POGBA

Luca Caioli, Cyril Collot

POGBA

VOETBAL INTERNATIONAL

COLOFON

© 2017 Voetbal International, Utrecht

AUTEURS  Luca Caioli, Cyril Collot

VERTALING  Ingrid Buthod-Girard / inaksie.nl

EINDREDACTIE  Sven Remijnsen

VORMGEVING  Pre Press Media Groep, Zeist

OMSLAGONTWERP  Studio Jan de Boer, Amsterdam

OMSLAGFOTO  Tom Bode

DRUK  Ten Brink, Meppel

DRUKWERKBEGELEIDING  Geert Gortzak

COÖRDINATIE  Bjorn Goorden

ISBN 9 789067 970655

NUR 491

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

INHOUD

1. Wie is Paul Labile?

2. Zoon van Fassou Antoine en Yeo Moriba

3. Voetbal, pingpong en het City Stadion

4. RLS (Roissy La Source)

5. In het Stade de France

6. Groeien in Torcy

7. Opgemerkt door de scouts

8. In veilige haven

9. Devils in het lijf

10. Houd de dief!

11. Manchester house of football

12. A band of brothers

13. De grootste fout van Fergie

14. Juventus-tour

15. Pogboom!

16. Lichtblauw en donkerblauw

17. Golden Boy

18. In Brazilië, naast Messi en Neuer

19. Road to Berlin

20. De tien

21. Te koop

22. Van droom tot deceptie

23. Pogback

24. Eerbetoon aan de vader en aan de slachtoffers

25. Dankwoord

1.

WIE IS PAUL LABILE?

De zoon van Yeo Moriba en Fassou Antoine.

La Pioche.

De profeet van het moderne voetbal.

De rebel.

De kwajongen van het City Stadion.

De Manchester-speler.

De 8.

Een chagrijn.

De 42.

De rebel.

De broer van Mathias en Florentin.

De nieuwe Vieira.

De nieuwe middenvelder (onderschepper + passer + doelpuntenmaker).

De nep-Balotelli.

De fan van Ronaldinho.

De jongen uit de wijk La Renardière die zijn moeder meeneemt naar het Ballon d’Or-gala.

De 6.

Een Van Gogh.

Een Monet.

Een Basquiat.

Een huilebalk.

Meneer 120 miljoen.

PogDAB.

Een clanlid met familiezin.

Pogboom.

De Golden Boy.

Il Polpo.

De 10.

De uitvinder van de Pogdance.

Een kerel die zijn afkomst niet verloochent.

De populairste Franse international.

Een kind met roots in Guinee.

Een ambitieuze speler, maar nog geen Ballon d’Or, noch Europees kampioen, noch wereldkampioen…

De vent met de duizend kapsels.

De vent met 3.360.000 volgers op Twitter, 6.600.000 op Facebook, 16.000.000 op Instagram.

Brand Ambassador voor 40 miljoen euro.

Een sporter met principes:

‘Speel nooit om tweede te worden, maar mik altijd op de eerste plaats.’

‘Profiteer van elk moment.’

‘Weiger de nederlaag.’

‘Geef altijd alles.’

‘Blijf onder alle omstandigheden jezelf.’

‘Probeer in alles wat je doet uit te blinken.’

‘Blijf je naasten trouw.’

‘Wees trots op wie je bent.’

‘Schrijf je eigen geschiedenis.’

‘Wees ambitieus.’

‘Word een legende.’

Wie is Pogba?

2.

ZOON VAN FASSOU ANTOINE EN YEO MORIBA

Je traceert de wortels van de familie Pogba het snelst door je vinger op een wereldbol te zetten. Zoek het Afrikaanse continent, laat je wijsvinger over de bol glijden naar het westen en daal dan langs de grens tussen oceaan en land via Marokko, Mauritanië en verder naar het zuiden af totdat je je in de Republiek Guinee bevindt. Dat bespaart je de vermoeiende acht uur durende vliegreis van Parijs naar Conakry. Toch is je virtuele reis nog lang niet afgelopen, want vervolgens moet je, nog steeds met je wijsvinger, vanuit de drieënhalf miljoen inwoners tellende hoofdstad een boog maken van links naar rechts, de Atlantische Oceaan de rug toekeren om via de steden Kindia en Mamou nauwkeurig de grens met Sierra Leone en Liberia te volgen totdat je in Guéckédou bent. Van daaruit gaat het verder naar Nzérékoré. In een paar tellen heb je nog eens bijna duizend kilometer afgelegd en jezelf een hoop gedoe bespaard. Want er gaan geen vliegtuigen of treinen van de westkant van het land naar het oosten. Je komt alleen zo ver oostwaarts door met een terreinwagen honderden kilometers over rode zandpaden af te leggen, waarbij je de nodige karrensporen moet vermijden die vaak verborgen liggen onder het stof dat opwaait als er bushtaxi’s of overbeladen vrachtwagens langsrijden. Je bent ook door steden gekomen die niet op elke kaart vermeld staan: Banian, Kissidougou, Macenta en Sérédou.

Aangekomen in Nzérékoré, de derde stad van het land, staat het zwaarste je nog te wachten, namelijk ruwweg veertig kilometer over wegen die onveilig en gevaarlijk zijn en heel vaak zijn afgesloten door zware overstromingen in het regenseizoen. En dan eindelijk, na anderhalf uur voortsukkelen, doemt er een dorpje op aan het einde van de weg, een soort toegangspoort naar het tropisch regenwoud.

Hier is Fassou Antoine Pogba Hébélamou geboren, midden in het Guineese oerwoud, op 27 maart 1938. Hier in Péla is de vader van Paul opgegroeid.

Dit gebied aan het einde van de wereld werd tussen 2013 en 2015 zwaar getroffen door het ebolavirus (11.300 doden in West-Afrika). Het ligt in de nabijheid van het natuurreservaat Mont Nimba, niet ver van de Ziama-bergen, dat een ongelooflijke rijkdom aan planten en dieren herbergt. Hier vind je bijna tweehonderd diersoorten, zoals de duikers, een soort herten op korte pootjes, die de favoriete prooi zijn van leeuwen en luipaarden. ‘Het is een typisch Afrikaans bushdorp. Er is een kern en wat verstrooide huisjes eromheen. De dorpelingen werken in de velden, daarom noemen ze hen in deze streek de bosmensen’, vertelt Alban Traquet, de enige Europese journalist die de reis naar Péla ‘echt’ maakte voor een reportage over de roots van de familie Pogba voor L’Équipe van maart 2017. ‘Het is niemandsland, een van de meest afgelegen en armste delen van het land. Het is een streek die niet gespaard is: naast de ravage door ebola wordt het gebied acht maanden per jaar van de wereld afgesneden door zware regen.’

Al is Frans de officiële voertaal, Guinee telt bijna twintig verschillende dialecten. Het Diakhanké, het Malinké en het Soussou zijn het meest verbreid. In Péla spreekt men Guerzé, ook wel kpèllé genoemd. Deze taal, die de 5.600 inwoners van het dorp gemeen hebben, wordt ook gesproken door hun naaste buren in Liberia en in het hele zuiden van Guinee, met name in dit gebied van de prefectuur Nzérékoré. En uit dit dialect is een van de beroemdste achternamen van de 21ste eeuw afkomstig. ‘Je moet weten dat Pogba niet de echte naam van de familie is’, onthult Alban Traquet. ‘De familie heette in het begin Hébélamou. De toevoeging ‘Pogba’ werd verleend aan de grootvader van Paul, omdat hij een zeer invloedrijk man was in het dorp. In het Guerzé betekent het ‘zoon tot wie men zich wendt’, een man die het respect en de gehoorzaamheid van zijn familie geniet. Sinds die tijd heeft de hele clan deze naam gehouden.’

We beginnen dus met Fassou Antoine, die midden jaren zestig, amper dertig jaar oud, voor het eerst aankomt in Parijs. Guinee is in die tijd volop in beroering. Het land, dat sinds 1891 een Franse kolonie is, verklaart zich in oktober 1958 onafhankelijk na verzet tegen het referendum van generaal Charles de Gaulle, die het land wil inlijven in wat hij voor zich ziet als de Franse Gemeenschap. De Fransen reageren vernietigend: al in de maand erop trekt Frankrijk zich terug uit het land en berooft daarmee de Guineeërs van militaire en financiële hulp en van een leger ambtenaren, onder wie docenten, artsen en verplegend personeel. In die tijd pakt Fassou Antoine zijn koffers om zich in de regio Parijs te vestigen, waar hij aanvankelijk werkzaam is in de telecommunicatie voordat hij enige tijd later docent aan een technische school wordt. De jongeman, nogal terughoudend en bescheiden, is bezeten van de bal. Een hartstocht die hij al jong ontwikkelde en ondanks zijn leeftijd blijft koesteren. Hij is een groot supporter van de Syli, het nationale elftal van de rood-groen-gelen. En vlak na zijn aankomst in Frankrijk draagt hij bij aan de oprichting van de Afrikaanse voetbalclub Star de Paris, die tot in 1990 de hele plaatselijke Guineese gemeenschap verenigt.

Vanwege de afstand en de problematische route naar Péla gaat hij maar zelden terug naar zijn land en zijn geboortedorp. Maar eind jaren tachtig is hij er. Bij die gelegenheid treft hij zijn jongere broer Badjopé en een van zijn zussen, Kébé. ‘God had mijn broer Fassou geen kinderen geschonken. Hij woonde in Frankrijk en was vijftig jaar, en om vruchtbaarheid te vinden is hij teruggekeerd naar hier om een ram te offeren’, onthult Kébé aan de journalist Alban Traquet als deze het dorp bezoekt. ‘Daarna is hij naar Conakry gegaan en heeft een geliefde gezocht.’

Een offerceremonie staat dus aan het begin van de ontmoeting tussen de christen Fassou Antoine en de toekomstige moeder van Paul Pogba, een islamitische van een jaar of twintig die Yeo Moriba heet. Net als haar toekomstige echtgenoot is zij afkomstig uit het Guineese oerwoud, maar dan uit het dorp Mabossou, zo’n honderd kilometer ten noorden van Péla. Deze dochter van een ambtenaar heeft een paar illustere familieleden: haar oudoom Louis Lansana Beovogui was eerste minister in Guinee tussen 1972 en 1984 en bekleedde zelfs de post van interim-staatshoofd na de dood van de beroemde Sékou Touré, maar werd al snel afgezet en gevangengenomen na een militaire staatsgreep. En dan is er haar iets minder beroemde neef Riva Touré, die kortstondig Guinees voetbalinternational was en het prestigieuze shirt van AS Kaloum Star droeg. Deze club uit Conakry heeft een aardige prijzenkast met onder meer dertien landstitels. Yeo Moriba, een vrolijk en levenslustig meisje, heeft ook een zwak voor sport nummer één van het land, die ze trouw beoefent. Dat doet ze overigens niet slecht, ze is zelfs captain van het nationale vrouwenelftal.

Ondanks het leeftijdsverschil hebben de echtelieden dus veel gemeen dankzij hun passie voor het voetbal en hun jeugd in het oerwoud. En dat is nog maar het begin, want een tweeling dient zich aan! Het offer van de ram is niet vergeefs gebracht. Op 19 augustus 1990 zet Yeo Moriba in Conakry twee mooie jongens op de wereld: Florentin en Mathias. Het gezinnetje zal twee jaar in de havenstad blijven voordat het de Guineese hoofdstad verlaat om zich definitief in Frankrijk te vestigen, op dertig kilometer ten zuidoosten van Parijs, in Roissy-en-Brie.

De gemeente in Seine-et-Marne, lange tijd het jachtgebied van vorsten met haar honderdvijftig hectare aan bossen die ze deelt met buurstad Torcy, is dan volop in ontwikkeling. Het aantal inwoners slaat in een tijdsbestek van twintig jaar op hol: van vijfhonderd naar bijna twintigduizend inwoners in 1992. De akkers moeten plaatsmaken voor gebouwen in alle soorten en maten op het moment dat het echtpaar met zijn twee kinderen een appartement betrekt in de populaire flat Le Bois Briard in een kalme wijk in het noordoosten van de stad. Een jaar later wordt het gezin uitgebreid met de komst van een derde kereltje. Paul Labile Pogba wordt geboren op 15 maart 1993. Zoals alle kinderen uit de streek slaakt hij zijn eerste kreetjes op de kraamafdeling van het ziekenhuis van Lagny-sur-Marne, op circa tien kilometer van het huis van het gezin.

In Guinee gaat het nieuws van de geboorte van de laatste Pogba als een lopend vuurtje rond. Rosine, een tante van moederskant die in de hoofdstad woont, zal een van de eersten zijn die het wondertje komt bezoeken. Ze heeft nog steeds aan foto van haar verblijf in Frankrijk. ‘De tweeling was er en Paul was heel klein. Hij was zes maanden. De dag dat ik aankwam, heb ik hem in mijn armen genomen en voor de foto zette ik hem een grote zonnebril op’, vertelt ze, en ze houdt het kiekje omhoog waarop ze met een grote glimlach de jongste telg van de familie de fles geeft. ‘Ik kan wel zeggen dat hij voor het succes geboren is en dat hij het in zijn bloed heeft. Die zegen heb ik zijn moeder gegeven.’

In de dorpen Mabossou en Péla is de kleine Paul alleen te zien op de foto’s die vanuit Frankrijk worden opgestuurd. Terwijl Yeo Moriba nauwe banden is blijven onderhouden met haar land, waar ze tegenwoordig in de wijk Kipé in Conakry over een luxewoning beschikt die haar jongste voor haar heeft gekocht, heeft vader Fassou Antoine beetje bij beetje afstand genomen. Sinds het offer van de ram in 1989 is hij nooit meer teruggegaan naar zijn geboortedorp en heeft hij er nooit officieel zijn drie zoons kunnen voorstellen. ‘Toch heeft dat niet verhinderd dat er een band is ontstaan en in Péla is een enorm portret van Paul geschilderd op het dorpshuis’, vertelt Alban Traquet. ‘Een manier om hem te bedanken voor zijn vele giften. Hij heeft een geluidsinstallatie, een generator en een flatscreen aan de videoclub geschonken. Ook heeft hij de zending van honderd balen rijst van vijftig kilo gefinancierd om de behoeftigen te helpen. En voor de jeugd hebben zijn broer en hij twee sets shirts gestuurd met FC Pogba erop, een in de kleuren van Manchester United en een in de kleuren van AS Saint-Étienne, waar Florentin speelt.’

Natuurlijk hopen ze allemaal dat hij ooit in levenden lijve naar Péla komt. Dat hij zich niet beperkt tot de hoofdstad Conakry, zoals in 2011. Eén enkel verblijf in het land van zijn voorouders dat hem niettemin is bijgebleven. Paul zal nooit vergeten wat hij in de straten van de hoofdstad zag. Die kennismakingsreis in het jaar dat hij achttien werd, heeft hem van dichtbij laten zien wat leed is en hem doen inzien hoeveel geluk hij heeft. Hij leerde er ook te onderscheiden wat belangrijk is en zijn zegeningen te tellen. ‘Daar lachen ze, voetballen ze. Ze hebben niets, maar ze lijken gelukkiger dan wij Europeanen die alles hebben’, vertelt hij in de zomer van 2016. ‘Jij bent zwart, zij zijn zwart, maar ze weten donders goed dat je niet van daar bent. Door dat alles ben ik gegroeid.’

Halverwege de jaren negentig gebeurt er al iets wat de jeugd van Paul Pogba zal bepalen. In die tijd weet hij nog niet wat hem allemaal te wachten staat. Te jong om in de toekomst te kijken. Te jong om zich het uiteenvallen van het gezin te herinneren. Als hij nog maar twee jaar is, besluiten zijn ouders te scheiden. Fassou Antoine houdt het appartement in Le Bois Briard aan. Yeo Moriba verhuist naar het stadje Roissy-en-Brie. Ze neemt haar drie kinderen mee en gaat wonen in de wijk La Renardière.

3.

VOETBAL, PINGPONG EN HET CITY STADION

Het is altijd hetzelfde liedje. Die kinderen weten niet van ophouden. Dus moet Yeo Moriba haar stem verheffen. ‘Hé, jongens, binnenkomen! Het is tijd! Vlug een beetje, het is al laat en jullie moeten naar bed’, roept ze vanuit haar raam op de twaalfde verdieping van de hoge witte flat. Ze probeert zich met haar gebroken, schrille stem hoorbaar te maken, ondanks de takken van de grote sparren die het speelterrein, zo’n honderd meter lager, aan het oog onttrekken. Als ze niet ingrijpt, blijven haar drie zoons weer tot laat in de avond spelen. Florentin, Mathias en Paul beëindigen hun partijtje, nemen de bal onder de arm en verdwijnen met hun bezwete lichamen de straat in, naar flat nummer 13 van La Renardière.

Paul is zeven, Mathias en Florentin zijn tien. Het zogenoemde City Stadion is pas gebouwd aan de rand van het terrein, langs de spoorweg, en al snel de ontmoetingsplaats van alle kinderen uit de wijk. La Renardière herbergt sinds de jaren zeventig veertien flats die qua grootte aanzienlijk verschillen. In het grote, groene park zijn diverse rechthoekige gebouwen neergezet met in de hoeken vier hoge flats van maximaal dertien verdiepingen. In een daarvan, die het dichtst bij de Avenue Auguste Renoir staat, heeft Yeo Moriba haar gezin vijf jaar daarvoor geïnstalleerd.

Alleen voedt ze in het bescheiden appartement met zijn karige inrichting haar drie zoons op… en haar twee nichtjes. ‘De dochters van haar oudste zus’, vertelt een bekende van de familie. ‘Ze heten Marie-Yvette en Poupette. Ze zijn nu rond de dertig. De een woont in Engeland en de ander ten zuiden van Parijs. Ze vervulden voor de jongens de rol van grote zus en soms die van moeder, omdat ze voor het eten zorgden en Paul naar school brachten, aan de overkant van de weg, naar de scholengemeenschap Pommier Picard.’

Want om iedereen te kunnen onderhouden, neemt Yeo Moriba verschillende baantjes: kamermeisje in een hotel, caissière bij een groothandel, medewerkster bij een instelling voor gehandicaptenzorg… Zij beult zich af opdat haar kinderen niets tekortkomen. ‘Ik heb veel offers gebracht, dag en nacht gewerkt, zodat ze alles kregen wat ze nodig hadden en niet jaloers hoefden te zijn op hun vrienden, tevreden waren, op vakantie konden gaan’, vertelt ze aan de journalisten die haar komen interviewen in haar nieuwe, luxueuze appartement in Bussy-Saint-Georges (zo’n dertig kilometer van Roissy-en-Brie), waar het grootste vertrek meer lijkt op een museum dan op een woonkamer, met alle bekers en foto’s keurig op een rij.

De jongens zijn onafscheidelijk. Paul volgt de tweeling als een schaduw. ‘Het waren de drie musketiers. Je had moeten zien hoe de twee oudsten die kleine beschermden. Ze hingen altijd met z’n drieën rond’, zegt Henri, een oudere man uit de wijk schuin tegenover de parkeerplaats van de flat. Het moet gezegd dat Paul zich goed weet te redden. Hij heeft karakter en een geweldig gevoel voor theater. Hij houdt van dansen, zingen en de pias uithangen. Hij verzint al snel een bijnaam voor alle gezinsleden. Te beginnen met zichzelf. Hij noemt zich La Pioche oftewel ‘het pikhouweel’. ‘Op televisie was een acteur uit Ivoorkust, Gohou Michel, die in een serie speelde en altijd zei: “Het pikhouweel, hij gaat het er in het dorp met het pikhouweel inrammen.” Pogby, het pikhouweel. Dat vond ik leuk, dus zelfs mijn moeder noemde me La Pioche’, vertelt hij in 2016. Dan zijn de twee broertjes aan de beurt. Voor Florentin, de dwaaste, wordt het Red Bull in het bloed, daarna Flo Zer en ten slotte Le Zer. Voor Mathias, die haar op zijn rug heeft, is het simpelweg Le Dos (‘de rug’).

Le Zer, Le Dos en La Pioche verwerven zich een zekere reputatie in de wijk. Zodra de school uit is, nemen ze bezit van het veldje en vermaken ze zich met het verfijnen van hun techniek terwijl hun vrienden vol bewondering toekijken: de bal hooghouden met de linkervoet, de rechtervoet en het hoofd, dribbels en harde trappen op het doel. Het zaad van kampioenen is gezaaid!

In het City Stadion, waar de relingen nu felrood met grijs geschilderd zijn en het voormalige kunstgras is vervangen door beton, wordt tegenwoordig naast voetbal ook basketbal gespeeld. Tussen een tiental ravottende en rondrennende kinderen bevestigen twee pubers uit de wijk, Bryan en Kévin, rustig de netjes aan de ringen op het ritme van de beats uit hun kleine luidsprekerbox. Ze kennen de Pogba’s van horen zeggen. Een van de twee jongens wijst naar een grote, witte muur waarop bijna een jaar lang een enorm portret te zien was van de toekomstige Franse international. ‘Het was geschilderd door jongeren uit de wijk, maar er is nu overheen geschilderd. Maar de poster van Paul hangt nog steeds in het trapportaal van zijn oude appartement. Dat is het bewijs dat hij hier ooit was.’

Onze twee NBA-fans hebben echter nooit gehoord van de voetbaltoernooien waarin de jongeren uit de stad het aan het begin van deze eeuw tegen elkaar opnamen in de schoolvakanties. Ze vonden elkaar in het wijkcentrum en zo namen de spelers van La Renardière het op tegen andere flatcomplexen, zoals 50 Arpents, Bois Briard en La Pierrerie. ‘Er werd zowel een uit- als een thuiswedstrijd gespeeld’, vertelt Yoann, een dertiger, ooit een lokale voetbalbelofte die nu chauffeur is. ‘Je had het niveau moeten zien. Wie het eerst tien goals had gemaakt, had gewonnen. De eerste keren bleef Paul wijselijk achter de hekjes, zonder ook maar iets te missen van de prestaties van zijn grote broers.’

Maar hij zal niet lang toeschouwer blijven bij die vijftegen-vijfwedstrijdjes. Al heel snel gooien zijn broers hem in het diepe: de ‘City’ wordt zijn eerste trainingscentrum. ‘We vonden het best dat hij met ons wilde meespelen en zijn tijd niet wilde verdoen met jongens van zijn eigen leeftijd’, zeggen zijn twee broers. ‘Dat heeft zijn karakter gevormd.’

De drie Pogba’s hebben aanvallende posities. Mathias en Florentin, ook wel ‘de broertjes Derrick’ genoemd naar de tweeling uit de tekenfilm Olive et Tom, bewegen zich op de flanken. Paul wordt spil, met rugnummer 9 of 10.

In dit straatvoetbal krijg je niets cadeau. Je wordt tegen muren geduwd en krijgt schoppen tijdens duels. Paul wordt vaak omvergeduwd en tegen de grond gewerkt. Als er dan tranen opkomen, wordt hij meteen tot de orde geroepen. ‘Hou op met janken, spelen!’, bevelen zijn oudere broers. Zo went hij na een aantal wedstrijden aan deze jungle rond de bal. Hij biedt meer weerstand, deelt zelf ook klappen uit, wordt steviger en ontwikkelt zich.

Het is een feit dat de jongen karakter heeft en een strijdlust die hij zegt van zijn vader Fassou Antoine te hebben. Hij houdt niet van verliezen en dat komt goed uit, want La Renardière wint vaak in deze wedstrijden van wijk tegen wijk. Maar zijn zucht om te winnen beperkt zich niet tot voetbal. Als hij thuis verliest met kaarten of op de PlayStation is hij in alle staten. Hij wil steeds opnieuw beginnen om met zijn grote broers te kunnen concurreren. En het geldt ook voor tafeltennis, dat hij ontdekt dankzij Florentin en Mathias. Gelukkig ligt de club op vijf minuten loopafstand van de flat. Er is in die tijd zelfs een kortere weg over braakliggend terrein, waardoor je niet langs de Avenue Eugène Delacroix hoeft.

De Jacques Rossignol-sportzaal, gemaakt van beige en blauwe platen, ligt van de weg af, net achter een kleine, ondergrondse parkeerplaats. In die tijd heeft de club US Roissy Tennis de Table net het stuk grond weten te bemachtigen waar eerst jeu de boules werd gespeeld. De plek is perfect om een tiental tafels neer te zetten met genoeg tussenruimte voor de spelers om zich vrij te bewegen. In 1999 ziet Patrick Sembla, oud-professional en spil van deze club waar hij al ruim twintig jaar trainer is, de Pogba-tweeling komen, al gauw gevolgd door de benjamin van het gezin. ‘Ze werden altijd vergezeld door hun twee grote ‘zussen’ wier taak het was ze aan het einde van de middag te brengen en tegen 20.30 uur op te halen. Paulo, zoals ik hem noemde, wilde alles net zo doen als Mathias en Florentin. Hij had al dat ondeugende over zich. Het was een sympathieke knul, altijd goedgehumeurd en gemotiveerd. Hij probeerde zijn broers tot in de kleinste details na te doen. Hij oefende en oefende totdat hij iets onder de knie had. Hij was uitermate getalenteerd en had de mentale, fysieke en tactische aanleg om te slagen. In drie minuten leerde hij waar anderen een jaar over doen. Hij had alles in zich om een kampioen te worden, met tafeltennis of welke sport ook.’

Bij het tafeltennis is het vooral de tweeling die succes oogst. Florentin wordt uitgeroepen tot kampioen van Seine-et-Marne en Île-de-France. Mathias doet het nog beter en wordt kampioen van Frankrijk onder de elf jaar! ‘Ze waren zoveel beter dan de rest dat ze de zeges deelden en er genoegen mee namen om beurten de finale te winnen’, zegt Sembla. ‘De ene keer won de een, de volgende de ander. Ze hadden die vastberadenheid om de beste te zijn, in elke sport. Je voelde die honger om te winnen.’

Een van zijn beste herinneringen aan Paul is een toernooi in Roissy-en-Brie, waar hij in een hogere divisie mag spelen en het voor één keer mag opnemen tegen zijn broers. In het lichtblauwe shirt van US Roissy TT zorgen de Pogba’s voor een ongelooflijk gezamenlijk resultaat: ‘Flo eerste, Mathias tweede en Paulo derde.’ Paul is pas acht, maar behoort al tot de beste tafeltennissers van het departement Seine-et-Marne in de categorie onder de elf jaar.

Ondanks zijn aanleg zal Paul toch een streep zetten onder het tafeltennissen. Hij is negen als hij besluit zijn batje aan de wilgen te hangen. ‘Zijn broers waren geselecteerd voor de ‘ploeg van de belofte’, de groep beste tafeltennissers van Île de France. Paul voelde er ongetwijfeld niets voor om alleen met die sport door te gaan in Roissy. Florentin en Mathias wilden al hun kaarten zetten op het tafeltennis, maar dat bleek uiteindelijk moeilijk voor deze jongens, die ook voetbalambities hadden. Plotseling, een jaar later, waren ze alle drie gestopt’, zegt Patrick Sembla, die als herinnering diverse foto’s van de Pogba-broers op zijn laptop heeft bewaard. Op een ervan staat de trainer tussen de tweeling na de Franse kampioenstitel van Mathias. Op de andere: een groep van zo’n twintig kinderen met op de voorgrond Paul in een blauw-wit T-shirt. Zoals altijd zijn z’n broers niet ver weg, vlak achter hem in het shirt van de club. ‘Ik heb er nog meer, maar die wil ik voor mezelf houden. Paul is zo bezorgd over zijn looks en uiterlijk dat hij het me kwalijk zou nemen als ik ze naar buiten bracht.’

Paul kiest er dus voor om zich helemaal te wijden aan zijn favoriete sport, maar hij heeft zeker geen spijt van zijn periode bij US Roissy Tennis de Table: ‘Tafeltennis is een echte concentratiesport. Als je je opwindt, verlies je de wedstrijd en dat komt me nu van pas.’

Ondanks zijn onverzadigbare drang om de beste te zijn, stopt hij met tafeltennissen zonder dat hij Mathias of Florentin ook maar één keer verslagen heeft. Ze zijn te sterk voor hem, maar staan altijd klaar om de benjamin te vertroetelen. ‘In die tijd kregen ze als beloning voor een toernooi een cheque en ze hebben van het geld voor mij een paar schoenen gekocht. Ik heb ze altijd gezegd dat ik ze het geld zou teruggeven.’

4.

RLS (Roissy La Source)

Het is een doodgewone woensdag in het stadion Paul Bessuard. Maar als we door het poortje gaan, krijgen we toch het onbestemde gevoel dat het midden in het weekend is, aan het begin van de zomervakantie. Bij USR, Union Sportive de Roissy, lopen kinderen heen en weer over het veld, zoals de automobilisten die elkaar kruisen in de maand augustus op snelweg A7 naar de stranden in het zuiden. Het is druk en soms ontstaat er een opstopping op het paadje dat langs het nieuwe kunstgrasveld en langs de kleedkamers en het kantoor loopt. Er worden high fives gegeven, ‘Yo bro, hoesie?’ wordt er geroepen, kinderen rennen achter elkaar aan na een ‘Je krijgt me toch niet’, stoten elkaar aan om te vertellen hoe het die ochtend op school was. Een jochie heeft zich verscholen op het secretariaat om een liefdesbriefje te lezen zonder dat de anderen het zien. Meteen wordt hij weggejaagd door de keizerin van de administratie, Martine. ‘Hup, weg jij, je hebt hier niets te zoeken!’

Hij mengt zich in de stroom voetballertjes, een bontgeschakeerde mengelmoes van shirts en nationaliteiten die de charme van het stadje in Seine-et-Marne vormt. Een donker mannetje in een shirt van Real Madrid loopt naar zijn moeder, die een grote wandelwagen duwt waarin zijn zusje ligt te slapen. ‘Zeg gedag en vraag aan je trainer waarom je afgelopen weekend niet hebt gespeeld!’ Het jochie knikt en kwebbelt onderweg met een vriendje dat geen tussendoortje mag eten omdat het ramadan is. ‘Wil je een stukje?’, plaagt een in het complete tenue van PSG gehulde leeftijdsgenoot terwijl hij hem een plak cake onder de neus houdt.

Een paar meter verderop reageren de leiders niet. Ze hebben het veel te druk met tellen hoeveel spelers ze hebben en met het indelen van teams voor de wedstrijden van volgend weekend. De wind blaast de wedstrijdformulieren van de tafels. Een aantal kinderen kijkt met een geamuseerde blik toe.

Het wedstrijdparcours eindigt aan de andere kant, onder aan de overdekte tribune langs het hoofdveld. Het groene veld is op woensdag het domein van de allerkleinsten die er de basis leren. Je zou uren naar het spektakel kunnen kijken. Een lange, donkere, slanke man met een mooi wit sikje en een pet van Olympique Lyonnais op geeft aanwijzingen aan een groep kinderen van wie de leeftijd op de vingers van één hand is te tellen. Een paar hebben clubkousen aan, te herkennen aan de brede blauwe en witte strepen. Ze dragen allemaal een shirt dat ze te groot is.

Voor de kleine vedergewichten lijkt de bal zo zwaar als een aambeeld. Ze hebben moeite om hem weg te schieten, vooral omdat hun trainer hun acties maar blijft onderbreken met grote armgebaren. ‘De groenen schieten op dat doel, dus waarom geef je een bal in die richting?’, vraagt de vijftiger aan een blond, verlegen jongetje. Een paar tellen later laat de man weer spelen: ‘Vooruit!’ Een moeder heeft van de onderbreking gebruikgemaakt om de veters van haar zoontje opnieuw te strikken.

Het is moeilijk je ogen af te houden van deze imposante trainer. Hij geeft zulke goede tips dat je denkt dat hij de dorpswijze is: autoriteit als het moet, maar ook zorgzaam als de jongens zich pijn doen. Hij is goed met kinderen. Mamadou Diouf leidt al meer dan twintig jaar de trainers op in Île de France en het district. En hij is technisch coördinator van de voetbalopleiding. ‘US Roissy is een familieclub’, legt hij na de training uit. ‘95 procent van onze leden woont in de gemeente. De sociale banden zijn hier heel sterk. Sinds 2010 nemen we ook leden vanaf vier jaar aan, omdat we de kinderen dan beter kunnen volgen en ze beter balbeheersing kunnen bijbrengen. Bij de JO9 bijvoorbeeld kunnen onze jongens al dertig keer de bal hooghouden met beide voeten en vijftien keer met het hoofd. Dat werpt zijn vruchten af, maar we zijn nu een beetje het slachtoffer van ons succes geworden. En dat wordt alleen nog maar erger doordat de mensen hebben gehoord dat Paul Pogba hier heeft gevoetbald. We hebben bijna 550 speelgerechtigde leden en hoeveel jongens zien hem niet als voorbeeld en willen hetzelfde kapsel? Hij is wandelende reclame voor onze club! Er zijn ouders die denken dat hun kind even succesvol zal zijn als hij als ze het hier inschrijven.’

We zien het voor ons: trotse vaders die zich voorstellen hoe op een dag het shirt van hun zoon netjes gevouwen achter glas aan de muur hangt in het afgesloten zaaltje in het secretariaat dat dient als museum van US Roissy. Het zal prijken naast het rood-witte shirt van PSV, met het rugnummer 2 van Nicolas Isimat-Mirin erop, en de drie relieken van de Pogba’s. Een hemelsblauw shirt met het vreemde rugnummer 99 dat ooit van Mathias was, een groen shirt van AS Saint-Étienne met nummer 19, gekoesterd door Florentin, en het zwart-witte ‘hemd’ van Paul waarin hij debuteerde bij Juventus Turijn. Het shirt is echt en draagt een opdracht. De ster heeft de moeite genomen om met rode stift een boodschap op zijn witte rugnummer 6 te schrijven: ‘Voor mijn eerste droomclub: Roissy-en-Brie’.

Paul wordt in september 1999 lid van US Roissy. Net als bij het tafeltennis volgt hij zijn twee broers op de voet. Het fraaie kunstgrasveld, gefinancierd door de stad, ligt er nog niet. De kinderen treffen elkaar op het ‘rode veldje’, zoals het wordt genoemd. Een verhard terreintje helemaal achteraan op het complex, dat er nu verwaarloosd bij ligt. Sambou Tati is zijn eerste trainer. Evenals zijn beschermeling heeft hij carrière gemaakt. ‘Ik heb bij US Roissy letterlijk alles gedaan. Vanaf mijn dertiende heb ik hier gespeeld. Daarna werd ik leider, trainer en sinds enkele jaren ben ik voorzitter. Ik zou niet eens kunnen zeggen hoe lang ik er al rondloop, zo snel is alles gegaan’, vertelt de 48-jarige, die je zo tien jaar jonger zou schatten. ‘Ik was dertig toen ik de generatie van Paul onder mijn hoede kreeg als trainer. Ik kende hem al een beetje via zijn twee broers die ook bij de club waren en als grote beloften werden gezien. Verder zag ik hem zo nu en dan in de wijkcentra, omdat ik er activiteiten begeleidde. Het was een gewone jongen, maar al heel getalenteerd. Als hij op straat voetbalde, maakte hij het ene doelpunt na het andere.’

Vanzelfsprekend volgt het kleintje probleemloos het voorbeeld van zijn twee grote broers. Het voetbalstadion ligt vlak bij La Renardière. Het is maar tien minuten lopen langs het kerkhof, waar een zandpad de thuisbasis van de jeu-de-boulesspelers vormt. Het pad komt uit in de Rue Yitzhak Rabin op een paar meter van het sportcomplex.