Ik… BORSTKANKER ?!

mijn verhaal

Marja Bosma - de Kok

deGraaff

Twitteren over dit boek. Gebruik de hashtag #Ikborstkanker

Ik… borstkanker?!

mijn verhaal

Marja Bosma - de Kok

ISBN 978-90-77024-38-6 (paperback)

ISBN 978-90-77024-72-0 (ebook)

Vormgeving: MOL grafische vormgeving, Utrecht

Uitgever: Uitgeverij de Graaff, Utrecht, www.uitgeverijdegraaff.nl

© Uitgeverij de Graaff, 2010 | 2013

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever en de vermelding van de auteur(s) van het boek.

Inhoud

Ten geleide

Toewijding

Voorwoord

Woensdag 28 oktober 2009

Vrijdagavond 3 december 2004

Vrijdag 17 december 2004

Maandag 20 december 2004

Donderdag 23 december 2004

Woensdag 5 januari 2005

Woensdag 26 januari 2005

Dinsdag 8 februari 2005

Begin juni 2005

Maar…

Juni 2005

Augustus 2005

Dinsdag 3 januari 2006

Zondag 26 februari 2006

Maart 2006

Eind maart 2006

April 2006

Dinsdag 8 augustus 2006

Donderdag 16 november 2006

Woensdag 28 oktober 2009

Dankwoord

Nawoord

Ten geleide

Van de huidige Nederlandse bevolking krijgt één miljoen vrouwen borstkanker. Deze vrouwen hebben vaak partners, kinderen, broers, zusters, ouders, vrienden en kennissen.

Iedereen kan met borstkanker worden geconfronteerd. Het is niet verwonderlijk dat er nog steeds veel behoefte is aan heldere en betrouwbare informatie. Toen ik Marja vroeg om een kort verhaaltje over haar persoonlijke ervaringen voor de website borstborst.nl had zij de eerste veertien bladzijden al klaar. Er zouden er nog vele volgen en het resultaat heeft u nu in handen. Marja Bosma beschrijft nauwgezet vanaf het begin alle facetten van haar ziekteproces. Eerst de diagnose, dan de operatie, de chemotherapiekuren en het psychische dal waar zij langzaam weer uitkomt dankzij haar optimisme, wilskracht en doorzettingsvermogen. De bewust gekozen borstreconstructie met eigen weefsel, heeft haar vervolgens weer de berg op geholpen. Met haar opgetekende belevenissen helpt de schrijfster de lezer beter te begrijpen wat borstkanker allemaal met je kan doen.

Dr. H.J. Heijmans

ZGT Hengelo

Beste Marja,

Als één van je behandelende artsen

wens ik jou vooreerst

van harte te feliciteren

met de uitgave van dit mooie werk!

Een verhaal waarin verdriet en geluk

nauw met elkaar verbonden zijn,

een verhaal met hoogtes en laagtes,

een lach en een traan.

Ik hoop dat lotgenoten de kracht en

de moed kunnen putten uit jouw verhaal.

Het ga je goed.

Prof.dr. Moustapha Hamdi

UZ Gent

Voorwoord

Dit boekje draag ik op aan al die lieve mensen om mij heen. Zij zijn, ieder op haar of zijn manier, zo ontzettend belangrijk voor me geweest – mijn man Arnold, onze kinderen Linda en Niek, mijn schoonouders, al onze lieve vrienden en vriendinnen. Maar ook de artsen, onze huisarts dr. Janneke Leemhuis die meteen actie ondernam, dr. H.J. Heijmans (hierna te noemen HJ) die ervoor zorgde dat de ziekte uit mijn lijf gehaald werd en prof.dr. M. Hamdi (hierna te noemen Hamdi) die ertoe bijgedragen heeft dat er letterlijk en figuurlijk weer balans in mijn leven kwam. Zonder hen had ik het niet gered en had ik nooit het leven kunnen leven zoals ik het nu doe. Onze vrienden en vriendinnen, ik noem hun namen niet, ik zou niet weten wie ik het eerst of het laatst op zou moeten schrijven. Zij weten dat ik hen bedoel!

Woensdag 28 oktober 2009

We zijn net terug uit Gent. Ik ben voor controle geweest en Niek is met me meegegaan. Het allerlaatste stukje is nu ook gedaan. Prof.dr. Hamdi, de arts die mij ruim drie jaar geleden weer een heel gelukkig mens maakte, heeft nu het litteken op mijn buik kunnen corrigeren, de asymmetrie rond mijn taille weg kunnen werken en mijn nieuwe borst iets minder bol kunnen maken. Ja, waar heb je het allemaal over, hè? Na die kanker zou dat toch helemaal niet belangrijk moeten zijn.

In gedachten ga ik terug… terug naar december 2004.

Vrijdagavond 3 december 2004

Terwijl ik onder de douche sta voel ik een knobbeltje in mijn linkerborst. Ik had wel vaker wat hobbeltjes en bobbeltjes, maar nu wist ik meteen dat het iets was wat er niet hoorde te zitten. Natuurlijk liet ik het Arnold ook voelen. Ja, hij voelde er wel iets zitten, maar toch ook weer niet. Ik snapte het niet, ik had nooit ergens last van, voelde me echt hartstikke fit en had me het afgelopen jaar helemaal gestort op hele einden hardlopen, iets wat me goed afging. Het afgelopen jaar had ik een aantal wedstrijden gelopen, twee halve marathons achter de rug en ik was van plan de volgende binnen de twee uur te gaan lopen, daar was ik flink voor aan het trainen. Dus hoe kon er dan iets mis zijn in mijn lijf? Toch voelde het echt niet goed, dus ik wilde die maandag meteen naar Janneke, mijn huisarts. Dat leek Arnold ook een goed idee, al was het alleen maar om gerustgesteld te worden.

Zondags heb ik nog een wedstrijd gelopen die echt lekker ging en waar ik, ondanks mijn angst, toch wel van kon genieten. De volgende ochtend al vroeg gebeld naar Janneke en gelukkig kon ik niet veel later bij haar terecht. Aan haar reactie zag ik dat zij ook duidelijk voelde dat het anders was dan de keren daarvoor. Zij belde direct met de röntgenafdeling van het ziekenhuis en daar zou ik die vrijdag al terecht kunnen, ware het niet dat ik al een hele poos daarvoor had afgesproken met Marian, mijn vriendin, om een paar dagen naar Antwerpen te gaan. Wat was wijsheid? Proberen een afspraak te maken voor de maandag erna in een naburig ziekenhuis, of toch een dag later gaan en wel vrijdags voor het onderzoek naar het ziekenhuis? Ik koos voor het eerste en belde naar Enschede. Lukte dat, dan gingen we weg, lukte het niet, dan werd ons weekendje uit een dagje korter. We hadden ons erop verheugd en wilden het eigenlijk niet over laten gaan. Het zou toch niet op een paar dagen aankomen? Die maandag kon ik in Enschede terecht, dus vertrokken we vrijdagochtend naar België. Het hele weekend door kon ik het niet laten om te voelen of ‘het’ er nog zat; steeds raakte ik dat knobbeltje aan en elke keer zat het er nog. Desondanks hebben we genoten van Antwerpen en hebben we veel pret gehad. Dat leidde me een beetje af. Maar al gauw was het weekend voorbij en kwam de angst natuurlijk in alle heftigheid weer naar boven. Zeker weten deed ik nog niets, maar mijn gevoel zei me dat het niet goed was. Als het foute boel zou zijn moest ik daar zo snel mogelijk vanaf, dat wist ik wel!

Een tijd geleden had ik van Ada, mijn vriendin, een mooi leeg schrift gekregen. Het was al die tijd blanco in mijn laatje blijven liggen. Ik haalde het tevoorschijn en ben vanaf dat moment gaan schrijven.

Op maandag 13 december gingen Arnold en ik samen – ik met een kilo lood in mijn schoenen – naar de röntgenafdeling in Enschede. De foto’s die in het verleden gemaakt waren had ik bij me, die had ik voor het weekend opgehaald. Wat was ik blij dat we samen waren, want ik was zo bang. Wat zouden we te horen krijgen? We werden al snel naar binnen geroepen en de mammo’s werden gemaakt. Dat vond ik altijd al erg vervelend, maar nu was het helemaal geen pretje. Wie weet wat erop te zien was. De verpleegkundige bekeek ze en zei tegen ons dat ze dacht niks bijzonders te ontdekken. Wij konden even in de wachtkamer gaan zitten en in die tijd zou de radioloog de foto’s bekijken. Maar ik wist echt wel beter en even later, toen we teruggeroepen werden voor een echografie, bleek er inderdaad iets te zitten wat er niet hoorde. De monitor stond zo naast me dat ik mee kon kijken en ik kan niet omschrijven wat er door me heen ging toen ik heel duidelijk een aantal zwarte plekjes zag, vier om precies te zijn. Er zat dus nog meer dan ik gevoeld had. De radioloog, een alleraardigste man, was daar heel duidelijk in en zei dat er puncties gedaan moesten worden om te weten wat het was. ’t Liefst maar zo snel mogelijk. Dat bevestigde dus mijn ergste vermoeden: er zat iets wat er niet hoorde. Samen met die man keken we wanneer hij die puncties zou kunnen doen, morgen, overmorgen… Gelukkig hadden hij en de verpleegkundige die erbij moest zijn op dat moment ook tijd en werd ik meteen gereed gemaakt voor de puncties. De radioloog vond dat ik ook nog wel even kon wachten met de puncties, maar ik wilde zo snel mogelijk weten wat er aan de hand was. Dus moesten ze het meteen maar doen! Het puncteren viel mee, alleen het ‘schieten’, zoals de verpleegkundige het noemde, was wat vervelend. Pas na zeven keer prikken had hij voldoende weefsel voor de onderzoeken en konden we gaan. Die vrijdag erna zou ik bericht krijgen van Janneke. Vanuit het ziekenhuis zijn we eerst bij mijn schoonouders langsgegaan en hebben we hun meteen maar verteld waar we geweest waren en waarvoor natuurlijk. We vonden dat we hen vanaf het eerste moment op de hoogte moesten houden en niet moesten wachten totdat we de uitslag hadden.

Die week ben ik ‘gewoon’ gaan werken, en deelde mijn zorgen vanaf dat moment met mijn schoonouders natuurlijk, met onze vrienden en mijn collega’s. Er spookte maar één ding door mijn hoofd… waarom had mijn lijf me nooit een seintje gegeven. Aan de ene kant was ik heel blij dat mijn moeder dit niet mee hoefde te maken, zij had in haar leven al zoveel zorgen gehad, maar aan de andere kant had ik haar nu toch ook zo nodig en was ze er niet meer.

Vrijdag 17 december 2004

We hadden om vier uur een afspraak bij Janneke. ’s Ochtends heb ik nog gewerkt, al was het alleen maar om nog wat afleiding te hebben. Ik was op de fiets gegaan zodat ik uit kon waaien op weg naar huis. Maar het uitgewaaide gevoel dat ik normaal wel heb als ik terug naar huis fiets, had ik die dag niet. Thuis stond Linda al op me te wachten met de mededeling dat Janneke tussen de middag aan de deur was geweest. Ze had de uitslag al binnen. Zie je wel! Ze was vast langsgekomen om me te vertellen dat ik ziek was, dat ik kanker had! ‘Maar,’ zei Arnold, positief als hij altijd is, ‘ze kon natuurlijk ook een goede uitslag voor ons hebben en die hebben willen vertellen.’ Om iets voor vieren zijn we naar haar toe gereden. Het was verschrikkelijk weer, donker en nat! Alsof dat er iets mee te maken had, maar ik herinner het me nog als de dag van gisteren. Ze zat al op ons te wachten en draaide er niet omheen. ‘Marja, je hebt kanker, het zijn twee kwaadaardige plekken die je in je borst hebt.’ Ik voelde me misselijk worden en het leek of de grond onder me wegzakte. Ze had al een afspraak met de chirurg gemaakt voor maandag want het was het beste om er zo snel mogelijk wat aan te laten doen. Van hem zou ik precies horen wat de plannen waren. Dat wist zij niet en al had ze het wel geweten, dan was dat toch niet het goede moment geweest om me gerust te stellen en me te vertellen dat er toch heel wat aan te doen zou zijn, dus dat deed ze ook niet. We zijn eigenlijk meteen na die boodschap naar huis gegaan en in de auto kreeg mijn man het helemaal te pakken. Ook voor hem was dit natuurlijk een verschrikkelijk bericht. Thuis zaten Linda, Niek en Linda’s vriend op ons te wachten. Hoe moest ik ze in godsnaam vertellen wat mij mankeerde, dat er kanker in mijn lijf zat? Maar ik hoefde hun niks te vertellen… Aan onze gezichten was duidelijk te zien wat er aan de hand was.

Eén ding was zeker, ik ging ervoor vechten, ik zou me er niet onder laten krijgen, hoe dan ook! Maar wat was ik bang! Zou ik dit werkelijk kunnen winnen, je hoorde ook wel dat het niet altijd goed afliep. Linda en Niek snapten er ook niks van, ‘Jij mam, je mankeert nooit wat, en nu zo ziek zonder dat je het merkt. Ongelofelijk!’ De telefoon stond vanaf dat moment roodgloeiend en al gauw zat ons huis vol. Met Arnolds moeder, zus en onze lieve vrienden om ons heen, zaten we met z’n allen om tafel alsof het een feestje was. Het deed me ontzettend goed al die lieve mensen in de buurt te hebben. In de tijd daarna kwamen Bram en Riet zo’n beetje elke dag binnengewandeld, soms maar even een kwartiertje, en kreeg ik elke dag wel een belletje van iemand. Dat alles bij elkaar gaf mij een warm gevoel.

Die zondag zocht ik Mieke op. Zij is iemand die ik ken van de middelbare school en die ik eigenlijk mijn hele leven door tegen ben gekomen. Eerst op school, later kwam ze in onze straat wonen en waren we lid van dezelfde volleybalvereniging. Zij had, anderhalf jaar voor mij, ook borstkanker gehad en op een afstand, want zoveel contact hadden we niet, vond ik dat ze er zo knap mee omging. Ik heb me wel eens verbaasd over haar optimisme toen ze echt ziek was. Toen zij begin 2004 opkrabbelde, ben ik lid geworden van de loopgroep waar zij, voordat ze ziek werd, ook elke week trainde en daar hoorde ik geregeld hoe het met haar ging. Ze is op een gegeven moment weer teruggekomen en begon vol goede moed weer te lopen. Tjonge, ik nam echt mijn petje voor haar af! Op die zondag bezocht ik haar en vertelde wat er aan de hand was. Ze schrok er behoorlijk van, leefde natuurlijk heel erg mee en vertelde me alles wat zij tegen was gekomen in die hele ziekte- en herstelperiode. Een ding zal ik nooit vergeten en dat was dat ze tegen me zei dat er ooit een dag zou komen waarop ik er niet aan zou denken… Ik kon daarop maar één antwoord geven en dat was dat ik me dat absoluut niet voor kon stellen. ‘Toch is het zo, Marja, geloof me maar!’ zei ze. Ik hoopte werkelijk dat die tijd ooit komen zou, als me die tijd gegeven zou worden. Natuurlijk wist ik wel dat borstkanker lang niet altijd het einde hoefde te betekenen, tegelijkertijd wist ik ook dat het wel degelijk verkeerd af kon lopen. Hoe zou mijn toekomst eruit zien?

Maandag 20 december 2004

Nog maar een week geleden liet ik onderzoeken doen en nu al moesten we naar de chirurg. Wat zou hij voor me in petto hebben, ik was op van de zenuwen! Dr. Botman, een jonge arts, maakte me meteen duidelijk dat mijn borst geamputeerd zou gaan worden en dat het snel moest gebeuren. Was ik in mijn leven nog niet genoeg dierbaars kwijt geraakt, mijn vader die na een paar maanden ziekelijk geweest te zijn onverwachts stierf, mijn moeder die zomaar plotseling zonder aankondiging ophield met leven en mijn jongste broer die verongelukte. Van niemand afscheid kunnen nemen, want het waren donderslagen… donderslagen bij heldere hemel. En ook nu weer zonder dat ik er ook maar iets van merkte… de zoveelste…, moest die er nou ook nog achteraan komen? De amputatie is in ons ziekenhuis standaard als je meer dan één slechte plek hebt, of als de tumor groter is dan een bepaalde afmeting. Eigenlijk had ik geen keus. Het was mijn linkerborst, één van de twee waar ik ooit onze kinderen mee gevoed had, de borst die Arnold altijd zijn kleine niedliche tietje noemde. Mijn lijf zou er dus verminkt uit gaan zien. Jeetje, hoe zou ik zonder die borst verder moeten. We zijn saunagangers, kamperen op naturistenterreinen en lopen dus graag in ons blootje, zou ik dat na die tijd nog kunnen? Maar dat was van geen enkel belang, eerst moest die kanker uit mijn lijf! Er werd ons van alles en nog wat uit de doeken gedaan, maar het drong allemaal niet tot me door. Gelukkig bleef die informatie bij Arnold wel hangen. Ik voelde me verschrikkelijk, werd heen en weer geslingerd tussen angst, verdriet en twijfels en wilde eigenlijk zo snel mogelijk weg daar. Maar voor we konden gaan, moesten we eerst nog langs de opname met een formulier waar ‘spoed’ op stond en daar kregen we te horen dat ik op donderdag de 23ste al geopereerd zou worden door dr. H.J. Heijmans. Die dag moest ik me om 7.30 uur melden en dan was ik als eerste aan de beurt. Die afspraak maakten we maar, hoe eerder hoe beter. We zouden dat jaar een Kerst hebben als nooit tevoren.

Op dinsdag hebben we nog een saunaatje gepikt, maar het was voor ons allebei allesbehalve genieten. Zou dat ooit weer terug komen? Hoe moest dat toch straks, met zo’n platte kant? Misschien zou ik het nooit meer kunnen, nooit meer mogen, nooit meer willen of misschien kreeg ik er gewoon de kans nooit meer voor omdat ik niet meer beter zou worden. De dag voor de operatie was het een drukte van belang bij ons thuis. Mijn schoonouders, alle lieve vrienden, kennissen, buren, collega’s, iedereen kwam langs om me sterkte te wensen.

’s Avonds, de dag voordat ik zou worden opgenomen, heeft Arnold, al huilend, nog foto’s gemaakt van mijn complete lijf, waarop je heel goed kon zien waar gepuncteerd was. Wat een ellende. Wat was dat moeilijk, voor ons allebei. Zo zou het er nooit meer uitzien. Ik wilde nog een paar foto’s van mijn lichaam, zoals het er uit zag, dat zou vanaf morgen verleden tijd zijn! Daarna vreeën we alsof er niks aan de hand was en probeerden zo, huilend tegen elkaar, in slaap te vallen. Van Janneke had ik slaaptabletjes gekregen en hoewel ik een gruwelijke hekel heb aan medicijnen, heb ik er toch maar één ingenomen.

Donderdag 23 december 2004

En plots was het zover. De dag waarop de kanker uit mijn lijf gehaald zou worden, maar ook de dag waarop mijn leven er anders uit zou gaan zien. Vanaf die dag zou ik verder moeten als een eenborstige vrouw! Hoe zou ik dat voor elkaar krijgen? Onder de douche nam ik afscheid van dat borstje, een stukje van mijn lijf dat me zo dierbaar was. Hoe lang ik eronder stond weet ik niet meer, misschien wel een half uur. Afscheid nemen, iets wat ik als kind al moeilijk vond en wat ik in mijn leven al vaker gedaan had… deze keer was het zo anders. Mijn grootste zorg was of ik het zou gaan redden. De gang naar het ziekenhuis was nog nooit zo moeilijk. We waren er keurig op tijd en we meldden ons nog voor half acht aan de balie. De dame achter de receptie bekeek de lijst… en nog eens… ik bleek er niet op te staan. Normaal zou ik me daar echt niet druk om gemaakt hebben, maar toen raakte ik haast in paniek. De dag was veel eerder gekomen dan me lief was, maar ik was er klaar voor, dus het moest gewoon die dag gebeuren, ik kon niet nog een keer deze weg afleggen. Uiteindelijk, na wat heen en weer getelefoneer, konden we toch naar de afdeling, waar we opgewacht werden door een verpleegkundige die ons heel rustig het één en ander uitlegde. Het operatiehemdje lag al klaar en het duurde niet lang of ze brachten me naar de operatiekamer. Arnold is meegelopen tot aan de deur, daar nog een zoen en toen reden ze me naar binnen, het zou gaan gebeuren. De chaos in mijn hoofd is iets wat ik me mijn leven lang zal blijven herinneren. In het ‘voorkamertje’ was het een drukte van belang. Er waren natuurlijk meer mensen die onder het mes gingen, maar het voelde of ik de enige was. Voordat ik onder zeil ging kwam HJ nog langs om zich voor te stellen. Ik had hem nog niet eerder ontmoet. Hij beloofde me om samen met de anesthesisten goed voor me te zorgen. Ik vertrouwde er volledig op en gaf me vanaf dat moment helemaal over. Mijn gedachten gingen naar die zondag ervoor, aan het hele eind dat ik nog hardgelopen had, ik herinner me nog die grote lamp boven mijn hoofd en het gezicht van HJ. Zo ben ik in slaap gevallen. Een paar uur later, toen ik mijn ogen open deed zag ik dat het half elf was en dat ik op de uitslaapkamer lag. Zo snel was het gebeurd. Meteen realiseerde ik me dat de kanker uit mijn lijf was, maar dat daarmee ook mijn kleinste borstje weg was. Hoewel ik intens verdrietig was kon ik er op dat moment niet eens om huilen. Het duurde maar even voordat HJ langskwam. Hij vertelde me dat de operatie technisch goed gelukt was, dat het niet mooi was, maar dat hij wel zijn best had gedaan om het netjes te maken. Op weg naar mijn kamer stonden Arnold en Linda op me te wachten. Toen kreeg ik het echt te kwaad en barstte in tranen uit. Ik voelde me niet beroerd of misselijk, maar zo ontzettend verdrietig en bang. Het zou nog een zware tijd worden, vol onzekerheid en angst. Zou alles weg zijn, zou het terugkomen, hoe was het met de lymfeklieren en wat zou hier nog achteraan komen? Dat alles maalde vreselijk door mijn hoofd. Het wachten was eerst op allerlei uitslagen. Er werd van alles onderzocht, o.a. wat voor cellen het waren die in mijn borst zaten. Het gevoel dat ik had toen ik eraan dacht dat die borst ergens in een koud laboratorium lag en er stukjes van afgesneden zouden worden voor onderzoek, het maakte me haast knettergek. Er was misschien wel van alles aan te doen, dat wist ik wel, maar toch zag ik alleen maar donkere wolken. Ik was nog lang niet klaar met leven! We hadden het juist weer zo goed na een paar moeilijke jaren en daar wilde ik graag nog heel lang van genieten. Die middag kwam Niek ook nog langs en ik merkte aan hem dat hij het zo moeilijk vond. We hebben wat gebabbeld, over van alles en nog wat en daar werden we eigenlijk allebei wel iets rustiger van. Misschien was het vluchtgedrag, om het maar niet steeds over die ellendige kanker te hebben.

Die paar dagen in het ziekenhuis waren niet fijn. Het was bijna Kerst, dus heel rustig en dat zorgde er wel voor dat ik alleen op een kamer lag, godzijdank! Van mijn kids had ik een mp3-speler gekregen waar ze mijn lievelingsmuziek op hadden gezet en daar probeerde ik naar te luisteren. Af en toe lag ik wat te dutten, maar ik was voornamelijk bezig met huilen, piekeren en peinzen. De tweede dag kwam er al een fysiotherapeut langs om me oefeningen te laten doen met mijn linkerarm. Die moest voorzichtig aan weer in beweging komen. Alsof mijn hoofd daarnaar stond. Het slapen wou ook niet lukken terwijl ik doodop was. Die twee nachten hebben een eeuwigheid geduurd. Op eerste kerstdag mocht ik naar huis. Eerst moesten we nog een noodprothese ophalen. Daar begon het mee, zo’n wattenbol om die lege plek in mijn beha op te vullen. Dat ding zou ik zeker niet gaan dragen. Ik hield al nooit van nep en dit vond ik helemaal walgelijk. Dus met een platte kant en nog een drain die uit mijn lijf bungelde ging ik naar huis. Linda en Niek hadden toch wat kerstspullen in huis neergezet en hadden geprobeerd het gezellig te maken met heel veel kaarsjes en bloemen. Dat deed me heel goed, ik was zo blij om weer thuis te zijn, maar tegelijkertijd drong het steeds beter tot me door, dat er in die paar dagen zo ontzettend veel veranderd was. Van een gezonde vrouw was ik een doodziek mens geworden. Iemand die de komende tijd patiënt zou zijn, terwijl ik dat niet kende en al helemaal niet wilde. Ik was nooit ziek, zelfs geen griepje en nu dit. Ik moest rekening gaan houden met allerlei zaken die ik niet eerder tegen was gekomen. Om bijvoorbeeld mijn linkerarm maar eens te noemen. Doordat die lymfeklieren weggehaald waren, was die arm kwetsbaar geworden. Voorzichtig zijn met tillen, wondjes en temperatuurverschillen, allemaal om te voorkomen dat die arm dik zou worden. Het pulken aan mijn linkervingers, van die velletjes…, moest ik dus ook afleren. Het was één van mijn slechte gewoontes, die vooral naar boven kwam als ik zenuwachtig was. Lastig dus in deze situatie. Ik zou voorlopig om de haverklap naar artsen moeten, wie weet wat voor behandelingen krijgen en misschien medicijnen moeten gaan gebruiken. Ik had voor 5 januari, de sterfdag van mijn moeder, een afspraak meegekregen en dan zou ik de eerste uitslagen krijgen. Dan zou ik horen of ze alles weg hadden kunnen halen en of er mogelijk uitzaaiingen waren. Dus bijna twee weken wachten. Het werden twee lange weken. Weken waarin ik maar wat aankeutelde, erg moe was, zelfs van het niks doen. We hebben in die tijd erg veel visite gehad van al die lieve mensen om ons heen. Wat had ik ze nodig en wat was ik blij dat ik elke keer maar weer mijn verhaal kon doen. Onze kinderen werden er soms niet goed van en Arnold voelde zich af en toe net een ‘koffiedame’. Nu achteraf denk ik wel eens dat al die mensen bij tijd en wijle wel doodmoe van me geweest zullen zijn door al mijn gepraat. Maar er was niemand die erom wegbleef en dat voelde heel erg goed. Gelukkig hadden we het ook over andere, alledaagse dingen, het was niet alleen mijn ziek zijn.

De dinsdag erna mocht de drain eruit. Voor die tijd, in de wachtkamer, zagen we beelden vanuit Azië, over de tsunami. Toen ik dat zag, schaamde ik me en vroeg me af waar ik het toch over had. Dat was pas rampzalig, dat van mij stelde in vergelijking met die ramp toch echt niks voor. Was het maar zo, dacht ik er meteen achteraan.

HJ kwam ook nog even kijken en vond het er goed uitzien; hij was tevreden. Gelukkig maar. Het moet voor die chirurgen toch ook elke keer een rotklus zijn, zo’n amputatie. Toen die drain eruit was mocht ik ook weer douchen, heerlijk. Vanaf dat moment vond ik dat ik mezelf moest gaan bekijken. Die platte linkerkant was er nou eenmaal, daar kon ik niet meer omheen. Ik ben toen, heel voorzichtig, in mijn nakie voor die spiegel gaan staan. Er zat nog een pleister op het litteken, dus het was nog wel iets bedekt. Maar het was wel hartstikke plat en ik vond het vreselijk om te zien, misschien was het een kwestie van wennen. Hoewel… zou zoiets ooit wennen?

Woensdag 5 januari 2005

De dag waarop zes jaar geleden mijn moeder gestorven was. Een slechtere dag hadden ze er niet voor uit kunnen zoeken. Ik zat heel erg tegen die uitslag aan te hikken, ik wou vluchten, weg van al die ellende. Alsof het zo zijn moest keek ik in de wachtkamer tegen verschillende posters aan van de borstkankervereniging, praatgroepen voor borstkankerpatiënten enzovoort enzovoort, ik had duidelijk de verkeerde stoel uitgezocht. Ook dat nog. Ik wist niet eens wat er van die uitslagen allemaal af zou hangen, maar dat hoorden we die middag wel. Als het goed was, konden we in ieder geval weer een beetje vooruit. Toen begon eigenlijk pas echt tot me door te dringen wat er allemaal was gebeurd de afgelopen drie weken. Het was allemaal zo snel gegaan, dat het nauwelijks te bevatten was geweest. Gelukkig had HJ een goed bericht voor ons: alles was weggenomen en ook alle lymfeklieren waren schoon. Ik hoefde niet bestraald te worden. Een pak van mijn hart, maar ik bleef twijfels houden, hadden ze het wel goed onderzocht, was het wel mijn weefsel dat ze nagekeken hadden? Hij vertelde me precies hoeveel borstweefsel er weggehaald was, dat al mijn lymfeklieren weggehaald waren en ook dat het goed was dat mijn borst geamputeerd was omdat er heel wat rottigheid had gezeten. In totaal ruim drieëneenhalve centimeter ziek weefsel. Tjonge, wat had dat lijf me in de steek gelaten, niet te geloven dat ik er nooit wat van gemerkt had. Ik vroeg hem of ik al gauw weer mocht gaan hardlopen, maar dat werd me afgeraden omdat er inwendig ook nog een flinke wond zat. Echt balen, want juist door dat hardlopen voelde ik me zo goed. Ik liep letterlijk mijn hoofd leeg en dat was nou net wat ik op dat moment zo nodig had. Maar goed, eerst moest die wond genezen zijn. Het leek hem het beste om maar goed naar mijn lijf en vooral ook naar Arnold te luisteren en niet te hard van stapel te lopen. Eerst moest ik maar eens aan de wandel gaan. Ik had al gemerkt dat zelfs dat me behoorlijk wat moeite kostte. Niet te geloven dat ik nog geen drie weken daarvoor een rondje van twintig kilometer had kunnen rennen.

Tot dan toe zat er ook nog steeds die pleister op. Bij die controle werd het eerst kleine stukje van de pleister weggeknipt en zag ik dus een klein stukje van het litteken. Brrr, zo zag dat er dus uit. Vroeg of laat moest ik er aan geloven en er naar kijken.

We kregen voor 26 januari een volgende afspraak mee, dan zouden we horen wat er uit de celonderzoeken was gekomen en of ik preventieve behandelingen zou moeten ondergaan. Ik had voor die dag al weer heel wat vragen opgeschreven, maar die bewaarde ik uiteindelijk niet tot de 26ste. Ik belde veel eerder op en kreeg gelukkig een mammacare-verpleegkundige aan de lijn die me er antwoord op gaf. Zij zei me nogmaals dat het er goed uit zag en dat ik me geen zorgen meer moest maken. Daardoor kwam er eindelijk weer wat rust in mijn hoofd en ik merkte dat dat ook doorwerkte op mijn man en kinderen en op de mensen om me heen.

Mijn lijf begon me in die tijd last te bezorgen, meer dan vlak na de operatie. Het begon pijn te doen, ik kon niet goed op mijn linkerzij liggen en mijn arm voelde ook niet prettig. En ik was zo moe, niet normaal gewoon. Dat kende ik niet van mezelf en ik kon er dan ook niet zo goed mee omgaan. Ik werd opstandig en wilde natuurlijk dat het allemaal over zou zijn. Ik wilde weer uit de voeten kunnen, werken, sporten, leuke dingen doen en weer fatsoenlijk slapen om ’s ochtends ook weer fit op te staan. Ik begon te wandelen, een flink eind in een behoorlijk tempo en ik hoopte dat daardoor mijn conditie weer wat beter zou worden. Langzaam maar zeker merkte ik een beetje vooruitgang, dus het werkte wel. Ondertussen probeerde ik me ook aan het oefenen van mijn arm te houden. Dat hadden ze me aangeraden, maar ik vergat het nogal eens. Op zich ging het best goed, alleen de zijwaartse beweging was heel vervelend. Dat deed flink pijn, alsof er een stuk elastiek in mijn oksel zat dat al helemaal uitgerekt was.

Ergens in januari moest ik me ook melden bij de arbodienst, bij de verzuimconsulente. Alsof ik daar op zat te wachten. Net een maand daarvoor had ik gehoord wat er gaande was en in die maand was er verschrikkelijk veel gebeurd. De laatste keer dat ik me ziek gemeld had was een eeuwigheid geleden en ik werd zenuwachtig van het idee. Eigenlijk dikke onzin natuurlijk want het was wel duidelijk wat ik mankeerde en dat ik niet voor de flauwekul thuis zat. Hopelijk zou degene bij de arbodienst niet zo moeilijk gaan doen. Achteraf stelde het niets voor, ik kon toen ook nog niet zeggen of en wat voor behandeling ik nog zou moeten ondergaan. Een paar weken later, als ik ook het eventuele behandelplan wist, moest ik naar de bedrijfsarts. In het gunstigste geval kon ik in overleg met hem of haar wel weer aan het werk. Ik ben na dat eerste bezoek aan de arbodienst ook bij mijn werk langsgegaan voor een bakje koffie. Het voelde goed daar weer even te zijn. Ik heb eigenlijk meteen met mijn collega’s mijn ellende gedeeld, dat ging vanzelf. Later is me wel eens gezegd dat het voor hen best prettig was dat ik er zo open en eerlijk over vertelde. Dat maakte het voor hen schijnbaar makkelijker om mee om te gaan.

Langzamerhand begon de pleister steeds meer los te raken, het hele litteken kwam in zicht en daar zag ik vreselijk tegenop. Tot dan toe was het toch steeds wat verborgen geweest en hoefde ik er voor mijn gevoel niet naar te kijken. Waar eerst mijn borst zat, zag ik met een brok in mijn keel dat er een mooi dun lijntje tevoorschijn kwam. HJ had me al gezegd dat hij z’n best had gedaan om het er netjes uit te laten zien en dat was dus wel gelukt. Alleen richting mijn oksel zat een wat dikkere richel. Ik was benieuwd of dat nog gladder en minder dik zou worden. De eerste keren dat ik het zag vond ik het zo moeilijk en werd ik overspoeld door verdriet. Toch dwong ik mezelf om er steeds naar te kijken, elke keer als ik in mijn blootje was. Die platte kant kon ik maar niet aanraken, ik ging er letterlijk met een grote boog omheen. Arnold daarentegen raakte het juist wel aan, hield me vast op die plek. Daar had ik heel veel moeite mee. Hij zei dan:: ‘je lichaam ziet er dan wel anders uit, maar dat is voor mij geen reden om het niet meer aan te raken’. Hij wilde het nog steeds voelen. Vanaf het begin accepteerde hij mijn lijf zoals het geworden was en dat gaf me ontzettend veel steun. Toch deed het me tegelijkertijd zo’n pijn als hij andere vrouwen zag met twee borsten, die niet eens mooi hoefden te zijn. De Fa-reclame op tv zorgde er al voor dat ik stikte van jaloezie. Te gek voor woorden, maar het was zo. Het zou me een hele periode parten spelen en voor heel wat onrust zorgen. Iets waar ik me op dat moment nog niet van bewust was.

Ada zei me in begin dat ik door dit hele proces een sterker mens zou worden. Toen dacht ik bij mezelf, stap maar op met die flauwekul. Moet ik dan een sterker mens worden? En als dat moet, moet dat dan door kanker te krijgen, kan dat niet op een andere manier? Op dat moment geloofde ik er helemaal niks van.

Half januari was er een hardloopwedstrijd in de buurt waar ik aan mee had willen doen. Er waren heel wat bekenden die mee zouden lopen, dus ik ging er naar toe om ze aan te moedigen. Met een brok in mijn keel en dikke tranen in mijn ogen stond ik bij de start. Het zou geweldig zijn als ik dat ook weer zou kunnen in de toekomst. Ik had een paar dagen daarvoor tijdens een wandeling geprobeerd om een aantal passen wat harder te lopen en was er achter gekomen dat dat flink pijn deed. Toen voelde ik wat HJ bedoelde met ‘naar je lijf luisteren’.

Woensdag 26 januari 2005

De dag waarop ik te horen zou krijgen wat ze nog voor me in petto hadden. Ik hoopte toch zo op een goed bericht, maar dat viel tegen. De cellen waren hormoongevoelig geweest en erg sneldelend. Dat hield in dat ik aan de tabletten zou moeten voor ongeveer vijf jaar en dat ik chemokuren zou krijgen, preventief weliswaar, maar toch. Dat die kans erin zat, ja, daar had ik natuurlijk wel bij stilgestaan, maar toen ik te horen kreeg dat het echt moest gebeuren was het wel even slikken. Ik was er nog niet klaar mee, het zou nog langer gaan duren. Eerst de kuren en als dat afgerond was moest ik met Tamoxifen beginnen. Dr. HJ nam alle tijd voor ons en legde heel duidelijk uit waar het voor nodig was. Ik kon natuurlijk ook zeggen dat ik het allemaal niet wilde, maar voor mijn gevoel had ik geen andere keus dan hun advies opvolgen. Mijn hormonen moesten beïnvloed gaan worden om ervoor te zorgen dat ze niet nog eens de oorzaak van kanker zouden zijn. Ik kreeg een afspraak mee voor de internist, dokter Dankbaar, en bij haar konden we heel snel terecht. Ik zag er als een berg tegenop en wilde dat het een half jaar verder zou zijn. Maar zover was het nog niet, hier moest ik eerst doorheen zien te komen. Ik prentte mezelf in dat ik lang niet de enige was en dat er veel mensen nog veel zieker waren dan ik en dat het misschien wel mee zou vallen. Als ik er maar niet zo hondsberoerd van zou worden. Dokter Dankbaar vertelde ons ook weer heel uitgebreid wat er zou gaan gebeuren. Ze hadden vier AC-kuren voor me in gedachten en die zouden er voor gaan zorgen dat zelfs het kleinste spoortje foute cellen vernietigd zou worden. Het kon zijn dat er ergens in mijn lichaam toch nog wat zat en hoe eerder ze zouden beginnen met de kuren hoe liever het me was. Ik mocht er niet aan denken dat het op een andere plaats nog de kop op zou steken. Elke drie weken zou er een shot voor me klaar liggen van die chemische middelen, adriamycine en cyclofosfamide. Voor elke kuur moest ik eerst bloed laten prikken, als dat dan goed was kon het doorgaan. Ze wilde me ook een recept voor een pruik meegeven… Een pruik, ja, dat was me ook wat. Eerst die wattenbol en dan ook nog een pruik, ik moest er niet aan denken. Als ik kaal zou worden, met een beetje geluk gebeurde me dat niet, maar als het dan toch zo zou zijn, dan ging ik wel mutsjes dragen, of leuke sjaaltjes of zo, maar echt geen pruik!

Een week later, op maandag, hadden we een heel prettig gesprek met de oncologieverpleegkundige. Ik zat echt in de medische molen. Ik had in mijn hele leven nog niet zoveel artsen en verpleegkundigen meegemaakt. Ik kreeg het voor de zoveelste keer Spaans benauwd. Ze liet ons toen ook de chemokamer zien. Dat stond mij dus ook te wachten, een bleke snoet, een kale kop en wie weet hoe misselijk. Ze vertelde me dat ik, als mijn bloed goed was, een week later op dinsdag of woensdag zou kunnen beginnen. De berg waar ik zo tegenop zag werd alsmaar hoger, was het maar vier maanden verder, dan had ik dit in ieder geval achter de rug.

Ik ging voor die tijd nog even op mijn werk langs en heb toen ook in Enschede mijn eerste mutsje gekocht. Een effen zwarte, dat leek het meest op mijn haar. Arnold vond het maar een saai ding, maar ik zag het niet zitten om mijn kale kop te bedekken met iets dat er kleurig en fleurig uitzag. Ik begon langzaam maar zeker (onbewust) mijn hakken in het zand te zetten, ik wilde dit allemaal niet en probeerde er eigenlijk tegen in te gaan. Iets wat onmogelijk was, maar toch… Dat waren de momenten dat ik, ondanks de steun van Arnold, de kinderen en verder al die lieve mensen om ons heen, mijn moeder zo miste. Wat had ik graag op haar schouders uitgehuild.

Dinsdag 8 februari 2005

Vandaag mijn eerste bloedonderzoek voordat ik aan de chemo’s kan beginnen. Het was niet echt een vriendelijke dame daar op die prikpost. Ik snapte natuurlijk best dat het nou niet het leukste werk was, maar ik had er toch wat moeite mee. Alsof er niks aan de hand was. Zij zou toch ook wel geweten hebben waarvoor ik daar zat, dacht ik, maar misschien was dat niet zo. Eigenlijk had ik best wat medelijden met mezelf. Die middag zou ik gebeld worden als mijn bloed niet goed was en als ik geen seintje kreeg kon ik de volgende dag komen. We waren de dag ervoor al even langs geweest in de chemokamer om er te kijken en kennis te maken met de verpleegkundigen, allemaal echte lieverds trouwens. De mensen die de chemo kregen zaten, in super de luxe stoelen, in een grote kring. Naast elke stoel een standaard met allerlei zakken waarin de afschuwelijkste knalkleurtjes zaten. Daar zou ik ook een aantal keren tussen zitten. Het verbaasde me dat er zo’n ontspannen sfeertje hing, er werden zelfs wat grappen gemaakt en er werd gelachen. Gelukkig maar, je kon er maar beter niet zo’n drama van maken.

Er werd die dinsdag niet gebeld, dus kon ik op woensdagochtend 9 februari richting gifkamer. Ik had Novaban gekregen tegen de eventuele misselijkheid en daar ben ik die ochtend mee begonnen. Om een uur of negen werden we verwacht en op het moment dat ik binnenkwam was ik erg emotioneel. Ik kon mijn tranen maar net bedwingen. Nog een keer werd ons uitgelegd hoe het precies in z’n werk zou gaan. Toen kwamen mijn zakken eraan, vier stuks maar liefst. Ze werden uit een koelbox gehaald, goed gecontroleerd en daar kwam de naald. Samen besloten we om op mijn hand te prikken, dat was voor de operatie ook goed gegaan. Nou, dat liep deze keer dus even anders als ik gedacht had. De verpleegkundige prikte, meteen daarop viel die naald iets terug en hield ze hem tegen waardoor ze dus dwars door die ader prikte. Met als gevolg dat er bijna meteen een enorme blauwe plek ontstond. Ze vond het natuurlijk heel vervelend, vooral omdat dit mijn eerste kuur was. Ze probeerde het opnieuw, toch maar in mijn arm. Dat lukte gelukkig en de eerste zak kon eraan. Eerst een spoelmiddel, daarna Dexamethason, een middeltje dat de Novaban versterkte en toen de eerste zak, cyclofosfamide. Daarna de andere zak, adriamycine, het zuurtjesroze spulletje. Vervolgens weer spoelen en toen zat de eerste sessie erop. Dat spulletje moest er voor zorgen dat er niks ziekmakends in mijn lijf nog de kans zou hebben om te overleven. Het duurde een paar uurtjes voordat de zakken leeg waren, langer dan ik had verwacht. Mijn arm werd goed koud, dat betekende dat het er te snel in liep. Dus het kraantje maar een beetje dicht laten draaien. Rond het middaguur konden we weer naar huis en ik was heel benieuwd wanneer ik me anders zou gaan voelen. Gek, hè, ik ging er op een of andere manier gewoon op zitten wachten. Ik merkte er op dat moment nog niet echt wat van, hopelijk bleef het zo. Die middag thuis nog wat rondgeklungeld en tegen de avond begon het. Alsof in een mum van tijd al mijn energie die ik nog had, op was. Het overviel me echt, wat een raar gevoel. Ik werd ook wat misselijk, maar hoefde niet over te geven. Ik bleef eerst maar even op de bank, maar ben al snel naar bed gegaan. Alsof ik een enorme prestatie had geleverd, zo moe. Dat bleef zo een aantal dagen. Op zondag vond ik het welletjes, ik had vanaf woensdagavond in bed gelegen en wilde niets liever dan naar buiten. Ze hadden me verteld dat in die eerste week je weerstand tot een minimum daalt en omdat ik wilde geen kou wilde vatten deed ik een dikke warme jas aan. Jeetje, dat was iets waar ik nog nooit bij stil had gestaan. Bij Arnold aan de arm en zo gingen we op pad. We hadden een leuk rondje in gedachten, maar na nog geen tien minuten was ik zo ontzettend moe dat ik maar wat graag weer naar huis wilde. Wat had die troep toch teweeggebracht? Het was het eerste shot nog maar, ik moest er nog drie. Nou ja, ik moest maar proberen er aan toe te geven, dat leek het beste. Over drie maanden zou het achter de rug zijn.

Twee weken na de eerste kuur had ik bij de internist een afspraak voor controle. Ik voelde me redelijk, niet zo ontzettend moe meer, en ook het misselijke gevoel was wat afgezakt. Ik merkte wel dat ik wat verstopt begon te raken. Dat scheen een heel normaal bijverschijnsel te zijn, waarvoor ik een middeltje voorgeschreven kreeg. Ook dat nog! Maar ik gooide mijn aversie tegen allerlei medicijnen overboord en nam me voor dat drankje trouw elke ochtend te drinken. Ik moest toch zien dat ik niet met zo’n bonk in mijn buik bleef lopen. Ze ‘beloofde’ me tijdens die controle ook nog dat ik voor het aankomende weekend mijn haar kwijt zou zijn. Ik kon het me echt niet voorstellen. Stiekem had ik er al wel eens even aan getrokken, maar het zat nog zo vast als wat. Dat kon toch niet in twee dagen veranderen, misschien zou ik een uitzondering zijn. En als het toch zo zou zijn, hoe zou het dan voelen als ik onder de douche stond. Dat water over mijn kale hoofd.

© Karin de Romijn

Nou, ik kwam er op vrijdag achter dat ik geen uitzondering was. Op donderdag had ik al wat jeuk op mijn hoofd en een raar soort pijn, alsof er aan mijn haar getrokken werd, maar er viel echt niks uit. Tot die vrijdagochtend. Ik ging met een kam door mijn haar en daar zat de eerste pluk… Dus toch. Die dag kwamen Karin en Wim, vrienden uit het westen, op bezoek en ik wilde er niet met een kale kop bijzitten. Ik dacht nog, ik moet er gewoon van afblijven, dan zou het misschien wel blijven zitten. Hoe naïef kun je zijn, hè? De hele dag heb ik geprobeerd om er niet aan te komen, maar tegen de avond kon ik het niet meer laten. De ene pluk na de andere, het grote uitvallen was begonnen! Ik heb nooit geweten dat er zoveel haar op mijn hoofd zat. Ik ben met hier en daar nog een pluk mijn bed ingedoken en vond de volgende ochtend nog meer haren op mijn kussen.

Arnold en ik hadden al afgesproken dat hij het er voor me af zou scheren met de tondeuse. Het leek erop dat het meeste haar er al af was, maar er kwam nog heel wat. Een flinke laag in de wastafel en dat was het dan. Geen spriet meer op mijn hoofd. Ik kon me soms zo druk maken over mijn haar, of het wel goed zat. Dan ergerde ik me vreselijk als het niet wilde zitten zoals ik het wou. Dat zou me de komende tijd niet meer bezighouden in ieder geval. En… hoe voelde het water op dat kale koppie? Meteen maar geprobeerd natuurlijk en ik kan niet anders zeggen dan dat het reuze meeviel.

Er moesten nog wat boodschappen gehaald worden, ik trok meteen de stoute schoenen maar aan en ging, met een doek om mijn blote hoofd geknoopt, op pad. Dat was trouwens ook nog een kunst op zich. Creativiteit met sjaaltjes was nooit een hobby van me geweest en ik moest er goed mee oefenen om er toch iets leuks van te maken. Ik had besloten om eerst maar een winkel op te zoeken die niet bij ons in de buurt was, in de hoop geen bekenden tegen te komen. Iedereen zag nu wat er aan de hand was en ik had geen zin in medelijdende blikken. Ik probeerde maar net te doen of ik al helemaal gewend was aan die kale kop, maar ondertussen bezorgde het me een heel onzeker gevoel. Prompt liep ik in die winkel natuurlijk wel bekenden tegen het lijf. Op één of andere manier moest het misschien wel zo zijn, want daarna was ik haast opgelucht. Met allebei de dames toch een babbel gemaakt en toen leek het ineens stukken minder moeilijk. Uiteindelijk raakte ik heel snel gewend aan dat kale bolletje en vond ik dat het minst erge. Het enige dat ik wel lastig vond was dat mijn hoofd zo koud werd als ik in bed lag. We sliepen altijd met het raam open en het was winter, dus koud op onze slaapkamer. Lidia, een vriendin van ons, had me een wollen sjaal gegeven en die heeft in die tijd goede dienst gedaan.

Ondertussen hadden we ook een kijkje genomen bij de borstprothesespeciaalzaak in het ziekenhuis. Voor die dingen kon ik volgens mij niet bij Livera terecht, laat staan bij de winkel waar ik vaak mijn mooie lingerie haalde. We kregen een aantal verschillende modellen te zien, van breed bol, tot meer puntig en alles wat daar tussenin zat. De verkoopster moest wel een engelengeduld hebben voordat ze me tevreden kon krijgen. Na ruim een uur passen, meten, met shirt, zonder shirt, weer een andere, ik werd er niet goed van, vonden we er toch één waarvan we dachten dat het de goede was. Hoe kon dat nou, er was er maar één geschikt en die was er niet meer. Op dat moment overviel me weer zo’n ongelukkig gevoel, het zou dus echt nooit meer zo worden. Als ik er maar ooit mee uit de voeten zou kunnen. Soms leek ik wel een puber, zo opstandig en tegendraads. Ik zette echt mijn hakken in het zand en wilde dit niet! Ik ging ervan uit dat als die ellende van chemo’s achter de rug was en ik weer op de been was, het beter zou gaan en ik me ook niet meer zo ongelukkig zou voelen. Ik moest ook maar uit gaan vinden hoe ik eigenlijk verder wilde. Met een platte kant en behaloos… of toch maar met beha en prothese… Moeilijk, moeilijk. Meestal droeg ik, toen ik nog twee borsten had, mooie lingerie. Nou, dat was voorlopig niet meer aan de orde. Soms kreeg ik van die leuke opmerkingen als, joh, wees blij dat je er nog bent, dat je van die kanker af bent. Ik kon er echt niks mee. Het was allemaal hartstikke goed bedoeld en ik weet zeker dat mensen zulke dingen alleen maar zeiden om me uit de put te halen, maar het lukte niet. Af en toe keek ik eens op de site van de borstkankervereniging en las dan allerlei verhalen van mensen die hetzelfde mee hadden gemaakt. Ik herkende er zoveel in en toch gaf het me weinig steun. Maar goed, ik nam me voor om er geregeld eens even voor te gaan zitten en te lezen wat anderen te vertellen hadden. Wie weet kwam ik toch iemand tegen die me net datgene zou kunnen vertellen waar ik naar op zoek was. Wat miste ik mijn moeder in die tijd. Waarschijnlijk had zij me er ook niet mee kunnen helpen, maar alleen haar arm om me heen, haar schouder om op uit te kunnen huilen… dat zou misschien al genoeg geweest zijn.

Door de chemo’s was ik in een klap in de overgang gekomen en had dus geen last meer van mijn menstruatie iedere maand. Had alles toch nog iets positiefs. Maar met die overgang kwamen ook de opvliegers, vooral op ongelegen momenten. En dat was niet het enige dat die chemo’s teweegbrachten. Ik begon mezelf ook te ruiken, als ik naar het toilet ging, als ik een wind liet en ik had zelfs het gevoel dat mijn adem chemisch rook. We hadden het er weleens over dat, als ik op dat moment dood zou gaan, ze me wel bij de chemokar af mochten geven. Het zorgde er ook voor dat, elke keer als ik een shot had gehad, er een deukje in mijn nagels bij kwam. Zo ontdekte ik dat het zelfs invloed had op de groei van mijn nagels, daar kwamen allemaal ribbeltjes in. Een wonderlijk goedje, die chemo’s. Naarmate ik verder kwam in het kurentraject ging mijn conditie steeds verder achteruit. Het leek elke keer langer te duren voordat ik weer wat op de been was. Maar als het dan weer zo ver was en ik uit dat bed kwam, dan probeerde ik er ook van te genieten door erop uit te gaan en goed voor mezelf te zorgen. Meestal ging ik in de derde week ook vaak even op mijn werk kijken. Mijn collega’s waren trouwens ook snel aan mijn blote hoofd gewend, want als ik het te warm had deed ik mijn mutsje daar ook af. We zijn een keer met het hele team ergens gaan eten en daar zat ik zonder iets op mijn hoofd. Achteraf heb ik wel eens gedacht dat het provocerend gedrag was, maar toen stond ik daar echt niet zo bij stil.

Na de laatste kuur was ik aan de ene kant best nogal emotioneel en aan de andere toch ook wel opgelucht. Emotioneel, omdat ik het gevoel had dat ik er toen alleen voor stond, zo zonder medicijnen en opgelucht, omdat ik hoopte weer heel snel de gewone draad op te kunnen pakken. Mijn energie zou terugkomen en ik verheugde me erop om weer aan het werk te gaan, te gaan sporten en vooral weer van het leven te gaan genieten. Toen ik na dat laatste shot nog even bij de apotheek langsging om wat extra medicijnen te gaan halen en daar een bekende fysiotherapeut tegenkwam, vertelde ik hem heel enthousiast dat het niet lang zou duren voordat ik weer zou gaan werken en hardlopen. Hij keek me aan alsof hij het in Keulen hoorde donderen en heeft me haarfijn uitgelegd waarom het beter was vooral met dat lopen nog maar een maand of wat te wachten. Zeker nog zo lang als ik bezig was geweest met de chemo’s en dat was dus ruim drie maanden. Door de kuren was mijn bindweefsel zo zwak geworden dat ik binnen de kortste keren blessures op zou lopen. Jeetje, was me dat even een tegenvaller. Even had ik gewild dat ik hem daar niet gesproken had, maar achteraf was ik toch wel blij met zijn goede raad. Het leek hem verstandiger dat ik eerst maar eens flink aan de wandel ging. Dat gaf me niet zo’n kick als hardlopen, maar ik kon in ieder geval mijn benen op die manier aan de gang houden.

Wandelen in Vasse.

Zo gezegd, zo gedaan. Ik wandelde heel wat af in die tijd en onder het wandelen liep ik maar te denken wat nu het beste voor me zou zijn. Toch probeerde ik stiekem af en toe wel een piepklein stukje te rennen. Het kostte me heel wat moeite, maar het gaf me best een lekker gevoel. Zo ging ik in mei, eigenlijk véél te vroeg, met Linda en Lidia naar Nijmegen om aan de Marikenloop mee te doen. We zouden voor de vijf kilometer gaan en ik was vast van plan hem uit te lopen, ook al zou ik het wandelend moeten doen. We waren nog maar net op weg toen Linda door haar enkel ging en geen stap meer kon verzetten. Balen voor haar natuurlijk, maar voor mij bleek het ook beter om er mee te stoppen. Achteraf gezien was het misschien maar goed ook dat het zo liep, want voor mijn lijf was het zeker niet goed geweest. Ik voelde eigenlijk wel dat ik het niet had moeten doen, dus nam ik mij vanaf dat moment voor om niet meer zo ongeduldig te zijn en de raad van die fysiotherapeut op te volgen.

Op weg naar Nijmegen voor de Marikenloop.

Begin juni 2005

In die tijd leerde ik, tijdens een motorweekend voor vrouwen, Marleen kennen en zij had in hetzelfde schuitje gezeten. Ik was zeer verbaasd zoals zij eruit zag: wat een mooie, positieve vrouw. Ze straalde een en al levenslust uit en zij werd een heel groot voorbeeld voor me. Zo kon het dus ook! We wisselden onze e-mailadressen uit en spraken af dat we contact zouden blijven houden met elkaar. Af en toe mailden we of spraken we ergens af voor een bakje koffie. In het begin ging het natuurlijk alleen maar over die ellendige borstkanker, maar naarmate we elkaar beter leerden kennen hadden we het vaak ook over heel veel andere dingen. We werden echt vriendinnen en hadden regelmatig contact.

Ondertussen zocht ik af en toe ook naar informatie over borstkanker op internet. Daar kwam ik tot de ontdekking dat je, als je hormoongevoelige tumoren hebt (gehad), meer kans hebt op eierstokkanker. Dat kon toch niet waar zijn. Hè, had ik er maar niet op gekeken, want het zorgde meteen voor onrust. Daar wilde ik echt niet op gaan zitten wachten en nam me voor om het de eerstvolgende keer dat ik naar de internist moest, daar over te hebben. Ik stelde haar voor om die dingen maar weg te laten halen. Het leek haar een goed plan om maar eens een afspraak met een gynaecoloog te maken en het daar te bespreken. Zo gezegd, zo gedaan en daar kon ik al snel terecht. Ik vroeg me af wat ze ervan zou denken als ik met dit idee kwam. Zou ze zich niet afvragen waarom ik iets weg wilde laten halen waar (nog) niks aan mankeerde? Maar ik vond dat ik die eierstokken niet meer nodig had, dus die kon ik echt missen en dat leek me een peulenschilletje in vergelijking met die borst die ik niet meer had. Ik maakte een afspraak bij dr. Veenstra, een aardige vrouwelijke arts die er niet van opkeek dat ik met dat probleem bij haar kwam, het een goed plan vond en meteen even een klein onderzoekje deed om te kijken hoe ze die operatie zou kunnen gaan doen. Vaginaal of via mijn buik. Er werd een inwendige echo gemaakt. Ik kon meekijken en zag op een gegeven moment een donker vlekje. Ik schrok en werd nog ongeruster toen de arts me vertelde dat het haar verstandig leek om dat wel weg te halen. Ik zou me daar in het verleden echt niet meteen ongerust over gemaakt hebben, maar nu was dat een heel ander verhaal. Ze had niet het gevoel dat het iets ernstigs was, maar gezien hetgeen ik achter de rug had wilde ze het zekere voor het onzekere nemen. Ze zorgde ervoor dat ik een week later al onder het mes kon, ze wilde me niet onnodig lang in spanning laten zitten. Het zou poliklinisch gedaan worden, onder plaatselijke verdoving. Weer kon ik meekijken en het wonderlijke was, dat er niks geks meer te vinden was. Het was waarschijnlijk een vochtblaasje geweest. Er werd toch wat weefsel weggehaald. Het stelde niet zo veel voor en ik kon dezelfde dag naar huis. Een dag of wat later kreeg ik de uitslag en godzijdank was er niks aan de hand. Pffff, een pak van mijn hart. Die chemo’s toch niet voor niks gehad! Nog weer een weekje later kon ik opgenomen worden om mijn eierstokken en ook meteen maar mijn eileiders te laten verwijderen. We spraken af dat ik een ruggenprik zou krijgen, ondanks het feit dat ik er dan waarschijnlijk wel wat van zou gaan voelen. Ze vertelde me dat ze hoog in mijn buik zou komen en dat dat allesbehalve prettig zou zijn. Maar ik had geen zin in een algehele narcose, ik had het laatste half jaar al veel te veel rommel gehad. In het ergste geval zou ik het aan kunnen geven en dan zou ik een verdovend middeltje krijgen via het infuus. Dat infuus was best een probleem. Er werd zeven (!) keer geprikt voordat de naald in mijn ader zat. Uiteindelijk moest de anesthesist er aan te pas komen die bijna besloot om het in mijn been of op mijn voet te proberen. Hij legde me uit dat dat vaker een probleem is na chemokuren. De aderen schijnen dan zo stug geworden te zijn dat het prikken heel erg lastig wordt. Het is toch gelukt in mijn arm en dokter Veenstra kon aan het werk. Nou, dat ik er wat van zou voelen heb ik gemerkt. Echt geen pretje en ik kreeg om de pijn te stillen een klein drupje van het een of het ander. Dat hielp meteen en ik heb er daarna dan ook niks meer van gevoeld. De ingreep zelf was zo gebeurd en al gauw lag ik op de uitslaapkamer. Daar wilde mijn bloeddruk niet zakken. Geen wonder eigenlijk, want naast mij was een mevrouw gekomen die net een borstamputatie achter de rug had. Jemig, dat ik dat nou net moest horen. Ik heb heel even een praatje met haar gemaakt en toen werd al snel besloten dat het beter was dat ik terug zou gaan naar zaal. Maar hopen dat die bloeddruk daar lager zou worden. Hij zakte wel iets, maar is daarna nooit meer laag genoeg geworden. Tot op de dag van vandaag gebruik ik medicijnen om de bloeddruk te verlagen. Na de ingreep heb ik nog een paar dagen in het ziekenhuis gelegen en ben toen vol goede moed naar huis gegaan. Ik zou nu aan het echte herstel kunnen beginnen.

Maar…

Ondanks al mijn goede voornemens om overal het positieve van in te zien, werd ik langzaamaan steeds gekker van mezelf. Ik verdronk bij tijd en wijle in zelfmedelijden, zonder dat ik het in de gaten had. Ik begon steeds minder vertrouwen te krijgen in alle mensen om me heen en heb zelfs uitgesproken dat ik helemaal niet beter hoefde te worden. Wat was ik nog waard, ik met zo’n verminkt lijf en al die andere vrouwen met twee borsten. Ik was jaloers op alles wat vrouw was, zelfs op mijn vriendinnen en heb het niet alleen Arnold en onze kinderen, maar ook veel lieve vrienden en vriendinnen van ons, behoorlijk moeilijk gemaakt. Eén van die momenten die ik me herinner als de dag van gisteren was een middagje in de tuin, het was heerlijk weer en eigenlijk genoten we van dat lekker buiten zijn. Klaas en Marieke waren op bezoek en gaandeweg het gesprek kregen we het over die jaloezie. Ik had echt het gevoel dat ze geen van drieën begrepen wat ik bedoelde. Mijn reacties waren onredelijk en niemand kon mij ervan overtuigen dat ik nergens bang voor hoefde te zijn. Het voelde alsof ze alle drie tegen me waren, maar het enige dat ze wilden, was me geruststellen en proberen me wat vertrouwen te geven. En zo ontstonden er wel vaker heftige discussies in die tijd. Het kon al gaan om een telefoontje waarbij Arnold aan de praat was met iemand en ik dus niet kon horen wat die ander te vertellen had. Of om een vriendin die binnenkwam met een leuk zomers hemdje aan, daar kon ik op slag chagrijnig door worden. Ik stond er niet bij stil wat een verdriet ik iedereen aandeed en hoe ik mensen kwetste. Onze relatie werd er niet beter op en ik verweet het Arnold zelfs dat ik merkte dat hij me zat was ‘met maar één tiet’. Zo drukte ik het ook uit. Dat ik hem daarmee heel veel pijn deed was iets wat ik pas heel veel later in de gaten had. Hij legde me dan ook haarfijn uit dat hij mijn platte kant niet zat was, maar wel mijn idiote gedoe. Mijn wantrouwen in hem, daar kon hij niet goed meer tegen. Het liefste wilde ik elke seconde van de dag weten wat hij aan het doen was. Zelfs een praatje met de buurvrouw vond ik al bedreigend. Ik zat vol slechte gedachten zoals ik het zelf noemde, gedachten die echt heel oneerlijk waren. Elk contact van Arnold met een andere vrouw zag ik al als een bedreiging voor ons huwelijk. Het was natuurlijk niet vreemd dat, door mijn idiote gedrag, ons huwelijk flink onder druk kwam te staan. Arnold vond het tijd worden om hulp te zoeken, maar daar wilde ik echt niet aan. Een tijdje daarvoor was ik kort bij een psycholoog geweest en ik had ook een homeopathisch arts geprobeerd, maar daar had ik niet erg veel baat bij. Ik raakte steeds verder in de put, maar gaf dat absoluut niet toe. Gelukkig gaf Arnold tijdens een controle aan dat het helemaal niet goed ging en dat zorgde ervoor dat ik, op aanraden van HJ en de mammacareverpleegkundige, toch maar een afspraak maakte met Lonneke, de medisch maatschappelijk werkster. Jeetje, dat ik ooit nog eens dat soort hulp nodig had. Maar goed, ik nam me voor haar alles wat me dwars zat te vertellen, in de hoop dat ze me ermee kon helpen. Ik heb heel wat afgejankt die eerste keren dat ik bij haar was, maar na een aantal sessies begon het toch rustiger te worden in mijn hoofd. Elke keer kreeg ik wat opdrachten en oefeningen mee en begon ik het een en ander toch anders te bekijken. Na verloop van tijd kon ik er ook beter mee omgaan. Ze leerde me het vertrouwen weer terug te krijgen, niet alleen in mezelf, maar vooral ook in Arnold.

Juni 2005

In die tijd probeerde ik ook uit te vinden hoe ik het nu verder wilde. Op een of andere manier lukte me dat beter dan een tijd daarvoor. Bleef ik met die prothese lopen, ging ik truitjes dragen voor vrouwen met één borst, of liet ik er wat aan doen?

Arnolds moeder had me een artikel laten lezen over Lobstar. Twee lotgenoten die kleding ontwierpen voor eenborstige vrouwen. Zou dat het zijn? Dat wilde ik in elk geval proberen en al heel snel besloot ik een afspraak te maken, zonder het er met Arnold over te hebben. Ik zou hem er hopelijk mee verrassen. Samen met Karin, mijn vriendin uit Gouda, ging ik naar Den Haag en bestelde er twee T-shirts, speciaal voor mijn lichaam. Gewoon om uit te proberen hoe het was om zulke shirts te dragen. Het was een supermiddagje en het deed me goed dat ik iets gekocht had. Al snel kreeg ik ze via de post thuis bezorgd, heel mooi ingepakt, als cadeautjes. Ik vond ze leuk en liet ze apetrots aan Arnold zien. Hij reageerde eerst heel voorzichtig, maar al gauw kwam het hoge woord eruit: hij vond ze vreselijk. Op dat moment vroeg Arnold mij of ik niet eens aan een reconstructie dacht. Toen hij me dat zei, raakte ik haast buiten zinnen van woede, hoe durfde hij zoiets te bedenken! Het was me wel duidelijk, het ging hem dus toch om een vrouw met twee borsten! Maar hij had mijn lijf echt geaccepteerd zoals het was, alleen zag ik dat op dat moment niet. Hij was blij dat de kanker weg was en kon deze kleding echt niet mooi vinden. Hij had er een hekel aan als ik ze droeg, maar ik moest er voor mezelf achterkomen of het wel of niet iets was voor mij. Ik droeg ze dus wel, ook al wist ik dat Arnold het echt afschuwelijk vond en er zelfs verdrietig van werd. Totdat ik ze op een dag in de kast legde en er niet meer naar omkeek. Uiteindelijk voelde ik me er toch niet happy in, dus dan maar liever in een wat wijder shirt, zonder prothese. De Lobstar-shirts werden het niet, die wijdere T-shirts zonder iets eronder gaven me ook geen goed gevoel, dus dan toch die prothese maar vaker dragen.

De vakantie zat er aan te komen en normaal gesproken verheugde ik me daar echt op. We hadden het jaar daarvoor een prachtige camping ontdekt. Een camping die we al gauw ons paradijsje op aarde noemden en waarvan we, na ons eerste bezoek, zeker wisten dat we er elk jaar naar toe zouden gaan. Het was een naturistenterrein ergens halverwege Frankrijk. Wat moesten we nu? Ik was in de periode daarvoor al wel een paar keer naar de sauna geweest, maar voelde me daar niet echt op mijn gemak. Verstopte steeds die lege plek en probeerde zo te voorkomen dat anderen zagen wat er aan de hand was. Hoe zou dat dan op die camping gaan? Maar een textielcamping zag ik ook niet zitten. Ik stelde het me al voor, een bikini die op die prothesebeha leek, daar zou ik echt niet in gaan lopen. En een hele vakantie met hooggesloten T-shirts, Lobstar-shirtjes of met een platte kant in een wijd T-shirt, was ook niet waar ik op zat te wachten. Wat een getwijfel, grrr, wat was wijsheid? We besloten dus om toch naar ons paradijsje te gaan en het maar gewoon op ons af te laten komen. In het ergste geval konden we ons boeltje oppakken en weer gaan. Arnold had mij voor mijn verjaardag een prachtige pareo gegeven, die ging in ieder geval mee, zodat ik die om mijn blote verminkte lijf zou kunnen slaan. Ik wist tegelijkertijd ook dat het alleen mijn probleem zou gaan worden. Juist de mensen op een naturistencamping zijn niet bezig met uiterlijkheden, daar is respect en acceptatie van de mens op zich veel belangrijker dan hoe je eruit ziet. We gingen dus, maar zoals ik al gedacht had van tevoren, het werd een rampvakantie. Toen we aankwamen stond de eigenaresse van de camping ons op te wachten, ze was blij ons te zien, maar zag aan mijn nog bijna kale hoofd dat er iets aan de hand was. Natuurlijk schrok ze toen ze hoorde wat er gebeurd was, maar ze probeerde me meteen op mijn gemak te stellen. Al bij het opzoeken van een plekje had ik het gevoel dat het niks zou worden. Weer kwamen die jaloerse gevoelens naar boven. Ik zag alleen maar volmaakte vrouwenlijven om me heen en werd daar zo boos en verdrietig van. Als ik bij ons tentje vandaan ging, liep ik met een handdoek of die mooie pareo om en had mijn arm voor die platte kant, zodat het niet zo op zou vallen. Maar daardoor viel het juist wel op. Er was geen mens die ervoor zorgde dat ik me ongemakkelijk zou moeten voelen, maar toch gebeurde het. Hoe ik ook probeerde me te ontspannen, het lukte me die hele vakantie niet. Het lag aan niemand, alleen aan mezelf. We zijn eerder dan gepland naar huis gegaan.

Zo rond eind juli 2005 begon langzaam maar zeker mijn haar weer wat te groeien. Een beetje donzig in het begin en grijs. Het duurde een hele tijd voor er weer een bosje haar op zat. Ik had me voorgenomen om het niet te gaan verven als het een mooie kleur grijs zou zijn. Nou, niet dus. Het werd een peper-en-zoutkleur en nog eigenwijs en krullerig ook. Aan die eigenwijze krullen kon ik niks doen, maar ik liet het door de kapper gauw weer zwart kleuren en zo voelde ik me, in ieder geval voor wat mijn haar betrof, weer een beetje de oude. Marleen had me een hele tijd geleden al eens verteld dat zij, toen het ook maar weer een heel klein beetje begon te groeien, meteen richting kapper was gegaan om het te laten kleuren. Dat had me toen verbaasd, maar al gauw snapte ik waarom.

Augustus 2005

Op internet was ik ook al eens op zoek geweest naar informatie over reconstructies en Mieke had me natuurlijk ook het één en ander verteld. Zij had met een expander de huid op laten rekken en er een siliconenprothese in gekregen. Maar jammer genoeg was ze er niet tevreden over. Ze heeft het me laten zien en ik wist meteen, dat zou het voor mij niet zijn, zo wilde ik het zeker niet. Maar dat er iets aan gedaan moest worden begon me toch wel steeds duidelijker te worden. Vaak was ik op internet op zoek naar informatie over borstreconstructies tot ik op een gegeven moment een berichtje van Ilse tegenkwam die daar ook naar zocht. Ik heb gereageerd op haar vraag en geantwoord dat ik geen informatie voor haar had, maar zelf ook zoekende was. Dat ik wel belang had bij de reacties die zij zou krijgen. Van haar hoorde ik niks, maar ik kreeg wel van Jeannette uit Zeeland een mailtje. Zij stond aan het begin van het reconstructietraject en was onze vraag tegengekomen. Zij had er alle informatie over en dat is de aanleiding geweest om me te laten opereren. Het zorgde er uiteindelijk voor dat mijn leven er wel heel anders uit zou gaan zien. Zij schreef me dat ze de operatie zou laten doen door een heel ervaren plastisch chirurg in het Universitair Ziekenhuis (UZ) in Gent (België). Een zekere prof.dr. M. Hamdi, een arts die gespecialiseerd was in reconstructies van eigen weefsel, zonder daarbij de buikspier te gebruiken. Ik had al veel gelezen over dat soort operaties, maar bijna altijd was er sprake van het meenemen van een gedeelte van de buikspier. En dat zou na verloop van tijd voor klachten kunnen gaan zorgen. Daar had ik geen zin in, dus dat was voor mij ook duidelijk geen optie. Als Hamdi het kon doen zonder die spier, wilde ik met hem een afspraak. Ik heb er niet lang over nagedacht of ik zou bellen. Gelukkig stond Arnold achter mijn besluit. We konden altijd eerst een praatje gaan maken met die man en als het me dan toch niks zou lijken, kon ik er altijd nog van afzien. We konden er begin september al terecht en het bijzondere was dat Jeannette dan nog in het UZ zou liggen. Zij werd eind augustus geopereerd. Met haar had ik trouwens een erg leuk mailcontact en in één van die mailtjes stelde ze ons voor om bij haar langs te komen in het UZ. Dan konden we meteen het resultaat bewonderen. We spraken af dat haar man ons na de operatie op de hoogte zou houden. Misschien had ze er zo vlak na zo’n zware ingreep wel helemaal geen behoefte aan om wildvreemden aan haar bed te krijgen. Gelukkig kreeg ik heel snel, de dag na de operatie al, een telefoontje van haar man dat we van harte welkom waren.

Wij hadden maandag 5 september bij Hamdi een afspraak en we zouden een dag eerder naar Gent gaan. Op zondag zijn we bij Jeannette op bezoek geweest. Het was heel bijzonder om naar iemand toe te gaan die we niet kenden. Zij was heel open over de ingreep en ze liet ons al gauw zien hoe het geworden was. We waren er allebei behoorlijk van onder de indruk. Het was nog maar een paar dagen daarvoor gebeurd en het zag er al zo prachtig uit. Ik verheugde me op het bezoek aan Hamdi en ik hoopte dat hij het bij mij ook zo mooi zou kunnen maken. Jeannette vroeg ons of we nog even wilden laten weten of ik aan alle vooronderzoeken zou kunnen beginnen.

We zijn ’s avonds Gent nog ingegaan om een hapje te eten en een glaasje te drinken. Het was heerlijk weer, we zaten de hele avond op het terras. Op een bepaald moment was het toch tijd om maar eens richting hotel te gaan. Al een paar keer hadden we een meisje langs zien komen op een fiets met twee stoeltjes erachter. Een soort van trike, maar dan in een fietsuitvoering. Ze fietste steeds langs, ging met een volle fiets weg, om later met een lege fiets weer terug te komen. Dat was dus een fietstaxi. Heel apart. Nou, dat wilden wij ook wel beleven en hebben haar gevraagd of ze ons terug wilde brengen naar het hotel. Daar zaten we dan met z’n tweetjes, prinsheerlijk bij haar achterop. Goh, de arme meid, ze had er een hele kluif aan om ons thuis te krijgen. Het ging ook nog iets bergop, maar ze vond het geen probleem. Zo verdiende ze er een paar centen bij en bleef tegelijkertijd goed in conditie, vertelde ze. Arnold gaf haar wat extra voor de moeite, waar ze best blij mee was. Een half uur later waren we er en doken we meteen ons bed in. Ik begon toch zenuwachtig te worden en heb die nacht nauwelijks geslapen.

We hadden een afspraak, ik geloof om 11.00 uur, maar doordat ze ons bij het ‘kas-onthaal’ (een kassa waar we ons moesten melden en waar we € 19,00 moesten betalen), de verkeerde weg hadden gewezen, waren we pas anderhalf uur later bij hem. We waren bang dat we onverrichter zake weer naar huis konden. Zo’n specialist had vast wel meer te doen dan op mensen te gaan zitten wachten die veel te laat kwamen, maar niks van dat alles. Er werd gebeld van het ene gebouw naar het andere, van de ene assistente naar de andere… het werd gewoon geregeld. We konden toch nog bij hem terecht. Gelukkig maar. Toen we op de afdeling kwamen waar we uiteindelijk moesten zijn, werden we eerst begroet door zijn vaste assistent, Jan. Een allervriendelijkste man die ons op de hoogte bracht van de gang van zaken. Hij gaf ons ook meteen zijn rechtstreekse nummer zodat we hem, als we wat te vragen hadden, konden bellen. Na nog even een poosje gewacht te hebben in de onderzoekskamer, waar we ons trouwens de ogen uitkeken vanwege de antieke inrichting, kwam prof.dr. Hamdi binnen. We maakten kennis, vertelden waar we voor kwamen en het voelde meteen vertrouwd. De eerste vraag die hij me stelde was of ik rookte of ooit had gerookt. Gelukkig was ik daar jaren geleden al mee gestopt, anders was de kans groot geweest dat het helemaal niet door zou kunnen gaan. We zijn wel zo’n half uur bij hem binnen geweest, op zijn gemak heeft hij me onderzocht en hij legde ons precies uit wat me te wachten zou staan. Het allerbelangrijkste was dat mijn aderen geschikt moesten zijn en dat ik genoeg buikweefsel had. Over dat laatste hoefde ik me absoluut geen zorgen te maken, ik was het afgelopen jaar wel zo’n 15 kilo zwaarder geworden, genoeg voor een flinke D-cup. Maar, als er geen goede ader gevonden zou worden kon het weleens een groot probleem worden. Zo groot dat hij er niet aan wilde beginnen. Er moest een CT-scan worden gemaakt en een echografisch onderzoek gedaan worden. Op basis daarvan zouden ze dan op kunnen maken hoe het met die vaten gesteld was. Later regelde Jan meteen de afspraken, voor de echo in Gent en voor de CT-scan in het ziekenhuis in Aalst, vlakbij Brussel. Daar scheen één van de modernste scanners van Europa te staan. Ik voelde me er haast door vereerd, dat ik dat allemaal mee ging maken. Jammer genoeg konden die onderzoeken niet op één dag gebeuren, ik moest er twee keer voor naar België. Wat ik zo bijzonder vond was dat Hamdi de afspraak voor de operatie zelf regelde. Hij had een snelhechtertje met een aantal A-viertjes waarop hij zelf zijn patiënten invulde. Zoiets had ik nog nooit gezien! We planden dus in overleg een datum. Als het ons uitkwam zou het op 13 februari gebeuren. Jippie, dat was nog maar een half jaar! Nog maar een half jaar en ik zou weer een compleet lijf hebben, hopelijk net zo mooi als dat van Jeannette. Ik had er alle vertrouwen in, Hamdi stond als het om borstreconstructies ging niet voor niets bekend als één van de beste artsen in Europa. Ik moest gewoon bij hem zijn! Voordat we vertrokken kreeg ik van hem een offerte mee die ik bij mijn verzekeringsmaatschappij moest indienen. Zijn ervaring was dat sommige maatschappijen er nogal moeilijk over deden, maar daar wilde ik niks van horen op dat moment. Ik wist niet beter dan dat ik verzekerd was bij een goede maatschappij die over het algemeen geen probleem maakte van uitzonderlijke claims. Ik maakte me er dus totaal geen zorgen om. Dolenthousiast gingen we naar huis en ik was er van overtuigd dat ik het, als mijn vaten geschikt zouden zijn, zeker zou laten doen. Ik was van plan om meteen de volgende dag contact op te nemen met de verzekeraar om te informeren hoe ik het aan zou moeten pakken.

Thuisgekomen stond de telefoon roodgloeiend, iedereen wilde weten hoe het gegaan was in Gent. Ook nu weer waren al die lieve mensen om ons heen en weer leefden ze allemaal met ons mee. En ook nu weer miste ik mijn moeder, ik had haar zo graag willen vertellen wat ik misschien kon laten doen en dat alles weer goed zou komen. Haar willen vertellen dat het lang niet altijd het einde betekende als je kanker krijgt en dat je niet de rest van je leven geamputeerd hoefde te blijven. Ze zou zeker zo blij voor me zijn geweest, daar was ik wel van overtuigd. Het was voor mijn gevoel een hele grote stap in de goede richting en ik hoopte dus ook zo dat het door zou gaan. Maar ik probeerde me niet al te veel te verheugen, voor hetzelfde geld zou toch blijken dat het niet ging lukken. Eerst al die onderzoeken maar eens afwachten.

De dag erna ben ik heel enthousiast aan de slag gegaan met de verzekering. Als het allemaal door kon gaan moest dat in ieder geval in orde zijn voor februari. Na een telefoontje werd me verteld dat het waarschijnlijk geen probleem zou worden, dus ik ben meteen even bij ze langsgereden om de offerte te brengen. Ik had er geen idee van hoeveel moeite het ons nog zou gaan kosten. Het zou een gevecht van maanden gaan worden… iets waar ik geregeld moedeloos van werd en het was maar goed dat Arnold heel vaak die moed wel op kon brengen, anders was het ons nooit gelukt. Alsof ik dit hele traject voor de lol inging. Maar goed, in eerste instantie leek het zo geregeld te zijn, ik moest even een verwijzing hebben van een plastisch chirurg hier in Nederland. Niemand kon me antwoord geven op mijn vraag waar dat goed voor was. In het hele land heb ik heel wat artsen gebeld, uitgelegd waar ik het voor nodig had natuurlijk, maar ik kwam niemand tegen die me een verwijzing wilde geven.

Na een aantal telefoontjes met de verzekeraar bleek ik uiteindelijk die verwijzing helemaal nergens voor nodig te hebben. Mijn aanvraag werd in behandeling genomen en al gauw kregen we het bericht dat ik voor de vergoeding in aanmerking zou komen. Ik was zo gelukkig, totdat ik verder las en zag dat er een maximum aangegeven was. En dat was zo’n beetje de helft van het bedrag dat op de offerte stond. We hadden al tegen elkaar gezegd dat we het, in het ergste geval, zelf zouden betalen en ook Arnolds ouders vonden dat dat geen probleem mocht zijn. Alles bij elkaar vond ik het zo oneerlijk, het zou toch te gek zijn als we er zoveel bij moesten doen? Ik was mijn hele leven niet ziek geweest en dus ook mijn hele leven al een hele voordelige klant voor de verzekering. Ze konden het gewoon niet maken om ons hiermee af te schepen! Dus toch eerst proberen of we het voor elkaar konden krijgen.

Ondertussen was ik weer aan het werk gegaan en heb ik iemand van de juridische afdeling advies gevraagd. Helaas liep dat op niets uit. Ik werd er echt moedeloos van en het was maar goed dat Arnold de moed erin hield. Het was bij mij al zover gekomen dat ik het bijltje erbij neer wilde gooien. Kwaad, teleurgesteld en vooral heel verdrietig werd ik ervan. Arnold heeft er zoveel voor gedaan en ik had bewondering voor het geduld dat hij steeds weer op kon brengen als we weer eens van het kastje naar de muur gestuurd werden. Uiteindelijk waren we er al zo’n dikke vier maanden mee bezig toen ik op de dag voor oudjaar een telefoontje kreeg van een alleraardigste dame van de verzekering die me vroeg of ik uit kon leggen waarom ik eigenlijk zo graag naar Gent wilde. Ik kon het haar in een paar zinnen vertellen en haar reactie was dat ze dat een heel duidelijk argument vond. Ze zei dat het niet langer een probleem mocht zijn. Ik wist werkelijk niet wat ik hoorde en het was maar goed dat ik stevig zat, anders was ik van verbazing tegen de vlakte gegaan. Hadden we daar zo lang op moeten wachten en zo’n gevecht voor moeten leveren? Al die ellende, onzekerheid en verdriet… al die energie die het ons gekost had en dan wil ik het nog niet eens hebben over de torenhoge telefoonrekeningen.

We praatten nog even wat door, ze wenste me sterkte en garandeerde me dat ik binnen afzienbare tijd een bevestiging in huis zou krijgen waarop zou staan dat de hele behandeling vergoed zou gaan worden. Nog nooit van ons leven zou een nieuw jaar zo goed beginnen!

Naast de bezoekjes aan het UZ ging ik natuurlijk ook nog naar dr. HJ voor controle en ik heb hem enthousiast verteld over de reconstructie die me te wachten stond. Hij vond het een goede keus en het deed me goed dat ook van hem te horen.

Dinsdag 3 januari 2006

Inmiddels had ik de onderzoeken voor mijn reconstructie achter de rug. Een CT-scan en een echoscopisch vatenonderzoek zouden duidelijkheid geven of de operatie door kon gaan. Daar zouden we op dinsdag 3 januari van Hamdi de uitslag van krijgen. Op die dag zijn we ruimschoots op tijd – met de toestemming van de verzekering – richting Gent gereden. Ik was bloednerveus. Voor hetzelfde geld kon het niet gedaan worden en zou ik toch verder moeten met een half lijf. Daar moest ik niet aan denken. Eigenlijk was ik er gewoon van uitgegaan dat ik 13 februari onder het mes zou gaan. Ik had al een lekker buikje gekweekt, daar zou vast een mooie borst van gemaakt kunnen worden. Maar… wat als zou blijken dat het hele feest niet door kon gaan.

Gelukkig had Hamdi een goed bericht voor ons. Er waren voldoende goede aderen en er was genoeg weefsel op mijn buik, het kon doorgaan! Ik kon me gaan voorbereiden op die hele zware klus. Als een klein kind, zo blij was ik en ik verheugde me vanaf dat moment op de operatie. We spraken nog het een en ander door en ik vroeg hem ook of mijn gezonde borst wat vergroot zou kunnen worden. Ook van mijn eigen weefsel natuurlijk. Hamdi vond dat geen enkel punt en zou het tegelijkertijd doen. Er was buikvet genoeg en dat kwam nu maar al te goed van pas. Het zou een zware operatie worden, dat werd me wel duidelijk, maar dat had ik er graag voor over! Jeannette had me al een paar keer verteld dat het goed te doen was. Nou, als dat voor haar gold, zou ik het ook heus wel overleven. De zes weken die ik nog moest wachten konden me niet snel genoeg gaan, was het maar alvast 13 februari! Ik verheugde me er enorm op. Gek eigenlijk hè, om uit te kijken naar zo’n zware operatie. Maar ik wist zeker dat dat ervoor zou gaan zorgen dat ik mijn leven weer op de rails zou krijgen!

Voordat we weer naar huis vertrokken zijn we nog even bij Veronique (één van de verpleegkundigen) langsgegaan om de opnamepapieren door te nemen en ze gaf me wat tips mee. Zo raadde ze me bijvoorbeeld aan om in het ziekenhuis nachthemden te gaan dragen met een voorsluiting. Daar zou ik zelf niet bij hebben stilgestaan. En ik zou een stevige (sport-) beha mee moeten nemen, zonder beugels natuurlijk. Gut, welke maat zou ik moeten gaan kopen? Een maatje meer, twee maatjes? Nachtponnen had ik niet, want die droeg ik nooit en ook zo’n grote beha lag niet in mijn kast, dus daar moest ik maar eens op mijn gemak naar op zoek. Ik zou gaan kijken naar een paar deftige ponnetjes zodat ik er in Gent chique bij zou liggen. Ook kregen we een lijst mee met allerlei adressen om te overnachten. We hadden zelf ook al wat rondgeneusd op internet, maar nog niks geboekt. Dat was maar goed ook, want het UZ had afspraken met een aantal verhuurders in de stad. Daar kon je dan terecht tegen een speciaal tarief. Toch leuk meegenomen, nietwaar? Thuisgekomen heb ik meteen iedereen, en uiteraard Jeannette, het goede nieuws verteld. Jeannette gaf me allerlei tips want het ging er daar in België toch wel anders aan toe dan in een Nederlands ziekenhuis. Zo zou ik bijvoorbeeld handdoeken mee moeten nemen – die kreeg je niet van het ziekenhuis. Ik had nog even de tijd en zou die benutten om haar alles te vragen wat me niet duidelijk was. Zij wist het uiteindelijk allemaal al.

Mijn energie was inmiddels weer behoorlijk op peil. Op mijn werk kon ik het goed volhouden, alleen traplopen ging iets minder vlot dan voorheen. Vooral mijn knieën deden pijn, maar dat mocht de pret niet drukken. Toch probeerde ik zoveel mogelijk de lift te vermijden en wel de trap te gebruiken, dan maar wat rustiger aan. Ik was ook weer met hardlopen begonnen en had me voorgenomen om in januari mee te doen aan de Woolderesloop, een georganiseerde wedstrijd. Het voelde heerlijk dat dat lopen weer lukte en ik zou er, totdat ik naar Gent ging, met volle teugen van genieten! Op die manier kon ik mooi zorgen dat ik in goede conditie het ziekenhuis in ging. Het enige dat ik met dat lopen niet zo prettig vond, was dat ik continu die prothese voelde hobbelen in mijn opoebeha, maar dat zou volgend jaar heel anders zijn!

Ondertussen had ik geregeld e-mailcontact met Jeannette, die me elke keer schreef hoe tevreden en gelukkig ze was. Zij zorgde ervoor dat ik geen enkele twijfel meer had en het zeker zou laten doen als het mogelijk was.

Ik was van plan om flink bezig te gaan met van alles en nog wat, zodat de tijd lekker snel zou gaan, des te eerder was het 12 februari, de dag dat ik zou worden opgenomen. Die drukte leidde me best af, maar toch zat er maar een ding in mijn hoofd. Wat… dat laat zich natuurlijk makkelijk raden. Ik telde eerst de weken af en al gauw werden dat de dagen. Tot ik een telefoontje kreeg uit Gent met de mededeling dat de operatie veertien dagen uitgesteld moest worden. Eén van de artsen was ziek geworden. Getverderrie… dat was balen! Dat merkte degene die me belde wel en zij verzekerde me dat het echt niet langer zou gaan duren. We spraken af dat ik me de 26ste zou melden bij het kas-onthaal. Ach, wat waren nou eigenlijk veertien dagen op een mensenleven? Ik liet me er niet door van mijn stuk brengen en al snel was ik ingesteld op iets langer wachten. Kon ik toch mooi nog met de derde Woolderesloop meedoen. ‘Elk nadeel heb zo z’n voordeel’, nietwaar?

Waar ik wel van schrok was dat Mieke ook een afspraak bij Hamdi bleek te hebben op de 27ste. Hoe kon dat nou? Zouden ze zich vergist hebben met die afspraak? Als het goed was, zou hij toch die dag met mij bezig zijn? Ik heb voor alle zekerheid maar even gebeld met Jan en hij legde me uit dat er op een bepaald moment tijdens de operatie voor Hamdi niks te doen zou zijn omdat de vaatchirurg dan zijn werk moest doen. Dan zou er dus aandacht besteed kunnen worden aan andere patiënten. Tjonge wat een werk! Het ene moment in de operatiekamer en dan weer op het spreekuur. Ik zei al tegen Mieke dat zij dan maar moest informeren of alles naar wens was gegaan.

Zondag 26 februari 2006

Voordat ik het in de gaten had, was het zover. Onze koffers stonden gepakt en het leek of we op vakantie gingen, zoveel hadden we bij ons. Arnold hoefde weliswaar geen linnengoed mee te nemen, maar wel voor de hele week kleding. Hij had voor de hele week een adres gevonden, waar hij een bovenverdieping met drie slaapkamers en een badkamer(tje) tot zijn beschikking had. De verhuurster daar zou hem van een ontbijtje voorzien, dus dat was allemaal goed geregeld. Mieke kon in datzelfde huis ook een kamertje gebruiken, dan had ze meteen een slaapplaats. Zij zorgde voor wat gezelschap en afleiding voor Arnold en als de kinderen zouden komen, konden zij daar ook terecht.

Ik zou op z’n vroegst de zondag erna naar huis mogen. Mijn koffer was hoofdzakelijk gevuld met handdoeken (twee per dag), een sportbeha zonder beugels, voldoende grote onderbroeken en een paar hele mooie ponnetjes, met knoopjes aan de voorkant. We moesten niets vergeten want Arnold kon niet even snel naar huis om wat te gaan halen. Die zaterdag hebben we nog wat geborreld met vrienden en zo langzaam maar zeker kreeg ik toch wel wat kriebels. ‘s Avonds maakte Arnold nog wat foto’s, net als de dag voor de amputatie. Voor de allerlaatste keer ging ik op de foto met die ene afschuwelijke, platte kant. Over twee dagen zou ik gewoon weer twee borsten hebben. Het was niet uit te leggen hoe ik me daarop verheugde! Ik had dan wel de kriebels, maar zag er totaal niet tegenop, voor mij mocht het maandag zijn.

Op zondag zijn we met z’n drietjes, Arnold, Mieke en ik, naar Gent gereden. We waren er aan het begin van de avond en meldden ons meteen bij het ‘kas-onthaal’ in de K2, die op dat moment uitgestorven was. Zo druk als het er normaal was, ‘40 wachtenden voor u’ was echt niet vreemd, zo stil was het er nu. De mevrouw die ons hielp was een aardige dame die natuurlijk het een en ander moest weten. Toen ik haar vertelde waar ik voor kwam, reageerde ze nogal bezorgd. Of ik wel wist wat voor een zware operatie het wel was? En, of ik er niet tegenop zag? Tegelijkertijd probeerde ze me gerust te stellen met de mededeling dat ik door een wel heel ervaren specialist geopereerd zou gaan worden. Dat alles zei ze me terwijl ik, zelfs na al haar opmerkingen, de rust zelve was. Ze legde ons uit waar we naar toe moesten en gaf me de tip mee om vooral naar een tweepersoonskamer te vragen. Die drukte op een vier- of vijfpersoonskamer zou me misschien wel te veel kunnen worden. Als ik haar moest geloven zou me nog heel wat te wachten staan. Maar goed, daar wilde ik helmaal niet bij stil staan, voor mij mocht het gebeuren! We moesten naar het ‘derde verdiep’, zoals ze dat zo mooi zei en daar werden we verwelkomd door een verpleegkundige. Het eerste dat ze me gaf was een hele lieve kaart van Annette en Annemieke. Leuk om meteen al post te hebben! Voordat ze me de kamer wees nam ook zij eerst één en ander met me door. Ze zei me dat ik in de K12 geopereerd zou worden, een ander gebouw en daar zou ik dan met het treintje naartoe worden gebracht. Geen idee waar dat dan zou rijden. Ik had in al die keren dat we in Gent waren geweest nog nooit iets gezien dat op een treintje leek. Nou ja, ik zou het gauw genoeg zien! Toen gingen we naar de kamer, en wel eentje waar maar liefst vijf bedden stonden. Ik vroeg haar nog of ze geen bed op een rustige tweepersoonskamer vrij had. Ze verzekerde me dat deze grote kamer maar voor een nachtje was; na de operatie zou ik een nacht op de PACU (een soort van IC) blijven en als ik dan de volgende dag, op dinsdag, weer terug zou komen was er op de afdeling wel een tweepersoonskamer vrij. Daar hoefde ik me geen zorgen over te maken. Ik had trouwens wel wat anders aan mijn hoofd dan het aantal bedden op de kamer. Die avond kwam er eerst een anesthesist, er werd bloed geprikt en Hamdi kwam nog langs met een arts in opleiding om een ‘bouwtekening’ op mijn lijf te maken. Prof.dr. Voet had tijdens het echografisch onderzoek een soort plattegrondje gemaakt op ruitjespapier en dat werd nu overgenomen op mijn lichaam zodat de artsen tijdens de operatie precies wisten waar ze wat weg moesten halen en waar in de diepte van mijn buik de aderen vandaan moesten komen. Op mijn bovenlichaam werd aangegeven wat waar geplaatst zou gaan worden. Het deed me denken aan vroeger, als je een tekening op ruitjespapier na moest tekenen. Nadat alle lijnen gezet waren, werden er wat foto’s gemaakt voor in mijn dossier en konden we nog even aan de wandel. Op dat moment stond mijn hoofd daar niet naar, ik werd toch wel wat onrustig en wilde eigenlijk het liefst maar terug. We hebben nog even wat gekletst en we spraken af dat ze de volgende dag, zo gauw het kon, bij me op bezoek zouden komen. Mieke wilde eerst niet, maar ik heb erop aangedrongen dat ze er gewoon bij moest zijn. Uiteindelijk stond haar hetzelfde te wachten. Rond 22.00 uur zijn Arnold en Mieke gegaan. Gek, maar ik had geen behoefte meer aan mensen om me heen, wilde graag alleen zijn met mijn eigen gedachten. Ik ben mijn bed ingedoken, wachtend op wat er komen zou gaan. Ik probeerde nog wat te lezen, maar kon me niet meer concentreren. Voordat ik ging slapen kwam een verpleegkundige langs om me een paar kousen aan te meten. Van die elastieken kousen, spierwit, tegen trombose. Het waren geen kniekousen, maar van die hele lange, tot aan mijn liezen. Heel charmant! Daarmee zou ik de operatie in gaan en ik zou ze daarna nog een aantal weken moeten dragen.

Na een kort nachtje, waarin ik toch nog wel wat geslapen heb, werd ik om 6.00 uur wakker. Ik voelde me uitzonderlijk rustig. Ik ben naar het toilet gegaan, heb me voorzichtig wat gewassen en mijn tanden gepoetst. Nog een keer keek ik heel uitgebreid naar mijn spiegelbeeld met die platte kant. Dat was de laatste keer zo, vanaf vanavond zou het er heel anders uitzien! Ik trok mijn operatiejasje en de kousen aan en keek nog eens in de spiegel. Het was werkelijk een heel charmant gezicht zo. Als ik eraan dacht hoe ik erbij zou liggen, in mijn blootje op de operatietafel, met die spierwitte kousen aan. Maar goed dat ik daar niet bij kennis was, ik zou me rot geschaamd hebben! Enfin, ik was er helemaal klaar voor, het kon gebeuren. Om 7.00 uur werd ik gehaald en naar de kelder gebracht. Ik heb mijn ogen uitgekeken in de catacomben van het Gentse ziekenhuis. Er liep een gangenstelsel onder het hele terrein door waar het een drukte van belang was. Ze schoven me in een soort veredelde veewagen die achter een klein trekkertje werd gehangen en daar ging ik, op naar de K12. Het was best nog een eind. Onderweg kwamen we nog meer van die trekkertjes tegen met wagens erachter, maar ook voetgangers en fietsers maakten gebruik van die ondergrondse gangen. Het was een ware belevenis. Ik vroeg me trouwens wel af hoe ik de volgende dag terug zou gaan, want daar beneden was het een enorm gehobbel. Dat zou met al die wonden geen pretje zijn, leek me zo. Nou ja, ik zou het wel zien. Er werden dagelijks geopereerde mensen heen en weer gereden, dus daar was vast een oplossing voor bedacht.

Bij de operatiekamers aangekomen werd ik meteen naar binnen gereden en voor ik het wist zat het infuus in mijn arm. Onvoorstelbaar dat het zo makkelijk ging. Dat was vlak na die chemo’s wel anders! Alles ging in een razend tempo en ik had gewoon geen tijd om zenuwachtig te worden. Ik ben zelf op het smalle tafeltje geklauterd en was al gauw aangesloten op het middeltje dat me urenlang onder zeil zou houden. Ik ben snel in slaap gevallen om pas negen uur later weer wakker te worden.

Na negen uur narcose weer ‘n beetje wakker.

Langzaam maar zeker kwam ik weer een beetje bij. Ik had zicht op een raam… ergens hoog in een muur en zag dat het al donker was. Ik vroeg me af hoe laat het zou zijn, hoe lang had het geduurd? Eigenlijk maakte het me helemaal niet uit hoe laat het was. De klus was geklaard en ik had weer twee borsten, ik voelde dat het goed gegaan was. Ik had nog niemand gesproken, maar ik wist het gewoon!

Mijn super-de-luxe bed was zo ingesteld dat mijn buik niet onder spanning stond, ik lag met opgetrokken knieën en het hoofdeinde iets omhoog. Ik lag er heerlijk bij, maar was niet in staat me te bewegen. Er lag een dikke deken over me heen, waar een soort van warmtekussen onder gelegd was, precies op mijn borsten. Door dat dekentje werd de hele nacht ook nog eens warme lucht geblazen. Er werd goed voor gezorgd dat ik geen kou zou lijden. Het werd me al gauw duidelijk dat het van heel groot belang was dat de boel op temperatuur bleef. Elk half uur werden de piepkleine thermometertjes gecontroleerd die op mijn borsten waren geplakt. Als de temperatuur zakte kon dat betekenen dat er iets mis was met de doorbloeding van het weefsel. Dat zou dan kunnen afsterven en dan zou er opnieuw geopereerd moeten worden. Ik had een zuurstofkapje op mijn neus en mond en ook nog eens een slangetje in mijn neus dat, zo merkte ik al snel, naar mijn maag ging. Alles bij elkaar zorgde het ervoor dat ik het Spaans benauwd had. Ik had het warm maar was niet in staat, en waarschijnlijk mocht dat ook niet, om de deken wat terug te slaan. Mijn armen deden behoorlijk pijn en achteraf bleek dat spierpijn te zijn. Ook geen wonder bedacht ik me later, ik had zo’n negen uur met mijn armen wijd uit elkaar gelegen. Ik had het gevoel dat er aan alle kanten drains uit mijn lijf staken, maar het waren er maar vijf, dus dat viel nogal mee. Er was een blaaskatheter ingebracht en dat was toch wel ideaal. Ik merkte er niks van en vond het best makkelijk. Het zou allesbehalve een pretje geweest zijn als ik op de pan (op z’n Belgisch) had gemoeten om te plassen met een wond van heup naar heup.

Het duurde in mijn beleving maar kort voordat Arnold en Mieke kwamen. Wat was ik blij hen te zien. Ondanks het ongemak voelde ik me zo’n beetje de gelukkigste mens op aarde. De operatie was geslaagd en ik kon haast niet wachten op het moment dat ik het zou kunnen bekijken. Hoe zou het eruit zien, was het de moeite waard geweest? Vast wel, ik had er echt alle vertrouwen in! Mieke had een leuke gele knuffel voor me meegebracht die ze aan mijn bed hing. Lief van haar, dat soort kleinigheden waren toen zo belangrijk voor me. Ik had de indruk dat we, terwijl het me de nodige moeite kostte, toch wel een poosje kletsten. Arnold zei me later dat het meer bazelen was dan praten, maar daar kon ik me niks meer van herinneren. Waarschijnlijk toch nog wat beneveld van die hele lange narcose. Na een kwartiertje zijn ze weer vertrokken en probeerde ik wat te slapen, maar dat lukte niet echt. Op de PACU, waar ik die nacht nog moest blijven, was het een drukte van jewelste. Er rinkelde, piepte en belde van alles wat ervoor zorgde dat ik niet in slaap viel. Er kwam geen eind aan. De slang in mijn neus zat me behoorlijk in de weg, ik kreeg er pijn van in mijn keel en van dat zuurstofkapje had ik het nog steeds zo benauwd. Al met al voelde ik me niet super, maar ik ging ervan uit dat dat een dag later wel stukken beter zou zijn. Toen ik aan de verpleegkundige vroeg of ik verlost kon worden van het slangetje en het kapje, heeft ze het kapje van mijn gezicht gehaald. Pffff, dat was al een hele opluchting. Alleen het slangetje nog. Het leek haar beter om dat toch nog even te laten zitten om ervoor te zorgen dat het vocht dat in mijn maag zat er niet, door overgeven, uit zou komen. Maar ik was totaal niet misselijk en had zelfs best honger. Gelukkig werd even later ook het slangetje weggehaald en mocht ik heel voorzichtig een slokje water. Heerlijk, ik had de hele kraan wel leeg willen drinken, maar ze gaven me maar mondjesmaat te drinken om te voorkomen dat ik alsnog beroerd zou worden. Ik bleef me goed voelen, net als bij eerdere operaties. De nacht had wel een eeuwigheid geduurd, maar ik zag het toch langzaam maar zeker wat lichter worden buiten. Er hing een klok die 6.00 uur aangaf. Nog even geduld en dan zou ik teruggebracht worden naar de afdeling. Tijd voor rust, daar was ik best aan toe.

Maar voordat ik terug mocht werd ik gekuist, zoals ze dat in België noemden. Ik zou schoon en wel weer naar mijn kamer. Nou, dat kuisen was geen lolletje. De voorkant was geen probleem natuurlijk, maar ik had ook nog een achterkant en dat was wel een heel ander verhaal. Eerst draaiden ze me op mijn ene zij en dat deed flink pijn. Pijn in mijn buik en armen en ik lag zover op mijn zij dat ik bang was dat er iets mis zou gaan met mijn nieuwe borst. Het was naar mijn idee nog zo kwetsbaar allemaal en het leek of daar helemaal geen rekening mee gehouden werd. Ik wist natuurlijk dat ze vast wel vaker van ‘zulke varkentjes’ gewassen hadden, maar toch vond ik het eng. Stel je voor dat… Natuurlijk ging er niks mis! De andere kant deden ze net zo en ik was blij toen de poetsbeurt gedaan was. Er werd gebeld en er zou een ambulance komen waar ik mee teruggebracht zou worden naar de afdeling. Twee broeders haalden me op, wisten blijkbaar wat er gedaan was en gingen uiterst voorzichtig te werk. Ze verontschuldigden zich voor elk hobbeltje, hoe klein ook, op weg naar de auto. Daar werd ik ook met bed en al ingeschoven en heel rustig reden ze naar de K2. Ik verheugde me op de rust in een tweepersoonskamer, daar was ik hard aan toe. De heren brachten me netjes naar de kamer waar ik de eerste nacht ook gelegen had en wensten me sterkte. Dus dezelfde grote kamer, dat moest een vergissing zijn. Maar al gauw bleek dat er door omstandigheden nog geen plaats was op een kleinere kamer. Dus kwam ik weer in die drukte terecht. Aan de ene kant van mijn bed kon ik zowat de kastenwand aanraken, zo klein was de tussenruimte. Aan de andere kant was het zo smal, dat er alleen ruimte was voor het nachtkastje. Als ik nou nog aan het raam gelegen had… Het gaf me een opgesloten gevoel, dus dat was een flinke tegenvaller, waar niemand iets aan kon doen. Maar, dacht ik bij mezelf, ik had nog niet meegemaakt hoe het er was, dus nam ik mezelf voor nog niet te gaan zeuren en het allemaal eerst maar eens af te wachten. Misschien viel het wel reuze mee. Nou, ik kwam er snel genoeg achter.

Er lagen vier kakeltantes bij elkaar die ’s ochtends vroeg begonnen, eigenlijk al zodra ze de ogen open hadden, om alleen tijdens het middagdutje stil te zijn en het vervolgens weer op een kletsen te zetten. En dat natuurlijk allemaal op z’n Belgisch… Heel gezellig, maar o zo vermoeiend. Soms kun je je wel eens afsluiten voor geluiden om je heen, maar dat lukte me absoluut niet. Normaal gesproken zou ik daar echt niet moeilijk over gedaan hebben, maar ik was zo moe, zo ontzettend moe, dat ik er heel wat voor over had om te verhuizen.

Ondertussen begon mijn maag te knorren, ik had behoorlijke trek. Ik had vanaf die zondagavond niks meer gehad en dat begon ik nu te merken. Zo rond 12 uur werd het eten gebracht en ik kreeg twee beschuitjes, een bakje kwark en een beker thee. Doordat ik niet rechtop kon zitten en door de pijn in mijn armen was het een heel gehannes om al dat lekkers naar binnen te werken. Maar het lukte en ik liet het me goed smaken. Bij het eten kreeg ik een poedertje dat ik, opgelost in water, in moest nemen om mijn darmen weer op gang te krijgen. Die lagen stil en moesten een handje geholpen worden.

Proost!

Ik verheugde me op het bezoek van Arnold en Mieke. Het wachten duurde lang en toen ze er uiteindelijk waren, was ik zo blij dat ik er wat geëmotioneerd van raakte. Arnold had een cadeautje bij zich van Marian en Peter. Dat was het eerste cadeautje van een hele serie. Voor elke dag dat ik er lag, hadden ze iets meegegeven. Ook van Mieke was er elke dag iets. Hartstikke leuk, toch! Het deed me aan kraampakketjes denken. Gelukkig was ik weer helemaal helder en voelde ik me goed. We konden een normaal gesprek voeren, zonder dat ik bazelde. Mieke kwam op het idee om ergens een spiegel op te snorren, zodat ik het resultaat kon bekijken. Voorzichtig de dekens omhoog en wat ik toen zag: weer een compleet lijf, met twee borsten. Prachtig gewoon. Het was nog geen dag geleden, het was dus een en al korst, maar wat vond ik het mooi. Ik wilde er wel de hele tijd naar blijven kijken. Ondanks al die littekens, die bij elkaar opgeteld wel meer dan een meter lang waren, en al die drains, die aan alle kanten uit mijn lijf staken. Dat zag ik helemaal niet, ik zag alleen mijn mooie nieuwe borst en mijn andere borst die een maatje groter gemaakt was. Wat had ik dit graag met mijn moeder gedeeld. Zij zou zeker met me meegevoeld hebben en net zo gelukkig geweest zijn als ik.

Terwijl we nog wat aan het nababbelen waren kwam de zoon van Mieke om haar op te halen. Zij ging weer naar huis en we namen afscheid van elkaar. Arnold bleef de rest van de middag bij me. Zo af en toe viel ik in slaap en dan ging hij naar het restaurant of even een ommetje maken. Het bezoekuur duurde tot 19.30 uur en dat was ook wel een hele lange zit voor hem.

Het bewegen ging nog lang niet soepel, maar ik heb ’s avonds toch een manier gevonden om me wat omhoog te werken in dat bed. Dan had ik niet elke keer een verpleegkundige nodig om me te helpen. Aan de zijkant van het bed zaten van die steunen en daar kon ik me heel voorzichtig met mijn voeten tegen afzetten. Ik voelde het wel in mijn buik, niet echt pijnlijk, meer een trekkend gevoel, maar dat was goed te verdragen. Ook geen wonder dat het trok want er was zo’n vijftien centimeter huid en weefsel tussenuit gehaald. Die buik stond flink onder spanning.

Ondertussen lag ik nog onder dat warmtekussen en een deken, dus zo af en toe raakte ik, door er ook nog eens opvliegers bij te hebben, behoorlijk oververhit. Ik had bedacht dat die mooie ponnetjes voorlopig maar in mijn tas moesten blijven. Ik moest er niet aan denken ook nog eens wat aan te hebben. Dus lekker, zoals thuis, in mijn blootje in bed. Onder een groot badlaken, toch wel eentje van het ziekenhuis, met daaroverheen een dun dekentje. Als het me toch te warm werd kreeg ik het voor elkaar om zelf de deken van me af te gooien en alleen onder het badlaken te liggen. Gelukkig had de verpleging er geen moeite mee, dat had ik wel eens anders meegemaakt. Tegen de tijd dat ik wat van bed af zou kunnen, was het nog vroeg genoeg om iets aan te trekken.

In de loop van de middag kwam er een (vervangende) arts langs om te zien hoe het ging. Zij deed zelf ook reconstructies, dus ze kon het zeker ook beoordelen. Ze was dik tevreden en zei me dat, als ik me de volgende dag goed zou voelen, de katheter er uit zou mogen en dat ik voorzichtig mocht proberen even uit bed te komen. Er werden enkele foto’s gemaakt voor mijn dossier en ze ging weer. Er kwam elke dag een arts langs om te kijken hoe het ging. De ene keer kwam prof.dr. Hamdi zelf en een andere keer moest ik het met een vervanger doen.

Ondertussen kreeg ik een belletje van een collega en ook toen merkte ik weer dat er allerlei mensen met me meeleefden. Een telefoontje, een kaartje bloemen… het deed me ook deze keer weer erg goed!

’s Avonds werd Heleen opgenomen. Ik had haar in Aalst ontmoet tijdens het echografisch onderzoek en we waren met elkaar in contact gebleven. Heleen woonde ook in Nederland en zij kwam voor dezelfde operatie. Zij zou op woensdag aan de beurt zijn. Natuurlijk was ze erg benieuwd naar mijn verhaal en ik heb haar in grote lijnen verteld hoe het gegaan was. En ze was nieuwsgierig naar het resultaat, ik liet het haar apetrots zien.

De eerste dag zat er bijna op en het was me eerlijk gezegd niet echt tegengevallen. Ik was dan wel moe, had pijn in mijn armen en wilde wel eens even anders gaan liggen, maar dat waren van die kleine ongemakjes. Die gingen vanzelf over en dan zou ik het zo vergeten zijn. Het zou elke dag wat beter gaan en een week later zou ik weer lekker thuis zijn.

’s Nachts had een hele jonge verpleegkundige dienst en dat was wel zo’n schat. Hij kwam geregeld kijken of ik al sliep en elke keer kletsten we heel zachtjes wat, want telkens als hij kwam was ik nog steeds of alweer wakker. Ik verbaasde me erover hoe hij met de patiënten omging en ik hoopte dat hij er de hele week zou zijn. Na een onrustige nacht waarin ik niet veel geslapen had, hoorde ik al weer vroeg de madammekes kwebbelen. Ze waren echt wel aardig, maar ze hadden van mij hun mond wel wat vaker dicht mogen houden. Als het nou nog zinnige gesprekken waren geweest. Nou ja, één van de vier mocht vandaag naar huis, dus dat scheelde al weer. Ik hoopte dat dat bed vrij zou blijven.

Halverwege de ochtend werd de katheter eruit gehaald. Het was een raar kriebelig gevoel, maar deed zeker geen pijn. Het eerste ‘aanhangsel’ was ik kwijt, gelukkig. Vanaf dat moment mocht ik weer zelf plassen en dat wilde ik meteen maar op het toilet doen. Niks geen gedoe met ondersteken en zo. Ik was benieuwd hoe dat zou gaan, weer van het bed af. Het voelde dubbel, van de ene kant had ik zin om weer overeind te kunnen, maar tegelijkertijd zag ik er toch wat tegenop. Met de hulp van een verpleegkundige ben ik voorzichtig rechtop gaan zitten en heb mijn benen laten bungelen. Ik voelde me dizzy, maar dat was een gevoel wat ik herkende, dus daar schrok ik niet van. Ik moest even bijkomen en ben toen ik met het badlaken om mij heen, twee drains aan de ene, drie aan de andere kant en ondersteund door een verpleegkundige, naar het toilet gegaan. Ik lag er op nog geen drie meter vandaan, dus het waren gelukkig maar een paar pasjes. Het was een hele onderneming, maar het lukte! Ik liep voorovergebogen om mijn buik wat te ontzien. Met zo’n buik was het onmogelijk om meteen helemaal rechtop te staan, maar ik ging ervan uit dat dat gauw genoeg zou veranderen.

Ondertussen was er iemand opgenomen op onze kamer met een acute blinde darmontsteking. Ze kwam binnen, deed haar spulletjes in de kast, deur op slot en werd meteen afgevoerd, richting operatiekamer. Mooi rustig dus, totdat er ergens een belletje begon te rinkelen. Ik kon het niet meteen thuisbrengen, maar al gauw hoorde ik dat het uit haar kastje kwam. Het duurde maar even en toen was het weer stil. Maar na een paar minuten hoorde ik het weer. Het kon niets anders zijn dan een mobieltje. Nee hè, ook dat nog! Mevrouw op de operatiekamer, kastje met telefoon erin op slot, vriend weg. Dat kon er ook nog wel bij. Zij heeft die ochtend heel wat telefoontjes gemist, dat had ik wel in de gaten. Gelukkig kwam haar vriend vroeg in de middag, met de sleutel van het kastje. Na het eten en tussen al dat telefoongerinkel door heb ik lekker wat gedut en voordat ik het in de gaten had, was het tijd voor bezoek. Arnold was er al vroeg en ik vond het elke keer weer fijn als hij er was. We zaten heus niet de hele tijd te kletsen, maar alleen al het feit dat hij bij me in de buurt was, was prettig. Die middag kwam er ook nog een tante van me langs met haar vriend. Gezellig. Het was alsof ze even de honneurs van mijn moeder waarnam en dat voelde goed! Ze zijn niet zo heel lang geweest want ze hadden in de gaten dat ik moe begon te worden. Het kostte mij allemaal veel energie en dat viel me eigenlijk tegen. Ik vond mezelf een hele Piet, maar ik zou er gauw genoeg achterkomen dat het toch een hele ingreep was geweest, die me heel wat energie had gekost.

Die dag (woensdag) werd ik nog geholpen met opstaan, maar ik nam me voor dat niet al te lang te laten duren. Ik wilde gauw uitvogelen hoe ik zelf uit bed kon komen, dan had ik ook daarvoor niemand meer nodig. Het lukte op ongeveer dezelfde manier als toen ik me omhoog werkte in bed. Dus haakte ik een voet achter een steun van het bed, dan probeerde ik met mijn armen, die trouwens nog steeds pijn deden, mezelf overeind te krijgen en een draaitje te maken zodat mijn benen buitenboord kwamen te hangen. Zover redde ik het, dus vanaf dat moment kon ik ook alleen naar het toilet. Alweer een stapje verder! Na zo’n actie had ik wel tijd nodig om op adem te komen, maar ik had alle tijd van de wereld, dus wat maakte het uit?

Arnold vertelde me dat Linda onderweg was naar Gent. Voor mijn gevoel was het een eeuwigheid geleden dat we hier naartoe waren gegaan en ik verheugde me op haar komst. Halverwege de middag kwam ze na een ellenlange treinreis aan. Ik was blij haar te zien en we hadden elkaar wel het één en ander te vertellen. Zij over haar reis naar Gent en ik over mijn belevenissen in het ziekenhuis. Ze was natuurlijk benieuwd naar mijn nieuwe borst. Ze was ervan onder de indruk.

Op het eind van de dag kreeg ik te horen dat er een plaatsje vrij was gekomen op een tweepersoonskamer, aan het raam nog wel. Ik ging gelukkig verhuizen en verheugde me op een paar rustige laatste dagen. Jammer genoeg bleek dat feest ook al gauw niet door te gaan, want mijn nieuwe kamergenote was heel erg ziek en aanwezig. Voor haar heel erg sneu en voor mij vooral lastig. Zij was voortdurend misselijk en dat veroorzaakte flink wat kabaal. Elk slokje of hapje kwam er met donder en geweld weer uit. Ze kreeg allerlei middeltjes om ervoor te zorgen dat ze de boel binnen kon houden, maar niks hielp. Ik had zo met haar te doen, dat ik mijn eigen moeheid zelfs wat vergat. Ik had geregeld mijn iPod in mijn oren en luisterde dan naar mijn favoriete muziek. Vanuit mijn bed had ik zicht op de tuin en het parkeerterrein en zag van alles komen en gaan.

Vanaf donderdag ben ik me bij de wastafel gaan wassen en dat voelde toch heel wat beter dan dat gepoedel op bed. Het was weliswaar een hele organisatie om in de badkamer te komen met al die drains, maar het lukte. Ik kon ze aan de slangen vasthouden en dan bungelden de flessen er wel onderaan. Ook ben ik vanaf die dag aan tafel gegaan om te eten en ik voelde me al weer een hele Piet. Ik verbaasde me erover dat ik niet kon kiezen van de menukaart. Ik was in de Nederlandse ziekenhuizen gewend een keus te kunnen maken, maar dat was er in Gent niet bij. Daar was het gewoon eten wat de pot schaft en dat waren over het algemeen voedzame maaltijden. Na zo’n zware operatie is het belangrijk om goed aan te sterken en heb je eiwitrijke voeding nodig. Nou, daar werd wel voor gezorgd.

Met drains en witte kousen op pad.

Ik ging voorzichtig aan ook een stukje aan de wandel, met al die drains die ik nog steeds niet kwijt was. Het ging nog niet snel, maar ik liep in elk geval weer. Hoe lang zou het nog gaan duren voordat ik weer tien kilometer per uur kon lopen? Dat moest me zeker weer gaan lukken, vroeg of laat, ik zou het vanzelf wel zien. Het lopen ging die donderdag al heel wat beter dan de dag ervoor, dus ik ging ervan uit dat ik elke dag vorderingen ging maken.

Die middag zouden Jeannette en haar man op bezoek komen en dat zorgde voor een speciaal gevoel. Zij had het hele circus achter de rug en was alweer goed op de been. Zij was mijn grote voorbeeld! Ze waren er al op tijd en ik vond het echt hartstikke leuk om haar weer te zien. Natuurlijk was ze benieuwd naar het resultaat en ik liet met plezier mijn mooie nieuwe borst zien. Zij wist als geen ander hoe ik me voelde, weer zo compleet. Het was voor haar nog maar een half jaar geleden, maar zij herinnerde het zich nog als de dag van gisteren, vertelde ze. Erg lang bleven ze niet, want ze merkten dat het ik moe begon te worden. Arnold en Linda waren er inmiddels ook en alles bij elkaar was het erg druk. Jeannette en haar man gingen weer, Arnold en Linda zijn wat gaan drinken en ik ben in slaap gesukkeld. Ik hield het gewoon nog niet vol. Het had geen zin me ertegen te verzetten, daar zou ik later alleen maar spijt van krijgen. Ondertussen werd mijn brood gebracht en na een poosje kwamen Arnold en Linda alweer terug. Al gauw was het bezoekuur afgelopen. Het was voor hen wel een hele opgave, de hele week in Gent, elke dag dat gesleep naar het ziekenhuis en de tijd verder maar door zien te komen. Over een paar dagen konden we huiswaarts en zou het gewone leventje weer beginnen. Gelukkig maar. Later op die avond stuurde Linda nog een sms’je: ‘slaap lekker lieve mama’. Het ontroerde me zo en op dat moment liet ik mijn tranen de vrije loop. Het deed me goed, zulke lieve kleine dingetjes. Deze hele gebeurtenis werkte zeker op mijn emoties, maar dan wel in positieve zin!

Het slapen ging nog niet echt geweldig. Ik kon nog steeds alleen maar op mijn rug liggen en dat was nou niet bepaald mijn favoriete slaaphouding. En dan die onrust die de oude dame naast mij veroorzaakte. Alles bij elkaar kostte het me flink wat energie, energie die ik eigenlijk nodig had om wat bij te komen, en nodig had voor alle bezoeken. Het liefst wilde ik genieten van de dingen die gebeurden en dat was in die dagen vooral het bezoek dat ik kreeg. Vrijdagmiddag zou Niek komen, ik verheugde me erop hem weer te zien. Ik had hem gemist! En ook Bram en Riet zouden helemaal vanuit Hengelo langskomen. Nog één nachtje, ik had er zin in!

Vrijdagochtend ben ik weer richting wastafel gegaan voor de dagelijkse poetsbeurt. Ik zou nog wel een tijdje ‘munne poep’, zoals ze dat in België noemden, bij de wastafel moeten wassen. Eerst moesten die littekens wat genezen zijn. Ik wist op dat moment nog niet wat een kopzorgen me dat nog zou gaan kosten.

Eén van de verpleegsters kwam me ’s morgens vertellen dat ik die middag nog even naar de operatiekamer zou worden gebracht. Waarom? Zij legde me uit dat er aan het weefsel dat in mijn gezonde borst geplaatst was, een smal reepje huid zat ter ondersteuning. Dat was een tijdelijk ‘noodvoorzieninkje’ dat weer weggehaald moest worden. Het kon met een plaatselijke verdoving, dus ik hoefde gelukkig niet weer onder narcose. Hè, verdorie, juist die middag dat Bram en Riet zouden komen. Niek bleef tot zondag, hem zou ik zeker nog zien, maar Bram en Riet moesten op tijd weer weg, al was het alleen al vanwege het erg slechte weer dat in aantocht was. Het was maar te hopen dat ik op tijd terug zou zijn van de operatiekamer.

Die ochtend heb ik mijn rondje weer gelopen over de gang en ik merkte dat ik wat meer kon. Ik ontdekte een kamer waar heerlijke comfortabele stoelen stonden, ook met uitzicht op de tuin en de parkeerplaats. Dat was een mooi pauzeplekje. Ik liet me in zo’n stoel zakken en probeerde meteen of ik er ook weer uit kon komen. Dat lukte met wat pijn en moeite, maar het ging. Ik heb daar wat zitten uitpuffen en mijn gedachten laten gaan. Wat was er toch een hoop gebeurd in het afgelopen jaar. Ik nam me voor om, als we weer thuis zouden zijn, de draad gauw weer op te pakken, de narigheid te vergeten en vooral te gaan genieten. Hoewel ik het in het ziekenhuis nooit naar heb gevonden, had ik toch wel heel veel zin om naar huis te gaan, lekker in mijn eigen bedoeninkje, naar buiten kunnen gaan en de frisse lucht weer op te kunnen snuiven. Als het goed was mocht ik die zondag weg, nog twee dagen en dan zou het zover zijn. Maar goed, ik had genoeg gedacht en ging op weg terug naar mijn kamer. Na het eten waren Arnold, Linda en Niek er al gauw en even later zag ik ook Bram en Riet binnenkomen. Wat een genot, mijn man, onze kids en lieve vrienden aan mijn bed te hebben. We babbelden wat en Riet zei me dat ze nog nooit van haar leven iemand zo gelukkig in een ziekenhuisbed had zien liggen. Een week daarvoor was het nog een heel ander verhaal. Natuurlijk waren ze benieuwd en ik deed maar al te graag voor de zoveelste keer mijn ponnetje open. Toch handig, die knoopjes! Ook zij waren ervan onder de indruk. Ja, wat knap toch dat er artsen zijn die het weer zo mooi kunnen maken en wat fijn dat je die artsen dan ook nog tegenkomt als je ze nodig hebt!

We waren nog maar net gezellig aan de klets toen ik gehaald werd. He, wat vond ik dat vervelend. Waren ze helemaal naar Gent gekomen en juist op dat moment moest ik weg. Tja, het was niet anders. Met een beetje geluk was ik zo terug. Ik nam mijn iPod mee en hoopte dat ik voor de afleiding naar muziek mocht luisteren. We gingen weer door de kelder en weer keek ik mijn ogen uit. Vooral op de terugweg…

Maar eerst naar de operatiekamer, waar Hamdi me al stond op te wachten. Ik kon gewoon in mijn eigen bed blijven liggen en het was geen probleem als ik mijn iPod opzette. Eigenlijk had hij wel mee willen genieten van de muziek, maar het leek hem beter om zijn gedachten bij het werk te houden. Het gebiedje werd verdoofd, een erg naar gevoel trouwens, en al gauw kon hij gaan snijden. Het was een smal reepje en het klusje was dan ook zo geklaard. Ik hoefde van hem het warme kussentje ook niet meer te gebruiken. Mooi zo, alweer minder aan mijn lijf. We praatten nog wat en toen kon voor hem het weekend beginnen. Hij had wel dienst, maar met een beetje geluk bleef het rustig. Het was inmiddels 16.00 uur geweest, wie weet waren Bram en Riet er nog wel. Ik werd al gauw gehaald, het was maar een klein stukje. Ik had dus op tijd terug kunnen zijn, ware het niet dat de trekker waar ik ‘achterhing’ plotseling stilstond. De oorzaak was een lege accu en geen mens die zich er druk om maakte. Niet te geloven! Ondertussen ontstond er een ondergrondse file en werd er gewoon gewacht, alsof iedereen alle tijd van de wereld had. Er werd wat heen en weer gebeld en na ongeveer een half uur kwam er een andere trekker en konden we verder. Terug op mijn kamer zaten Arnold en de kinderen nog te wachten. Ik heb hun over de terugreis in de kelder verteld en natuurlijk hebben we er smakelijk om zitten lachen. Bram en Riet waren een kwartiertje daarvoor vertrokken, jammer, maar het was niet anders.

Linda en Niek gingen samen ergens wat eten. Arnold bleef nog even. Het was een vermoeiende week voor hem en het zou voor ons allemaal goed zijn als we zondag naar huis konden. Alles ging voorspoedig, dus dat werd vast geen probleem. Nog twee nachtjes.

De zaterdag ging rustig voorbij. Halverwege de ochtend kwam een arts langs. Hij bekeek mijn wonden en zei dat ik weer mocht douchen en dat we de volgende dag naar huis mochten. Jippie, dat waren dus twee goede berichten! Dat douchen had ik echt gemist en ik ben er meteen maar onder gesprongen. Nou ja… gesprongen. Voorzichtig aan doen met zeep en de littekens, vooral heel goed droogdeppen en dan zou alles in orde komen. Nog een nachtje en dan weer naar huis met een compleet lijf, heerlijk! Zo langzaam maar zeker begon ik mijn spulletjes wat in te pakken, het kon maar alvast klaarstaan, nietwaar?!

De volgende ochtend, zondag, werd de vierde, één na laatste drain er nog uitgehaald en daarna konden we vertrekken. De laatste drain kon de huisarts er uithalen als het vocht onder een bepaald niveau bleef, daarvoor hoefde ik niet te blijven. Een joggingbroek met elastiek in de taille was mijn outfit voor de terugreis. Die zat lekker losjes, ver boven het litteken op mijn buik. Het was niet direct het allercharmantste, maar niemand die dat zou zien. Onder die broek nog steeds die lange witte kousen… zo zat ik op Arnold te wachten, die van die aanblik vast niet de kriebels zou krijgen. Hij had voor de zekerheid maar een rolstoel meegebracht want dat hele eind lopen naar de auto zou me nog niet lukken. Bepakt en gezakt gingen we naar de parkeerplaats waar ik in de auto moest zien te komen. Zo soepel ging het allemaal nog niet, maar met wat kunst- en vliegwerk heeft Arnold me er toch in gekregen. De stoel wat achterover en mijn knieën opgetrokken, zo gingen we op pad. Onderweg voelde het toch wel wat dubbel, het veilige van het ziekenhuis was ik kwijt. Als er iets zou gebeuren… Ik probeerde mezelf in te prenten dat er niks zou gebeuren, dat vertrouwen moest ik hebben! Mijn lijf was gezond, wat zou er mis kunnen gaan?

Klaar voor vertrek!

Het was een lange reis, niks langer dan anders natuurlijk, maar gevoelsmatig duurde het wel een eeuwigheid. Eindelijk thuisgekomen werden we verwelkomd door de kinderen. De versieringen begonnen al aan de voordeur, binnen kwam ik in een bloemenzee en stonden er heel wat kaarten op me te wachten. Al gauw keken Bram en Riet even om de hoek. Ze bleven maar even om me niet al te veel te vermoeien.

’s Avonds kwamen Arnolds ouders en op dat moment voelde ik weer even het gemis van mijn eigen vader en moeder. Ik had het hun ook zo graag laten zien. Mijn schoonouders waren natuurlijk benieuwd naar het resultaat en waren ontroerd toen ze zagen wat er gebeurd was. Ik zei hun meteen dat ik toen al wist dat deze klus zwaar was, maar dat het de enige goede keus was. De pijn en littekens nam ik graag op de koop toe. Uiteindelijk werd het allemaal beter, de pijn zou overgaan en de littekens zouden na verloop van tijd lichter worden. Wat ik toen nog niet wist was dat ik toch nog een lange weg te gaan had.

Maart 2006

Het was fijn om weer thuis te zijn, maar oh, wat was ik moe. We kregen veel aanloop en ik had de tijd tussendoor echt nodig om uit te rusten. Beneden op de bank kon ik aardig goed liggen. Arnold had allerlei kussens voor me gehaald, dus ik lag er, weliswaar nog steeds op mijn rug, heerlijk bij. Ook in bed was het een en ander aangepast, mijn hoofdeind iets omhoog, onder mijn knieën een flink kussen om de spanning op mijn buik wat te voorkomen. Als ik gelegen had duurde het een hele poos voordat ik weer overeind was, ik leek wel een oude taart. Mijn buik voelde erg strak en daardoor liep ik nog steeds wat voorover gebogen. Eerlijk gezegd was ik ook bang om rechtop te staan, bang dat die buikwond open zou kunnen knappen. En wat me toch ook bezighield was, dat het misschien nog wel mis kon gaan met mijn nieuwe borst. Ik zorgde er voortdurend voor dat het boeltje goed warm bleef. Eigenlijk was het helemaal niet nodig, maar ik nam toch liever het zekere voor het onzekere. Het mocht gewoon niet fout gaan, want het zou niet nog een keer gedaan kunnen worden.

Zoals ik al eerder schreef kregen we heel wat visite en aan iedereen die het maar zien wilde showde ik trots mijn borsten. Arnold zei wel eens gekscherend dat ik er maar flink mee te koop liep, maar hij wist maar al te goed dat ik er blij mee was en dat ik graag wilde laten zien waarom.

Toen ik een paar dagen thuis was, zo’n kleine twee weken na de operatie, zag ik dat het litteken aan de kant van mijn oksel een klein beetje openging. Het zou toch niet alsnog fout gaan? Ik raakte haast in paniek. Voor mijn gevoel was ik toch voorzichtig en hield ik goed in de gaten dat alles warm bleef. Waarom gebeurde dat dan? Op zondagavond hield ik het niet meer en ben ik ermee naar de weekendarts gegaan want ik was het vertrouwen volledig kwijt. Hij reageerde naar mijn idee wat flauwtjes en ik kreeg het gevoel dat hij vond dat ik me aanstelde. Ik kon hem wel! Hij had er geen benul van wat er in me omging. Ik was als de dood dat de plek verder open zou gaan, met wie weet voor gevolgen. In het verleden had ik wel eens van iemand gehoord dat een open litteken een gapende wond kon worden en dat diegene er ik weet niet hoe lang mee door moest lopen voordat het vanzelf zou genezen. Alleen de gedachte al, daar werd ik niet vrolijk van. Gelukkig moest ik op dinsdag terug naar Gent voor controle en ik wist zeker dat Hamdi zich mijn onrust wel voor zou kunnen stellen. En, als het nodig zou zijn deed hij er vast wat aan. Nog twee nachtjes. Natuurlijk had ik zo af en toe ook contact met Jeannette en vertelde ik haar ook over die plek en mijn zorgen daarover. Zij had, in die tijd, hier en daar ook wel wat plekjes gehad en bij haar was alles ook goed gekomen. Dat stelde me weer wat gerust. Al gauw was het dinsdag en reden we naar België. We waren mooi op tijd en hoefden gelukkig niet al te lang te wachten. Hamdi stelde me meteen gerust en ook de twee verpleegkundigen, die naderhand de wonden verzorgden, vertelden me dat er niks aan de hand was. Zij zeiden dat het niet zo vreemd was, wel vaker gebeurde en het uiteindelijk gewoon goed zou komen. Het was dus al die drukte niet waard, maar wist ik veel. Ik had zoiets nooit eerder meegemaakt. Alles bij elkaar had ik een ruime meter aan littekens en het werd me duidelijk dat het een wondertje zou zijn geweest als dat hele stuk zonder problemen zou genezen. We gingen opgelucht naar huis, met een afspraak voor de week erop.

Toch was ik er niet helemaal gerust op. Een paar dagen na ons bezoek aan Hamdi begonnen ook de wonden op mijn buik en onder mijn gezonde borst klachten te geven. Het genas gewoon niet zoals ik verwacht had, maar ik probeerde me er niet al te veel zorgen over te maken. Ze hadden me toch duidelijk gemaakt dat het misschien wel niet in één keer goed zou gaan. Daar moest ik maar op vertrouwen, iets dat makkelijker gezegd was dan gedaan. Ik ging er toch maar even mee naar Janneke, maar ook zij wist niet goed wat ze ermee aan moest. Zo af en toe heb ik weleens gedacht: waarom moest ik zo nodig helemaal naar België? Dat was in zulke situaties niet echt handig, maar tegelijkertijd wist ik wel dat ik de goede keus had gemaakt. Het gaf me nog steeds, ondanks het hele gedoe met die littekens, een heel vertrouwd gevoel. We zouden een dag of wat later weer richting Gent gaan en dan hoorde ik het wel weer. In Gent bekeek Hamdi het nauwkeurig en hij vond het toch wel erg vreemd dat die wonden niet wilden genezen. Daar moest een reden voor zijn. Hij kon het niet verklaren en was bang dat er misschien iets in mijn lichaam zat dat ervoor zorgde dat het ging zoals het ging. Dat zou van alles kunnen zijn. Hij belde met de röntgenafdeling en wist meteen een plekje voor me te regelen.

Prof.dr. Voet, de arts bij wie ik voor de allereerste onderzoeken ook geweest was, plakte een uurtje aan zijn werkdag en heeft me grondig onderzocht. Hij vond niks, gelukkig maar, stel je voor dat er iets fouts zat. Dat was ergens ver weg toch steeds iets dat door mijn hoofd speelde. Terug naar Hamdi die inmiddels al via de mail de uitslag van dat onderzoek binnen had. Hij kon er ook geen verklaring voor geven, maar hij verzekerde mij, dat alles hoe dan ook goed zou komen. Ondanks het feit dat ik het wat somber inzag, bleef ik hem vertrouwen. Hij raadde me aan om thuis de open wonden door een wonddeskundige te laten verzorgen en gaf me een behandeladvies mee.

Onderweg naar huis hebben we Bram en Riet gebeld, zodat zij dat konden regelen. We zouden die dag niet op tijd terug zijn om dat zelf te kunnen doen. Thuis aangekomen reden we meteen langs de apotheek om de zalf te halen die was voorgeschreven, maar dat bleek een groot probleem. Geen mens die er ooit van gehoord had en niks te vinden op de computer. Uiteindelijk gingen we zonder zalf naar huis en dacht ik weer even: waarom ben ik toch naar België gegaan? Die avond heeft één van de dames van de apotheek volgens mij overuren gemaakt om uit te zoeken om wat voor zalfje het ging. En, zoals een mooi spreekwoord zegt: ‘de aanhouder wint’. Door naar Gent te bellen en het internet af te struinen, werd het haar duidelijk wat ik moest krijgen en kon het besteld worden. Een dag later was het er en kon de behandeling gestart worden. Vanaf die dag kreeg ik, twee keer per dag, een wijkverpleegkundige op bezoek die me hielp bij het verzorgen van de wonden. Het voelde goed dat ik er niet alleen voor stond, want ik was er wel wat onzeker door geworden. Toch had ik er nog steeds niet echt spijt van dat ik die operatie had laten doen want mijn nieuwe borst was prachtig! Die gaf gelukkig, op dat hele kleine plekje na, geen problemen.

Thuis ging het al gauw weer z’n gangetje. Ik had nog steeds geregeld contact met Marleen en zij was natuurlijk ook benieuwd naar het resultaat. Ze was er behoorlijk van onder de indruk, maar zag het voor zichzelf toen nog niet zo zitten. Zij voelde zich nog steeds niet de oude en wilde liever wachten tot ze weer helemaal fit zou zijn. Maar het hield haar vanaf dat moment flink bezig en we hadden het er heel vaak over. Ik was hartstikke enthousiast en wilde haar ook zo graag weer gelukkig zien met een compleet lijf. Ze was zo’n mooie vrouw, maar toch niet echt gelukkig met die platte kant.

Eind maart 2006

In die week, zo’n drie weken na de operatie, begonnen de littekens echt vervelend te worden, vooral die op mijn buik. Eén litteken ging behoorlijk open en ik wist niet goed wat ik ermee aan moest. Op zaterdag, Arnold had dienst en was niet thuis, raakte ik lichtelijk in paniek toen ik zag dat het op mijn buik een gapend gat geworden was. Zo’n kleine 20 centimeter lang, wel een dikke centimeter breed en zo diep dat ik er een vingerkootje in kon stoppen. Ik wist me geen raad. Er liepen straaltjes vocht uit en als ik op het toilet zat liep het tussen mijn benen door. Met schone theedoeken probeerde ik dat op te vangen. Ook zag ik in die gapende gaten de hechtdraadjes zitten en af en toe kon ik er zo een draadje uithalen. Ik dacht dat die op zouden lossen, maar dat gebeurde dus niet.

Ook onder mijn gezonde borst ging het mis en daar stond het helemaal open. Juist toen ik echt radeloos was en lag te snikken op de bank, kwam Mieke langs. Wat was ik blij met haar spontane bezoek. Ik had echt iemand nodig, maar had zelf niet de moed om iemand te vragen, terwijl ik wist dat ik maar hoefde te kikken. Maar goed, dat deed ik niet. Mieke kwam echt op het goede moment. Zij schrok ervan toen ze me zo aantrof en ik deed haar het hele verhaal. Eigenlijk wilde ik niet dat ze dit allemaal zag, want misschien zou het haar er wel van weerhouden om de reconstructie te laten doen en dat was het laatste dat ik zou willen. Ze troostte me, de schat, en belde meteen een vriendin van haar die in de verpleging zat om te vragen wat we het beste konden doen. Op haar advies heb ik het geregeld uitgespoeld om te voorkomen dat er een infectie zou ontstaan en verder raadde ze me aan me er niet te veel zorgen over te maken. Ja, in de verpleging zijn ze natuurlijk wel heel wat gewend en zullen ze niet zo gauw schrikken van dit soort dingen.

’s Avonds hadden we een feestje van Peter, hij werd 50 jaar en daar wilde ik bij zijn. Marian had samen met hun kinderen een surprisefeestje georganiseerd. Samen gingen we, gewapend met een stapel schone theedoeken, richting feestzaal en ik hoopte daar wat afleiding te vinden. Bepaald makkelijk was het niet, maar ik was toch blij dat we erheen gegaan waren. Die avond heb ik het er met niemand over gehad, wel over de reconstructie, maar niet over de ellende die op dat moment onder mijn kleren gaande was. Normaal gesproken wilde ik graag alles delen met iedereen die maar luisteren wilde, maar daar was dat niet op z’n plaats. Zo’n leuke avond moest niet verpest worden door mijn problemen. We zijn niet zo heel laat naar huis gegaan en ik hoopte te kunnen slapen. Helaas, dat werd niks. Logisch, want ik lag de hele nacht te malen, zoals zo vaak als er iets aan de knikker was. Wat was ik bang, bang dat het nooit meer goed zou komen. Wonderbaarlijk genoeg ging het met mijn nieuwe borst nog steeds alles goed. Dat plekje onder mijn oksel bleef rustig en ik zag dat dat aan het genezen was, net zoals de rest van dat litteken.

Gelukkig moesten we al weer gauw naar Gent, dinsdags na dat weekend, en ik hoopte dat ze wat aan die buik en borst zouden kunnen doen. Die paar dagen duurden voor mijn gevoel een eeuwigheid en ik bleef voortdurend onrustig. Eindelijk was het dinsdag en zijn we op tijd naar Gent gereden, met een theedoek op mijn buik, want het bleef maar lekken. Arnold had me aangeraden om spullen in te pakken, hij had zo’n voorgevoel dat ik er zou moeten blijven. We waren snel aan de beurt en aan Hamdi’s gezicht kon ik direct zien dat ook hij bezorgd was. Hij vond het inderdaad tijd om in te grijpen, maar vroeg zich nog steeds af waarom het zulke problemen gaf. Het enige dat hij kon bedenken was een allergische reactie op het hechtmateriaal. Dat kon in uitzonderlijke gevallen dit soort reacties geven. Ja, het zou ook in één keer goed gaan, dacht ik bij mezelf. Gelukkig pakte Hamdi door en regelde meteen een operatiekamer voor de volgende dag. Hij zou operatief de laatste restjes draad weghalen, een heel klein beetje weefsel uit mijn rechterborst halen om de druk iets te verminderen en de littekens opnieuw sluiten, met ander hechtdraad. De vooruitziende blik van Arnold was juist geweest. We namen contact op met het thuisfront, die wilden natuurlijk op de hoogte gehouden worden. We zochten en vonden een hotelletje en hebben ergens een lekker hapje gegeten met een heerlijk wijntje erbij. We maakten er maar weer een uitje van. Ik baalde er natuurlijk van dat ik onder het mes moest, weer onder narcose en misschien twee dagen in het ziekenhuis, maar alles liever dan zo rond te blijven lopen en maar af te wachten of het ooit goed zou komen. Met een beetje geluk mocht ik na de ingreep weer naar huis, dus kwam ik op een dagverpleegafdeling te liggen. Ook dat was weer een ervaring op zich. Het was gewoon een open ruimte waarin een aantal bedden stond. Niks gezelligs aan, echt goed dat het maar voor één dag was.

’s Avonds ging die afdeling dicht, dus als ik pech had en toch langer moest blijven zouden ze me naar een andere kamer brengen.

Prof.dr. Hamdi had geregeld dat ik als eerste aan de beurt was zodat ik waarschijnlijk op het eind van de dag naar huis zou kunnen. Deze keer kwam ik op een andere operatieafdeling terecht. Daar hadden ze er dus nog meer van. Het was nu net andersom, ik lag in K12 en moest voor de operatie naar K2. Ik zei al tegen Arnold dat hij maar mee moest gaan, dan kon hij eens zien hoe het er daar aan toe ging in die kelder. Hij mocht meeliften in de ‘wagen’ en ook hij heeft zich daar de ogen uit gekeken.

In het voorkamertje heb ik maar even hoeven wachten voordat ik gehaald werd. Te gek dat het allemaal zo snel geregeld kon worden. Voor ik het wist was ik onder zeil om een paar uur later wakker te worden. Ik herinner me dat ik behoorlijk veel pijn had. Daar klaag ik niet gauw over, maar dit was echt een hele nare pijn. Een stekende, scherpe pijn, waardoor ik me maar heel moeilijk kon bewegen. Aan één van de verpleegkundigen heb ik om pijnstillers gevraagd, die ik meteen kreeg en al snel voelde het gelukkig heel wat beter. Na een poosje werd ik teruggebracht en zat Arnold er alweer. Ik was blij hem te zien. Jammer genoeg ging het niet zo goed dat we die avond al naar huis mochten, dus werd er een andere kamer voor me gezocht. Ik kwam bij ene Ingrid op de kamer te liggen die met haar rug naar me toe lag te slapen. Lekker rustig, dacht ik. Op een gegeven moment werd ze wakker en omdat ik de tv zachtjes aan had vroeg ik haar of ze daar last van had, dan zou ik hem uitdoen. We hadden verder nog geen woord gewisseld, maar toen ze eenmaal begon te kletsen… Ze deed haar mond open om hem vervolgens de uren daarna niet meer dicht te doen. Zij was een vaste klant in het UZ en heeft me haar hele ziektegeschiedenis verteld. Het was een indrukwekkend verhaal, maar eigenlijk had ik er helemaal geen zin in om het allemaal aan te horen. Op een of andere manier kon ik het niet tegen haar zeggen en liet haar maar ratelen. Het was maar voor eventjes. De volgende dag voelde ik me heel wat beter en kreeg ik te horen dat ik naar huis mocht. Van Hamdi kreeg ik instructies mee om het vooral heel rustig aan te doen. Wat hij nu gedaan had kon hij niet nog eens doen. Hij legde ons uit dat de huid zo strak aan elkaar gezet was, dat er geen ruimte meer was om het opnieuw te herstellen. Ik moest er dus echt voor zorgen dat ik mijn buik zou ontzien; geen spanning erop en ik zou de komende tijd nog gewoon wat krom moeten blijven lopen. Ik kreeg een afspraak mee voor de week erop. We konden de weg naar Gent onderhand blindelings rijden, zo vaak waren we die kant op gereden en het zou nog niet de laatste keer zijn.

Marleen was in die tijd al een paar keer op bezoek geweest en heel voorzichtig vertelde ze me dat ze er ook aan zat te denken. Het leek haar toch ook fijn om weer met zo’n mooi compleet lichaam voor de dag te kunnen komen. Maar eerst moest ze zich beter voelen, voordat ze aan zo’n zware klus zou beginnen. Ik beloofde er voor haar te zijn als ze de stap zou gaan zetten en met haar naar Gent te gaan als dat nodig zou zijn. Natuurlijk hield ik haar volledig op de hoogte.

April 2006

Eenmaal thuis kon ik weer rust vinden. Ik was zo blij dat Hamdi de boel in orde had gemaakt en was er echt zeker van dat ik bij geen betere arts terecht had kunnen komen. Ik had ervaren dat hij ook in dit soort gevallen wist wat hij doen moest. Ik belde met Heleen en was blij te horen dat het met haar heel voorspoedig ging. Zij had zelfs voorzichtig de ramen al weer gelapt. Tjonge, ze was heel wat verder dan ik. Het zou nog wel even duren voordat ik dat soort dingen weer zou kunnen. Maar ik wilde niet mopperen, ik had voor mijn gevoel de meeste ellende achter de rug. Een week later moest ik op dinsdag terug voor controle naar Gent. Het zag er goed uit, hij was tevreden en ik gelukkig. Maar, alsof het zo moest zijn, op donderdag leek het hele gedonder van voor af aan te beginnen. De net herstelde littekens begonnen weer te kieren. Ik schrok me helemaal rot. Had ik voor niks zo rustig aan gedaan, het kon toch niet waar zijn! Wat was dat nou? Ik werd er moedeloos van en raakte het vertrouwen helemaal kwijt. Die Hamdi kon me nog veel meer vertellen… ik begon er steeds minder in te geloven. Wanneer zou dit hele gedoe nou eindelijk eens ophouden en zou het ooit goedkomen? Arnold probeerde me te kalmeren, maar ik was zo in paniek dat dat niet lukte. Ik vloekte, huilde en was helemaal radeloos. Ten einde raad hebben we gebeld met Jan en hij regelde dat er die vrijdagochtend, Goede Vrijdag, nog een arts was die ernaar kon kijken. Hamdi was helaas voor zijn werk naar Amerika en ik werd geholpen door een vervangende arts. Door wie dan ook, het maakte me allemaal niks meer uit, als er maar naar gekeken werd! Dat moest gewoon gebeuren. Een andere arts zou het ook wel kunnen beoordelen, nam ik aan.

Voor de tweede keer die week reden we weer naar Gent. Voor Arnold was het natuurlijk een heel gedoe, dat gesjees op en neer, het regelen op zijn werk, maar hij deed het elke keer weer. Wat heb ik ontzettend veel steun aan hem gehad in die hele periode. Allereerst in de tijd dat ik ziek was en nu in die reconstructietijd! Een betere man had ik me echt niet kunnen wensen. Ik dacht nog wel eens terug aan de tijd dat ik zo twijfelde aan hem, hoe had ik hem dat ooit aan kunnen doen.

In het UZ werden we opgewacht door een jonge arts die we nog niet eerder ontmoet hadden. Hij had inmiddels mijn dossier ingezien en ook overlegd met Hamdi. Hij wist wat hij tegen kon komen. Hij bekeek alles en schrok er niet echt van, wat voor mij eigenlijk wel een geruststelling was. We vroegen hem hoe dit nou toch kon. Zijn antwoord op die vraag was kort maar krachtig, op z’n Belgisch… ‘Madammeke, u het gewoon heel veul pech gehad.’ (Dit gebeurde schijnbaar bijna nooit en naderhand kwam ik er achter dat van al de mensen die ik ken en die hetzelfde hebben laten doen in Gent, er niemand is die dezelfde pech heeft gehad.) Heel vervelend dus maar het was niet anders. Hij kon er op dat moment niks aan doen, maar gaf me wel een behandelplannetje mee voor thuis. Ik moest wiekjes in de open gesprongen littekens laten leggen, dat zou door een wijkverpleegkundige gedaan moeten worden. Ik had nog nooit van wiekjes gehoord en vroeg me af of de verpleegkundigen in Nederland wel zouden weten wat dat waren. Hij legde het me uit: er moest een lange reep steriel verbandgaas in Betadine-jodium gedrenkt worden, dat ging dan vervolgens in het litteken en dat werd dan afgedekt met een ander steriel gaasje. De verpleegkundige die me verzorgde, deed het voor en schreef voor thuis op hoe het gedaan moest worden. Die arts en de verpleegkundige probeerden me op mijn gemak te stellen, verzekerden me dat het echt allemaal in orde zou komen en zeiden me dat ik me er geen zorgen meer over moest maken. Uiteindelijk zou alles echt goed komen. ‘Ja, ja,’ dacht ik, ‘jullie hebben lekker kletsen, jullie zitten er niet mee.’ Toch ging ik met een gerust gevoel weer naar huis. Ik zou vol goede moed elke dag de wiekjes laten leggen. Thuis meteen maar weer de wijkverpleging geregeld. Ik gaf aan dat het prettig zou zijn als er steeds dezelfde zou komen zodat ik niet steeds uit hoefde te leggen hoe het zat met die wiekjes. Maar dat scheen haast niet te doen te zijn. Nou ja, dan maar niet. Degene die het eerste kwam kende die wiekjes wel. Het bleek een hele oude methode te zijn, die hier in Nederland eigenlijk nooit meer toegepast werd. Maar dat maakte mij niks uit natuurlijk, het belangrijkste was dat het werkte. En dat gebeurde wel, het begon er langzaam maar zeker toch wat beter uit te zien. Ik moest na een week voor controle naar Hamdi en ik hoopte dat het dan een heel eind dicht zou zijn. Toch ging het te langzaam naar mijn zin.

Het klink eentonig, maar al snel waren we een week verder en gingen we opnieuw naar Gent. Hamdi was tevreden en vond dat de wiekjesbehandeling effect had gehad, daar kon ik mee stoppen. Het was inderdaad iets beter dan de week daarvoor, maar dicht was het nog niet. Toch hadden die wiekjes hun werk wel gedaan, zei hij, en voor het laatste stukje kreeg ik een zalf voorgeschreven die er voor zou zorgen dat de littekens van binnenuit dicht zouden groeien. Ik was heel benieuwd. De wijkverpleegkundige moest blijven komen, om het in de gaten te houden.

Bij de apotheek konden ze niet goed ontcijferen wat er op het recept stond. Ze hebben net als de vorige keer heel het internet afgezocht naar iets dat erop leek, maar niemand had enig idee wat voor zalf het was. Verschillende apothekersassistentes keken er naar, maar ze konden er niks van maken. Er werd contact opgenomen met Gent en toen bleek het om iets te gaan dat in Nederland niet gebruikt wordt. Het werd besteld en het duurde geloof ik maar een dag voordat het er was. Wonder boven wonder was na een dag gebruiken al te zien dat het werkte. Tjonge, niet te geloven, was het einde dan toch in zicht? Ik zag dat het weefsel van binnenuit groeide. Hoe was het mogelijk? Met de dag sloot het litteken zich verder en na twee weken was de wond op mijn buik helemaal dicht.

Vanaf dat moment, het zal zo begin mei geweest zijn, ging het op alle fronten beter. Ik had er weer het volste vertrouwen in en begon me steeds beter te voelen. Ik deed het nog wel rustig aan, maar de onrust en de angst waren verdwenen. Voorzichtig breidde ik mijn dagelijkse bezigheden wat uit, ging geregeld aan de wandel, zo af en toe weer aan het werk en begon weer van het leven te genieten. Als ik in de spiegel keek zag ik waar ik het allemaal voor had gedaan. Wat was ik trots op die mooie borsten die ik gekregen had. Het had wat gekost en het was weliswaar nog niet af, maar zelfs toen was ik er al dolgelukkig mee. Dat mijn buik niet helemaal ongeschonden uit de strijd gekomen was en dat er een deuk zat, dat zag ik al niet eens meer. Niks om me druk over te maken. Voor de tepel zou ik later een afspraak krijgen, eerst moest alles echt goed genezen zijn. En het buikweefsel waar mijn borst van gemaakt was, zou in de loop van de tijd nog iets soepeler moeten worden zodat die borst nog een natuurlijkere vorm zou krijgen en iets zou gaan hangen. Dan pas kon bepaald worden waar de tepel gemaakt moest worden.

Ik mocht ook weer naar de sauna als alles genezen was. Dat hebben we toen ook al heel snel weer gedaan. Dat was volop genieten na zo’n ellendige tijd. Ik liep vol trots rond en heb me geen enkel moment meer geschaamd. Gek misschien, maar ik had het gevoel dat de mensen om me heen er ook anders naar keken. Het zal wel een heel verkeerd gevoel zijn geweest, maar het was er wel.

Het was onderhand tijd om ons met de vakantie bezig te houden. Er was geen twijfel mogelijk, we zouden weer naar ons paradijsje gaan en hadden ook al een plek gereserveerd. Ik was ervan overtuigd dat het een heel wat fijnere vakantie zou worden dan het jaar daarvoor. Ook al was ik dan nog niet helemaal klaar, ik stond al heel wat zekerder in het leven.

Voordat we richting Frankrijk reden, gingen we eerst nog bij Mieke in Gent op bezoek. Zij was nu ook geopereerd en we waren dus heel benieuwd hoe het met haar ging. We keken onze ogen uit, zo fit als ze erbij zat. Alsof er niks gebeurd was. Had ik me toen dan zo aangesteld? Al gauw bleek dat het bij haar wat makkelijker was gegaan en dat de operatie korter had geduurd. Dat zorgde ervoor dat ze zich fitter voelde. We waren blij dat het haar was meegevallen en reden met een gerust hart door naar de camping in Frankrijk. Daar aangekomen was Betty enthousiast ons weer te zien. Ze zei dat ik straalde en vroeg meteen hoe het allemaal was. Ja, toen heb ik haar natuurlijk in geuren en kleuren verteld wat ik achter de rug had. Het was voor iedereen duidelijk dat er iets gebeurd was met mijn lijf, maar net als in de sauna kon ik er alleen maar trots op zijn. Ik kreeg van vreemden zelfs complimentjes, dat het er zo mooi uit zag. Ik was niet de enige die dat zag. Arnold zei wel eens dat heus niemand tegen me zou zeggen dat het niet mooi geworden was. Nou, misschien niet, maar ik geloofde dat er dan gewoon niks gezegd zou worden. Het maakte ook niks uit, voor mij was het gewoon goed dat ik het had laten doen. We hebben genoten van al het goede wat die vakantie ons te bieden had. Lekker weer en gezellige mensen om ons heen. We kwamen een stel tegen dat we twee jaar eerder daar hadden leren kennen en zij schrokken toen ze zagen wat er aan de hand was geweest. Gelukkig hebben we over heel veel andere dingen gepraat en was kanker bepaald niet het enige gespreksonderwerp.

Thuisgekomen kon ik me nu gaan voorbereiden op de tepelreconstructie. Hamdi had me al eerder uitgelegd hoe hij die tepel zou gaan maken. Het werd gedaan met een stukje huid dat hij los zou maken uit mijn borst. Een reepje met zeg maar een soort klein bolletje eraan vast. Dat reepje werd binnenstebuiten gedraaid en op een speciale manier dichtgemaakt. Dat kleine bolletje zou dan het ‘dekseltje’ van de tepel worden. Heel mooi uitgevonden. Tijdens de borstreconstructie had Hamdi een stukje bot uit één van mijn ribben gehaald om eventueel die nieuwe tepel mee op te vullen. Dan zou de ene borst meer op de andere lijken. Hij zou het tijdens de operatie wel bekijken. Ook nu weer moest ik deze ingreep aanvragen bij de verzekeraar. Gelukkig was het geen enkel probleem en had ik al gauw de toestemming binnen.

Voor de nieuwe ingreep ben ik naar de schoonheidsspecialiste geweest voor een bodywrap. Daar had ik vlak na de reconstructie een bon voor gekregen van Arnold en nu was het zover dat ik me kon laten inpakken in van die zwachtels. Het waren zwachtels die in Dode-Zeezout gedrenkt waren en daarmee werd ik als een mummie ingepakt. Dat zout moest ervoor zorgen dat de gifstoffen van al die narcoses en chemo’s die ik in mijn lijf had gehad, afgevoerd zouden worden. Het was een bijzondere ervaring en na afloop voelde ik me heerlijk. Het scheen ook goed te zijn voor wonden die nog moesten genezen, wat dat betreft had ik beter eerder kunnen gaan. Een kuur van drie behandelingen zou het meest effectief zijn, dus meteen maar twee nieuwe afspraken gemaakt voor na de tepelreconstructie.

Ik had het ook nog met Marleen over die bodywrap. Het leek me ook wel wat voor haar, zij had ook zoveel rotzooi in haar lijf gekregen en ze voelde zich nog steeds niet goed. Misschien zou dat een beetje helpen. Ik had het erover met haar, maar ze kon het niet opbrengen om ervoor naar Delden te gaan. Niet veel later werd duidelijk dat er in haar lichaam iets gaande was, iets verschrikkelijks. Marleen was opnieuw ziek, kanker. Ik was er kapot van. Waarom moest haar dit nu overkomen? Zo’n mooie, lieve jonge vrouw. De mensen om me heen waren bang dat ik het op mezelf zou betrekken, maar dat was helemaal niet het geval. Ik was zo verdrietig om haar. Zij had geen toekomst meer. We hadden geregeld contact met elkaar en ik kon alleen nog maar naar haar luisteren. Ik wilde haar zo graag helpen, maar was machteloos. Al haar plannen om ook ooit naar België te gaan, om de draad van het leven weer op te pakken, het waren plannen die ze niet meer kon maken, ze kon zich nergens meer op verheugen. Wat is het leven toch oneerlijk! Tegelijkertijd was ik bezig om vooruit te kijken. Ik voelde me vaak schuldig, maar ik wist dat ik dat niet hoefde te zijn.

Dinsdag 8 augustus 2006

Nog even en het zat erop. We waren er weer een avond van tevoren naartoe gegaan. Mieke ging mee, want zij moest voor controle. We hadden een leuke kamer waar we overnachtten. Arnold bracht me die ochtend al op tijd weg en ik zou als eerste geholpen worden. Hamdi stond me op te wachten en vroeg me rechtop tegenover hem te gaan staan. Zo kon hij het beste bekijken waar de tepel moest komen. Hij bekeek het trouwens niet alleen. Echt preuts was ik niet, maar om nou zo in mijn blootje voor al die artsen te staan. Zo’n beetje de hele operatiecrew keek mee en uiteindelijk besloten ze in overleg waar hij zou moeten komen. De juiste plaats werd aangegeven met een stift en ik kon gaan liggen. Even leek het erop dat de infuusnaald er weer niet in wilde, maar het lukte toch. Het werd gelukkig niet zo’n geworstel als die ene keer. Zouden die aderen dan toch wat soepeler geworden zijn in de loop van de tijd? Deze ingreep stelde in vergelijking met al die andere niet veel voor. Het was zo gebeurd en ik was dus ook snel weer terug op de afdeling. Ik voelde me meteen goed en we konden diezelfde dag terug naar huis, waar we ’s avonds veel vrienden over de vloer kregen. Ik kon niet zien hoe het was geworden omdat mijn borst nog ingepakt was; om de tepel zat een soort hoedje ter bescherming. Het was erg kwetsbaar en er werd me met klem aangeraden om vooral voorzichtig te doen. Spannend hoor, wat zou er onder vandaan komen? Bij Jeannette had ik al gezien hoe het geworden was en dat zag er prachtig uit. Weer was ik verbaasd over de technieken die hier toegepast werden. Ik had ook nu weer alle vertrouwen in de kunsten van Hamdi en wist zeker dat hij zijn best gedaan had om ook deze laatste reconstructie goed uit te voeren. Een week later werd ik voor controle verwacht en zou ik zien hoe de tepel geworden was. Tussendoor hield ik me gedeisd want ik wilde geen enkel risico lopen. Hamdi bleek dik tevreden. Ik kon eerst van bovenaf kijken en later ben ik voor de spiegel gaan staan. Geweldig gewoon, het leek door die tepel in een keer af. Het was een ‘beste jongen’, maar Hamdi verzekerde me dat hij niet zo groot zou blijven en dat de kleur ook nog minder rood zou worden. Hij had er toch voor gekozen om niet dat stukje rib te gebruiken, want dan zou het altijd zo’n knop zijn, alsof ik het koud had. Ik ging nog wel weer ingepakt naar huis, maar dat zou er de volgende keer af mogen. Nog een keer terug, eind augustus, en dan zat het erop. We zouden het nog gaan missen, die reisjes naar Gent.

In de tussentijd ging ik op zoek naar iemand die de tepelhoftatoeage kon zetten. Ze konden het in Gent doen, maar ik liet het toch liever over aan een echte tatoeëerder. Met Jeannette had ik het er ook al over gehad, maar zij was ook nog op zoek. Door een bezoekje aan de sauna kwam ik toevallig op het goede adres. Arnold zat in een Panorama te lezen en daarin stond een artikel over Rinus, een tatoeëerder die gespecialiseerd was in medische tattoos. Meteen belde ik ’s avonds naar Jeannette, die me vertelde dat ze iemand gevonden had. Laat dat nou Rinus zijn! Dus ze zou zelfs in dat allerlaatste stukje een voorbeeld voor me zijn. Hoezo toeval?

Op 29 augustus had ik nog een afspraak met Hamdi. Het ‘hoedje’ mocht eraf en alles bleek mooi genezen te zijn. De tepel was al wat kleiner geworden, maar toch nog best flink. Het zou nog wel even duren, maar uiteindelijk zou het een bescheiden tepel worden.

Tijdens de controle kreeg ik te horen kreeg dat er bij de reconstructie van mijn borst foto’s waren gemaakt. Foto’s van de operatie! Jemig, waarom van mijn operatie? Was ik iets bijzonders geweest? Nee, maar ik had toevallig op het goede moment op de juiste plek gelegen. Hamdi was juist in die periode bezig geweest met een artikel voor een medisch tijdschrift en dat werd geïllustreerd met foto’s. Op het moment dat de medisch fotograaf langskwam voor een reportage lag ik op de operatietafel. Hamdi vroeg of ik het artikel wilde zien. Ik werd er stil van. Het ontroerde me, verbaasde me, verwonderde me. Kortom, ik was zeer onder de indruk. Ik vroeg hem of hij nog een exemplaar van dat blad had, want het zou geweldig zijn als ik het zelf zou hebben. Hij had er niet nog meer van, maar hij maakte wel meteen kopieën. En hij zorgde ervoor dat ik een eigen exemplaar kreeg van het tijdschrift Plastic Surgery.

Ik voelde me weer super en genoot flink van het leven. Alsof het anders geworden was. In het verleden hoefde ik niet zo nodig van alles en nog wat, maar na mijn ziekteperiode wilde ik het liefst van iedere dag een feestje maken.

Donderdag 16 november 2006

Mijn nieuwe tepel was mooi genezen en nu kon het allerlaatste klusje geklaard worden. Op 16 november had ik een afspraak met Rinus van Fine Line voor de eerste tatoeage. Arnold en ik hadden een hotelletje in Renesse geboekt en er meteen maar weer een paar dagen uit van gemaakt. Bij Fine Line werden we hartelijk ontvangen door Rinus, een hele flinke kerel en zijn vrouw Loesje. Ik was al eens vaker in een tattooshop geweest, dus ik wist wel zo’n beetje hoe het eraan toe zou gaan. Hoewel, de ene shop is de andere niet. Na een praatje en een kopje koffie, legde Rinus uit hoe hij het zou aanpakken. We kwamen achter een kamerscherm terecht, de plek in hun shop waar hij de medische tatoeages zette. Hij moest natuurlijk goed naar de kleur kijken van mijn tepel om die nieuwe zo goed als hetzelfde te maken. Na een goed uur stonden dan eindelijk de ‘verfpotjes’ klaar en kon Rinus beginnen. Ik had nog geen gevoel in mijn borst en dat was maar goed ook, want ik wist uit ervaring wat het was om een tatoeage te laten zetten. Terwijl Rinus ermee bezig was begon ik ‘heel in de verte’ toch iets te voelen. Een aanraking die absoluut geen pijn deed. Onder het tatoeëren hebben we volop gekletst en vreselijk gelachen. Wat een type, geweldig gewoon! We hebben het werkelijk over van alles en nog wat gehad en al gauw kwamen we erachter dat die hele grote, stoere man een piepklein hartje had. Ondertussen deed hij z’n uiterste best en na een half uurtje was hij klaar. De eerste keer was gedaan. In de spiegel zag ik meteen dat het helemaal af zou worden, daar was echt die tatoeage voor nodig. Dat was het puntje op de i! Ik wist dat het na verloop van tijd iets lichter zou worden. Rinus zou het in drie keer gaan doen en dan moest het aardig lijken op mijn ‘echte’ tepel. De volgende dag terug naar huis. Mijn borst was al weer een stukje completer. Eind januari en half april zijn we opnieuw naar hem toegegaan. Alles zag er goed uit en de tatoeage was haast niet van echt te onderscheiden.

Een tijdje later kwam ik in de sauna iemand tegen die ik kende van de sportschool. Zij vroeg me waarom ik al zo lang niet was wezen sporten. Toen ik haar vertelde dat ik een kleine twee jaar daarvoor opeens borstkanker bleek te hebben, vroeg ze me of ik een borstbesparende operatie had kunnen laten doen. Dat was het grootste compliment wat ze mij, maar ook Hamdi en Rinus had kunnen geven. Het was haar niet opgevallen dat er iets was gebeurd! Pas toen ze beter keek zag ze dat er een mooie nieuwe borst zat. Mijn uiterlijk was natuurlijk lang niet het allerbelangrijkste, maar het heeft er wel toe bijgedragen dat ik vooral van binnen verder kon met mijn leven.

Woensdag 28 oktober 2009

We zijn net terug uit Gent. Ik ben voor controle geweest en Niek is met me meegeweest. Het allerlaatste stukje is nu ook gedaan. Prof.dr. Hamdi heeft het litteken op en de deuk in mijn buik kunnen corrigeren, de asymmetrie rond mijn taille weg kunnen werken en mijn nieuwe borst iets minder bol kunnen maken. Ja, waar heb ik het allemaal over? Na die kanker zou dat toch helemaal niet belangrijk moeten zijn. Toch was het iets dat me vooral de laatste maanden bezighield. Het litteken op mijn buik was, na alle ellende tijdens de genezing, nooit echt mooi geworden. Het gaf klachten en ging zelfs af en toe nog een klein stukje open. Ik had er gewoon last van en dat was dan ook de reden waarom ik afgelopen zomer weer naar Hamdi ben gegaan. Ik wilde weten of er iets aan te doen zou zijn. En, als mijn buik gedaan kon worden, wilde ik ook graag wat aan mijn borst en dat handvatje in mijn linkerzij laten doen. Dat zou in één moeite door kunnen. Hamdi voorzag geen problemen en op 14 oktober kon ik terecht. De laatste keer naar Gent voor een operatie.

We gingen zoals gewoonlijk een dag eerder naar Gent, omdat ik me ’s ochtends vroeg moest melden. Onderweg heb ik nog even wat twijfels gehad. Misschien was het wel onzin om het te laten doen, waarom was ik niet tevreden met dat wat ik al had? Maar hoe dichter we bij Gent kwamen, hoe meer ik ervan overtuigd raakte dat het goed was zo.

Ik zou als eerste aan de beurt zijn, zodat we dezelfde dag naar huis konden terugrijden. Jammer genoeg werd het allemaal wat later, zo rond een uur of één was ik aan de beurt. Op het eind van de middag werd ik weer naar de verpleegafdeling gebracht in de hoop toch ’s avonds naar huis te mogen. Dat lukte gelukkig, ik voelde me goed. Het was een latertje, pas om elf uur thuis. De eerste dagen heb ik voorzichtig aan gedaan. Het hele genezingsproces van de vorige keer kwam naar boven geborreld en dat zorgde voor wat onrust. Achteraf kan ik zeggen dat het niks voorstelde. Het nieuwe litteken genas goed, binnen twee weken waren zelfs de korstjes eraf. Ik was al snel weer op de been en ik ben blij dat ik het heb laten doen. De deuk en dat lelijke litteken ben ik kwijt, mijn lijf is weer symmetrisch en ook mijn borst is geworden zoals ik graag wilde. Helemaal goed.

© Marjo Baas

Dankwoord

In het begin van dit boekje schrijf ik over al die mensen om me heen, die zo belangrijk voor me zijn geweest en ik zou graag iedereen heel hartelijk willen bedanken.

Natuurlijk als eerste Arnold, mijn man, mijn steun en toeverlaat. Voor het feit dat hij, ondanks al die pijn en het verdriet dat ik hem aandeed, toch voor me gekozen heeft en bij me is gebleven. Er is echt een oeverloos geduld en ware liefde voor nodig geweest. Het was hem niet geleerd hoe om te gaan met iemand die een tijdlang in zo’n diep dal zat, maar hij heeft het wel kunnen doen! Ook voor zijn doorzettingsvermogen in de strijd met de zorgverzekeraar en voor al die ritten naar Gent, zeventien maar liefst in een half jaar tijd.

Dan onze kinderen, Linda en Niek, die tijdenlang elke keer weer een moeder zagen die nooit eerder zo ziek was, met alle gevolgen van dien. Ze hadden angst en konden er mee omgaan. Met mijn ellenlange verhalen aan iedereen die maar wilde luisteren, maar waar ze zo horendol van werden dat ze er letterlijk voor op de vlucht gingen. Dank voor de grappen die de één of de ander soms maakte: ‘Mam, als je nu dood zou gaan zetten we je gewoon bij het chemisch afval’ of ‘Jeetje mam, zelfs je scheten ruiken chemisch’ of ‘Mam, je krijgt van ons een kropje sla op je graf hoor!’ En zo hadden ze er nog wel meer. Gelukkig maar!

Onze huisarts Janneke Leemhuis, mijn chirurg dr. H.J. Heijmans en mijn plastisch chirurg prof.dr. M. Hamdi, de artsen zonder wie ik het zeker niet gered had. Natuurlijk ben ik heel gelukkig met hun bijdrage aan dit boekje.

Maar ook bedank ik Lonneke, de medisch maatschappelijk werkster die me geholpen heeft het in mijn hoofd weer op de rij te krijgen. Zonder haar was het nog veel langer gaan duren.

En Evelien, de secretaresse van Hamdi. Zij heeft de tijd genomen voor het beantwoorden van al mijn mailtjes aan hem.

Mijn familie en onze vrienden en vriendinnen die er altijd voor me waren als ik hen nodig had. Voor alle steun en hulp, het geduld en luisterend oor, de lieve kaarten en bloemen, maar vooral voor het feit dat zij allemaal gebleven zijn! Niemand van hen heeft me in de steek gelaten, terwijl daar zeker aanleiding voor geweest is, dat besef ik me nu maar al te goed.

Jeannette voor haar reactie op mijn zoektocht naar informatie over reconstructies en het contact na die tijd, ook nu nog. Door haar ben ik bij Hamdi terecht gekomen en wist ik elke keer wat ik tegen zou gaan komen. Zij heeft me elke keer weer moed ingesproken in de tijd dat ik problemen had met het herstel.

Gerard Wissink die me ertoe aangezet heeft om toch mijn verhaal af te maken en me liet zien hoe ik een eind kon maken aan mijn verhaal. Zonder hem had het verhaal misschien nu nog gewoon op de plank bij mij thuis gelegen.

Wouter Groothengel die de tijd genomen heeft om mijn manuscript te lezen en een goede uitgever voor me te zoeken. Hij liet me zien dat het van groot belang is om niet zomaar een uitgever te benaderen. Ik ben heel blij met zijn advies.

Hans de Graaff, de uitgever van mijn boekje. Hij had vertrouwen in mijn verhaal en heeft ervoor gezorgd dat ik nu een prachtig exemplaar in handen heb van iets waarvan ik nooit had kunnen dromen.

Marleen, een geweldige vriendin voor een veel te korte tijd. Zij was mijn grote voorbeeld, ik zal haar nooit, maar ook echt nooit van mijn leven vergeten!

Lieve allemaal, ik heb niet meer dan deze woorden: bedankt dat jullie er waren!

Nawoord

Het is een periode in ons leven geweest die allesbehalve makkelijk was. Ziekte, angst, verdriet, behandelingen, herstel, reconstructie, nog meer herstel. Maar dat was misschien niet eens het ergste. Het feit dat ik een hele tijd de weg kwijt was, waardoor mijn gedrag zo veranderde, maakte alles waarschijnlijk nog veel lastiger en moeilijker dan al die onzekerheden.

Inmiddels zijn we bijna zes jaar verder en is er in die tijd vreselijk veel gebeurd. Van een hoop ellende tot een hele hoop plezier. Ik herinner me nog zo goed de woorden van Mieke: ‘Er komt een dag dat je er niet aan zult denken.’ Of die van Ada: ‘Je zult zien Marja, je komt hier sterker uit!’ En dan dacht ik, hou maar op met die flauwekul, zal er een dag komen dat ik er niet aan denk, moet ik dan een sterker mens worden? En als dat moet, is het dan nodig om daarvoor eerst kanker te krijgen? Zij hebben gelijk gehad! Het klopt inderdaad, er zijn al zoveel dagen geweest dat ik er niet aan gedacht heb! En dat wil ik graag zo houden. Elke dag geniet ik van het leven. Ik heb bepaalde keuzes gemaakt en ja, ik heb het gevoel dat ik er sterker door geworden ben. Dat wat mij toen verteld werd, zeg ik nu zelf ook weleens als ik iemand ontmoet die aan het begin van het hele traject staat.

In de hele periode kon ik steeds terugvallen op zoveel lieve mensen om ons heen en daar ben ik ze dankbaar voor. Ondanks de ellende die ik hun af en toe bezorgd heb, heeft niemand me laten vallen en zijn die vriendschappen misschien nog wel hechter geworden. In de loop van de afgelopen vier jaar heb ik ook nieuwe mensen ontmoet, mensen die in hetzelfde schuitje hadden gezeten of er ook in terechtgekomen waren. De een was een voorbeeld voor mij en voor de ander was ik weer een voorbeeld. Geweldig toch!

Heel verdrietig is het om toch ook een vriendin kwijtgeraakt te zijn in die tijd. Marleen, die ik leerde kennen op een motorweekend voor vrouwen, zij is één van mijn grootste voorbeelden geweest. Bij Marleen kwam de kanker terug in alle heftigheid en zij heeft het niet kunnen winnen. Zij is iemand aan wie ik nog heel vaak denk. Door haar besef ik nog meer dat het zo belangrijk is om iedere dag te leven en te genieten. In ons huis, boven de eettafel waar ik vaak aan zit, hangt een schilderij dat destijds speciaal voor haar gemaakt is. Haar schoonzus zorgde ervoor dat het bij ons in huis een plekje gekregen heeft.

Die halve marathon waar ik het eerder over heb gehad, ik heb hem in 2007 weer gelopen. Met een dikke brok in mijn keel en tranen in mijn ogen kwam ik over de eindstreep. Ik liep weliswaar nog niet onder de twee uur, maar wel sneller dan voordat ik ziek werd. Met een beetje geluk gaat het me ooit nog eens lukken. En anders maar niet…

Een tijd lang heb ik me afgevraagd hoe ik dit verhaal beëindig. Dat einde zal er voorlopig niet komen. Ik ben nog lang niet klaar met mijn leven, het liefste wil ik wel 85 jaar worden. Kanker is iets dat bij mijn leven is gaan horen. Het zal nooit verdwijnen, maar het zal mijn leven niet meer bepalen!