Nat gras

Van dezelfde auteur verschenen

bij VI Boeken:

Kort erop

Appelleren

Met de punt naar voren

De vrije man

Klein geluk

NICO DIJKSHOORN

Nat gras

COLOFON

© 2017 Voetbal International, Utrecht / Nico Dijkshoorn

AUTEUR Nico Dijkshoorn

EINDREDACTIE Martin Donker

VORMGEVING Pre Press Media Groep, Zeist

DRUK Bariet Ten Brink, Meppel

DRUKWERKBEGELEIDING Geert Gortzak

OMSLAGONTWERP Studio Jan de Boer, Amsterdam

OMSLAGFOTO Hollandse Hoogte

ISBN 978 90 6797 310 6

NUR 489

Deze columns zijn eerder verschenen in Voetbal International

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

INHOUD

Broers en zussen

Rookwaren

Tepeltjes

Ouderenzorg

De Afrika-jager

Schoolmeester Horlepiep

Freakshow

Al Pacino-look

Mot

Foto’s

Ziekte van Wennemars

Vergeten ambacht

Voor zijn matties

Dapper

Fossiel

Verbale bagage

Trabantjes

Klooster

Tuinstoeltjes

Rust en harmonie

Ik vertrek

Nat gras

Innovatie

Moedervlekje

Pispaaltje

Eergevoel

Genoten

Dolberg

Twee werelden

Kind van zes

Winnaars

Sjaak Swart

Eendagskuikentje

Over vroeger

Rauw, ruig, wild

Plan Dijkshoorn

Jong hertje

Knippen en buigen

Van een papiertje

Levensvreugde

Voetbalgeschiedenis

Château Ravage

Vurig verlangen

Hokiepokie

Opa Bakkebaard

Justin Kluivert Effect

Slecht beginnen

Harde kern

Angstig kind

Muitje Rookers

Afscheid

Scheurtjes

BROERS EN ZUSSEN

18 MEI 2016

In het Volkskrant Magazine van zaterdag 14 mei stond een reportage over enkele spelers uit het Nederlands elftal tot zeventien jaar. Het zijn de bekende verhalen: allemaal willen ze later voor een grote club spelen. Op de vraag wat zijn droom is, antwoordt Feyenoord-verdediger Boyd Reith dat op de lange termijn Spanje hem wel wat lijkt. Het weer is daar goed. Lekker op het strand liggen.

De succesvolle voetballer is de nieuwe indiaan of cowboy. Bijna iedere jongen wil later graag in Barcelona spelen, terwijl een jaar of vijftien geleden tandarts het hoogst haalbare leek. Vaak omdat het hun vader net niet is gelukt. Dat is tegenwoordig de toekomstdroom: je PlayStation opstarten en dan jezelf kunnen uitkiezen in de spits.

De foto’s bij het artikel ontroerden mij. Alle voetbaljongens, met het haar precies naar de laatste mode geknipt, hangen als koalabeertjes tegen hun moeder aan. Maar dat ontroerde niet. Ik zag op de foto’s vooral de mensen die er niet op stonden. Hun zus of hun broer. Zo is het waarschijnlijk gegaan in de gezinnen. Moeder, vader en zoon zijn vroeg opgestaan, want ze moeten op de foto voor de Volkskrant. Een broertje of een zusje heeft de voorbereidingen allemaal gadegeslagen.

Broertjes en zusjes van aanstormende profs zijn beklagenswaardige mensen. Ze zien, omdat hun broer blijkbaar heel goed kan voetballen, het gezinsleven opeens radicaal veranderen. Wat ooit samen ontbijten was, wat ooit in het weekend samen naar een bos gaan was, dat verandert in wezenloos rondhangen op ongezellige voetbalvelden en moeten kijken hoe je moeder, vooral je moeder, met vochtige ogen naar je broer kijkt. Hij, voor wie opeens alles aan de kant gaat.

Die zusjes en broertjes vragen zich thuis af: Ik kan heel goed tekenen of ik heb heel veel verstand van vogels. Wat is daar mis mee? Waarom gaat mama niet acht jaar lang iedere dag met mij naar een dierentuin, om samen met mij urenlang te kijken naar een uitheems diertje? Waarom staan alle dagen in het teken van voetbal? Daar is wel een antwoord op, maar het is een onverdraaglijk wreed antwoord. Omdat voetbal het allerbelangrijkste in de wereld is. Tenminste, tot je moeder en jij op je negentiende te horen krijgen dat je niet goed genoeg bent.

Ik zou daar graag bij zijn, als een broertje of een zusje van een aanstormend talent, aan haar of zijn moeder die vraag stelt. Dat gaat waarschijnlijk zo: ‘Mam, kan ik je wat vragen?’ ‘Wel snel lieverd, want mama moet de tas van je broer inpakken en ik moet zijn voetbalschoenen nog schoonmaken. Wil jij dat anders doen? Dat kan je zo goed.’

‘Ja maar mam, daar gaat het juist over, die vraag. Ik wilde vragen: waarom draait alles om mijn broer? Wat is er zo belangrijk, mam? Ik wil later ook iets worden. Wil je weten wat ik wil worden?’ ‘Nu even niet schat, ik moet macaroni koken voor je broer zijn sportmaaltijd.’

Ik zag de foto’s in de Volkskrant en moest steeds denken aan de broer van Marco van Basten. In een reportage over de vader van Marco van Basten, een bezeten man die in zijn huis een Marco van Basten Museum bestierde, kwam ook de broer van Marco aan het woord. Hij formuleerde voorzichtig. ‘Ja, het was wel lastig. De focus lag op Marco. Het was niet anders.’

Ik herinner mij ook de genadeloze hardheid van Marco’s vader. Zijn andere zoon viel af, want hij voetbalde slechter. En ook toen gebeurde wat er nu gebeurt als ik de foto’s van voetbalzonen en hun moeders bekijk. Ik zie de broer van Marco in dat museum staan. Loerend naar alle mappen met knipsels. Duizenden keren de naam van zijn broer, geen een keer zijn naam. En hij voetbalt ook graag.

En nee, lezers, ik overdrijf niet. Zo bezeten zijn voetbalvaders en voetbalmoeders. Op enkele uitzonderingen na, laten ze alles uit hun handen vallen als een Eredivisie-club interesse toont in hun zoon. Zeker nu profvoetballers de nieuwe popsterren zijn, is de aantrekkingskracht vernietigend. Vernietigend voor alle andere mensen in het gezin en uiteindelijk vernietigend voor de grote, zeer grote groep vaders, moeders en zonen die minimaal tien jaar van hun leven volledig in dienst hebben gesteld van een koortsdroom.

Die droom is: roem, volle tribunes, veel geld en vlak naast je zoon wonen als hij in Spanje voetbalt. Zijn rug insmeren als hij op het strand ligt en als hij slaapt, mensen vragen of ze iets stiller willen zijn. Hij moet over drie dagen een wedstrijd spelen.

Maar wat mij het meeste trof aan de reportage, was het antwoord van alle voetballers op de vraag: Wat betekent je moeder voor je? Ik som ze even op. ‘Mijn moeder is alles’, ‘Bijna alles’, ‘Mijn moeder betekent alles’, ‘Heel veel, ze heeft me grootgebracht’, ‘Ze betekent alles voor me.’ Ze leggen daarna allemaal uit waarom hun moeder alles voor ze betekent. Omdat ze zo goed heeft geholpen. Omdat hun moeder hen overal naartoe heeft gebracht. Omdat hun moeder zich volledig heeft weggecijferd.

Daar schrok ik van. Al die jongens, ze hebben geleerd dat dat een goede eigenschap is, jezelf wegcijferen. Ze hebben geleerd om erin te geloven dat zij heel bijzonder zijn en dat het volstrekt normaal is dat dan een gezin, met de moeder aan het roer, alleen maar bezig is met hun toekomst. Het zijn jongens die geen vragen stellen. Zij zijn bijzonder en hun moeder begrijpt dat. Daarom is zij alles.

Ik vind dat een tragische levensles, dat je erin gaat geloven dat het een goede zaak is als mensen een gedeelte van hun leven in dienst stellen van jouw jongensdroom. Dolgraag zou ik in VI een reportage lezen met broers en zussen van profvoetballers. Hoe zij hebben geleden onder de ambitie van hun broer en hun moeder. En dan graag ook foto’s, van die vergeten zonen en dochters eindelijk eens tegen hun moeder aan.

ROOKWAREN

25 MEI 2016

Als ik dit schrijf, op maandagochtend, staat Louis van Gaal op het punt ontslagen te worden. Direct voel ik de doodsangst in Nederland, bij alle mensen die misschien met hem moeten gaan werken. Als ik een voorkeur mag uitspreken: bij Ajax graag. Ik ben wel nieuwsgierig naar de mening van Louis over het krankzinnige filmpje met Sjaak Swart in de hoofdrol.

Voor wie het niet heeft gezien: Sjaak zit in een te krap campingstoeltje ergens midden op een amateurveld en scheldt iedereen bij De Graafschap verrot. Het is gruwelijk materiaal. Alles wat voetbal lelijk maakt, zit in de antwoorden van Swart. Niet tegen je verlies kunnen en dan de winnaar proberen te vernederen. Bij De Graafschap hebben ze blijkbaar veel opgestoken van Sjaaks betoog. Doorgefokte neanderthalers gingen zondag na de degradatie spelers van Go Ahead Eagles te lijf.

Die woede van Sjaak Swart, allemaal in de microfoon geschreeuwd vanuit het idee dat alle planeten nog steeds om hem heen draaien, daar zou Louis wel raad mee weten. Ik denk dat Sjaak, na de aanstelling van Louis, even op kantoor moet komen.

‘Kom binnen, meneer Swart. Gaat u niet zitten. Blijf maar daar bij de deur staan en kleed u zich maar even uit, dat praat wat ongemakkelijker. Ik wil het even hebben over dat interview vlak na het verspelen van het kampioenschap. Legt u uw kleren daar maar op dat stoeltje. Ik heb dat interview bekeken, meneer Swart, en ik kom op 59 puntjes waar ik iets over wil zeggen.’

Louis van Gaal aan het werk bij Ajax, dat is de natte droom van iedere publicist. Michel van Egmond, de schrijver van Gijp en Kieft, gaat volgend jaar drie prijzen winnen met het boek Malle Louis. Ik weet nu al wat voor zinnen daarin staan. ‘Louis legt de training stil en vraagt aan Cillessen waarom hij zijn masker nog steeds draagt. De keeper loopt nu al een jaar met een zwart masker op zijn hoofd, ook als hij boodschappen doet. Louis is de eerste die ernaar durft te vragen.’

Er is maar één scenario mooier dan de terugkeer naar Ajax: Louis van Gaal die een sigarenwinkel begint. Ontslagen door Manchester United en dan vier dagen later een winkel openen ergens in Amsterdam-Oost. Het zou hem sieren. Weten waar je kracht ligt. Nu eens niet kiezen voor de makkelijkste weg en met een multomap vol goedgedragstickertjes op de bank gaan zitten bij een nieuwe club, maar terug naar de tijd dat voetballers sigaretten, pornomagazines en aanstekers verkochten.

Ik zou er meteen vaste klant zijn, ook al rook ik niet. Ik wil hem in een wit schort de voorraad zien bijvullen. Ik hoop op een mooie spreuk, dwars over de etalageruit. Rookwaren van Van Gaal, vanuit de Mens Totaal! of die iets kortere zin: Roken, goed voor mij! Ik wil erbij zijn als Louis weigert mensen een bepaald type sigaar te verkopen. ‘Die verkoop ik niet aan jou. Deze sigaar moet je verdienen. Ik zie aan je lippen dat je er nog niet aan toe bent. Wegwezen!’

Dat is het grote voordeel van een winkel: je kunt mensen wegsturen. Dat is meteen het nadeel van een voetbalclub: een grote trainer kun je niet binnen twee maanden wegsturen. Als ik de verhalen, die nu al loskomen, achter elkaar zet, dan kan het niet anders of ze hadden bij Manchester United na drie uur Louis van Gaal al spijt als haren op hun hoofd.

De Britse krant The Guardian komt, vlak voordat Louis wordt ontslagen, met een waslijst aan klachten en rare voorvallen. Opvallend: ook de spelers werden gek van hem. Dat sprak tot nu toe altijd in het voordeel van Van Gaal, dat hij een goede band had met zijn spelers. Daar lijkt nu geen sprake van. Hij heeft ze behandeld als kinderen. Niemand voelde zich vrij in Manchester. Veel spelers waren wanhopig op zoek naar spelplezier.

Mooie verhalen komen er los over de goede relatie tussen Van Gaal en Bastian Schweinsteiger. Dat verbaast me niets. Als je allebei weleens hebt staan schreeuwen in een lederhose, dan schept dat een band.

Het moet vreselijk zuur zijn voor Louis, dat uitgerekend zijn leerling – José Mourinho – het van hem overneemt. Van Gaal mocht daar graag mee schermen, zijn Meester-Leerling-Verhouding met het Hollende Portugese Maatpak. En daar zit net de tragische kern van Louis. Hij is een man geworden die niet meer in de gaten heeft dat hij er niet meer toe doet. Hij is Sjaak Swart geworden.

Net zoals Sjaak Swart de hele wereld de schuld geeft van het gemiste kampioenschap, zo zal Louis van Gaal in een groot interview, waarschijnlijk met Truus naast zich, nog eens geduldig uitleggen waarom Manchester te klein was voor hem. Net zoals hij ooit, in een betoog van een uur, uitlegde waarom iedereen schuldig was aan zijn vertrek bij de KNVB. Dat is misschien de pijnlijkste constatering: dat Van Gaal niet leert. Dat hij niet kan wat hij wel van de spelers vraagt: jezelf ontwikkelen.

De Louis van Gaal bij Manchester United was gewoon weer de vintage losgeslagen megalomane zot, die tijdens een nieuwjaarsbijeenkomst als Ratelband op cocaïne over het podium denderde. Weer koos hij voor goedkoop straattheater langs het veld. Het zou nu eens zo fijn zijn geweest als we een andere Louis hadden gezien. Niet de man die ondanks alles authentiek en onwrikbaar wil zijn, maar een wat wijzere man.

Doe met Louis wat hij een jaar lang met de Unitedspelers deed. Laat hem video’s zien van zijn gedrag. Analyseer dat gedrag. Wijs op het scherm en zeg: ‘Kijk, hier ga je op het veld liggen, naast de vierde man. Daar verloor je je gezag.’ En dat Louis dan eindelijk zegt: ‘Je hebt gelijk. Ik ga daarop letten. Goed dat je me daarop wijst.’

TEPELTJES

1 JUNI 2016

Ik kan ze niet meer zien, de tepels van Cristiano Ronaldo. Ik wil ze ook niet aanraken. Sowieso raak ik niet graag tepels van voetballers aan, maar als het zou moeten, dan zou ik de tepels van Graziano Pellè wel even kort tussen duim en wijsvinger willen laten rollen. Maar Ronaldo, die wil het te graag. Die gaat er echt voor liggen.

Na de gewonnen Champions League-finale kon je erop wachten. Ik zei het tegen mijn vriendin, die met mij meekeek. ‘Let op, als hij nu die strafschop benut, dan doet hij zijn shirt uit en dan gaat hij op zijn rug in het gras liggen om zichzelf te laten feliciteren, met zijn tepeltjes.’ En dat gebeurde. Het is bij de spelers van Real Madrid een geconditioneerde reflex. Net zoals een circusbeer vanzelf begint te dansen als je op een fluitje blaast, zo knuffelen de spelers van Real dat rare, uit vloeibaar hout geknede, altijd op huilende staande poppengezichtje van Ronaldo.

Ik heb de beelden nog eens bekeken, hoe Ronaldo zijn winnende strafschop vierde, en ik ben er alleen maar nog meer van overtuigd geraakt dat hij niet in staat is tot allesverzwelgende, zinsbegoochelende vreugde. Ronaldo acteert blijdschap en voert zo goed mogelijk de handelingen uit die daarbij horen.

Om te beginnen: die houding voordat hij de strafschop neemt. Ik noem het voor het gemak maar even de Homoseksuele Gorilla Met Zijn Reet Naar Achteren-houding. De beentjes uit elkaar en dan de kont aangespannen, strak om de in de clubkleuren gebleekte anus. Het gerucht gaat, even tussendoor, dat Ronaldo een prototype draagt van een verwisselbare anus. Met schroefdraad kun je in de toekomst je bloedeigen Ronaldoanus in je lichaam schroeven, zodat je rectum altijd goed bij de kleur van je schoenen past. Volgens laatste berichten gaat een set van zeven Ronaldo-anussen 346 euro kosten. Voor tweehonderd euro extra krijg je er twee opzetstukjes bij die je over je eigen tepels kan schuiven. Maar goed, die houding vlak voor het nemen van een vrije trap of een strafschop, dat is een marketingideetje, zoals alles op en rondom Ronaldo een marketingideetje is. Contractueel is vastgelegd dat Pepe niet mag worden weggestuurd. Naast het primatenhoofd van Pepe lijkt Ronaldo nog mooier. Als je ze samen op een foto ziet staan, is het verschil schrijnend. Ronaldo, altijd bewust van de camera, met een zojuist door een poppenmaker op zijn porseleinen gezichtje geschilderde laag lichtbruine verf en dan die wezenloze neanderthalerkop van Pepe ernaast.

Er zijn elftalfoto’s bekend van Real Madrid waarop Pepe met twee stukken steen en wat takjes vuur probeert te maken. Ronaldo profiteert daar optimaal van, dat er iemand naast hem loopt met de looks van een op wisenten jagend oermens. Volgende week schijnt er een filmpje online te komen waarin we de reactie van Pepe zien als hij hoort dat de aarde niet plat is. Dat is allemaal het werk van Ronaldo, die alleen maar harder begint te shinen naast zo veel boertig ongemak.

Dan de benutte strafschop en meteen daarna een ander nauwkeurig geoefend Ronaldo-dingetje: het zo theatraal mogelijk uittrekken van het shirt. Als je het nog een shirt mag noemen. Andere mensen trekken zoiets over hun kop als ze een bank gaan beroven. Voetbalshirts zijn niet meer van katoen of stof, maar – zeker in het geval van Ronaldo – gemaakt van een uit natriumcarbonaat gerevitaliseerde substantie die zich vanuit een leercurve zelf naar de spieren in het lichaam vormt.

Voetballers voetballen tegenwoordig in hun ondershirt. Dat shirt hoeft helemaal niet uit, want je ziet de borsthaartjes er al dwars doorheen. Toch moest dat shirt van Ronaldo, koste wat het kost, uit worden getrokken. Ik werd daar heel verdrietig van. Voetballers die hun shirt uittrekken, deugen niet. Die hebben daarover nagedacht. Het is geen normale reactie. Echte liefhebbers doen nooit hun shirt uit. Johan Cruijff deed nooit zijn shirt uit na een doelpunt. Ruud van Nistelrooy: ik kan het me niet voorstellen.

Het is iets van deze tijd, waarin de focus volledig ligt op uiterlijkheden. Voetballers die na een doelpunt hun shirt uitdoen, willen laten zien dat ze een sixpack hebben. De gespierde buik is in dit tijdsgewricht de halve erectie uit de jaren tachtig. Voetballers die scoren, lopen niet meer juichend naar een cornervlag om een denkbeeldige baby te wiegen, nee, ze ontbloten hun torso om te laten zien hoe droog de spieren zijn.

Ronaldo beheerst dit tot in de perfectie. Hoe hij zijn shirt uitdeed, in één beweging; doet u het maar eens. Ik kan niet eens zelfstandig mijn spijkerbroek uitdoen, dan flikker ik al zes keer met mijn schouders tegen een kast aan. Hollend een shirt uittrekken, dat lukt u niet. Probeer het maar op straat. Trek een sprint en doe uw shirt uit. Negen van de tien keer holt u per ongeluk bij de buren van nummer 36 de huiskamer in.

Toen het shirt uit was, ging Ronaldo liggen. Letterlijk liggen wachten, met zijn tepeltjes omhoog, op de felicitaties. En die kwamen. Hij moedigde de spelers aan om boven op hem te gaan liggen. Hij had allang gezien dat de cameraman dat onder een perfecte hoek kon filmen.

En daar zaten mijn vriendin, ik en miljoenen andere mensen naar te kijken, naar een bergje Real Madridspelers. Gewonnen met een buitenspeldoelpunt en door strafschoppen. Ergens verder op het veld lag de échte held van deze wedstrijd. Met zijn shirt aan en geen speler in de buurt. Yannick Carrasco stond in deze finale op als een groot speler. Hij liet alles zien wat Ronaldo al zo veel jaren kwijt is. Onbevangenheid, plezier, durf en oprecht verdriet na het verliezen van een wedstrijd. Ik zag echtheid. Het bestaat nog.

OUDERENZORG

8 JUNI 2016

Ach, die lieve Dick, bij het Nederlands elftal. Met dat armpje van hem. Dat kleine armpje waar hij heel enthousiast mee zwaait. Vlak naast Danny Blind. Op de cover van de vorige VI stond een heerlijke foto van de Nederlandse bank. Danny Blind, die probeert te kijken als een hoofdcoach, Dick Advocaat met een bezeten kop en dat armpje, en de glimlachende Marco van Basten.

Het kan natuurlijk zijn dat Marco lacht om de onbeholpen spitsen in het Nederlands elftal en om het abominabele spelinzicht, maar ik denk dat Marco om Dick lacht. Om dat mannetje bij hen op de bank. Om de ingehouden interviews van Dick na zijn aanstelling bij het Nederlands elftal. Marco lijkt me iemand die daar de humor van inziet, die Nederlandse bank. Een rij schijnbaar onverenigbare figuren naast elkaar.

Daarom lacht Marco. Het is zo’n scheef lachje van iemand die opeens begrijpt in wat voor een absurde situatie hij terecht is gekomen. Voorbeeld. Je loopt door Volendam, je kijkt per ongeluk iets te lang in een etalage, ze herkennen je en drie minuten later sta je in een Volendammer kostuum met een schaal vol paling te poseren naast een vrouw van 86 jaar die steeds dingen tegen je zegt die ze heel erg meent, maar die jij niet verstaat. Zo staat Marco van Basten op de voorkant van VI. Alsof er net iemand tegen hem heeft gezegd: ‘Als de kuit geriekt is, dan kan je de paling aan zijn toetert pakken, maar het blijft toch schuimmaaksel.’

Marco op de bank, samen met Dick Advocaat, daar kan ik enorm van genieten. Marco lacht om Dick alsof hij met een zwakbegaafde op de bank zit. Ook herkenbaar. Je zit naast een meisje met het syndroom van Down, er loopt een vrouw langs en dat meisje roept heel hard: ‘Te dikke reet!’ Op de foto is het Dick die heel hard ‘Te dikke reet’ roept, maar dan de voetbalvariant. Het zal wel zoiets zijn geweest als: ‘Diepte!!’ of: ‘Laat dat balletje lopen!’

Dat soort dingen roepen, of wat voor aanwijzing dan ook roepen, vlak naast Danny Blind, dat is inderdaad oerkomisch. Het is de klassieke Leo Beenhakker wordt geholpen door Johan Cruijff-situatie, maar met dit verschil dat Danny het zelf aan Dick heeft gevraagd. Volgens de verhalen hoefde Dick geen moment te twijfelen. Als je kunt kiezen tussen Tom Egbers of Danny Blind, dan is de keuze snel gemaakt.

Het grappige aan Dick is zijn schaamteloze enthousiasme en de manier waarop hij dat probeert te camoufleren. Vooral de interviews over zijn rol bij Oranje zijn ronduit vertederend te noemen. Kort samengevat: het stelt allemaal niet zoveel voor. Hij maakt de toiletten schoon, lapt de ramen in de kleedkamer, pompt ballen op en controleert de hoekvlaggen. Verder eigenlijk niks. Nou ja, als het echt niet anders kan een beetje coachen, maar liever niet. Hij vindt het een eer om erbij te mogen zijn. Zijn rol moet niet worden overschat. Hij controleert of de thee niet te heet is, dat soort dingetjes.

Dick Advocaat zegt in ieder interview dat Danny Blind de baas is. En juist dan moet je oppassen. Dat geldt ook voor mensen in een normale baan. Als je daar, tijdens een vergadering, opeens naast je baas gaat zitten en zegt: ‘Mensen, ik wil even benadrukken dat deze man naast me de baas is, dus dat jullie niet denken dat een ander de baas is, nee, deze man naast me, om wie ik nu mijn arm heen doe, dat is onze baas, laat daar geen twijfel over bestaan.’ Als je zoiets hoort, ga je juist twijfelen.

Marco van Basten doorziet dat allemaal. Dat zie ik in zijn lach, een geamuseerd leedvermaak. Rare Dickie, die zogenaamd alleen maar helpt en tijdens een wedstrijd bijna zijn arm uit de kom adviseert. En het is ook om te lachen. Het is ouderenzorg op het hoogste niveau. ‘Jongens, wat doen we met Dick?’

‘Laat hem lekker op de bank zitten, joh. Baat het niet, dan schaadt het niet.’

Zo moet dat ongeveer zijn gegaan.

Prachtige verhalen lees ik ook over de rol van Dick tijdens trainingen. Anders dan Danny Blind motiveert hij de spelers met geschreeuwde complimenten. Lekker korte zinnetjes. Niet zoals Louis van Gaal het ooit deed, zo hard mogelijk, zodat de verzamelde pers het goed kon horen. Louis gebruikte heel lange, vervelende zinnen, waarmee je normaal gesproken een roman begint. ‘En ja, Robin van Persie, dat was een heel mooi schot met de wreef, waardoor de bal de juiste snelheid meekreeg, zodat de keeper bovengemiddeld veel moeite had de wedstrijdbal met zijn handschoenen te omvatten.’

Te lang. Dick spreekt voetbaltaal. Korte zinnetjes. Soms alleen woordjes. Na een schot op doel, tijdens de training, zegt Dick alleen maar. ‘Pang, binnen.’ Dat snappen die jonge jongens in het Nederland elftal. Ook heel mooi, op totaal onverwachte momenten, is het heel hard roepen van een verwarrend woord. Iemand neemt de bal aan op zijn borst en dan roept Dick: ‘Lekker! Half haantje!!’

Maar het allermooist op de coverfoto is het hoofd van teammanager Hans Jorritsma. Hij doet dat werk nu 124 jaar en kijkt nergens meer van op. Hij heeft Louis meegemaakt, Marco meegemaakt, Bert meegemaakt. Hij heeft de meest krankzinnige assistenten zien plaatsnemen op de bank. Hans is wel wat gewend. Maar je ziet het aan zijn hoofd, als Dick met de mond wijd open, aanwijzingen schreeuwt en woest met een arm zwaait. Hans denkt: Dat hebben we helemaal niet zo afgesproken, toch?

Dat is wat ik zie. Allemaal mensen op de bank die weten dat ze de komende tijd naar het schreeuwgelul van Dick Advocaat moeten luisteren of ze nu willen of niet. Alleen Marco van Basten, die zelfs Johan Cruijff aankon, kan erom lachen.