Ron de Zeeuw

Schaduwgrens

..

Mensensmokkel in Amsterdam

..

..

Van Ron de Zeeuw is eveneens verschenen

De zwarte Lady MacBeth

..

© 2010 Ron de Zeeuw

Omslagontwerp Studio Jan de Boer

Foto voorzijde omslag © Paul Hardy / Corbis

Uitgave in e-rainbow september 2011

Alle rechten voorbehouden

ePub: ZetProducties, Haarlem

..

www.mmboeken.nl

www.rainbow.nl

www.rcdezeeuw.nl

..

isbn 978 90 5831 633 2

nur 332

Lang heeft men geprakkezeerd

wat een mensch het meest onteert,

hangen, branden, vierendeelen,

of gewoon als varken kelen.

..

Willem Elsschot, uit ‘Van der Lubbe’

Voor Ingrid

1

Jenny liep door de regen langs de achterkant van de flat Fleerde in de richting van een groepje mannen, dat ergens op een grindpad stond, onder een balkon. Van dichterbij herkende ze een lange Surinamer met rastahaar, hij had de armen om zich heen geslagen en huiverde.

‘Hoi, Roy!’ riep ze. Ze had weinig zin zich in de groep mannen te begeven.

Hij keek. Ze bewoog het hoofd. Zonder de omarming van zichzelf te verbreken kwam hij naar haar toe, de wenkbrauwen opgetrokken.

‘Mijn auto is stuk,’ zei ze.

‘Zo?’

‘Ik heb er echt eentje nodig.’

De weinige vaste klanten die ze nog had, drie om precies te zijn, Henk, Jelle en René, woonden respectievelijk in Heemskerk, Lisse en Woerden. Ze keken eerst een paar dagen porno en belden als ze er klaar voor waren: racen, ik ga je platneuken! Ze verwachtten haar binnen een halfuur op de stoep, als het langer duurde raakten ze hun stijve kwijt. Zonder auto raakte zij hén kwijt.

Roy draaide zich om maar liep niet weg. ‘Ik heb geen auto voor je.’

‘Ik wil ’m laten maken. En als dat niet meer kan een andere kopen.’

‘Dus je hebt geld nodig?’

‘Voor een reparatie. Of voor een andere auto.’

Hij gaf geen antwoord, stond nog altijd met zijn rug naar haar toe.

‘Heb je niks?’ vroeg Jenny.

‘Waarom denk je dat ik hier sta?’

‘Niet voor de gezelligheid?’

Roy keek haar over zijn schouder aan. Zijn lange, donkere gezicht had holle wangen. Een van zijn mondhoeken ging omhoog. ‘Grapje?’

‘Helemaal niks?’

‘We kunnen samen een frietje eten. Maar dat is het wel.’

‘Shit!’

‘Ik weet wel een manier om wat te verdienen.’

‘Ik ook. Is me al een poosje bekend, die manier. Maar zo spaar je niet over voor een auto.’

‘Fijn dat je zo openhartig bent over je financiële vooruitzichten. Het zet me wel aan het denken.’

‘Hoezo?’

‘Stel, ik gaf je geld voor een auto. Hoe ging je me terugbetalen?’

‘Als ik een klapper maak.’

‘Op de achterbank van je auto?’

‘Ik heb al vaker een klapper gemaakt.’

‘Ik weet een klapper voor je. Een vriend van mij in Ganzenhoef heeft iemand nodig voor een klusje. Vanavond nog. Hij betaalt je duizend, vijftienhonderd. Of meer. We kunnen nu naar hem toe gaan, als je tenminste interesse hebt.’

‘Ganzenhoef is een pokkeneind weg.’

‘Ik bel hem. Als hij hoort dat ik iemand heb voor zijn klusje, haalt hij ons op in zijn bmw.’

..

Ze liepen samen over de Bijlmerdreef in de richting van Ganzenhoef. Na een kwartier waren ze pas bij Geinwijk, nog niet eens op de helft. Het was gestaag blijven regenen. De Bijlmerdreef was alleen voor auto’s bestemd, zodat ze maar af en toe op het asfalt konden lopen. Om niet van achteren te worden aangereden, liepen ze de meeste tijd door het natte gras langs de rijweg. Onder aan het talud van de weg was een fietspad, maar dat slingerde op o zo speelse wijze tussen de flats door en je deed er daardoor tweemaal zo lang over.

‘Bel hem nog eens,’ zei ze.

Roy keek van dichtbij naar zijn mobiele telefoon. ‘Ik bel hem al de hele tijd. Ik snap het niet. Die gast weet dat ik iemand voor hem zoek.’

‘Hou dan een snorder aan.’

‘Dat heb je al tien keer gezegd. Kost vijf gulden. Heb jij zoveel geld? Ik niet. Ik heb niks.’

‘Je zei zostraks dat we van jouw geld elk een frietje konden eten. Wat kost een frietje? Meer dan twee piek. En dan nog mayonaise. Of ketchup. Zit je samen al gauw op vijf piek.’

Roy bleef staan en keek haar aan met een donkere blik. Ze keek terug met een even donkere blik. Ze kende hem nu een maand of drie en wist dat hij niet erg gevaarlijk was, vergeleken met de meesten. Achter hen klonk getoeter. Hij sprong snel van het asfalt. Het gras was op deze plaats niet gemaaid en kwam tot zijn knieën. Jenny was blijven staan en een auto scheerde toeterend langs haar. Ze hoorde het zuigende geluid waarmee Roy zijn schoenen uit de modder trok.

‘Shit! Shit! Shit! Wat doe ik hier?’

‘Je brengt me naar een vriend van je.’

‘Waarom eigenlijk?’

‘Omdat hij je wat geeft als je iemand brengt.’

‘Dacht je dat?’

‘Kunnen we hem de snorder niet laten betalen?’

..

Ze reden langzaam over de parkeerplaats bij winkelcentrum Ganzenhoef, dat er ’s avonds zo mogelijk nog armzaliger uitzag dan overdag. Jenny zag de bekende slijterij van Moses Agyapong, als altijd met planken voor de ramen; er werd twee of drie keer per week ingebroken, en Moses deed allang geen moeite meer om nieuwe ruiten in te zetten. Ernaast had je een avondwinkel, die net als de slijterij permanent belegerd werd. Verder was er nog een bibleshop. En een Indiase minimarket. En de wasserette van Mohinder Singh, een vriendelijke man met een tulband, een baard en een snor, waarvan de punten links en rechts met een zwierige krul omhoogwezen, net als de snor van Salvador Dalí. Singh was altijd traditioneel gekleed, in smetteloos wit, met een grote dolk opzij door zijn riem gestoken. Ten slotte had je er nog drie of vier leegstaande winkels.

Roy wees naar een auto onder een lantaarnpaal, op een uithoek van het parkeerterrein. ‘Daar stoppen,’ zei hij.

‘What are you talking, man?’ De chauffeur was een enorme Afrikaan, met een blockhead, een kapsel dat van boven vlak en rondom recht opgeschoren was.

‘Please stop next to the green car,’ zei Jenny.

De auto kwam onmiddellijk tot stilstand. De man draaide zich naar hen om, keek eerst Roy en toen Jenny aan. ‘I don’t drive to drugdeals. Pay me now. Then fuck off. Walk.’

‘Our money is in there,’ zei Jenny.

‘You got no money?’

‘We have plenty. In the green car.’

‘No money? I beat him, I fuck you, I beat him again. Company rules.’

‘That’s allright,’ zei Jenny.

De man lachte idioot hard. Het gonsde in haar oren.

Met een leerachtige gorillahand opende hij van binnenuit het achterportier voor Jenny. ‘You go and get the money. You don’t come back? He gets all. Two beatings, one fuck.’

Eenmaal buiten kon Jenny, ondanks de regen, niet nalaten op haar gemak om zich heen te kijken, alsof ze nog niet besloten had wat ze zou doen, of waar ze heen zou gaan. Ze geeuwde en rekte zich lang uit, de armen gestrekt naar opzij. Uit een ooghoek zag ze hoe de adem van Roy de zijruit besloeg, en daarachter, half zichtbaar, zijn benauwde gezicht.

..

Jenny zat achter in de groene bmw, Roy en een andere Surinamer voorin. Zijn naam wist ze niet, zijn bijnaam wel: Kleine. Vroeger had ze hem wel eens op de Zeedijk gezien. Hij was een dealertje geweest, een kennis van Ruud – iemand die ze meteen weer uit haar gedachten bande. De laatste jaren was Kleine afwezig geweest. Sinds een paar maanden opereerde hij hier in de Bijlmer, iets korter dan zij, allebei op een nieuwe plek. Je zag hem op dit parkeerterrein of hij reed stapvoets langs Fleerde of Gliphoeve, of een van de andere plaatsen waar junks bij elkaar kwamen. Ze had gehoord dat hij een flinke straf had uitgezeten. Geen wonder, als je zag hoe opvallend hij dealde. Zelf was ze nooit veroordeeld of zelfs maar aangehouden. Nergens voor. Niet voor in bezit hebben. Niet voor dealen. Niet voor inbraak. Niet voor verduistering – papa en mama hadden geen aangifte gedaan toen ze hun kostbaarheden had verpatst. Waarschijnlijk was ze de enige in de Bijlmer zonder strafblad.

Roy en Kleine spraken over mensen die Jenny niet kende. Na enige tijd liep een grote, blonde vrouw heupwiegend op de auto af en tikte op een van de zijramen. Jenny kende haar als Corrie, de vriendin van Roy. Kleine opende het raam. Het mens stak haar hoerenkop bijna helemaal de auto in.

‘Allemaal gezellig bij mekaar, schuilen?’

‘Wil je er gezellig bij?’ zei Jenny.

‘Roy weet best wat ik wil.’

‘Ik heb niks,’ zei hij. ‘Geen dope, geen geld.’

‘Zit je hier voor je lol bij Kleine?’

‘We hebben iets te bespreken.’

‘Zonder geld op zak?’

Roy keek naar Kleine, die een hand voor zijn gezicht hield en zijn nagels bestudeerde.

‘Kleine? Geef haar wat. Geef haar vijftig.’ Hij zei iets in het Sranan, een taal die Jenny redelijk verstond. Ze begreep dat Roy vijfhonderd wilde van wat Kleine haar, Jenny, voor de klus van vanavond had willen betalen, zodat Kleine per saldo niet armer werd.

Kleine wurmde twee biljetten van vijfentwintig uit een broekzak en gaf ze aan Corrie.

‘Dank... you!’ Ergens helemaal aan het eind van haar enorme benen wiegelde Corrie uitgelaten met haar kont.

‘Als die hoer haar kop ooit nog ’s intrekt,’ zei Jenny, ‘doe je dan het raam dicht? Het regent in.’

Om het getier van Corrie te dempen was Kleine gedwongen het raam te sluiten, iets wat Jenny had voorzien. Ze zag Corrie woedend heen en weer lopen. Net als de meeste junks was ze te dom om iets anders dan junk te zijn. Alles aan haar was dom: haar halfopen mond, haar bolle ogen, haar uitgezakte permanentje, haar blotebillengezicht. Ooit was ze getrouwd met een rijke Turk. Daarna met een gewone Turk. Nu was ze gezellig met Roy. Ze was figurante geweest in een oorlogsfilm. Ze schepte er nog altijd over op. Je moest alleen niet vragen welke rol ze had gespeeld. Moffenhoer.

‘Wanneer moet dat klusje gebeuren?’ vroeg Jenny.

‘Vanavond. Meteen, eigenlijk. Ik had iemand, maar die heeft me laten zitten. Daarom.’

‘Ga je me ook vertellen wat het inhoudt?’

‘Een ritje maken.’

‘Waarheen?’

‘Dover.’

‘O.’

‘Wat o?’

‘Ben jij dat?’

‘Ben ik wat?’

‘Die al die mensen naar Dover laat rijden?’

‘Weet jij daarvan?’

‘Ik ken iemand die al drie maanden in Frankrijk vastzit. En hij is niet de enige. Er zitten daar ontzettend veel junks vast.’

‘Mensen die het stom doen pakken ze, mensen die het slim doen pakken ze niet.’

Jenny dacht even na. ‘Ik wil hem opzoeken, als ik er toch ben, op de terugweg. Waar is die gevangenis?’

‘Weet ik veel? Denk je dat ik ze bloemetjes stuur?’ Kleine keek eerst omhoog, toen uit het raam. Hij bleef naar buiten kijken en zwijgen.

‘Dus ik rij met mensen naar Engeland?’

Kleine keek om. ‘Die mensen zitten op dit moment al ergens te wachten. Vandaar de haast.’

‘En wat betaalt het?’

Hij dacht even na. ‘Duizend in je handje, voor een enkel ritje. Morgen ben je weer terug.’

‘Uhhuh. Vijftienhonderd. Of laten we zeggen veertienhonderdvijftig. Vijftig voor Roy. Die hij al gekregen heeft. Word je er per saldo niet armer van. Toch?’

Ze zag Kleine naar Roy kijken. Die keek strak voor zich uit. In het Sranan zeiden ze niets, in het Nederlands ook niet.

‘Waarom maakt Roy dat ritje niet?’ vroeg ze.

‘Roy heeft al vaak gereden. Tien keer, minstens.’

‘Ik mag vijf jaar niet in Frankrijk komen,’ zei Roy.

‘Dus je bent gepakt?’

‘Tien keer ging het goed,’ zei Kleine.

‘Welke auto ga ik?’

‘Daar staat hij,’ zei Kleine, met een knikje naar links. Een eindje verder op de parkeerplaats stond een witte Volkswagen Polo, een klein driedeursmodelletje, minstens vijftien jaar oud.

‘Wanneer krijg ik mijn geld?’

‘Als die mensen op de boot van Calais naar Dover zijn krijg ik betaald. Anders niet. Dus jij krijgt je geld als je terugkomt. Eerst werken, dan loon. Net als iedereen.’

‘Weten jullie,’ vroeg ze, ‘wat de arbeiders in Rusland zeiden over het communisme?’

Geen antwoord. Niet van Roy, niet van Kleine.

‘Wij doen of we werken en zij doen of ze ons betalen.’ Weer geen reactie. Ze maakte het grapje zowat tegen iedereen. Bijna niemand vatte het. Ze vroeg zich al jaren af waarom niet. Moeilijk was het niet. Gebrek aan interesse? Nooit over die dingen nagedacht? Sommige mannen leken het niet eens te horen, zo weinig verwants zat er in hun hoofd. ‘Ik moet nu wel meteen vijftig hebben voor methadon. Anders haal ik het niet.’

‘Ik heb net mijn laatste vijftig aan Corrie gegeven.’

‘Vraag je het toch weer terug.’

Kleine bleef zitten. Waarschijnlijk vond hij het geen aantrekkelijk idee om Corrie, die kwaad op haar paardenpoten was weggestampt, de vijftig gulden afhandig te maken.

‘Of je laat haar de rit maken. Maar... lijkt me uitputtend, hoor, Corrie aan haar verstand brengen hoe je naar Engeland rijdt. Als je haar reet al in die Polo krijgt.’

‘Roy, kom me helpen.’ Kleine stapte uit. Roy zuchtte, sloeg met de handen op zijn knieën en stapte eveneens uit. Jenny hoorde Roy Corrie driemaal roepen.

..

Jenny reed in de Polo door de Van Woustraat, niet ver achter de groene bmw 316. Kleine was de Bijlmerdreef af gereden en had de Gooiseweg naar het centrum genomen. De Polo was een wrak. De koppeling slipte, de motor liep onregelmatig, bij tachtig begon de carrosserie te schudden en leek alle fut eruit. Het had vijf minuten geduurd voordat Kleine hem op de parkeerplaats bij Ganzenhoef gestart kreeg. Evengoed was het prettig om auto te rijden, vooral in haar eentje, om zich vrij te voelen. Ze had al een paar maal op het punt gestaan ergens rechtsaf te slaan, Kleine te laten stikken, naar Zandvoort te rijden, zich op te laten pikken in een strandtent en een nachtje door te drinken. De gedachte aan het geld had haar ervan weerhouden. Veertienhonderdvijftig piek. Voor duizend, twaalfhonderd kon ze een andere auto kopen. Een redelijke, geen wrak. De groene bmw sloeg linksaf de Albert Cuypstraat in, waar om deze tijd auto’s stonden in plaats van marktkramen. Hij reed de straat uit tot de Ferdinand Bol, af en toe stapvoets tussen manoeuvrerende vuilnisauto’s door. Hij parkeerde links in het laatste stuk, waar overdag op de hoek van de markt een kraam met bloemen stond. Jenny zette de Polo ernaast. Nog voor ze de sleutel kon omdraaien, sloeg de motor af. Ze had het koud. Onder het rijden was ze te gespannen geweest om te merken dat de verwarming het niet deed. Ze stapte uit.

Kleine stond met de rug naar haar toe en keek naar de verlichte McDonald’s aan de overkant van het kruispunt. ‘Wacht hier op me.’

‘Tot wanneer?’

‘Tot ik terug ben.’

‘Wanneer is dat?’

‘Hooguit tien minuten.’

‘Het is bijna kwart voor negen. Als je om negen uur niet terug bent, ben ik weg. Snappu?’

‘Vertrouwen, meisje. Vertrouwen.’

In de Ferdinand Bolstraat liepen hier en daar mensen. Ze zag Kleine oversteken en bij de McDonald’s naar binnen gaan.

Tegen haar verwachting in was hij binnen tien minuten terug. Naast hem liep een Indiër of Pakistaan, keurig in driedelig pak en gladgeschoren. Achter hen zag Jenny een groepje mensen: twee mannen met snorren, baarden en tulbanden, net als Mohinder Singh van de wasserette, maar gewoner gekleed, niet in het wit en zonder dolk. Achter de mannen liepen vier vrouwen in oosterse gewaden, van wie één een baby op de arm droeg; en helemaal achteraan kwam een slungel van een meisje, verreweg de langste van het stel, ook in zo’n gewaad en zich zichtbaar schamend. Ze leek een jaar of vijftien, zestien.

‘Dit is de chauffeur,’ zei Kleine tegen de Indiër of Pakistaan.

Ze had ook niet verwacht dat er namen zouden worden genoemd.

De man bekeek haar met een duidelijke afkeer en keerde zich toen naar Kleine. ‘Waarom geen man?’

‘Een vrouw valt minder op.’

‘So stupid... Een vrouw valt juist meer op.’

‘Ik had iemand anders voor vanavond maar die heeft me laten zitten. Vandaag de dag? Mensen komen hun afspraken niet meer na.’

‘Onbetrouwbare junks?’

‘Dat bedoel ik.’

‘Misschien dat ze wat meer zin zouden hebben als je ze zou betalen wat je had beloofd.’

‘Ik betaal iedereen.’

‘Ik hoor heel andere dingen.’

‘Van wie?’

‘Bijna elke dag komen er mensen bij de garage die zich beklagen, die mij om geld vragen.’

‘Hoe weten ze dat? Niemand weet van jouw garage.’

‘Goeie vraag.’ De Pakistaan bleef hem doordringend aankijken. Kleine haalde zijn schouders op.

Jenny telde met snelle vingerbewegingen het aantal mensen in het groepje. ‘Even een puntje. We zijn met zijn negenen, mij meegerekend. Wie gaan er in de Polo en wie gaan er lopen?’

‘Beetje inschikken,’ zei Kleine. ‘De baby en dat meisje kunnen wel bij iemand op schoot.’

‘En die twee kerels? Op het dak?’

‘Ze kunnen er best allemaal in,’ zei de Pakistaan. Hij zei iets tegen de twee mannen, die allebei verbaasd naar de Polo keken. Er volgde een verhit gesprek dat niet al te vriendelijk klonk. Jenny herkende het als Punjabi, al verstond ze er geen woord van. Steeds hoorde ze iets als tika-tika, tika-tika. Een van de sikhs hield zijn gestrekte wijsvinger tegen de neus van de Pakistaan. Ze liepen het portiek van een gesloten kledingwinkel in. Jenny zag de Pakistaan de ander een stapel bankbiljetten geven. De man telde het geld na, draaide zich om en liep weg, zonder nog om te kijken. Twee vrouwen volgden hem.

‘Nou kunnen ze er makkelijk allemaal in,’ zei Kleine.

..

Met een gangetje van zeventig, vijfenzeventig reed Jenny in de Polo Utrecht voorbij. Kleine reed opnieuw voorop, de Pakistaan zat bij hem in de auto. Ze vroeg zich af waarom de drie achterblijvers niet in de bmw hadden kunnen zitten, op de lege achterbank. Of waarom zij er vijf in de Polo had, terwijl het ding leeg al niet vooruit te branden was. Ze wist zeker dat haar passagiers illegalen waren. Onder de junks in de Bijlmer ging al een tijdje een gerucht dat mensen enorme bedragen betaalden om zich naar Engeland te laten smokkelen, dertig ruggen de man. Ze had het een paar keer gehoord, zonder het te geloven of niet te geloven, zoals met veel verhalen van junks. Misschien dat het voor een tiende deel waar was. Stel, ze betaalden drie ruggen de man. Dan leverde het ritje van vanavond iemand vijftien ruggen op. Als ze afging op de gesprekken tussen Kleine en Roy en de Pakistaan ging het avond aan avond door. Vijftien per avond was vierhonderdvijftig per maand. Bijna een half miljoen. Ze schudde haar hoofd. Dat was meer dan wat iemand met heroïne verdiende. En met veel minder risico. Ze had junks gesproken die met een auto vol illegalen waren gesnapt. Hadden vier maanden vastgezeten. Als het een auto vol dope was geweest? In Frankrijk? Acht jaar?

Anderhalf uur om bij Breda te komen. Niet dat ze de rit vervelend vond. En dan het vooruitzicht op geld. Voor het eerst in tijden durfde ze weer een beetje aan dingen te denken. Dingen als haar leven, om maar iets te noemen. Ze had nooit gespoten, zodat niemand haar levenswandel van haar armen kon aflezen. Tot vier maanden terug – toen ze van de Wallen naar de Bijlmer was uitgeweken – had ze altijd goed gegeten, zich goed verzorgd en was regelmatig gaan fitnessen in de kelder van een viersterrenhotel op de Prins Hendrikkade – over chic gesproken, allemaal spiegels en chroom en vooral: erg mooie badjassen. Als iemand naast haar in het vliegtuig naar Pisa of in de Thalys naar Parijs over werk was begonnen, had ze gezegd dat ze uitvoerend musicus was, op tournee. Het had tot leuke gesprekken geleid. Iedereen had het geloofd. Vermoeid, wat lijnen in het gezicht, goed gekleed, een vrouw van de wereld. Bij doorvragers was ze teruggevallen op haar zes jaar vioolles, van haar vijfde tot haar elfde. ‘The flight of the bumblebee’ speelde ze nog altijd uit het hoofd. Nee, mijn viool reist met het orkest mee. Bij toevallige gesprekjes, wie had het door? Isaac Stern? André Rieu? Maar die zaten niet bij RyanAir in de economyclass.

..

Bij de Belgische grens knipperde het lichtje van de bmw en ze volgde Kleine naar een tankstation. Ze zette de auto naast een benzinepomp. Het slungelige meisje tikte haar op de schouder.

‘Excuse. Toilet?’

Ze gebaarde het kind haar te volgen en liep met haar het verlichte gebouw in, tussen de stellingen met chocoladerepen, drop en andere troep door rechtstreeks het damestoilet in. Zittend op het deksel van de pot rookte Jenny de laatste restjes van haar voorraadje heroïne op in een sjekkie; geen goed idee om er grenzen mee te passeren, zelfs al ging het maar om een grammetje. Toen ze van het toilet kwam, stond het meisje haar gezicht te wassen. Ze keek Jenny via de spiegel aan, haalde haar neus op en glimlachte.

‘Smells like home.’

‘What is home?’

‘Afghanistan.’

‘Are you from Afghanistan?’

‘Yes.’

‘Really?’

‘From Kabul.’

‘Shit! Taliban?’

‘Yes.’

‘Deep shit?’

‘Very deep.’

‘I will bring you to England.’

‘Please.’

..

Buiten zag ze Kleine uit het grenswisselkantoor komen. Ze zei dat ze honger had en hij liep met haar mee naar een McDonald’s. Ze aten allebei een Big Mac en frietjes. Hij legde zwijgend drie bordeauxrode paspoorten naast haar beker cola. Ze keek de bovenste in. Het was inderdaad een Nederlands paspoort, op naam van ene Albertus Lodewijk Wijnen, geboren in Tiel. De foto was van de man die nu al bijna twee uur naast haar zat. Hij keek fier in de lens, compleet met baard, snor en tulband.

‘Hoe moet ik hem noemen, Ap of Loe?’

‘Je moet zorgen dat ze die namen uit het hoofd leren.’

‘Appie Wijnen uit Tiel, met z’n tulband. Wie trapt hier in? Komt er ooit wel eens iemand op deze manier Engeland binnen?’

‘Het gaat best vaak goed.’

‘Hoe vaak is “best vaak”? Een op de tien keer?’ Jenny dacht een moment na. ‘Misschien is het voor een Franse douaneman wel één pot nat: Mohinder Singh uit Tiel of Lodewijk Wijnen uit Kabul.’

‘Jij houdt de paspoorten bij je. Die van jezelf bovenop en bij de douane laat jij ze zien.’

De twee andere paspoorten waren van de twee vrouwen, eentje bleek ook in Tiel geboren, de andere in Veendam. Het waren hun foto’s, geen twijfel mogelijk. In elk van de paspoorten was een van de kinderen bijgeschreven. Ze hield er een opengevouwen voor Kleines gezicht.

‘Wat moet ik ermee?’

‘Je verstand gebruiken.’

‘Zeg het maar.’

‘Dat meisje zou van ’91 zijn? Zeven? Dat kind is bijna één meter negentig. Groter dan ik, een kop groter dan d’r moeder.’

‘Laat haar achterin zitten. Beetje onderuit, hoofddoekje om, wat bagage op schoot, diep in slaap. Niemand die het merkt.’

‘Dat kind past nauwelijks achterin, ze heeft de hele weg met haar knieën tussen de voorstoelen gezeten. Als ze zeven was kon je met haar in het circus optreden.’

‘Ik kan nu zo snel geen ander paspoort regelen.’

‘Controleren ze auto’s?’

‘Bijna nooit. Alleen papieren.’

‘Neem haar dan bij jou in de kofferbak.’

‘Ik ga niet mee. Jij gaat alleen met de Polo de boot op.’

‘Geef mij de bmw dan.’

‘Met iemand in de kofferbak is het mensensmokkel.’

‘En wat is het nu? Een tulband uit Tiel?’

‘Als het nu misgaat kun je zeggen dat het lifters zijn. Soms laten ze je dan wel lopen. Als er iemand achterin verborgen zit, hang je.’

‘Dat is mijn probleem. Geef me je sleutels nou maar.’

‘Die bmw is duurder dan wat ik aan dit grapje verdien. Probeer haar maar achter in de Polo te krijgen.’

..

Na ruim twee uur sukkelen door België kwamen ze bij de Franse grens. Je moest er vaart minderen, eerst tot zeventig, wat niet zo’n opgave was in de Polo, dan tot vijftig, dertig, tien, al was er niemand in zicht, waarschijnlijk alleen om te voorkomen dat je tegen een van de stoffige wachthuisjes reed. Ze bedacht dat geen van de Afghanen sinds Amsterdam had gesproken, ook niet met elkaar. Alles wat je hoorde was dat af en toe iemands nekwervels of vingers kraakten. De man naast haar keek recht voor zich uit, stijf van de spanning waarschijnlijk. Wel zag ze het meisje soms in de achteruitkijkspiegel naar haar glimlachen.

Bij Calais hield Kleine, die al die uren geduldig met zeventig voor haar had gereden, de richting van Calais-Aéroport aan. Na enige tijd zag ze borden met ferry. Op een grote parkeerplaats reed hij stapvoets tot bij de vertrekhal. Hij gebaarde haar daar te parkeren en reed zelf nog een eindje door tot bij wat andere auto’s. Ze zag Kleine en de Pakistaan naar de vertrekhal lopen en volgde hen. De Afghanen bleven in de Polo zitten. Ze hadden nog altijd niet gesproken.

In de vertrekhal gaf Kleine haar veertienhonderd franc en liep met haar naar de kassa’s. De Pakistaan bleef bij de deur staan. Het was bijna drie uur ’s nachts, de volgende ferry ging om vier uur, daarna ging er eentje om zes uur. En zo door. Bij het loket vroeg ze een retourtje voor een personenauto met vijf passagiers, iedereen minus het meisje. Ze was van plan het verschil tussen die veertienhonderd en de prijs van het ticket als voorschot in haar zak te steken, al was het maar dertig francs, maar blijkbaar kende Kleine de tarieven uit het hoofd, want er was geen wisselgeld. Wel kreeg ze een kaart waarop een grote ‘vijf’ was geschreven, met de instructie die aan de achteruitkijkspiegel te hangen – anders kwam ze de boot niet op – en hem ook daarna niet kwijt te raken anders ging het mis bij de Engelse douane.

‘We moeten tanken,’ zei ze, weer terug bij de auto.

‘Ik heb hem bij Breda nog volgegooid.’

‘Het lichtje brandt.’

‘Dat lichtje brandt altijd. Die auto gebruikt bijna niets. Je kunt op een tank makkelijk heen en weer van Nederland naar Dover.’

‘Met zes personen erin, de hele tijd plankgas en een slippende koppeling?’

Nog voor ze van de enorme parkeerplaats af waren, sloeg de Polo af. Noch Jenny, noch Kleine, noch de Pakistaan slaagde erin de auto te starten. Ook met startkabels lukte het niet. Kleine maakte de Polo met een sleepkabel aan de bmw vast en trok Jenny en de vijf Afghanen in de geruisloos rollende auto een kilometer of wat terug, naar waar ze een halfuur eerder het laatste benzinestation voorbij waren gereden. Ook na het tanken sloeg de Polo niet aan. Minutenlang gierde de startmotor. Kleine en de Pakistaan stonden aan Jenny’s kant naast de auto, hun handen trommelend op de deur. Juist toen de accu leeg raakte en de startmotor alleen nog wat zielige duwtjes gaf, sloeg de motor aan. Met veel gas geven trachtte Jenny de Polo niet te laten afslaan.

‘So stupid.’ De Pakistaan liep terug naar de bmw.

‘Op de boot laat je iedereen eruit,’ zei Kleine.

‘En dan?’

‘En dan niks. Je gaat ze niet achterna. Ze gaan in Dover zelf naar de douane. Ze vragen asiel aan en worden Engeland in gelaten. Klaar.’

‘Op het kaartje dat ik aan de spiegel moest hangen staat dat er vijf mensen in de auto zitten. Maar ik kom alleen in Engeland aan?’

‘Als ze erover beginnen, zeg je maar dat je lifters bij je had. Ze praten een uurtje met je en laten je daarna gaan.’

‘Is de Engelse douane meteen na de boot?’

‘Het is net als hier. Eerst een eindje door niemandsland rijden.’

‘Het gaat dus eigenlijk alleen om deze douane.’

Kleine knikte. ‘Ik blijf ergens staan kijken.’

‘Ik wil wel je mobiele nummer, voor als er wat misgaat.’

Hij gaf het haar. ‘Als het bij de Franse douane met de papieren misgaat, geef je flink gas en rijd je naar rechts. Er staat daar een slagboom open en zo kom je terug op de weg naar Calais. Op die manier ben je alleen de paspoorten kwijt.’

Jenny liet de slippende koppeling opkomen. Er gebeurde weinig. ‘Flink gas geven?’

..

Ze volgde Kleine de zes kilometer terug naar de ferry. Deze keer reed hij de vertrekhal voorbij en ze zag in de verte de veerboten liggen, een aantal naast elkaar. Ondanks de afstand leken ze met hun verlichte muilen in het donker monsterlijk groot. Kleine reed naar rechts, parkeerde ergens langs de weg en gebaarde dat ze moest inhalen en doorrijden.

Een eindje verder stopte ze naast een donkere loods, een paar honderd meter voor de douane. Bij het interieurlampje toonde ze het paspoort aan het meisje. Ze begreep de fout. Ze bleek in ’83 geboren. Het paspoort werd door de moeder bekeken, daarna door de vader. Er ontstond een gesprek. Weer hoorde Jenny een aantal maal ‘tika-tika, tika-tika’.

‘What we do?’ vroeg het meisje.

Jenny tikte op de schouder van de man naast haar, wees naar zijn voet en maakte hem met gebaren duidelijk dat hij flink moest blijven gas geven, zodat de motor niet zou afslaan. Ze stapte uit en maande het meisje haar te volgen. Ze opende de achterklep. De bagageruimte voelde in het duister nauwelijks groot genoeg voor een weekendtas. ‘You are skinny, aren’t you?’

‘Pardon?’

‘Hop in.’

‘In there?’

‘Yes.’

Na enig draaien en manoeuvreren bleek het meisje er ruggelings in de breedte in te passen; haar achterhoofd drukte tegen een van de wielkasten, haar magere achterste tegen de andere wielkast, haar benen trok ze op, zodat haar knieën bijna haar neus raakten.

‘Only a few minutes.’

‘It is allright.’

De gesloten klep sloot de bagageruimte af. Jenny was tevreden dat ze de Polo gehouden had; met vier volwassenen en een baby zat het wagentje mudjevol, geen mens zou bedenken dat achterin nog iemand verstopt zat.

Een zwarte douaneman nam de paspoorten aan, bestudeerde ze enige tijd en gaf Jenny tot haar verbazing zonder commentaar het stapeltje retour. Tijdens het wachten was de motor afgeslagen. De accu was tijdens het korte ritje nauwelijks opgeladen en het lukte Jenny niet te starten. Omdat ze de doorgang blokkeerde werd er een paar keer getoeterd, en verscheen de douaneman weer aan het raampje.

‘Difficultées?’

Ze schonk hem haar verleidelijkste glimlach, het resultaat van twintig jaar oefening. ‘On est pressés, là bas?’

Hij begon een praatje, rustig en vriendelijk, waarschijnlijk om te laten merken dat de rij wachtenden hem koud liet. Hij zei dat ze erg goed Frans sprak. Ze zei dat haar vrienden de auto gingen duwen. Erg hard zei ze tegen de man naast haar: ‘Duwen, kerel. De vrouwen ook. De baby kan in de auto blijven.’ Terwijl ze luid en duidelijk Nederlands bleef praten, reikte ze langs hem naar het portier, opende het, duwde de verbaasde man naar buiten, trok de rugleuning naar voren en maande ook de vrouwen tot uitstappen. Omdat de douaneman met de handen tegen de achterklep gereedstond, snapte de man wat er van hem werd verwacht. De Polo begon te rollen. Na twee schokkerige pogingen sloeg de motor aan. Jenny stak haar hoofd naar buiten en zwaaide naar de douaneman.

‘Bon change en Angleterre,’ zei hij.

Veel geluk in Engeland? Ze vroeg zich af of hij het doorhad.

De vrouwen stapten snel in. De man liet zich buiten adem in de passagiersstoel neervallen. Zweetdruppels liepen langs zijn slapen onder de tulband vandaan, en over zijn voorhoofd. Hij vouwde de handen ineen, keek omhoog en zei: ‘God have mercy.’