…kleurrijke graffiti op de deur van een leven…

Deel 1

Door Jan C. van der Heide

‘…Ik was hier…’

…kleurrijke graffiti op de deur van een leven…

Deel 1

Jan C. van der Heide

Colofon

Jan C. van der Heide

‘…Ik was hier…’

…kleurrijke graffiti op de deur van een leven…

Oegstgeest/Citadel

ISBN/EAN: 978-90-6586-079-8

NUR: 728

Trefwoord: spiritualiteit
autobiografie

Layout en vormgeving: mijncommunicatieafdeling.nl

Portretfoto omslag: Hans Schellevis Photography

Met dank aan: Dea, Amke en Erik

©2019: Uitgeverij Citadel

Jan C. van der Heide

www.uitgeverijcitadel.nl

Omwille van de privacy zijn alle namen van de praktijkvoorbeelden uit dit boek gefingeerd. Om herkenning te voorkomen zijn ook sommige verdere details veranderd.

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

9 Inleiding ‘…Ik was hier…’…kleurrijke graffiti op de deur van een leven…

11 Een wonder dat ik geboren ben…/ In mijn babyboek…/ In vogelvlucht/ Jeugd/ Endegeest/ Dieren/ Welke jeugdtrauma’s heb je zelf…?/ Spannend maar niet pedagogisch/ Kermis en circus/ Helderziend kind/ ‘Vergeten herinneringen’/ Militaire dienst en Flowerpower/ En verder…/ Gehoortesten/ Geestelijk welzijn/ Hondsbrutaal en op de barricaden…/ Vriendinnetjes in racetempo/ Vlees moet gekeurd worden…/ Tussentijdse bespiegeling/ Dat deed de deur dicht…/ Beschermengelen en geluk gehad/ Bijna plat/ Geen haar gekrenkt/ Vrolijke kermis/ Stuk staal/

45 Allerlei situaties/ Abnormaal/ Paraweg/ Schrijvers, freelanceperiode/ Met welke problemen zit je zelf…?/ Mijn vriend Ashley/ BN’ers en andere belangrijke mensen/ Hoopvol en bijzonder/ Bijna God/ Even een tip om tot rust te komen…/ Uit onverwachte hoek/ Niet alleen maar kommer inclusief kwel, even grapje tussendoor/ Jeugdvoorspellingen/ Kogels vliegen om je oren/ Dingen die je nooit vergeet…/ Kon niet met de hypnose stoppen…/ ‘Hij is van de gekke…’/ Vergeven/ Wie waren mijn leermeesters…?/ Van koning tot keizer en schuttermajoor…

78 Ons huis Blijgeest/ Heb je het weleens moeilijk gehad met dingen die je in de praktijk hoort?/ Welke geschiedenis me altijd bij zal blijven?/ Agressie en vergeven/ Alles dat van boven komt…/ Anna – Ik dans in mijn hoofd/ Geestkracht/ Hypnose en paranormale onderwerpen/ Het zat toch anders…/ Blond/ Da’s schrikken/ Angst en vrees/ Wat kan je zelf aan angst doen?/ Op welk moment is het bijna fout met me gegaan?/ Je weet waar ze heen gaat…/ Innerlijke basishouding van een paragnost/ Bijvoorbeeld/

132 De grotten van de St. Pietersberg staan bol van de spookachtige energie/ Gevaren/ Paranormale beelden/ Overal verschijningen/ Boudewijn de Sappelaar/ Chingle Hall: ‘The most haunted house of England’/ Spoken in Engeland/ Stormachtige vliegtocht naar Engeland/ Algemene spookgeschiedenis/ Onthoofd/ Rondgang met Tineke door het spookhuis/ Uitzending/ Nog een weekje blijven/ Wat een geluk/ Toveren met de geest/ Of de duvel ermee speelt…/ Morfine/ Boodschap via mijn tweelingziel/

168 Doodgaan van verdriet/ Is er weleens agressie in je praktijk?/ Een mannelijke toverkol…/ Een leger mobiliseren…/ Is er iets wat je fijn vindt?/ Voorspellingen voor het jaar tweeduizend en daarna…/ Is er verder nog iets waar je blij om bent?/ Paranormale beurzen, handlezen, psychometrie en helderziend consult/

176 Agressie/ Vruchtbaar/ Een prostituée hakt knoop door/ Talent/ Ramp/ Best apart/ Verlamd/ Hand en vingerafdruk is hoogst persoonlijk/ Haat moeder en kind/ Dood of hiernamaals/ Wereldberoemde Amerikaanse parapsycholoog prof. dr. Hans Holzer: ‘Elvis Presley sprak over de grens van de dood…’/ Geest/ Elvis Presley/ Klopt de reïncarnatieleer? Waar of onwaar/ Emotionele sessies…/ Eenzaamheid/ Oefening/ Kerkhof/

201 Geesten, spookhuizen en engelen/ Een landgoed bewoond door entiteiten/ Andere woning op het landgoed/ Museumspoken/ Angst voor verschijningen, spookbeelden, ‘zwarte mannen’, engelen en gidsen/ Mishandeling/ Jodin/ Landhuis/ Dood broertje/ Bagage om mee te nemen…/ Belangrijke mensen in mijn leven/ Percy/ Hans Holzer/ Beetje eng/ Beul geweest/ Paranormale verschijnselen en de paragnost/ Mijn vrouw Anna en ik schreven vaak gedichten, ook voor elkaar/ Bedreigingen/ Het paranormale en het geloof/ Jezus, intuïtie en paragnostiek/oud Mongools schrift/

233 Paranormale fenomenen in de bijbel…/ Jezus, de grootste wondergenezer en helderziende/ Hellevorsten/ Lezen en begrijpen/ Kerkplein/ Oefening tussen door/ De directe invloed van Jezus in de praktijk van het leven…/ Persoon spoorloos/ Moord & mysterie/ In Nederland ook…/ Maria in hoogst eigen persoon/ Tamtam/ Wie ben ik dankbaar…? Wat een ellende/ Troosten, medeleven, begrip en bemoediging/ De dood/ De wetenschap en rouw/ Verdriet verdrinken/ Werk en vrienden/

265 Rouwlotgenoten/ De man met het dingetje…/ Huilen, huilen…/ GVD/ Geestverschijningen en hemelse sferen/ Op de stoel/ Gezichten/ Naar beeld/ Slaapkamerspook/ ‘Het is allemaal maar onzin’/ Droom/ Hemels Licht/ Gerechtigheid/ Is helderziendheid leuk?/ Goeroes en andere uitverkorenen/ Nederland staat ook bol van de wonderdoeners/ Spiritiste op jaren/ Boosaardigheid/ Engel/ Een moeilijk gesprek/ Autisme/ Op je achterhoofd gevallen/ Meer begrip voor een rouwende/ Een enkel woord of één zinnetje/ Niet weten wat je zeggen moet…/ Wat is je meest bijzondere praktijkgeval…?/ Binnenpretje/ Wat is mijn levensfilosofie?/ Bizar bloot/ Uitdagen/ Dames met het oudste beroep/ Voor de poen doen/ Zwaar beroep/

318 Herinneringen/ Goed doel/ Van alles/ Drie keer de dood/ Ga maar weg of rot maar op/ Je denkt alles gehoord te hebben…/ Moedertje lief…/ Politiek en ‘Gelovige media’/ Flitsend/ Een naar verhaal…/ Er zijn vele relatievormen…/ Klopt voor geen meter/ Wat hoogtepunten/ Vervolg St. Pietersberg/ Even hond uitlaten/ Gidsen, beschermengelen, spoken/ Alleen thuis/ Geestelijk zusje/ Omgebracht/ Vogel/ Geleerd/ Zatlap/ Groot geheim/ Pim Fortuyn/ Op weg om paragnost te worden…/ Oorlog/ Anne Frank/ Oorlogsverhalen/

Ontdekking/ Nieuwe wegen/ Bij paranormale waarnemingen gaat het vaak over gewone, alledaagse zaken en soms wereldschokkende…/ Vermist kind en paranormale zoektocht/ Opvoeding paranormaal kind & waarnemingen/ Persoonlijk/

382 Welke halsmisdrijven, verdwijningen heb je opgelost….?/ Nog een keer over spoken en spookhuizen/ Paranormale gevaren/ Jeruzalem…/ Extremiteiten/ Iets zeggen wat ik nog niet weet…/ Kan alles maken…/ Mijn kortste therapeutische sessie…/ Bij de psychiater/ Een helderziende bevindt zich vaak in niemandsland/ Paragnostiek dichtbij huis/ Leven & Dood/ Staande klok ingeslikt of komt het door polshorloge?/ Praktijken/ ‘Prikkelateur’/ Psychologie en wetenschap/ Aansteller/ Reïncarnatie, zin of onzin?/ Waarom therapie met hypnose?/ Zijn helderziende, paranormale of mediamieke mensen enigszins gestoord…?/ Verdronken meisje/

436 Tussen twijfel en zekerheid/ Vragen aan Jan/ Beetje erg zot…/ De zin van voorspellen?/ Een voorbeeld kan dat het beste illustreren/ Spaargeld/ Zelfmoord/ Vader/ Abortus/ Ontevreden/ Overspel/ Half geld/ Rauwe rouw/ Op bezoek bij een rouwende/ Praktijkvoorbeelden/ Troost/ Kun je me genezen van sm?/ Tussen de oren/ Vechten tot het bittere einde…/ Dankbaar zijn/ Sluimerende vermogens (her)ontdekken/ Vorige levens en toeval/ Stervend/ Ongeval/ Terugkijken/ Er gaat niets boven zelf ervaren, eraan ruiken, voelen en proeven…/ Ik mag me gelukkig prijzen…/ Beste lezer(es)/ Naschrift/ CV/

Inleiding

‘…Ik was hier…’ …kleurrijke graffiti op de deur van een leven…

Dit boek beschrijft het bestaan van één van de miljarden mensen op aarde. Het is een tocht die kriskras door mijn leven als helderziende, hypnotherapeut en coach loopt. De ene keer gaat het over psychotherapie, een paranormaal consult, en dan weer over menselijke emoties, in onderwerpen te hooi en te gras beschreven zonder chronologische volgorde. Wat is er zo bijzonder aan een koffiedikkijker, helderziende, waarzegger, paragnost, sterrenwichelaar? Niets...! Wat wel boeiend is? De onderwerpen waarover ik het met je wil hebben en de mensen die ze hebben meegemaakt.

In zijn algemeenheid circuleren er nogal wat misverstanden en misvattingen over het paranormale. Tegen het abstracte ‘niet meet- en weegbare’ wordt soms vreemd aangekeken; het zou iets bijzonders zijn. En helderzienden, mediums en zieners worden vaak beschouwd als ‘een aparte diersoort’. Anderen vinden mensen met belangstelling voor bovennatuurlijke verschijnselen soms ‘gevaarlijke gekken’.

De waarheid ligt ongeveer in het midden of daar ‘iets’ naast met het verlossende antwoord en ter geruststelling: Een paragnost is net zo afwijkend of gewoon als een ander...

Ik geloof dat het ‘paranormale’ een natuurlijk verschijnsel is dat behoort tot de algemeen menselijke eigenschappen. Het kan een stuwmeer vol creativiteit zijn. Mijn bedoeling is om ‘het paranormale’ een harmonische plaats in het dagelijks bestaan te geven.

Helderziendheid is zo oud als de wereld, al doen bepaalde personen of ze ‘het wiel’ opnieuw hebben uitgevonden. In het grijze verleden maakte men een fijnzinnig gebruik van het ‘bovennatuurlijke’. Misschien kan mijn boek een bijdrage zijn om intuïtie, helderziendheid en het paranormale weer een natuurlijke plaats in ons dagelijkse leven te geven.

In dit boek schrijf ik op enigszins luchtige manier over abstracte thema’s. Het is geen standaardwerk over bovennatuurlijke verschijnselen. En het is eveneens geen literatuur. Dat is de bedoeling ook helemaal niet. Het is een werk voor mensen met belangstelling voor paranormale, geestelijke en spirituele onderwerpen.

Ik heb daarbij ter illustratie ook persoonlijke gebeurtenissen uit mijn eigen leven beschreven.

De letterlijke betekenis van ‘paranormaal’ is ‘naast het normale...’. Daarom is mijn wens dat ‘het paranormale’, normaal zal worden... We zijn dan met z’n allen op weg naar een betere wereld..., met ruimte, rust, warmte en liefde voor iedereen.

Voor mij zijn de Bijbel, de Koran, de Bhagavad Gita, en het Tibetaanse Dodenboek daarbij een belangrijke leidraad, door de bovennatuurlijke uitleg van al deze boeken der boeken. Ik ervaar mij zelf als een ‘christen paragnost’, als we het zo nodig in een hokje moeten onderbrengen. Wat anderen daar ook van mogen zeggen of vinden. Ik tracht te leven volgens mijn eigen geloof, normen, waarden en geweten. Probeer moed in te spreken, liefde, warmte te geven.... en betrek daarbij therapeutische, spirituele en bovennatuurlijke aspecten. En mocht dat van de duivel zijn? Dan wil ik niet eens naar de hemel.

Een ’christen-helderziende’ laat zich niet vangen in kerkelijke structuren, in een hiërarchie door mensen bedacht. Een nieuwetijdsdenker volgt zijn eigen gevoel en geweten; probeert er wat van te maken op zijn of haar manier. De som van spiritualiteit, factor x, talenten, eigenschappen en andere waardevolle, persoonlijke aspecten. En dat is alles... Graaf onvermoeibaar naar je eigen innerlijke bronnen vol wijsheid en mogelijkheden.

In de new ageperiode of in welk tijdperk dan ook, volg dan ook de stroom van je eigen hart en ziel. Mildheid, begrip, tolerantie, samen praten. Dat zal verbondenheid brengen op elk niveau dat ertoe doet.

Ik wens je veel kracht, voorspoed, geluk en warmte in je leven toe.

Jan C. van der Heide

Een wonder dat ik geboren ben…

In de Tweede Wereldoorlog hebben mijn ouders net zoals velen erg veel meegemaakt. Dat ze zijn blijven leven is een Godswonder, dus eigenlijk ook dat ik geboren ben.

Mijn moeder heeft het boek ‘Zij komen…’ geschreven, een ooggetuigenverslag van de oorlog. Prof. dr. Lou de Jong heeft in het standaard werk over de Tweede Wereldoorlog gedeelten uit dit boek geciteerd. Ze zijn heel wat keren door het oog van de naald gekropen. Vele keren vlogen granaat- en bomscherven, of een kogelregen, letterlijk door hun haar. Of mitrailleurvuur vlak boven het hoofd van mijn moeder, toen ze in Arnhem en Oosterbeek als verloskundige naar de overkant van de straten kroop om in schuilkelders bevallingen te begeleiden. Een verdere willekeurige greep:

Terdoodveroordeelde, ontsnapte verzetsstrijders zaten bij mijn ouders ondergedoken. Bij ontdekking konden alle bewoners van het huis standrechtelijk worden geëxecuteerd.

Een SS’er zette eens een pistool op het hoofd van mijn vader en haalde de trekker over, het wapen ketste… De Duitser schrok er zelf van en heeft mijn vader laten leven…

Mijn moeder was koerierster en stond op de lijst van Gestapo om opgepakt te worden. Ze had liever nooit willen weten wat er in die pakjes zat, die ze bij de vele overtochten over de Rijn had gebracht. Haar medische beroep en het esculaapplaatje op haar fiets hadden haar beschermd.

De evacuatie van Arnhem is tevens haar redding geweest, ze waren gevlucht naar Oegstgeest en onvindbaar voor de Gestapo.

Tijdens Marketgarden vochten de geallieerden aan de voorkant van het huis van mijn ouders en de Duitsers (mijn vader zou zeggen: ‘Die rotmoffen…’) aan de achterkant. Hun woning lag volledig in puin, ze hadden niets meer.

De Gemeente Oegstgeest nam na de oorlog huizen van SS’ers in beslag en in één van die huizen mochten mijn ouders wonen. De SS’er moest eigenlijk de bank in de tuin laten staan…. En toen is het alsnog bijna fout gegaan met mijn vader. De SS’er kwam met een aantal duistere figuren de tuinbank alsnog uit de tuin halen, mijn vader zag het gebeuren… Toen hebben ze hem met vier man moeten vasthouden, want hij zou de SS’er zijn aangevlogen. De frustratie van een hele oorlog kwam er opeens bij hem uit. ‘Zelfs tot op het laatst jatten en bestelen de moffen je’, schreeuwde hij ook later nog verbijsterd. Zijn bedrijf was namelijk ook door de Duitsers afgepakt…, alles… Alles wat ze nog hadden waren de kleren die ze aan hadden…

Vlak na de oorlog is mijn vader benoemd door de Nederlandse overheid tot inspecteur om te kijken of de SS-jeugd goed werd behandeld in de kampen en inrichtingen. Mijn vader heeft nog nooit zulke gedisciplineerde kinderen gezien als de kindsoldaten van toen, de SS-jeugd. Maar in de oorlog waren ze door hersenspoeling en kadaverdiscipline levensgevaarlijk, ze waren getraind om in een flits te doden… ‘Voordat je ‘apie’ kan zeggen, hebben ze je al vermoord’, zei mijn vader regelmatig. Hij had een intens medelijden met deze kinderen, zij waren ook slachtoffer.

Mijn ouders stonden op het punt om twee NSB-weesjes te adopteren, dat ging op het laatste moment niet door omdat ik onderweg bleek te zijn… Ik werd geboren op 29 februari 1948. Mijn zus is ook geboren op dezelfde datum maar acht jaar eerder, in 1940. De verklaring van ‘deze bijzondere timing’ is waarschijnlijk het feit dat mijn moeder vroedvrouw was. In de letterlijke betekenis van het woord: ‘wijze vrouw’ en dat was ze…!

In mijn babyboek…

Toen ik werd geboren lag er een babydagboek klaar, daarin kon iedere bezoeker die op kraamvisite kwam iets schrijven. Mijn moeder schreef op de allereerste bladzijde op de dag van mijn geboorte zelf in het babyboek:

‘Jan Cornelis van der Heide, geboren zondag 29 februari 1948, ’s morgens om tien vóór zeven…

Het hele boek door wensen de mensen je toe, dat je veel geluk geschonken mag zijn in je leven. Ik vraag slechts, dat je velen gelukkig mag máken, want dan pas kan iemand immers gelukkig zìjn.

Moeder

Enkele zinsneden verder in dit babydagboek staat mijn vader met de woorden: ‘Het enige dat wij vragen, is dat je nimmer zult versagen. Kop op, laat zien wie je bent. Altijd oprecht, maar vecht. Een mens die ze kunnen vertrouwen, waarop ze kunnen bouwen… En vergeet nooit, liever staande sterven dan je hoofd buigen voor onrecht…’.

Een beetje gespierde, vaderlijke wens voor een kindje dat nog als een onschuldige wolk van een baby in een wiegje ligt. Maar ja, mijn vader was best wat getekend door de oorlog.

Een bekende magnetiseur/helderziende schreef in het geboorteboek: ‘Jantje, je bent met de helm geboren en hebt meerdere kruinen. Daarom zal je hetzelfde zijn als ik, een helderziende, het zal je werk worden en je bent straks een uitstekende paragnost’.

In het boekje staan talloze goede wensen, meer dan honderd, van ooms, tantes, opa, oma’s, buren, familieleden en sommige mensen die ik niet ken… Vele personen zijn op kraambezoek geweest, ze namen allemaal cadeautjes mee. Van badeenden tot bloemen… Brieven, briefkaarten, tientallen werden er bezorgd. Wat een voorrecht als je komst op aarde zo gewenst is, dat ze blij zijn dat je bent geboren. Een betere ontvangst kan een kind zich niet wensen, een goed en liefdevol begin draag je een heel leven met je mee, warm en koesterend… Liefde is de kurk waar je hele leven op kan drijven. ‘Ik ben gewenst, ze zijn blij dat ik er ben…’, dat geeft een goed, oersterk en onverwoestbaar basisgevoel.

In vogelvlucht

Als 17- jarige was ik indertijd de jongste paranormaal genezer van Nederland die was ingeschreven bij een beroepsvereniging. Een vereniging die zelfs nu nog bestaat.

Van kinds af aan nam ik aura’s om mensen waar, zag dingen die nog moesten gebeuren. Of wist details van gebeurtenissen die je normaal gesproken niet kon weten. Het werk van een magnetiseur, medium, helderziende en ‘strijker’ vond plaats in achterafkamertjes. Voor je het wist, werd je toen nog in de gevangenis opgesloten wegens het onbevoegd uitoefenen van de geneeskunst. Het ambacht van een helderziende werd niet als een beroep beschouwd. Je was een kwakzalver in de ogen van de overheid. In de naoorlogse tijd geboren worden betekende geen opleiding dus geen toekomst. Ik heb diverse studies gevolgd o.a. op maatschappelijk gebied. En daarna de HBO-kaderopleiding tot (hypno)therapeut en ben gecertificeerd met pmh, professional master of hypnotherapy.

Een blauwe maandag heb ik nog in een ambtelijke functie in het maatschappelijk werk gezeten. Mijn collega’s waren dagelijks in het kantoor aan het voetballen met een gummetje, er werden hele competities gehouden. En ik maar naar buiten kijken waar de zon uitbundig aan het schijnen was. De tijd kroop voorbij, het wilde maar geen vijf uur worden. Er was niets te doen, je hoefde maar achter een stapel dossiers te zitten en de indruk te wekken of je hard bezig was. En een beetje plechtig, serieus kijken natuurlijk… Af en toe kwam de manager langs en gaf zijn bevelen…, het gummetje verdween dan rap in de onderste la. Ik was er niet op gebouwd om in ambtelijke loondienst te werken, mijn hang naar vrijheid was te groot. Hoe ik het ook heb geprobeerd, het lukte me niet om te wennen of om me te conformeren aan de heersende machtsstructuren. Ik was te brutaal, te zelfstandig, eigenwijs waarschijnlijk en had een te sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel. Ik herinner me nog een incident met een belangrijk opperhoofd op het werk. Hij komt uit het toilet, had zijn handen gewassen en slaat zijn natte handen om zich heen om de druppels eraf te schudden. In de hal, en overal in de gang liggen opeens natte spetters… De werkster had net de hal en gang keurig gesopt en drooggewreven. Het opperhoofd komt de werkster even verder in de gang tegen en begint dat arme mens uit te schelden. Ze doet haar werk niet goed, er liggen overal druppels water en het is er kletsnat. Hij beveelt haar briesend dat ze de druppels moet wegboenen en de ellendeling verdwijnt hevig kankerend in zijn kantoor. Ik had alles van een afstandje zien gebeuren en storm zijn kantoor binnen en roep: ‘Wat bent u een schoft, u zit de werkster af te blaffen dat ze haar werk niet goed doet, maar het is uw eigen schuld…, u schudde uw natte, kletsnatte handen uit waardoor de druppels rondvlogen en de vloer nat werd’. Het asociale opperhoofd kijkt me aan met ogen zo groot als schoteltjes en zegt: ‘Zo heeft nog nooit iemand tegen me gesproken…’. ‘Dat kan kloppen’, antwoord ik en vervolg: ‘Omdat u allemaal mensen om u heen heeft die uw hielen likken. Dat ben ik niet van plan, kan ik niet en doe ik niet… U moet de werkster uw excuses aanbieden…!’.

Ik heb niet gewacht op mijn ontslag en heb maar meteen het pand verlaten. De beste beslissing die ik ooit heb genomen… Ik ben freelance journalist geworden en heb al ruim 50 jaar een praktijk in Oegstgeest als hypnotherapeut, paragnost en coach. Toen mijn vrouw Anna nog leefde hebben we samen keihard in de praktijk gewerkt. De agenda was volgeboekt ruim 2 jaar vooruit in de tijd… Iedereen was dol op Anna. Na het overlijden van mijn vrouw werk ik alleen in de praktijk. Er valt in de wereld veel leed te verzachten, dagelijks van vroeg tot laat ben ik bezig met het leggen van geestelijke noodverbanden. Mensen bemoedigen, een duwtje in de goede richting geven… Jezelf als therapeut overbodig maken omdat de cliënt zijn eigen innerlijke hulpbronnen in therapie gaat openen of heeft aangeboord… Het mooiste werk dat er bestaat, mensen weer een beetje gelukkig maken.

Om nog even terug te komen op de uitgescholden werkster, later ben ik haar nog tegen gekomen en ze zei: ‘Nog nooit is iemand zo voor me opgekomen, geweldig dat je dat voor me deed…’.

We praten samen nog wat over andere onderwerpen.

Deze door de directeur afgeblafte werkster, een alleenstaande moeder, heeft met haar schoonmaakwerk een peperdure operatie in het buitenland voor haar opgroeiende, gehandicapte zoon betaald. Hij kwam na de operatie weer helemaal gezond terug en is aan de universiteit cum laude afgestudeerd. Als wetenschappelijk medewerker heeft hij veel bereikt.

Ik ben altijd nog blij dat ik voor zijn moeder ben opgekomen. Een juweel van een vrouw, die met haar reumahanden maar aan het poetsen, dweilen en schrobben was om haar kind een toekomst te geven.

Jeugd

Ik heb een zéér gelukkige jeugd gehad, vol warmte en liefde. Een psychiater zou dat nooit geloven. Vele jeugdjaren zijn immers traumatiserend, vervuld van een eindeloze aaneenschakeling van cata-
strofes. Eén grote ellende binnen één langgerekte treurzang… Zo wordt het vaak gezien, anders klopt het niet. Bezie je alles kennelijk door een roze bril of kunt niet realistisch nadenken en loopt met je hoofd in de wolken. Onzin en allemaal kletspraat van een geflipte zielenknijper.

Ik had schatten van ouders met hun eigen waardevolle inborst. Mijn vader was een no-nonsense-man, basaal, goed geaard met verfijnde vertakkingen en een moeder louter fijngevoelig, spiritueel, intellectueel en uiterst creatief. Mijn vader was van beroep salesmanager. Rechttoe en rechtaan in de verkoop, hij kon praten als Brugman. Mensen mochten hem erg graag, hij was uiterst charmant en wond iedereen om zijn vinger. Hij was succesvol, maar wist ook verbazend handig zijn snor te drukken om die extra vrije tijd aan zijn hobby’s te besteden. Hij kweekte kleurkanaries en andere vogels en heeft kasten vol prijzen, bekers in alle soorten en maten gewonnen. En om niet te vergeten, de tuin was zijn lust en leven. Hij was een rozenexpert en hield van alles dat groeit en bloeit; mensen, bloemen en dieren…

Mijn moeder was verloskundige en besloot op latere leeftijd nog een heel andere studie te gaan volgen, op het gebied van werk en beroepen. Ze was de eerste in Nederland die afstudeerde als beroepskeuzeadviseur.

Daarnaast was ze ook auteur en heeft gedichten, spreuken en tientallen romans geschreven. En als glaskunstenaar maakte ze de mooiste mozaïeken en glassculptures.

Op een bepaalde manier waren mijn ouders tegenpolen. Ik ben dan ook de som van uitersten. Van lankmoedig, vriendelijk en zachtaardig tot temperamentvol niet in de zin van het zuiden maar meer van het noorden. Friese invloeden... Ik ben over het algemeen braaf, handtam en eet in de regel uit de hand… Maar bij onrecht klim ik regelrecht op de barricaden, kan verbaal uiterst scherp zijn. Ga voor niemand opzij… Niet dat ik een vechtersbaas ben, ik haat geweld… Maar als iemand tegen me zegt: ‘Weet je eigenlijk wel wie ik ben…?’, dan is het voor mij een extra reden om nog harder op iemands tenen te gaan staan door te antwoorden: ‘Nee, ik weet niet wie u bent en ik wil het niet weten ook...’.

Zeker als het over discriminatie, racisme of het verschoppen van mensen gaat. Iedereen die het moeilijk heeft, verdient juist extra liefde, hulp, aandacht en humaniteit. En dat heb ik geprobeerd om te geven en probeer het nog te geven zolang ik ademhaal…

Zoals gezegd, mijn ouders waren verschillend. Op een bepaalde manier waren het uitersten van elkaar… Ik ben daar het eindproduct van… Wat de ver uit elkaar liggende gevoelens, karakterstructuur, persoonlijkheidskenmerken en genen in mijzelf betreft…? Het is mijn taak geweest, om die uitersten wat dichter bij elkaar te brengen. Een gulden middenweg te gaan bewandelen, wat vaker te relativeren en de filosofie wat meer de kans te geven. Met het ouder worden is dat best een beetje gelukt… Maar goed we dwalen af.

Ik groeide op met muziek, psychologisch georiënteerde boeken, crea-
tiviteit, de cultuur van universeel geloof, filosofie, liefde en medemenselijkheid...

Ik was in het gezin de jongste met twee oudere zussen. De één intellectueel met een maatschappelijk aspect, de ander zeer kunstzinnig en begaafd met potlood, penseel, in musiceren, zang, fluit, piano en ze trad regelmatig op.

De eerste jaren van mijn leven waren zo zonnig als een zomerdag. Van binnen uiterst vrolijk, opgewekt was ik en blij. Zo klein als ik was..., zin in het leven hebben. De kleinste details weet ik me zelfs uit mijn babytijd nog voor de geest te halen, het gele Mariabeeldje met kindje aan de muur (we waren overigens niet ‘van het houtje’), de bruine stoel met fleurige bloemen, de krakende kinderwagen. En de periode tussen twee levens in staat me haarscherp voor de geest. Van mijn vorige incarnaties kan ik me er een aantal herinneren: als monnik in Frankrijk, een blond kind dat overleed in Rusland, een kloosterling in de Sinaï en verschillende levens in kloosters in Tibet. Hoog in de Tibetaanse bergen en het bijzondere was, ik had het nooit koud. Als de dag van gisteren weet ik de grote en kleine dingen uit de kloostertijd nog. In al die levens ben ik nooit getrouwd geweest…, dat vind ik wel jammer… In het huidige leven gelukkig wél, engelen van vlees en bloed kwamen op mijn pad.

Endegeest

Als jong kind heeft ‘De school met den Bijbel’, de Julianaschool in Oegstgeest een grote indruk op me gemaakt. Als ik me goed herinner stonden er bijbelse afbeeldingen op de tegelwanden en teksten…

Ik zat op de openbare Terweeschool, maar de Julianaschool fungeerde even als een noodopvang voor mijn eigen school/klas, zoiets was het. Vanuit het Juliana-klaslokaal keek ik op de moestuinen van de inrichting Endegeest. De psychiatrische patiënten die daar werkten kwamen in colonnes aansjokken, ze waren allemaal aan elkaar vastgebonden met dikke touwen… Ze maakten vaak rochelende keelgeluiden en keken zo zielig uit hun ogen. Een tijd daarvoor was er eentje met een schop doodgeslagen, dat vond ik toch zo erg. Wat een verdrietige mensen…, niemand hield van ze, voelde ik…

Op de zondagen gingen grotere kinderen, ze zagen er voor mij uit als volwassen mannen en vrouwen…, gekken pesten…! Ik heb het met eigen ogen gezien. Er werd gesard, getreiterd en uitgedaagd… De stumperds achter het hek van Endegeest begonnen hoe langer hoe harder te schreeuwen en te brullen, te kwijlen en gingen steeds wildere bewegingen maken… Ik vroeg me af, staan de gestoorden nu vóór of áchter het hek…? Wat een idiote pestkoppen kunnen normale kinderen zijn, gemeen ook. Ik kon alleen maar naar de treiterzakken spugen en hard weglopen als ze je achterna kwamen.

Ik heb als klein ventje toen al het besluit genomen om mensen te gaan helpen die het moeilijk hadden…

Later in mijn studietijd had ik als vakantiewerk een baantje als hulpverpleger in Endegeest. Tot het moment dat het hoofd van de afdeling, een écht manwijf, beter gezegd een regelrecht monster… op zaal pillen ging uitdelen… Als een patiënt zijn mond niet wilde openen, schoof ze een lepel tussen de lippen en tanden, wrikte met de lepel omhoog en omlaag, heen en weer… brak de mond open en gooide de pillen naar binnen! Ik was verbijsterd toen ik dat zag… Bij sommige patiënten droop het bloed uit de mondhoeken. De grote verschrikte ogen van één van de slachtoffers zie ik nog voor me… Ik schreeuwde woedend tegen het hoofd van de afdeling: ‘Smerige beul…, vuile rotschoft…, zwijn…!’ Na mijn uitroep gooide het monster de lepel furieus op de grond, vlak voor mijn voeten en verliet ziedend het vertrek. De deur knalde ze met een rotsmak achter zich dicht, zo hard dat de deur bijna uit zijn sponningen vloog…

Ja, en toen was ik natuurlijk meteen mijn baantje kwijt. Een monster mag je natuurlijk niet op de tenen gaan staan of een grote bek geven. Ik heb het nog hogerop gezocht om te melden dat op de afdeling patiëntenmonden bloederig werden opengebroken met een lepel als breekijzer… Je kon beter tegen een muur praten, niemand kon het iets schelen. In de vorige eeuw, een twintig jaar na de oorlog was de concentratiekamp mentaliteit helaas nog steeds niet helemaal uitgeroeid… Het ging toch maar om kwijlende getikten…

Dieren

Als kind hield ik van de meeste mensen (uitzonderingen daargelaten), maar in ieder geval en altijd van alle dieren… en kwam zeker op voor de verschoppelingen. Dat begon al bij de groenteboer, toen ik acht jaar was. Hij had een vervaarlijke zweep in zijn hand en een klein wit paardje stond voor zijn kar. Hoog op de bok liet de groenteman de zweep knallen, zijn lieve schimmeltje zat onder de striemen van de zweep… Ik had al eens naar hem geroepen: ‘Dierenbeul…!’ En dan sloeg hij met de zweep naar mij en knalde het vlak voor mijn ogen…

Als kind schreef ik al in mijn dagboek… Ik kon amper schrijven maar herlas ‘de brief’ die ik daarin had geschreven en bij deze dierenbeul/groenteboer in de bus had gedaan: ‘Meinheer van de Groente, Uw hebt een lief wit paardtje die u slaat met een sweep, dat mag helemaal niet. As u dat nog een keer doet ga ik naar de polisie en de dierebescherming. U paardt moet u ook wassen want hij is bruyn op het wit en bloed door uw sweep, Dierendokter Zonnevliede van Meggelen’.

Toen ik de brief bij hem in de bus had gedaan was ik altijd bang dat de groenteman me nog eens kwam vermoorden…

Later heb ik veel over dieren geschreven. Onder andere over transporten van dieren en veemarkten, om dingen aan de kaak te stellen en om hun leed te proberen te verzachten… De boeren en veehandelaren hadden al aangekondigd: ‘Als we die Van der Heide zien, laten we een kudde stieren op hem los…’. De dierenartikelen in diverse media hebben me vele bedreigingen opgeleverd, maar gelukkig, ik heb nooit een onaangename ontmoeting met een woedende stier gehad…

Welke jeugdtrauma’s heb je zelf…?

Daar moet ik in eerste instantie diep over nadenken. Ik ben geneigd om ‘nee’ te zeggen, ik kan me geen trauma voor de geest halen. Ik zal er ongetwijfeld meer dan één hebben, maar geen trauma waardoor ik niet of moeilijk kan functioneren. Er komen er toch een paar naar boven, en één herinnering blijft boven drijven. Ik zal een jaar of zeven zijn, en was met vriendjes in het bos een hut aan het bouwen. Opeens kwamen er veel oudere jongens aan. Voor mij waren het al ‘grote mensen’. Opeens pakt één van die knapen me beet en gooit me in de brandnetels. Zomaar een geintje… Ik had een T-shirt en een korte broek aan… en stond meteen volledig in brand. De groep jongens stond er grijnzend bij te kijken… Woedend stormde ik uit de brandnetels op de knaap af die me erin had gegooid. Ik sprong hem op zijn rug en liet niet meer los… In de groep ontstond enige paniek, ze kregen mij niet meer los van zijn rug. Er werd door de omstanders zelfs ‘Help’ geroepen… Ik bleef vasthouden en weigerde los te laten. Ze hebben mijn armen en handen van zijn lijf moeten afwrikken. Iemand trok ook hardhandig aan mijn haar om me van zijn rug af te trekken. Die pijn was nog erger dan de brandnetels dus ik liet mijn handen en armen langzaam los, maar beet me letterlijk met mijn melktanden vast in zijn schouder… Opgeven, nooit, als het moet ga ik door...!

Het is geen groot trauma maar het heeft wel een beetje traumatiserend gewerkt. Iemand die groot en sterk is een klein ventje in de brandnetels gooien, dat kon in mijn kinderogen helemaal niet. De restanten van die gebeurtenis zijn…? Mensen die misbruik maken van hun macht of zwakken schoppen, treiteren, ik zal dergelijke machtswellustelingen bevechten tot mijn laatste snik. Als ik een hond was zouden ze bij mijn karakterbeschrijving zeker vermelden: ‘moed en vechtlust uitgesproken aanwezig’. Maar misschien is dát het wel/niet, mogelijk alleen maar ordinaire angst…? Dat kan een mens oersterk maken, heldhaftig en moedig. Het zou kunnen…

Zoals gezegd, trauma’s kan ik het niet noemen, wel dingen die me zijn bijgebleven.

Met een buurvrouw uit de straat loop ik als ventje van een jaar of tien samen op. We zijn op weg naar een winkel en praten gezellig over de mooie, zonnige zomerdag. De buurvrouw heeft een glazen pot in haar hand. Opeens struikelt ze over een scheefliggende stoeptegel en ze valt voorover. Het glas breekt en een grote scherf dringt in haar pols… Het bloed spuit overal heen…. ‘Dat is jouw schuld…, dat is jouw schuld…!’, krijst de buurvrouw, terwijl ze misschien wel aan het doodbloeden is. Ik laat me meteen op mijn knieën vallen, trek het grote stuk glas uit haar pols en probeer het gat dicht te drukken. Maar het bloed sijpelt tussen mijn kindervingers door. De buurvrouw schreeuwt steeds: ‘Dat is jouw schuld…, dat is jouw schuld…!’.

Gelukkig kwamen de ambulance en dokter met de hoogste spoed. Toen ik mijn hand van de wond losliet spoot er nog een boogje bloed uit de wond, ook in mijn gezicht en spetters op mijn witte hemdje.

Alle aandacht ging naar de vrouw die nog steeds riep: ‘Dat is jouw schuld…!’ naar mij wijzend. En daar stond ik met bloed aan mijn handen, terwijl je iemand wilde helpen die was gevallen door een ongelijk liggende stoeptegel. Natuurlijk had ik haar niet pootje gehaakt, een zet of een duw gegeven. Buurvrouw is zeker knots geworden! Of was dat reeds jaren al?

Al jong had ik een sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel. En vond de buurvrouw ingemeen om mij de schuld van iets te geven, een schuld die ik totaal niet had…

Ik heb geen woord meer met die buurvrouw willen praten en vond haar in mijn kinderogen een ‘raar mens en leugenaar!’

Spannend maar niet pedagogisch

Aardige nep-oom Norbert, maar niet zo opvoedkundig ingesteld, vroeg mij nog eens: ‘Janneman, houd je van vuurwerk en harde knallen…?’ Ik was een jaar of vijf, welk kind houdt niet van knallen? Ik zei natuurlijk meteen gretig: ‘Ja, ik houd vooral van harde knallen…’. Mijn oom nam mij mee naar zijn werkplaats. Het rook er naar was, olie, hout… Een erg spannende omgeving.

Oom haalde uit een kast een holle sleutel, een doos lucifers, een grote spijker en een stukje vliegertouw. Hij bond de sleutel aan het ene eind van het touw en aan de andere kant de spijker. Met vorsende blik keek oom Norbert me aan en vroeg: ‘Wat ga ik nu doen, waar komen de knallen uit…?’

Ik wist het niet…

Oom ging verder met zijn knalklusje, terwijl ik goed op zijn vingers keek. De zwavelkoppen van de lucifers gingen de holle sleutel in. Toen er genoeg ‘kruit’ in de sleutel zat, werd voorzichtig de spijker in de holle sleutel gezet. Vergelijkbaar met een hengsel van een boodschappentas werd het touwtje in de hand genomen. De sleutel met daarin de spijker hing onder zijn hand, de spijker naar voren gericht…

Oom verhoogde de spanning met de woorden: ‘Zo Jantje, nu gaan we naar buiten en laat ik je een keiharde knal horen…’. Als een schaduw liep ik achter hem aan… spannend! Buiten gekomen, bewoog oom de sleutel-met-spijker aan het touwtje heen en weer. Van voor naar achter en toen sloeg hij de spijker tegen de muur, het leverde een oorverdovende knal op…

Prachtig vond ik het… En oom zei ook nog: ‘Jan, zoiets kan je ook mooi mee naar school nemen, dan kan je daar samen met je vriendjes knallen, machtig joh…’. Ik dacht nog bij mezelf, wat heeft oom toch allemaal goede en leuke ideeën...

Maar voordat ik op school mijn knalkunsten ging vertonen, wilde ik eerst zelf thuis nog wat experimenteren in het knutselschuurtje. Kijken of het mij ook lukte. Dus ik zet een holle sleutel tussen de bankschroef, koppen van lucifers erin. Een grote spijker in de sleutel… Even een hamer zoeken. Ja, ik vond er één, een lekkere, zware hamer… Hup, klap op de spijker… En ja hoor, het was mij gelukt. Een oorverdovende knal en de holle sleutel explodeerde meteen in allemaal kleine stukjes metaal.

En ook grotere stukken staal vlogen in het rond. Ik voelde het zelfs op verschillende plaatsen door mijn haren heen strijken…

Door de knalgoede tip van oom Norbert had ik niet helderziend maar stekeblind kunnen zijn. Gelukkig hebben de engelen ervoor gezorgd dat het goed is afgelopen. De stukken en splinters ijzer zaten alleen maar in de houten wanden van het schuurtje en niet in mijn gezicht, ogen en hals.

In mijn praktijk ben ik later een aantal mensen tegen gekomen die door zulke kinderspelletjes wel volledig blind zijn geworden. Eén ervan had net als ik, ‘iets’ tussen de bankschroef gezet. Geen holle sleutel maar in de duinen gevonden geweermunitie, met een spijker en hamer gaf hij een klap op het slaghoedje. De munitie ontplofte in zijn ogen…, aan zijn ene oog was hij blind, met het andere oog kon hij nog een beetje licht zien. Een vriendje van me kreeg een dartpijltje in zijn oog en had vanaf die tijd een glazen oog. Waar ik van gruwde, hij haalde soms zijn oog eruit tijdens het knikkeren…, met die ‘bom’ liet ik hem altijd het partijtje winnen dan was het spelletje tenminste gauw afgelopen.

Kermis en circus

Als kind was ik dol op kermissen en circussen. Vrijkaartjes kreeg ik voor het circus door mee te helpen bij de opbouw van de tenten. Ik kreeg nog eens vrijkaartjes voor de hele familie omdat ik zo’n grote circushulp was geweest. Prachtig vond ik de kaartjes, dankzij mij hadden mijn familieleden een bijzondere avond.

Ik zal een jaar of twaalf zijn geweest en bezocht in die tijd ook een zigeunerin, een handlezeres op de kermis. Ze zat in een kleine woonwagen, achter een tafeltje. Een glazen bol stond voor haar en ze had een prachtige sjaal om met veel rood en zwart. Maar wat het mooiste was, dat waren haar ogen, koolzwart met een vurige maar vriendelijke, bijna moederlijke uitdrukking. Ik zag dat ze me onderzoekend zat te bekijken en ze had half in mijn hand gekeken en zei: ‘Je ziet er heel groot uit, maar je bent pas twaalf jaar… Je bent een aardige jongen en met de helm geboren. Je gaat de toekomst voorspellen net als ik, je gaat mensen helpen en ze zullen over je praten… Je krijgt een mooi leven, je hebt meerdere kruinen op je hoofd…. En wat heb je mooie blonde haren, mag ik je haar even aanraken…. Zulke blonde haren heb ik nog nooit gezien…’.

Even terzijde, anderen vonden altijd dat ik melk-boeren-hondenhaar had… of ze vroegen: ‘Is dat peenhaar een pruik…?’.

Maar goed, de zigeunerin dacht er heel anders over. Bij binnenkomst zag ik het al, ze had hele sierlijke en mooie handen. Gewoon een aardig en erg lief mens, voelde ik. Op haar vraag of ze mijn haar mocht aanraken, knikte ik met mijn blonde hoofd. Ze bedoelde het zo goed en gemeend. Haar hand gleed zacht door mijn haar. Zo aardig, zo vriendelijk en zo moederlijk warm. En terwijl ze dat deed schoten er tranen in haar mooie donkere ogen zag ik uit mijn ooghoek…. Ik vroeg: ‘Waarom huilt u, heeft u verdriet…?’

Ze antwoordde: ‘Mijn zoon is overleden, ik moet er opeens aan denken…’. Toen schudde ze met haar hoofd en maakte een gebaar dat het consult was afgelopen. ‘Je bent een lieve jongen en die hoeven niet te betalen…, dag aardig jochie…’. Haar stem klonk zangerig en de woorden in een mooie cadans…

Het bezoekje aan deze kleurrijke schat van een zigeunerin heb ik haarscherp onthouden. Ze had een bijzondere geur om zich heen, later heb ik nooit meer een dergelijke lucht geroken. Ze zit in mijn geheugen gegrift als een erg lief en gevoelvol mens, eenzaam en met een heleboel tranen. Ik had nog willen zeggen dat ze lief was en dat ze een zilveren met gouden licht om haar hoofd en lichaam heen had, maar ik durfde het niet… Ik was bang dat ze mij dan van een lief jongetje opeens een raar jongetje zou vinden. Want wie ziet nu een gouden licht om iemand heen…?

Helderziend kind

Over het paranormale en hypnose circuleren nogal wat indianenverhalen, misvattingen en bakerpraatjes.

Tegen de metafysica wordt in sommige kringen vreemd aangekeken. In het boekwerkje Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, afgekort DSM, ‘de bijbel’ van de geneesheren voor zielsziekten staan alle psychiatrische afwijkingen nauwkeurig opgetekend. Helderzienden, spiritisten, mediums of mensen die verschijningen zien, krijgen het etiket ‘randpsychoot’. De discipelen die de verschijning van Jezus hebben gezien waren dus ‘psychotisch op de rand?’ Of is het mogen aanschouwen van Maria een geestelijk defect? Misschien heeft de psychiatrie zelf een dieptepsychologische behandeling nodig omdat ze dat zo denken of voelen? Het zou zo maar kunnen…, alles is mogelijk. Anderen vinden mensen met belangstelling voor het paranormale soms ‘gevaarlijk’.

Het verlossende antwoord is, en ik herhaal het nog maar eens: ‘Een paragnost is niet gekker dan de gemiddelde Nederlander’.

‘Vergeten herinneringen’

De moord op Nicky Verstappen heeft op mij, net zoals op velen, een diepe indruk gemaakt. Punt één omdat het om een kind gaat, maar ook omdat na de moord bij mij opeens ‘vergeten herinneringen’ naar boven kwamen. Misschien kan ik dit alsnog een trauma noemen.

Ik was elf jaar, net zo oud als Nicky Verstappen en was ook in een zomerkamp aan het kamperen. We sliepen in een tent met een stuk of acht andere kinderen. Midden in de nacht ging de rits van de tent heel langzaam en zachtjes open. Ik sliep vlak voor de uitgang van de tent en werd meteen wakker. Een arm kwam de tent binnen met een griezelige, tastende hand. Nog een arm, grijpende handen grepen me vast en sleepten me resoluut maar bijna geruisloos met slaapzak en al uit de tent. Ik was verstijfd van schrik en kon geen woord uitbrengen. Ik dacht eerst dat ik droomde, maar al gauw kwam ik erachter, dat het allemaal écht was, ik sliep niet. Een groepsleider hield me bij mijn pols vast en sjorde buiten de tent de slaapzak van me af. Toen pakte hij me nog steviger beet bij mijn bovenarm en schouder. Hij sleurde mij ruw mee, van het kampterrein af, de hei op… Ik was compleet overdonderd. Toen besefte ik opeens wat er gebeurde, ik rukte me net als een wild beest los, beet hem in zijn arm en hand, krabde als een kat, kneep en sloeg... En riep fel en wanhopig: ‘Blijf van me af…’. Ik was compleet wild van angst en boosheid. De groepsleider schrok zich rot van mijn volledig onbeheerste reactie. Hij liet mij los en deinsde terug, durfde me niet meer meteen beet te pakken. Op zoveel agressie had hij niet gerekend…, de grenzeloze lafbek! Hij joeg me met dreigende handgebaren en gebalde vuisten voor zich uit, steeds verder de hei op. Het was een heldere nacht, de sterren stonden te flonkeren aan de hemel. Het was steenkoud… en ik was bang, doodsbang. Ik was in mijn jonge leven nog niet eerder zo bang geweest. Vaag kon ik zijn ogen zien, het leek wel of hij niet goed snik was… Alles gebeurde in stilte, hij zei bijna geen woord, maakte alleen dreigende gebaren en hief gebalde vuisten naar me op. Ik verkeerde in een ongekend groot gevaar voelde ik. Weer probeerde hij me te grijpen, ik voelde me nu een compleet beest worden, bijten, krabben, knijpen, slaan… in mijn gevoel deed ik alles… als een dier in doodsnood. Zijn hand gleed van mijn nek af door mijn wilde bewegingen, voelde ik. Ook zijn hand voor mijn mond gleed weg, ik beet meteen in één van zijn vingers. Na verschillende pogingen om mij vast te pakken, gaf hij het op. Op een gegeven ogenblik zei hij op uiterst boosaardige toon: ‘Jij blijft voor straf hier midden op de hei zitten en pas op als je wegloopt dan weet ik je te vinden…’ en hij verdween geruisloos als een spook in het duister. Daar zat ik met mijn elf jaar midden op de hei, in de stikdonkere nacht… In mijn pyjama, de bedauwde hei was steenkoud. Slierten nevel trokken over de hei, ik was bang dat het schimmen waren van boze mannen. Ik had grote angsten dat de groepsleider vanuit het donker naar me zat te loeren en me weer zou aanvallen of me vast zou proberen te pakken. Ik durfde niet te gaan lopen over de hei, je hoorde overal geritsel. Misschien wel de geluiden van gevaarlijke dieren. In de verte hoorde ik ‘Oehoe, Oehoe’, wat is dat? De sterren aan de hemel spraken me moed in, ze flonkerden zo mooi.

De halve nacht heb ik zitten waken en was bang dat er van alles zou gebeuren. Of dat de wolven me kwamen opeten of slangen me gingen bijten. Uiteindelijk was ik van vermoeidheid en kou midden op de hei in slaap gevallen.

’s Morgens, het was licht, stond er opeens een groepje mensen om me heen. Ze schreeuwden van alles en leken in paniek, maakten drukke gebaren. Misschien was ik wel dood of was het een droom? Ik vroeg me af: ‘Is het in de hemel zo koud...?’ Ik merkte dat ik niet ademde en was volledig verstijfd en bevangen door de kou, totaal onderkoeld. Ik trilde en bleef maar trillen, met vlagen bibberen en dan opeens niet, klappertanden…

Ik was zo verstijfd dat ik niet meer kon lopen, mijn benen wilden niet. Ze hebben me naar het tentenkamp moeten dragen. Met kruiken en warme dekens probeerden ze mij weer op temperatuur te brengen, maar dat lukte niet. Ik was totaal bevangen door de kou en kon niet ophouden met het bibberen en trillen van mijn armen en benen. Mijn ledematen luisterden niet naar me, ik kon af en toe niet ademen. Mijn hele lijf was één grote trilling en rilling. Ik leed aan een ernstige vorm van onderkoeling. Uiteindelijk ben ik met de auto naar huis gebracht. De huisarts kwam langs. Van de kou had ik een zenuwontsteking in mijn nek opgelopen.

Later is de schijnheilige groepsleider excuses komen aanbieden. Mijn vader was ziedend, het schuim stond om zijn mond, verbaal ging hij de groepsleider te lijf en maakte hem uit voor alles en nog wat. Alles doorspekt met de nodige gvd’s, waarbij vooral de g vervaarlijk aan het grommen was… Mijn vader eindigde zijn tirade met de woorden: ‘En nu stuk ongeluk, mijn huis uit, opsodemieteren anders trek ik je laffe kop van je zieke romp en breek ik je armzalige poten…

’s Nachts een klein kind uit zijn tent trekken…, viezerik, smerige schoft…’. Erg bang, struikelend over zijn eigen slappe benen holde de ‘kindervriend’ het tuinpad af. Hij poepte nog net niet in zijn broek van angst. Dat deed mij goed. De lafaard, je vergrijpen aan een kind. Ik ben gelukkig niet vermoord en ook niet seksueel misbruikt, wel aangerand. Welke verdere plannen had deze groepsleider met mij? Midden in de nacht een kind als een beest, een soort prooi uit een tent slepen en ontvoeren naar een plek ergens midden op de hei. Dat is geen zuivere koffie! Voor mijn leeftijd was ik redelijk groot en erg sterk. De groepsleider was een miezerig, klein en iel mannetje om te zien. Dat ik zo ongecontroleerd, totaal onberekenbaar en wild uit pure angst reageerde, daar had hij niet op gerekend… Hij was een vuile ploert die kracht tekortkwam om mij, een angstig kind in de houdgreep te nemen, te wurgen of andere dingen te doen. Mijn kracht door een volslagen oerangst is mijn redding geweest, het maakte me ongekend sterk. Ik ben door het oog van de naald gegaan…

Vreselijk zijn de angsten die Nicky vermoedelijk heeft moeten doorstaan. Arm kind. Een kind verliest het in de regel altijd van een volwassene… Misdadigers die zich vergrijpen aan kinderen staan niet voor niets zo laag aangeschreven in de gevangenis hiërarchie. Lager kan een mens immers niet zinken.

De ranzige groepsleider, van streng gereformeerde huize, woont ook in mijn dorp. Zijn onchristelijke kop zit in mijn geheugen gebeiteld... Normaal gesproken ben ik helemaal niet gewelddadig of fysiek agressief (eerlijkheidshalve, verbaal wél als het moet…). Regelmatig zie ik de miezer fietsen en ik heb altijd nog de neiging om hem eens een stevig pak slaag te geven. Of als hij in zijn tuin bezig is, hem een klinkende draai om zijn oren te verkopen met de begeleidende woorden: ‘Zo, die heb je van mij altijd nog tegoed asbak, jij Gods grootste lafbek…’.

Ik weet het, een dergelijke opstelling is niet erg Zen, spiritueel, het blaakt ook niet van esoterie en vergevingsgezindheid. Dat klopt allemaal. Maar ik ben wel goudeerlijk, iemand die zich vergrijpt aan een kind zou ik graag een pak op zijn flikker willen geven. Eerlijk is eerlijk, dat is mijn gevoel... En er zijn ook geen verzachtende omstandigheden, gewoon oog om oog tand om tand… Afstraffen die hap!

Gelukkig heb ik me altijd kunnen beheersen. Fijn voor mezelf, maar ook voor hem. Mijn woede is heel terecht, nogmaals een volwassene heeft met zijn smerige poten van een kind af te blijven…!

In al die praktijkjaren heb ik een trieste stoet misbruikte kinderen voorbij zien trekken… De psychische gevolgen van seksueel misbruik zijn vreselijk…

Militaire dienst en Flowerpower

Ik ben één van de vele Flowerpower kinderen uit de jaren zestig vorige eeuw. Nou dan weet je het wel…, van dat langharige, werkschuwe tuig en dergelijk ongeregeld…

De naoorlogse generatie die vierkant tegen elke vorm van geweld en oorlog was. Ik dus ook… Maar? Toen kwam de oproep voor militaire dienst, je moest worden gekeurd en dan werd ik ingelijfd in het apparaat dat als doelstelling had: ‘Doden’. Op geen enkele manier wilde ik daaraan meewerken. In opdracht van de staat iemand doodschieten, ik denk er niet aan, nu niet en in volgende levens ook niet. Ik weiger met alles dat ik in me heb om te moorden in staatsdienst…

De bekentenis van een bejaarde, schimmelende man kan nu wel… Hoe en waardoor ik ben afgekeurd voor militaire dienst?

Ik wilde niet op S5, geestelijke labiliteit, afgekeurd worden want labiel ben ik helemaal niet. De dag van de keuring in een Delftse kazerne kwam angstig snel dichterbij. Ik verzon een list…, ik besloot me op doofheid te laten afkeuren, niet origineel maar wel afdoende. Doofheid simuleren was best lastig, want ik had juist een supergoed gehoor en kon zelfs aan de andere kant van een kamer een speld horen vallen. Geestelijk begon ik me te trainen voor de keuringsdag. Ik oefende me in een wat tastende loop van een dove die helemaal op zijn gezichtsvermogen is aangewezen. Veel draaien met je hoofd, iemand onderzoekend en met een vragende uitdrukking aankijken en de lippen fixeren als een persoon praat. Ik was immers altijd aan het liplezen, maakte ik mezelf en mijn kameraden wijs die ook in Delft werden gekeurd. Ze wisten helemaal niet dat ik doof was. Ze hadden bij me in de klas gezeten en liplezen kon mijn doofheid verklaren, ja wisten zij veel….

De keuringsdag was aangebroken. Een sergeant, het kan ook een generaal geweest zijn, iemand van de padvinderij in vol ornaat of een exponent van het Leger des Heils. Wat het ook was, de veel te dikke, groene vleesberg ging op een groentekistje staan en bulderde ons toe… ‘Zo stelletje ongeregeld, vandaag hebben jullie niets anders in te brengen dan lege briefjes. Ik ben hier de baas en jullie hebben te luisteren. Begrepen…! Wat is hierop jullie antwoord…!’ Er waren nogal wat brave Hendriken onder de prenatale soldaten en ze riepen: ‘Ja, meneer…’. Ik riep dwars en recalcitrant: ‘Nee, meneer…’, maar wel erg zachtjes. In een dergelijke situatie moet je nooit te veel de aandacht op je vestigen. Vooral beleefd kijken en op tijd je ogen richten vlak voor de glimmend gepoetste schoenneuzen van de ordinaire, geüniformeerde schreeuwlelijk. Al jong had ik een zeker psychologisch zicht op mens en wereld. Een grootse taak lag voor me, afgekeurd worden wegens doofheid..., dat was mijn grote doel. Ik wilde mijn medemens op geen enkele manier krenken, pijnigen, laat staan doodschieten op bevel. Aan een dergelijke, moorddadige organisatie wilde ik hoe dan ook, en wel op geen enkele manier, medewerking verlenen. Ik wil afgekeurd worden en mensen in opdracht niet vermoorden…, basta. Al wordt het bevolen door alle generaals van de wereld, ik doe het niet…, al gaan ze op hun kop staan. Bleef ik me inprenten.

Al gauw kon ik mijn doofheid-voornemen in praktijk brengen tijdens de aangebroken keuringsdag. Een stuk militair met een hoop goud op zijn mouwen, riep: ‘Van der Heide J.C. zich hier bij deze tafel melden…!’. Ik bleef gewoon staan, want ik hoorde immers niets. Weer werd mijn naam gebulderd, ik keek een beetje naar mijn schone nagels, haalde mijn neus stevig op, hoestte en krabde wat, keek geboeid door het raam naar buiten… En ja hoor, de militair kwam op mij aflopen, tikte me op de schouder en baste: ‘Ben jij Van der Heide…?’ Ik keek de man schaapachtig aan en riep hard: ‘Wat blief…?’ Het leek net of ik blafte, precies de goede toon en intonatie. Bravo Jan, zo doet een écht dove persoon het ook!

De militair zei niets meer, maar gebaarde dat ik mee moest komen. Fase 1 was gelukt, een dove kwartel hoort immers niets, die kan je alleen bereiken via gebaren… en aantikken.

En verder…

Ik moest bij zijn tafeltje blijven staan. Allerlei informatie werd opgeschreven. Daarna moest ik met mijn gezicht naar de muur gaan staan, voor me op de muur prijkte mijn geluksgetal negen. Naast mij stonden andere jongens ook met hun gezicht naar de muur en een getal voor zich. De man in het militaire goud ging een gehoortest afnemen. Alle nummers kregen een beurt en moesten zeggen wat ze hoorden. Er werd achter je rug gefluisterd, woorden als: bromfiets, kamerdeur, niksnut, ik hoorde alles. Toen werd er gevraagd: ‘Wil nummer negen antwoord geven en nazeggen wat hij hoort…’. Nummer negen hoorde natuurlijk niets, ik bleef stokstijf staan en naar de muur kijken. Achter mijn rug kwam de militair zo zachtjes mogelijk naar me toe geslopen en gooide vlak achter me een stalen asbak keihard op de grond. Ik dacht nog bij mezelf: ‘Asbak die je bent, mij proberen te laten schrikken, maar ik stink er niet in…’. Ik bleef bevroren en afwachtend staan, gaf geen enkele reactie, geen reflex, vertrok geen spier, want als ik was geschrokken dan hoorde ik wél en was dan meteen door de mand gevallen… Ik werd weer op mijn schouder geklopt en toen draaide ik me om en keek wat onnozel en niet begrijpend… Wanneer gaat de gehoortest nou beginnen? Ik hoor niks…, terwijl ik loepzuiver wist dat de test al was gedaan.

De militair deelde me mede dat ik een uitgebreide gehoortest moest ondergaan omdat ik waarschijnlijk stokdoof was en doven kunnen ze niet gebruiken in het leger. Ik kon wel juichen, hij moest eens weten dat ik zelfs zijn ademhaling kon horen en het rommelen van zijn maag. En natuurlijk de zachte en waarschijnlijk natte wind die hij af en toe liet… De geur loog er niet om, ik wist niet dat het leger zo kon stinken en keuringsartsen zo dom kunnen zijn…

Gehoortesten

De dag was aangebroken dat er uitgebreide testen van mijn gehoor werden afgenomen, in vaktermen heette dat een audiogram maken. Ik kreeg een koptelefoon op en van de lage ging het naar de hoge tonen. Tussen elk geluid kon je horen dat er geschakeld werd naar een volgend geluid. Ik telde het aantal schakelingen en zei het wanneer ik iets hoorde. Ze hebben wel vijf audiogrammen gemaakt, legden ze naast elkaar en alle uitslagen waren bijna hetzelfde. Ze werkten steeds het hele scala geluiden af, ik hoefde alleen maar te tellen hoeveel schakelingen er waren. Ik was geslaagd voor deze verschillende keren herhaalde proef. Ik was bijna volledig doof… dat lieten de audiogrammen duidelijk zien. Ik moest een glimlach onderdrukken, maar bleef erg blond kijken met het gedrag van een gedwee schaapje.

Geestelijk welzijn

Standaard moest iedereen die gekeurd werd een gesprek hebben met een psychiater. Ik kom zijn kamer binnen en ga voor zijn grote bureau zitten. De psych zegt: ‘Van der Heide je bent afgekeurd op doofheid…’. Ik ga nog dichter bij zijn bureau zitten en hel een beetje brutaal over het bureaublad heen. Ik roep gebarend in zijn richting, niet te overdreven en goed gedoseerd, niet aanstellerig, maar veel te hard: ‘Wilt u misschien ietsje harder praten…, dan kan ik u beter verstaan’.

En nogmaals herhaalt de psychiater maar nu luid sprekend: ‘Van der Heide je bent afgekeurd voor alle diensten wegens doofheid…’.

In één klap vertoef ik in de zevende hemel…, ik ben onwijs blij. Maar laat natuurlijk niets merken en reageer juist heel teleurgesteld, ja wat droevig en aangeslagen zelfs... Speel toneel en roep in enige vertwijfeling maar vooral bedremmeld en aangedikt verdrietig: ‘Nee…! Ben ik afgekeurd? Wat zullen mijn vrienden daarvan zeggen? Dit is echt erg, de kameraadschap missen in het leger, zij gaan wel en ik niet. Kan ik niet worden herkeurd…? Ik kan liplezen…. dan hoor ik toch ook…!’.

‘Nee, Van der Heide, voor mensen die doof zijn is geen plaats in het leger’, doceert de zenuwarts beslist op belerende toon.

Met een slap zweethandje als afscheid en hangende schouders, met mijn vaatdoekfiguur van 2 meter maar vooral diep teleurgesteld verlaat ik met gebogen hoofd de psychiater. Struikel, expres, bijna over mijn lange staken van benen en hoor de psychiater denken: ‘Ach, ach…, die lange, sneue slungel…, dove loser…’.

Buiten het gezichtsveld van de met goudbehangen, pratende uniformen en die vreselijke man op het groentekistje ben ik naar huis gehuppeld, ik voelde me als herboren….

In het Amsterdamse Vondelpark heb ik mezelf later getrakteerd op een jointje zo groot als een toeter, gezellig tussen mijn kameraden die ook geen generaal wilden worden…

Hondsbrutaal en op de barricaden…

Als werkstudent kwam je in allerlei situaties. Je kon niet kieskeurig zijn in baantjes, vooral aan een job in de administratie had ik een bloedhekel. Ik heb in die uitzendbureautijd een hele rits directeuren, chefs, afdelingshoofden aan mij voorbij zien schuiven. Eigenaren van kleine en grote ondernemingen. Ik ben verschillende keren in situaties gekomen waarin ik mijn mond niet kon houden. Vooral met chefs, opperhoofden, managers en directeuren had ik regelmatig een conflict. Ik zei nog eens tegen een afdelingshoofd die leidinggaf aan tientallen werknemers: ‘U behandelt mensen als honden…’. Het hoofd werd langzaam pioenrood en werd toen spierwit. En stamelde hij: ‘Hoe durf JIJ onbeschofte vlerk die je bent, dat tegen me te zeggen…?’. In een vleug stadhuistaal antwoord ik: ‘Wilt U zo vriendelijk zijn om dat JIJ achterwege te laten. Voor U ben ik altijd nog MIJNHEER, dus U… Duidelijk? Deze hond gaat geen millimeter voor U opzij en blaft nu tegen U… Helder…! Nog vragen…?’.

De handen van het afdelingshoofd trilden van ingehouden woede. Hij kon er nog net uitbrengen: ‘JIJ bent op staande voet ontslagen… Eruit. Verdwijn, uit mijn ogen jij…’.

Hij heeft meteen razend het uitzendbureau gebeld.

Het uitzendbureau had direct ander werk voor me. Het was algemeen bekend dat het afdelingshoofd zelf een hond was. Door zijn hondse gedrag waren al vele vaste werknemers overspannen geraakt. Zoiets had nog nooit iemand recht in zijn gezicht gezegd. Ach ja…, alles moet eens de eerste keer zijn…

Vriendinnetjes in racetempo

Als 18-jarige had ik Eefje ontmoet op een feestje en ze leek me best wel aardig. Ze vertelde later dat ze enig kind was en ik ontdekte dat ze papa’s oogappel was en wel in de absolute zin van het woord. Plus verwend tot in het gebeente.

Van professie was paps militair…, dat vond ik ook al wat minder… Maar ja, je kunt niet alles hebben. Op mijn motor, die wegens ouderdom met ijzerdraad bij elkaar werd gehouden, hadden Eefje en ik enkele tochtjes gemaakt. We waren ook bij haar tante Sjaan op bezoek geweest…, dat vond papa maar niks. Ja, dat kan natuurlijk, al weet ik niet waarom het ‘niks’ was…, want dat werd er niet bij verteld.

Eefje belde me steeds op of ik nog eens langs kwam. Vooruit… We spraken op een bepaalde avond af om naar de film te gaan. Keurig op tijd rij ik met mijn luidruchtige motor voor, bel aan. De deur zwaait wagenwijd open en wie staat daar…? De vader van Eefje in uniform, overal op het legertextiel zag je goud blinken… Vriendelijk sprak het uniform met verblindende pet: ‘Dag Jan, mijn dochter is boven op haar kamer, ze wil je spreken…’.

Oké, goed…, ik klim de trap op, klop netjes op haar kamerdeur en na een wat afgeknepen: ‘Ja, binnen…’, opende ik de deur en ging naar binnen. En daar zat Eefje, bevallig op een stoeltje, waarschijnlijk speciaal gemaakt voor prinsessen, waarvan de rugleuning aan de bovenkant in een kroontje eindigde. Een mooi rood pluche stoeltje. Zij met haar preutse beentjes netjes naast elkaar, de poten van de stoel stonden wat verder uit elkaar. Het leek wel de koningin die op een zitmeubel troonde en waar je op audiëntie kwam…

‘Jan…’, sprak ze op een wat beladen en enigszins plechtige toon: ‘Ik moet met je praten…, leg daar je jas en das maar neer,’ en ze gebaarde zo losjes met wuivend handje, met roodgelakte nageltjes, wat achteloos naar een andere stoel zonder kroontje.

‘Jan…’, daar noemde ze mijn naam alweer, maar nu met meer bestraffende nadruk… Er verscheen een wat neurotische rimpel boven haar neus en een moeilijke trek rond haar mond. Het werd vervelend, maar weer zei ze: ‘Jan’, en ze liet erop volgen: ‘Ik wil iets helemaal met je uitpraten. Het zit me allemaal heel erg hoog. Ik heb er niet van geslapen en schiet steeds helemaal vol… Ik zal het je maar zeggen… Toen we bij tante Sjaan waren had je witte schoenen en gele sokken aan en een gele das om. Het is totaal mijn kleur niet en daarom wil ik niet dat je dat aantrekt. Je had het toch aan me kunnen vragen? En op het feestje waar we zijn geweest praatte je steeds met dat meisje met het rode haar… Gele sokken en zij met het rode haar, dat wil ik niet Jan… Ik kan dat allemaal niet aan en wil deze dingen echt tot de bodem met je uitpraten zodat het niet weer gebeurt…’.

Ik antwoordde op mijn meest neutrale toon, terwijl ik haar vol geveinsd begrip aankeek: ‘Oh, juist ja… Was dat het…?’

‘Ja, Jan…’, zei Eefje met een zucht. Terwijl ze dat zinnetje nog aan het uitspreken was, pakte ik mijn jas en gele das… Ik draaide me om, mijn rug naar de koninginnenstoel gevuld met prinses, verdween door de deuropening en huppelde speels de trap af. Ik kwam onderweg nog het blinkende uniform tegen en zei tegen hem in het voorbijgaan: ‘Misschien kunt ú beter boven gaan praten…, ze zit al op haar troon…’.

Je zult toch in een dergelijk neurotisch geel web gevangen worden, dan wordt het toch groen en geel voor je ogen… Ik sprong vliegensvlug op mijn motor en racete brullend, ook van het lachen, de vrijheid tegemoet… Eefje kon beter met haar vader trouwen was mijn inschatting, die heeft allemaal goud wat er blinkt… en geen gele sokken…

Vlees moet gekeurd worden…

In verband met mijn studie kon ik wel wat extra geld gebruiken. Een drogist in een middelgrote stad had een zaterdaghulp nodig. Ik ging er solliciteren, zette mijn motor netjes voor de winkel. Het gesprek verliep prima. De drogist wilde me graag als hulp hebben. ‘Maar’, sprak de drogist: ‘Er is nog één hindernis te nemen… Mijn vrouw en ik hebben één dochter, ze is 19 jaar, die ga ik even halen zodat ze je ook kan bekijken. En als ze je leuk vindt ben je aangenomen en mag je volgende week zaterdag beginnen. En anders niet… Ja, ze heeft een vetorecht bij de aanstelling van een mannelijke winkelhulp… Ik ga nu even mijn dochter halen…’, glimlachte papa, die het vetorecht van zijn dochter kennelijk wel lollig vond.

Even later zwaaide de deur open en stapte het pronkjuweel van de drogist het kantoortje binnen… Ik moest me aan de stoel vasthouden anders was ik ervan afgeduveld… ‘Het meiske’ paste maar net in de deuropening en had bijna twee stoelen nodig om te kunnen zitten, schatte ik in. Even later helde ze zo dicht naar me over dat ik kon constateren: je bent niet okselfris. Er hing eveneens iets ondefinieerbaars uit haar neusgat… Zag ik daar nu iets van een beginnende snor op haar bovenlip? Als dat maar niet net zo woest gaat groeien als haar wenkbrauwen die ook alle kanten uitstaken. Ongeveer een week lang was ze vergeten om haar vlashaar te kammen. Op de lippen zaten nog de kruimels vastgeplakt van waarschijnlijk slagroomtaart. Ik zag haar lippen bewegen en hoorde haar in de verte zeggen: ‘Zo… jij bent dus… Jan…’. Maar ik was vooral geboeid door de taartkruimels die op haar lippen meedansten… Ik grapte: ‘Ja, ik ben dus Jan… en daar weer een neefje van… dus…’.

We babbelden nog wat verder ook over het weer en het nut van het algemeen... De dochter stond op, gaf me een kleffig handje en wierp een veel belovende blik op me of ik haar verloofde was... Gaf ze nu ook nog een knipoog, vettig…?

Even later komt de drogist het kantoor weer binnen, waarschijnlijk na overleg met zijn kroonjuweel, en hij spreekt verrukt de woorden: ‘Je bent helemaal geslaagd Jan, je bent door de keuring heengekomen, mijn dochter vindt je zelfs heel erg leuk… Tot volgende week zaterdag’.

Ik verlaat de winkel met méér dan gemengde gevoelens. Start mijn motor en geef vol gas…

Die zaterdag ben ik niet naar de drogist gegaan, dat leek me beter…, ik houd niet zo van slagroomtaart.

Tussentijdse bespiegeling

Het principe vechten of vluchten dateert uit de oertijd. Al lezend denkt de lezer misschien: ‘Jan vlucht wel regelmatig weg uit allerlei situaties…’. De waarheid is tweeledig, het is waar en niet waar… Laat ik het uitleggen. Door mijn instinct weet ik meestal redelijk goed wanneer ik regelrecht op de vlucht moet slaan… Of moet blijven, niet om te vechten maar om zoveel mogelijk de harmonie te bewaren… Ik heb al vijftig jaar dezelfde fantastische baan als zelfstandig therapeut, ben tientallen jaren blij, vrolijk vol liefde getrouwd geweest met Anna en alweer vele jaren heel gelukkig met Dea. Ik heb nog vrienden, vriendinnen uit de tijd van de bewaar-, basis-, middelbare school en latere studiejaren…

Met het vechten en vluchten zit het dus wel goed. Iemand die altijd vlucht wortelt niet… En een persoon die altijd vecht…, houdt vaak alleen zichzelf nog over om tegen te vechten…

Dat deed de deur dicht…

Voor een stage moest ik een tijdje in een jeugdinrichting meedraaien. De jongeren waren er geplaatst door justitie en ze zaten er dus bepaald niet alleen voor hun zweetvoeten. De jeugdige delinquenten werden als ze zich niet aan de regels hielden, opgesloten. Er was een gang met een aantal cellen, afgesloten met stalen deuren voorzien van een kijkgat. De sloten konden alleen maar worden geopend met indrukwekkend rinkelende sleutelbossen. De cellen hadden kale wanden en er stond bijna niets, alleen een soort stalen bak als bed die overdag met bouten aan de muur werd geschroefd. Verder een ijzeren paaltje verankerd in de betonnen vloer, voorzien van een rond houten plaatje waarop je kon plaatsnemen. Een uiterst ongemakkelijk krukje om op te zitten..., omdat het houten plaatje scheef stond en je van het ‘zitmeubel’ steeds bijna afgleed. Een klaptafeltje was veel te hoog aan de muur bevestigd, te laag om staand te eten en te hoog voor het scheve krukje. Alleen bij de maaltijden werd het tafeltje uitgeklapt. Een emmer, zonder deksel, stond in de hoek als toilet.

De sfeer die er hing in de inrichting en cellenblok? Een concentratiekamp deed er niet voor onder. De pupillen namen dan ook heel begrijpelijk vaak de benen… Maar als ze pech hadden, deed de bewaker net de ronde op het terrein en dan liet hij zijn afgerichte hond op je los…

Als stagiair heb ik in de inrichting weleens een heel weekend, ’s avonds en ‘s nachts alleen doorgebracht met de ongeveer twintig criminele jeugdigen. Alle groepsleiders waren toen ziek of om andere redenen niet inzetbaar. En noodhulpen waren er wegens bezuinigingen niet. De organisatie en communicatie verliep in de inrichting uiterst gebrekkig en moeizaam. Toevallig had ik gehoord dat de bewaker met hond uitsluitend een vroege ronde zou maken…

Toen ik die zaterdagavond alleen met de opgesloten jongeren was, kreeg ik opeens een goed idee…Ik ga de knapen een fijne en ontspannen avond geven! Ik gooide alle celdeuren open en van de slaapkamers, de jongens liepen verheugd de gang in. Ik deelde in de cellengang met luide stem mee: ‘Vrije mannen… in de kantine tv kijken en iedereen krijgt cola en koek… En als iemand de benen wil nemen, hier heb ik de sleutel van de voordeur, je hoeft er alleen maar om te vragen… Voor de sleutel hoef je dus niet mijn hersens in te slaan, altijd makkelijk om dat te weten…, nogmaals voor de duidelijkheid, je krijgt de sleutel zo, vrij verkrijgbaar… Maar het levert zoals bekend, uiteindelijk geen vrijheid op… Wat jullie wél krijgen is mijn vertrouwen… en hoe jullie omgaan met mijn vertrouwen en de kantine-vrijheid bepalen jullie zélf… Een gezellige avond met zijn allen zou mooi zijn, lekker tv kijken… En nu… struikrovers, bandieten en ander geboefte… hup… met z’n allen fijn naar de kantine, even een beetje in vrijheid zitten… en vergeet vooral niet, maak het je makkelijk…!’.

Er is die avond geen enkele wanklank gevallen… Er ontstond zelfs zoiets als serieuze gesprekken... ‘De mannen’ hebben genoten…! Zoiets hadden ze nog nooit meegemaakt. Zoveel vertrouwen krijgen, de gelegenheid werd volop geboden om weg te lopen…, tv, ’s avonds laat op en nog cola plus koek toe…

Op maandagmorgen werd ik bij de directeur ontboden, hij was in alle staten… en bulderde: ‘Van der Heide wat heb je nu toch weer gedaan op de afdeling…? Alle celdeuren openen! Ben je wel goed bij je hoofd…? Dat is volledig tegen…’, bla, bla, bla… sprak de directeur op een zieke manier belerend maar heftig, hij was vroeger waarschijnlijk kolonel geweest. In ieder geval was alles op een bevelvoerende en onaangename toon. Ik liet het verder allemaal nìet tot mij doordringen…, het ene oor in en het andere weer uit. Na de donderpreek van de directeur, waarbij het speeksel ruimschoots uit zijn mond spetterde en rondvloog voordat de speekselklompjes aan de vrije val begonnen… Ik bleef de brulaap brutaal zwijgend aankijken en na de tirade ging ik weer met frisse tegenzin naar de cellenafdeling.

Daar had een zieke groepsleider zich, waarschijnlijk na bidden en smeken van de directeur, acuut beter gemeld.

Even later werd er een jongen, die als gevaarlijk en gewelddadig bekend stond binnen gebracht. Hij probeerde over het inrichtingshek heen te klimmen om te vluchten, de knaap was door de waakhond gegrepen en toegetakeld. Na binnenkomst had de groepsleider de vluchteling nog een paar oplazers gegeven, hoorde ik iemand fluisteren. Hardhandig had de groepsleider hem in de cel gegooid.

Ik maakte me zorgen om die jongen en keek door het kijkgat in de celdeur. Hij zat met zijn trui over zijn hoofd getrokken op het krukje, een toonbeeld van volledige verlatenheid…, vleesgeworden eenzaamheid ten top, zo zat hij erbij...

Opeens komt die groepsleider, die de jongen had geslagen, naast me staan voor de celdeur en zei wijzend door het kijkgat: ‘Weet je wat ik het liefste zou willen doen? Een vleeshaak van de slager in hem slaan en die rotzak door het kijkgat heen trekken…’.

‘Wat zeg je nou voor geschifts, idioot…?’, zei ik geschokt. Ik wachtte zijn antwoord niet af, in een reflex opende ik de celdeur waar de sleutel nog in zat, ging naar binnen en vroeg vriendelijk en zacht aan de zielige knaap: ‘Wil je water of kan ik iets anders voor je doen…?’ Heel langzaam bewoog de trui zich van boven naar beneden. Zijn trui schoof langzaam over zijn gezicht heen, twee grote, bruine getergde ogen kwamen er tevoorschijn… Ze keken me toch aardig aan en de jongen zei met zachte stem: ‘Dank dat je het vraagt…’. De jongen schrok van herrie bij de celdeur en hij trok de trui weer pijlsnel over zijn hoofd.

De groepsleider was woedend dat ik opeens de celdeur had geopend en de cel was binnen gelopen… Hij stond even later in de deuropening te schreeuwen: ‘Van der Heide naar het kantoor komen… nú…’. Ik deed of ik niks hoorde…, die mafkees mag met zijn vleeshaak de boom in om er zelf aan te gaan hangen…!

Gelukkig kwam daarna snel de dokter langs.

Ik heb me natuurlijk niet gemeld bij het kantoor van de gestoorde inrichtingsmedewerker. Zonder verder nog iets tegen wie dan ook te zeggen ben ik vertrokken. De inrichting en de cellen heb ik in volledige stilte verlaten en ben nooit meer teruggekeerd. In die sfeer te moeten werken en een sadist krijg je op de koop toe als collega, dank je feestelijk, mij niet gezien. Die omgeving wil ik niet, kies ik niet voor, never… Het was allemaal mijn ding niet, ik was er zoals eerder gezegd niet voor in de wieg gelegd, ook niet om als stagiair mee te lopen... De vleeshaakopmerking van de groepsleider deed bij mij de deur dicht…

In een dergelijk oord kan ik niet functioneren. Ik besloot voor mezelf te beginnen, gewoon ZZP’er worden is de beste oplossing. Niet gevangen in structuren van instellingen, de staat, instanties of overheid… Weg ermee! Ik wil gewoon mijn eigen baas zijn, mijn eigen verantwoordelijkheid dragen, eigen gevoel volgen, zeggen wat ik wil, zonder regeltjes, voorschriften, protocollen om mensen te helpen…, van hart tot hart… Mijn eigen hart bepaalt de beste weg en niemand anders… en daarmee uit…!

Wat ben ik blij dat ik die keuze heb gemaakt. Als onze Lieve Heer bij een volgend leven aan mij vraagt: ‘Welk leven wil je het liefste Jan…?’ Dan zou ik zeggen: ‘Mag ik het werk doen wat ik het afgelopen leven heb gedaan…, er is nog veel te doen, er is zoveel leed om te verzachten, te troosten… Maar mag ik wel een zelfstandige hulpverlener zijn onder uw supervisie! En dat ik verder aan niets of niemand anders tekst en verantwoording hoef af te leggen dan alleen maar aan U…! Want u bent de enige baas die ik erken…’.

Het voorgaande is natuurlijk voer voor psychologen en wel om regelrecht van te watertanden… Maar dat boeit me verder voor geen meter, wie wat vindt…, mensen vinden namelijk altijd wat. Het belangrijkste is: er bestaat een grote kans dat God mijn wens begrijpt dat ik nog zo’n leven wil. Als vrij mens ongelukkigen mogen helpen zonder vermorzeld te worden door spookachtige vergaderculturen, protocollen, en andere idiote en geschifte regeltjes… En dan zwijg ik nog maar over managers als wangedrochten, jaloerse collega’s, griezels met sterk ontwikkelde ellebogen, waardoor een mens geslachtofferd kan worden… Dank je de koekoek…, die dans ben ik gelukkig ontsprongen door mijn besluit om zelfstandige te worden…!

Het bovenstaande klinkt allemaal wat gechargeerd, scherp en ongenuanceerd, kort door de bocht en onaangepast. Ja, dat geef ik volmondig toe…tot op zekere hoogte is dat ook zo… Misschien moet je wel in therapie wegens autoriteitsgevoeligheid Jan? Ja, dat zal allemaal wel zo zijn of andere dingen die waar of niet zijn…! Ik word alleen geboren, sterf alleen, ik heb één geweten, het gaat om mijn levensdoel en eigen verantwoordelijkheid, het zijn mijn daden en fouten…. Ik volg mijn eigen leefregels en niet die van een ander… Dus hoe je het ook went of keert…, mijn leven is van mij en van niemand anders… Ik hanteer mijn eigen normen en waarden, in zijn algemeenheid bepaal ik zelf hoe ik leef…. Als ik er anderen tenminste geen nadeel mee berokken. Maar ik ben er wars van, dat er macht en gezag over je wordt uitgeoefend. Macht misvormt een mens… Dat er wordt voorgeschreven wat je mag denken en voelen… Al dat gezag en macht, het is allemaal mensenwerk verricht door onvolmaakte figuren. Het zijn dus geen goden, maar sterfelijke wezens die net zoals ieder ander ooit tussen zes planken worden afgevoerd… Tegenwoordig kan het natuurlijk ook in een zak… Milieuvriendelijk, elektrisch in de oven of op gas... Leven is kiezen…, één grote keuze.

Op geen enkele manier wil ik voorbijgaan aan al die geweldige hulpverleners in overheidsdienst. Prachtige en idealistische mensen…. Maar ik heb er evenzovele zien sneuvelen. Afgebrand door gestoorde managers of betweters, die over een ander willen bazen en de boel willen tiranniseren…

Je kunt beter voor jezelf beginnen…

Beschermengelen en geluk gehad

Wat niet mag ontbreken in mijn privégeschiedenis zijn de talloze malen dat beschermengelen mij hebben geholpen en gered.

Bijna plat

Mijn moeder was met mij in de kinderwagen aan het wandelen langs een drukke verkeersweg. Ik was ongeveer een maand of vier. Vlak na de oorlog waren er nog geen goede kinderwagens, het wagentje waar ik in lag bonkte omdat er een wiel kapot was. Dat ‘bonken’ van de kinderwagen weet ik me nog goed te herinneren. Maar dat even terzijde.

Er kwam een vrachtwagen voorbij, een grote stalen balk viel van de laadbak af en kwam vlak naast de kinderwagen terecht. Mijn moeder zelf heeft ook veel geluk gehad, ze liep geen verwondingen op. Als de balk in de kinderwagen was terecht gekomen had ik deze regels niet geschreven, want dan was ik samen met mijn moeder zo plat als een dubbeltje geweest.

Geen haar gekrenkt

Het stormt. Ik denk laat ik maar even gezellig naar buiten gaan, spannend al die wind. Lekker tegen de wind kunnen aanleunen… Ik loop naar buiten, krijg door een onzichtbare hand een zet in mijn rug en struikel bijna, voel iets door mijn haar strijken… en daarna een keiharde klap schuin naast mij. Een dakpan valt op de stoep en spat in stukjes uit elkaar, ik was op een haar na gescalpeerd. Maar ik had geen schrammetje opgelopen… Nu ik het zo opschrijf voel ik weer de duw van de engelenhand in mijn rug. Die onzichtbare handen hebben mijn hele leven een belangrijke invloed gehad. Een doorslaggevende rol tussen leven en dood.

Een ander voorval. Ik sta op de stoep van een drukke weg, zonder na te denken wil ik oversteken… Ik word op mijn linkerschouder getikt, ik kijk naar links… En zie een bus met hoge snelheid, op een meter of tien, komen aanstormen, ik kan nog net mijn stap inhouden. De zijspiegel van de bus vloog op één centimeter afstand langs mijn hoofd... Als de engelenhand niet op mijn schouder had getikt was ik morsdood geweest. Dank u engelen, dank. Ik ben een heel bevoorrecht mens, in het leven ben ik vele engelen tegengekomen. Al die personen met of zonder vleugels ben ik dankbaar, ze hebben me behoed voor van alles en nog wat.

Vrolijke kermis

Ik weet het nog goed, ik was een jaar of twaalf. Ben op de kermis, sta vlak onder een reuzenrad en kijk nieuwsgierig naar boven hoe hoog het rad wel is... Er trekt iemand aan mijn jack, die persoon trekt me achteruit, ik doe een stap naar achter. Kijk om, maar er is niemand… Ik kijk weer voor me en zie een zwarte schaduw langs mijn ogen voorbijschieten…, een harde klap voor me in het zand. Er was vlak voor mijn schoenpunten een diep kuiltje ontstaan en in die kuil lag een bevestigingsbout, die een stuk langer was dan mijn schoenen. En wel twee keer zo dik als mijn duim, schatte ik snel in… De schroefbout was losgeraakt en uit het reuzenrad gevallen… Van grote hoogte kwam het stuk ijzer naar beneden suizen. Een fractie van een seconde daarvoor stond ik exact op dezelfde plaats waar de bout later terecht zou komen. Een onzichtbare hand had me naar achteren getrokken anders was de bout dwars door mijn hoofd gegaan. De kermisexploitant van het reuzenrad zag wat er gebeurde, holde naar me toe. Hij pakte de bout pijlsnel van de grond, stopte hem weg in zijn grote jaszak en liep gauw weg… Je kon zien dat de kermisbaas zich was rot geschrokken… Niemand mocht zien wat er gebeurd was…, begreep ik meteen.

Stuk staal

Op een slechte dag wordt er aangebeld. Een bij ons bekende psychiatrische patiënt uit een inrichting, stormt de trap op naar boven. Anna en ik staan beneden in de hal en overleggen wat te doen aan dat idiote gedrag? Boven lag allemaal rommel door een kleine verbouwing. Opeens gooit de gek, ik kan er geen ander woord voor verzinnen, vanaf de eerste verdieping een groot breekijzer naar beneden... Het breekijzer mist ons op een halve centimeter, ja zelfs op een haar na... Anders was één van ons misschien hartstikke dood geweest of beiden verwond. Engelen hebben het breekijzer gelukkig vlak voor ons laten terecht komen…

Allerlei situaties

Nog wat bijna-rampen komen in mijn herinnering naar boven. Een studentenfeest op het Rapenburg in Leiden…, een zatlap slaat een bierglas stuk op een tafeltje en wil dat bierglas in mijn gezicht drukken… Mijn vriend Johan, een judo-/karate-expert, ziet wat er bijna gebeurt. Pijlsnel pakt hij de zuipschuit, met het kapotte bierglas nog in de hand, beet en gooit hem via een schouderworp in de gracht. En Johan riep: ‘Jan… rennen…!’. Na dit commando wist ik niet dat ik zo hard kon lopen…

‘De drenkeling van het kapotte bierglas’, spartelde een beetje raar in het water zag ik uit mijn ooghoek, hij leek niet te kunnen zwemmen. Andere studenten haalden hem gelukkig uit het water.

Ik ben blij dat ik altijd zulke goede vrienden heb gehad! Regelmatig heb ik ongekend veel geluk gehad… en was er iemand die precies op tijd voor me is opgekomen! Van een bierglas in je gezicht wordt een mens niet blijer en mooier. En de reden dat die persoon het glas in mijn gezicht wilde steken? Ik zou het niet weten…

Een ander voorval. Ik had van iemand een volkswagenbusje geleend en ik bracht de auto terug in het centrum van een stad. Ik parkeer netjes, stap uit… Er staat opeens een kerel naast me met een bloederig mes in zijn hand, hij bloedt uit diverse wonden in zijn gezicht, hand en armen. Hij roept: ‘Hier die autosleutels…’. Ik zeg: ‘Die krijg je niet. Stap maar in dan breng ik je naar het ziekenhuis’.

Maar wat ik niet wist dat de bloedende man betrokken was bij een grote vechtpartij. In de verte zag ik de andere vechtersbazen aan komen rennen. Vliegensvlug heb ik de bloedende man in de bus geduwd, gestart en vol gas weggereden. Het was allemaal op het nippertje, één van die achtervolgende kerels kreeg het portier te pakken, ging eraan hangen en hij liet maar niet los. Een paar keer plankgas en dan vol op de rem dat hielp… De portierhanger schreeuwde nog: ‘Ik schiet je af met mijn blaffer…’. Ik heb het bloedende vrachtje niet in het ziekenhuis maar in rechte lijn bij het politiebureau afgeleverd en heb de volgende dag de bus pas teruggebracht. Ik moest de binnenkant van de auto eerst grondig schoonmaken. Het interieur van de wagen leek wel een abattoir, overal bloed.

Zo gauw als een mens in de narigheid kan komen te zitten.

Abnormaal

Een therapeut kan ook met de meest vreemde situaties worden geconfronteerd. Er zat nog eens iemand in de therapiestoel en dat bleek een onvervalste psychopaat te zijn. Daar kwam ik pas later tijdens het gesprek achter. In eerste instantie leek het een vriendelijke man tot hij eng ging praten. Alle behandelaars, psychiaters en therapeuten die hij in zijn leven had bezocht, gooide hij uit het raam of gaf ze een kopstoot of kaakslag. Hij zat dat allemaal zo te vertellen en ik bleef hem belangstellend, onverstoorbaar en vriendelijk aankijken. Op een gegeven ogenblik zegt hij tegen me: ‘Je bent helemaal niet bang voor me…’. Met een glimlach kijk ik hem toegewend aan en zeg: ‘Natuurlijk ben ik niet bang voor je, het enige dat je kunt doen is me doodslaan. En toen? Een beetje korte therapie zullen we maar zeggen…’. Op dit antwoord had onze psychopaat niet gerekend. Het ijs was meteen gebroken, hij vond het leuk zoals ik op hem reageerde. Ik vond het helemaal niet leuk, maar deed net alsof… Ik was bang voor hem. Het was geen gezellige man, hij is daarna nog één keer geweest en toen zat hij weer gevangen wegens een poging tot doodslag. Kortgeleden is hij overleden. Wat een triest leven en wat ellendig voor al zijn slachtoffers.

Paraweg

Met Anna was ik intussen getrouwd, ik had op jonge leeftijd een gezin, vrouw en kind. Verplichtingen tot het betalen van huur, gas, licht, water, telefoon en verzekeringen. Een keiharde realiteit in een wereld vol gevoel, ‘zien’, horen, of op een andere manier ‘ervaren’. Geest of niet, er moet dagelijks brood op de plank komen. Gelukkig kon Anna van een kwartje een gulden maken.

Ik hield me bezig met handlezen, psychometrie, paragnosie en verdiende de kost als freelancejournalist en fotograaf. Per woord en foto werd ik betaald, en moest mijn geld als zelfstandige bij elkaar sprokkelen. Op het moment dat mijn Volkswagen Kever een lege tank had, kon ik hem niet helemaal volgooien… Maar voor zeven gulden gewone benzine tanken want mijn portemonnee was leeg. Of de Kever aanduwen en dan in de auto springen om te kunnen wegrijden. Een nieuwe accu kopen was te duur. Tot die donkere dag dat de politie me aanhield. De politionele ambtenaar tilde het vloerkleedje aan de passagierskant op, waaronder paddenstoelen groeiden en je door gaten in de autobodem het wegdek kon bewonderen. ‘Ja, ik ga niet dagelijks een autokleedje optillen…’, zei ik nog om de paddenstoelenkwekerij te verklaren. De politieman keek me glimlachend aan omdat hij zo’n rijdend wrak nog nooit had gezien, en zeker niet een exemplaar waar champignons spontaan tot groei en bloei kwamen. Hij zei: ‘Wilt u deze auto nu direct naar een autosloperij brengen…!’.

Van het autokerkhof kon ik op mijn versleten schoenen naar huis lopen… Weg auto…

En weer extra werkuren, tot diep in de nacht op mijn schrijfmachine ratelen om een boterham te verdienen met enig, vaak bescheiden beleg en nu ook nog voor een andere auto. Mijn specialiteit was human-interest verhalen, waarbij ik ook de foto’s aanleverde. Vooral schrijvers hadden mijn belangstelling zoals Gerard Reve of minder bekende auteurs.

Of verhalen over dieren, zoals het aan de kaak stellen van mishandelingen op veemarkten. Onthullende publicaties maakten dat ik door de veehandelaren in de ban werd gedaan. Mocht ik ooit nog op een Nederlandse veemarkt komen dan werden stieren op mij losgelaten of werd ik op een andere wijze platgewalst, kwam mij ter ore. Ondanks de publicaties vinden er onverminderd mishandelingen van dieren plaats, diep triest maar waar. De afschuwelijke veetransporten naar het buitenland met gruwelijk lijden van dieren. Hoewel de controle op vervoer hier en daar verbeterd is. Mijn geschrijf heeft waarschijnlijk niet veel geholpen. Met een druppeltje drukinkt dacht ik de aarde misschien een beetje humaner te maken, ook op dat gebied. Nu weet ik door voortschrijdend inzicht wel beter… De wereld is hardleers, de mens als individu is goed maar om structureel iets te veranderen kom je aan een tankwagen drukinkt nog tekort.

Vooral sociale onderwerpen hadden mijn belangstelling, het verblijf van jongeren in jeugdgevangenissen, het leven van een zwerver, de man zonder benen. De vader die zijn verslaafde zoon al jaren verzorgt, een jongen die dagelijks zijn hoofd kapotslaat tegen de muur. Bloedspatten op de wanden als stille getuigen van één groot familiedrama. Geen enkele instantie wilde deze jongen opnemen. Ingewikkelde kwesties door publiciteit proberen op te lossen is een hele toer. Met wisselend resultaat, soms lukte het niet. Of wél. Officiële instanties hebben een hekel aan de waarheid en dus toén aan mij.

Verder leverde ik teksten voor bedrijven, slogans, reclameboodschappen en schreef voor bruiloften, partijen tot grafredes aan toe. Honderden mensen heb ik geïnterviewd en artikelen over geschreven. Regionaal, landelijk gericht of in tijdschriften. Ik werd met zeer uiteenlopende situaties geconfronteerd. Je zat op de slijpsteen van het leven..., al schrijvend openbaarde zich vaak een zeker inzicht en het werd een goede basis voor nieuwe wegen.

Anna en ik bezochten bijeenkomsten van spiritisten, gebedsgenezers en overal staken we iets van op. En leerden zodoende begrijpen hoe dingen wel of niet moesten. Ik schreef erover...

Op een goede dag ging ik spontaan schilderen. Verf, kwasten en linnen. Voor mij de gereedschappen om de gevoelde ‘sfeer van goedheid en liefde over gene grens’ weer te geven. Ik ging mediamiek schilderen, dergelijk werk werd ook wel: ‘metafysisch realisme’ genoemd. Ik kon zelfs in de BKR komen, een kunstenaarsregeling voor financiële ondersteuning. Daar heb ik nooit gebruik van gemaakt, ik wilde mijn eigen geld verdienen en mijn handen vrijhouden.

Vele schilderijen en tekeningen heb ik op deze wijze in mijn sfeervolle atelier gemaakt bij de muziek van Beethoven, Bach, Mozart en Mahler.

Mijn hand zonder nadenken de weg laten volgen zoals die het ervaarde. Gezichten, fragmenten of impressies ervan, liefdevolle gelaten, tere gezichten vol verstilde wijsheid. Anna zat vaak te kijken als ik schilderde. Heerlijk dat samengaan van onze energie. Je voelde haar liefde…

Op het moment dat ik ging nadenken tijdens het schilderen, kon ik de kwast net zo goed neerleggen. Er kwam op zo’n ogenblik niets anders uit dan mooie kleuren. Als ik mijn hand liet sturen kwamen er ‘schilderijen’ in schilderijen. Anna bekeek elk schilderstuk zodra het was voltooid, als eerste. Ze ontdekte ‘gezichten’ ín de gezichten. De meest fraai gewelfde hoofden, soms vervuld van de perfecte vorm. Bijzonder, volgens kenners. Andere keren zat er verbrokkeling in, een treurigheid, zelfs angstwekkend. Honderden olieverfschilderijen heb ik gemaakt en duizenden tekeningen. In sommige tekeningen dachten kenners soms Rembrandt te herkennen. Die vaststelling vond ik overigens te ridicuul voor woorden…, ook een beetje erg raar. Ik was blij dat ik zelf niet zoiets dacht of me dat verbeeldde. Want als iemand zulke dingen van zichzelf gaat denken dan gaat het niet goed met hem of haar.

Tientallen tentoonstellingen heb ik in Nederland, Duitsland en België gehad: Amsterdam, Leiden, ’s Heerenberg, Den Haag, Breda, Eindhoven, Düsseldorf, Gent. Mijn werken hingen tot mijn verwondering tussen de schitterende doeken van Johfra en Diana van den Berg. Exposities in kerken, eenvoudige club- en verenigingsgebouwen, bibliotheken. Gezins-, familie- en andere bladen hebben over het werk geschreven. Begin jaren zeventig van de vorige eeuw noemden ze deze stroming in de schilderkunst ook wel ‘magisch realisme’. Met journalisten zaten we thuis gezellig uitsmijters te eten, voortreffelijk bereid door Anna. En er werd gesproken over het werk. Er kwam eens een journalist, wiens vader een kunsthandel had. In het atelier had ik net een schilderij voltooid, het doek was nog nat. De verslaggever kocht het werk, in de gauwigheid heb ik het doek op zijn verzoek gesigneerd. Hij was aangedaan door het schilderij, het sprak hem erg aan. Zo diffuus, liefdevol en niet van deze aarde, hemels… vond hij. Ik geef hiermee zijn mening dus weer en niet de mijne. In gedachten zie ik de journalist nog echt gelukkig met het schilderij naar zijn auto lopen.

Tijdens een tentoonstelling van m’n werk in Utrecht kwam er een bekende spiritist de tentoonstellingszaal binnen. De eerste woorden die hij sprak waren: ‘Jan, heb jij zo’n moeilijke jeugd gehad?’ Hij vond de schilderijen zo somber, ja zelfs een beetje eng soms... Over sommige van de werken heb ik deze opmerking vaker gehoord.

Opvallend was dat religieuzen mijn schilderijen ‘begrepen’... Nonnen, priesters, monniken, en mensen uit oosterse stromingen vonden de doeken spiritueel, mystiek en niet van deze aarde. Naar mijn gevoel hadden ze gelijk. Wie eenzaamheid heeft gekend, door diep verdriet is heengegaan, worstelt met geloof en herkent het werk. De op het oog wat cryptische woorden van een negenenzeventigjarige non zijn me altijd bijgebleven: ‘Jan, je schilderijen laten iets van de geest zien… Daarom moet de aarde goed kunnen zijn...’.

Behalve mediamieke schilderijen heb ik in trance ook diverse boeken geschreven, onder andere: ‘Het gewas groeit tot de oogst’, ‘De kracht van de ziel’, ‘Voorbij de horizon’. Het gaat over de geest en de sferen over de grens van de dood.

De charmante en lieve Maya Boon van Couture Exclusief, eigenares van exclusieve kledingzaken in Nederland, heeft vele boeken en doeken van mij verkocht. En zij stelde mij als eerste in staat de mediamieke schilderijen in haar winkels te exposeren.

Tijdens één van deze exposities liep een bezoeker mij de hele avond achterna. Hij was gekleed in een zwart gewaad, geborduurd met tekens van de dierenriem en sterrentekens. Ik had hem op ‘gevoelsmatige gronden’ genegeerd. Hij lag me niet. Op een gegeven moment ging hij tegenover me op één van de tafeltjes zitten en zei: ‘Weet je eigenlijk wel wie ik ben’. Rap liet ik erop volgen: ‘Ik ga je nu waarschijnlijk zwaar beledigen, maar ik weet werkelijk niet wie je bent, maar daarom ben ik nog niet slecht, hi, hi…’. Het gesprek was meteen afgelopen, want de fraai uitgedoste sterrenwichelaar bleek inderdaad diep beledigd.

Het was een bekende en zelfbenoemde ‘heilige’ uit Den Haag. Dat berichtte men mij later. Een man met de ontwikkeling opgedaan tijdens zijn drie jaar lagere school.

Als gewoon paragnost, die mediamiek schilderde, verbaasde ik me over mens en wereld. In de sfeer van... iedereen is uniek, niemand weet hoe de geest in elkaar zit, ook dié goeroe niet.

Wie zou van zichzelf durven beweren dat hij of zij meer is dan een ander? Een toiletjuffrouw kan een edeler mens zijn dan een minister. We zijn allemaal maar zoekenden op het pad des levens, in alle eenvoud en nederigheid. Ooit verlaten we allemaal de aarde, gekist of zoals gezegd in een jutezak, met voor iedereen hetzelfde eindpunt. Op weg naar de hemel…

Wiens geloof en leer klopt? Zoek gewoon in je zelf naar een opbouwend element, naar je eigen waarheid. We zijn allemaal een beetje deel van God, dat unieke deel in je zelf. Ontdek daar de waarheid of wat wij als waarheid ervaren. Twijfel? Vraag je veel af in creativiteit en je zult God ontdekken. Dat was mijn stelling. Zo luidt mijn definitie nog of ongeveer... Het kost mij zeer grote moeite om een goeroe te erkennen of de drijfveer te begrijpen van iemand die zichzelf als een soort verdwaalde ‘leermeester’ wil profileren.

De enige leidsman in mijn leven is Jezus zoals ik al noemde, hij is mijn grote Baas en God zijn vader. Je te mogen warmen aan zijn barmhartigheid, mildheid en liefde geeft een mens vleugels, zelfs vóór de tijd dat je al of niet hier boven een engel wordt. Voor Jezus’ advies: ‘Hebt uw naaste lief als uzelf...’ heb ik nog minstens een aantal levens nodig om harmonisch in praktijk te brengen. In het huidige bestaan probeer ik slechts mijn best te doen, meer kan ik niet op mijn eigen plekje. En goeroes? Ach, we zijn met z’n allen maar mensen… En dat is een leermeester ook! Als je echt goed en bewust naar je zelf luistert, bespeur je ongetwijfeld een kleine, simpele gedachte of een gevoel dat je verder kan brengen. Volmaaktheid is nog ver weg en dat geldt tevens voor welke goeroe dan ook...

Onze jarenlange ontdekkingsreis in de geest en paranormale wereld bracht ons regelmatig in contact met omhooggevallen ego’s. De één is nog helderziender, beter, begaafder of zuiverder dan de ander. Waarom stellen we niet gewoon, dat helderzienden de dingen soms helemaal niet zo helder zien. Dat wil niet zeggen dat je deze bovenzinnelijke fenomenen moet veronachtzamen, maar een paragnost kan honderd procent goed of verkeerd zitten. Misschien helt hij of zij gemiddeld een procentje of wat meer naar de goede kant.…, waarom maken we daarvan niet meer gebruik? Bijvoorbeeld als het politieonderzoek naar een vermiste persoon vastzit of er een kind is vermoord? Een aantal zieners kan dan ieder voor zich indrukken geven. Door die gegevens in een computer te verwerken, zullen de overeenkomsten dan duidelijker naar voren komen. Samen streven we naar hetzelfde doel. Want stel je eens voor dat je de ouders van een vermoord kind bent. Iedere minuscule aanwijzing die tot een oplossing kan leiden, betekent minder lijden voor betrokkenen. De nabestaanden van de slachtoffers zullen altijd alternatieve wegen blijven bewandelen om een moord of verdwijning op te lossen...

En mensen die het te hulp roepen van helderzienden ‘onzin’ vinden, zijn waarschijnlijk geen vader of moeder van een vermist of vermoord kind? Gelukkig dan maar…

Ik begrijp de wanhoop van nabestaanden en heb al levenslang in dergelijke gevallen gratis mijn hulp gegeven.

Schrijvers, freelanceperiode

Als freelance-journalist schreef ik onder mijn eigen naam of onder pseudoniemen en het liefste interviewde ik hedendaagse auteurs. Schrijvers als Maarten ’t Hart, zijn victorie begon met het boek over ratten. Hij bestudeerde op universitaire wijze deze knagende diertjes aan de Wassenaarseweg in Leiden. Ik werd voor de introductie van dat rattenboek uitgenodigd door een kennis en fan van Maarten, die indertijd in dezelfde straat als hij woonde, allemaal wevershuisjes met het stereotype geveltje…

Details blijven me altijd bij.

Of Boudewijn Büch, de auteur van ‘De kleine blonde dood’, een prachtig geschreven roman… Vanaf het begin voelde ik al een waas van mysterie die over dit sprookjesachtige werkje hing. Maar schrijven kón Boudewijn, ik vond dat hij een fraaie stijl had.

Auteur Biesheuvel kon je het beste omschrijven als een bijzonder en opmerkelijk mens.

Harry Mulisch was meer een wat afstandelijk verhaal, hij zat toen regelmatig in het Americain. Hij had een geconcentreerde uitstraling en leek altijd aan het schrijven, op z’n minst in zijn hoofd. Een uiterst creatief mens.

Alle schrijvers de revue laten passeren doe ik maar niet.

Met als uitzondering Gerard Reve, ik had een heel goede klik met hem. Hij verafschuwde iedere rechtse journalist, hij had zelfs een grote bloedhekel aan dat sensatiebeluste pentuig. Niemand kreeg in die tijd een interview met Gerard. Maar ik wel…! Ik heb een mooi artikel over hem geschreven. We hebben samen gepraat in een gezellig kroegje. Gerard en ik lachten heel wat af, zijn onvolprezen humor werkte op mijn lachspieren. Zijn prijswinnend cynisme en sarcasme van de bovenste plank waren verrukkelijk en als je niet uitkeek bleef je lachen. Als een stel bakvissen, zouden ze in de vorige eeuw zeggen, zaten we samen te giechelen en te schateren met lange uithalen… We waren aan elkaar gewaagd, in die zin dat het ene woord het andere uitlokte. Voordat het interview begon had ik op de markt nog even een doosje eieren gekocht… Op zijn nieuwe broek viel een ei zich te pletter… Ik heb nog nooit zoveel speelse bespiegelingen gehoord over een ei. Hij was niet eens kwaad, kribbig of verstoord door de eierstruif dat langzaam van zijn nette broek afdroop… Terwijl hij eigenlijk om zoiets in potentie vast en zeker wat vinnig uit de hoek zou kunnen komen, kon ik me zo voorstellen.

Een heerlijke middag, vol kwinkslagen en Reve’s heldere visies spetterden door de bruine kroeg. Ik hoor hem nog zeggen: ‘Er komt een tijd dat ze in Nederland voor een rol pleepapier in de rij moeten staan…’.

Gerard Reve heeft later hoogstpersoonlijk mijn interview uitgezocht om opgenomen te worden in het Reve-archief. Ik heb nog een contract van zijn uitgever gekregen en ondertekend. Maar opeens ging het met de economie erg slecht en het contract werd ontbonden. Mijn verhaal werd daarom wegens bezuinigingen niet opgenomen in het Reve-archief, en het boek ging niet verschijnen. Dat vond ik best jammer, want ik was er trots op dat mijn verhaal er een plaatsje in had gekregen… Maar ja, zo gaat het in het leven…