Janette Oke schreef eerder samen met Davis Bunn de serie Handelen in geloof:

• De vrouw van de centurio, deel 1

• De verborgen vlam, deel 2

• De weg naar Damascus, deel 3

Janette Oke &

Laurel Oke Logan

Uitgeverij Het Zoeklicht

Postbus 99

3940 AB Doorn

Cover design by Dan Thornberg, Design Source Creative Services

Engelse uitgave:

Copyright © 2014 by Janette Oke and Laurel Oke Logan

Originally published in English under the title Where Courage Calls by Bethany House, a division of Baker Publishing Group, Grand Rapids, Michigan, 49516, U.S.A.

All rights reserved.

Nederlandse uitgave:

© 2015 Uitgeverij Het Zoeklicht – Doorn

Eerste druk: maart 2015

Tweede druk: augustus 2016

ISBN 9789064512094

Ebook: 9789064510762

Vertaling: Richard Kettmann, Leeuwenhart tekst & vertaling

Opmaak: TMgraphics.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor recensies mogen korte bloemlezingen worden gebruikt.

All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording, or otherwise, without the prior written permission of the publisher. The only exception is brief quotations in printed reviews.

Opgedragen aan een aantal heel speciale mensen.

Ashley Carolyn & Steve

Nathanael Edward

Jessica Brianne & Steve

Kathryn Louise & Jeff

Courtney Elizabeth

Jacquelyn Leigh & Daniel

Alexander Nicolas

Kristalyn Lorene

Emily Marie

Vladimir David

Connor Edward

Anastasia Kimberly

Brian Carl

Wesley Frederick

Curtis Craig

En in liefdevolle herinnering onze klein Amanda Janette.

En ja, dank aan onze hemelse Vader

voor alle zegeningen aan ons geschonken.

hoofdstuk

1

De hele benedenverdieping van het grote, natuurstenen huis was veranderd in een krioelende mensenmassa. Met een glas roze limonade in de hand en stijlvol gekleed in lange, opgesmukte jurken en keurige smokings stroomden de gasten de salon uit naar de grote veranda – één gonzend geroezemoes van nieuwtjes en geruchten. Terwijl Beth zich door de menigte wurmde, leek het of iedereen die in Toronto iets voorstelde van de partij was. Er klonken luide begroetingen, en er waren uitgestrekte armen voor een beleefde omhelzing en handen vol onnodige afscheidscadeaus. Het werd al snel benauwd in vaders meer dan ruime huis ondanks de wijd openstaande ramen, en er was op deze nazomeravond geen zuchtje wind om de zware geur van moeders overdadige boeketten te verspreiden.

Het zou iemand met een zachte, gevoelige natuur al gauw te veel worden. Beth had het gevoel dat ze zou stikken als ze niet snel wat ruimte, wat stilte, wat frisse lucht zou krijgen – al was het maar voor enkele minuten, tot haar hartslag was gedaald en haar kloppende slapen tot rust waren gekomen. Kon ze maar even ontsnappen.

Toen deed de kans zich voor. Meneer Woodworth, een voortrekker in de Canadese spoorwegindustrie, trok de aandacht van de aanwezigen. Met één hand op de vleugel, alsof hij er elk moment iets op wilde spelen, en de andere breed wuivend door de lucht, begon hij een van zijn legendarische verhalen op te dissen. En terwijl alle blikken op hem gericht waren, kon Beth ongemerkt de gang in glippen om ergens op adem te komen voordat ze de gasten weer onder ogen moest komen.

In haar enthousiasme had moeder waarschijnlijk allen uitgenodigd die haar – van nu en van vroeger – kenden. Een reden voor een feestje had haar moeder altijd al snel gevonden en ze stond bekend als een uitstekende gastvrouw. Gelukkig had ze er niet op gestaan om vanavond ook nog spelletjes op de veranda te laten doen! Dit soort kleine zegeningen bracht altijd een glimlach op Beths gezicht. Ze was blij dat ze ondanks alle commotie toch nog ergens om kon lachen. Zoals haar vader eens tegen haar had gezegd: ‘Zonder gevoel voor humor red je het niet in onze veeleisende wereld.’

Via een smalle deur stapte Beth eindelijk haar veilige, eenzame oase in, tussen de trappen van het personeel en de deur naar de tuin. Ze leunde tegen de muur naast een klein open raam en snoof de geur van pas gemaaid gras op. Ze hoorde het rustgevende getsjirp van krekels onder de verandatrap en keek omhoog naar de maan die boven de bomen hing. Dit was precies wat ze nodig had. Als haar afwezigheid maar even onopgemerkt kon blijven, zou ze het wel redden.

‘Ze bedoelt het goed,’ mompelde haar vader achter haar schouder. Voordat ze zich naar hem toedraaide, zuchtte Beth teleurgesteld. ‘Ja, waarschijnlijk wel.’

Het verbaasde Beth niet dat haar vader had gezien hoe ze de goedbedoelende menigte was ontvlucht. Hij wist dat moeders sociale activiteiten vaak meer druk op Beth legden dan ze aankon. Het grote aantal gasten, het uiterlijk vertoon, de gekunstelde drankjes en de eindeloze, veel te luidruchtige gesprekken – Beth vond het leeg en oppervlakkig.

‘Ik had haar gezegd dat ik gewoon een familie-etentje wilde op mijn laatste avond thuis.’

‘Ja, ik weet het, lieveling.’

In de heerlijke, veilige stilte legde Beth haar hoofd op haar vaders schouder en probeerde ze haar gedachten hardop te ordenen. ‘Ik ben niet bang om weg te gaan. Maar ik zal jullie allemaal zo vreselijk missen.’ Ze dacht aan de baby van haar zus, die boven lag te slapen. ‘En JW – wat zal die niet gegroeid zijn, tegen de tijd dat ik hem weer zie…’

Ze hoorde de glimlach in haar vaders stem toen hij zei: ‘Baby’s groeien nu eenmaal, Beth. Over het algemeen vinden we dat prachtig.’

Ze keek hem aan. ‘Niet wanneer je de tante bent die er niet bij is wanneer het gebeurt.’ Beth was niet trots op haar mokkende toon, maar omdat alleen vader haar kon horen, liet ze haar emoties de vrije loop. Ze kreeg een brok in haar keel en tranen welden op in haar ogen.

Er klonken voetstappen in de korte gang. Beth rechtte haar rug en veegde vlug haar tranen weg. Vader stapte opzij zodat Emma kon passeren, maar het jonge dienstmeisje bleef onderaan de trap stilstaan. Met de draagmand op haar heup gesteund zei ze lichtelijk buiten adem: ‘Ze zoeken u, miss Beth.’

‘Dank je, Emma.’ Beth vermande zich en controleerde snel haar uiterlijk. Ze streek de kanten kraag van haar jurk glad, trok de brede, zijden sjerp om haar heupen recht en kneep zichzelf zachtjes in haar wangen voor wat kleur. Ze zag haar vader glimlachend toekijken en corrigeerde zijn zwarte vlinderdasje.

Zijn grijns werd breder. ‘Kan ik ermee door?’

‘Altijd.’ Beth rechtte haar schouders, gaf hem een waarderende glimlach en stapte resoluut in de richting van het gelach en de stemmen in de drukke salon. Zodra ze de deur open deed, wist ze dat ze gezien was.

‘Daar is ze! De vrouw van het uur! Onze onverschrokken avonturierster…’ De stemmen om haar heen bleven maar doorgaan.

‘Kom eens hier, lieve Beth. Miss Thompson is benieuwd naar de stad waar je gaat lesgeven.’

Beth kon haar diepe zucht niet onderdrukken. Ze hoopte dat niemand het had gemerkt. De waarheid was dat ze zo weinig – nou ja, praktisch niets – wist over de nieuwe stad of de nieuwe school. En dat feit was precies waarom ze zo’n knoop in haar maag had. De ondervraging door degenen die dichterbij kwamen staan en de details wilden weten, maakte haar nog meer onrustig. Hoe ze zich ook voelde, Beth wist dat ze op de een of andere manier moest reageren op de stortvloed aan vragen die ze nauwelijks nog kon aanhoren. Misschien waren haar antwoorden – telkens dezelfde – niet eens het ergste van alles. Het waren waarschijnlijk eerder de bekende opmerkingen en grappen die beslist zouden volgen, vooral van de jongere garde met wie Beth was opgegroeid.

‘Maar Beth, je weet toch zeker wel dat ze in het wilde westen geen dienstmeisjes hebben?!’

‘Kun je eigenlijk wel zelf koken?’

‘Of theewater opzetten?’ Opnieuw gegiechel.

‘En wie gaat je kleren wassen?’ Hier werd altijd om gelachen. Maar ze probeerde vrolijk mee te doen, in de hoop daarmee verdere schimpscheuten af te weren.

De zelfverzekerde Edward Montclair, die zich voor de avond onberispelijk in het pak had gestoken, duwde een verdwaalde lok donker haar uit zijn ogen en grijnsde. ‘Ik zou maar zo’n Levi spijkerbroek aanschaffen, Elizabeth – je weet dat je bij die mijnwerkers in de bergen niet in mooie jurken kan lopen.’

Beth probeerde te blijven glimlachen. In al die jaren waarin ze samen opgroeiden had Edward zich altijd met haar gesprekken bemoeid. Ze wenste dat zijn hele familie gewoon verhuisde zodat ze hem nooit meer zou zien, ook al zou dat nadelig zijn voor de zaken die vader met meneer Montclair deed. Toen kwam er een nieuwe gedachte in haar op. Zij liet Edward achter! De openbaring deed haar oprecht glimlachen, maar om haar heen was het gesprek doorgegaan.

‘Ik heb gehoord dat ze niet eens moeite doen om Engels te leren! Hoe kunnen ze in vredesnaam verwachten dat je hun kinderen wat leert?’

Een andere jongeman, die meende overal verstand van te hebben, voegde er op wijze toon aan toe: ‘Dat is waar. De meeste mannen die in de mijnstadjes werken zijn buitenlanders. Je weet wel, alleen maar hier om wat aan ons land te verdienen voor hun gezinnen thuis. Soms laten ze een vrouw achter en nemen ze hier in Canada een andere.’

Er klonk een zucht van verontwaardiging.

Niet iedereen in de groep had zo snel een oordeel klaar, maar Beth kreeg de indruk dat vooral de critici hun mond open deden. Vader was zo goed haar een kop thee aan te reiken, die ze dankbaar aanpakte.

Eerlijk gezegd had Beth weinig interesse in de thee, noch in de heerlijke sandwiches en gebakjes van haar moeder, maar ze gaven haar wel een excuus om zich langzaam los te maken van haar omstanders. Al knikkend en glimlachend bewoog ze zich naar de rijkelijk gedekte tafels. Ze gaf de lekkernijen haar volle aandacht, koos zorgvuldig iets uit van de fruit- en groenteschalen en nam twee toastjes met haar lievelingskaas, gegarneerd met rozemarijn en komkommer.

Ze had nauwelijks een paar hapjes van haar selectie genomen, toen haar zus Julie, of ze het erom deed, naar het midden van de kamer liep, een arm hoog zwaaiend in de lucht stak en ieders aandacht vroeg. ‘Lieve vrienden, een ogenblik van jullie tijd, graag.’ De gesprekken verstomden. Julie draaide zich met veel elan om – waarbij de zachtgroene kralenfranje van haar jurk met haar mee zwierde – en riep: ‘Ik weet hoe jullie allemaal genieten van de versnaperingen die moeder voor ons heeft verzorgd.’ Ze wachtte net lang genoeg voor een respectvol applausje. Toen opnieuw een gracieuze draai en een arm die zich naar Beth uitstrekte. ‘En ik hoop dat u allemaal de kans heeft gehad om een paar woorden te wisselen met onze eregast – lieve Bethie – die ons morgen zal verlaten om per trein naar het westen te gaan.’

Beth deed haar best om ontspannen glimlachend de kamer rond te kijken. Het werd al laat en het feest leek voorlopig nog geen eind te nemen. Haar trein zou de volgende ochtend om tien uur vertrekken en ze moest nog het een en ander inpakken.

Julie vervolgde: ‘Er is mij gevraagd om uit te leggen dat mijn zus grote behoefte heeft aan een goede nachtrust voordat ze een dergelijke tocht gaat maken. Dominee Collins wil graag nog een zegen bidden voor haar reis en daarna zal Beth zich terugtrekken voor de nacht.’ Er klonk een algemeen geluid van teleurstelling, gevolgd door begrijpende knikjes. ‘Maar,’ zei Julie nog, ‘voelt u zich vrij om zo lang te blijven als u wilt. We hebben nog van alles te eten. En dat krijgen we nooit alleen op.’ Dit werd met gelach en geknik ontvangen, vooral door de rij jonge mannen die door Julie met één van haar kokette glimlachjes bedacht waren.

Dominee Collins trad naar voren. Er klonk geschuifel van voeten en hoofden bogen zich.

Beth hoorde weinig van zijn gebed. Ze was verzonken in dat van haarzelf. Dank U, dank U, God, was alles waar ze aan kon denken. En vervolgens: zegen vader voor wat hij geregeld heeft. Ze voelde zich rijk gezegend door haar onverwachte – veel eerder dan verwachte – emancipatie, die ze vrijwel zeker aan hem te danken had.

Ondanks de aankondiging van haar zus kostte het Beth toch nog bijna een half uur om zich op een nette manier los te maken van alle belangstellenden. Toen ze eindelijk naar boven verdween, liepen haar gedachten over van alle dingen die ze op het laatste moment nog moest doen. Ze trok de ongemakkelijke schoenen uit – ‘Staan zo goed bij je japon,’ had haar moeder aangedrongen – en genoot van het dikke tapijt onder haar vermoeide voeten. Maar terwijl ze haastig door de lange gang liep, kon ze het niet laten om nog één keer in de kinderkamer naar JW te kijken.

Ze liep op haar tenen naar binnen, maar tot haar verbazing sliep het vriendelijke ventje niet. Hij lag stilletjes in de wieg waar ook zij en haar zussen Margret en Julie als baby in hadden gelegen. ‘Gewoon voor als hij op bezoek is,’ had moeder uitgelegd toen ze voor deze kleinzoon een nieuwe kinderkamer inrichtte. En natuurlijk voor alle broertjes, zusjes, neefjes en nichtjes die hopelijk nog zouden volgen.

In het maanlicht zag Beth hoe er een vrolijke glimlach op het babygezichtje kwam toen hij één van zijn geliefde tantes in het vizier kreeg. ‘Hee, schatje.’ Na een schuldbewuste blik over haar schouder pakte ze hem op om naar de schommelstoel te verhuizen, de tranen negerend die over haar wangen begonnen te lopen. ‘En hoe gaat het vanavond met de liefste baby ter wereld?’ zei ze op een zangerige toon. Ze ging zitten om een poosje met hem te schommelen.

Van beneden klonken nog steeds de geluiden van de gasten toen ze eindelijk de deur van de kinderkamer achter zich sloot. Ze had de slapende baby weer in zijn bedje gelegd en zocht haar eigen kamer op. Ze was nu voldoende tot rust gekomen om de resterende spullen uit te zoeken, op te vouwen en in haar koffer te doen. Als laatste stopte ze haar Bijbel erin en controleerde ze of de koffer nog wel dicht wilde.

Hoe moet ik die ooit dragen, vroeg ze zich af. Het gewicht verbaasde haar, terwijl ze toch al twee volgepakte hutkoffers achterop haar vaders Rolls-Royce had gebonden. Ze maakte zich klaar om naar bed te gaan, maakte haar haar los en borstelde het uit. Veel jongedames die ze kende knipten hun haar kort – naar moderne stijl – maar zij en Julie mochten dat niet. Moeder stond argwanend tegenover de heersende modetrends. Zelfs hun jurken waren meestal een centimeter of vijf langer dan die van hun vriendinnen. Beth vond het niet erg, maar Julie kon het maar nauwelijks verdragen. Het zou Beth niet verbazen als bij haar terugkomst zou blijken dat haar jongere zus het gevecht had gewonnen en ze met kort geknipt haar en ingekorte rokken rondliep. De gedachte deed haar even glimlachen. Hoe vaak was Julie niet door moeder terechtgewezen met de woorden: ‘Maar Beth heeft geen enkel probleem met onze regels.’

En Julie zei dan altijd: ‘Heus wel! Alleen zegt ze er niets van!’

Alsof Beths gedachten haar zus hadden bereikt, klonk er een zacht kloppen op de deur, gevolgd door Julie’s fluisterstem: ‘Bethie, ben je nog wakker?’

‘Kom binnen, lieverd.’

Met haar nachtjapon en peignoir al aan kwam Julie binnen. ‘Mag ik hier slapen – nog één keertje?’

‘Ja, maar het is heus niet de laatste keer, hoor. Ik blijf niet eeuwig weg. Je weet dat ze die positie maar voor één jaar hebben aangeboden.’

Julie trok de peignoir uit, liet zich op het dikke, veren bed vallen en kroop onder de dekens. ‘Ik hoop dat je gelijk hebt,’ plaagde ze. ‘Maar stel dat je een geschikte jongeman tegenkomt – een winkeleigenaar bijvoorbeeld?’ Ze ging met grote ogen rechtop zitten. ‘Zelfs in het westen hebben ze zakenlui. Dan trouw je daarmee en ga je daar wonen. Als dat gebeurt, kom je nooit meer terug.’

‘De treinen rijden twee kanten op, lieverd. Het is er niet zo afgelegen als vroeger. Doe alsjeblieft niet zo dramatisch.’

‘Pfuh,’ was Julie’s reactie terwijl ze zich achterover op het kussen liet vallen.

‘Ik ben verbaasd over je, Julie.’ Er klonk iets uitdagends in Beths stem en ze draaide zich om naar haar zus. ‘Je hebt nog niet één keer voorgesteld wat ik dacht dat je zou voorstellen.’

Julie’s hoofd kwam boven de dekens tevoorschijn. ‘En dat is?’

Beth legde haar borstel neer en stond op om het elektrische licht uit te doen.

‘Wat bedoel je?’ drong Julie aan terwijl Beth het bed in kroop.

‘Nou… ik had gedacht – omdat je zelf ook wel van avontuur houdt – dat je vader al wel om toestemming zou hebben gevraagd om…’

‘Je op te zoeken!’ Julie vloog overeind en sloeg in verrukking haar handen tegen elkaar.

‘Misschien zegt hij ja.’

‘Maar moeder niet. Die zou het nooit goedvinden.’

Beth schoof dichterbij, propte het kussen onder haar hoofd en nestelde zich in de warmte. ‘Je weet het niet. Ik ben tenslotte al daar – en ze weet dat ik de meeste rare ideeën van jou wel kan bijsturen.’

‘Pfuh,’ was opnieuw Julie’s reactie, maar ze giechelde meteen met Beth mee en verdween weer onder haar deken. ‘Misschien heb je gelijk. Ik kan het in elk geval vragen.’

Terwijl de grote staande klok in de gang met regelmaat waarschuwde hoe snel de nacht voorbij ging, maakten Beth en Julie in het donker fluisterend hun plannen en deden beloften.

Beth gleed uit bed zonder Julie wakker te maken en pakte haar keurig geschreven lijstje dat ze de vorige avond naast haar borstel had gelegd. Ze nam het vlug door, waste zich, kleedde zich aan, speldde met hulp van Emma haar lange vlechten omhoog en haastte zich naar beneden voor het ontbijt. Margret en John hadden in het ouderlijk huis overnacht, maar zouden niet met iedereen meegaan naar het station. Dus Beth hield JW – de kleine John William van haar oudere zus – tot het allerlaatste moment vast, voordat ze hem in de armen van zijn vader legde om afscheid te nemen van Margret.

‘Wees voorzichtig, Beth,’ zei Margret met een tamelijk geforceerde glimlach. Ze nam Beths gezicht in haar beide handen om haar diep in de ogen te kunnen kijken en verbeterde zichzelf op zachte toon. ‘Nee, ik weet wel dat je voorzichtig zult zijn. Ik kan beter zeggen dat je dapper moet zijn, lief zusje van me.’

Beth kon haar tranen niet bedwingen en nam haar zus gevangen in een lange omhelzing. ‘Ik hou van je, Margret,’ fluisterde ze. ‘En denk erom dat je goed voor baby JW zorgt,’ voegde ze er met een onzekere glimlach aan toe.

Vader werkte hen allemaal de deur uit voordat Beth het gevoel had dat ze er echt klaar voor was. Ze wuifde achterom naar haar huis en het groepje dat in de deuropening stond te kijken en dook toen de statige auto in. Julie schoof naast haar, gevolgd door haar moeder, waarna haar vader plaatsnam op het tussenstoeltje. Hij knikte naar de chauffeur en de wagen kwam in beweging. Door het achterraam keek Beth nog één keer achterom.

Dit zou niet de eerste keer zijn dat ze met de trein reisde. Grootmoeder en grootvader woonden in een stad verderop, dus ze had al een aantal familie-uitstapjes gemaakt om hen te bezoeken. En soms waren er in naburige plaatsen concerten, opera’s of lezingen die volgens vader een treinrit verdienden.

Maar over het algemeen had Beth nog niet veel gereisd – en zeker niet zonder begeleiding. Ook al waren lange zomervakanties in de Verenigde Staten en zelfs in Europa voor veel mensen uit haar kringen gemeengoed, haar familie bleef altijd thuis. Nu wenste Beth dat ze wat vertrouwder was geweest met de buitenwereld – afgezien van de wetenswaardigheden die ze hier en daar uit boeken had gehaald.

Maar vader, die van reizen zijn beroep had gemaakt – en een groot deel van Beths jeugd op zee was geweest om een respectabel importbedrijf op te bouwen – had overal voor gezorgd. Het enige wat Beth had hoeven doen, was die zware koffer inpakken en het hartverscheurende afscheid doorstaan. Met moeders zorgvuldige planning was er zelfs tijd om in de stationsrestauratie een kop thee met elkaar te drinken voordat de eerste fluit het naderende vertrek aankondigde.

Op het perron was vader de eerste die Beth apart nam. Hij ging vlak voor haar staan en met een lage stem zei hij: ‘Ik zal niet veel zeggen. Dat kan ik ook niet.’ Hij schraapte zijn keel. ‘Maar ik wil je graag dit geven.’ Uit de zak van zijn overjas haalde hij een klein, koperen voorwerp.

Beth hapte naar adem. ‘O vader, dat kan ik echt niet aannemen,’ zei ze met haar hand voor haar mond.

‘Neem het maar,’ drong hij aan. ‘Het is voor jou. Ik weet hoe mooi je het altijd vond.’ Dat was zo. Van kinds af aan was Beth gebiologeerd geweest door alles wat iets met vaders werk op zee te maken had – maar dit kompas vond ze het allermooiste. En voor hen beiden was het een symbool geweest van de liefde en leiding waarmee hij zijn dochter omringde.

Toen voegde haar vader er met hese stem aan toe: ‘Zo kun je altijd weer de weg naar huis vinden.’

Beth was sprakeloos.

Hij schraapte opnieuw zijn keel. ‘Ik heb er een papiertje met een Bijbelvers in gestopt. Vergeet die woorden niet, Beth. Ze zijn absoluut waar – en vooral voor jou, nu je begint aan dit…’

Maar hij kon zijn zin niet afmaken.

Ze sloeg haar armen om hem heen en vocht tegen de tranen. Toen ze een hand op haar rug voelde, draaide Beth zich om naar haar moeder voor een volgend, pijnlijk afscheid.

‘Het is zo moeilijk om je te laten gaan, lieveling,’ zei haar moeder, die duidelijk haar best deed om haar stem onder controle te houden. ‘Probeer voldoende rust te nemen, lieverd. En vergeet niet om elke dag je levertraan in te nemen. Ik maak me zo’n zorgen of je gestel deze onderneming wel aankan. En ik bid elke dag voor je – dat weet je wel.’

Daarvan was Beth volledig overtuigd. ‘Ik hou van je, moeder,’ zei ze tegen haar en ze omhelsde haar stevig.

‘Ja lieverd, ik hou ook van jou.’ Beth ging iets achteruit en zag zeldzame tranen verschijnen in haar moeders ogen.

‘Vergeet niet, mijn lieveling, dat ik alles wil weten van wat er gebeurt en dat ik ongeduldig zal uitzien naar elke brief van jou,’ voegde haar moeder eraan toe.

Moeders gezichtsuitdrukking verraadde een groot verdriet. ‘Ik weet dat het maar voor een jaar is. Maar nu lijkt me dat zo lang.’ Ze depte haar ogen met een kanten zakdoek en kuste Beth nog één keer op haar wang.

Toen drong Julie zich op en sloeg haar armen om Beth heen. ‘Ik zal je missen! Ik zal je vreselijk missen!’

Het leek erop dat Beth haar emoties niet meer de baas zou kunnen. Ze begroef haar gezicht in Julie’s schouder.

Even later kwam vader tussenbeide. ‘Kom, Beth, de trein kan elk moment vertrekken.’

Daarna ging alles razendsnel. Een kruier nam Beths koffer over en op zijn aanwijzing liep ze achter hem aan. Ze klom het halletje van de trein in en na nog één keer naar haar geliefde familie te hebben gezwaaid ging ze de hoek om, de smalle gang in. De kruier was al uit het zicht verdwenen en Beth haastte zich om hem in te halen.

De man verwees haar naar een privéslaapvertrek, waar hij een uitleg gaf van alle gerieflijkheden. Maar Beth was niet in de stemming om ook maar iets van zijn woorden te begrijpen en keek versuft om zich heen. Uiteindelijk stapte ze naar het raam, waar ze het dikke veloursgordijn opzij schoof en ontdekte dat ze aan de verkeerde kant van de trein naar buiten keek om nog een laatste glimp van haar familie op te vangen. In plaats daarvan keek ze naar de dreigende ramen van een andere stilstaande trein.

Beth wendde zich plichtsgetrouw tot de kruier en haalde de munten tevoorschijn die vader haar voor de reis gegeven had. De man tilde zijn grappige petje op en sloot de deur achter zich.

Ze had zich nog nooit zo alleen gevoeld.

hoofdstuk

2

Beth kwam de lange dag door met kijken naar het landschap dat aan haar raam voorbijgleed. Ook las ze wat – zonder er echt bij te zijn – en uiteindelijk waagde ze zich aan een onderzoekende wandeling door de trein. Door de omsloten vestibules tussen de rijtuigen voelde ze zich wat veiliger, maar ze was zich veel te bewust van de grote snelheid om op haar evenwicht te kunnen vertrouwen. Het bleef eng om over de platen tussen twee wagons te stappen, vooral wanneer de trein in een bocht alle kanten op schudde. De vele haltes in grotere en kleinere plaatsen hadden voor enige afleiding kunnen zorgen, maar Beth durfde niet uit te stappen – zelfs niet voor een korte wandeling. Ze was bang dat ze niet veilig aan boord zou zijn voordat het ijzeren, stoomspugende monster zijn weg zou vervolgen.

De restauratiewagen was een chique restaurant op wielen, hoewel ze niet dacht nog iets te kunnen eten zonder haar onvaste maag nog verder in beroering te brengen. Door het voortdurende gedender van de wielen op de rails en de zijdelingse bewegingen was ze een groot deel van de tijd een beetje misselijk. Ze zou in elk geval niet proberen om soep naar haar mond te lepelen, bedacht Beth met een blik op het menu. Geen geknoei op haar kleren of het tafelkleed. In plaats daarvan koos ze voor thee en een zoet broodje. Terwijl ze kleine hapjes nam, luisterde ze met een half oor naar het gebabbel van twee vrouwen aan een tafeltje achter zich. Hun vrolijke stemmen maakten dat ze zich alleen maar eenzamer voelde. Zat ze maar met haar eigen familie aan tafel.

Mistroostig nam ze de andere passagiers in zich op. Wat voor mensen zouden een dergelijk verre reis ondernemen? Deze wagon was duidelijk alleen gevuld met welgestelde mensen die naar het westen gingen. Degenen die het minder breed hadden, aten waarschijnlijk een meegebrachte lunch, gewoon gezeten op de stoelen van hun passagiersrijtuig. Beth keek bedenkelijk. Zoals zo vaak voelde ze zich schuldig wanneer ze door luxe werd omringd, terwijl ze wist dat anderen dat voorrecht niet hadden.

Aan een tafeltje links van haar zat een man gekleed in een pak, te dineren. Het viel Beth op dat zijn jasje verkreukeld was en zijn schoenen stoffig waren, een schril contrast met de waardige uitstraling van de man zelf. Beth vermoedde dat hij misschien ook wel moeite met reizen had – dat hij uit zijn vertrouwde omgeving was. Daardoor vroeg ze zich af of anderen net zo duidelijk aan haar konden merken dat zij zich ontheemd en alleen voelde.

Aan de tafel voor haar zat een jonge vrouw met twee kinderen. Het ene jongetje keek rustig, maar ook wat verveeld voor zich uit. De ander was één en al energie en zijn moeder had het flink met hem te stellen. Zodra ze hem ergens een terechtwijzing voor had gegeven, bedacht hij alweer een ander, even ondeugend plan. In die enkele momenten dat Beth hen had geobserveerd, had hij het kristallen zoutvaatje omgegooid, zijn linnen servet in zijn glas water gepropt en herhaaldelijk tegen de wand geschopt, wat voor een paar lelijke strepen op de houten bekleding had gezorgd. Edward was net zo op die leeftijd, mijmerde Beth. En meteen voelde ze een blos van schaamte opkomen vanwege haar veroordelende houding.

Eerder deze zomer had ze een gerucht opgevangen dat Edward Montclairs vader zijn zoon voor een keuze had gesteld, in de hoop dat hij het leven wat serieuzer zou nemen. Hij moest maar eens in zijn eigen levensonderhoud voorzien en dienst nemen bij de Mounted Police of zich aanmonsteren bij één van de vele schepen die zijn vader bezat – en dan niet in een belangrijke functie, maar als een gewone matroos. Het had Beth niet verbaasd dat hij voor de politie had gekozen, hoewel ze bij Julie met haar ogen had gerold en had geroddeld: ‘Het verbaast me dat ze hem wilden hebben.’ Nu schaamde ze zich voor die niet zo flatteuze woorden en stilletjes wenste ze hem het beste toe, wat voor werk hij ook ging doen.

Ze keek weer in de richting van de jonge moeder en zag haar vermoeide gezicht. Ze heeft werkelijk haar handen vol. Even overwoog Beth om haar te vragen of ze op de een of andere manier kon helpen, maar ze besefte snel dat ze de vrouw daarmee waarschijnlijk meer in verlegenheid zou brengen dan zou helpen.

Het echtpaar dat tegenover het gezinnetje zat, hoorde het tumult met tamelijk strakke gezichten aan. Aan hun stijve houding en ernstige blik kon Beth wel zien dat ze de vertoning niet op prijs stelden. Ze waren ouder en hadden de opvoeding van hun eigen kinderen waarschijnlijk al achter zich. Van tijd tot tijd schraapte de man zijn keel, wat zijn vrouw beantwoordde met een subtiel hoofdschudden om aan te geven dat ze zijn ongenoegen deelde. Maar ze spraken niet met elkaar en keken elkaar niet aan. In plaats daarvan ging het ritme van de vork naar de mond onverminderd door, bijna in de maat met het deinen van de trein.

Opnieuw klonk er gelach van de dames die samen aten en toen ving Beth hun gesprek op. ‘Mijn moeder zou het nooit goedgevonden hebben als ik me zo afschuwelijk had gedragen,’ fluisterde een van hen.

‘Ik had niet lang op mijn stoel gezeten als ik het had gewaagd. Mijn vader had me zo mee naar buiten genomen om eens even met me te praten, – als je begrijpt wat ik bedoel.’

Beth hoopte maar dat de jonge moeder hen niet kon verstaan.

‘Je vader?’ kwam het antwoord. ‘Dat geloof ik niet. Charlie zei altijd dat jij je vaders lieveling was – zijn oogappel. Als ik hem zo hoorde, kan ik me niet voorstellen dat je vader ooit streng tegen je was. Geloof me, je broer zegt dat hij je vaders toorn meer dan genoeg over zich heen gekregen heeft.’

‘Laat je niets wijsmaken. Charlie onthoudt de dingen zoals hij ze wil onthouden. Doen we allemaal wel, denk ik.’ De vrouw lachte. ‘En vervolgens baseren we onze mening over onze familie voor de rest van ons leven op wat we dachten dat er gebeurde – in plaats van op wat er echt gebeurd is.’

Wat een prikkelende gedachte. Hij bleef maar door haar hoofd cirkelen, terwijl ze in stilte haar thee roerde. Zou dat ook voor mijn jeugd gelden? En zo ja, hoe zou ik dan ooit de dwaling daarvan inzien, zodat ik hem kon rechtzetten? Plotseling kwamen er allerlei herinneringen aan thuis bij Beth naar boven, zo snel dat ze bijna alles om zich heen vergat. De gezichten die ze op het station had achtergelaten waren veilig in haar geheugen verankerd. Vader, die met één arm haar moeder tegen zich aangedrukt hield en met de andere langzaam zwaaide terwijl ze instapte. En Julie’s tranen, die ongehinderd over haar wangen stroomden.

Meer herinneringen volgden. Vader in de salon achter zijn krant. Julie in de serre, die een nieuwe tekening maakt. Zelfs Margret, tijdens een van hun vele bezoekjes, terwijl ze boven in de kinderkamer JW in slaap schommelt, met haar man John, die over haar schouder glimlacht naar zijn zoon. En natuurlijk moeder, die zich behendig door het huis beweegt en vaardig over iedereen de scepter zwaait. Beth haalde de zolder voor de geest, waar zij en Julie zich als schoolmeisjes zo heerlijk konden terugtrekken en fluisterend de grote avonturen planden die ze beslist nog eens samen zouden beleven. Zelfs de kinderkamer van lang geleden met haar favoriete speelgoed en de ordelijke planken met lievelingsboeken zag ze voor zich.

Langzaam ontsnapte er een traan uit Beths ogen. Ze depte hem snel weg met de hoek van haar servet. Maar de nostalgie had haar al te pakken en ze liet zich meeslepen door de beelden. Al snel kwamen haar vroegste herinneringen boven en werd ze overspoeld door een warm gevoel van veiligheid en plezier.

Ze herinnerde zich levendig hoe ze bij haar vader op schoot kroop, wanneer hij zich ’s avonds met een boek in zijn luie stoel had teruggetrokken. Zij was dan net uit bad en moest welterusten zeggen, maar hoopte dat moeder haar niet te snel naar bed zou sturen. Met één kant van vaders kamerjas om haar smalle schouders geslagen en haar blote voeten diep tussen de plooien van de andere kant gestopt, drukte Beth haar kleine oortje tegen zijn brede borst. Zo luisterde ze naar zijn zware stem, terwijl hij hardop voorlas.

Nu ze erover nadacht, wist Beth zeker dat ze op dat moment niet ouder dan drie kon zijn geweest. Die oude stoel, bedacht ze glimlachend. Wat een hekel had moeder eraan. Het gebeurde vrij weinig dat vader voet bij stuk hield, vooral als het ging om de meubilering van hun mooie, victoriaanse huis. Moeder had het gevuld met prachtige voorwerpen waar kleine handjes niet aan mochten komen. Maar op aandringen van vader mocht de stoel blijven staan. En zoals Beth het zich herinnerde, behoorde hij alleen hun tweeën toe. Wanneer vader thuis was van zijn reizen, was de stoel hun kleine toevluchtsoord in moeders volmaakt geordende wereld. Want zelfs de kinderkamer was op orde en Polly, het kindermeisje, had de opdracht om speelgoed op te rapen zodra Beth of grote zus Margret uitgespeeld waren.

Beth dacht ook met plezier terug aan het kostbare koperen kompas dat een plaats had op de tafel naast vaders stoel. Soms mocht ze het gladde, koude, zware en mysterieuze voorwerp van hem vasthouden en dan draaide en bibberde de kleine naald alle kanten op.

Toen ze wat ouder was, had vader haar verteld hoe het kleine, maar onmisbare instrument zijn scheepsbemanning eens veilig door een angstaanjagende en gevaarlijke storm had geloodst. Vader had laten zien dat de wijzer zich altijd naar het magnetische noorden draaide – hoe je de behuizing ook vasthield. ‘De kompasnaald vertelt je de waarheid, Beth, zelfs in een storm. En daar moet je alle andere omstandigheden op afstemmen – zelfs wanneer dat soms onlogisch lijkt. Bij de Bijbel is het feitelijk net zo. Hij vertelt ons de waarheid en daar moeten we ons denken en onze daden op afstemmen.’ Door de diepe betekenis van het kompas was Beth extra gemotiveerd om dit familiestuk op haar eenjarige avontuur goed te bewaren.

Beths aandacht werd getrokken door een hoop kabaal. De moeder wilde met haar jongens de restauratiewagen verlaten en had nu de grootste moeite om de lastpak van zijn stoel te krijgen. Na enkele krachtige, door zoete smeekbedes afgewisselde bevelen van zijn moeder, verscheen er een glimlach op het gezicht van de jongen en liet hij zich tenslotte langzaam van zijn stoel glijden. Hij genoot overduidelijk van de aandacht die hij met zijn gedrag trok. Hij gooide zijn servet op de vloer en keek zijn afgepeigerde moeder aan alsof hij haar uitdaagde er een punt van te maken.

Plotseling werd de jongen zich bewust van de treinsteward die boven hem uittorende. Hij keek de indrukwekkende verschijning met grote ogen aan. Maar de man glimlachte vriendelijk naar de moeder, plantte een hand stevig op de schouder van de jongen en boog zich diep naar de vloer om het weggegooide servet op te rapen en rustig op de juiste tafel terug te leggen. Het joch liep stijfjes achter zijn moeder aan terwijl de steward hen vrolijk nariep: ‘Nog een fijne avond, mevrouw. Tot morgenvroeg bij het ontbijt.’ Het was een onverwachte hartelijkheid. De gekwelde moeder kon een zwak ‘dankuwel’ opbrengen.

Beth besloot dat ze het restant van haar kleine lunch niet meer hoefde en schoof haar bord weg. Tegen de tijd dat ze haar slaapcompartiment had bereikt, had de steward haar bed opgemaakt. Ze verheugde zich op een goede nachtrust en besloot er gelijk in te kruipen. Maar door het gedender van de wielen en het heen en weer schudden kon ze nauwelijks in slaap blijven. Ze stond een paar keer op om wat water te drinken of gewoon haar rusteloze benen te strekken, maar telkens wanneer ze weer in bed lag, kon ze maar moeilijk een prettige houding vinden om de slaap te vatten.

Plotseling deed Beth van schrik haar ogen wijd open. Er scheen een flikkerend licht in de coupé… Toen was het weer donker. Het kostte haar enkele, versufte ogenblikken voor ze begreep waar ze was. Ze voelde een beklemmende angst, tot ze eindelijk bij machte was om een en ander te begrijpen. Ze had een nachtmerrie gehad. In werkelijkheid bevond ze zich nog steeds in de trein naar het westen.

Ze gooide de dekens van zich af en ging overeind zitten. Met de mouw van haar nachtjapon veegde ze de zweetdruppeltjes van haar voorhoofd. Buiten op de gang kon Beth voetstappen horen en toen bemerkte ze de zware regenval op het dak.

De droom kende ze maar al te goed – hij achtervolgde haar al sinds ze klein was. Misschien hoefde het haar niet te verbazen dat hij juist nu de kop opstak – nu ze zo onrustig en gespannen was en haar gedachten teruggingen naar haar jeugd.

Als altijd begon het met een visioen van de sneeuwwitte mandenwieg. Langzaam bewoog een kleine, kinderlijke versie van haarzelf door de kamer om bij baby William – haar lieve, kleine broertje – naar binnen te gluren. Maar wanneer ze vol verwachting over de rand van de wieg keek, bleek het bedje leeg te zijn en werd ze opnieuw aangegrepen door de verschrikking van die tragische tijd. Meteen kreeg Beth in de nachtmerrie een onbeheersbare hoestbui, die haar wanhopig naar adem deed snakken. Zonder stemgeluid schreeuwde ze om haar afwezige vader, terwijl ze haar moeder vlakbij hoorde huilen. En in die toestand werd ze dan wakker, nog steeds happend naar voldoende lucht.

Moeders kleine, lieve William – geroofd door kinkhoest. Het had Beths wereld voorgoed veranderd. Het maakte dat haar eigen, kleine lichaam fragiel en ziekelijk bleef en moeder apathisch, peinzend en stil werd. Vanaf dat moment had Beth te lijden gehad onder de beperkingen die de ziekte had veroorzaakt. Nu probeerde ze de vreselijke emoties van zich af te schudden – zodat ze weer wist waar ze was en waarom. Het baarde haar zorgen dat de nachtmerrie juist nu – tijdens deze belangrijke stap naar onafhankelijkheid en zich waar maken – in alle hevigheid was teruggekeerd. Beth vond het nu nog moeilijker om weer in slaap te komen.

Toen het eindelijk ochtend was, regende het niet meer. Maar het werd opnieuw een sombere, bewolkte dag. Veel mogelijkheden om de tijd te verdrijven waren er niet. Beth besloot te gaan lezen – iets wat ze heel graag deed – totdat ze zelfs daarin geen zin meer had. Ze wandelde wat rond en zat regelmatig in de restauratiewagen. Maar ze kon niet ontsnappen aan het troosteloze gevoel dat haar drukte, noch aan de opgewonden en turbulente gedachten ten aanzien van haar bestemming… dat enorme onbekende dat in het verschiet lag.

Op haar derde dag in de trein voelde Beth zich diep ongelukkig en hopeloos verveeld. De wolken waren weer opengebarsten en de harde wind joeg de regen met vlagen tegen haar raam, waardoor er weinig viel te genieten van een wellicht bezienswaardig landschap.

Toen kwam Winnipeg. En hier – in het ergste noodweer tot dan toe – stond Beth een overstap te wachten. Ze keek naar het water dat aan de buitenkant van haar raam omlaag stroomde en trok een paraplu uit haar volle koffer. Het was dwaas, dat wist ze, om veel bescherming te verwachten van zo’n onbenullig geval, dat meer voor de sier dan voor praktisch gebruik was gemaakt.

Ze zocht haar spullen bij elkaar en even later was ze opgenomen in de stroom van passagiers, het smalle trapje af en het perron over. Zelfs het overdekte gedeelte, dat was bedoeld om de reizigers tegen de elementen te beschermen, bood geen beschutting tegen de vliegende regenstorm.

Andere reizigers, met hun hoofden weggedoken onder paraplu’s, hoeden en kranten, zochten hun weg naar een tweede trein. Beth sloot zich bij hen aan, tot de groep zich samenpakte, wachtend op de gelegenheid om aan boord van een volgende rij wagons te klimmen. De moeder met haar twee jongens was er ook. Ze hield hen stevig aan de hand en trok hen mee achter een kruier aan die hun bagage droeg.

Zelfs met haar paraplu vast omklemd boven haar, voelde Beth nog hoe de regen haar kraag instroomde en haar reiskleding tot op haar huid doorweekte. De wind blies krachtig – uit één hoek, dan weer uit een andere – en trok het weinig effectieve parapluutje bijna uit haar handen. Het had geen zin. Ze kon niets anders doen dan zich nat laten regenen en de koude rillingen verdragen. Ze klapte het nutteloze ding in en stak het onder een arm. Het was Beth al vaker overkomen dat ze na dit soort late zomerregens opnieuw ziek werd.

Wat zou moeder wel niet zeggen, als ze hier was geweest? ‘Elizabeth, je wordt nog ziek. Vraag op het station in hemelsnaam om hulp. Er zijn daar mensen wier taak het is om je bagage te dragen en te zorgen dat je veilig aankomt. Een meisje als jij zou optimaal gebruik moeten maken van hun diensten. Er is geen enkele reden om het jezelf moeilijk te maken. En…’ – ze kon de herhaalde waarschuwing van haar moeder bijna letterlijk horen – ‘… als je het in het westen wilt uithouden, zul je veel hulp nodig hebben.’

De herinnering aan die betuttelende woorden maakte dat Beth de koffer juist hoger droeg en dichter aansloot bij degenen die elk moment konden instappen. Door de nevel viel het niet mee om de nummers op de zijkant van de trein te zien.

Perplex stond ze stil. 205? Dat klopt niet! Ze zette haar koffer neer en haalde snel het door vader gekochte treinkaartje uit de mouw van haar jasje. Daar stond 308 op. In paniek keek ze om zich heen. Er stonden nog meer treinen te wachten op het station.

‘Meneer!’ riep ze naar een kruier die in de buurt stond. ‘Neemt u me niet kwalijk. Ik denk dat ik nummer 308 moet hebben.’

De man stond in enkele passen bij haar en bekeek haar kaartje. ‘Nou mejuffrouw, die vertrekt vanaf de andere kant van het station.’

Beth bedankte hem snel en greep het handvat van haar koffer. Op dat moment hoorde ze de man roepen: ‘Darby! Help deze jongedame met haar bagage; zorg dat ze op de juiste trein komt.’ Een jonge kruier was in een oogwenk ter plaatse met een veel grotere paraplu. Hij nam het kaartje, tilde moeiteloos haar koffer op en stak haar zijn elleboog toe. Beth slaakte een zucht van verlichting en pakte dankbaar zijn aangeboden arm terwijl hij de paraplu boven haar hoofd hield. Misschien heeft moeder toch gelijk, dacht ze. Het is gemakkelijker om je door anderen te laten helpen. Ze vond het wel moeilijk om toe te geven dat het nu al was mislukt om te bewijzen dat ze het westen wel aankon.

‘We moeten wel doorlopen, miss. Uw trein vertrekt zo.’

Ze haastten zich naar een andere wachtende trein – die het verst weg stond. Beth had grote moeite de kruier met zijn grote stappen bij te houden. De man sleepte haar praktisch door de mensenmassa heen. Met haar smalle, wollen rok kon ze maar kleine pasjes nemen. Het snelle getik van Beths hakken werd overstemd door alle verwarring, herrie en regen.

De man bracht haar tot bij het trapje van de juiste trein en Beth greep een uitgestoken hand die haar – zo licht als ze was – met gemak het voorportaal in trok. Ze deed een vergeefse poging om de regen af te schudden en veegde een verdwaalde haarlok uit haar ogen. De nieuwe hoed, die ze speciaal voor deze tocht had gekocht, was ongetwijfeld niet meer te herstellen. Ze voelde de vilten rand drijfnat op haar linker oor liggen. Ze wist dat ze er waarschijnlijk niet uitzag, maar moeder had haar geleerd om zich ook in de moeilijkste omstandigheden waardig te gedragen. En dus haalde ze diep adem, tilde ze haar kin omhoog en stapte ze het gangpad in. Een derde kruier stond klaar om haar koffer te dragen en ervoor te zorgen dat ze haar slaapcompartiment vond.

‘O,’ zei ze ineens, ‘ik heb de vorige kruier geen fooi gegeven…’

‘Geen zorgen, miss, we doen gewoon ons werk,’ stelde de bediende haar gerust, maar ze wenste dat ze eraan gedacht had de man op de juiste manier te bedanken.

Eindelijk kon ze een deur sluiten tussen zichzelf en de rest van de wereld. Even liet ze zich er tegenaan hangen, in twijfel over wat ze verder moest doen. Op dat moment schoot de trein naar voren en kon ze zich alleen staande houden door de deurgreep vast te pakken.

Beth wist dat het maar weinig had gescheeld of ze was op het perron achtergebleven. Ze kneep haar ogen dicht. ‘Dank U, God,’ fluisterde ze. ‘Ik zou niet weten wat ik moest doen als ik deze trein had gemist.’

In vlot tempo had ze de deur naar de gang op slot gedraaid, de gordijnen dichtgetrokken, haar natte kleren uitgedaan, zich zo goed als mogelijk afgedroogd met een kleine handdoek die bij de wastafel hing, haar koffer open gewurmd en iets droogs aangetrokken. Maar Beth bibberde nog steeds. Ze dook opnieuw in haar bagage en vond een sweater om erbij aan te trekken. Het stond allemaal niet bij elkaar, maar er was niemand in de buurt die er iets van kon zeggen.

Nu moest ze nog bedenken wat ze met de doorweekte kleren moest beginnen. Daar leek niet direct een oplossing voor te zijn. De waskom was veel te klein om alles in te doen en iets anders was er niet. En dus vouwde ze de natte kleren netjes op – zodanig dat ze haar droge kleren droog hield – en met het ondergoed discreet ertussen legde ze het stapeltje op een paar kranten die ze in een hoek van de vloer had uitgespreid. Ze probeerde zich voor te stellen wat haar moeder zou doen, maar concludeerde dat moeder nooit in een dergelijke situatie zou zijn terechtgekomen. Beth hoopte maar dat de trein de een of andere wasservice had.

Met haar moeder in haar achterhoofd rommelde Beth weer in haar koffer, op zoek naar de vertrouwde fles levertraan. Als haar moeder er nu was geweest, had ze er beslist op gestaan dat Beth een teug van het verschrikkelijke spul had genomen. Moeder had lang geleden geconcludeerd dat Beths longen door haar gevecht met kinkhoest onvoldoende zuurstof produceerden en dat dit de oorzaak was van haar vele kwalen – en zelfs van haar kleine gestalte. Niet dat die diagnose door een arts was bevestigd, maar niemand durfde aan moeders inzichten te twijfelen. En met dat oordeel bewapend was ze op zoek gegaan naar de juiste medicijnen, drankjes en middeltjes om Beth weer volmaakt gezond te krijgen. Beth herinnerde zich hoe elke avond de gevreesde lepel voor haar mond werd gehouden, gevuld met weer een ander, vies ruikend, vies smakend brouwsel. Het was daarom des te verrassender dat Beth van de drie zussen degene zou zijn die in haar eentje zo’n verre reis zou maken. Maar ook hier onderwierp ze zich aan moeders voorgeschreven behandeling.

Ze stopte de fles weg, liet zich op de stoel vallen en keek om zich heen, zoekend naar iets om de tijd te doden en haar te helpen ontspannen. Lezen was het eerste waar ze aan dacht. Maar de boeken die ze in haar koffer had gestopt had ze al uit. Ze wierp een blik in de hoek en betreurde het feit dat ze de krant van de trein onbruikbaar had gemaakt. Al haar andere boeken, met uitzondering van haar Bijbel, zaten in de hutkoffers die ze had afgegeven…

De hutkoffers! Zouden die wel in de goede trein zijn terechtgekomen? Beths gedachten schoten alle kanten op. Ze haalde diep adem om zichzelf te kalmeren en op een rij te zetten wat ze wist. Vader had beide koffers op het perron in Toronto op een kar gezet en een kruier had ze weggereden. Vader had haar verteld dat ze ingecheckt waren. Dan waren ze dus naar de juiste trein gebracht, waarschijnlijk al voordat ze er zelf was aangekomen. Ze slaakte een diepe zucht van verlichting.

Ze overwoog om een poosje in de Bijbel te lezen. Maar ze wist zeker dat ze daar op dat moment haar hoofd niet bij zou kunnen houden. En dus maakte ze het zich gemakkelijk op de fluwelen kussens van de stoel en trok ze haar benen op. Ze schoof het gordijn opzij en wierp een blik naar buiten, waar ze alleen de watervloed zag die nog steeds langs de ruiten stroomde.

Ook niets te beleven, concludeerde ze. Ze was best moe, na dat gedraaf op het station, en dus liet ze zich achterover zakken om wat te mijmeren. Het liefste was ze nu alleen met haar gedachten en ze probeerde weer aan haar jeugd te denken, in de hoop haar recente nachtmerrie te kunnen verdringen door gelukkiger herinneringen.

Daarvoor hoefde ze alleen maar aan Julie te denken. Iedereen was het er wel over eens wat een schat dit nieuwe zusje was dat een jaar na Williams dood werd geboren. Het mollige engeltje was lachend en vol levenslust de wereld ingekomen. Beth liet geen gelegenheid voorbijgaan om de nieuwe, in dekens gewikkelde baby vast te houden, hoewel ze soms alleen maar bij moeder in de buurt mocht zitten terwijl haar kleine zusje werd gevoed en met haar dikke vuistje een van haar vingers vasthield.

Wel mocht Beth vaak bij het wiegje staan om slaapliedjes te zingen tot Julie in slaap viel. Met plezier dacht Beth eraan terug hoe ze een stukje speelgoed of een knuffel bij Julie mocht leggen, zodat ze ernaar kon kijken en zou glimlachen. Maar toen moeder eens een hele rij speeltjes in de wieg aantrof, die als soldaten de wacht hielden over hun slapende baby, had Beth een standje gekregen. Zelfs nu greep het voorval Beth naar de keel. Ze wist nog goed hoe Julie door iedereen in de gaten werd gehouden.

Na verloop van tijd begon Julie te lopen en te praten. Voor zover Beth zich kon herinneren waren zij en haar zusje sindsdien onafscheidelijk. Ze speelden samen in de kinderkamer en bijna altijd deelden ze keurig het speelgoed. Wanneer Julie iets wilde hebben dat Beth al had gepakt, vond Beth het niet moeilijk om het op te geven, vooral omdat moeder dan altijd goedkeurend glimlachte.

Zelfs toen ze nog heel jong waren, genoten Beth, Julie en grote zus Margret vooral wanneer hen werd voorgelezen. Samen met moeder, of vader wanneer hij er was, vertelden ze elkaar alle dierenverhalen uit Just So Stories van Rudyard Kipling of stelden ze zich de chaotische wereld voor van Alice in Wonderland, door Lewis Carroll. Ook lazen ze uit een boek met Bijbelverhalen, vol illustraties voor kinderen, waardoor ze vertrouwd raakten met het leven van aartsvader Abraham, de dappere Daniël en het kindje Jezus. En na slechts een paar sessies met vader had Beth de letters van het alfabet onder de knie en kort daarna kon ze zelf lezen.

Een verandering van de treinsnelheid bracht Beth terug in haar huidige omgeving. Nu ze gewend was aan de beweging van de trein, merkte Beth hoe de puffende locomotief langzaam vaart minderde, terwijl de aangrijpende remmen zorgden voor schokken die van wagon tot wagon werden doorgegeven. Hoewel ze heel graag was uitgestapt voor een korte wandeling op vaste grond, besloot ze nog een halte te wachten.

In plaats daarvan sloot ze haar ogen om het heden buiten te sluiten en zich te verplaatsen naar een favoriete gebeurtenis uit haar jeugd. Met een lange, diepe zucht riep ze opnieuw de gevoelens op.

Ze was toen zeven en Julie was drie. Ze mochten voor het eerst met hun ouders mee naar het grote landhuis van de Montclairs, waar een concert werd gegeven. Hand in hand en dicht tegen elkaar vergaapten de zusjes zich aan het schouwspel van de glimmende blaasinstrumenten die zo vlakbij, boven de trillende snaarinstrumenten uit, hun lied uitschalden. De harde trommelslagen en het plotselinge gekletter van cimbalen deed de zusjes lichtelijk beven. Maar ondanks de aanzwellende crescendo’s was Beth zo vol verwondering over de muziek dat ze nauwelijks kon ademhalen. Ze kon de klanken nu nog bijna horen, ondanks het gestamp van de locomotief.

Meteen de volgende dag was jonge tante Elizabeth bij hen langs gekomen met een cadeau voor Beth – een kindermaat viool waarop ze jaren eerder zelf had leren spelen. De opgetogenheid van het kleine meisje bij het concert was niet onopgemerkt gebleven en al gauw gooide Beth al haar wilskracht in de strijd om dezelfde geluiden voort te brengen die ze die avond had gehoord. Al zwoegend keek ze omhoog naar haar leraar die zijn kin ritmisch op en neer bewoog. In de loop van de tijd trok hij steeds minder rare gezichten terwijl Beth speelde. Zo jong als ze was, werd ze er aardig goed in. Dus met haar twee liefdes – muziek en boeken – was het voor Beth alsof lezen de hele wereld dichterbij bracht en muziek die wereld vulde met kleur en blijdschap.

Ze moest denken aan haar concertviool – de volwaardige versie die ze van vader had gekregen toen ze dertien werd – en aan het gesprek over het wel of niet meenemen ervan. Hij zat nu veilig en wel opgeborgen in een van de hutkoffers. Beth was blij te weten dat ze hem dicht bij zich had, maar was toch wel bezorgd of het instrument op de reis niet beschadigd zou raken. Ze besloot erop te vertrouwen dat vader hem goed had ingepakt.

Het ontroerde Beth dat ze hier nu zat, in deze kleine treincoupé, om in de voetsporen van haar tante te gaan lesgeven in het westen. Hoewel Beth later had ontdekt dat haar naamgenote Elizabeth niet echt een tante was – maar de dochter van vaders oudste broer en daarmee een oudere nicht, die van moeder met respect moest worden aangesproken – hadden Beth en haar zussen ervoor gekozen om de liefkozende term te blijven gebruiken. Ze zag tante Elizabeth maar zelden, want ze was kort na het concert naar het westen vertrokken en kwam vrijwel nooit op bezoek, maar Beth genoot van de overeenkomsten die ze hadden, vooral nu haar deze positie in het verre westen was aangeboden.

Beth dacht weer na over de opmerking die ze in de restauratiewagen had gehoord. Misschien waren jeugdherinneringen inderdaad maar grillig, dacht ze nu. Wat je over iets of iemand denkt te weten, kan soms bedrieglijk zijn. De eenvoudige, ongepolijste waarheid wordt dan verbogen tot iets wat licht afwijkt van de realiteit. Ze vroeg zich af hoeveel kleine wijzigingen ze in alle jaren door haar eigen herinneringen had verweven.

Beth slaakte een diepe zucht en boog zich voorover om nog eens door het raam te kijken. Het regende nog steeds… In de hal hoorde ze de stem van de steward die het diner aankondigde en ze maakte zich klaar om naar de restauratiewagen te gaan. Misschien kon ze de moed verzamelen om iemand bij haar aan tafel te vragen.

Ze pakte verlangend haar Bijbel en nam hem mee naar de eettafel. Een geliefde psalm verzekerde haar opnieuw van de aanwezigheid van haar hemelse Vader, ook nu haar lieve aardse vader niet bij haar kon zijn. Ze bad voor haar familie en stelde zich in op de volgende reisuren die ze over de restauratiewagen en haar compartiment zou verdelen.

Weer had ze een geestelijk uitputtende middag doorstaan en nog kwam haar eindbestemming niet in zicht. De krappe coupé waarin ze al veel eentonige uren had doorgebracht, bood weinig opbeuring. Na het avondeten stond Beth er middenin en schudde ze vermoeid haar hoofd. Het was te vroeg om naar bed te gaan en te laat om nog langer doelloos rond te wandelen. Ze besloot dat het mooi was geweest en begon haar hooggehakte schoenen van haar pijnlijke voeten te wurmen.

Precies op dat moment werd er stevig op de deur geklopt.

hoofdstuk

3

Met enige verbazing stond Beth op om de deur te openen. Terwijl haar hand naar de klink ging, schoot haar te binnen wie het kon zijn: de steward, die haar bed kwam uittrekken en de coupé nachtklaar wilde maken.

‘Eén moment,’ riep ze, terwijl ze de sleutel in het slot omdraaide.

Maar in plaats van de zwarte jas van de steward, zag ze een helderrode jas in de deuropening. Ze stapte achteruit en besefte direct dat deze toebehoorde aan een agent van de Royal Canadian Mounted Police.

‘Wat leuk om je weer te zien, Elizabeth.’ De bekende stem klonk op hetzelfde moment dat Beth opkeek naar een gezicht dat ze maar al te goed kende. Het golvende, bruine haar hing boven donkergroene ogen die enthousiast in de hare keken.

‘Edward?’

Hij maakte een kleine buiging. ‘Jawel, juffrouw, ik ben het.’

‘Maar wat… wat doe je hier?’ Ze was zo beduusd – en in verlegenheid gebracht – dat ze nauwelijks iets kon uitbrengen.

Edward schraapte zijn keel. ‘Mag ik?’ Hij gebaarde het compartiment in.