“Een must read voor alle Mantelpapa’s en mama’s!”
www.mantelmama.nl

“Wat een bijzonder boek heb je geschreven. Ik heb het in één adem uitgelezen. Ontroerend, grappig, warm, beide voeten op de grond, vol liefde voor Pepijn, Lotte en Jeroen. Prachtig! Hoewel ik de kinderen in onze klas altijd gewoon als ‘kinderen’ zie en niet als een opeenstapeling van beperkingen, werd ik mij tijdens het lezen van het boek opnieuw bewust, dat elk kind en elke ouder, een eigen verhaal meeneemt. Een verhaal van steeds weer aanpassen en verwachtingen bijstellen. Ik was bij het lezen van je boek geraakt door de positieve en lichtvoetige wijze waarop je deze zaken beschrijft.”

Leerkracht- speciaal onderwijs

“Prachtig verhaal! Wat een herkenning voor veel van onze ouders.”

Directie Olivijn

Zonder meer,
zonder maar

Anne Kien

Zonder meer, zonder maar
© 2015 Anne Kien

ISBN13: 978-90-6523-351-6
Als e-boek met ISBN13: 978-90-6523-391-2
NUR: 401
1e druk, november 2015
2e druk, juni 2017

Grafische vormgeving: Eugenie van Dam van Isselt
Omslagidee: TenU, Nijkerk
Omslag: Studio Square Design, Nijkerk
Omslagbeeld: © Hakan Ertan | Dreamstime.com
Foto auteur: © Mona Alikhah, www.monavid.com

Meer informatie: www.uitgeverijvanbrug.nl en kijk ook op www.facebook.com/uitgeverijvanbrug

Alle rechten voorbehouden. Deze uitgave mag worden verveelvoudigd, worden opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of in enige vorm of op enige andere wijze hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, of opnamen, worden gebruikt, wanneer u de in het economisch verkeer normaal gangbare rechten respecteert, waaronder het gebruik van volledige bronvermelding. Neem om alle twijfel weg te nemen even contact op met Uitgeverij van Brug.

De uitgever aanvaardt geen aansprakelijkheid voor welke schade dan ook ontstaan tijdens of door het gebruik van deze uitgave. Deze uitgave is met de grootste zorgvuldigheid samengesteld. Noch de auteur, noch de makers, noch de uitgever stellen zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave.

Voor Sara

“It’s not the blowing of the wind
but the setting of the sail.”
Jim Rohn

Inleiding

Ik las ergens dat als je een boek wilt schrijven, je bij de achterflap moet beginnen, omdat dat is wat iemand doet besluiten om het boek wel of niet te kopen. Nu is er bij Pepijn natuurlijk geen sprake van wel of niet kopen, maar als hij een boek zou zijn, zou er op de achterflap staan dat het een boek is vol stoere verhalen en leuke grappen. Een boek dat je regelmatig uit je slaap houdt waardoor je het er vaak – tegen beter weten in – nog even bij pakt en ineens twee uur verder bent.

De achterflap zou beloven dat het boek ervoor gaat zorgen dat ik leer relativeren en dat het mij gaat dwingen om af en toe rust te nemen. Dat het van mij bij tijd en wijle een emotioneel wrak zal maken, maar dat het me dan ook als eerste weer troost zal bieden. Er zou staan dat het de kleine stapjes zijn die het verschil maken en dat het feit dat de kaft wat beschadigd is niets zegt over de inhoud en de verwachtingen.

De flap zou een tipje oplichten van de sluier over het gigantische doorzettingsvermogen en grenzeloze vertrouwen dat de hoofdpersoon in ons als ouders had en zou daarmee nog eens onze verantwoordelijkheid benadrukken. Pepijn’s boek zou een beetje lijken op een zelfhulpboek, maar dan zonder de notes to self en eindeloze visualisatie-oefeningen. En net als met ieder ander boek zou ik het soms even wegleggen om het te laten bezinken of op een ander moment drie hoofdstukken in één keer te lezen.

Als Pepijn een boek zou zijn, dan zou ik de achterflap niet geloven en denken dat ik het niet aan zou kunnen. Ik zou het waarschijnlijk niet zelf kopen, gewoon omdat ik niet zou weten wat ik nu weet. En toch, als ik het boek zou krijgen, zou ik het op een zondagmiddag uit de kast pakken en mij nestelen op de bank met een stuk chocolade en een cappuccino. Ik zou het boek lezen in kleine stapjes, zodat ik zou worden meegevoerd met het verhaal. Kleine stapjes. En ik zou ervan genieten, eindeloos van genieten…

Zondagskind
2008

Het badwater is warm. Ik doe mijn ogen dicht en zet me schrap. Op de gang hoor ik mijn eigen echo.

‘Pfff, pfff, pfff’, klinkt het, heel zachtjes. ‘Kom je even bij me?’ vraag ik tussen het zuchten door.

‘Nee’, klinkt het resoluut. Nou, dat is in ieder geval duidelijk. Lotte steekt voorzichtig haar hoofd een stukje om de deur van de badkamer en zwaait verlegen. Ze heeft haar knuffel stevig tegen zich aangedrukt en durft de badkamer niet in te komen.

Ik wil haar zo graag even een kus geven, knuffelen en vasthouden, maar ze moet niets van me weten. Ik probeer te doen alsof ik niet van de pijn verga, maar aan haar blik te zien slaag ik daar niet in.

‘Dag mamma’, zegt ze.

‘Dag schatje’, zeg ik en steek mijn vrije hand naar haar uit. Tevergeefs. Ik kan het haar niet kwalijk nemen. ‘Tot straks, ik hou van je’, roep ik haar nog na, terwijl ik mij bijna verslik in de volgende wee.

‘Ik geloof dat ik niet meer wil’, zeg ik tegen Els die naast me staat. Ze heeft me net uit bad geholpen en mij al puffend de steile trap op gesleept. Jeroen is in geen velden of wegen te bekennen. ‘Ik heb gewoon geen zin meer, Els. Het was even heel leuk en nu ben ik er klaar mee.’

Ze lacht een beetje en is dit soort gelul blijkbaar wel gewend, want ze besteedt er geen aandacht aan.

Met mijn rechtervuist beuk ik tegen de nieuwe tegeltjes van de net geplaatste wand, terwijl ik me met mijn linkerhand afzet tegen de wc-pot. Mijn voeten zijn verstrengeld onder mijn lijf en ik hap naar adem. O, wat doet dit een pijn, vorige keer was het echt anders. Toen ging het veel makkelijker.

‘Godsamme, waar is Jeroen nou? Eerst zit hij op z’n dooie gemak met Lotte Sesamstraat te kijken en waar is hij nu?’ schreeuw ik naar Els, alsof zij er iets aan kan doen. ‘Hij hielp jullie vrienden net even met het kinderstoeltje, hij komt zo’, probeert Els me gerust te stellen.

‘Hij komt zo? Dit meen je toch niet, hè? En waarom moet hij helpen met het kinderstoeltje? Die mensen hebben zelf twee kinderen, hoezo moet Jeroen helpen? Heeft hij koffie met ze gedronken ofzo? Jezus!’ Het voelt lekker om me even heel erg kwaad te maken, het lucht op.

‘Hier ben ik al, rustig maar’, klinkt het op de trap.

‘Rustig maar? Rustig maar? Wat is dat nou weer voor een tekst? Alsof ik een kant op kan’, sis ik. Ik leun met mijn ellebogen op de rand van het bed en wieg mijn heupen heen en weer. ‘Altijd is Kortjakje ziek… pfff…’

Ik voel me net een aangespoelde zeekoe, groot en lomp. Als de wee voorbij is, moet ik rechtop gaan staan zodat Els kan luisteren. Ik zie aan haar ogen dat het mis is.

‘Het spijt me, maar we moeten naar het ziekenhuis. De hartslag valt steeds weg, ik vind het onverantwoord om nog langer te wachten.’ Ze wrijft me over mijn rug en kijkt me indringend aan.

’Snap je wat ik zeg?’

‘Ja, ik snap het, Els.’

Ik prevel het als een schoolmeisje dat net op haar lazer heeft gekregen van de juf. Ik hoor wat ze zegt, maar voel iets anders. Ik wil niet weg. Sterker nog, ik ga helemaal nergens heen. Sterke vent die mij het huis nog uit krijgt nu. Dit keer beval ik thuis, besluit ik en vraag Els me nog één kans te geven.

‘Kom maar weer terug’, roept ze het trapgat in. En dan tegen mij: ‘Oké, jij wint. We proberen het nog één keer, maar daarna gaan we écht weg!’

Ze steekt een vermanend vingertje naar me op. Terwijl ik mezelf weer in bed hijs, hoor ik iemand omdraaien op de trap en naar boven komen. Er loopt een wildvreemde vrouw met een koffertje mijn slaapkamer in, het blijft een gekke situatie zo’n bevalling.

Jeroen gaat op het bed zitten en vraagt of hij iets kan doen. ‘Ja, hier blijven!’ zeg ik en zet ongewild mijn nagels in zijn hand. Dat hij het eerste deel van deze sessie heeft gemist, vind ik al erg genoeg. We doen de rugleuning van het bed omhoog (waarom heb ik hier niet eerder aan gedacht?) en ineens heb ik de smaak te pakken en gaat het snel.

’s Ochtends om zes minuten over half negen is hij daar… stralend, prachtig, huilend en nu al het mooiste jongetje dat ik ooit heb gezien. Met twee keer een apgar-score van 10 op zak drinkt hij alsof hij nooit anders heeft gedaan. Hij is volmaakt. Mijn zondagskind. ‘Het zal je aan niets ontbreken, schatje. Pappa, mamma en je grote zus zullen er altijd voor je zijn.’

Ik geef Pepijn voor het eerst van zijn én mijn leven een kus op zijn hoofdje en voel me de gelukkigste vrouw op aarde.

Magische handjes
5 maanden en een beetje

‘Zijn rechterkant blijft een beetje hangen’, probeer ik de man uit te leggen en ik zwaai wat met mijn rechterarm ter illustratie, terwijl ik mijn rechterschouder omlaag duw. De man kijkt me heel vriendelijk maar ietwat onbegrijpend aan. ‘His right side hangs a little’, zeg ik. ‘Steve heeft écht magische handen’, had mijn vriendin gezegd. ‘Steve weet vast meteen wat er mis is, het is zo’n bijzondere man!’ Omdat ik het idee had dat Pepijn wel wat magie kon gebruiken, heb ik meteen een afspraak gemaakt en hier zitten we dan bij Steve, een lange Amerikaan met een te vriendelijk gezicht.

Pepijn ligt in zijn luier op een gigantische behandeltafel en kijkt met grote ogen om zich heen.

‘His right side isn’t working properly. I think maybe something’s stuck.’ Steve knikt. Dat hoor je toch weleens, dat baby’s in de buik in de knoop hebben gezeten en daar last van hebben. Dat moet dan even worden recht geduwd en dan werkt alles weer. Ik doe het nog een keer voor, nu met Pepijn.

Terwijl ik Pepijn’s handje pak begint hij te giechelen en gooit zijn beentjes als een reflex in de lucht. Steve duwt me voorzichtig opzij en vraagt of hij ook even mag.

Ga je gang, Steve, doe vooral je ding. Gimme some magic! Ik doe een stap achteruit.

Hij pakt Pepijn’s handjes en voetjes en trekt eraan. Vol verwachting kijk ik toe hoe mijn zoon als een vleesgeworden accordeon in en uit elkaar wordt geduwd. Pepijn is net zo verbaasd over het tafereel als ik. Vervolgens neemt Steve zijn hoofdje in zijn handen, draait het van links naar rechts en voelt met zijn vingers in zijn nek. Dan zwiept hij de kleine man zo, hups, op zijn buik en bedrukt één voor één zijn ruggenwervels. Pepijn vindt het nu welletjes geweest en begint zacht te kreunen. Steve voelt nog eens goed in Pepijn’s nek, duwt een beetje hier en daar en zegt dat ik Pepijn weer mag aankleden.

O? Dit was het? Geen gekraak? Geen geschreeuw? De laatste keer dat ik bij een chiropractor was, ging het er heel anders aan toe. Nu snap ik wel dat je een baby van zes maanden niet gaat kraken, maar dit is weer het andere uiterste.

Als ik Pepijn heb aangekleed, gaat Steve tegenover me zitten. ‘It’s not such a big deal’, stelt hij me gerust. Hij laat me het verschil voelen tussen de linkerkant van Pepijn’s hoofd en de rechterkant. Links is het achterhoofd een beetje platter dan rechts en daar zit ’m de crux, aldus Steve.

‘Jullie kunnen de ontwikkelingsachterstand weer inhalen door Pepijn op zijn rechterkant te laten slapen. Dan deukt de schedel als het ware uit en kunnen de hersenen aan de linkerkant weer groeien, want dat zit er door ruimtegebrek nu even niet in. We kunnen hem sowieso nog een paar keer behandelen.’

Pardon?

Terwijl Steve zich op z’n gemak klaarmaakt voor de volgende patiënt word ik overvallen door een gevoel van onrust en angst. Mijn maag draait zich om en ik voel de rillingen over mijn rug lopen. Ontwikkelingsachterstand? Hersenen? Ruimtegebrek? We hebben het hier verdomme niet over een verbouwing met een iets te groot uitgevallen keukenblok waar nu een kastje vanaf moet. Dit gaat over het hoofd van mijn kind! Daar kan geen kastje vanaf, we hebben alles nodig. Alles!

Wat is er gebeurd met je magische handen, Steve? Gimme some magic, please...

Als ik maanden later Steve wil bedanken (ja écht!) voor deze uiterst bijzondere en verkeerde diagnose, die mij wel op scherp heeft gezet, werkt hij niet meer bij de praktijk. Zijn collega heeft ons daarna overigens altijd heel goed geholpen.

Ach mevrouw…
7 maanden

Een paar weken geleden is Pepijn met spoed opgenomen in het ziekenhuis met een longontsteking. ’s Middags kreeg hij koorts, maar de huisarts kon niets vinden. Advies: lekker thuis uitzieken met een paracetamol. Een paar uur later was het helemaal mis, hij bleek een dubbele longontsteking te hebben. Hij heeft toen vijf dagen in het ziekenhuis gelegen aan een vernevelapparaat. Vreselijk om zo’n klein mannetje in zo’n groot bed te zien liggen met al die slangetjes en buisjes. Gelukkig deelden we de kamer met een lieve moeder en haar dochter waardoor het uiteindelijk best een gezellig weekje was.

Nu moeten we op controle komen en ik heb besloten om de tijd vooral te benutten om het verhaal van Steve de chiropractor te checken.

‘Ja, die controle van de longen geloof ik wel. Het gaat echt een stuk beter met hem en als we hem op tijd puffen met Ventolin raakt hij niet meer benauwd. Dus nu dat is afgehandeld even het volgende: ik maak me zorgen over zijn rechterkant’, zeg ik.

De arts in wording is een beetje van zijn stuk gebracht.

‘Hoe bedoelt u? Wat is er met zijn rechterkant?’

‘Nou’, ga ik verder, ‘hij gebruikt ’m bijna niet. Hij kan ook niet rollen, dat is toch gek. Hij is nu ruim zes maanden.’ De arts-assistent van nog geen 25 glimlacht mijn vraag weg en parkeert mij duidelijk in de ‘overbezorgdemoeder- hoek’ van zijn brein.

‘Ach mevrouw, als ze twee zijn moeten ze allemaal hetzelfde kunnen. Tot die tijd is er echt geen peil op te trekken. Hij doet het toch verder goed? Los van deze longontsteking dan, hè.’ Hij lacht charmant in een poging om terrein te winnen en mij gerust te stellen. Voor de vorm checkt hij wat reflexen bij Pepijn en schijnt met een zaklamp in zijn ogen. ‘Ik zou me er maar geen zorgen om maken. Het trekt wel bij.’

Ik kijk hem met grote ogen aan. Alsof het de normaalste zaak van de wereld is, schuift hij mijn zorgen zó hupsakee onder de behandeltafel. Tijd voor een andere aanpak. Ik ruil mijn ik-ben-een-superrelaxte-leuke-hippe-moeder-dieniet- schrikt-van-een-longontstekinkje-act in voor mijn ikben- een-leeuwin-en-ga-niet-weg-zonder-doorverwijzing-act en trek een serieus gezicht.

‘Dokter,’ zeg ik vriendelijk maar met een dwingende ondertoon, ‘ik zou het écht zeer op prijs stellen als u tóch even kijkt. We zijn hier nu en ik ben niet gek, ziet u.’ De vriendelijke toon is inmiddels helemaal verdwenen.

‘Ik heb het gevoel dat het gewoon niet klopt. Sterker nog, ik heb een dochter van twee, dus ik ken het hele liedje inmiddels wel en deze versie heeft een kras op de plaat. Zijn ontwikkeling loopt vast op zijn rechterkant. Er is iets mis.’ De jongeman schrikt een beetje van mijn nieuwe rol wat mij nog meer zelfvertrouwen geeft.

‘Hij wordt momenteel behandeld door een chiropractor en die zegt dat er iets met zijn hersenen aan de hand is. Ik hoef u natuurlijk niet uit te leggen dat ik dat liever zeker weet en wil laten controleren door een échte arts door middel van een hersenscan. We zitten er natuurlijk totaal niet op te wachten dat we er over twee jaar achterkomen dat ik toch gelijk had en dat het dan te laat is. Toch?’

Ik kijk hem strak aan en wacht tot het kwartje valt… Bám! Die zit!

Hij kijkt even op zijn horloge en besluit Pepijn nogmaals te onderzoeken. Dit keer observeert hij de kracht en spanning in Pepijn’s lijf en vergelijkt hij de linker- en rechterkant. Hij komt tot de voorzichtige conclusie dat een scan misschien helemaal niet zo’n gek idee is. Pepijn heeft inderdaad een platte plek op zijn achterhoofd, maar dat zou geen effect mogen hebben op zijn spierspanning.

Met een doorverwijzing voor een echo en de naam van een fysiotherapeute verlaten we ten slotte de behandelkamer.

Sterkte
9 maanden

We hebben een lieve coassistent te pakken vandaag. Ze doet in ieder geval erg haar best om ons niet het gevoel te geven dat we de allerlaatste prioriteit van de dag zijn. Zij was ruim op tijd. Ze heeft zelfs koffie voor mij gehaald en voelt zich duidelijk niet erg op haar gemak.

Pepijn ligt al zeker een half uur op zijn rug om zich heen te kijken. Hij is verrassend stil en lief en dat terwijl er natuurlijk helemaal niets leuks te zien is in een behandelkamer. Niks is immers frustrerender dan afhankelijk te zijn van anderen. Het wachten is op de kinderarts die de uitslag van de CT-scan gaat geven, althans dat hoop ik.

Een paar weken geleden is Pepijn voor de tweede keer met een longontsteking opgenomen. Ik heb toen zeven dagen lang geen kans onbenut gelaten om alles met een witte jas te vragen om informatie. Dat is het voordeel van een opname met zo’n kleintje, je zit niet op het vuur, je zit er middenin. Het voelde bijna als een weekje weg, behalve dan dat mijn kind een paar keer per dag zijn longen uit zijn lijfje hijgde en het voltallige personeel te lijf ging met het vernevelapparaat. Verder was het heel relaxed. We hadden dit keer een eigen kamer, roomservice en allemaal lieve zusters en broeders om ons heen die één en al begrip waren. Naast alle contactmomenten met hen rondom puffers, saturatiemetingen, prednisolon en andere toestanden kreeg ik iedere dag twee keer de mogelijkheid om een arts of een arts-assistent tijdens het rondje over de afdeling aan te klampen. Dat dit door sommigen als licht storend werd ervaren kon me geen zak schelen.