Registreer dit e-book!

Van Duuren Media biedt haar lezers een unieke service. Op de website www.vanduurenmedia.nl kun je dit e-book kosteloos registreren. Als klant van Van Duuren Media ontvang je regelmatig een nieuwsbrief, hoor je als eerste over speciale aanbiedingen en aanvullende downloads en krijg je gratis toegang tot de streaming versie van dit e-book op Yindo - handig als je je e-reader een keer vergeten hebt op te laden!

Registratiecode van deze titel: NDS-7346-9

Registreer je vandaag nog en sluit je aan bij de snel groeiende lezerscommunity van Van Duuren Media.

Om te registreren:

Ga naar www.vanduurenmedia.nl

Klik op Registreer!

Volg ons op de sociale media

Van Duuren Media biedt haar lezers aanvullende service en fora via verschillende socialemediakanalen. Je vindt ons op Twitter, Facebook en LinkedIn:

twitter-fp[1] | Op Twitter: volg ons via @VanDuurenMedia
facebook-fp[1] | Op Facebook: www.facebook.com/vanduurenmedia
linkedin-fp[1] | Op LinkedIn: www.linkedin.com/company/van-duuren-media

Ontdek de serie Ontdek snel

Ontdek snel: beknopte e-books die je snel op de hoogte brengen

De Ontdek snel-titels lichten de lezer snel in over uiteenlopende interessante onderwerpen in: 30, 60 en 90 minuten. De toegankelijke e-books geschreven door experts zijn ideaal voor digitaal snel (her)lezen: door een strakke opbouw, korte zinnen en alinea’s, een to-the-point-schrijfstijl en veel duidelijk kopjes. Lees jezelf grondig in over belangrijke onderwerpen voor maar: €4,99, €5,99 en €6,99.

De e-books kunnen gelezen worden op e-readers, tablets, smartphones en computers.

Ontdek snel:

Management

Pinterest voor zakelijk gebruik in 30 minuten

Facebook voor ondernemers in 90 minuten

LinkedIn, zet het in! in 60 minuten

Netwerken met rendement in 60 minuten

Start je webwinkel in 30 minuten

Solliciteren voor starters in 90 minuten

Informatica

Bescherming tegen cybercrime in 60 minuten

Leuke en leerzame apps voor kinderen in 90 minuten

Tips voor Mac OS X Mavericks in 90 minuten

Tips voor Mac OS X Mountain Lion in 90 minuten

Premiere PRO CS6/CC in 90 minuten

Premiere PRO CS6 in 60 minuten

Gezondheidsapps in 90 minuten

De Surface-tablet in 60 minuten

Windows 8 in 90 minuten

Koken

Culikruiden in 90 minuten

Kruidje roer mij in 90 minuten

Eten uit de natuur in 60 minuten

Zelf likeur maken in 30 minuten

Fotografie

Reisfotografie in 90 minuten

Macrofotografie in 90 minuten

Overig

Mindmappen in 60 minuten

Bespaartips in 60 minuten

Het nieuwe koningshuis in 60 minuten

Haaruitval bij mannen in 30 minuten

Haarproblemen voor vrouwen in 30 minuten

Voorwoord

Beveiliging op internet wordt een steeds belangrijker thema voor mensen. Identiteitsdiefstal begint langzaam maar zeker een tastbaar probleem te worden: we horen steeds vaker dat persoonsgegevens worden gestolen, overheden onschuldige burgers blijken te bespioneren, criminelen miljoenen verdienen en dat de benodigde apparatuur of software toch niet zo betrouwbaar is als gedacht. Ondertussen is de informatiemaatschappij een gegeven, zijn social media een realiteit en speelt de cloud voor veel mensen een belangrijke rol in het dagelijks leven.

In dit boek helpen we je om je beter te wapenen tegen het gevaar dat van alle kanten lijkt te komen. Dat doen we niet alleen met praktische tips over welke tools nuttig zijn, maar ook met de nodige uitleg over beveiliging. Uiteindelijk moet je zelf nadenken over wat jij wel en niet wilt. Als je de belangrijkste mechanismen begrijpt, maak je vanzelf de keuzes die het best bij je passen. Niets is zwart-wit in beveiliging. Eigenlijk zijn we continu bezig met het maken van afwegingen tussen verschillende belangen. Dit boek helpt je daarbij. Het is geen kant-en-klare handleiding hoe tools werken. Daarvoor is de industrie te vluchtig en zijn er te veel verschillende apparaten. We helpen je de juiste richting te zoeken en zelf aan de slag te gaan. Beveiliging is namelijk nooit af.

Brenno de Winter, april 2014

1. Kies het risico

In de informatiemaatschappij waarin we leven, zijn onze gegevens geld waard. Dat begrijpen niet alleen bedrijven, maar ook criminelen en overheden. Daarom loont het aanvallen van onze systemen. Het vertrouwen op alleen leveranciers van software en hardware is niet langer goed genoeg, omdat niemand alomvattende bescherming kan bieden. We moeten ons dus bewust zijn van de risico’s en daar maatregelen bij bedenken. Maar hoe brengen we de risico’s in kaart en hoe werken beveiligingsmechanismen eigenlijk? In dit hoofdstuk staan we bij die vragen stil.

In dit hoofdstuk ontdek je:

Hoe jouw informatie waarde heeft.

Welke verschillende risico’s er zijn.

Hoe beveiligingsmechanismen werken.

Jij bent goud waard

In discussies over beveiliging klinkt vaak het argument dat mensen niet in jouw informatie geïnteresseerd zullen zijn. Maar het tegendeel is het geval: jij bent goud waard voor anderen. Facebook toont met de koop van Whatsapp, voor 19 miljard dollar, wat jouw contactenlijst en privéberichtjes waard zijn: 42 dollar per persoon. Voor een paar berichtjes, een contactenlijst en een gebruikerspatroon lijkt dat best veel geld. Maar netwerkinformatie is heel interessant voor bedrijven als Facebook. Sommige bedrijven zullen er grof geld voor over hebben om gedetailleerde informatie over jou te hebben. Dat is bijvoorbeeld het geval net voordat je een levensverzekering, hypotheek of andere belangrijke diensten afneemt.

Als informatie wordt aangevuld met andere gegevens, zijn de klantprofielen nog veel meer geld waard. Daarom heeft Albert Heijn tot twee maal toe een Bonuskaart geïntroduceerd. Want hoe nauwkeuriger jouw profiel is, hoe slimmer ze je kunnen verleiden vaker in de winkel te komen. In de onderwereld is dat mechanisme ook goed te zien. Voor minder dan een euro is een werkend creditcardnummer te koop, maar als er meer gegevens beschikbaar zijn en het gebruik eenvoudiger wordt, kan de prijs oplopen tot vele tientallen euro’s. Met die informatie kan namelijk serieus geld worden uitgegeven en is oplichting effectiever. In een informatiesamenleving is jouw informatie gewoon goud waard!

Currence, het bedrijf dat het pinnen in Nederland regelt, wilde jouw gegevens gaan verkopen aan winkeliers. Zo valt er inzicht te krijgen in jouw koopgedrag en wordt duidelijk wanneer jij elders je geld uitgeeft. In een concurrerende wereld wil een winkel daar graag voor betalen. Aanleiding was dat het pinnen steeds goedkoper moet om de concurrentie het hoofd te bieden. Van die plannen werd afgezien toen klanten massaal boos reageerden.

En zelfs als jij als persoon niet interessant zou zijn, dan is jouw informatie het wel. Een mobieletelefoonprovider weet exact waar jij bent. Aangezien ze dat van heel veel klanten kunnen nagaan, weten ze ook precies waar het druk is. Er zijn al routeplanners die het aantal mobiele telefoons op een weg gebruiken om te voorspellen waar de files ontstaan. Voor die dienstverlening willen klanten dan weer betalen. Zo koop je indirect wat eigen informatie terug!

Bij phishing websites, die je verleiden om allerlei persoonlijke gegevens in te vullen, is de business lucratief. Niet alleen geven onoplettende mensen allerlei nuttige informatie door, ook surfen ze op kwaadaardige websites, die kinderlijk eenvoudig je computer of mobiel vullen met bedenkelijke software. Op die manier is zelfs ná een bezoek de computer nog te misbruiken en kunnen documenten worden gestolen. Er zijn bedrijven die voor banken dit soort oplichterswebsites monitoren en proberen ze te stoppen. Dat lukt soms al binnen enkele uren, maar volgens experts zijn er dan met de oplichterstrucs al tonnen verdiend. Dus het stelen van e-mailadressen lijkt onschuldig, maar als een piepklein percentage in een oplichtersmail trapt, loont dit voor de criminelen enorm.

En sinds de onthullingen van Edward Snowden weten we dat inlichtingendiensten 52 miljard dollar per jaar verstoken. Voor slechts een fractie van dat bedrag worden clouddiensten van Facebook, Google, Microsoft en Apple gemonitord of afgetapt. Massale taps op internet lijken naast het afvangen van zakelijk verkeer ook op persoonlijke gegevens te zijn gericht. Slechts een fractie is vanuit terreurbestrijding te verklaren. Want Angela Merkel en de paus luister je om die reden niet af. Onze informatie is gewoon keihard geld waard ten behoeve van economische spionage en een vorm van controle. Bedrijven, criminelen en overheden hebben dus interesse in jouw informatie, want jij bent voor hen goud waard!

Beveiliging is een economie

Beveiliging is een economisch probleem. We horen vaak dat 100 procent beveiliging niet bestaat. Dat is waar, maar het dient ook vaak als dooddoener. Vaak is de bedoeling om falen daarmee goed te praten. Maar het klopt wel dat je nooit ieder risico kunt uitsluiten. Er moet altijd een balans worden gevonden tussen risico en maatregelen. Ook kan het nemen van een maatregel andere beveiligingsrisico’s introduceren. Het maken van back-ups helpt bijvoorbeeld tegen verlies van gegevens, maar brengt ook meteen risico’s met zich mee. Wie bijvoorbeeld een harde schijf goed versleutelt, loopt het risico dat de data nooit meer toegankelijk is als het wachtwoord wordt vergeten.

Op het moment dat iets waarde heeft en we die waarde beseffen, gaan we onze bezittingen beter beschermen. Bewustzijn van de waarde helpt de beveiliging vooruit. Daarbij gaat het niet alleen om een economische waarde, maar bijvoorbeeld ook om een emotionele waarde. Precies dat mechanisme helpt niet bij informatiebeveiliging, omdat het vaak lastig is voor te stellen dat de informatie iets waard is.

Organisaties werken volgens de economie

Dat het voornaamste aspect van beveiliging economie is, maakt het ook een belangrijk stuurmiddel. Bij veel banken in de Verenigde Staten is internetbankieren met weinig meer dan gebruikersnaam en wachtwoord beveiligd. De aansprakelijkheid is zo geregeld dat deze bijna altijd bij de klant ligt. Voor een bank is er dan ook weinig aanleiding om veel aan beveiliging te doen. In Nederland ligt een groot deel van de verantwoordelijkheid bij de banken, waardoor zij ook financieel risico lopen. Daardoor loont het daadwerkelijk energie te steken in de beveiliging van de toegang tot het systeem. Nu de houding van de banken meer en meer verandert en jij ook risico gaat lopen, willen de banken jouw gedrag beïnvloeden.

Een ander voorbeeld is wetgeving die bedrijven verplicht om melding te maken wanneer er persoonsgegevens zijn gelekt. Door de aandacht en de vrees voor reputatieschade worden bedrijven voorzichtiger, en zal er sneller worden besloten geld te investeren in beveiliging. De economie dwingt dan tot actie, omdat reputatie ook een waarde vertegenwoordigt. In de Verenigde Staten werd wetgeving geïntroduceerd om beursgenoteerde bedrijven te verplichten de administratie op orde te hebben. Verantwoordelijken riskeren celstraf. Dat stukje economie is voor de organisaties reden genoeg om fors te investeren in een accurate administratie en het strikt hanteren van regels.

Bedenk dat organisaties altijd hun eigen economie voorop hebben staan. Het beschermen van jouw gegevens is alleen interessant omdat het alternatief slechter is: weglopende klanten of problemen met de wetgever. Wees realistisch en bedenk dat altijd slechts het minimale aan beveiliging zal worden gedaan. Is een dienst gratis, dan moet de economie anders worden gevoed. Dat kan zijn via advertenties, het doorverkopen van gegevens of het voorzien in een behoefte zoals het nastreven van een maatschappelijk doel. Denk daarom altijd na welke diensten je gebruikt en wat de (privacy)voorwaarden zijn. Statements als ‘wij houden ons aan de Wet bescherming persoonsgegevens’ zijn dooddoeners. Iedereen hoort zich aan de wet te houden!

Aanvallers hacken economisch bewust

Ook criminelen hebben bij het hacken economische bedoelingen. Natuurlijk kunnen bepaalde mensen een bewust doelwit van aanvallers zijn, maar in veel gevallen gaat het gewoon om het stelen van waarde. Of je nou Jan, Piet of Klaas heet, maakt dan niet zo veel uit. Het gaat erom om met zo min mogelijk moeite zo veel mogelijk geld te verdienen. Als een crimineel dus iets wil bereiken, zal deze voor de weg van de minste weerstand kiezen. Door jezelf te beveiligen tot een niveau dat net iets beter is dan dat van andere mensen, nodig je criminelen uit jou met rust te laten.

Zie het als twee appartementen naast elkaar met beide een schitterende stereo, televisie en dure juwelen die voor inbrekers zichtbaar zijn. Het eerste appartement heeft een alarminstallatie, strips op de deuren en goede sloten. Het andere heeft al die maatregelen niet. Waar denk je dat een dief zal inbreken? Mocht je het doelwit van een gerichte aanval zijn (dus iemand moet per se jou hebben), dan helpt beveiliging wel iets, maar deze zal uiteindelijk tekort schieten. De economie is dan immers een andere: ze moeten jou hebben. Voor de meeste criminaliteit geldt dat gelukkig niet.

Uit de documenten van Edward Snowden – over het inbreuk maken op privacy door de Amerikaanse National Security Agency – wordt duidelijk dat massaal spioneren relatief goedkoop is. Het is haalbaar gebleken om een profiel van zo’n beetje iedere wereldburger te maken. Daarbij kunnen ook de inhoud van berichten en zelfs telefoongesprekken goed bewaard worden. Op zich is dat geen vreemd verschijnsel als je beseft dat diensten voor video en foto’s uit de advertentie-inkomsten enorme hoeveelheden data kunnen genereren en opslaan. Wie zich beter beveiligt en meer communicatie afschermt, zal vanzelf buiten de standaard spionage gaan vallen. Als de Amerikanen dan iets over je willen weten, moeten ze gerichte en dus duurdere aanvallen gaan uitvoeren. Daarmee loont massale spionage niet meer. Beveiligen helpt dus om risico’s te verkleinen, maar zal nooit alles oplossen.

Economische keuzes maken

Natuurlijk kunnen we onszelf klakkeloos gaan beveiligen, maar dat is niet doelgericht. Een economische regel waar we rekening mee moeten houden, is dat geld en menskracht eindig zijn. Dus te veel geld uitgeven aan een zinloze maatregel hoeft ons nog niet veiliger te maken. De vraag is dus wat je echt niet wilt laten gebeuren en welke risico’s voor jou onwenselijk, maar geaccepteerd zijn. Wat dat betreft verschilt dit niet zo gek veel van het gewone leven. Daar accepteren we dat we een dodelijk ongeval kunnen krijgen als we op een fiets, in een auto of in een vliegtuig stappen. Toch is dat niet het uitgangspunt en nemen we bepaalde maatregelen om de risico’s te beperken. Je zou ook voor de digitale wereld dit soort keuzes moeten maken.

Dat klinkt heel eenvoudig, maar is het niet altijd. Juist in de internetwereld is veel onvoorspelbaar. Dat werd pijnlijk duidelijk toen Facebook Whatsapp besloot over te nemen. Mensen kiezen soms om geen Facebook te hebben, of het alleen voor algemene zaken te gebruiken. Whatsapp is voor velen persoonlijker en daarom niet te vergelijken met Facebook. Dus een overname betekent dat informatie in handen komt van een club waarvan je eerder vond dat de informatie daar juist niet thuishoort. Hoe goed je ook kiest, uiteindelijk blijven er restrisico’s. Vanuit de economie bekeken kun je niet eens verontwaardigd zijn vanwege Whatsapp. Zij hebben ons nooit beloofd niet te worden overgenomen – en dat een oprichter miljarden aanpakt, mag je hem niet verwijten. Aan de andere kant was dit heel moeilijk te voorspellen.

Een probleem daarbij is ook nog dat organisaties bij voorkeur niet te open over hun plannen zijn. Wanneer een bedrijf zou laten weten dat iedere click die je met een webbrowser doet in de gaten wordt gehouden, voelen we ons ongemakkelijk. Niemand wil continu bespied worden. Facebook was ongelukkig met de onthulling dat zelfs tekst die wordt getypt maar niet wordt geplaatst toch door het bedrijf wordt bewaard. De Amerikaanse overheid reageerde furieus op de onthullingen van Snowden, omdat opeens duidelijk was hoe gedetailleerd onschuldige mensen werden geobserveerd, hoe diep wordt ingebroken op systemen van universiteiten, bedrijven en andere overheden, hoe delegaties bij topoverleg in de gaten worden gehouden en hoe bondgenoten tegen afspraken in worden bespioneerd. Uit onderzoek blijkt dat mensen minder genegen zijn persoonlijke informatie achter te laten als ze nadrukkelijk op privacy worden gewezen. Er is dus een belang om niet te open te zijn.

Toch is het de truc om de economie van beveiliging te begrijpen. Wie heeft welke belangen en hoe krijgen die vorm? Welke belangen heb jij? Pas als je dat een beetje door hebt, kun je echt keuzes maken. Ook helpt het om zin van onzin te scheiden. Als iemand roept dat iets voor ‘u en onze veiligheid’ is, moet duidelijk zijn dat het altijd voor de veiligheid van de ander is en pas als de belangen gelijk zijn ook voor jouw veiligheid. De informatie die een dienst verzamelt, is serieus geld waard.

Risico’s inschatten

Om ons in een digitale wereld te beveiligen tegen risico’s, moeten we eerst op een rijtje zetten wat die risico’s zijn.

Bronnen van risico

Voor iedere persoon kunnen de bronnen van risico anders zijn, maar er zijn wel een paar hoofdgroepen te ontdekken, die breed worden gedragen maar niet altijd voor iedereen zullen gelden:

Criminaliteit. Net als in de fysieke wereld zijn er op internet veel criminelen te vinden. Zij kunnen veilig op afstand proberen informatie te stelen of misbruik van systemen te maken. Zij willen daarvoor toegang tot je computer, je mobiel en je persoonlijke gegevens. Op die apparaten staat vaak een schat aan informatie. Zoals ooit een rechercheur uit Los Angeles tegen mij zei na zijn omscholing van drugsbestrijding naar de aanpak van onlinecriminaliteit: “Ja, voor criminelen is het web interessant. De straffen zijn lager, de pakkans is kleiner, bij het plegen van criminaliteit is de kans dat je om het leven komt veel kleiner en de opbrengsten zijn veel hoger.”

Spionage. Er zijn verschillende soorten spionage die op internet veel voorkomen:

Economische spionage. Naast persoonlijke informatie hebben veel mensen ook zakelijke gegevens digitaal. Afhankelijk van hun baan gaat het om dingen die nog worden ontwikkeld, omzetgegevens, prijsinformatie, klantgegevens, enzovoort. Al in 1992 stelde een klokkenluider dat de CIA 40 procent van het budget uitgeeft aan economische spionage. Ook Rusland, China en andere landen doen dat. Daarnaast is het een gegeven dat veel grotere bedrijven hun eigen inlichtingenafdeling hebben. In hoeverre die zich aan de wet houden, is niet bekend.

Persoonlijke spionage. Vaak blijkt een ex, jaloerse partner, stalker of vriend een bekende te bespioneren. De persoonlijke behoefte aan informatie of de wens van controle kan een aanleiding zijn om meer te weten te komen van een bekende.

Overheidsspionage. Sommige overheden bespioneren mensen uit economisch motief of om controle over mensen te hebben. Dat kan zijn om een regime in het zadel te houden, maar ook om een dossier achter de hand te hebben op het moment dat zoiets goed uitkomt. Niemand weet hoe het leven loopt en het bijhouden van een dossier is dan mogelijk nuttig voor de toekomst. Bedenk bij deze vorm van spionage dat de budgetten van sommige overheden groot zijn en dat er toegang is via achterdeurtjes of zwakheden. Bescherming tegen gerichte overheidsaanvallen vallen buiten het bestek van dit boek. Met de huidige kennis valt niet zomaar te beschermen tegen aanvallen waarbij iemand het specifieke doelwit van een actie is.

Bedrijven. De klantinformatie van bedrijven is – zoals al gezegd – goud waard. Niet alleen om klanten beter te bedienen, maar ook om op andere manieren geld te verdienen. Hoe meer informatie bekend is over jouw gedrag, hoe beter bedrijven in staat zijn je te verleiden tot extra aankopen. Dat is niet noodzakelijkerwijs slecht, maar wel iets wat je moet willen.

Er zijn dus veel verschillende groepen risico’s, die allemaal hun eigen kenmerken hebben. Als je maatregelen neemt, is het goed om te bedenken waar je je tegen beveiligt. Want iets kan prima helpen tegen spionage, maar criminelen niet buiten de deur houden, of juist het omgekeerde.

Soorten risico’s

Afgezien van de bronnen van risico moeten we ook kijken naar verschillende soorten risico’s. In de beveiliging gelden meestal drie vormen:

Beschikbaarheid. Niemand heeft iets aan informatie als hij er niet bij kan komen. Gegevens moeten beschikbaar zijn op het moment dat je dat wilt. Soms is dat urgent. Bijvoorbeeld bij het verkopen van aandelen op een bepaalde koers moet het systeem wel toegankelijk zijn. Levensreddende medische informatie moet in noodsituaties wel te benaderen zijn. Soms is dat ook minder urgent. Het betalen van een rekening is meestal een uur of een dag later nog altijd mogelijk. Maar in alle gevallen wil je vroeg of laat toch bij de informatie kunnen komen.

Integriteit. Informatie is alleen nuttig op het moment dat ze correct is. Dus gegevens moeten – zoals dat in vaktermen heet – integer zijn. Als een bank bij internetbankieren foute saldo-informatie zal laten zien, is het met vertrouwen snel gedaan. Er moet dus niet zomaar te rommelen zijn met gegevens. Dat kan zijn door informatie te veranderen, te wissen of toe te voegen. De correctheid van gegevens is belangrijk. Het is vervelend of schadelijk als een bestelling door onbevoegden wordt gewist, iemand iets op jouw naam bestelt of onder jouw naam iets twittert.

Vertrouwelijkheid. Informatie is niet altijd voor jan en alleman bestemd. Er zijn verschillende gradaties van vertrouwelijkheid. Sommige gegevens mogen best openbaar zijn, sommige zijn alleen bedoeld voor vrienden of juist familie, sommige alleen voor een werkgever of een geliefde. Deze vorm van risico-inschatting is ook wat het meest in het oog springt. Als vanwege een grote hack bij een dienstverlener gegevens uitlekken, is ook meteen het vertrouwen geschonden.

De risico’s inzichtelijk bij een hack

Dat het moeilijk is om in te schatten hoe gevoelig informatie kan zijn, werd duidelijk toen telecombedrijf KPN werd gehackt. In de week dat de hack publiekelijk bekend werd, kwamen er enkele e-mailadressen op internet beschikbaar. Daarbij suggereerde een hacker dat ze bij KPN werden buitgemaakt. Het bedrijf koos het zekere voor het onzekere en besloot de maildienstverlening volledig te stoppen. Daarmee was er geen beschikbaarheid. Voor de meeste mensen was dat ongemakkelijk, maar geen echt probleem. Maar sommige mensen konden hun kaartje voor een concert bijvoorbeeld niet uitprinten. Het bedrijf voorkwam daarmee wel dat er misbruik werd gemaakt van de mailboxen van klanten en daarmee dat vertrouwelijkheid (verder) werd geschonden.

In die tijd deed ik ook onderzoek naar deze en andere hacks. Op basis van tips kon ik vaststellen dat de lijst op internet helemaal niet van KPN afkomstig was, maar van internetwinkel Baby-Dump. Dat bedrijf bleek eerder te zijn gehackt en dat was niet duidelijk omdat de tip vaag was. Bij het controleren van de echtheid van gegevens had ik een aantal mensen opgebeld. Toen het om KPN leek te gaan, reageerden mensen kalm en berustend. Maar toen de zaken anders bleken te liggen, belde ik die mensen terug om te checken of zij klant van de internetwinkel waren. Mensen reageerden toen geprikkeld, omdat het nu niet meer om henzelf ging, maar ook om hun kind. Toen ik tegen iemand zei dat het mij was opgevallen dat ik bij alle mensen baby’s op de achtergrond hoorde, gaf deze persoon aan het opeens wel eng te vinden. Exact dezelfde informatie was nu veel gevoeliger geworden.

Het maakt dan ook veel uit in welke context informatie vertrouwelijk moet blijven. De hacker had immers eerst aan KPN gezeten en nu gevoelsmatig aan hun kind. Dat komt veel dichterbij en is een hele tastbare emotie. Bij het inschatten van risico’s moet je dan ook niet alleen heel zakelijk kijken, want zo werken wij mensen nu eenmaal niet. Beveiliging gaat niet alleen om aantoonbaar veilig zijn, maar daarnaast ook om het vertrouwd voelen. Het lastige daarbij is dat het je veilig voelen ook nog eens door de feiten ondersteund moet worden.

Informatie classificeren

De verschillende invalshoeken voor informatiebeveiliging maken zaken tegenstrijdig. De beschikbaarheid van informatie kan een goede reden zijn om gebruik te maken van de cloud, zodat gegevens op verschillende apparaten op allerlei plekken te benaderen zijn. Maar meerdere apparaten kunnen wel een risico opleveren, omdat de vertrouwelijkheid dan meer onder druk kan komen te staan. Er bestaat kwaadaardige software die informatie toegankelijk maakt voor onbevoegden. Ook bestaat er zogeheten ransomware, die bestanden versleutelt en vervolgens geld vraagt voor het weer toegankelijk maken. Die vorm van criminaliteit wordt effectiever als bestanden ook nog eens automatisch via de cloud worden uitgewisseld.

We moeten dus goed nadenken over de eisen die we stellen aan de vertrouwelijkheid van de verschillende soorten informatie. In vaktermen heet dat ‘classificatie van gegevens’. Dat onderwerp is ook meteen een van de moeilijkste onderdelen. We hebben namelijk steeds meer gegevens. Om het nog lastiger te maken veranderen onze wensen. Gegevens over een zwangerschap zijn duidelijk vertrouwelijk op het moment dat de aanstaande ouders eerst nog mensen willen informeren. Maar daarna is de gevoeligheid minder. Na verloop van tijd valt een zwangerschap ook te zien aan vrouwen, en is de vertrouwelijkheid nog verder afgenomen.

Voor andere typen gegevens geldt dat niet. Een pincode bij een bankpas is vertrouwelijk en hoort dat doorgaans ook te blijven. Classificeren is een proces dat eigenlijk nooit af is. En op internet geldt een ijzeren regel: wat eenmaal openbaar is, zal in principe nooit meer verdwijnen! Je kunt onmogelijk alles volgens ingewikkelde schema’s gaan classificeren. Maar er is wel een eenvoudige vuistregel. Vraag jezelf altijd even af: wie mag dit allemaal van mij weten? Alleen daarmee werp je al een drempel op om zomaar alles online te zetten of in iedere applicatie te proppen.

Om een eerste inzicht te krijgen in wat belangrijk voor je is: maak een lijstje met risico’s waartegen je je wilt wapenen – en waar je je dan precies tegen wilt wapenen – en ga dan verder. Zo’n lijst is natuurlijk nooit af, want inzichten veranderen doorlopend.

De belangrijkste ontdekkingen uit dit hoofdstuk

De informatie die je hebt is geld waard.

Wees je bewust van risico’s en waarde, want zonder bewustzijn zul je niet de behoefte hebben om je tijdig te beveiligen.

Bij alles rond beveiliging spelen economische belangen een rol. De truc is die economie te doorgronden.

De economie betekent ook dat je niet alles kunt doen om je te beschermen; tijd en geld zijn namelijk eindig. Er moeten keuzes worden gemaakt.

In de informatiebeveiliging zijn de belangrijkste categorieën van mogelijke risico’s: de beschikbaarheid van informatie, de integriteit (de correctheid) en de vertrouwelijkheid.

Sta er altijd bij stil dat dezelfde informatie in een andere omgeving gevoelig kan zijn. En vraag daarom jezelf altijd eventjes af: wie zou deze informatie mogen kennen?

Over de auteur

Journalist Brenno de Winter is gespecialiseerd in IT-beveiliging en privacy. Hij schrijft hierover voor diverse vaktijdschriften zoals PC-Active en Computer!Totaal en nieuwswebsites waaronder NU.nl en Webwereld. Daarnaast houdt hij zich bezig met opensourcesoftwareprojecten. Verder adviseert hij organisaties over IT-beveiliging en geeft hij hierover lezingen en trainingen. In 2011 heeft Villamedia De Winter uitgeroepen tot Journalist van het Jaar. Hij kreeg deze prijs vanwege zijn primeurs over onder meer de misstanden rond de OV-chipkaart en over de slechte beveiliging van met name overheidswebsites.

Colofon

ISBN: 978-90-5940-705-3
Trefw.: cybercrime, internet
Omslagontwerp: Artifex Graphics, Roosendaal
Vormgeving en opmaak: Van Duuren Media B.V., Culemborg

Ontdek snel: beknopte e-books die je snel op de hoogte brengen 

Gebruiksvoorwaarden en verspreiding

Dit e-book valt onder het reguliere auteursrecht (zie hierna). Maar de koper wordt bij dezen uitdrukkelijk het recht verleend om dit e-book op meerdere apparaten te lezen en te delen met vrienden en familie.

Heeft een ander dit e-book met jou gedeeld en vond je het nuttig? Bestel dan het e-book via deze link: http://www.vanduurenmedia.nl/EAN/9789059407053

Copyright

© Copyright 2014 Van Duuren Media B.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Voorzover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 20 juni 1974, St.b. 351, zoals gewijzigd bij Besluit van 23 augustus 1985, St.b. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht. Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatie- of andere werken (artikel 16 Auteurswet 1912), in welke vorm dan ook, dient men zich tot de uitgever te wenden.

Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg kan noch de redactie, noch de auteur, noch de uitgever aansprakelijkheid aanvaarden voor schade die het gevolg is van enige fout in deze uitgave.

Lees meer

Vond je dit e-book interessant? Lees dan ook een van de andere Ontdek snel-titels:

Management

Pinterest voor zakelijk gebruik in 30 minuten

Facebook voor ondernemers in 90 minuten

LinkedIn, zet het in! in 60 minuten

Netwerken met rendement in 60 minuten

Start je webwinkel in 30 minuten

Solliciteren voor starters in 90 minuten

Informatica

Bescherming tegen cybercrime in 60 minuten

Leuke en leerzame apps voor kinderen in 90 minuten

Tips voor Mac OS X Mavericks in 90 minuten

Tips voor Mac OS X Mountain Lion in 90 minuten

Premiere PRO CS6/CC in 90 minuten

Premiere PRO CS6 in 60 minuten

Gezondheidsapps in 90 minuten

De Surface-tablet in 60 minuten

Windows 8 in 90 minuten

Koken

Culikruiden in 90 minuten

Kruidje roer mij in 90 minuten

Eten uit de natuur in 60 minuten

Zelf likeur maken in 30 minuten

Fotografie

Reisfotografie in 90 minuten

Macrofotografie in 90 minuten

Overig

Mindmappen in 60 minuten

Bespaartips in 60 minuten

Het nieuwe koningshuis in 60 minuten

Haaruitval bij mannen in 30 minuten

Haarproblemen voor vrouwen in 30 minuten

Over dit e-book

Steeds meer mensen worden getroffen door cybercrime. Nieuwe ontwikkelingen zoals social media, wifi, internetbankieren en de cloud brengen beveiligingsrisico's met zich mee. Ontdek snel hoe je jezelf en je privacy beschermt tegen cybermisdaad, zoals virussen, phishing, identiteitsfraude, hacken enzovoort.

Ontdek snel hoe je jezelf effectief beschermt tegen cybercrime. Update software regelmatig, gebruik een firewall en antivirussoftware, gebruik slimme wachtwoorden die je regelmatig aanpast en download geen programma's van verdachte bronnen. Deze tips vormen een mooi begin, maar gaan lang nog niet ver genoeg. Hoe gedraag je je online verstandig? Waar moet je op letten? Wat zijn de risico's en welke maatregelen kun je nemen? Hoe surf je anoniemer? Eventueel ga je nog een stap verder: gebruik een open-sourcebesturingssysteem, draai een eigen server en gebruik je eigen clouddiensten. Ga met dit boek direct aan de slag met je eigen digitale veiligheid.

Journalist Brenno de Winter is gespecialiseerd in IT-beveiliging en privacy. Hij schrijft hierover voor diverse vakbladen en websites waaronder Nu.nl en Webwereld.