Publiceren op de iPad

Wiebe de Jager

Colofon

Dit is een uitgave van Eburon Business
http://www.eburonbusiness.nl

ISBN 978-90-5972-418-1

NUR 600 - Non-fictie informatief/professioneel algemeen

Afbeelding omslag: Apple Inc.
Coverdesign: BRANDIYSKI

iPad, iPhone, iPod Touch, Mac, Macintosh, Mac OS, iOS, iTunes, iBook, iBooks en QuickTime zijn merknamen/geregistreerde merknamen van Apple Inc, zoals geregistreerd in de V.S. en andere landen.  

Bekijk de creative commons licentie die op dit werk van toepassing is. Je mag dit werk doorsturen naar anderen, maar er geen veranderingen in aanbrengen of commerciëel exploiteren. 

Heb je dit ebook via een bekende ontvangen en vind je het nuttig? Schaf dit ebook dan alsnog aan via deze link. 

Inleiding

Met de introductie van de iPad komt digitaal lezen in een stroomversnelling. Veel mensen die de iPad kopen om erop te surfen, video’s te kijken of spelletjes te spelen zullen waarschijnlijk snel ontdekken dat de iPad zich ook prima leent als ereader. De iBookstore van Apple biedt een gebruiksvriendelijke en mooi vormgegeven manier om digitale boeken te kopen en te lezen en ook andere applicaties maken digitaal lezen op de iPad een aangename bezigheid. 

De iBooks app stelt de gebruiker in staat om zelf het lettertype in te stellen en ook de lettergrootte kan naar wens veranderd worden. Daarnaast kun je het contrast traploos instellen, om vermoeide ogen te voorkomen. Handig is dat je bookmarks kunt toevoegen, passages in de tekst kunt markeren en notities kunt maken. Die worden draadloos gesynchroniseerd met andere apparaten; als je thuis de iPad weglegt en stopt met lezen, opent het ebook op je iPhone op precies dezelfde plek als waar je gebleven was, en ook je aantekeningen en markeringen worden overgenomen. En natuurlijk is iBooks uitgerust met een zoekfunctie; je kunt dus eenvoudig je ebooks doorzoeken.

In de V.S. werden er binnen tachtig dagen na de lancering al meer dan drie miljoen iPads verkocht en ook in Nederland is de belangstelling voor de iPad groot. En vergeet de miljoenen iPhones en iPods (de touch uitvoering) niet, die sinds de update naar iOS 4 eveneens ebooks uit de iBookstore kunnen weergeven. De iBookstore biedt derhalve toegang tot een potentiëel zeer grote groep lezers. Dat biedt interessante perspectieven voor auteurs en uitgevers die hun boeken op de iPad willen publiceren.

In deze praktijkgids wordt beschreven hoe je als zelfstandige schrijver of uitgeefprofessional kunt publiceren op de iPad. Het maken en verkopen van ebooks in het ePub formaat via de iBookstore staat hierbij centraal. Dit boek is voor een belangrijk deel gebaseerd op Zelf ebooks uitgeven van dezelfde auteur, maar is specifiek gericht op de iBooks app.

Na het lezen van dit ebook weet je onder andere:

Hoe je een iTunes Connect account aanmaakt;

Hoe je een manuscript importeert en omzet naar een ePub bestand;

Hoe je afbeeldingen en een omslag invoegt in het ebook;

Hoe je een ePub ebook checkt op fouten en deze moet repareren;

Hoe het uploaden van een ePub bestand naar de iBookstore in zijn werk gaat;

Hoe je de promotie van je ebook kunt verzorgen.

Dit ebook is opgemaakt met het grote scherm van de iPad in het achterhoofd, maar je kunt het ook prima lezen op je pc of Mac, op de iPhone of iPod Touch en op de meeste e-Ink readers. Het ebook is niet beveiligd, zodat je zelf ook 'een kijkje achter de schermen' kan nemen, door de ePub file te 'unzippen' en de inhoud te bekijken. Je mag het ebook ook doorsturen naar bekenden, maar zeg erbij dat het gewaardeerd wordt als ze het ebook aanschaffen, indien het voor hen van waarde blijkt.

Voordat je enthousiast begint met het aanbieden van ebooks via de iBookstore, is een waarschuwing op zijn plaats. Houd er rekening mee dat Apple alle content die via de iBookstore gepubliceerd wordt inhoudelijk eerst controleert op 'onwelvallige' content. Over de criteria die bij deze controle gehanteerd worden doet Apple echter geen uitspraken.  

Misschien zullen er vragen rijzen tijdens het lezen van dit werk, of heb je andere opmerkingen en suggesties. Die kun je mailen naar wdejager@eburon.nl, of je kunt reageren via Twitter, op @wdejager. In komende updates van dit ebook zal ik die vragen of reacties meenemen. 

Delft, juli 2010

Wat is ePub?

ePub is een bestandsformaat dat speciaal is ontwikkeld voor digitale boeken. In Nederland is ePub inmiddels uitgegroeid tot hét standaardformaat waarin ebooks worden aangeboden en ook grote internationale spelers, waaronder Apple, hebben voor ePub gekozen als standaardformaat. Het voordeel van ePub is dat de boeken op verschillende apparaten en schermformaten weergegeven kunnen worden, waarbij de lengte van de regels automatisch wordt aangepast. Je kunt digitale boeken in het ePub formaat daarom niet alleen lezen op een ereader of op een pc, maar ook op een smartphone (zoals de iPhone en de meeste Android smartphones) of op tablets, waaronder de iPad. 

Een e-book op de iPhone en de iPad
Hetzelfde ebook, weergegeven op de iPhone en de iPad

Het acronym ePub komt van electronic publication. Een belangrijke eigenschap van ePub is dat de ebooks reflowable zijn, dat wil zeggen dat de tekst zich aanpast aan het scherm. Bij een klein scherm worden de zinnen automatisch korter gemaakt. Bij formaten zoals pdf is dat niet het geval. ePub is een 'open' standaard, dat wil zeggen dat er geen partij eigenaar is van het bestandsformaat. De ontwikkeling van ePub is in handen van het International Digital Publishing Forum  (IDPF).

ePub komt echter niet zomaar uit de tekstverwerker gerold; om een ePub ebook te maken is speciale software benodigd en moeten er meestal nog wat handmatige handelingen worden uitgevoerd. Het .epub bestand zelf is niets anders dan een soort 'envelop'. De onderliggende bestanden vormen het eigenlijke ebook. Een .epub bestand is technisch vergelijkbaar met een .zip file (hernoem een .epub maar eens naar .zip, en kijk wat erin zit). Alle hoofdstukken worden als xhtml bestanden opgeslagen en de afbeeldingen (.gif, .jpg of .png) worden los van de tekst bewaard. Complexere ebooks bevatten ook een stylesheet, die gebruikt wordt om controle uit te oefenen over de opmaak van het ebook. Naast deze bestanden bevat de .epub een XML bestandje dat aangeeft hoe het ebook precies in elkaar zit.

Een ebook op de iPhone
Een ebook lezen op de iPhone; klein, maar het gaat wel!

Als je een ebook maakt in het ePub formaat, ben je dus eigenlijk bezig met het maken van html pagina's. Een handige editor neemt je veel werk uit handen, zodat je je niet al teveel hoeft te bekommeren over de de onderliggende componenten van ePub. Het is desondanks handig om een klein beetje begrip te hebben van hoe een ePub bestand in elkaar zit. Omdat je in html nu eenmaal beperkter bent dan in een tekstverwerker, zul je soms concessies moeten doen tijdens de opmaak van een ebook. Zo heb je bijvoorbeeld weinig controle over de positionering van figuren of tabellen in de tekst; op een klein scherm past er immers minder tekst op een pagina dan op een groot scherm, en lezers kunnen zelf de lettergrootte aanpassen, waardoor de paginering en daarmee de positionering van afbeeldingen of tabellen verandert. 

Gek genoeg was er gedurende lange tijd geen officieel logo beschikbaar voor ePub. Er zijn twee onofficiële logo's in omloop die wel vaak gebruikt worden, deze zijn hieronder weergegeven.

Twee onofficiele ePub logo's
Twee onofficiële ePub logo's

Inmiddels is er wel een officieel ePub logo vrijgegeven door het IDPF:

Helaas is het zo dat, ondanks dat ePub een open formaat is, niet alle ebooks zomaar uitwisselbaar zijn en op alle apparaten werken. Dat komt doordat veel uitgevers ervoor kiezen om hun ebooks te beveiligen met Digital Rights Management. Hiervoor bestaan verschillende standaarden (bijvoorbeeld Adobe DRM, of Apple FairPlay). 

Een ePub ebook welke is voorzien van Adobe DRM kan niet gelezen worden in de iBooks applicatie van Apple. En omgekeerd, een ebook dat is aangeschaft in de iBookstore van Apple kan niet worden geopend op bijvoorbeeld een BeBook of Sony Reader, als deze door de auteur of uitgever is voorzien van DRM. Dit wekt veel frustraties op bij mensen die beveiligde ebooks kopen en er later achterkomen dat ze hun ebooks niet op alle apparaten kunnen lezen.

Het ePub formaat leent zich verder minder goed voor grafisch complexe boeken, met veel figuren, foto’s en tabellen. Als je een grafisch complex boek als ebook wilt maken en verspreiden, is het pdf formaat een geschiktere keus. Pdf bestanden worden echter niet goed weergegeven op kleinere ereaders of smartphones. Pdf wordt derhalve niet als een 'echt' ebook formaat gezien en het formaat wordt ook niet ondersteund door de iBookstore (overigens kan de iBooks app wél overweg met pdf bestanden, maar dit terzijde).

Wil je meer weten over ePub en de programma’s die in omloop zijn om ePub bestanden te maken of om te zetten, bezoek dan het ‘Dossier ePub’ op de website van uitgeverij Eburon. Ook vind je verderop in deze gids een overzicht van handige links.

 Einde van deze preview