De

vlucht

van de

Elan

Timo Hendriks

Uitgeverij Tobi vroegh

Inhoud

Dag 28, Jaar 69 - Janos Locke

Dag 29, Jaar 69 - Professor Alfon Zegrius

Dag 30, Jaar 69 - Anne

Dag 30, Jaar 69 - Janos Locke

Dag 31 en 32, Jaar 69 - Evi Bonmore

Dag 33 en 34, Jaar 69 - Claas Coenen

Dag 33 en 34, Jaar 69 - Professor Alfon Zegrius

Dag 35 en 36, Jaar 69 - Anne

Dag 36 en 37, Jaar 69 - Ylia d’Or

Dag 39 en 40, Jaar 69 - Evi Bonmore

Dag 42, 43 en 46, jaar 69 - Marco Favilla

Dag 47 en 48, Jaar 69 - Professor Alfon Zegrius

Dag 50 en 51, Jaar 69 - Janos Locke

Dag 52, Jaar 69 - Claas Coenen

Enkele dagen voor het vertrek van de Elan - Daniël Cristal

Dag 52, 53, 54 en 55, Jaar 69 - Daniël Cristal

Dag 56, 57 en 58, Jaar 69 - Professor Alfon Zegrius

Dag 62 en 63, Jaar 69 - Anne

Dag 65, Jaar 69 - Evi Bonmore

Dag 67, 68 en 69, Jaar 69 - Claas Coenen

Dag 75 en 76, Jaar 69 - Ylia d’Or

Dag 79, Jaar 69 - Professor Alfon Zegrius

Dag 80 en 81, Jaar 69 - Daniël Cristal

Dag 84, Jaar 69 - Janos Locke

Dag 83 en 84, Jaar 69 - Daniël Cristal

Dag 84, Jaar 69 (24 uur voor detonatie) - Claas Coenen

Dag 85, Jaar 69 (8 uur voor detonatie) - Evi Bonmore

Dag 85, Jaar 69 (4 uur voor detonatie) - Janos Locke

Dag 85, Jaar 69 (11 minuten voor detonatie) - Professor Alfon Zegrius

Epiloog: Elandria - Anne

Overzicht van de bemanning van de Elan

Nawoord

‘While there’s life, there is hope.’

– Stephen Hawking

Dag 28, Jaar 69

Janos Locke

Een luide bonk en een kreet doen hem opschrikken. Het gebeurt hem zelden dat hij achter zijn bureau in slaap valt. Hij komt overeind en wandelt naar de aangrenzende fitnessruimte, waar het geluid vandaan kwam. Er is slechts één persoon in de zaal aanwezig. De uitroep was van Nathan Xavier, die gefrustreerd naar een halter naast hem op de grond staart. Het lange, witblonde haar van de tiener plakt aan zijn voorhoofd.

‘Mijn vader gebruikt deze halters iedere fitnesssessie, zonder moeite.’

‘Ik gebruikte ze vroeger ook,’ zegt Janos. ‘Het is een kwestie van trainen. Als je wilt kan ik je daarbij helpen.’ Hij geeft Nathan een schouderklopje en spant zich in om de halter op te tillen en op de juiste plaats neer te zetten: ‘Ik wil niet dat je de halters gebruikt zonder begeleiding. Je had je kunnen bezeren.’ Als hij opkijkt, heeft Nathan de ruimte al bijna verlaten; de jongen is al voorbij het zwembad. ‘Nathan!’ roept hij hem na.

‘Ja?’

‘Weet je of Claas zo naar mij toe komt?’

De tiener mompelt iets, dat op een bevestigend antwoord lijkt, voordat hij verdwijnt achter een dichtschuivende deur. Janos ruimt de achtergebleven fitnessmat op en keert terug naar de beveiligingskamer.

Het apparaat in de keuken maakt een pruttelend geluid voordat het zijn beker met koffie vult. Hij bedenkt hoeveel koppen, aangevuld met enkele druppels likeur, hij vandaag al gedronken heeft. Eén vanochtend vroeg. Een tweede voor zijn patrouilleronde en een derde na de lunch. Hij draait de dop op de fles en zet hem terug in het keukenkastje.

De stoel kraakt lichtelijk onder zijn gewicht. Op de vele monitoren die achter zijn bureau hangen zijn gangen en vertrekken van het voertuig te zien. De Elan telt, inclusief Janos, vijfentwintig bemanningsleden. Het is het einde van de middag en de vijf jongeren hebben het leslokaal van hun docente verlaten. De overige bemanningsleden zijn bijna klaar met hun dagtaken en zullen zich straks in de richting van de woonvertrekken verplaatsen, waar Janos ze niet volgt. Hij blaast tegen de walm die van de beker af komt en neemt een slok.

In de voedselverwerkingruimte is men aan het opruimen. De schoonmaker groet de aanwezigen in de reactorruimte, terwijl in de kantine de barman de tafels afdoet. De afgelopen dagen volgt Janos professor Zegrius met extra aandacht. De oude professor wandelt nu op blote voeten door de centrale hal. Hij kijkt voortdurend schichtig om zich heen terwijl hij door de gangen dwaalt en hij lijkt contact met andere bemanningsleden te vermijden. De professor plukt groene blaadjes van een potplant, staart er naar en laat ze uit zijn handen dwarrelen. Janos heeft Zegrius nooit sympathiek gevonden. Toch is het triest om te zien hoe de geestesgesteldheid van de oprichter van de expeditie vertroebelt.

Na de laatste slok zet Janos zijn beker opzij.

Het besturingsteam staat met elkaar te kletsen. Claas Coenen is onderweg naar de beveiligingskamer, vergezeld door een lachend leeftijdsgenootje. Het duurt nog enige tijd voordat de deur openschuift en Claas naar binnen stapt. ‘Hallo meneer Locke,’ zegt de jongen met het kortgeknipte haar. ‘Hoe is het hier?’

‘Rustig,’ zegt Janos zoals meestal. ‘Hoe was de les?’

Claas trekt de tweede stoel naar het bureau. ‘Juffrouw d’Or droeg een shirt met een diep decolleté.’

‘Weer een hoop geleerd zo te horen.’

Zijn beoogde opvolger glimlacht. ‘We hebben les gehad over steden op aarde. Op de bodem van de Atlantische oceaan liggen koepelsteden die afgezonderd van de rest van de wereld leven. Vaak hebben ze een eigen rechtssysteem. Het was best interessant. ...Wilt u ook wat eten?’

‘Graag.’ Janos heeft zoals gebruikelijk eten voor Claas klaargezet: broodjes met vlees en sla en bakjes met rijst, peulvruchten en courgette. Claas keert terug van de keuken met een bakje en twee broodjes, waarvan Janos er één krijgt. De zeventienjarige jongen neemt een grote hap, nog voordat hij gaat zitten. Eten halen is meestal het eerste dat Claas doet nadat hij de beveiligingskamer heeft betreden. De eetlust van de slanke tiener – en de snelheid waarmee hij broodjes wegwerkt – heeft iets fascinerends. Het leeftijdsverschil is groot, maar Janos mag Claas graag en is blij met zijn gezelschap. Hij heeft te veel tijd alleen doorgebracht in deze kamer. Er loopt een druppel saus langs de kin van de jongen, die doorheeft dat Janos naar hem zit te kijken.

‘Hoe gaat het met professor Zegrius?’ vraagt Claas als de broodjes op zijn.

‘De professor dwaalde ook vannacht weer rond. Ik ben niet de enige die zich zorgen maakt. De gezagvoerster heeft haar adviesraad opgeroepen.

Morgen wordt de situatie besproken.’

Claas knikt. Al kauwend pakt hij het houten figuurtje op, dat naast het mes op Janos’ bureau ligt. ‘Bent u weer aan een beeldje begonnen?’ vraagt de tiener.

‘Ik ben gisteren gestart, maar ik heb er nog niet veel tijd aan besteed.’

‘Wie gaat het worden?’

‘Mevrouw Boderen,’ zegt Janos.

Claas kijkt hem aan, wachtend op meer informatie.

‘Mevrouw Boderen was mijn buurvrouw toen ik nog bij mijn ouders woonde. Als kind hielp ik haar soms met de boodschappen, in ruil voor een snoepje. Ze had geen partner, maar wel een heleboel katten. Als er katten wegliepen mobiliseerde ze haar buren om de dieren weer terug te halen. Mevrouw Boderen kwam om tijdens een azul-conflict, ongeveer gelijktijdig met mijn ouders. Toen haar katten werden verdeeld, heb ik er één overgenomen om te verzorgen. Een rode kater, die ik Roest noemde.’

Claas legt het figuurtje voorzichtig terug. ‘Heeft u uw kat ook gemaakt?’

Ze kijken allebei naar de grote verzameling figuurtjes, die achter de monitoren op de grond staat. Een aantal beeldjes is van klei, de rest is van hout.

‘Nee. Er staan nog geen dieren tussen, alleen mensen en azulers.’

Juffrouw d’Or is in de kantine gaan zitten, net als enkele andere bemanningsleden. De Kas, de ruimte waar planten en gewassen worden gekweekt, is inmiddels onbemand, evenals als de voedselverwerkingsruimte. Claas loopt naar het fitnesstoestel langs de wand en gaat met een soepele beweging zitten. Al fietsend kijkt Claas naar de bewakingsbeelden.

‘U was vijfentwintig toen u zich aanmeldde voor deze expeditie toch?’

Hij knikt. ‘Het was een chaotische, onaangename periode op aarde. Ik meldde me aan samen met een vriend. Het leek ons beiden een goed idee. Nobel. En spannend.’ Om dat laatste moet hij lachen, terwijl hij zijn mes en het houten figuurtje pakt.

‘Heeft u op aarde met veel vrouwen, ehm, gemeenschap gehad, voor de expeditie startte?’ vraagt Claas. De jongen krijgt een kleur als Janos hem lange tijd aankijkt. ‘Sorry, dat gaat me niets aan.’

Dat gaat hem inderdaad niets aan.

In de kantine wordt een afwasmachine ingeruimd. De zevenjarige Anne Novi vermaakt zich in de hal met een spelletje waarbij ze grote sprongen maakt.

‘Ik bedoelde alleen maar er waren miljarden vrouwen,’ vervolgt Claas.

‘Jong en oud, aantrekkelijk en minder aantrekkelijk, allerlei varianten.’ De fietsende jongen kleurt steeds roder.

‘In tegenstelling tot de kleine groep vrouwen op de Elan?’

‘Ja,’ zegt Claas. ‘Dat bedoel ik.’

‘Ik zie op de camerabeelden dat Marie veel belangstelling voor je heeft,’ zegt Janos na een moment van stilte. Marie Jones is een andere tiener: het meisje met wie Claas naar de beveiligingskamer was gelopen. Ze behoort tot de derde generatie bemanningsleden, net als Claas. Het is een lieve meid, met krullend bruin haar en blauwe ogen.

‘Marie is nog geen vijftien,’ zegt Claas.

‘Ze wordt vanzelf ouder. Jullie gaan allebei nergens heen.’ Dat klonk deprimerender dan het bedoeld was. ‘Het is een leuke en knappe meid, toch?’ voegt hij er aan toe.

‘Jawel,’ zegt Claas, kijkend naar zijn klasgenootje. Marie zit naast haar vader, die naar knoppen en beeldschermen wijst, in de besturingskamer.

‘...Bent u wel eens bij een prostituee geweest?’

Hij kijkt Claas aan. ‘Kunnen we het over wat anders hebben?’

Claas haalt zijn schouders op.

‘Nee,’ liegt Janos. ‘Ik ben nooit bij een prostituee geweest.’

‘We hebben een gezagvoerster aan boord, een navigatieteam, mechanici, reparateurs, een schoonmaker, voedselverwerkers, een arts, een psychologe, een beveiliger, een docente en een kok. In de middag en de avond hebben we zelfs een barman. Waarom hebben we geen prostitué? Ik had liever een prostitué gehad dan een barman of schoonmaker. Sterker nog, ik had liever een prostitué dan al dat andere.’ Janos moet lachen als de blonde knul hem vrolijk aankijkt. ‘Kunt u het gebrek aan prostituees niet bespreken tijdens de vergadering van de raad?’

‘Dat is goed. Zal ik vermelden dat het jouw idee is?’

‘Ja hoor,’ zegt Claas, die is gestopt met fietsen. ‘...Denkt u echt dat Marie me leuk vindt?’

Er klinkt een alarm. Anne, het meisje dat in de centrale hal aan het spelen was, bevindt zich nu op Niveau 1 van het voertuig.

‘Ik ga naar haar toe. Blijf jij bij de monitoren? Als er iets is kun je me aanspreken.’

Claas knikt en kijkt ernstig als hij in zijn stoel gaat zitten.

De centrale hal loopt van de fitnessruimte naar de binnenplaats en de kantine, met vertakkingen naar de woonruimten, het klaslokaal en het hospitaal. De donkerblauwe vloer is zojuist nog geboend en glimt. Omdat zijn knieën pijn doen als hij rent, loopt Janos in zijn gebruikelijke tempo, zoals altijd wanneer de situatie dit toelaat. Toch is hij buiten adem als hij mevrouw Jones passeert. Hij verzekert haar dat er niets aan de hand is en wenst haar een prettige avond. In de binnenplaats is een deur die naar Niveau 1 leidt. Achter de naar beneden hellende hal ligt onder andere de werkruimte van professor Zegrius. Waarschijnlijk is Anne door de deur heen geglipt toen deze zich voor de ronddwalende professor opende. Niveau 1 heeft drie verdiepingen. In tegenstelling tot de andere twee niveaus, mogen niet alle bemanningsleden zich op Niveau 1 bevinden. Janos wandelt voorbij de reparatieruimte en de waterzuiveringskamer. In de reactorruimte is mevrouw Capei nog aanwezig. Ze komt naar hem toegelopen, vanaf het lage platform, door twee doorschijnende deuren heen.

‘Heeft u Anne voorbij zien lopen?’ vraagt hij als mevrouw Capei haar helm heeft afgezet. Het bulderende geluid van de krachtbron en zijn roterende schijven is hiervandaan te horen.

Mevrouw Capei schudt haar hoofd.

Hij is Annes naam door de hal aan het roepen als de stem van Claas vanuit het bandje om zijn pols klinkt: ‘Ze is een verdieping lager, in Opslagruimte 3.’

‘Dank je.’

Voordat hij afdaalt, kijkt hij even naar binnen bij de werkruimte van professor Zegrius. Er is niemand. Het is een rotzooi in de statige kamer met de houten vloer. Door de ruimte liggen allerlei materialen en uitgescheurde, papieren bladzijden verspreid. Hij loopt langs het zitgedeelte, naar het bureau en raapt een bladzijde op. Met een pen is door de bedrukte tekst heen geschreven, in een kriebelig handschrift. ‘Isra,’ staat er. Janos kent niemand met die naam. Verder staan er losse woorden, waaronder ‘hoop’ en ‘leven’. Op de andere kant van de bladzijde staat een regel die Janos herkent van een lied. Hij vouwt de bladzijde op en stopt hem in zijn broekzak, terwijl hij de ruimte verlaat.

Hij vindt Anne inderdaad in Opslagruimte 3. Het meisje, met haar haar in een staart gebonden, heeft niet door dat Janos achter haar is gaan staan. Ze zit tegen één van de kasten aan en heeft een roze, pluchen knuffel in haar handen.

‘Anne.’

‘Hallo, meneer Locke,’ zegt ze vriendelijk nadat ze zich heeft omgedraaid. ‘Van wie zijn al deze spullen?’

Sommige voorwerpen in de kamer worden niet meer door de bemanningsleden gebruikt. Van andere spullen zijn de eigenaren overleden. ‘Deze beer,’ zegt Janos, ‘was één van de lievelingspoppen van juffrouw d’Or, toen ze nog klein was.’ Geïntrigeerd kijkt ze naar de knuffel. ‘Anne, je weet toch dat je hier niet mag komen?’

Het meisje kijkt plotseling schuldbewust. ‘Sorry.’

‘Stond de deur hiernaartoe open?’

Ze knikt en legt de beer terug. ‘Waarom mag ik hier niet komen?’

‘Niveau 1 is verboden voor onbevoegden. Voor mensen die geen reden hebben om hier te zijn.’

‘En ik ben geen bevoegde?’

Hij glimlacht. ‘Nee, jij bent geen bevoegde. Alleen sommige volwassenen zijn dat.’ Teleurgesteld doet het meisje een aantal stappen in de richting van de uitgang. Hij kucht. ‘Anne? Ik zal je een rondleiding geven, als je wilt. Dat kan geen kwaad. Daarna mag je hier niet meer komen, ook niet als de deur weer open staat. Afgesproken?’

Ze knikt enthousiast.

Janos speelt zijn rol als gids met plezier. Hij toont haar de verschillende opslagruimten en daarna de reactorruimte. De reparatieruimte, de werkplaats van haar ouders, kent ze al, deelt Anne mee. Op de onderste verdieping laat hij haar de hangar en de vijf reddingssondes zien. Het meisje lijkt te beseffen dat dit een unieke kans is op informatie. Ze stelt vragen en luistert aandachtig.

‘Kom, we gaan weer naar boven,’ zegt hij uiteindelijk. ‘Je familie zal zich wel afvragen waar je bent.’

‘Wat zit daar achter?’ vraagt Anne als ze langs de grote deur lopen die naar De Kluis leidt.

‘Dat is ook een soort opslagruimte. Dat zal ik een andere keer laten zien. Als je wat ouder bent.’

Op hun gemak wandelen ze naar de woonruimte van de familie Novi en Favilla. Anne vertelt over juffrouw d’Or en over Bot, haar tonvormige robotje.

‘Een fijne avond nog, Anne,’ zegt Janos als ze voor de deur van haar woning staan.

‘Dankjewel, meneer Locke,’ zegt het meisje. Ze stapt naar binnen en Janos hoort hoe ze haar tante en moeder in de woonkamer groet.

Hij kijkt naar de camera’s die in het boogvormige plafond verstopt zitten, als hij terugwandelt naar de beveiligingskamer. Op veel plaatsen zijn de witte wanden van het voertuig met blauwe verf versierd. Het is een traditie geworden dat ieder bemanningslid aan de wandschilderingen bijdraagt. Soms met metersbrede kunstuitingen, in andere gevallen met een handafdruk. Hij passeert een reflecterende kastdeur, waarin hij het spiegelbeeld van een oude, te zware, man voorbij ziet lopen.

‘Sorry dat het zo lang duurde,’ zegt hij tegen Claas. ‘Ik gaf Anne een rondleiding.’

‘Dat zag ik. Geeft niet.’

Janos neemt naast hem plaats. ‘Nog bijzonderheden?’

‘Ja. Ik heb een opname gemaakt waarvan ik denk dat u hem moet zien.’ Claas geeft het commando de betreffende beelden te tonen. ‘Volume omhoog.’

Op de monitoren is professor Zegrius te zien. ‘Nee,’ horen ze de professor duidelijk zeggen. De oude man is met gekromde rug in de hal stil blijven staan en kijkt over zijn schouder. Er is niemand in de buurt.

‘Ik heb eerder gezien dat bemanningsleden in het luchtledige begonnen te praten,’ zegt Janos.

‘Bij mijn opa,’ zegt de jongen.

‘En bij mijn collega. In beide gevallen was het geen goed teken.’ Hij legt een hand op de schouder van Claas. ‘Goed gedaan. Ik ga dit fragment naar de gezagvoerster zenden. Waarschijnlijk zal dit de raad overtuigen dat de professor hulp nodig heeft.’

Claas knikt. ‘En wat gaat er dan met de professor gebeuren?’

‘Dat zal de gezagvoerster, of de raad, beslissen. Het lijkt mij het beste dat er een neurostabilisator bij de professor wordt aangebracht.’

Hij ziet Claas steeds naar het scherm kijken waarop Nathan en Cynthe te zien zijn. Zijn leeftijdsgenoten zitten in de kantine, met een aantal andere bemanningsleden. Het ziet er gezellig uit.

‘Als je wilt mag je wel naar ze toe,’ zegt hij. ‘Kom je me dan straks, over een uur of twee, assisteren bij het gezamenlijke fitness moment?’

‘Tuurlijk,’ zegt Claas. Hij gaat staan en salueert. ‘Tot straks, meneer Locke.’

‘Tot straks, Claas.’

In de keuken pakt hij het resterende bakje met rijst. ‘Dag 28, jaar 69, begeleidend bericht bij videofragment,’ zegt hij tegen het bandje om zijn pols, nadat hij zijn eten verorberd heeft. ‘Op de bewakingsbeelden was vandaag duidelijk te zien dat professor Zegrius in zichzelf praatte. Het bijgevoegde fragment is opgeslagen door Claas. In de werkruimte van de professor liggen notities die lijken te bevestigen dat de professor de realiteit aan het verliezen is, of al verloren heeft. Het lijkt mij dat we snel moeten handelen en de professor de hulp moeten bieden die hij nodig heeft. Tot morgen, bij de raadsvergadering.’

Hij gebiedt het fragment te verzenden.

Op aarde was Alfon Zegrius een hoogleraar in azul-studies, met meerdere wetenschappelijke publicaties op zijn naam, voordat hij zich in de ruimtevaart specialiseerde. Na de lancering van de Elan had Zegrius de bemanning verzocht hem met ‘professor’ aan te spreken.

In stilte werkt Janos verder aan het houten figuurtje van mevrouw Boderen, de beeldschermen in de gaten houdend. Mevrouw Boderen was klein van postuur. Op elfjarige leeftijd was hij al langer dan zij. Ze had haar haar vaak opgestoken en leek destijds heel oud. Hoe oud zal ze geweest zijn? Hij kan zich niet meer herinneren welke kleding de vrouw droeg en besluit haar in een jurk af te beelden.

Op het scherm voor persoonlijk gebruik verschijnt het schaakbord, om de zet van meneer Xavier te tonen. De leidinggevende van het onderhoudsteam heeft zijn pion in het neutrale gebied van b2 naar b3 verschoven. Niet veel later verplaatst meneer Jones, de bestuurder van de Elan, zijn loper van verdedigingsgebied d4 naar neutraal gebied i2. Het wachten is nu op de zet van dokter Panday. Janos heeft 548 overwinningen behaald, meneer Jones 201, dokter Panday 173 en meneer Xavier 87. Hij vraagt zich af of de mannen, die hij het spel geleerd heeft, de stand ook hebben bijgehouden.

Hij gaapt.

Professor Zegrius heeft zich teruggetrokken in zijn werkruimte, waar geen camera’s hangen. In de kantine zit Claas tussen Cynthe en Nathan in. Hij heeft een glas in zijn handen en lacht uitbundig. Janos had jaren geleden al besloten dat hij Claas als opvolger zou aandragen. Claas is enthousiast en bezit voldoende empathie en geduld. Hij is prettig gezelschap en Janos vermoedt bovendien dat hij dapper is, wanneer dit nodig zal zijn. Het was niet echt een verrassing geweest dat Claas de functie accepteerde. Als dreumes probeerde Claas al mee te lopen wanneer hij Janos zag patrouilleren. Sinds de benoeming is Claas extra aan het trainen met gewichten en cardioapparaten. De tiener begint al wat breder te worden. Janos heeft niet gezegd dat dit niet nodig is.

In stilte werkt hij de voeten van het houten figuurtje af, totdat hij het tevreden opzij legt.

Hij komt overeind. Hij kan nog een dutje doen, voordat de bemanningsleden zich straks in de fitnessruimte verzamelen. Het is verplicht dat de bemanningsleden minimaal één van de drie wekelijkse fitnessmomenten bijwonen. Janos en Claas lopen hierbij rond, geven instructies en begeleiden de sporters waar nodig. Het geven van de fitnessinstructies valt Janos steeds zwaarder. Claas doet inmiddels het meeste werk.

Met zijn kleding aan is hij op het bed gaan liggen dat in de nis van de beveiligingskamer staat. De lichten van de ruimte dimmen en in het donker kijkt hij naar het plafond.

Het duurt niet lang voordat zijn ogen dichtvallen.

Dag 29, Jaar 69

Professor Alfon Zegrius

Het water is kouder dan hij had verwacht. Alfon kijkt naar de straal die op zijn handen spat, zich een weg banend naar beneden. Als hij het naar zijn gezicht brengt, blijven er druppels in zijn baard hangen. Het moet dagen geleden zijn dat hij zich heeft geschoren.

Hij herinnert zich dat hij in de zon staat, kijkend naar het heldere water meters onder zich. Hij is zeven jaar. De jongens om hem heen dansen en roepen enthousiast zijn naam. Zijn oom had hem bevolen naar buiten te gaan, met zijn neefje en diens vrienden mee. In stilte was hij achter het groepje jongens aangelopen, door de stad heen totdat ze in het natuurreservaat aankwamen, waar ze de rotsen beklommen.

‘Jij durft zeker niet te springen, Fons?’ had zijn neefje gevraagd.

‘Het is Alfon,’ zei hij terug. Hij heeft er een hekel aan als zijn neef hem zo noemt.

‘Alfon!’ scanderen de jongens, nadat hij over de rand heeft gekeken. Het is een sprong van ongeveer zes meter diep. Het lijkt er op dat er beneden geen rotsen zijn die hij zou kunnen raken. Hij doet zijn shirt en broek uit en geeft ze aan zijn neefje. Hij kijkt nog even naar de jongens, die nog altijd zijn naam roepen, en hij springt. De tijd lijkt te vertragen. Het gejoel verstomt. Hij heeft spijt van de onderneming, nog voordat hij het snel naderende wateroppervlak raakt.

Er wordt op de deur geklopt.

‘Professor?’ vraagt een vrouwenstem. Hij staat voor een wasbak met een lopende kraan.

‘Ja,’ hoort hij zichzelf zeggen.

‘Dit is mevrouw Bonmore,’ klinkt de stem achter de deur. ‘Kunt u open doen?’

Hij haalt zijn handen onder de kraan vandaan en doet wat de vrouw vraagt.

‘U bevindt zich in de badkamer van de families Panday en Jones. En van mevrouw Ming.’ De vrouw die voor hem staat heeft wit haar en een hoge leeftijd. ‘Wilt u meelopen naar mijn vertrek? De dokter is er ook. We willen u helpen. We denken dat het goed zou zijn om een neurostabilisator bij u te plaatsen.’

Hij loopt achter haar aan door een halletje en langs een woonkamer met een blauwkleurig interieur. Ze komen uit in de centrale hal. Hij is op de Elan, weet hij weer.

‘We hebben de neurostabilisator eerder bij andere bemanningsleden gebruikt, weet u nog? U gaf verleden week aan moeite te hebben om in slaap te komen. Daar zal de stabilisator bij helpen.’ Ze raakt zijn arm aan. ‘Professor, hoort u mij? Alfon?’

Als zijn naam wordt geroepen, verlaat hij zijn kamer en zijn scriptie. Hij wordt niet vaak door zijn oom naar beneden geroepen en is benieuwd naar de reden. Zijn oom zit naast zijn neef op de bank en wijst met zijn lepel naar het grote scherm aan de muur. Er volgt geen verdere uitleg. De gepauzeerde nieuwsuitzending gaat verder, nadat zijn oom het commando heeft gegeven. Alfon gaat op een stoel zitten.

‘Enkele dagen geleden is de Tourista 12 teruggekeerd op aarde,’ zegt de nieuwslezeres. ‘Het voertuig verzamelde materiaal van meteoroïden uit de ring van Saturnus. Eén van de onderzochte stukken steen is dit exemplaar, uit de D-ring van de planeet.’ Er zijn drie mannen te zien, in een laboratorium. Ze staan voor een tafel met de betreffende rots. ‘In de meteoroïde, die vermoedelijk al eeuwen om de gasreus heeft gedraaid, is buitenaards leven ontdekt.’ Er wordt ingezoomd op de steen. ‘Het betreft een bewegende, vloeibare substantie. De materie heeft van de wetenschappers voorlopig de naam azul gekregen. Er is slechts 0,2 millimeter van de substantie gevonden, maar in de laboratoria wordt het materiaal momenteel gedupliceerd, om verder onderzoek mogelijk te maken.’

De vrouw met het witte haar kijkt naar hem alsof ze iets van hem verwacht. Hij loopt naar links. Ze volgt hem niet. Hij blijft bij een plant in de hal staan en gaat met zijn vinger langs een groen blaadje, voordat hij het plukt.

‘Ze zullen het jou kwalijk nemen, Alfon,’ hoort hij zijn oom zeggen. ‘Het is jouw schuld.’

‘Hou je mond,’ roept hij. Zijn schreeuw weerkaatst in de hal. Zijn oom is hier niet.

Hij zit in een klaslokaal, wachtend op de leerkracht biologie. Alleen Isra en hij zijn er al, verder is het vertrek leeg. Toen ze binnenkwam had ze naar hem gekeken, maar niet geglimlacht. Misschien had hij naar háár moeten glimlachen. Hij praat niet veel met Isra. Maar hij luistert mee met haar gesprekken met klasgenoten en heeft het gevoel dat hij haar goed kent. Ze heeft blond haar en draagt in de klas vaak een zwarte bril. Vandaag heeft ze een strakke blouse aan, waardoor de contouren van haar borsten beter te zien zijn dan gewoonlijk.

In zijn dromen kent zij hem net zo goed als hij haar kent. Dan is het makkelijk om met haar te praten, over van alles. Eén keer droomde hij dat ze op zijn schoot kwam zitten toen hij in de kantine zat te eten. In eerste instantie was het amicaal. Ze drukte zich tegen hem aan, terwijl ze bleef praten met een klasgenote. Hij kon niet voorkomen dat hij een erectie kreeg. Isra moest er om lachen, zoals ze vaak lacht in de klas. Ze ging een beetje verzitten en begon vervolgens met haar billen tegen hem aan te schuren. Ritmisch en steeds sneller. Alles om hen heen leek te verdwijnen. Zijn laken plakte toen hij wakker werd.

Isra heeft haar tas neergezet en kijkt voor zich uit, naar de andere kant van het lokaal. Hij doet zijn best om een gespreksonderwerp te bedenken. Hij weet dat ze van muziek houdt, maar deze interesse deelt hij niet met haar. Ook over sport of over uitgaansgelegenheden weet hij niet veel te zeggen. Misschien dat hij over zijn eigen interesses kan beginnen. Ze kijkt naar hem.

‘Heb jij je huiswerk gemaakt?’ vraagt ze.

Hij knikt.

‘Ik ben er niet aan toegekomen. Kun je me vertellen waar het over ging?’

‘Natuurlijk.’ Alfon heeft de hoofdstukken al weken geleden gelezen. De tekst en bijbehorende vragen gaan over altruïsme, een term die is afgeleid van het Latijnse woord alter, dat ander betekent. Altruïsme, is het tegenovergestelde van egoïsme, vertelt hij haar. Een handeling of gewoonte om anderen behulpzaam te zijn, zonder eigenbelang. Hij geniet van haar aandacht en vertelt verder over bijenkolonies, olifanten die voor jongen van anderen zorgen en vogels die soortgenoten waarschuwen voor dreigend gevaar. Hij had haar eens horen zeggen, tegen een vriendin, dat ze hem slim vond. Ze zei het niet op een denigrerende manier, eerder bewonderend.

Hij is nog over insectenkolonies aan het praten als er klasgenoten binnenkomen, onder wie een vriendin van Isra die naast haar gaat zitten en met haar begint te kletsen.

Hij kijkt naar zijn tafel.

Er klinkt een vreemd geluid achter hem in de hal. Hij draait zich om en ziet een machine naderen, waarop een gezette man zit, met een volle, grijze haarbos en een snor. De man kijkt hem wantrouwend aan. Alfon loopt van het apparaat weg, zo hard als hij kan, totdat hij een deur aan zijn rechterzijde ziet en naar binnen stapt.

Alle ogen en camera’s zijn op hem gericht.

‘Welkom allemaal,’ zegt hij. ‘Mijn naam is Alfon Zegrius. Verleden maand heb ik de leiding overgenomen in het onderzoek naar de synthese van azul en aardse organismen.’ Achter hem staan leden van zijn onderzoeksteam. Het laboratorium is grotendeels leeggeruimd om ruimte te maken voor de mensen van de pers. Langs de wanden staan bomen en planten, geïnjecteerd met azul. Ze staan allemaal in volle bloei. Op de enige tafel voor hem staat een kleine kooi. Sinds zijn promotie hebben er al meerdere doorbraken plaatsgevonden. Dit is de grootste tot nu toe. Hij doet het slot van de kooi open en pakt voorzichtig het diertje, dat eens een doodgewone veldmuis was. ‘Met gepaste trots presenteer ik u Mickey 11. Het eerste azul-zoogdier.’ Zijn team had twintig muizen met azul geïnjecteerd. Veel van hen waren gestorven, vermoedelijk omdat het azul-monster onzuiver was. Zijn team heeft sindsdien veel tijd gestoken in een betere filtering van de substantie. Mickey 11 overleefde het experiment en de injectie heeft hem getransformeerd. Het diertje is gegroeid en zijn vacht heeft een grijsblauwe kleur gekregen. ‘Mickeys intelligentie en kracht zijn toegenomen. Zijn uithoudingsvermogen en reflexen zijn sinds de injectie verbeterd.’ Blauwe doping, zo noemden sommige teamleden het goedje spottend. De veranderingen die azul teweegbracht zijn echter blijvend. ‘Om u te overtuigen zal Mickey 11 zijn nieuwe vaardigheden demonstreren in een parcours’. Alfons’ onderzoeksteam stapt voor hem opzij. De leden van de pers volgen hem. De azul-muis komt direct in beweging nadat hij is neergezet.

‘Zal azul in de nabije toekomst ook op mensen worden getest?’ wordt er gevraagd. Hij probeert charmant te lachen. ‘Laten we niet op de zaken vooruit lopen. Tot nu toe is de injectie alleen bij dit diertje een succes gebleken. Hoewel ik vermoedens heb, zijn we nog aan het onderzoeken wat hier de reden van is. Vervolgens zullen we de substantie testen op andere zoogdiersoorten. Dit zal maanden, misschien jaren, duren en tot die tijd zijn experimenten waarbij mensen betrokken zijn niet aan de orde. Natuurlijk kan ik niet namens andere wetenschappelijke teams spreken. Wel zijn er plannen om azul op primaten te testen, mits de komende projecten positieve resultaten opleveren.’

Als hij de experimenten niet had uitgevoerd, dan hadden anderen het gedaan. En dan werden er vergelijkbare keuzes gemaakt, daar is hij zeker van. Toch blijft hij degene die een sleutelrol speelde in de verspreiding van azul op zijn thuisplaneet.

Hij staat in een woonkamer, die hij niet herkent. Er is niemand aanwezig. Hij gaat even op de comfortabele bank zitten, loopt rond de tafel en verlaat de kamer door de deur waardoor hij binnen gekomen is. In de hal glimt de vloer en ruikt het naar schoonmaakmiddel.

’Mag ik met je meelopen?’ vraagt hij. Hij heeft Isra wel vaker opgewacht, op de hoek van de straat bij hun school, maar nooit eerder met succes. Andere keren liep ze samen met klasgenoten, vriendinnen, of soms een docent. Nu, op zijn laatste schooldag, komt ze alleen aangewandeld. Ze zitten samen in het laatste studiejaar. Alfon heeft zijn examens echter een aantal maanden eerder afgelegd.

‘Ik hoorde dat je een avondstudie gaat volgen.’

Hij knikt.

‘En dat je gaat werken bij een wetenschappelijk onderzoeksteam.’

‘Een organisatie die onderzoek doet naar buitenaardse grondstoffen. Ik werkte er al in de weekenden.’

De zon schijnt op hen neer als ze door de mensenmassa lopen. Hij kan Isras parfum ruiken. Ze is de enige uit zijn klas die hij zal missen. Isra vertelt dat zij een studie ‘oude beschavingen en culturen’ wil gaan volgen. Hij was hier al van op de hoogte, maar dat geeft niet: hij luistert graag naar haar. Ze praat nog steeds met hem als ze het punt naderen waar Isra naar links moet en hij naar rechts.

‘Denk je dat we elkaar nog eens zullen zien?’ vraagt ze.

‘Natuurlijk,’ zegt hij. Hij weet nog niet waar en hoe, maar hij is ervan overtuigd dat hun wegen zich nog zullen kruisen. Ze glimlacht naar hem. Achter haar bril schuilen mooie groene ogen. De zon glanst in haar haar.

‘Heel veel succes,’ zegt ze. ‘Ik hoop dat je een mooie carrière te wachten staat. Je bent er slim genoeg voor.’

Hij vraagt zich af of hij haar moet omhelzen, maar het moment, de kans, is voorbij.

‘Dag Alfon.’

Ze verdwijnt tussen de andere mensen en hij slentert naar het huis van zijn oom.

In de lange gang komt hij een man met een lichtbruine baard tegen, die praat tegen een jong meisje met dezelfde haarkleur.

‘Weten jullie waar Isra is?’ vraagt hij.

Ze kijken hem niet-begrijpend aan. ‘Er is niemand op de Elan die Isra heet, professor,’ zegt de man. ‘Bedoelt u Ylia?’

Hij is op de Elan. Dat lijkt hij soms te vergeten. Hij loopt door.

Zijn team heeft de chimpansee onder narcose gebracht, nadat de vorige hem een klap wilde geven tijdens de injectie. Hij tikt tegen het uiteinde van de naald en er valt een druppel van de blauwe substantie op de vloer. Nu ze alle onzuiverheden uit het azul-monster hebben gefilterd zijn er geen testsubjecten meer overleden na de injectie. Zijn team is in het geheim gestart met de selectie van geschikte menselijke proefpersonen.

Als hij de naald aanbrengt, stormt er iemand het vertrek binnen: ‘U moet zo snel mogelijk komen, professor! Er heeft zich iets voorgedaan dat u moet zien.’

Hij volgt het teamlid naar de ruimte waar de muizen zijn ondergebracht. De medewerkers in het vertrek hebben bleke gezichten en de stemming lijkt te zijn overgeslagen op de dieren. Uit de dichtstbijzijnde kooien klinkt zenuwachtig gepiep.

‘Het gaat om de jonge azul-muizen, het nageslacht van Mickey 11,’ zegt zijn assistente.

Mickey 11 had een nestje met jongen verwekt bij een vrouwelijke azul-muis. De effecten van de jongen, de tweede generatie, waren groter dan bij de geïnjecteerde exemplaren. Het azul heeft het DNA van de muizen gewijzigd. Het nageslacht is forser en beweegt eleganter. De muizen hebben een lichtblauwe, naar blauwgroen neigende, vacht.

‘Eén van de azul-muizen is ontsnapt door een slecht functionerende kooi,’ zegt de assistente. Op de camerabeelden is te zien hoe het beestje een sleutelkaart pakt en vervolgens de andere kooien in de omgeving opent. De normale veldmuizen en de exemplaren met azul verbleven meer dan een uur in deze ruimte toen er een conflict ontstond. De normale muizen hadden geen kans.’

Achter in de ruimte zitten de azul-muizen kalm op de grond, omgeven door kleine kadavers.

Zijn medewerkers kijken naar hem, wachtend totdat hij iets zegt. Er nestelt een vreemd gevoel in zijn maag. Plotseling is hij nerveus. Nee, niet alleen nerveus, hij is bang.

‘Ondanks de vele successen en doorbraken de afgelopen periode, heb ik besloten mijn leidinggevende functie in de azul-onderzoeken neer te leggen. Ik draag de leiding over aan twee talentvolle mensen, in wie ik het volste vertrouwen heb, en zal mij zelf met andere projecten gaan bezighouden.’

Zachtjes wordt er een hand op zijn schouder gelegd. ‘Professor Zegrius?’

Hij staat in de binnenplaats van de Elan, voor de kantine. De barman en de twee andere aanwezigen kijken naar hem, alsof er iets mis is. Hij was een toespraak aan het geven, maar is zijn gedachtegang kwijt. Even denkt hij dat het zijn oom is, die hem aanraakte.

‘Professor, weet u wie ik ben?’ vraagt een oude, zware man.

Hij doet zijn best, maar er komt geen naam bij hem op die bij het gezicht hoort. ‘Ik heb een fout begaan,’ zegt hij.

‘Het geeft niet. Mijn naam is Janos Locke. Weet u waar u bent?’

‘Ik heb een fout begaan,’ zegt hij nogmaals. De aanwezigen in de kantine hervatten hun conversatie, hoewel er nog steeds naar hem gekeken wordt.

‘Kom, professor,’ zegt de man. ‘Ik breng u naar uw kamer.’

Hij laat zich mee leiden.

Dag 30, Jaar 69

Anne

Haar moeder neuriet mee met de muziek terwijl ze aan het aanrecht pannenkoeken staat te bakken voor vanmiddag bij de lunch. Ze kan de pannenkoeken omhoog gooien, in de lucht laten draaien en met een plof weer terug in de pan laten vallen. Anne zit aan de keukentafel met haar vader en haar oom, die zich over een klein apparaatje hebben gebogen. Annes vader werkt, net als haar moeder, als reparateur. Oom Marco werkt in de kantine, maar helpt geregeld met haar vaders projectjes.

Anne neemt een hap van haar voedingsreep, omdat haar moeder naar haar kijkt. Straks moet ze naar het klaslokaal, waar de les vanochtend wordt gegeven door Nathan, in plaats van juffrouw d’Or. Haar oudere klasgenoten hebben al eerder lessen verzorgd. Nathan doet, net als Claas, erg zijn best in de klas. Ze vermoedt dat dit door de juffrouw komt. Juffrouw d’Or is knap, met blonde haren en lichtblauwe ogen – en ze draagt mooie kleding en make-up.

‘Heb je je huiswerk gedaan, Anne?’ vraagt mamma.

Ze knikt en neemt nog een hapje. Ze heeft niet echt honger. Iedere ochtend krijgt ze een smoothie en een voedingsreep met honingsmaak. Ze heeft nu ook een mandarijn gekregen, die ze nog niet heeft aangeraakt. De muziek stopt even, waarna een nieuw nummer begint. Het lijkt alsof er een raam in de muur voor haar zit. Er is een huis te zien in een veld met gele bloemen en een blauwe lucht. Maar het is geen echt raam. ‘Mag ik op mijn kamer spelen?’ vraagt ze als ze haar smoothie heeft opgedronken.

‘Dat is goed. Maar over tien minuten moet je naar het klaslokaal,’ zegt haar moeder: ‘En neem je mandarijntje mee naar je kamer.’

Ze heeft de kleur van de muren van haar kamer, lila, zelf uitgekozen.

‘Bot?’ roept ze als ze op haar bed is gaan zitten. Haar robotje heeft een eigen plek in haar kamer: in de hoek, naast haar speelgoedkist. Anne heeft een bedje gemaakt bij zijn oplaadpunt en er hangt een bordje waar met geverfde letters ‘Bot’ op is geschreven. Bot is nergens te bekennen. Ze loopt terug de hal in, met het mandarijntje in haar hand. Eigenlijk moet Bot in haar kamer blijven, maar dat doet hij niet wanneer ze haar deur open laat. ‘Bot?’ roept ze. Bot is tonvormig, heeft kleine wieltjes en een geverfde, roze broek. Anne heeft Bot al sinds ze heel klein was. Ze mocht het schoonmaakrobotje houden, nadat het was gerepareerd. Eerst kon Bot alleen maar opruimen en spullen ophalen. Later heeft haar vader gezorgd dat hij nog meer kan, door een chip bij hem te plaatsen die ooit van een speelgoedkonijn is geweest. Bot kan sindsdien ook melodietjes neuriën en Annes naam onthouden en roepen. Het nadeel is dat hij soms ook probeert te springen, waarbij hij omvalt en niet meer overeind kan komen.

In de hal zijn niet veel plaatsen waar het robotje zich kan verbergen, er staan alleen een kapstok en twee planten. Ze weet dat het Bot niet lukt om de trap te beklimmen. De deur naar de badkamer staat open. Ze hoort niets nadat ze vraagt of ze mag binnenkomen. Op haar hurken, voor de toiletpot, zit tante Suus. Haar tante heeft niet gemerkt dat Anne achter haar staat en hangt bijna met haar hoofd in de pot.

‘Tante Suus?’ vraagt ze. Tante Suus is de zus van mamma. Ze woont samen met oom Marco bij Anne en pappa en mamma, al zolang Anne zich kan herinneren.

‘Anne?’ Haar tante kijkt haar even aan, draait haar hoofd weg en kokhalst. Braaksel klettert tegen de toiletpot. Anne heeft ook weleens overgegeven, toen ze ziek was.

‘Ik zoek Bot,’ zegt ze, vooral als reden om weer weg te kunnen gaan.

‘W-wil je alsjeblieft niets tegen pappa en mamma zeggen?’ vraagt tante Suus. Haar tante stottert soms een beetje.

‘Oké,’ zegt Anne, hoewel ze niet begrijpt waarom.

Als ze weer in de hal staat hoort ze een geluidje uit de slaapkamer van haar ouders. Anne mag niet meer in deze kamer komen. Er staat een bed, een bureau, wat fotolijstjes en verder kisten en kasten vol met gereedschap, voorwerpen en apparaatjes. Bot ligt tegen één van de kasten aan, op zijn zijkant. Om hem heen liggen apparaatjes en losse onderdelen op de grond.

‘Bliep-biep,’ piept het robotje, wat zijn manier is om ‘An-ne’ te zeggen.

In de eerste twee kasten liggen spullen die nog gemaakt moeten worden. In de middelste kast liggen spullen waar haar vader nog aan werkt en in de laatste kast, degene waar Bot tegenaan is gevallen, liggen de spullen die gerepareerd zijn. Voorzichtig tilt ze Bot overeind en legt ze de onderdelen rondom hem in de kast met spullen die nog gemaakt moeten worden.

Bot volgt haar naar haar eigen kamer. Eenmaal op haar bed gesprongen, peutert ze de schil van haar mandarijn. Ze eet twee partjes zelf en geeft de andere partjes aan Bot. ‘Pak hem Bot!’ roept ze, nadat ze de bal door haar kamer heeft gegooid. Bot neuriet terwijl hij achter de stuiterende bal aan rolt.

Haar moeder roept dat ze naar het klaslokaal moet. Anne zegt Bot gedag en sluit haar deur. In de hal wordt ze door haar moeder geknuffeld: ‘Als je terug bent krijg je een pannenkoek met chocoladesnippers.’

‘Veel plezier op school!’ wordt er vanuit de keuken geroepen.

Het is maar een klein stukje lopen naar het klaslokaal. De beschilderde wanden in de buurt van het klaslokaaltje zijn verder versierd met posters en opgehangen tekeningen. De portretten van Cynthe zijn het mooiste, zoals de grote schets van juffrouw d’Or met een bloem in haar haar. Er hangen uiteraard ook tekeningen van Anne bij. Vroeger stond er een kleine glijbaan in de nis, maar die is weggehaald omdat hij niet meer werd gebruikt. De deur naar het lokaaltje is al open.

Juffrouw d’Or zit op haar bureau en praat met Nathan en Cynthe, die aan de voorste tafeltjes zitten. De juffrouw heeft vandaag een wit jasje over haar kleding aan. ‘Goedemorgen!,’ zegt ze opgewekt. Nathan en Cynthe groeten Anne en draaien zich terug naar juffrouw.

Nathan is zestien jaar. Hij besteedt meestal niet veel aandacht aan Anne. Cynthe, de dochter van dokter Panday, is negentien. Ze heeft de lichtbruine huidskleur van haar vader en een paarse strook haar. Cynthe komt nog maar twee dagen in de week naar de lessen van juffrouw d’Or, de andere dagen werkt ze bij haar vader in het hospitaal. Dit is het laatste jaar dat ze nog les krijgt. Al was dat verleden jaar ook gezegd.

Anne is gaan zitten en doet het blad in haar tafel aan. In haar laatje liggen schrijfspullen en heel veel kleine snoepjes, die ze krijgt als ze haar opdrachten goed maakt. Het klaslokaal staat vol planten en er groeit klimop tussen de platen en posters aan de wanden. Er hangt een afbeelding van de aarde en een grote plaat van Posterus, de planeet waarheen de Elan reist. De planeten lijken op elkaar, Posterus heeft echter minder zeeën, waardoor er geen verschillende werelddelen zijn zoals op aarde.

‘Hallo Anne,’ zegt Marie vrolijk, als ze naar binnen loopt.

‘Wat heb je bij je?’vraagt Anne, kijkend naar de trommel die Marie op haar tafeltje legt. Marie is veertien en bijna tweemaal zo oud als Anne. Zij is aardig – het is Annes beste vriendin.

‘Ik heb gisteren koekjes gebakken, samen met mijn moeder. Wil je er één?’ Marie opent de trommel zodat Anne een koekje kan pakken. Het is zoet en hard. Maar lekkerder dan de voedingsrepen.

‘Dankjewel,’ zegt ze met volle mond.

Marie kijkt naar Claas die zoals gebruikelijk als laatste het lokaal binnenkomt. ‘Goedemorgen,’ zegt hij voordat hij gaat zitten en een koekje krijgt.

Juffrouw d’Or gaat staan. ‘Nu we er allemaal zijn, gaan we beginnen. Nathan heeft een les voorbereid. Eerst geeft hij een presentatie en later krijgen jullie opdrachten rond het thema evolutie.’ Ze kijkt naar Nathan: ‘Ben je er klaar voor?’

Nathan gaat staan en wisselt van plaats met de juffrouw. Hij krabt met een vinger aan zijn nek en zegt: ‘Mijn presentatie gaat over wolven en honden.’

Een paar weken geleden had Nathan lesgegeven over huisdieren: dieren die bij mensen in huis leven. De juffrouw had gezegd dat ze dit een erg interessant onderwerp vond. Boven het bureau verschijnen projecties. Nathan vertelt hoe wolven in roedels leefden en huilden naar de maan. Cynthe tekent, terwijl ze luistert. De juffrouw, Claas en Marie kijken aandachtig naar de projecties. Nathan legt uit dat sommige wolven, lang geleden, met de mens gingen samenwerken. De wolven hielpen met het bijeenhouden van kuddes, of met jagen, of waarschuwden de mens bij dreigend gevaar. In ruil daarvoor kregen ze eten. En zo werden ze gedomesticeerd. Dat betekent dat ze huisdieren werden. Honden stammen van de gedomesticeerde wolven af. Anne moet aan Bot denken. Is hij ook gedomesticeerd?

In het begin van de spreekbeurt praat Nathan snel, maar langzaam is hij minder zenuwachtig geworden. Hij kent de namen van alle hondenrassen die hij als projectie laat zien. Hij vertelt ook over een nieuwe generatie honden: azul-honden. Deze dieren leefden op aarde voor het vertrek van de Elan. Ze leven, net als wolven, in roedels en ze werken samen met andere azul-dieren en met azul-mensen om te overleven. Dan houdt Nathan op met praten. Hij lijkt na te denken of hij alles heeft gezegd wat hij wilde zeggen. ‘En dat was mijn presentatie.’

Anne klapt met de anderen mee.

‘Goed gedaan. Het was weer erg interessant,’ zegt de juffrouw, die terug naar haar bureau loopt en naast Nathan gaat staan. ‘Nathan heeft, samen met mij, opdrachten bedacht waar jullie vandaag aan kunnen werken. Eerst wil ik nog iets anders, rondom dit thema, bespreken.’

Nathan kijkt voldaan als hij naar zijn tafel terugloopt.

Het woord evolutie stamt af van het Latijnse woord evolvere, dat ontwikkelen betekent, vertelt de juffrouw. Alle dieren op aarde zijn het resultaat van evolutie. De juffrouw laat projecties zien van oermensen en apen. ‘Kan je het volgen, Anne?’ vraagt ze.

Ze knikt. De apen zien er grappig uit.

‘Meestal is evolutie een langzaam proces. Soms maakt de evolutie een onverwachte sprong. ...Ik wil het hebben over een onderwerp dat niet veel aan bod komt in mijn lessen.’ De juffrouw zet de projecties uit. ‘Wat kunnen jullie mij vertellen over de azulers?’

Nathan, Marie, Claas en Cynthe steken een hand omhoog.

Het is bijna lunchtijd en ze verheugt zich op de pannenkoeken van haar moeder. Claas, Nathan en Marie zijn een opstel aan het schrijven over de planeet Posterus en hoe de mensheid zich daar verder zal ontwikkelen. Cynthe schrijft een essay over hoe de mensheid in verschillende periodes naar het begrip evolutie keek. Anne heeft twee opdrachten gekregen. Eerst moet ze allerlei diersoorten bekijken die door de eeuwen heen op aarde hebben geleefd en vervolgens tekeningen maken van mogelijke nieuwe dieren. Ze hoeft hier niet lang over na te denken. Ze combineert allerlei onderdelen van dieren die ze al kent, bijvoorbeeld een aap met vleugels en een snuit. En een kip met armen en poten en een slurf. En een hond met schubben en slagtanden.

‘Anne?’ vraagt juffrouw d’Or. ‘Kan je even hier naar toe komen?’

Benieuwd wat er is, loopt ze naar het bureau.

Juffrouw d’Or schuift een stoel aan en zegt: ‘Ga zitten.’ Ze kan het parfum van de juffrouw ruiken. ‘Ik heb een speciale opdracht voor je. Ik wil dat je de komende weken een werkstuk schrijft. De andere leerlingen hebben dit ook gedaan op jouw leeftijd. Het werkstuk gaat over de expeditie van de Elan. Over Operatie Feniks; zo noemde professor Zegrius onze missie.’

Ze knikt. Ze denkt dat ze het begrijpt. ‘Ik moet schrijven over onze reis en de nieuwe planeet.’

‘Ja. En over de reden van onze reis. Het is de bedoeling dat je het werkstuk zelf schrijft, met pen en papier, zoals je hebt geleerd. Om meer over de expeditie te weten te komen, kun je bemanningsleden interviewen. Denk eerst goed na over wat je al weet over de expeditie. Natuurlijk kun je mij ook vragen stellen. Vanaf nu zullen we het werkstuk en jouw vorderingen wekelijks bespreken.’

‘Oké.’

‘Er zijn drie bemanningsleden van de Elan die op aarde hebben geleefd, voordat de expeditie begon. Meneer Locke, mevrouw Bonmore en professor Zegrius. Het zou leuk zijn als je één van hen interviewt.’

Voor hen staat Claas plotseling op, om vervolgens het lokaal uit te rennen.

‘Hij kreeg een oproep van meneer Locke,’ zegt Marie.

Juffrouw d’Or knikt. Ze glimlacht naar Anne en zegt tegen haar leerlingen: ‘Het is tijd voor de lunchpauze. Ik zie jullie allemaal weer over een uurtje.’

‘Heb jij ook een werkstuk geschreven over de Elan?’ vraagt Anne aan Marie, als ze samen het klaslokaal verlaten.

‘Ja. Wil je het lezen?’

Ze weet niet of dit mag van de juffrouw en knikt voorzichtig. ‘En moest jij ook mensen interviewen?’ Ze wil óf mevrouw Bonmore óf meneer Locke interviewen. Mevrouw Ming, van het navigatieteam, vertelt haar weleens verhalen over hoe het zal zijn op de nieuwe planeet. Misschien kan ze haar ook interviewen.

Marie is blijven staan. Ze horen geschreeuw. Met grote stappen loopt Marie in de richting van de binnenplaats en Anne probeert haar bij te houden. Voor de deur die naar Niveau 1 leidt, waar Anne niet meer doorheen mag, staan een heleboel bemanningsleden. Er klinken harde geluiden en geschreeuw. Ze probeert te zien wat er aan de hand is.

‘Hij zit onder het bloed,’ hoort ze iemand zeggen. ‘Waarom had hij nog steeds toegang tot de Kluis?’ ‘Hoe erg is het?’

Als Anne bukt, kan ze langs de benen de ingang van de deur zien. De groep doet een paar stappen naar achteren. Iemand valt bijna over haar heen. Dan wordt ze aan haar hand weggetrokken. Door tante Suus ziet ze nu. Ook Marie wordt weggeleid, door mevrouw Jones. Over haar schouder ziet Anne dat er mannen, onder wie oom Marco, uit de deuropening komen. Ze houden professor Zegrius vast, die aan het krijsen is.

‘Wat gebeurt er?’ vraagt Anne.

Tante Suus lijkt haar niet te horen. Ze knijpt zo hard in Annes hand, dat het een beetje pijn doet en zegt: ‘Kom, we gaan pannenkoeken eten.’

Dag 30, Jaar 69

Janos Locke