwart voor mijn ogen.

36

Het is zoals ik eerder heb gezegd. Het universum houdt niet van geheimen. Het spant samen om de waarheid te onthullen, je ernaar toe te leiden. Het zou voor mij heel gemakkelijk zijn geweest Alexander Harrimans deal te accepteren en alles achter me te laten, maar het universum kon dat niet toestaan. Harriman had gezegd dat Project Kinderhulp Max boven het hoofd was gegroeid. Naar nu bleek was het ook Alexander Harriman boven het hoofd gegroeid.

Afsluiting. We zoeken die allemaal. We willen dat iets wordt afgesloten maar ook dat er weer iets nieuws begint. De dingen die we niet kunnen afsluiten, blijven ons achtervolgen. Ze duiken op in onze dromen en dringen op onbewaakte momenten onze gedachten binnen, zoals een hersenkraker die onze mentale capaciteit te boven gaat, een mysterie dat zich simpelweg niet laat oplossen. Ik denk aan Teresa Stone, mijn biologische moeder, die vecht voor haar kind en dat met haar eigen leven moet bekopen. Ik denk aan Christian Luna met zijn duizend spijtbetuigingen en mislukte poging tot verlossing. Ik denk aan Max, mijn vader, en alle misdaden die hij heeft begaan tijdens zijn pogingen zichzelf te helen door anderen te ‘helpen’. Ik denk aan de rest van die ouders, het gezicht van hun vermiste kinderen op pamfletten en de achterkant van melkpakken. Die vreselijke computercomposities die laten zien hoe kinderen er vijf, zes of tien jaar na hun verdwijning moesten uitzien, opgeplakt bij brievenbussen, in cafetaria’s. Misschien verdienden sommige mensen het hun kinderen te verliezen en anderen misschien niet. Maar ik durf te wedden dat er voor ieder kind van Project Kinderhulp een gekwelde ziel achterbleef. Bij Jessie was het Christian Luna. Bij Charlie was het Linda McNaughton.

Als ik had gedaan wat Harriman me had gevraagd, zouden de veroorzakers van die pijn tot in lengte van dagen zijn doorgegaan; mensen als Zack en Esme zouden blijven oordelen en God spelen in het leven van vreemden, zonder een moment pijn of schuld te voelen. Maar mijn leven zou zijn geteisterd door de schimmen van mensen die ik niet had kunnen helpen. Met name Jake.

Over mensen helpen gesproken, het was Gus Salvo die ons die avond in het vervallen gebouw had gered. Hij had Angelo Numbruzio laten volgen, vanwege de patronen die waren gevonden op de plaats van de moord op Christian Luna. Toen de surveillanceagent ontdekte dat Numbruzio contact met Zack had opgenomen en naar mijn gebouw ging, viel bij rechercheur Salvo alles op zijn plaats... een beetje laat misschien, maar in elk geval net op tijd.

Jake had bij de val zijn rechterbeen en linkerarm gebroken en een ingeklapte long opgelopen. Hij had zijn rug ernstig verdraaid, maar alle wervels waren intact. De kogel die mijn dij had doorboord had de slagader gemist. Het zit ’m in de kleine dingen, weet je nog? Een fractie van een centimeter en ik was hier niet meer geweest om je te vertellen wat ons is overkomen.

Toen ik in het St.-Vincent’s Hospital bij bewustzijn kwam, zag ik als eerste Gus Salvo. Geen lust voor het oog, maar heel wat beter dan wat ik de laatste tijd had gezien.

‘Waar is Jake?’ vroeg ik, mijn hart overstromend van paniek, denkend aan de laatste momenten dat we samen waren.

‘Het gaat goed met hem,’ zei hij vriendelijk. ‘Of beter gezegd: het kómt goed met hem.’

Hij trok zijn stoel naar me toe en hield mijn hand vast. Hij vertelde me welke verwondingen Jake had opgelopen en dat hij op hinkelafstand van mijn ziekenhuiskamer lag.

‘Maak je geen zorgen, Ridley. Het is nu allemaal voorbij.’

Ik keek hem aan en wist dat het niet waar was.

‘Waarom bent u dan hier, rechercheur Salvo?’

Hij zuchtte en keek langs mij heen. ‘Ik zou moeten wachten tot je je beter voelt, Ridley, ik weet het. Maar...’

‘Maar?’

‘Ik moet weten wat jij wilt doen. De mannen die je vanavond hebben achtervolgd zijn aangehouden. Ik ben ervan overtuigd dat een van hen Christian Luna heeft vermoord. Ik had je toch verteld over Angelo Numbruzio, dat ik hem in verband kon brengen met de schietpartij bij het restaurant? Hij is ook te zien op bewakingsbeelden van de wapenhandel in Florida die het geweer heeft verkocht waarmee Christian Luna is vermoord.

Zonder je getuigenis wordt het lastig hem te vervolgen. Maar als we hem vervolgen, komt alles over je verleden, over Project Kinderhulp, in de openbaarheid. Ik weet dat je bang bent dat je familie iets overkomt, maar je moet weten dat Zack en Esme Gray een deal sluiten met de officier van justitie. Alles komt sowieso aan het licht.’

Ik zweeg en staarde over zijn schouder naar de gang. Alexander Harriman was dood. De deal die ik met hem had gesloten, zou uiteraard niet worden gehonoreerd door de mensen die hem hadden vermoord. Ze hadden al geprobeerd me te vermoorden. Ik wist dat ik niet langer de macht had wie dan ook te beschermen. Misschien had ik die macht nooit gehad.

‘Ik zal getuigen, rechercheur Salvo. Ik zal getuigen voor Christian Luna. Maar ik kan geen getuigenis afleggen over Project Kinderhulp.’ We keken elkaar aan. ‘Ik kan niet getuigen tegen Max of Esme.’

Hij knikte. ‘Ridley, je was nog maar een kind. Als dat voor de rechter komt, hoef je niet te getuigen. Je bent het slachtoffer in die zaak, niet een getuige.’

Dat feit kwam hard aan. Rechercheur Salvo hield mijn hand vast en liet me huilen. Ik huilde om Teresa Stone. Ik huilde om Christian Luna. Ik huilde om Max. En ja, ik huilde om alle stukjes van mezelf die ik had verloren.

..

Later die avond strompelde ik uit mijn kamer, met mijn morfine-infuus achter mij aan (waarschijnlijk de enige reden dat ik überhaupt nog overeind kon staan), op zoek naar Jake. De dienstdoende verpleegster was behulpzaam in plaats van gemeen en regelzuchtig. Ze zette me in een rolstoel en reed mij zelf naar hem toe. Hij was versuft maar tilde zijn goede hand op zodra hij mij zag.

‘Je bent beeldschoon,’ zei hij tegen mij, zijn woorden klonken nogal dronken uit zijn mond. Aarzelend. Ik had zelf ook nog moeite met praten.

‘Je bent high,’ zei ik en ik begon te giechelen. Ik was zelf ook een beetje high, maar ik voelde door die roes heen het doffe geklop in mijn been.

Zijn rechterbeen en linkerarm zaten in het gips, zijn gezicht onder de blauwe plekken, en zijn gespierde borst was stevig omwikkeld met verband. Ik had nooit van mijn leven zo’n prachtige man gezien.

‘Je kunt beter terug naar bed gaan.’ Hij pakte mijn hand.

‘Doe ik,’ zei ik. ‘Ik wilde je alleen laten weten dat je niet meer alleen bent. Ik ben bij je.’

Ik kuste zijn hand en hij raakte mijn gezicht aan. Hij glimlachte en ik zag een traan in zijn ooghoek, die hij snel probeerde weg te knipperen.

‘Ik hou van je, Jake... of hoe je ook mag heten.’

Hij begon te lachen en kreunde vervolgens door de pijn die hij voelde. Ik bleef bij hem tot hij in slaap viel en dat duurde niet lang. Toen reed de verpleegster me terug naar mijn kamer.

37

Je herinnert je misschien dat ik Linda McNaughton iets had beloofd. Maar het duurde ruim een maand voordat Jake en ik weer op de been waren. En nog een tijdje voordat ik Jake ervan wist te overtuigen me te helpen die belofte na te komen. Jake’s been zat nog altijd in het gips toen we een auto huurden en naar New Jersey reden. De Firebird leek van de aardbodem verdwenen. De kerel die er vermoedelijk in had gereden en had geprobeerd me ermee te vermoorden – of af te schrikken, zoals Alexander Harriman had gezegd – had een kogel in zijn achterhoofd. We konden onmogelijk achterhalen waar hij de auto had gedumpt.

‘Wil je met mij meegaan?’ vroeg Jake. Hij zag bleek toen ik voor de stacaravan van Linda McNaughton parkeerde.

‘Je wilt hier geen toeschouwers bij,’ zei ik. ‘Gun jezelf een paar minuten alleen met haar en geef mij dan een seintje dat ik binnen kan komen.’

Hij knikte en liet me achter in de auto, luisterend naar ‘Roxanne’ van The Police op de radio. Ik zag hem met zijn krukken over het pad strompelen. Ze opende de deur voor hem en hij verdween in de caravan. Ik sloot mijn ogen en zag hem in gedachten, omringd door alle schildpadden, tegen Linda McNaughton vertellen dat hij Charlie was, haar kleinzoon die ze zo lang geleden had verloren. Ik kon haar zien zitten, grijs haar en bijpassend trainingspak, haar hand voor haar mond geslagen, met tranen in de ogen. Ik zag Linda haar armen om hem heen slaan en hem onbeholpen vasthouden. Ik wilde bij hem zijn, maar dit was hun moment, alleen bestemd voor hen. Dat wilde ik hun niet ontnemen.

Ongeveer een halfuur later zag ik hem in de deuropening naar mij wuiven. Ik zocht vreugde op zijn gezicht en kon die niet echt vinden. Maar hij zag er wel blij uit, een beetje rood aangelopen, toen ik bij hem kwam. Het was snijdend koud buiten, de grond hard bevroren, de bomen rond het caravanterrein zwart en dood. Maar binnen was het warm. Linda zat betraand op de bank, klemde de foto vast die ik had meegenomen en Jake had laten terugbrengen. Ze stond op en omhelsde me.

‘Ik dacht niet dat je terug zou komen,’ zei ze. ‘Geen van tweeën.’

We bleven een poosje. Wat kan ik erover zeggen? Het verliep ongemakkelijk. Ze waren vreemden voor elkaar. Ze praatte over zijn ouders en hij luisterde aandachtig. Ze vertelde hem iets over zijn eerste kinderjaren, dat hij al vroeg kon lopen en praten, dat hij een knuffel van Winnie de Poeh had die hij altijd bij zich droeg. Hij glimlachte en toonde de juiste reacties. Hij kon niet veel vertellen over de jaren waarin hij opgroeide zonder pijn bij haar te veroorzaken, zodat hij die verbloemde en alleen vertelde dat zijn leven grillig was verlopen. We dronken thee met haar. Toen: ‘Mevrouw McNaughton,’ begon hij.

‘Noem mij oma alsjeblieft,’ zei ze verlegen. ‘Of in elk geval Linda.’

Ik kon zien dat hij dat moeilijk vond, maar hij deed het toch. ‘Oma,’ zei hij met een ongemakkelijk lachje, ‘we moeten nu gaan.’

We moesten niet echt weg, maar ik ging naast hem staan en knikte.

‘O, natuurlijk,’ zei ze en ik bespeurde enige opluchting bij haar. ‘Misschien kunnen jullie zondag komen eten? We hebben niet veel familie, maar ik heb een zuster die je dolgraag zou willen zien.’

‘Lijkt mij leuk,’ zei hij. Hij omhelsde haar en ik zag opnieuw de tranen in haar ogen springen terwijl ze hem vasthield. Ze stond in de deuropening en keek hoe we wegreden, zoals ze mij had zien wegrijden toen ik vorige keer bij haar was vertrokken, wuivend met haar arm in de lucht. In de auto zweeg hij toen we de snelweg opreden. Ik legde een hand op zijn dij. ‘Hoe vond je het?’

Hij zuchtte. ‘Ik weet het niet. Het was niet zoals ik had verwacht. Ik hoopte wellicht een hechtere band met haar te voelen.’

‘Dat komt nog wel,’ zei ik. ‘Het heeft tijd nodig.’

Zoals gezegd ben ik ervan overtuigd geraakt dat niet bloed maar ervaring ons verbindt met anderen. Ondanks alles wat we hadden doorgemaakt, ondanks alle leugens, ondanks alle verkeerde dingen die mijn familie had gedaan, het bleef mijn familie. Ik heb hen nooit met andere ogen bekeken; ze werden in mijn hart nooit vreemden. En ook al bleek mijn gefantaseerde ideaalbeeld volstrekt bezijden de waarheid, het veranderde niet mijn gevoelens voor hen. Ze konden alleen zijn wat ze al waren. Dat moest voldoende zijn.

We stopten voor het huis van mijn ouders en bleven een moment in de auto zitten. Daar stond het: die prentbriefkaart uit mijn jeugd. Het huis was versierd voor Kerstmis, met mooie kransen voor elk raam, met gloeiende elektrische kaarsen. Ik kon de boom met de witte lampjes en rode lintjes zien glinsteren door het erkerraam. Ik wilde het niet alleen als een façade zien. Maar dat deed ik wel. Ik hoopte dat dat gevoel zou slijten.

‘Ze willen mij vast niet zien,’ zei Jake.

‘Waarom zeg je dat?’

Hij keek mij aan. ‘Ik heb je leven geruïneerd. En dat van hen.’

‘Zo zie ik het niet.’ Ik opende het portier en stapte uit.

We liepen voorzichtig over het voorpad, bezorgd dat Jake met zijn krukken op gladde plekken onderuit kon gaan. Mijn vader kwam naar buiten om te helpen; mijn moeder wachtte met de armen over elkaar in de deuropening. We gingen allemaal naar binnen en dronken warme chocolademelk bij de boom.

Ik had het scenario van ons leven verscheurd. Krijg je dat gevoel nooit bij je familie? Iedereen heeft een rol te spelen, en zolang iedereen zich aan hun toebedeelde rol houdt blijft alles zoals het altijd is geweest. Je lacht om dezelfde dingen, maakt ruzie om dezelfde dingen, koestert alle oude wrokgevoelens, deelt dezelfde herinneringen, goede en slechte. Maar als iemand begint te improviseren, haar eigen tekst begint te schrijven, moet het hele scenario worden weggegooid. Alle anderen vallen te laat in, er volgt een ongemakkelijke stilte, daarna chaos. En daarna, als je geluk hebt, creëer je met zijn allen een nieuwe voorstelling. Gebaseerd op het heden, gebaseerd op eerlijkheid, die vanzelf vloeit en aangepast kan worden aan veranderingen. Wij bevonden ons in die fase van ongemakkelijke stilte. Heel veel ongemakkelijke stiltes. Veel gezamenlijke herinneringen, vooral die aan Max, leken niet meer uitgesproken te kunnen worden. Ze leken ongepast.

‘Jake en Ridley, ik wil dat jullie weten,’ begon mijn vader tijdens een van die stiltes die was gevallen toen mij een ornament opviel dat mijn moeder van Max had gekregen. Het was een zilveren ballerina met prachtig bewerkte kristallen tutu, waarschijnlijk geïnspireerd op het schilderij van Degas. ‘Ik wil dat jullie weten dat ik geen moment heb vermoed wat Project Kinderhulp werkelijk uitspookte.’ Hij zweeg even, waarbij hij ons geen van beiden aankeek, maar alleen de kop in zijn hand. ‘Wat wij met jou hebben gedaan, Ridley, was verkeerd. We hebben bij je opvoeding vast nog veel meer dingen fout gedaan, maar ik kan nooit spijt krijgen van het feit dat ik je die avond in huis heb genomen. Ik kan nooit spijt krijgen van het feit dat ik de kans heb aangepakt je vader te zijn. Toch vind ik het belangrijk dat jullie weten dat ik nooit zou hebben meegewerkt aan het ontvoeren en verkopen van kinderen. Om wat voor reden dan ook.’

Jake knikte beleefd, maar ik wist dat hij niet overtuigd was. Ik koos ervoor mijn vader te geloven. Ik kende hem goed en kon me echt niet voorstellen dat hij zich met zoiets had ingelaten. Jake kende hem niet zo goed en vond het moeilijk te aanvaarden.

‘Het was toch Esme Gray?’ vroeg Jake. ‘Zij heeft de kinderen aangemerkt van wie ze dacht dat ze gevaar liepen? Zij heeft Max over Jessie verteld?’

Dat was voor mij een van de grote onbeantwoorde vragen. Alexander Harriman had gezegd dat de moord op Teresa Stone een ongeluk was, het punt waarop Max zich realiseerde dat hij Project Kinderhulp niet meer in de hand had. Maar wie had die avond Jessie laten ontvoeren? En hoe was ze bij Max terechtgekomen? Er ontbrak nog een groot deel van de puzzel. En Esme, de enige die mogelijk het antwoord wist, sprak nergens over.

‘Ik weet het niet,’ zei mijn vader na een lange stilte. ‘Ik heb echt geen idee, Jake.’

‘En u wilt het ook niet weten,’ zei Jake, die hem recht in de ogen bleef kijken.

Mijn vader zuchtte en keek weg. ‘Er zullen ongetwijfeld meer antwoorden boven tafel komen. Zoals je weet is er een onderzoek gestart.’

Ik hoorde de wrevel in zijn stem. En ik zag het in mijn moeder, die zwijgend op de andere hoek van de bank zat, aanwezig maar afstandelijk, met een gespeelde halve glimlach rond haar lippen. Ze wilde dit bezoek doorstaan, er niet aan deelnemen. Jake was de waarheid die ze niet onder ogen wilden zien, de schijnwerper die ze niet konden doven. En hij ging niet meer weg. Ze hadden allebei liever gewild dat niets van dit alles was gebeurd. Als ze de klok hadden kunnen terugdraaien en mij ervan weerhouden voor dat busje te springen, zouden ze dat hebben gedaan. Ze zouden opnieuw kiezen voor onwetendheid.

Je vraagt je waarschijnlijk af hoe ik daarover dacht. Wat wilde ik? Zou ik de klok terugdraaien? Daar kan ik geen antwoord op geven. Zoals ik je al heb verteld, geloof ik niet in fouten of spijt achteraf. We kennen het andere pad niet, het pad dat we niet hebben genomen, en weten niet waar het heen voert.

Epiloog

Quidam, de vreemde, de anonieme voorbijganger. De man die na middernacht in de regen over straat loopt. Het geluid van een viool door de muur van je appartement. De dakloze die op de trap voor de kerk om kleingeld vraagt. De oude vrouw naast je in de bus. Ze maken geen deel uit van je leven, maar een moment in de tijd brengt jullie samen. Alle keuzes en gebeurtenissen in hun leven en de keuzes en gebeurtenissen in jouw leven hebben ertoe geleid dat jullie precies op hetzelfde moment op dezelfde plaats terechtkomen. Denk er eens over na.

Ik schrijf dit in mijn nieuwe appartement aan Park Avenue South, tegenover metrostation 4/5. Het is een kunstenaarsatelier, fris en ruim, overspoeld met licht, uitkijkend op het centrum van Manhattan. De vloeren zakken niet door en er hangt geen geur van brooddeeg of pizza. Al is dat iets wat ik echt mis. Die eigenaardigheden van wonen in East Village. We hebben genoeg ruimte om er ieder een kantoor op na te houden, hoewel Jake nog steeds zijn atelier in het centrum heeft. Ik heb nu een echte schrijfkamer, niet alleen een hoekje dat met een scherm wordt gescheiden van de rest van mijn slaapkamer. We wilden een nieuw appartement waar we samen opnieuw konden beginnen. Nieuw leven, nieuw appartement. Klinkt logisch, niet?

Jake en ik leren Linda steeds beter kennen. Ze begint als familie te voelen. Jake leert ook beetje bij beetje zijn ouders te kennen, of liever gezegd: Linda’s herinnering aan zijn ouders. Ja, het waren mensen met gebreken, maar die hebben we toch allemaal? En naarmate Jake zijn ouders beter leert kennen, leert hij ook zichzelf beter kennen. Voor het eerst in zijn leven zegt hij zich niet quidam te voelen, als een vreemde in zijn lichaam, afgezonderd van de wereld om hem heen. En ik vind het een prettige gedachte dat dat deels door mij komt.

Ace zit nog in het afkickcentrum, nu al bijna drie maanden. Ik ga elke donderdag bij hem op bezoek. Ik leer hem eigenlijk voor het eerst echt kennen. Als kind was hij mijn held; als volwassene was hij het deel van mezelf dat ik altijd probeerde te redden. Nu is hij gewoon Ace: mijn broer die ik al mijn hele leven ken, zo lang ik me kan herinneren, en die toch een vreemde voor me is gebleven, deels vanwege zijn verslaving en deels vanwege mijn verslaving aan mijn ideaalbeeld van hem. We doen samen gesprekstherapie. Hij heeft me verteld dat ik altijd heb gehouden van een idee over hem en nooit de ware persoon heb gezien. Alleen mijn herinneringen en mijn droombeeld. Waarschijnlijk heeft hij gelijk. Gaat het niet vaak zo bij familie, dat wij hen zien door het filter van onze eigen angsten, verwachtingen en ons verlangen invloed uit te oefenen? Hij worstelt ermee. Ik weet niet of hij het gaat redden, maar ik weet nu dat ik hem niet kan helpen. Ik kan er alleen voor hem zijn, eerlijk tegen hem zijn, en van hem houden omdat hij is wie hij is en niet omdat ik hem iets anders toedicht.

Hij had niets te maken met wat mij is overkomen. Hij was alleen schuldig aan het niet vertellen van de waarheid die hij kende. En hij had dat alleen voor mij verzwegen omdat hij wist hoeveel pijn het zou veroorzaken. Hij hield toch van me. Hij wilde me toch beschermen tegen de slechteriken.

Ace en mijn ouders hebben aarzelend de eerste stappen gezet op weg naar een nieuwe verstandhouding. Het blijft vallen en opstaan. Er is zo veel woede; er zijn zo veel jaren pijn. Elke ontmoeting is tot nu toe geëindigd in tranen en geschreeuw. Althans, dat hebben ze me verteld. Maar ze blijven elkaar tenminste ontmoeten. Dat is al heel wat.

Ruby is verdwenen. Ze kwam om de paar weken bij Ace langs zodra hij bezoekers mocht ontvangen in het afkickcentrum. Hij probeerde haar over te halen ook af te kicken. Ik bood aan de privékliniek te betalen waar Ace wordt behandeld, maar ze weigerde. En Ace was slim genoeg om te weten dat je iemand die niet geholpen wil worden niet kan helpen. We hebben haar sindsdien niet meer gezien. Op verzoek van Ace was ik op een zondag samen met Jake naar de Lower East Side gegaan om te kijken of alles goed met haar ging, haar te vertellen dat Ace naar haar vroeg. Maar ze was weg, had al haar spullen ingepakt en was vertrokken. Ace hoopt haar ooit weer te zien.

Hoop is goed. Zonder hoop, nou ja, dat kun je zelf wel bedenken... Maar hoop hoort als een gebed te zijn. Gericht op iets machtigers dan jezelf. Als de afgelopen paar maanden me iets hebben geleerd, dan is het wel dat we geen macht hebben. We hebben keuzes, kleine en grote; dat zijn de momenten waar het in ons leven om draait. We kunnen alleen proberen de beste keuzes te maken op grond van wat we op dat moment weten, en hopen dat alles verloopt zoals we willen.

Mijn ouders en ik modderen verder aan in onze nieuwe relatie. Er zijn een paar schreeuwpartijen geweest; al dat verdriet en die woede die ik niet voelde tijdens onze eerste confrontatie waren meermaals aan de oppervlakte gekomen. Maar niemand is weggelopen of heeft banden verbroken, niemand heeft het opgegeven. Het verzwegen verleden hangt tussen ons in. Maar we houden van elkaar en leren samen te leven in dit nieuwe bestaan zonder geheimen en leugens. Ik vertrouw erop dat zodra de pijn afzwakt, onze relatie sterker wordt door die eerlijkheid. En ik hoop dat mijn ouders ook een manier vinden om van Jake te houden, hoewel ik weet dat ze hem diep in hun hart de schuld geven van alles wat er is gebeurd.

Het proces rond de moord op Christian Luna komt nog altijd dreigend naderbij. Ik zal als getuige verklaren wat hij tegen me heeft gezegd en hoe ik hem heb zien sterven. De aanklagers zullen dat gebruiken als bewijs voor het motief van Angelo Numbruzio en de mensen voor wie hij werkte. Afhankelijk van de uitkomst van het proces, neemt het Openbaar Ministerie een besluit over de verdere afhandeling van de zaak-Project Kinderhulp. En dat zal het lot van Zack en Esme bepalen. Mijn vader zal waarschijnlijk wat vragen moeten beantwoorden. Ik weet dat hij bang is, en ik ben het ook.

Ik heb Zack of Esme niet meer gesproken. Zack zit in voorlopige hechtenis; hij is aangeklaagd voor poging tot moord. Ik probeer niet te denken aan hoe ik hem het laatst zag, hoe hij mij en Jake probeerde te vermoorden. Ik probeer niet te denken aan wat er met zijn leven is gebeurd. Hij en Esme hebben van hun advocaten het advies gekregen met niemand te praten. Ze hebben een zwijgplicht vanwege de deal die zij hebben gesloten met de aanklagers in de zaak-Project Kinderhulp. Niet dat ze met ons zouden willen praten. Maar ik had Esme graag gesproken. Ik had graag willen weten wat voor vrouw ze toen was geweest en wat ze wist over de avond waarop Teresa Stone stierf en de verdwijning van de kinderen die naar de Little Angels-kliniek waren gebracht. Ik denk dat zij de ontbrekende schakel vormt, dat zij de antwoorden heeft die Jake en ik nog steeds zoeken. Wat denk jij? Hoe dan ook, naarmate het onderzoek vordert, krijgen we die antwoorden misschien nog te horen.

De media hebben zich als aasgieren op het verhaal gestort. Bij Dateline is er al een reportage uitgezonden over Max en zijn vermeende betrokkenheid bij Project Kinderhulp. Hij werd afgeschilderd als een monster. En voor sommige mensen zal hij dat ook wel zijn. Maar niet voor mij. Project Kinderhulp was een slecht idee en de vertakkingen ervan afschuwelijk. Maar hij blijft Max. En meer dan dat: hij was mijn vader. Ik heb geprobeerd hem in mijn herinnering als vader te zien. Maar dat kan ik niet; niet echt. Nog niet. Als mijn vader schoot hij ernstig tekort, heeft hij in het beste geval een aantal vreselijke beoordelingsfouten gemaakt. Als mijn oom Max was hij perfect, een stralende ster in de herinnering aan mijn vorige leven. Is het verkeerd die herinnering te willen bewaren?

Ik weet niet wat er is gebeurd op de avond toen hij Jessie naar mijn ouders bracht. Ik weet niet in hoeverre hij erbij betrokken was, of de moord op Teresa Stone een ongeluk was. Misschien kom ik er nooit achter of mijn vader verantwoordelijk was voor de moord op mijn moeder. Of de vreselijke erfenis van mishandeling en moord waarvoor Max heel zijn leven had proberen te vluchten hem uiteindelijk toch had ingehaald. Ik denk vaak aan wat hij die laatste avond tegen mij zei: Ridley, je bent misschien het enige goede wat ik ooit heb gedaan. Hij leefde met zo veel pijn. De demonen waartegen hij heel zijn leven had gevochten, waren hem komen halen. Later die avond namen ze hem mee naar huis.

Ik ben ook gebeld door de mensen van Dateline, maar ik doe uiteraard geen interviews. Niet meer. Als het proces rond de moord op Christian Luna begint, zal ik al mijn moed en kracht nodig hebben om te vertellen wat er is gebeurd.

Je zult hier geen slechte mensen vinden. Niet echt. Als je erover nadenkt zijn er in het leven geen echte slechteriken. Alleen in fictie zien we zwart-witversies van goed en slecht. In het leven zijn er alleen goede en slechte keuzes. En soms zijn keuzes zelfs alleen te beoordelen aan de hand van hun gevolgen. En zelfs dat niet altijd. Misschien zou je Zack of Esme als boosdoener kunnen beschouwen. Of misschien vind je Max de grote boef. Maar volgens mij geloofden ze alle drie dat ze iets goeds deden, iets goeds voor de kinderen, iets goeds voor elkaar, iets goeds voor mij. Hoe verkeerd hun ideeën ook mochten zijn, dat is toch iets waard. Of niet?

Hoe zat het met al die kinderen, al die andere baby’s van Project Kinderhulp? Ik hoorde dat er een speciaal telefoonnummer was geopend voor mensen die vermoeden dat ze mogelijk een van die kinderen zijn geweest. Maar ik vermoed dat de meesten van hen niet de minste aanwijzing hebben voor wat er met hen is gebeurd. Ik vermoed dat velen het niet eens zouden wíllen weten. Ik kan me niet voorstellen dat veel ouders vrijwillig zullen toegeven dat ze hun kind illegaal hebben geadopteerd. Maar wie weet, de waarheid kan grote aantrekkingskracht uitoefenen op de schaduwkant in onszelf. Misschien zal de kosmos een aantal van die kinderen, schoppend en schreeuwend, naar hun waarheid leiden. Zoals bij mij is gebeurd.

Vanaf het moment dat Jake en ik in zijn appartement elkaars hand hadden vastgehouden, waren wij bondgenoten. Ja, er zijn leugens en momenten van twijfel tussen ons geweest. En hoewel die momenten bij ons extremer zijn geweest dan bij anderen in een nieuwe relatie, zie ik het niet als iets totaal verschillends. Geven we onszelf niet allemaal langzaam bloot, stukje bij beetje, aan de mensen voor wie we liefde beginnen te voelen? Bedenken we niet van tevoren wat we van onszelf willen laten zien en wanneer? Zijn we – in het begin althans, totdat we intiemer worden met de ander, ons veiliger voelen onder elkaars blik – niet bang veroordeeld of afgewezen te worden als we ons ware zelf laten zien? Jake en ik hebben nu afgesproken volstrekt eerlijk tegen elkaar te zijn. En dat is niet altijd gemakkelijk (zoals in: ‘Zie ik er dik uit in deze spijkerbroek?’) maar het is altijd echt. En ik verkies echtheid te allen tijde boven leugens, hoe ze ook glimmen en fonkelen, hoe mooi ze ook zijn.

..

het begin

Dankwoord

Ik wil de volgende personen heel hartelijk bedanken...

... mijn literair agent, Elaine Markson, en haar assistent, Gary Johnson, voor hun onophoudelijke steun en enthousiasme. Ze vormen absoluut mijn reddingsboei in deze schrijverswereld. Ik kan me niet voorstellen wat ik zonder hen zou moeten doen.

... Sally Kim voor haar geweldige en liefdevolle redactiewerk en omdat ze voor mij zo’n mooi thuis heeft gevonden bij Shaye Areheart Books. Een ware liefdesmatch!

... Shaye Areheart omdat ze mij met open armen heeft ontvangen. Ik voel mij zo gezegend onderdeel uit te maken van haar universum vol licht en goedheid. Mijn dank gaat ook uit naar Jenny Frost, Tina Constable, Philip Patrick en Doug Jones voor hun ongelooflijke inzet, enthousiasme en steun. Met hen aan mijn zijde heb ik het gevoel dat niets onmogelijk is.

... Whitney Cookman, Jacqui LeBow, Kim Shannon, Jill Flaxman, Kira Stevens, Tara Gilbride, Darlene Faster, Linda Kaplan, Karin Schulze, Alex Lencicki, en iedereen bij de familie Shaye Areheart Books/Crown die me bij mijn eerste bezoek het gevoel gaf thuis te komen. Wat een voorrecht te mogen werken met zo’n intelligent en getalenteerd team.

... het geweldige netwerk van familie en vrienden waarmee ik ben gezegend, en met name: mijn echtgenoot, Jeffrey, voor véél te veel om hier te noemen; Heather Mikesell voor het onvermoeibaar lezen van mijn kladversies, haar voortdurende enthousiasme, en tips van onschatbare waarde; en mijn ouders, Joe en Virginia, voor hun onverminderde cheerleading en schaamteloze opschepperij.