TOM KNIPPING & IWAN VAN DUREN

Quotes

‘Het voetbal is in levensgevaar. Matchfixing vermoordt het voetbal.’

(MICHEL PLATINI, PRESIDENT UEFA)

‘Dit is georganiseerde criminaliteit. Dit is maffia.’

(CHRIS EATON, HOOFD VEILIGHEID FIFA)

‘Hij dreigde me vast te binden aan een paal in de rivier en te wachten tot hoogwater.’

(RENÉ SCHNITZLER, SPELER IN DUITSLAND)

‘Het is de doodsteek voor het voetbal.’

(BERT VAN OOSTVEEN, DIRECTEUR KNVB)

‘Mensen beseffen niet hoe groot dit is.’

(ROBERT HAUSCHILD, MANAGER EUROPOL)

‘Ik ben mijn hele carrière de gevangene geweest van criminelen. Ik werd afgeperst en vernederd.’

(DRAGISA PEJOVIC, SPELER IN SERVIË)

‘Wedstrijdvervalsen is de plaag van het voetbal.’

(SEPP BLATTER, PRESIDENT FIFA)

‘Spelers worden mishandeld, afgeperst, bedreigd en bestolen.’

(THEO VAN SEGGELEN, SECRETARIS-GENERAAL SPELERSVAKBOND FIFPRO)

‘We slaan je gehandicapt. Dat is wat ze zeiden.’

(NIKOLA NIKEZIC, SPELER IN RUSLAND)

‘Als we er nu niks aan doen, kunnen we de competitie opdoeken.’

(TJEERD VEENSTRA, DIRECTEUR LOTTO)

‘Opzettelijk verliezen voelde verschrikkelijk. Ik ben alles kwijt wat ik had.’

(MARIO CIZMEK, SPELER IN KROATIË)

‘Fikskartels blijken overal ter wereld in staat het voetbal fundamenteel te ondermijnen.’

(RONALD NOBLE, SECRETARIS-GENERAAL INTERPOL)

‘Dit gaat richting niveau terrorismebestrijding.’

(PETER VAN ZUNDERD, INTEGRITEITSCOMMISSIE KNVB)

Inhoud

Voorwoord: Op reis door de onderwereld

1. Guus Hiddink en de heroïne-scheids

Hoe een WK-scheidsrechter Hiddink lanceert en tien jaar later wordt ontmaskerd als een internationale drugssmokkelaar.

2. Op pad met Zwarte Fluit

De Chinees Lu Jun ontsnapte in 2012 aan de doodstraf. De scheidsrechter stopte zijn zakken vol smeergelden en steekpenningen. De Nederlandse grensrechter Jaap Pool werkte tijdens het WK 2002 met de door en door corrupte man samen.

3. Stappen met Robert Hoyzer

De arbiter werd internationaal beroemd als de gearresteerde pion van de gokmaffia. Hij kreeg geld en een plasmatelevisie om vals te fluiten. Voormalig scheidsrechter Roland van der Hilst beleefde een bizarre nacht met Hoyzer in een trendy disco.

4. Paul aus Holland

Een man uit Noordwijk blijkt betrokken bij een gevaarlijk Duits gokkartel. Een verhaal over omkoping en bedrog van eigen bodem.

5. Enveloppen in Huis ter Duin

Oranje logeert in Grand Hotel Huis ter Duin als daar tegelijk een wedstrijdvervalser rondloopt die enveloppen met contant geld uitdeelt. Nieuwe bewijzen dat fiksers ook actief zijn in Nederland.

6. Het eerste lijk

De sporen lopen van Noordwijk naar Zwitserland. De eerste voetballer die bekende dat hij de boel heeft belazerd, is dood. Hij dobbert in de Rijn.

7. Elf manieren om een wedstrijd te fiksen

Op bezoek in het fort van de inlichtingendienst Europol. Daar legt de manager voetbalonderzoeken uit hoe wedkartels het voetbal steeds steviger in de houdgreep nemen.

8. Ruud Gullit en de revolvers

Een gearresteerde witwasser natrekkend komen we uit bij niemand minder dan Ruud Gullit. Hoe een bewapende Tsjetsjeen Gullit betaalde en vervolgens de hele selectie van zijn club dreigde uit te moorden.

9. Elementaire deeltjes in Dagestan

Interpol en Europol maken zich grote zorgen over steenrijke eigenaren die clubs omtoveren in witwasmachines. Die club van Guus Hiddink uit Dagestan volgen ze met argusogen. Een reis naar de merkwaardige wereld van FC Anzhi.

10. De witwas zelfmoord

Niet alleen steenrijke clubs als FC Anzhi lijken gevoelig voor fraude. Zelfs amateurclubs veranderen in doelwitten van de onderwereld. Met opnieuw een dodelijk slachtoffer tot gevolg.

11. ‘We slaan je gehandicapt’

Verhalen over mishandelingen en bedreigingen uit het hoofdkwartier van de spelersvakbond. Voetballers verworden tot slachtoffers van keiharde misdaad. Ze moeten rennen voor hun leven.

12. De fiks met de pet

Een man met een baseballcap achter de dug-out instrueerde spelers in Finland. Hoe het minst corrupte land van Europa in de ban raakte van de gokmaffia.

13. De Wegwerp-Afrikaan

Hoe belandt een Afrikaans talent in verkeerde handen? We sporen een voormalige jeugdinternational op en huiveren. Zo makkelijk gaat het dus.

14. Slavenhandel met Slory

Het verhaal van een voormalige Oranje-international die in handen viel van de Bulgaarse maffia. Hij vluchtte naar Australië en stopte uiteindelijk helemaal met voetbal.

15. De kindersmokkel van het voetbal

De spelersmakelaars duiken op als een veelkoppig monster. Als fiksers, als witwassers, als kinderhandelaren. Het Feyenoordtalent Nathan Ake wordt al op vijftienjarige leeftijd voor een miljoen verhandeld aan Chelsea.

16. Weekend Miljonairs met Sulejmani

Als Ajax de transfer van Miralem Sulejmani heeft afgerond kijkt de makelaar tevreden op zijn bankrekening. Hij is miljonair.

17. ‘We steken je huis in brand’

Op geheime locaties verhoort de UEFA getuigen van bedrog in de Champions League. Een Nederlandse advocaat is nauw betrokken bij het geruchtmakende proces. De man schetst het begin van een nieuw tijdperk in het voetbal.

18. De Champions League Taps

De Duitse politie is eind 2009 op jacht naar criminelen in de prostitutiescene. Tijdens het tappen van hun mobieltjes gebeurt het. Plotseling vallen namen als Liverpool en Fiorentina.

19. Zakken cash en valse fluitjes

Het is een paar weken na de wedstrijd van SC Heerenveen. Dan heeft de scheidsrechter uit Oekraïne ontmoetingen met een gevaarlijke fiksbende. Voor vijftigduizend euro is de man te koop.

20. Het Bedrog van Belek

Hoe AZ terecht komt in het grijze circuit van de voetbalcorruptie. Tijdens het winterkamp spelen de Alkmaarders twee oefenduels onder leiding van een Bulgaarse scheidsrechter die in eigen land is geschorst. Hij wordt verdacht van banden met goksyndicaten.

21. Scheidsrechter te koop

Op de bazaar van Belek lijkt alles mogelijk. Een scheidsrechter bestellen kan voor 450 euro. ‘En dan heb je er een die niet te dik is.’

22. Gebroken armen en gemiste kansen

Een ontmoeting met een Serviër die in opdracht van criminelen wedstrijden vervalste. Na een opzienbarende onthulling over de werkwijze van de gokmaffia moet de speler onderduiken. De maffia dreigt al zijn botten te breken.

23. ‘Wie denkt dat dit in Nederland niet kan gebeuren, is naïef’

De KNVB heeft twee zwaargewichten in dienst die zich bezighouden met de gokmaffia. Het duo is zich rot geschrokken.

24. Eindspel op Het Binnenhof

Onze bevindingen brengen ons uiteindelijk in de Tweede Kamer. De politici zijn geschrokken van de verhalen over criminele bendes die blijken te opereren in het voetbal. Als alle competities om ons heen besmet zijn, is het wel heel naïef te denken dat hier niets speelt. De partijen eisen na de horing direct een diepgaand onderzoek om daar achter te komen. ‘Justitie en politie zitten te slapen’, weet de PvdA.

25. De fatale fiks

Een van de grootste tegenstanders van de gokmaffia pleegt zelfmoord.

Voorwoord

Op reis door de onderwereld

In januari 2012 legden we bij onze hoofdredacteur Johan Derksen een verzoek neer. Volgens ons was de tijd rijp een boek te maken over de verwevenheid tussen voetbal en maffia. Hij luisterde naar onze argumenten, trok aan zijn sigaar en zei: ‘Jongens, gaan jullie je gang maar. Zorg dat het af is rond het EK en zie maar waar jullie tegenaan lopen.’

Op dat soort momenten is het prettig werken bij VI. Matchfixing was nou niet een onderwerp dat scoorde. Maar als een van de weinige hoofdredacteuren is Derksen bereid te investeren in onderzoeksjournalistiek. De eerste stap was gezet. We hadden nog geen idee in welk mijnenveld we terecht zouden komen.

Het werd een schokkende, niet ongevaarlijke reis naar de onderwereld van het voetbal. Dit is een verslag over de brutaliteit der dingen. In de krochten van het betaalde voetbal opereren keiharde bendes. Goed georganiseerde criminele organisaties verdienen miljarden aan het gokken op voetbal. Interpol komt oude bekenden uit de prostitutie en drugshandel nu rond het voetbalveld tegen. Lang waren ze onzichtbaar.

Matchfixing is opeens wél een item in het voetbal van vandaag. FIFA en UEFA worden ermee overstept. Michel Platini, Joseph Blatter, Michael van Praag en Interpol kunnen het beamen. Met een selectie verhalen uit de uithoeken van Europa nemen we u mee naar deze onderwereld, verhalen waarmee we willen aantonen hoe de voetbalmaffia werkt en waarvan we hopen dat na lezing niemand meer met droge ogen zal durven beweren dat dit fenomeen aan Nederland voorbij gaat.

De lijntjes lopen ondergronds als oude telefoonkabels. De verbindingen zijn ontelbaar. Ze lopen ook vanuit, naar en door Nederland. De methodes zijn monsterlijk. Voor interviews met mensen die naar buiten traden in Zwitserland en Hongarije waren we te laat: ze kwamen onder mysterieuze omstandigheden om het leven.

Verscheidene keren werden we tijdens ons onderzoek gewaarschuwd te stoppen vanwege onze gezondheid. Dat hebben we niet gedaan. Maar het werken aan dit boek voelde soms wel als het binnenrijden van een aartsdonkere tunnel, die steeds smaller wordt.

Tipgevers blijven liever anoniem. De biotoop van de voetbalmaffia is benauwend. Wie er middenin zit, kan er niet zomaar uit. Spelers worden afgeperst en afgetuigd. Scheidsrechters zijn favoriete doelwitten. In dit boek vindt u bewijzen van gefikste wedstrijden uit de Champions League en de Europa League. U leest over vooraf geregelde WK-kwalificatieduels en oefenwedstrijden. Stuk voor stuk bleken ze aantoonbaar verkocht.

Vanaf dag één waanden we ons in een parallel universum. We vreesden nog even voor gebrek aan kopij, maar verzopen algauw in tips en verhalen. De greep van de georganiseerde misdaad op het hedendaagse voetbal is vele malen groter dan de meeste mensen beseffen. We vielen van de ene verbazing in de andere. Het werd een bizarre ontdekkingstocht. U hebt een uitermate curieus reisboek in handen, een thriller én een voetbalboek, een verzameling verhalen waarmee we u introduceren in het schimmenrijk van het betaalde voetbal.

Gesprekken met politici, vertegenwoordigers van justitie, vakbondsmensen, Europarlementariërs, bestuurders van nationale voetbalbonden, spelers, trainers en slachtoffers bieden een ontluisterend beeld: moord, bedrog, ontvoeringen, intriges, rechtszaken, Hells Angels. Vooral het illegale gokcircuit is een industrie op zich, financieel groter dan het voetbal zelf. Volgens Interpol zijn de geldstromen wereldwijd net zo groot als de bedragen die bendes verdienen met illegale drugshandel. Daarnaast is er ook nog het ouderwetse fiksen. In landen als Italië en Turkije willen rijke voorzitters vaak nog wel even een titel kopen.

Dit boek waarschuwt voetballiefhebbers uiterst alert te zijn op bewegingen van de gokbendes. Zou de voetbalmaffia in Nederland geen voet aan de grond krijgen? Dat dachten ze in Finland, Zwitserland en Duitsland ook. Totdat de politie in actie kwam en met het afluisteren van telefoons en het controleren van bankrekeningen hele criminele netwerken rond het voetbal blootlegde.

In Duitsland stuitten we op een speler die zichzelf in de auto probeerde te vergassen. In Zwitserland werd een speler die openlijk toegaf wedstrijden te hebben vervalst dood uit de Rijn gevist. In Finland bleek een legertje Zambianen door mensenhandelaren in de competitie geparachuteerd met maar één opdracht: de boel flessen. Welke rol Nederland speelde? In ons land blijken al de nodige deals gedaan, onder meer in Grand Hotel Huis ter Duin tijdens de aanwezigheid van Oranje.

Na onze verkenningen in het spoor van de voetbalmaffia kunnen we alleen maar stellen dat het belangrijker is dan ooit dat iedereen die zich voetbalfan noemt, begrijpt wat er aan de hand is. In zestig landen lopen intussen onderzoeken naar wedstrijdvervalsingen. Voetbalbonden en politici hebben vooralsnog geen pasklaar antwoord. De verhalen zijn bruut en bizar. In Azië wordt volgens schattingen negentig procent van de wedstrijden gemanipuleerd. Geen wonder dat gokkers hun aandacht massaal naar de veilige Europese competities verleggen. De Aziatische ziekte waait als de vogelgriep over naar Europa.

Voorlopig kijken bonden machteloos toe. Twaalf van de zestien deelnemers aan Euro 2012 hebben inmiddels te maken met omkoopschandalen. Nederland is een witte vlek. Nog wel. De KNVB start onderzoeken naar gevulde koeken op het veld bij AZ-Ajax, maar is niet in staat op te treden tegen Nederlandse makelaars die bij een oefenwedstrijd van AZ een scheidsrechter uit het maffiacircuit regelen. Dit is ook geen zaak voor goedwillende voetbalbonden, maar voor keihard recherchewerk van justitie. Er moet zo snel mogelijk wetgeving komen rond het fiksen van wedstrijden.

De artikelen in VI die de opmaat voor dit boek vormden, zorgden al voor Kamervragen aan de verantwoordelijke ministers. Matchfixing, wedstrijdvervalsen, stond ineens op de politieke agenda. Nog voordat dit boek uitkwam belegde de Tweede Kamer zelfs een hoorzitting waarbij niet alleen wij, maar ook de KNVB, de Eredivisie CV, de VVCS en NOC*NSF onderstreepten dat matchfixing de grootste bedreiging is voor onze sport.

Vertegenwoordigers van PvdA, CDA, VVD en SP willen onmiddellijk actie van de verantwoordelijke minister. In Nederland liggen domweg te veel sporen die niet zijn onderzocht.

Misschien dat dit boek een steentje kan bijdragen aan de bestrijding van het ‘nieuwe’ kwaad. Om in actie te komen tegen wedstrijdmanipulatie moeten mensen eerst weten dát het bestaat. Dat zijn belangrijke eerste stappen. Overal waar we kwamen bleken goksyndicaten vooral te kunnen opereren doordat niemand doorhad wat er gebeurde. We hebben het over zware georganiseerde misdaad. Ook de EU rapporteerde al dat overheden de opsporing niet kunnen overlaten aan journalisten en sportbonden. Het is aan de Tweede Kamer om justitie te activeren en wetgeving te maken.

Tom Knipping & Iwan van Duren

1

Guus Hiddink en de heroïne-scheids

Alleen onkreukbare en evenwichtige scheidsrechters zijn actief op een WK? Tien jaar na dato blijkt dat Guus Hiddink zijn succes in 2002 mede te danken heeft aan een crimineel. Zijn foto ontbrak in het Hiddink Museum. Al zorgde scheidsrechter Moreno er bijna in zijn eentje voor dat Zuid-Korea van Italië won. Tegenwoordig zit de man in de gevangenis vanwege internationale drugssmokkel.

Schichtig kijkt hij door de aankomsthal. Een postende douanier bekijkt hem eens van top tot teen. De geblokte man met transpiratiekringen zo groot als frisbees. De man voelt de ogen priemen. Angstig wendt de voormalige scheidsrechter zijn blik af. Zijn hand trilt. Hij ademt zichtbaar diep in en uit. Vanuit zijn rechterooghoek ziet hij een hand naar een walkietalkie bewegen. Een voor een schuifelen zijn medepassagiers uit Ecuador naar de desk waar de foto’s en vingerafdrukken worden afgenomen. Hij is bijna aan de beurt. Nog honderd meter overleven, dan ligt New York aan zijn voeten. Vanonder zijn pikzwarte wenkbrauwen spiedt hij nog eens naar rechts. Daar gaat opeens een deur open. Twee brede mannen in blauw spotten soeverein de zaal. US Border Protection op de schouder. Er gaat een wijsvinger zijn richting uit. Snel kijkt de Ecuadoraan weg, naar de grond. Voetstappen komen dichterbij, de straaltjes zweet voelt hij nu op zijn rug. ‘Meneer, mogen we uw paspoort zien?’ Hij doet nog even alsof hij niks hoort. De doaunier buigt naar hem toe, hij kan hem nu ruiken. ‘Meneer?’ Hij speelt alsof hij opschrikt. Onhandig graait hij in zijn binnenzak en overhandigt het document. De beambte slaat het open. M-o-r-e-n-o staat er in zwarte blokletters. ‘Wilt u even meekomen? Een routinecontrole.’

Tussen twee uniformen in verdwijnt hij naar een deur met het opschrift Staff only. De grensbewaker met de stierennek tikt snel een reeks getallen in op het pinpad. Hij hoort zes piepjes en dan een lage zoem. De deur is ontgrendeld. Een hand duwt zacht in zijn rug, stuurt hem richting een klein kamertje. Daar staat alweer een andere bewaker. De rechterhand rust op zijn holster, de linkerhand houdt een riem vast met daaraan een herdershond. Die snuffelt direct wat aan het kruis van de man en begint hard te blaffen. Achter zich hoort hij iemand de deur op slot draaien.

‘Armen in de lucht.’ De douaniers negeren de enorme plekken onder zijn oksels. Als in een vreemd liefdesspel betasten ze zijn lichaam. Dat zit vol met merkwaardige harde materialen. Op zijn buik, zijn rug en ook op de beide benen. Het dikke mannetje begint, beseffend dat hij er gloeiend bij is, steeds harder te zweten. Zijn shirt is nu helemaal nat. ‘Kleedt u zich uit.’ Is dit dan zijn straf? Als toparbiter had hij jarenlang veel macht gehad. Heerlijk. Hij keurde goals af, deelde strafschoppen uit. Ha, heel Italië had hij in wanhoop gestort tijdens het WK in 2002. Hij was de baas geweest en niemand anders. Nu hij hier in zijn onderbroek vol met harddrugs staat, is er van die autoriteit weinig over.

‘Die moet ook uit.’ De rollen zijn omgedraaid. ‘But mister…’ probeert hij nog. De man in uniform grijpt naar zijn boeien. ‘Now!’ Met terneergeslagen ogen kleedt hij zich uit. De monden van de douanebeambten vallen open. Dus zelfs daar zit het spul. Ademloos strippen ze de bruine pakketten van zijn lichaam. Op tafel ligt voor een kapitaal aan pakjes en de inmiddels toegesnelde politie telt mee. ‘Acht, negen tien…’ Geen wonder dat dit ventje zo geblokt oogde.

De agenten schudden niet begrijpend het hoofd. De route via Mexico en Arizona is populair. ‘Maar welke gek denkt nou met zes kilo drugs op zijn lichaam even JFK Airport over te steken?’ De ander haalt zijn schouders op. ‘Ene Moreno.’ Ze steken een mes in de bruine pakjes. Als ze het lemmet terugtrekken komt er wat van het bruine spul mee. Een van de mannen proeft met het puntje van zijn tong. De anderen kijken gespannen toe, totdat hij knikt. Heroïne. ‘Arrest him.’

Zo in zijn blote kont is de man niet meer herkenbaar als de beschermengel van Guus Hiddink. Byron Moreno wordt in juni 2002 zelf wereldberoemd en promoveert en passant Guus Hiddink tot wondertrainer. Via een tweetrapsraket lanceert hij Hiddink en elimineert hij de Italianen. Die krijgen bij het horen van zijn naam nog altijd rode vlekken in de nek. In dat land zijn zelfs speciale Moreno-toiletten te koop zodat iedereen zich kan afreageren op die zeikerd. De twaalfde man van Korea. Eerst keurt hij in de verlenging een glaszuivere golden goal af van Tommasi. Hij fluit alsof hij zelf een paar gram heroïne op heeft. Even later krijgt Totti zijn tweede gele kaart na een schwalbe die geen schwalbe is. De Koreanen maken daarna het karwei af en staan in de kwartfinale. Guus Hiddinks toch wat in het slop geraakte loopbaan krijgt een fantastische doorstart. Zijn ster rijst tot bijna mythische proporties. Moreno kan zich al die jaren later nog goed de woedend gebarende Trapattoni herinneren. En ook de wat spastisch uitziende gebaren die Hiddink met zijn vuist maakt tegenover die rode zee van Koreanen.

De FIFA is minder onder de indruk. Als de emoties zijn bekoeld drukt een paar maanden later iemand in een kantoor op de knop delete. Geruisloos verwijderen ze hem in Zwitserland uit de computers. In de Achterhoek rijden de bussen af en aan met Koreanen die het Hiddink Museum komen bezoeken, als de man die dat mede mogelijk maakte zonder veel publiciteit van de internationale scheidsrechterslijst verdwijnt. In eigen land is het ook snel einde verhaal nadat de man het heeft gepresteerd bij een duel dertien minuten blessuretijd te geven. Waarin Liga uit Quito een achterstand ombuigt in een voorsprong. Als de tegenstander uitgeteld op het veld ligt, blaast Moreno droogjes af. Het kost hem een schorsing van twintig wedstrijden, tevens het einde van zijn loopbaan. Veel beter gaat het daarna niet. Zijn politieke ambities lopen uit op een fiasco. Niemand gelooft hem. Iedereen lacht hem uit, die malle Moreno met zijn praatjes. De kiezers in Quito keren hem de rug toe. Iedereen weet dat de man niet deugt. Hij haalt geen enkele zetel. ‘Te corrupt’, aldus de Maurice de Hond van Ecuador.

‘You have the right to remain silent.’ Vliegensvlug draait een agent hem om, hij voelt hoe de polsen via zijn onderrug bijna worden opgetrokken tot aan zijn schouderbladen. ‘Ik ben beroemd, dit kan toch zo maar niet.’ Hij hoort het dichtklikken van de boeien. Geen fluitje kan een einde maken aan deze nachtmerrie. Een bij de achteruitgang klaarstaand busje brengt hem naar een zwaarbewaakte gevangenis vol mannen in oranje pakken. De tijden waarin hij met een FIFA-badge paradeert door vijfsterrenhotels en als keizer Nero beschikt over het lot van de voetbalmiljonairs lijken wel een vorig leven. De beschermengel van Guus Hiddink zit nu tussen moordenaars, verkrachters en drugscriminelen. ‘Ik heb enorme spijt. Alsjeblieft, vergeef mij’, probeert hij nog. Het werkt misschien bij de FIFA, maar niet bij de Amerikaanse rechter. Hij blijft achter slot en grendel. De man die Hiddink zijn loopbaan nieuw leven inblies zit nog vast tot 2014.

2

Op pad met Zwarte Fluit

De FIFA waarschuwt dat criminele netwerken zijn geïnfiltreerd in het voetbal en arbiters in hun greep hebben. Interpol kreeg twintig miljoen euro om de corrupte figuren op te sporen. Hopelijk zijn ook de selectiecriteria bij de bond zelf aangepast. Want behalve de heroïnesmokkelaar vinden we nog een tweede corrupte scheidsrechter die actief was op het WK 2002. De Chinees Lu Jun blijkt tijdens het toernooi zijn zakken vol te hebben met smeergelden en steekpenningen. De man fluit uitslagen op bestelling. Anno 2012 is hij gepakt en ternauwernood ontsnapt aan de doodstraf.

De softwareontwikkelaar uit Zeeland kijkt zijn ogen uit. Hilton Seoul lijkt deze zomer nog meer dan anders wel een gouden kooi. Politie in burger op iedere etage, gasten zijn verplicht hun identiteitskaartjes te dragen. Het hoofdkwartier van de 72 officials wordt, een klein jaar na nine eleven, zwaarder bewaakt dan de Bijlmerbajes. Vliegdekschepen voor de kust houden een oogje in het zeil. Soldaten zien vanuit in de straat opgestelde busjes een klein en slank mannetje de vijfsterrenlocatie binnengaan. Gedecideerd kruist de man met op zijn borst Jan Wegereef geplakt de lobby zo groot als een voetbalveld. In een strakke looplijn van hoofdingang naar de liften. Laptop onder de arm. Apetrots heeft hij de Nederlandse journalisten al verteld dat het internet hier in Korea zo snel is dat je gewoon live het NOS Journaal kunt volgen. Ping. De liftdeuren schuiven open. Wegereef knikt vriendelijk naar de kleine Moreno. Vanachter hem duikt die rare Lu Jun weer op. Zoals gebruikelijk kan er bij die Chinees geen goedemiddag vanaf. Terwijl de Nederlander naar zijn kamer zoeft, scant de kleine Aziaat de lobby. Beneden is het een kakofonie van baasjes die het hoogste woord willen. Het is de prijsshow van krielhaantjes. De kale Collina steelt de show. Om hem heen bewonderaars. Overal vergaderende groepjes FIFA-mannen. De continenten zoeken elkaar op. In de verte zitten de assistenten van Wegereef met mannen als Anders Frisk, Markus Merk en Kim Milton Nielsen.

Lu Jun is alleen op de wereld. Hij heeft, op de gezamenlijke trainingen na, eigenlijk met niemand contact. Hij drinkt zijn thee, is vaak ineens verdwenen en spreekt sowieso geen woord over de Chinese grens. Boven de stemmen uit hoort hij de bekende Nokia-tune. De Chinees vist de mobiel uit zijn zak en duikt weg in een hoek, fluisterend in zijn gsm. Niemand krijgt deze weken precies hoogte van hem, de eerste Chinees die fluit op een WK. Gouden Fluit noemen ze hem in eigen land.

Gouden Bankrekening is misschien een betere naam. De collega van Wegereef houdt zich in 2002 al bezig met het systematisch vervalsen van wedstrijden in binnen- en buitenland. Maar dat weet dan uiteraard nog niemand. De bijverdiensten overstijgen ruimschoots de reguliere vergoedingen die hij ontvangt van de bond. In Azië komen ze bij lange na niet in de buurt van de bedragen die arbiters in Europa ontvangen. En zelfs daar kunnen ze niet fulltime met het vak bezig zijn, laat staan in China. Lu Jun heeft andere wegen gevonden die hem toch naar het grote geld leiden. Hij speelt een hoog, gevaarlijk spel. In China staat de elektrische stoel op zijn misdaden. Maar dit luxe leven opgeven, dat kan niet meer. Al zou hij willen, zijn bazen zullen dat nooit accepteren. Hij is nu de spin in het web. Er is geen weg meer terug.

Trrrrr. Daar is weer een succes-sms’je uit China. Van handlangers met wie hij dan al zeker drie jaar een corrupt netwerk vormt. Voor het WK nog heeft hij weer stapels yuans verdiend. De voetbalmaffia is een breed begrip. Die kan ook in bonden zelf zitten. In zijn geval komen de orders rechtstreeks uit het hoofdkwartier van de voetbalbond. Als hij de juiste club laat winnen is er voor hem een papieren zak met cash. Spiedend naar zijn collega’s uit Afrika en Zuid-Amerika, die helemaal weinig verdienen en nu genieten van het dure hotel en spa & welness, vraagt hij zich wel eens af: zou ik de enige zijn? Dat kan toch niet? De Chinees zet koers naar een tafeltje bij de indoor fontein. Op de tv’s aan de wanden van de hotelbar analyseren de specialisten bloedserieus de wedstrijden. Naar de prijzen op de vijfsterrenmenukaart hoeft hij niet te kijken. Lu Jun wenkt de ober en kijkt rond. Ze moesten allemaal eens weten&#x2026;

Zijn oog valt op een krant die over tafel slingert. Hij kan er geen bal van lezen, maar de foto zegt genoeg. Hij ziet zichzelf naar de stip wijzen en een rode kaart omhoog houden. Een van de Kroaten grijpt naar zijn hoofd. Lu Jun glimt van trots. Zowaar lijkt er iets van een glimlach door te breken op zijn uitdrukkingsloze gelaat. Hij is zo trots als een pauw. Mexico wint met 1-0 door een strafschop, een terechte, en hij heeft de eerste rode kaart van het toernooi achter zijn naam. Na deze prestatie zal hij vrijwel zeker nog een wedstrijd krijgen toebedeeld. Lu Jun kan zijn geluk niet op en vertelt de Chinese pers over de complimentjes van FIFA-officials. ‘Ze vonden het moedig. Ik nam een geweldig goede plaats in. Ik twijfelde niet. Niemand protesteerde. Ik ben tevreden over mijn werk.’

Tien jaar na die dag is hij een stuk minder tevreden. Het is 2012. Lu Jun huilt tranen met tuiten, live op de Chinese televisie. In een oranje hesje met op de achterkant het nummer 20 gedrukt, moet hij door het stof. Van achter de camera’s kijken de gevangenisbewaarders toe. Met rood doorlopen ogen vertelt Jun hoe de scheidsrechtersbaas van de bond hem dwong om smeergelden aan te nemen. Daarmee moest hij zowel nationale als internationale wedstrijden naar de goede uitslag fluiten. Dat gaat meestal zo. Een paar dagen voor de wedstrijd belt een mannetje hem op. ‘Kan jij zorgen voor dat team?’ Meestal is zijn antwoord kort. ‘Ik heb het begrepen.’ Einde gesprek.

Hij fikste wedstrijden in de periode dat hij werd geselecteerd voor het WK, daarna ging hij gewoon door met de uitslagenzwendel. De wedstrijd tussen Shanghai Shenhua en Shanghai International, uit 2003, is een van de lucratiefste uit zijn loopbaan. Een paar dagen voor het duel krijgt hij zijn orders. ‘Een hint dat Shenhua me een plezier zou doen als ze zouden winnen.’ De risico’s zijn groot. Het gaat om een topper, live op tv. De winnaar zal de koppositie nemen en later waarschijnlijk met de titel aan de haal gaan. Lu Jun is erg gemotiveerd, want hij heeft begrepen dat het om een enorm bedrag gaat. Rechtstreeks contact met de spelers heeft hij vooraf niet. Pas op het veld laat de Chinees doorschemeren wat de bedoeling is. Dan waarschuwt hij enkele voetballers van Shenhua niet te hard de duels in te gaan. ‘Dan moet ik geel geven’, fluistert hij ze in. Op samenzweerderige toon vervolgt hij: ‘Ik zal jullie emotioneel begeleiden deze wedstrijd.’

Om niet te veel op te vallen fluit hij vele kleine overtredingen in het nadeel van Shenhua. De wedstrijd vordert. Hij voelt de blikken vanuit de skybox. Daar kijkt de scheidsrechtersbaas al zenuwachtig op zijn horloge. Tijd voor een grote beslissing. Met nog dertig minuten te gaan geeft Gouden Fluit een controversiële rode kaart. Consternatie op de tribunes, de chef van de arbiters schudt gespeeld met zijn hoofd. De verbouwereerde spelers van International protesteren nog, maar Lu Jun is onverstoorbaar. Shenhua staat nu met elf man tegen tien en loopt eenvoudig uit naar een prachtige 4-1 zege. Hij heeft het weer gefikst.

De beloning volgt in de week erna, als hij de scheidsrechtersbaas in het geheim ontmoet. De Dick van Egmond van China overhandigt hem een papieren zak. ‘Hier.’ De mond van Lu Jun valt open als hij het gewicht in zijn handen voelt. Hij kijkt van de zak terug naar zijn baas. Die lacht en knikt. Het is echt waar. Lu Jun opent de zak en ziet stapels yuans. ‘Het is de helft.’ Tevreden scant hij de pakketjes samengebundelde bankbiljetten. Afgeleverd door mannen van Shenhua op het bondskantoor. Het hart van de scheidsrechtersbaas zelf sloeg ook even over toen de heren het zwarte attachékoffertje open klikten. Daar lagen keurig 700 duizend yuans gerangschikt. Een kleine honderdduizend euro. Hij had dit keer extra veel gevraagd. Lu Jun is een stuk duurder dan andere arbiters, hij kost de hoofdprijs. Als voormalig WK-scheidsrechter heeft hij een groter afbreukrisico, maar dit is het risico dubbel en dwars waard geweest. Jun is dik tevreden met de buit en is blij dat zijn baas zich aan de afspraak heeft gehouden. Ze schudden handen. Knikken even kort naar elkaar. Het was fijn om weer samen te werken.

Het is een van de zeven wedstrijden waarvan nu vaststaat dat ze door Jun zijn gefikst. Hij verdient er circa een ton in euro’s mee. Een klein kapitaal in Europa, een groot kapitaal in China. Het volk reageert woedend op schuldbekentenissen van de trots van 2002. Bij min vijftien graden staan ze te protesteren bij het gerechtsgebouw. Opiniepeilingen laten zien dat de fans mannen als Lu Jun beu zijn. Tientallen hoge voetbalfunctionarissen zijn al opgepakt, negen zijn veroordeeld voor het aannemen van een kleine miljoen euro aan steekpenningen. Onder hen een tweede FIFA-scheidsrechter. Die pakt zelfs twee ton met vals fluiten. Hij leidt onder meer Manchester United naar een eclatante 6-0. Twintig jaar mag hij fluiten voordat de politie hem in de boeien slaat. De Chinese competitie is zo betrouwbaar als een Griekse bank. Tv-stations weigeren de opzichtige toneelstukjes nog langer uit te zenden. Die besteden hun geld liever aan een competitie die nog betrouwbaar is, zoals de Premier League. In het Chinese voetbal wantrouwt iedereen elkaar als in een Russische spionagefilm. Bij de clubs is het alsof je een gebouw van de FBI binnen loopt. Mobiele telefoons moeten uit. In een speciale videoruimte krijgen de technische mensen van hogerhand de opdracht om bepaalde spelers te checken. Spelers moeten al een paar dagen voor de wedstrijden hun telefoons en laptops inleveren, om contact met de buitenwereld onmogelijk te maken. De voormalige WK-scheidsrechter is de verpersoonlijking van alle schandalen. Verbijsterd kijken tientallen miljoenen naar zijn relaas op tv. Lu Jun veegt zijn tranen weg. ‘Sorry.’ Dan voeren ze hem weer af naar zijn cel. Gouden Fluit heeft bekend. Vanaf nu gaat hij door het leven als Zwarte Fluit.

Het bedrog heeft zich allemaal afgespeeld in de periode dat hij de WK-wedstrijden Kroatië tegen Mexico en Polen tegen Verenigde Staten fluit. Zijn criminele activiteiten zijn dan nog geheim. Die dagen heeft niemand iets in de gaten. Jan Wegereef weet dan nog niet dat hij op pad is met een fikser.

Een man als Wegereef heeft die dagen ook wel wat anders aan zijn hoofd. De pezige computerdeskundige stampt met de blik op oneindig door het Hilton. De balende scheids zou zich het liefst opsluiten in een van de 398 smaakvol ingerichte gastenkamers. Keer op keer blijven zijn blunders voorbij komen op de eerste flatscreens in het hotel. Hij trekt wit weg. Achter de receptie zijn ze opeens een stuk minder spraakzaam. Honderden miljoenen zien mede door die raar fluitende Hollander de nationale ploegen van Senegal en Uruguay uitkomen op 3-3. Met een zuur gezicht werkt Wegereef wat mails weg achter zijn laptop. Snel zal hij thuis zijn, in elk geval nog voor de tweede ronde. Na twaalf gele kaarten en twee dubieuze strafschoppen kan hij na negentig WK-minuten linea recta terug naar Stellendam.

Zijn assistent Jaap Pool mag wél op herhaling. Hem worden de fouten niet aangerekend. De man uit Glimmen heeft de eer om een volgende wedstrijd te vlaggen. De FIFA geeft hem het verheugende bericht dat hij is ingedeeld voor Polen tegen Verenigde Staten. Een belangrijk duel dat beslissend zal zijn voor wie er doorgaat naar de knock-outfase. Hij wordt daar de hulpscheidsrechter van niemand minder dan Gouden Fluit zelf.

De dag voor de wedstrijd komt de taxi in alle vroegte voorrijden. Pool gaat naar Daejeon, in het hart van Zuid-Korea. Hij is de blanke inbreng in een merkwaardig kwartet. De Chinees en de Nederlander worden geassisteerd door een Ecuadoraanse grensrechter en een vierde official uit Benin. Eenmaal in het hotel is de sfeer al snel gespannen. Iedereen staat elkaar wat schaapachtig aan te staren. Hij steekt zijn duim maar omhoog, net als de man uit Benin. Vooral met die Chinees is geen land te bezeilen. Zonder een woord te wisselen vertrekt iedereen naar zijn kamer. Pool ziet ze niet meer terug. Een gezamenlijke wandeling of diner zit er niet in. ‘Normaal probeer je intiem te zijn, een team te vormen. Dat was totaal niet aan de orde.’

De volgende ochtend zit Pool in zijn uppie aan het onbijtbuffet. Langzaam vorderen de uren en de grensrechter kijkt steeds vaker nerveus op zijn horloge. Nog steeds heeft het viertal geen enkele afspraak gemaakt voor de wedstrijd van die avond. In de kranten maken de bondscoaches zich op voor de kraker. De wedstrijd van hun leven. Pool kan het niet langer aanzien en roept de boel bij elkaar. ‘Maar dat was ook snel klaar. Niemand sprak Engels.’ De Nederlander richt het woord tot Lu Jun. ‘English?’ Hij schudt het hoofd. ‘Français?’ Lu Jun begrijpt er weer niets van. Pool vloekt van binnen. Hij heeft Euro 2000 meegemaakt. Daar was alles perfect geregeld. Dit zou de absolute top moeten zijn, maar niets blijkt minder waar: ‘Ik ben daar afgeknapt op de FIFA. Kon niet begrijpen dat het allemaal zo amateuristisch was geregeld.’

Pool scant de ruimte naar een ober. Hij steekt zijn hand op en vraagt om pen en papier. ‘Toen ben ik maar tekeningetjes gaan maken. Om toch wat afspraken te hebben over looplijnen en wissels.’ De Aziaat, de Afrikaan en de Zuid-Amerikaan staren naar de tekeningen van Pool. ‘You understand?’ De mannen knikken wat ongeïnteresseerd en kijken om zich heen. Wat doet die man nou moeilijk? Stoelen schuiven naar achteren. Einde overleg. De Groninger blijft verbouwereerd achter in de lobby. ‘Dat zoiets kan op het WK, voor je gevoel toch het hoogst haalbare. Ze dachten gewoon: we pakken iemand uit Azië, iemand uit Afrika, iemand uit Zuid-Amerika en iemand uit Europa. Dan is iedereen tevreden.’

De Nederlander snapt er niets van. ‘Als jongetje dacht ik altijd dat het WK het hoogst haalbare was. Dat alles daar zeer professioneel ging. Nou, ik weet nu wel beter. In april 2002 waren we een week voor instructies in Seoul. Die bleken in juni weer anders. Een collega zei daar wat van. Toen zei de FIFA: “Dat was april. Nu is het juni.” Dat zoiets kan op een WK, dat krijg ik op verjaardagsfeestjes niet uitgelegd.’

Hij lijkt wel de hoofdrol te spelen in een ontzettend flauwe film. Ken je die van Pool en die Chinees? ‘Zo’n kwartet stel je hier nog niet samen in de Jupiler League.’ De rest van de dag ziet hij Lu Jun niet meer. Hij heeft geen idee waar Gouden Fluit uithangt. De klok tikt onverbiddelijk richting half negen. Lu Jun is kwijt. ‘Ik heb geen idee wat hij de hele dag heeft gedaan.’ Als dat maar goed gaat. Tot zijn grote opluchting ziet hij vlak voor de aftrap iemand in een gele outfit met een zwart bloempotkapsel door de catacomben lopen. Dat moet hem wel zijn. ‘Gelukkig was hij op tijd, een grote opluchting.’

47 duizend fans klappen als Lu Jun met naast hem Pool het veld betreedt. Schouder aan schouder acteren ze een arbitraal team. De Nederlander hoopt er maar het beste van. ‘Communiceren was gewoon onmogelijk.’ Na de volksliederen gaat het snel. Polen komt al na drie minuten op voorsprong. Vanaf de aftrap maken de Amerikanen alweer gelijk. Iedereen is in extase. Voor een paar seconden dan. De man met het bloempotkapsel staat met zijn arm in de lucht te fluiten. Dolgelukkige Amerikaanse gezichten veranderen in verbijsterde. Een faire schouderduw van Landon Donovan is volgens de Chinees een overtreding. We zien een schreeuwende Earnest Stewart die achter Lu Jun aanrent. Grote ogen vol onbegrip. Wat maak jij ons nou? De man lijkt wel een wassen beeld. Zonder een spier te vertrekken blijft hij daar onverstoorbaar met zijn hand omhoog staan. Hij is het gewend om protesten van spelers te ondergaan. De Amerikaanse tv-commentatoren zijn woedend. ‘No! Lu Jun is calling it back!’ In de tegenaanval maken de Polen 2-0.

Over het afgekeurde doelpunt wordt niet overlegd. ‘Nee hoor. Hij heeft mij niks gevraagd.’ Pool herinnert zich nog de totale verwarring bij een wissel. ‘Die geeft de vierde official door aan de eerste assistent.’ Normaal een abc’tje, maar niet op het hoogste podium. De man uit Benin houdt het elektronische bord vast met de ene hand, en zwaait met de andere. Die Ecuadoraan kijkt niet begrijpend zijn kant uit. Wat moet hij nou? Pool ergert zich kapot. Pas na een tijd begint het de man uit Ecuador te dagen dat wellicht een van de bondscoaches wil wisselen. Benin schudt mismoedig met het hoofd als Ecuador eindelijk de vlag in de lucht steekt. Holland kijkt verbijsterd toe. ‘Dat verliep verre van vlekkeloos en duurde heel lang. Kan echt niet op dat niveau.’

Na de wedstrijd lijkt het wel alsof de scheidsrechters zelf een zware nederlaag hebben geleden. Het is doodstil in de kleedkamer. Even nababbelen met Lu Jun zit er niet in. ‘De man douchte en was weg.’ Als Pool zich een weg naar de uitgang baant slaat een man met FIFA-badge hem op de schouder. Hij herkent hem als de waarnemer uit Ethiopië. ‘Ik heb goed nieuws voor u.’ Pool krijgt een mooi cijfer van hem. ‘Maar dat wist ik van te voren al. Toen zei hij tegen mij: “Holland? Good!” We zaten toen midden in de verkiezingen tussen Sepp Blatter en Lennart Johansson. Nederland ging voor Johansson en dat was volgens de Ethiopiër goed. Hadden we op Blatter gestemd, dan was het cijfer een stuk lager uitgevallen.’

In het Hilton kan Pool de spanningen die dagen goed merken. ‘Zeker weten. Daar liepen veel bobo’s rond van alle landen. Het was één groot politiek spel.’

De intussen gepensioneerde vlaggenist kijkt er niet van op dat Lu Jun de boel heeft belazerd. ‘Ik schrik er niet van.’ Hij spreekt uit ervaring. ‘In negen jaar als internationaal assistent heb ik veel landen bezocht. Zeker buiten Europa is de cultuur heel anders. Daar zijn ze vaak overdreven vriendelijk voor een wedstrijd. “Het zou heel fijn zijn als we winnen”, zeggen ze dan. Als ze verliezen is het met de vriendelijkheid snel voorbij en kan je zelf een taxi regelen om op het vliegveld te komen.’

Een reis met voormalig topscheidsrechter Dick Jol naar Sofia staat hem nog goed bij. Levski tegen CSKA. Het Ajax-Feyenoord van Bulgarije. Buitenlandse arbitrage moest het allemaal in goede banen leiden. Pool snapte eerst niet goed waarom. ‘Maar als je dan de lange jassen, foute brillen en dikke auto’s ziet, weet je genoeg. Dat zijn dan de eigenaren van die clubs.’ Jol haalt de voorpagina’s omdat hij de trainer van de thuisclub naar de tribune stuurt. De machtige man, een grootheid, weet niet wat hem overkomt. De commentaren in de pers zijn vol bewondering. Dat Jol dit durft! De vierde official legt het later allemaal uit aan Pool. ‘Het bleek heel normaal als daar in de rust mannen de kleedkamer in komen en dreigen. “Het staat nu 0-1, maar we weten waar je kinderen wonen. Jullie hebben nog 45 minuten.” Daarna gaan ze weer weg. Het kwam eigenlijk nooit voor dat daar iemand tegenin ging.’

Tien jaar na het WK schudt Pool nog met het hoofd. De bijeenkomsten in het Engels en Spaans. ‘De helft beheerste zijn talen niet en kreeg dus niet mee wat er werd gezegd.’ De onenigheid over de regels. ‘De Zuid-Amerikanen wilden geen tweede geel voor een schwalbe, de Europeanen wel.’ De verhalen die hij hoorde. ‘Over Afrikanen die een deel van hun vergoeding moesten afstaan aan de gedelegeerden die ze zover hadden gebracht.’ We moeten ons dus afvragen of de WK-duels wel worden geleid door de beste scheidsrechters? ‘Ja, dat moet je zeker.’

Net als de heer Moreno kunnen we ook de heer Lu Jun helaas niet om een reactie vragen. Hij zit zelfs nog wat langer vast, tot eind 2015. Met Jan Wegereef is het beter afgelopen. Hij loopt anno 2012 nog steeds als een jong veulen op de Hollandse velden. Achteraf blijken twee van zijn collega’s een fikser en een drugsdealer. De twee misdadigers floten samen vier wedstrijden en hebben een stempel gedrukt op het WK. De arme Earnest Stewart maakte beide criminelen mee, twee van zijn drie groepswedstrijden stonden onder hun leiding. We brengen de huidige AZ-directeur het slechte nieuws. ‘Oh. Dat wist ik niet. Goh.’

Pool is gepensioneerd. Dat praat makkelijker. Hij kijkt na negen jaar vlaggen in het buitenland nergens meer van op. ‘Tja. Het verbaast me niets. Alleen die affaire-Hoyzer, daar schrok ik wel van. Toen dacht ik: het komt nu wel heel dichtbij.’

Hoyzer is Robert Hoyzer. De veroordeelde scheidsrechter uit Berlijn. In Duitsland nemen ze fiksen al langer serieus dan hier. De Nederlander Roland van der Hilst was zonder het zelf te weten ooggetuige van hoe mooi het leven is, als je de voetbalmaffia een beetje helpt.

3

Stappen met Robert Hoyzer

Scheidsrechter Robert Hoyzer werd internationaal beroemd als de gearresteerde pion van de gokmaffia. De Duitser floot in opdracht van een crimineel syndicaat. Jaren later is duidelijk dat arbiters vaak het doelwit zijn van de georganiseerde misdaad. De KNVB is een voorlichtingsprogramma gestart om het korps op de gevaren te wijzen. Hoe lokt een gokbende een scheidsrechter in de val? Een Nederlandse collega zag het gebeuren toen hij een nacht met Hoyzer doorhaalde in een exclusieve disco. ‘Toen dacht ik wel: hier klopt iets niet.’

Berlijn bruist. Het lijkt wel of er vanavond iemand xtc in het leidingwater heeft gegooid. De kale Hollander snapt er niets van. Maar hij voelt zich ineens een soort magneet. Vrouwen kijken nieuwsgierig, mannen accepteren zijn macht. Nou ja, zijn macht. Het is vooral de man naast hem. Laat ze maar zingen in de stadions, hier lopen de scheidsrechters. Ook op straat een en al autoriteit. Zijn Duitse collega marcheert met zelfverzekerde tred de lange rij mensen voorbij. De kleerkasten voor de ingang van de exclusieve nachtclub knikken kort, alsof ze hem al jaren kennen. Zo in het donker zijn de littekens in de gezichten van de Balkanboys bijna niet te zien. De zongebruinde Berlijner opent zijn armen en omhelst de uitsmijters in leren jassen. Alsof het zijn eigen familie is. Een pasje is niet nodig. ‘Komt u maar mee.’

Binnen knijpen de twee hun ogen even samen, om de blik op scherp te stellen in de blacklights. Uit de dikke wolken die de rookmachines maken doemt een beeldschone serveerster op. ‘Guten Abend, meine Schätze.’ Ze lacht ondeugend en maakt een hoofdbeweging haar te volgen. Op stilettohakken zo hoog als wolkenkrabbers loopt ze een meter voor het tweetal uit. Die kijken van de rondingen in het minuscule rokje naar elkaar. Dit gaat een mooie avond worden. Ze leidt de mannen naar een tafeltje. Snel grist ze het bordje vip van tafel. Een tweede, nog schaarser geklede dame komt er al aan met de wijnkoeler. Ze zet de fles tussen haar magnifieke dijen en duwt de kurk van de champagne voorzichtig naar boven. Tegelijk kijkt ze recht in de ogen van de stamgast uit Berlijn. Zweetdruppeltjes parelen op het gebronsde voorhoofd van Robert Hoyzer, snel maakt hij de boord van zijn overhemd wat losser. Plop. De dure drank gutst uit de opening. Met een elegante handbeweging schenkt de dame in voor de scheidsrechters. Bitte. Dan heupwiegt ze tergend langzaam weg van het tafeltje.

De Nederlander en de Duitser proosten. Prosit! Roland van der Hilst is onder de indruk van de jonge scheidsrechter uit Berlijn. Wat een uitstraling voor een gastje van begin twintig. Van der Hilst zelf is al een reus van twee meter, maar Hoyzer doet niet voor hem onder. Ze ontmoeten elkaar begin deze eeuw bij een door Nike georganiseerd jeugdtoernooi in Berlijn, waar veel opkomende leidsmannen fluiten. Ze hebben meteen een klik. En niet alleen omdat ze beiden op het punt van doorbreken staan op het hoogste niveau. ‘Met hem kan je lachen’, zegt Van der Hilst. ‘Dat is al uniek, een Duitser met gevoel voor humor.’ Die weken trekt hij meer op met Hoyzer dan met landgenoot Hans ten Hove. Die ligt zoals gebruikelijk alweer op tijd in bed. Hij niet. De energieke Van der Hilst slaapt maar een paar uur per nacht. In alle voetbalsteden van Nederland is hij een graag geziene gast in het nachtleven, waar hij regelmatig het licht uitdoet. Levensgenieter Van der Hilst aarzelt geen seconde als Hoyzer hem uitnodigt: ‘Kom, ik laat je Berlijn zien.’

Die bruine playboy zit even later al met zijn eerste vrouw op schoot. De wulpse dame laat het getrimde baardje verdwijnen tussen haar borsten en knipoogt ondertussen naar Van der Hilst. Hoyzer hapt even naar adem, en zegt dan met dubbele tong. ‘Mag ik je voorstellen aan mijn Hollandse vriend. Dit is Roland.’ Die neemt een ferme slok van de door Hoyzer betaalde drank en laat de gebeurtenissen nog eens passeren. Dit stapavondje zal hij nooit meer vergeten. ‘Mijn mond viel open. Deze disco was the place to be. Het stond buiten rijen dik, maar hij loopt iedereen zo voorbij en valt de foute mannen voor de ingang zo in de armen. In het dagelijks leven ben ik politieman en ik weet wel een beetje wat er te koop is in de wereld. Maar die nacht dacht ik toch wel eens: wat is dit? Hier klopt iets niet. Heeft hij rijke ouders of zo? Het was echt een exclusieve tent, de meest trendy discotheek van heel Berlijn. Hij nam me op sleeptouw. We hebben de hele nacht doorgehaald.’

Hoyzer is een goede gastheer. ‘Binnen de kortste keren stonden de gogodanseressen voor onze neus. Echt bloedmooie vrouwen. Geweldig om naar te kijken.’ Van der Hilst geniet van al het moois, al blijven de politieradertjes in zijn hoofd draaien. ‘Die dames waren onder invloed van drugs. Dat was duidelijk. Dat herkende ik uit de politiepraktijk.’ Hoyzer tikt de drankjes snel weg en pakt twee vrouwen bij de arm. De een zet hij op zijn rechter-, de ander op zijn linkerknie. De vrouwen kroelen door zijn volle donkerblonde haar. Het scheidsrechterstalent lacht naar Van der Hilst. Die complimenteert hem met zijn smaak. Hoyzers ogen worden steeds roder. Hij zet zijn glas met een klap op tafel, komt even tussen de vier borsten uit en steekt zijn vinger in de lucht. ‘Roland, ik heb ze al-le-maal gehad!’

Daar heeft Van der Hilst even niet van terug. Er loopt hier toch heel wat rond, die Hoyzer moet energie voor tien hebben. De bekende dj zet het volume nog wat hoger, de vrouwen gaan uit hun dak. De hippe tent is inmiddels stampvol. Op de bar ligt een heel rijtje gouden creditcards boven op zilveren schaaltjes met rekeningen. Vanaf een balkon kijken mannen met een Balkanuiterlijk tevreden toe. Hoyzer laat meer flessen aanrukken. Met de uurtjes worden ook de kledingstukken steeds kleiner, de dames bewegen in minuscule stukjes textiel rond de twee scheidsrechters. ‘Roland!’, schreeuwt Hoyzer boven de muziek uit. Hij strekt zijn hand uit en beweegt deze langzaam van links naar rechts. Tegenover hem ziet Van der Hilst een rits vrouwen. ‘Zoek maar uit!’

De Hollander schiet in de lach. Zeist lijkt ver weg. Wat een avonturen met deze man. Het lijkt wel alsof híj tien jaar jonger is dan Hoyzer in plaats van andersom. ‘Ik wil wel even duidelijk maken dat ik van het aanbod geen gebruik heb gemaakt. Misschien wat ouderwets, maar ik ben al 25 jaar heel gelukkig getrouwd.’

Hoe dan ook. Die weken heeft Van der Hilst de tijd van zijn leven. Overdag leiden Hoyzer en hij samen jeugdwedstrijden, na zonsondergang maken ze Berlijn onveilig. ‘Het was één groot feest.’

De volgende keer dat Van der Hilst zijn Duitse stapvriend weer ziet is kijkend naar het Journaal. ‘Toen viel het kwartje.’ Hoyzer wordt door agenten afgevoerd. De camera zoomt in op een collage van krantenkoppen. Hoyzer 29 Monaten in den Knast. Pats. Shock für die Fussballwelt. Auw. Skandal-Schiri. Shit. In plaats van de Bundesliga wordt het de gevangenis. Op het punt van doorbreken komt een gigantisch schandaal aan het licht. Hoyzer heeft in opdracht van de gokmaffia wedstrijden gefikst. Van der Hilst begijpt ineens waar de vipbehandeling in de discotheek vandaan kwam. De stuitende beelden van Paderborn tegen Hamburger SV komen voorbij. Hoyzer geeft Paderborn twee dubieuze strafschoppen en stuurt ook nog een speler van HSV van het veld. Paderborn wint. Nu blijkt dat hij even later een zak met 67 duizend euro en een plasmatelevisie in ontvangst neemt van de Kroatische gokmaffia. Die blijkt later ook banden te hebben met de nachtclub waar Van der Hilst zo’n gezellige avond had.

Het complot werd gesmeed in het even verderop gelegen Café King. Na een inval vindt de politie daar wedbonnen met een waarde van miljoenen euro’s, een aankoopbewijs van een Ferrari en een pallet met dure televisies. De gokmaffia blijkt vooral te mikken op de arme kwetsbare scheidsrechters. Ze verdienen in tegenstelling tot voetballers niet zo veel. Hebben er vaak een baan naast. Die frisgeschoren knaapjes zijn een stuk makkelijker over te halen. Het mooie is dat ze nog een stuk meer invloed hebben ook. Waar je meerdere voetballers in een team nodig hebt om een uitslag te fiksen, kan een scheidsrechter het allemaal in zijn eentje regelen.

Hoyzer trapt er met open ogen in. De jonge vent verlangt naar een spannend leven met glamour. Na een drankgelag in de Kroatische kroeg stemt hij in en tot de dag dat de politie hem arresteert fluit hij zes ton bij elkaar. Geld, sportwagens, vrouwen. Hij leidt in de hoofdstad het leven als de vedette van Hertha BSC. Waarschijnlijk heeft hij aanvankelijk geen idee dat hij een enorm moeras in loopt. Van der Hilst legt uit hoe makkelijk het kan gaan. ‘Het begint met een kleine gunst. Wat geld en vrouwen. Daarna is er geen weg meer terug.’ Iedereen kan in de verleiding komen, Van der Hilst ziet het als politieman regelmatig gebeuren. ‘Daarom vertel ik dit verhaal ook, om mensen te waarschuwen. Ik kom het als politieman voortdurend tegen. De grens tussen integer en niet integer is heel dun. Het kan beginnen met op het oog iets kleins, mensen hebben niet in de gaten waar ze in stappen. De een is gevoelig voor geld, de ander voor vrouwen. Hoyzer laat zien hoe snel je in de tang zit. Eenmaal begonnen móét je ermee doorgaan. Onder dreiging van bekendmaking. Of ze zeggen dat ze je carrière verwoesten.’

Op een dag ziet Hoyzer in King een vertrouwelijke lijst voorbij komen met genomineerde scheidsrechters en waarnemers voor grote internationale wedstrijden. Wat verbaasd vraagt hij hoe de Kroatische eigenaren eraan komen. ‘Goede bronnen bij de UEFA.’ De informatie is vanuit Nyon doorgespeeld aan de gokmaffia. Van der Hilst is dan ook gecharmeerd van de voorlichting die de KNVB aan zijn korps geeft. ‘Ik ken de verhalen van wijlen John Blankenstein, voormalig topscheidsrechter. Wat die in het buitenland meemaakte… Daar lagen de bontjassen klaar. “Hier neem maar mee, en voor je familie ook een paar.” Nou was John heel correct. Maar niet iedereen is hetzelfde.’

De leidsman is inmiddels gepensioneerd. Van der Hilst maakt zich grote zorgen over corruptie in de sport. Hoyzer bewijst dat het hier ook kan gebeuren. ‘Denken dat het aan jouw deur voorbij gaat is een gotspe. Wij hebben een betrouwbaar imago. Maar laten we wel wezen: Nederland heeft als handels-land een centrale positie in het internationale spectrum. Ook op onze wedstrijden kan je overal ter wereld gokken. Denk je echt dat het dan in Nederland niet gebeurt? Dat zou wel heel naïef zijn.’

Robert Hoyzer krijgt tweeënhalf jaar cel. Hij is inmiddels weer op vrije voeten. De playboy van de Duitse arbitrage werkt bij een online mediabedrijf. Tot 2027 moet hij elk jaar 8.400 euro boete betalen aan de Duitse bond. Geld dat hij eerder per nacht verbraste.

4

Paul aus Holland

We waren al gewaarschuwd niet naïef te zijn door te denken dat Nederland immuun is voor criminelen die het voetbal vervalsen. Na even graven is het al raak. We krijgen vertrouwelijke papieren in handen waaruit blijkt dat ook Nederlanders zijn betrokken bij de gokmaffia. Opvallend veel lijnen lopen richting Paul R. uit Noordwijk. Een verhaal over omkoping en bedrog van eigen bodem.

Het einde is dus hier. Op deze afgelegen parkeerplaats aan rivier de Elbe zal voorlopig niemand hem vinden. En als ze dat doen, zal het te laat zijn. Andreas Biermann heeft bij de gokmaffia een schuld van twintigduizend euro en wil niet meer verder leven. Hij graait in de tas met blikjes whisky-cola. De verdediger van FC Sankt Pauli trekt er een open en zet de kleine opening aan zijn lippen. Zijn gedachten gaan terug naar zijn laatste optreden van een paar dagen eerder. Tot vijf uur in de ochtend zat hij aan het bureau in de kamer van het spelershotel. Voor hem de laptop waarop hij het spelletje Voetbalmanager speelde. Slapen lukte niet. Het kon hem niet schelen ook. Hij zou die middag toch weer negentig minuten vanaf de bank moeten toekijken. Een misrekening. Totaal onverwacht had hij moeten invallen. Emotieloos beleefde hij de laatste zes minuten van zijn carrière. Na afloop danste en zong hij mee met zijn blije ploeggenoten, maar deed dat alleen om niet op te vallen. De uitzinnige menigte, de zee van piratenvlaggen, de klappen op zijn schouders, de muur van geluid. Het was alsof het zich allemaal afspeelde achter geluiddicht matglas. Eigenlijk voelde hij helemaal niets. Afgestompt. Die avond reed hij mechanisch weer naar het gokhuis om te pokeren.

Onverschillig zette hij het ene honderdje na het andere in. Hij verloor geld. Veel geld. De avonden daarna had hij zijn verlies willen goedmaken. Uiteindelijk was zijn complete spaarrekening verdampt. Hoe moest hij dat uitleggen? Geld dat was bestemd voor de aankoop van een stukje grond, waar hij voor zijn vrouw en twee kindjes een huis zou gaan bouwen. Biermann bonkt met zijn hoofd op het stuur en neemt nog een slok. De whisky brandt in zijn keel. Hij voelt in zijn jaszak. Daar zit de autosleutel van zijn vrouw veilig opgeborgen. Zodat ze hem niet achterna kan komen.

Hij tast met zijn rechterhand naar de bijrijdersstoel. De rubberen slang om de uitlaatgassen de auto binnen te leiden ligt klaar. Voor de laatste keer schakelt hij zijn gsm in. Ten einde raad tikt hij op zijn mobiel een afscheidsbrief: Ik ben ziek en leeg. Door de duivel bezeten.

Een duivel die door geen priester is uit te drijven. De gokmaffia laat nu eenmaal nooit meer los. Wie één keer niet nadenkt, kan de rest van zijn leven niet meer terug. Het verhaal van de wanhopige Biermann is een van de vele die zich de afgelopen twee jaar ontvouwden in de rechtbank van Bochum. Op slechts anderhalf uur rijden van Zeist onthulde de een na de ander hoe honderden wedstrijden in heel Europa werden gefikst door de onderwereld. Vele slachtoffers werden eerst geraffineerd de schulden ingewerkt en daarna ingezet voor de fakeduels. Waar het aanvankelijk leek te gaan om wedstrijden uit de lagere regionen in Duitsland, bleken al snel ook grote clubs en topscheidsrechters verstrikt in het complot. Uiteindelijk stokte de teller bij ruim driehonderd duels in dik tien landen. Nederland bleef buiten schot. Bleef…

Daar komt nu verandering in. Voor ons liggen vertrouwelijke papieren van de Duitse politie. Afkomstig van de afdeling Georganiseerde Criminaliteit in Bochum. Al bladerend door Operatie Flankengott vallen direct de rood-wit-blauwe vlaggetjes op. Nederland komt op bijna elke pagina terug. De Bundespolizei rapporteert over vijf verdachten uit Nederland. ‘Paul aus Holland’ is doorgedrongen tot de top. Vele pijltjes gaan zijn kant op in een schematische weergave van een wreed wedkartel. De top van het misdaadsyndicaat zit inmiddels langdurig achter de tralies. Gevreesd en gewelddadig. De Nederlander werkte met zeker drie kopstukken samen. Zijn betrokkenheid komt aan het licht in 2009. De Duitse detectives ontdekken hem bij toeval.

‘Ik doe het in mijn broek’

De bal gaat rollen in de bordelen. De Duitse politie is in 2009 totaal niet bezig met fikswedstrijden. Totdat ze tijdens het afluisteren stuiten op vreemde telefoongesprekken in het prostitutiemilieu. Mannen praten in een codetaal over voetbalwedstrijden. Zodanig dat er een mannetje vrij wordt gemaakt om eens te kijken wat daar aan de hand is. De prostitutietapes vormen de opmaat van een verbijsterend verhaal waarin zelfs onschuldige jeugdspelers in handen vallen van niemand ontziende onderwereldfiguren.

Overal ter wereld zijn er obscure goksites waar je kan gokken op alles wat beweegt. Dus ook jeugdwedstrijden. Pak hem beet NAC A1-NEC A1 staat gewoon op de rol. Ideale doelwitten voor gokbendes. Die hebben als doel om via het fiksen van wedstrijden woekerwinsten te boeken. Als je de uitslag vooraf al weet kan er veel geld worden verdiend. Zeker jeugdwedstrijden zijn interessant. De kans dat je wordt gepakt is te verwaarlozen. Geen camera’s langs de lijn. Weinig toeschouwers. En bovenal zijn de pubers een stuk makkelijker te beïnvloeden dan gelouterde profs. In de Duitse dossiers zit een heel register met getiranniseerde middelbare scholieren.

Zijn naam mag nog steeds niet naar buiten komen. Hij zal altijd bang blijven: ‘Ik doe het in mijn broek.’ Hij is pas zeventien jaar als die dreigende mannen bij hem thuis voor de deur staan. Het ventje van Arminia Bielefeld wordt nog steeds misselijk als hij eraan terugdenkt. Hoe hij voor 1.500 euro een jeugdwedstrijd heeft moeten verliezen. Een mooi bedrag voor iemand van zijn leeftijd. Op het veld gaat het helemaal mis. Terwijl zijn ploeggenoten juichend het veld verlaten, voelt hij al een dikke knoop in zijn buik. Hij wil verliezen, maar zijn ploeg wint. De avond daarna is het raak. Plotseling stopt er een SUV van het merk BMW in de keurig aangeharkte straat. Een gedrongen, kalende vent stapt uit. Priemende ogen, brutale tred. Aan de overkant kijkt de buurvrouw vanachter haar gordijnen mee. De gokmaffia op bezoek. Maanden leeft de scholier in angst. Het joch durft pas naar buiten te komen als de politie het netwerk oprolt en de man achter de tralies zit.

Zijn arrestatie is een gevolg van de frontale tegenaanval op de voetbalmaffia. Het is een gure novemberdag in 2009. Een helikopter cirkelt boven de stad. Groen-witte politiebussen remmen in alle vroegte voor Café King in Berlijn. Zwaarbewapende agenten springen met hun zware laarzen op straat voor de ingang van de Kroatische sportbar. De gezichten strak. ‘Ze kunnen bewapend zijn’, is gezegd bij de briefing. De bardeur wordt ingetrapt, tegelijkertijd vallen in andere plaatsen in Duitsland arrestatieteams binnen.

Vijftien man gaan in de boeien en de speciale eenheden nemen het eerste miljoen in beslag. Razende reporters zijn net op tijd om de spectaculaire beelden vast te leggen. Even later zien miljoenen voetbalfans op tv hoe Ante S. wordt afgevoerd. Wéér Ante S. Hoe kan dat? De Duitse voetbalbond staat compleet in zijn hemd. De Kroaat was in 2005 ook al voorpaginanieuws, toen bewezen werd hoe hij scheidsrechter Robert Hoyzer voor 67 duizend euro en een plasmatelevisie uitslagen liet regelen. De Duitse bondsdirecteur snapt er niks van dat Ante S. nu opnieuw de Duitse competities heeft gecorrumpeerd. Hij heeft het in zijn computersystemen nog gecontroleerd: ‘We zijn alert en hebben geen enkele aanwijzing.’

Na zijn tijd in de cel blijkt Don Ante toch nog steeds onderdeel van de voetbalmaffia. Hij is het kopstuk van een gewelddadige groep Kroaten en Turken die smeergeld betaalt aan spelers, trainers, officials en scheidsrechters. Lijntjes lopen naar meer dan tien Europese landen. En niet de minste landen: Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, België. De oogst na de eerste pluk: 323 verdachte duels die zich uitstrekken tot de Champions League. Bij de UEFA is er direct crisisoverleg. Zelfs de amateurs blijken betrokken. SC Verl bijvoorbeeld. De amateurclub uit het Ruhrgebied pendelt al jaren tussen de derde en vierde klasse. Het blijkt daar een gezellige boel rond de plaatselijke sportvelden.

‘Vergiftigen met Russische methodes’

De twee maffiosi zijn boos. Hadden ze een paar spelers van dat kleine Verl onder controle, boort de keeper ze ineens tonnen door de neus door ballen te pakken tegen alle afspraken in. Heel onsportief allemaal. Daar zijn Tuna en Marijo het wel over eens. De man is een dwarsligger. Wat te doen? Een pak rammel in de disco? Een geprepareerd drankje waarvan hij aan de diarree raakt? ‘Ik heb al gebeld. Naar een vriend. Hij kan de keeper toevallig tegenkomen in de disco.’ Marijo C. kijkt peinzend naar de grond. Het blijft een paar tellen stil. Dan schudt hij zijn hoofd. ‘Nee. Dat valt te veel op.’

Tuna A. vloekt. Wat denkt die doelman wel niet? Dit is topgokken, dan moet zo’n amateur wel zijn afspraken nakomen. Moet hij dan weer dreigen met de Chinezen? Zoals hij eerder deed tegenover een van zijn loopjongens: ‘Als het nog eens misgaat willen de Chinezen adressen. Dan ga ik er ook aan.’ Dat had indruk gemaakt.

De aanvoerder was snel om. Die accepteerde de groene flappen gretig. Hij rekruteert. Tijdens een trainingskamp neemt hij een teamgenoot apart. ‘Krijg jij ook zulke kleine premies? Laten we toch tegen onszelf wedden.’ Andere spelers van SC Verl gaan mee. Iedere vrijdag is het McDonald’s-dag in Dortmund. Daar delen de maffiosi enveloppen met vijfhonderd euro uit. ‘Voor relatiebeheer.’ De betrokken spelers delen het geheim.

In de Regionalliga verdienen de spelers niet veel. De boel belazeren blijkt lucratief. De gokbaronnen zetten veertig mille in op een verlies van SC Verl en krijgen negentig minuten later een ton terug. Twintig mille is voor de corrupte spelers. De barjuf haalt recordomzetten. Maar langzaam duiken de fiksers vaker en vaker op langs het veld. Als een opkomende mist, die langzaam maar zeker het leven kleiner maakt. Ze komen in het café. En hoe erg gaat het worden? Een knipoog bij de kassa, terwijl ze met de familie boodschappen doen bij de supermarkt. De aanvankelijke kermis blijkt een kermis in de hel.

Afhaken is geen optie als je gezond wil blijven. Daar komt ook de lokale verdediger achter. ‘Hij zei duidelijk dat het voor mij beter was als ik zou meedoen.’ Met Tuna A. valt niet te spotten. Bang voor een gewelddadige vergelding simuleert de opstandige verdediger dan maar een spierblessure. Tijdens een training wisselt hij van positie met een collega om een grotere kans te hebben hard te worden geraakt. Na een overtreding probeert hij de achterdochtige fysiotherapeut ervan te overtuigen dat hij veel pijn heeft. In werkelijkheid voelt hij zich kiplekker.

Tuna en Marijo zijn de klos bij de landelijke politie-invallen. Als wind door ruisend riet gaat het nieuws door de bijkeukens en achterkamers van Verl. De maffia is opgepakt. De nachtmerrie lijkt ten einde. Ook de aanvoerder loopt tegen de lamp. Door een onderschepte sms: Je kan het geld bij mij afhalen. De captain verdwijnt. Iedereen is ongerust. Hij blijkt ondergedoken en zwijgt. ‘Uit angst voor represailles.’ Laf? Zeg maar verstandig. Zeker nadat de officier van justitie droogjes heeft voorgelezen waartoe de heren in staat zijn. Zo zijn zelfs hotelkoks en artsen ingeschakeld om spelers ‘met Russische methoden te vergiftigen’. In Nürnberg wordt iemand na drie dagen bevrijd uit een kelder. De man blijkt eigenaar van een wedkantoor en had de bende gesommeerd de openstaande rekening van een ton te betalen. Beledigd hadden de schurken hem opgesloten in een donker hol.

Met deze figuren werkt een kale man uit Noordwijk aan Zee samen. Iemand die precies weet hoe je met een paar simpele tikken op de toetsen tonnen van A naar B kan versturen. ‘Paul aus Holland’ speelt volgens de politie een cruciale rol in het verzilveren van de fikswedstrijden. Het geld en de sabotage zijn geregeld. Nu nog iemand die de gunstigste rendementen kan regelen. Waar zet je het criminele geld in? Met de vele honderden websites en verschillende noteringen is dat een vak op zich. Daar krijg je vanzelf een kaal hoofd van. Net als beleggers op de beurs maken de wedcriminelen gebruik van brokers, makelaars die in ruil voor gunstige beleggingen commissies opstrijken. Die weten waar de hoogste limieten gelden. Volgens dossier Flankengott moeten we de Noordwijker zien als de broker van de gokmaffia. Enorme bedragen lopen via de Zuid-Hollandse badplaats naar de bende die het internationale voetbal criminaliseert.

De Nederlander komt in het vizier als de eigenaar van een illegaal casino tegenover de politie leegloopt. De agenten vallen bijna van hun stoel als ze horen dat de bende soms wel vier ton op een enkele wedstrijd wedt. Meerdere geldstromen lopen via het rekenwonder uit Noordwijk. En dat niet alleen. De eerste verhalen duiken op over het actief omkopen van voetballers door de Nederlander. De politiedossiers vermelden dat hij aan Tuna A. informatie verstrekt over gesaboteerde wedstrijden…

‘Weet je dat hij een pistool heeft?’

In Nederland heeft de UEFA een paar keer om een onderzoek gevraagd naar duels uit de Jupiler League. Na het bekijken van de tapes concludeerde de KNVB dat er niks aan de hand was. In Duitsland was de tweede liga een farce. Je zal maar fan zijn van VfL Osnabrück. Misschien loop je wel balend na weer een nederlaag door de oude stad. Langs een rode Ferrari, half op de stoep geparkeerd. Daarachter een glimmende Jaguar. Aan de gevel van het vervallen pand een lichtbak. Emperyal is weer open. En is dat geen bekende? Ja. De speler klopt een paar keer op de witte deuren. Daarachter gaat een casino schuil. Bij insiders beter bekend als het regionale walhalla van de illegale pokertoernooien. In een afgesloten, rokerige ruimte schuiven regelmatig voetballers van VfL Osnabrück aan. Honderdduizenden euro’s gaan over de pokertafels.

Emperyal is een val. Waar voetballers in hun trendy kleding met hun blinkende telefoons als muizen afkomen op de goktafels. De Turk Nürretin G. bezit zes officiële wedkantoren, maar hier worden de echte zaken gedaan. Wat de voetballers niet weten, is dat aangrenzend aan de pokerruimte een geheime kamer is ingericht. Een soort regieruimte. Daar zit een man achter een tv. Hij bekijkt de verborgen camerabeelden en kan zo precies zien welke kaarten de spelers in hun handen hebben. Via een microfoontje geeft hij de orders door aan de pokertafel, waar handlangers met oortelefoontjes de opdrachten uitvoeren. Zo wint het huis altijd.

Gelukkig voor de spelers kan de ruimhartige en dan nog amicale casinobaas wel wat voor ze regelen. Ze hoeven niet meteen te betalen. ‘Natuurlijk niet, we kennen elkaar toch.’ Hand op de schouder, blik van verstandhouding, knipoog. De schulden kunnen worden opgeschreven. De spelers komen terug, hopend op die ene klapper aan de tafels. Zo komen ze langzaam maar zeker in de greep van Nürretin. Bij twintigduizend in het krijt klapt de val dicht. Dan moet er geld op tafel komen. Geld dat de spelers niet hebben. De gokbaas heeft dan wel een oplossing: ‘Een aantrekkelijk aanbod.’ Een eigen doelpunt. Een handsbal. Een rode kaart. Het kan allemaal. ‘Makkelijk toch?’

De fiksers hangen rond in het illegale gokhuis. Spiedend naar welke spelers zware verliezen lijden. Mannen die niet meteen toehappen, laten ze nog wat verder zakken in het gokmoeras. En passant krijgen ze zogenaamd vriendelijke tips van een casinomedewerker om de druk alvast wat op te voeren. ‘Weet je dat hij een pistool heeft?’ De Nederlander Dave de Jong mag blij zijn dat hij op tijd is vertrokken uit Osnabrück. De zoon van oud-international Theo de Jong speelde tot 2007 bij de club samen met Marcel Schuon. Die gaat eens kijken bij Emperyal en begint met inzetten van vijftig euro. Een paar weken later hoort hij zichzelf ‘achthonderd’ zeggen. De klank bevalt hem wel, het gevoel niet. ‘Mijn schulden groeiden steeds verder.’ De verdediger heeft al een paar keer geld geleend bij de bank als hem wordt gezegd: ‘De wedstrijd verlies je met 0-3. Je gelooft toch niet dat wij ons geld niet terugkrijgen?’ De voetballer weet wat hem te doen staat. ‘Het klonk zeer aanlokkelijk om zo snel geld te verdienen.’

Niemand heeft wat door. Zelfs niet als een handvol spelers bewust zorgt voor een nederlaag. De gokkers lachen om de verslagen van de wedstrijden. De schreeuwende fans, de serieuze trainers, de interviews achteraf. De analisten in de praatprogramma’s. Wat een idioten. Zoals de ophef op 17 april 2009 bij het debuut van Jos Luhukay met FC Augsburg tegen Osnabrück. Hij glimt na een klinkende 3-0 overwinning. Zelfs zijn snor lijkt omhoog te staan. ‘Door de pressing konden de verdedigers van Osnabrück niet rustig opbouwen.’ De analisten laten met beelden zien hoe de brigade van Luhukay de verdediging van de tegenstander openrijt. De hand van de trainer is al zichtbaar. ‘We hebben in een hoog tempo gespeeld.’ Ook Voetbal International bericht over zijn succesvolle debuut. Een tijdje later maakt de Duitse bond bekend dat het duel was gefikst.

De politie traceert honderden contacten tussen minimaal vijf spelers van Osnabrück en Nürretin G. Iemand die volgens de politie ook weer gebruik maakt van onze landgenoot Paul R. Via hem plaatst Nürretin G. weddenschappen op gemanipuleerde wedstrijden, zo vermeldt het Duitse politiedossier. Nürretin verdwijnt tegelijk met de rest van de top of the gang achter de tralies en breekt. Zijn uitlatingen leiden ook tot tientallen aanhoudingen in Turkije. De dertiger loopt behoorlijk leeg in de gevangenis van Essen, zo laat de recherche weten. ‘Zonder zijn verklaringen was het hele proces in deze vorm niet mogelijk geweest.’

‘De Turk zingt’

De paniek is groot. Het nieuws dat de opgepakte casinobaas betrokkenen aan het verlinken is zorgt voor veel onrust in de onderwereld. Dat blijkt wel als het gevangenispersoneel een brief voor een van de Kroaten onderschept. De tekst is kort: ‘De Turk is aan het zingen.’ En hoe. Nu de zakenpartner van Paul R. praat, wordt de organisatie steeds duidelijker. Voor het eerst is de politie in staat het kartel te schetsen. En wie zien we bijna boven in de piramide? Paul R. Hij staat afgebeeld als broker R. achter een laptop. De schakel tussen Aziatische wedgiganten en de leiding van de gokbende. De Zuid-Hollander, die al eens in de Duitse gevangenis zat voor het smokkelen van honderden kilo’s cannabis, heeft afgaande op het bendeschema van de Duitse politie een nieuwe markt gevonden.

De vijftiger staat binnen de gokwereld bekend als Rooie Paul. De voormalige groothandelaar in beveiligingsapparatuur is een frequente gast in de casino’s van Monaco. Naar eigen zeggen is hij een van de weinigen die de loop van het rouletteballetje kan voorspellen. Het onderzoeksteam Georganiseerde Criminaliteit heeft pijltjes getekend van Rooie Paul naar het commandocentrum dat de bende stuurt. Zij geven leiding aan de laag eronder. Die bestaat uit mannen die het meeste uitvoerende werk doen. Die leggen de contacten met spelers, houden de boel in de gaten, pikken het geld op en instrueren de runners. Paul R. lijkt meer dan broker alleen. De politie schrijft tevens dat hij informatie over omgekochte wedstrijden verstrekt aan de Duitse Turk Tuna. Inderdaad, die van SC Verl. Het is een lucratieve business. Alleen al op de Duitse gokmarkt wordt vier miljard euro omgezet. De industrie is groter dan de Bundesliga. Laat staan wat er op de Aziatische markt omgaat. In Manilla kan je ongelimiteerd bedragen inzetten op alles. Van het vrouwenvoetbal in Nederland tot oefenduels in Turkije.

Het is belangrijk voor de gokmaffia om meerdere scheidsrechters en clubs tegelijk in haar macht te hebben. Financieel aantrekkelijk is inzetten op clusters van wedstrijden. Gokkers kunnen inzetten op een rijtje zelfgekozen wedstrijden. Heb je bijvoorbeeld drie van de vier uitslagen goed, dan kan de inzet in veelvoud terugkomen. Fiksers die meerdere clubs onder controle hebben, kunnen hun winsten zo verder verhogen. De Duitse politie geeft in de dossiers een voorbeeld van zo’n kwartet wedstrijden waar de inleg maal tien terugkomt. In dat rijtje zien we dat de maffia kiest voor onder meer een wedstrijd van Dinamo Zagreb, dat eind 2011 met 1-7 verloor van Olympique Lyon en zo verantwoordelijk was voor de uitschakeling van Ajax in de Champions League.

‘We wilden niet de bak in’

Marijo C. is Kroaat. In 2011 zien we hem voor de rechter staan. Gel in de haren. Een zwart pak. Daaronder een jongensachtig gezicht. ‘Ik heb spelers omgekocht, niet weinig. Voor mij was er maar één motief. Het motief heet geld.’ Osnabrück was een makkie: ‘Deze mensen hoefden we niet over te halen. Ze wisten precies waarom het ging.’ Samen met Tuna betaalde hij vele tonnen smeergeld. De gesprekken over hun plannetjes verliepen via Skype. ‘Zodat we niet konden worden afgeluisterd. We wilden niet de bak in.’ Hij baalt ervan dat zijn geheime girorekening met daarop 3,6 miljoen euro is ontdekt.

Terwijl miljoenen fans op de tribunes en voor de tv genieten van de Bundesliga vertelt de Kroaat in de twaalfde strafkamer van Bochum voor een handjevol belangstellenden hoe het Duitse voetbal werd gecorrumpeerd. Jeugd, amateurs, profs; waar houdt het op? Wat dacht u van een WK-kwalificatiepoule met Die Mannschaft? Trots vertelt de Kroaat hoe in 2009 Liechtenstein-Finland is vervalst. ‘Die interland hebben we met scheidsrechter Novo Panic gemanipuleerd.’ De nu levenslang geschorste arbiter uit Bosnië-Herzegovina gaf voor vijftigduizend euro een strafschop aan Finland. Die werd benut door ene Jari Litmanen. Het werpt een vreemd licht op de juichende Niklas Moisander (AZ), Joonas Kolkka (ex-Willem II), Petri Pasanen (ex-Ajax) en Sami Hyypiä (ex-Willem II). Waarschijnlijk lezen sommigen van hen pas nu dat ze in een gefikste wedstrijd hebben gespeeld.

Het is de kracht van fiksen. Niemand die het ziet. Moeilijk blijkt het niet. Een gat in de markt voor de maffia. Ze zijn in staat gewoon complete clubs over te nemen. In België bijvoorbeeld. Het Duitse kartel schakelde een bevriende investeerder in die UR Namur beloofde een dreigend faillissement af te wenden. In ruil daarvoor hoefden er alleen wat spelers richting Wallonië. Besmette spelers die via vals spel voor enorme gokwinsten zorgden. Lang konden de omkopers ongestoord hun gang aan. Ze werden niet gespot door het Europese waarschuwingssystemen voor hoge wednoteringen. Ze vlogen onder elke radar door via inzetten in Delhi, Peking en Bangkok. Allemaal met de hulp van Rooie Paul aus Holland. Hij zette niet alleen geld in voor Marijo. Ook de tweede baas van het kartel liet zijn winsten via Nederland lopen.

‘Je wint wat, je verliest wat’

Ante S. is goed in zijn vak. De Navigator werkt vanuit de kroeg van zijn broer. Hun overmoed hangt boven de naam van Café King: WEDDEN dat u terugkomt? Een knipoog naar de eerste arrestatie van de beruchte fikser, in 2005. Snel na zijn vrijlating pakt hij de zaken weer op. Tijdens het WK 2006 in Duitsland is het druk. De Kroaten presteren prima. Fikser Marijo is er dan ook kind aan huis. Met Ante fluistert hij in een hoekje over zijn plannen. Zo ontstaat een model waarin alle contacten worden gecombineerd. Door justitie betiteld als ‘de Champions League van de wedmanipulatie’.

Met Don Ante als sterspeler. In dossier 35 Js 40/09 zitten de 172 verdachte wedstrijden via de Kroaat. Tot in Canada aan toe. De geldstromen lopen weer via Nederland. Via codetaal. Een ster betekent een onzekere fiks. Bij vijf sterren staat de uitslag wel vast. Dan zijn er vele betrokkenen, zoals bij Osnabrück: ‘De keeper, drie verdedigers en een middenvelder.’ Zijn inzet voor een vijfsterrenwedstrijd loopt op tot circa drie ton.

Het loopt niet altijd goed af. Niet alleen Die Mannschaft is in het vizier. Ook Jong Duitsland speelt zonder het te weten een gefikste wedstrijd. Ante S. heeft het allemaal geregeld en wordt bijkans gek als een medewerker van een gokkantoor de zeventig mille weigert die hij wil inzetten een paar minuten voor de aftrap van Jong Duitsland tegen Jong San Marino. Hij is voorafgaand aan de jeugdinterland speciaal naar Oekraïne gevlogen om een tussenpersoon een koffer met cash te overhandigen. Die moet weer naar de scheidsrechter. De enige opdracht is dat de Duitse jeugd met ten minste zeven goals verschil moet winnen. Het wordt 11-0. Normaal zou hij nu 190 duizend euro incasseren. Het geld gaat aan zijn neus voorbij. De medewerkers van het wedkantoor krijgen de hele nacht dreigende sms’jes vol schuttingtaal.

De Kroaat is beter te spreken over het succes van Liechtenstein-Finland. Via contacten bij de UEFA was de gewenste arbiter op de interland gezet. Op de avond dat Oranje de WK-kwalificatiereeks voor Zuid-Afrika afsluit met een zege in Schotland, heeft een arbiter in Liechtenstein ook reden tot juichen. Hij slaagt erin de gevraagde twee goals na rust te leveren. De Navigator is tevreden. ‘Hij heeft een penalty gegeven die er geen was. Men heeft kunnen zien dat hij heeft bijgedragen aan een succesvolle weddenschap.’ Een hele opluchting voor de arbiter. Eerder was een vijfsterrenduel tussen Jong Zwitserland en Jong Georgië in de soep gelopen. Daar had Ante minder geluk mee. ‘Toen heb ik 300 duizend euro verloren.’ Hij sluit dagelijks twintig tot dertig weddenschappen af. ‘Een of twee keer per week zat er een gemanipuleerde wedstrijd tussen.’ Hij haalt een omzet van wel een miljoen euro per maand. ‘Je wint wat, je verliest wat.’

Tal van competities blijken onder invloed te staan van de Kroaat en zijn kompanen. Als trainer heb je geen idee meer waar je in belandt. Niet alleen Luhukay. René van Eck was koud weg bij het Zwitserse FC Thun toen Bochum de club vanwege verdachte wedstrijden op de zwarte lijst zette. Eenmaal begonnen bij zijn nieuwe club Carl Zeiss Jena dook ook daar alweer de politie op. Het tweede team zou door het opzettelijk verliezen van een wedstrijd de gokmaffia dertig mille rijker hebben gemaakt. Klein bier. Uit de papieren blijkt het wedkartel een netto winst te hebben gemaakt van 8,1 miljoen euro. De corrupte spelers en scheidsrechters kregen om precies te zijn 1.756.400 euro cash in hun handen geduwd.

Hoewel anno 2012 de dossiers in Bochum nog niet zijn opgeborgen, is het alsof ‘Paul aus Holland’ ermee wegkomt. De mannen met wie hij contact had zitten voor lange tijd vast. Vier van de vijf kopstukken worden in verband gebracht met Nederland. De sporen van de bendeleden Ante S. en Marijo C. (beiden 5,5 jaar) lopen naar Nederland, terwijl ook Nürretin G. (3 jaar) en Tuna A. (3 jaar en 8 maanden) gokten via Paul R. De Duitse politie deelde gedurende het onderzoek informatie met buitenlandse collega’s. Dat is hoe de boel in Turkije aan het rollen kwam. De vraag is dus waarom de beroepsgokker uit Noordwijk zich niet hoeft te verantwoorden. Heeft de Nederlandse politie iets gedaan? Waar hangt hij nu uit? Is hij nog actief als broker in de gokmarkt? En wat was de rol van de overige vier verdachten uit Nederland? De Nederlandse politie blijft doodstil. De Duitse politie is in zijn eindconclusie klip en klaar. ‘Sportmensen werken mee aan het formeren van criminele organisaties. Zoals de maffia in Italië.’

En Biermann? Hij werd toch gevonden en met loeiende sirenes naar de intensive care gebracht. Hij is ontwaakt uit zijn coma. Met voetbal wil hij niets meer te maken hebben.

5

Enveloppen in Huis ter Duin

Meerdere rapporten waarschuwen dat nergens de onderwereld en bovenwereld zo makkelijk mengen als in het voetbal. Maar toch staan we raar te kijken als we lezen dat Marco van Basten en een omkoper tegelijk in Grand Hotel Huis ter Duin logeren. Terwijl Oranje zich aan zee voorbereidt op het EK 2008 schuift een man uit Noordwijk in de lobby met enveloppen. Gevuld met contant geld waarmee hij voetbaluitslagen bestelt. Nieuwe bewijzen dat de fiksers ook actief zijn in Nederland.

Dit kan niet waar zijn.

Het staat er echt.

Paul R., Huis ter Duin, 20 mei 2008.

Paul R. Inderdaad de man die volgens de Duitse justitie een belangrijke rol speelt in een van de grootste voetbalschandalen in Europa. De openbare aanklager in Bochum zegt de informatie naar de Nederlandse politie te hebben doorgespeeld. Toch bleef het doodstil. Dus vervolgen we onze speurtocht. Tot onze eigen verbazing komen we uit in Huis ter Duin. Terwijl Oranje zich in Noordwijk voorbereidt op Euro 2008, krijgt daar een speler enveloppen met geld om wedstrijden te fiksen. Langzaam maar zeker komen er steeds meer lijntjes bloot te liggen. Het grootste gokschandaal van Europa telt steeds meer verbindingen naar Nederland. Amsterdam, Scheveningen, Noordwijk. Voorlopig hoeven we ons geen moment te vervelen. Het eerste spoor vinden we op 8 december 2010. De Duitse politie arresteert dan een speler die uitgebreid zal verklaren over de link naar de Lage Landen.

Zijn naam is René Schnitzler. De spits van Sankt Pauli slaapt na een lange nacht pokeren diep. Door het laagje sneeuw dat er ligt, hoort hij de geluiden van de zware kisten buiten niet. Felle zaklampen schijnen naar binnen. Hij is gedesoriënteerd. Geschreeuw, een knellende pijn bij zijn polsen. ‘Polizei!’ Voordat hij het weet ligt hij op zijn buik, uit zijn ooghoeken ziet hij zijn laptop en gsm verdwijnen in plastic zakken. De koude nacht ontnuchtert hem. ‘Pas op je hoofd.’ Een agent duwt hem op de geplastificeerde achterbank van de groen-witte wagen. Schnitzler is claustrofobisch en stikt al bijna bij het idee de cel in te moeten. Hij hoort zichzelf piepen: ‘Ik vertel alles. Want de gevangenis, dat overleef ik niet.’ De agenten knikken tevreden. Het adagium nobody talks, everybody walks kent de voetballer blijkbaar niet.

Het verhoor is een eitje. De rechercheurs gaan er eens goed voor zitten. ‘Borussia Mönchengladbach kennen jullie wel. Daar behoorde ik tot de top van de voetbalschool.’ Schnitzler neemt zijn interviewers mee terug in de tijd. Het begon als jeugdspeler met wat wisselgeld in een gokautomaat bij een snackbar. Daarna ging het snel. Het voetbalmilieu blijkt vergeven van spelers die zich bewegen in het gokmilieu. Als vanzelf vindt hij zijn weg. ‘Het casino’, zucht hij. Groene roulettetafels. Dikke tapijten, dure kroonluchters. De gedempte sfeer bevalt hem. Blackjack. Poker. Vrouwen in avondjurken met diepe decolletés, door de zonnebank gebruinde borsten. De wereld van Peter Stuyvesant, het is zijn wereld. En die van veel andere voetballers uit de Bundesliga. Bezwangerd door de ambiance verspeelt hij op de eerste avond al het geld dat hij heeft verdiend met voetballen. En dan is er geen weg meer terug. De voetballer schittert vanaf dat moment in de regionale gokpaleizen. De onrust krijgt epidemische vormen.

Venlo

Schulden drijven hem naar andere casino’s, zoals in Venlo. Daar ontmoet hij ene Poki. De student verdient grote bedragen met een pokerwebsite en leert hem de kneepjes van het vak. Schnitzler mag wel even online oefenen met zijn account. Niet zo slim van de Limburger, de volgende ochtend heeft de Duitser koortsachtige ogen en slecht nieuws. Het complete account met duizend dollar is verdampt. Tussendoor blijft hij trainen. Met de nadruk op tussendoor. Af en toe vangt Schnitzler een glimp op van de trainingen van het eerste elftal met Arie van Lent, Quido Lanzaat en Berthil ter Avest. Langs de lijn Dick Advocaat en Pim Verbeek. Zij zien ook de rapporten over het grote talent. Waar anderen extra trainen, zit hij alweer op de snelweg. Elke avond is het wel ergens bal. En overal komt hij spelers tegen. Dan is hij wél een van de grote jongens. Hij geniet op gedenkwaardige pokeravonden in de villa van de voormalige publiekslieveling Karlheinz Pflipsen.

Ook als Bayer Leverkusen het talent overneemt, verandert er niets. De meeste aandacht van de fans gaat naar de van Feyenoord overgekomen Danko Lazovic. Online praten de supporters en de pers over de selectie en de kansen van dat seizoen. Op het wereldwijde web spelen de voetballers poker. Voor de microfoons en camera’s acteren de spelers professionaliteit: We moeten alles geven en van wedstrijd naar wedstrijd leven. Maar zodra ze samen zijn, blijkt de toto het gesprek van de dag in de kleedkamer. Schnitzler voelt zich direct thuis. Hij doet mee als voor een oefenwedstrijd tegen Legia Warschau een speler met de pet van Dimitar Berbatov rondgaat: ‘Kom op jongens, de inzet is vijfhonderd euro.’ De pot is voor degene wiens koffer als eerste van de band rolt. Partijtje tafeltennis? Hop, daar gaat weer 180 euro. En passant bestelt Schnitzler nog een BMW-cabrio. Als je een van de mannen bent, kun je niet in een kleinere auto aankomen.

Mönchengladbach

Binnen een jaar is hij weer terug bij Borussia Mönchengladbach. Hij stelt zich voor aan mannen als Wesley Sonck (ex-Ajax) en Niels Oude Kamphuis (ex-FC Twente). Ook hier gaat het vooral over poker en auto’s. Als Sonck na een training droogjes zegt dat hij even een nieuw Breitling-horloge gaat kopen, beseft ook Schnitzler wel dat hij het met vijfduizend euro bruto per maand niet redt. Hij moet meer risico’s nemen. Een vriend biedt uitkomst. Hij tipt hem over een illegaal casino, op een kwartiertje van Venlo. Daar kan hij echt klappen maken. De eigenaar van het gokhuis ziet het tevreden aan. Hij heeft de voetballer herkend. Het is die jongen die debuteerde voor Gladbach onder de Nederlandse trainer Jos Luhukay. Aan hem ga ik nog veel plezier beleven, denkt Uli H. bij zichzelf. Uli H. kent de wetten van gokverslaafde voetballers. Regel 1 is geduld en de schulden op laten lopen. Dat gaat prima.

Hamburg

Alleen vertrekt de 22-jarige. Op jacht naar meer geld. Hij staat vijftigduizend rood bij de bank. Een doorbraak op het hoogste niveau zit er nu niet in, dan maar een goed contract in de Tweede Bundesliga. Het bruine shirt van FC Sankt Pauli bevalt hem. De club van de Reeperbahn, met een gammel stadionnetje ingeklemd tussen gokhalletjes, raamprostitutie en kraakpanden. Hanenkammen en hoeren op de staantribunes. Op zijn eerste avond bij een van de vele fanclubs wijst zijn ploeggenoot naar een wulpse dame. Ja, die had hij zelf ook al wel gezien. Lekker ding. ‘Nemen we haar mee?’ Schnitzler knikt en ziet tot zijn verbazing dat een paar woorden genoeg zijn om de dame richting uitgang te zien gaan. Een half uur later zit hij in een penthouse. De vrouw kleedt zich uit en draait dan een joint. Voor hij weet wat er gebeurt, trekt ze zijn ploeggenoot de slaapkamer in. ‘In de koelkast staat bier’, zegt ze tegen de verbouwereerde Schnitzler.

Een paar dagen later ligt de arme Schnitzler met zijn scrotum vol slagroom op een podium. Aan de kant klapt de coach zijn handen stuk. Hij is nieuw en dus wacht hem de vaste ontgroening bij Susis Show Bar. Stripteasetent annex sponsor van de club. Vaste pleisterplaats van de spelers op stapavondjes. Hoogtepunt zijn de ontgroeningen waar naakte meisjes de nieuwelingen het podium optrekken en van hun kleren ontdoen. Zoals vanavond. Daar hebben we Willem Hupkes (ex-De Graafschap) en Rocky Siberie (ex-FC Dordrecht) nooit over gehoord in hun interviews over hun tijd in Hamburg. Schnitzler geniet. Vrouwen. Plezier. De goede voornemens lijken belachelijk. Wat zou het allemaal? Overal kun je hier gokken. Het serieuze voetbalgedoe is vooral goed om het te kunnen bekostigen.

Bij de bank wordt hij met zijn nieuwe loonstrookje meteen doorgestuurd naar de vipbalie. Een dame met een wel erg mooie glimlach overhandigt de jongeman twee gouden creditcards. Hij is helemaal het mannetje als hij vanuit zijn nieuwe appartement de lift pakt naar het zwembad op het dak. In de parkeergarage spot hij direct een Maserati van Romeo Castelen. De Nederlander van Hamburger SV woont precies vijftien stappen bij hem vandaan. Schnitzler probeert in zijn eerste weken de gokhallen te mijden, maar de wedstrijdjes met op afstand bestuurbare autootjes in de parkeergarage gaan snel vervelen. Daarbij heeft hij geld nodig. Op een dag zal hij ook zijn creditcardrekeningen moeten betalen.

Zoals zalmen de rivier opzwemmen, zoekt Schnitzler de casino’s. Een ploeggenoot weet wel wat: ‘Achter het station.’ Schnitzler verbaast zich eerst over het wedkantoortje vol Balkanboys. Als een leider in een verkeerstoren van een vliegveld opereert hij achter zes beeldschermen. Hij ontdekt de wereld van het live wedden op wedstrijden. Veel leuker dan de toto. Wie krijgt de volgende corner? Wie de volgende gele kaart? Er zijn dagen dat hij er vijftienduizend euro doorheen jaagt, voordat hij zijn bolide weer naast de Maserati van Castelen parkeert.

Thuis gokt hij dan online verder. Belt inzetten door. Castelen ziet de ene na de andere pizzabezorger met een helm onder de arm door de gang lopen. Schnitzler wordt steeds dikker en zakt steeds dieper weg richting onderwereld. Op illegale gokzolders pokert hij met exploitanten van hoerenpanden aan de Reeperbahn. Hele nachten haalt hij door, rijdt naar de training, en daarna linea recta weer terug naar dezelfde mannen die levend op Red Bull en sigaretten in trance naar hun kaarten kijken. Het is eigenlijk een wonder dat hij tot 21 wedstrijden en zes doelpunten komt. De fans zijn gek op hem. Superman Schnitzel noemen ze hem. De aanvaller toont na zijn treffers zijn Superman-shirt dat hij onder het tricot van Sankt Pauli draagt.

De creditcards hebben geen oneindige limieten. Binnen een paar maanden heeft hij ook in Hamburg problemen: ‘Ik wil mijn geld, jongen.’ Een man van wie hij geld heeft geleend, neemt zijn hand in een bankschroefhanddruk en leidt deze naar zijn borstzak. Schnitzler voelt iets hards en kouds. Het is een pistool. Er zingen overal verhalen over hem rond. Hij wordt geweigerd bij clubs, zelfs als hij met een andere pas binnen probeert te komen. Hij rijdt in één ruk naar dat halletje bij Venlo. Uli H. had hem al wel verwacht. Ze drinken wat, Uli toont begrip. Natuurlijk mag hij spelen. En die schulden? Hij slaat zijn hand om de schouder van Schnitzler. Hij weet wel een oplossing. In Nederland zit een man die wel raad weet met voetballers in de schulden. En dan valt voor het eerst de naam Huis ter Duin. Het duo gaat samen op pad.

Noordwijk I

13 mei 2008. ‘Paul wil totale zekerheid.’ Uli nipt eens aan zijn koffie, terwijl de nieuwsgierige Schnitzler de witte Mercedes over de A2 navigeert. Uli is in opperbeste stemming: ‘Paul is niet bepaald een topmodel’, knipoogt hij, als de wapperende vlaggen boven de boulevard verschijnen. Schnitzler rijdt onder de slagboom door en parkeert op het dek van het statige Huis ter Duin. Uitvalsbasis van een van de beste voetbalteams ter wereld. Het Nederlands elftal. Uli heeft onderweg een beetje uitgelegd hoe de zaken werken. Samen lopen ze de lobby in. De speler monstert de Nederlander. Die ziet er niet gevaarlijk uit, geen Al Pacino. Eerder een boekhouder op zijn eerste date in tien jaar. Bleek gezicht. Lange neus. Grote voeten. Paul R. draagt een donker pak en dure leren schoenen. Hij steekt een hand uit en verwelkomt het duo in vloeiend Duits. Heeft hij toch nog iets aan zijn jaren in de Duitse gevangenissen, waar hij tot 2005 vastzat voor het smokkelen van marihuana. Toen hij eindelijk vrij was, had Uli hem geld geleend. Ook ene Danny stelt zich voor. Volgens de Duitse politiedossiers een blonde Amsterdammer. Het begint steeds vreemder te worden. Nu is er dus al een tweede Nederlander die we tegenkomen in het milieu van de voetbalmaffia.

‘Speel je wel mee tegen Mainz?’ Paul R. voert het woord alsof het een sollicitatiegesprek betreft. Hij wil dat Sankt Pauli het duel tegen Mainz verliest, het liefst met grote cijfers. De speler knikt, tegen beter weten in. Hij zal de komende week helemaal niet meedoen. Het wordt hem snel duidelijk dat het de Nederlander niet om een paar duizend euro gaat. Terwijl de andere drie wat kletsen, peinst Schnitzler. Het is de laatste wedstrijd van het seizoen en voor Sankt Pauli staat er niets op het spel. In Mainz staat de hele stad op zijn kop, die club kan nog promoveren. De kans is sowieso groot dat ze gaan verliezen. Waar hebben ze hem dan voor nodig?

Wanneer de verwarde Schnitzler alweer in zijn Mercedes zit, praten Paul en de casinobaas nog even verder. Hij ziet Danny het hotel verlaten. Daar komt ook Uli al aan. Pak gekreukt, gejaagde pas. Hij duikt in de auto en wijst gehaast door de voorruit: ‘Rijden met die kar.’ In zijn achteruitkijkspiegel ziet hij dat een andere auto volgt. Het zint hem niets. Uli stelt hem gerust en wijst naar een tankstation: ‘Stop daar maar even.’

Dan gaat het snel, een andere auto stopt en een paar minuten later raast hij alweer tussen de bollenvelden door. Schnitzler kan zijn ogen amper op de weg houden als hij Uli de knisperende stapel biljetten van vijfhonderd euro ziet tellen. Grijnzend ramt hij op het stuur: ‘Dat is toch niet echt waar?!’ Uli grijnst en telt hardop: ‘58, 59, 60…’

Nieuwsgierig zet hij het weekeinde erna zijn enorme flatscreen aan. Zijn ploeggenoten spelen alsof ze voor de wedstrijd samen aan de waterpijp hebben gezeten. Zouden er meer ploeggenoten bij betrokken zijn? Hij weet het niet. Languit op de bank ziet hij Sankt Pauli heel opzichtig verliezen, met 5-1.

De rechercheur steekt zijn hand op. Ho, ho. Schnitzler kan even pauzeren. Het dossier met de opdruk Marijo C. komt erbij. De Kroaat is inmiddels ontmaskerd als de gangleider en heeft ook iets met deze wedstrijd te maken. Verrek, zie je wel, dankzij die 5-1 is het ook voor hem kassa. Marijo verklaart net als Schnitzler uitgebreid. Over zijn komst naar Nederland. Over zijn bezoek aan Paul R. Over de deal die ze hier maken. Blijkbaar is het in Nederland een zoete inval van gokmaffiosi. Schiphol, Scheveningen, Noordwijk. Ze bewegen zich vrij als vogels. Marijo hoort bij de eerste ontmoeting dat Paul spelers 150 duizend euro smeergeld per keer betaalt. Marijo wil namen. Paul houdt zijn mond. Maar ze vinden elkaar als ze wedstrijden noemen waar de ander maar eens geld op moet zetten. Het is de lakmoesproef voor een verdere samenwerking. Beide mannen gokken op het Alemannia Aachen van Erik Meijer, outsider met een dikke quotering. Alemannia wint van Sankt Pauli. Marijo belt de Noordwijker om hem te feliciteren en te zeggen dat hij de volgende week opnieuw op een nederlaag van Sankt Pauli zal wedden. Dat is de beruchte 5-1 nederlaag tegen Mainz. Samen winnen ze honderdduizend euro. De ton van Mainz smaakt naar meer.

Uli heeft even later dan ook goed nieuws voor Schnitzler: ‘Een bonus van tienduizend euro.’ Schnitzler glimlacht. Die Paul aus Holland heeft blijkbaar niet eens naar de opstellingen gekeken. Dit gaat gemakkelijk. Schnitzler kan het geld te goed gebruiken. Tegen beter weten in gaat hij verder. Zeker gaat hij weer mee naar Huis ter Duin. ‘Ja, 20 mei kan ik wel.’

Noordwijk II

20 mei 2008. Twee mannen staan druk in discussie op de kade. Dikke kans dat een van de Oranje-internationals het tafereel ziet vanuit de hotelkamers van Huis ter Duin. Die dag verzamelen de spelers van Marco van Basten zich voor het EK in Oostenrijk en Zwitserland. Uli is grimmig: ‘Jij kunt het geld toch ook gebruiken? We kunnen nu niet zomaar ophouden.’ De voetballer voelt zich ongemakkelijk. Stribbelt tegen. ‘Dit gaat te ver’. Zijn hele leven heeft in het teken gestaan van voetbal en winnen. En nu dit. De casinobaas schuift nog wat dichterbij. ‘Met deze mensen valt niet te spotten.’ Schnitzler kijkt op. Eerder was Paul nog een sukkel en een luchtfietser. ‘Maar er zitten ook mensen achter hem. Laten we gewoon het geld aannemen.’

Schnitzler buigt. Hij heeft ook geen zin in Chinezen achter zich aan. Of wat er dan ook allemaal achter die Paul zit. Ze lopen terug. Het is een drukte van belang vandaag. Zelfs de Duitse pers is massaal uitgerukt, in de hoop een glimp op te vangen van Sylvie van der Vaart. Kees Jansma krijgt er een nat voorhoofd van. Plukjes internationals bewegen zich door het hotel. Even verderop roert Paul R. stoïcijns door een koffie verkeerd. Op tafel ligt een envelop. Als Schnitzler even later is aangeschoven en erin kijkt, ziet hij dat het heel wat meer is dan tienduizend euro. Rooie Paul wil volgend seizoen verder. De voetballer twijfelt, hij wil zijn fans en medespelers niet bedriegen, maar hij heeft het geld nodig en ach, de volgende wedstrijd is pas na de zomerstop. Hij zegt ja.

In de auto telt hij met één oog op de weg en één hand in de envelop. ‘Jezus’, mompelt hij. Veertigduizend euro: 24 duizend voor hem, zestienduizend voor de casinobaas. Zwart. Nu de contacten met Paul R. verder gaan, vertelt Uli ook wat meer. Dit is een goudmijn. Het gebeurt overal, waarom zouden ze niet meedoen? Uli is op stoom: die Hollander wedt regelmatig met miljoenen in Azië, voor zichzelf en voor anderen. Daar kan je nog grote bedragen inzetten. In Duitsland of Nederland worden weddenschappen van een paar ton niet geaccepteerd. In Azië is dat wel mogelijk, tenminste, als je de goede contacten hebt. Die contacten heeft Paul R. Hij vliegt regelmatig naar het Verre Oosten.

De rechercheurs luisteren nog steeds. Er is een lange lijst met namen. Daar staat lang niet alleen de voetballer van Sankt Pauli op. Wat weet Schnitzler daarvan? ‘Hij zei ons mensen te hebben in de Premier League, in België en ook in Kroatië. In Zwitserland zelfs een halve ploeg, FC Gossau.’ Vanuit Noordwijk heeft hij lijntjes lopen van hem naar Azië, Hamburg, Berlijn, Zwitserland en diep in het Ruhrgebied. En dan hebben we het nog alleen maar over de lijnen die inmiddels enigszins zichtbaar zijn.

Scheveningen I

‘Mijn nieuwe pornowagen.’ Bij de club kijkt niemand er meer van op als hij op de eerste training na de zomer komt aanzetten in een Mustang Shelby GT 550. Overdag hangt hij de snelle jongen uit, ’s nachts pokert hij online. Hij jaagt er nu soms tienduizenden euro’s per nacht doorheen. Slapen doet hij nauwelijks. Laat staan voetballen. Op de derde speeldag maakt hij zijn enige treffer van het seizoen. De laatste in zijn loopbaan. Maar daar gaat het allang niet meer om. Hij raakt er steeds meer van overtuigd dat veel meer ploeggenoten omgekocht zijn. Eind september 2008 speelt Sankt Pauli tegen Hansa Rostock en verliest kansloos met 0-3. Paul R. is natuurlijk weer dik tevreden met de prestaties. Zijn vizier gaat op de wedstrijd tegen Augsburg, op 14 oktober 2008. Daar moet nog meer worden verdiend. Zoals gebruikelijk is er eerst een wedstrijdbespreking. Dit keer in Scheveningen. Ze praten in een strandcafé. Paul is in een goed humeur, hij verheugt zich enorm op de aanstaande wedstrijd. Schnitzler en de casinobaas vragen tienduizend euro extra. Daarmee kunnen ze de keeper omkopen, zodat ze helemaal zijn ingedekt. Even later zitten de mannen met veertigduizend euro cash weer in de auto terug naar Hamburg.

De rechercheurs halen koffie. Maar die wedstrijd was toch uitermate dubieus door een blunder van de doelman? Dit verklaart een boel. Schnitzler schudt het hoofd: ‘Wat dan gebeurt, kan ik nog steeds nauwelijks geloven.’ Uiteraard heeft hij het geld in zijn zak gehouden. Het weekeinde erna ziet Superman vanuit de dug-out een ware thriller. Sankt Pauli komt twee keer op voorsprong. Dat is niet de bedoeling. Tien minuten voor tijd maakt Augsburg gelijk, maar dat is nog altijd onvoldoende om Paul R. de jackpot te bezorgen. Dan is het blessuretijd. Een vrije trap voor Augsburg. De sterspeler van de tegenpartij is moe en kan er geen geplaatst schot meer uitpersen. De bal gaat recht op de keeper af, maar wat doet die nu? Die laat het rollertje door zijn handen glippen. De Noordwijker is door het dolle heen. Niet wetende dat het ditmaal echt op geluk was gebaseerd, aangezien de keeper helemaal van niets wist. Schnitzler heeft hem niet benaderd, laat staan gekocht.

De speler voelt aan dat de Nederlander hem na drie nederlagen op bestelling wel zal vertrouwen. Hij belt naar de casinobaas. ‘Kom, de wedstrijd in Duisburg bieden we ook weer aan. Paul heeft geen idee dat het allemaal toeval is geweest.’ Rooie Paul schuift weer veertig mille. Maar dan gebeurt wat niet uit kon blijven. FC Sankt Pauli wint. Paul R. is woedend. Hij heeft een hele berg geld verloren. Uli is in paniek. Schnitzler vindt het ergens wel prima. ‘Mooi toch, nu laat hij ons wel met rust.’ Zijn kompaan schudt het hoofd. ‘Iemand als Paul is op deze manier niet klaar met de zaak’, bijt hij hem toe. ‘Zou iemand die zulke bedragen inzet niet bereid zijn om iemand te betalen jouw benen te breken?’

Amsterdam

Paul R. is inderdaad ineens een stuk minder aardig. Schnitzler moet naar Amsterdam komen. En dat is geen vraag, nee. Hij heeft geen boodschap aan slappe telefoontjes met excuses. Een paar dagen later stapt Schnitzler in alle vroegte uit een toestel van Lufthansa. Hij kijkt om zich heen en ziet in grote letters Schiphol staan. Voor de eerste keer is hij alleen. Uli is in Duitsland achtergebleven. Nu zitten ineens nog drie man op hem te wachten in het Radisson. Het zijn Danny, die hij eerder heeft ontmoet, de brede Kroaat Marijo met glimmend zwart haar en een imposante verschijning, ene Frank, over wie hij later opvangt dat die bij de Hells Angels zou zitten. Dat is mogelijk Nederlander nummer drie die we tegenkomen in onze speurtocht. En vergaderplaats nummer drie. Paul R. vraagt waarom hij het geld, dat hij hem geeft, niet direct weer bij hem inzet. Dat deden alle spelers. Hij kon in Azië enorme winsten regelen. Schnitzler haalt de schouders op. ‘Ik moet eerst nog een paar rekeningen betalen.’

Dit is echt Scheisse. Waarom is Uli er ineens niet? Die vier zullen hem toch niet meenemen? Waarom is dat slagerstype van een Frank er eigenlijk bij? Schnitzler zoekt oogcontact met de kelner. Nadat Paul en Marijo naar de details van het MSV Duisburg-debacle hebben gevraagd, schakelen ze door. SC Freiburg verliezen dan maar? Schnitzler schudt het hoofd. ‘Die is live op tv.’ Dat valt te veel op. ‘Ik moet ervandoor.’

Hij voelt hoe hij opstaat en in stevige pas vertrekt naar de terminal. Hij is pas rustig als de wielen losraken van de grond. Die avond belt Uli naar Schnitzler. Paul R. laat het er niet bij zitten. Hij wil minimaal nog één wedstrijd fiksen. En Schnitzler zou hem nog veel geld schuldig zijn. ‘Dat is dan ook de laatste gelegenheid om hoge bedragen in te zetten.’ Schnitzler pakt het speelschema erbij. Hij scrolt naar beneden, op zoek naar een geschikte tegenstander. Een ploeg die normaal niet zo eenvoudig kan winnen van Sankt Pauli. Zijn oog blijft haken bij Mainz, op 23 november 2008. Ironisch genoeg de ploeg waarmee ook alles is begonnen.

Scheveningen II