Een verschrikkelijke liefde

Achteraf had hij geen rust meer. Alles deed pijn. Dat branderige gevoel, die onmogelijkheid om te vergeten, hij herkende zich niet. Het ging maanden, jaren door. Pas na twee jaar werd het minder.

Hij had haar ontmoet bij het vrijwilligerswerk. Hij had daar wel vaker vriendinnetjes gehad. Meestal had het niet veel te betekenen, het waren meest alleenstaanden die daar werkten, alleenstaanden op zoek naar iets vasters, maar meestal kwam daar niet veel van.

Met Alexa was dat anders. Tot dan toe waren zijn liefdetjes van beide kanten op proef geweest: proberen of het wat worden kon. Híj was meestal degeen die na een paar weken afhaakte. De reden was altijd dezelfde: hij merkte dat hij niet voldoende om iemand gaf, laat staan van iemand hield. Het voelde dan onbehoorlijk om met iemand naar bed te blijven gaan.

Bij Alexa waren de rollen omgedraaid. In het begin sliepen ze probleemloos met elkaar, allebei vol overgave. Maar dat betekende niet dat ze zich gewonnen gaf. Ze wandelden een keer langs het strand, toen ze plotseling peinzend zei:

‘Het is eigenlijk niks voor mij, zo’n verhouding. Ik heb het nog nooit volgehouden. Ook nu niet. Ik houd dit nooit vol.’ En na een stilte zei ze, constaterend: ‘Weet je wat het is, je gaat constant over mijn grenzen.’ En ze schopte tegen een blokje kurk dat tussen de schelpen op het strand lag. Hij wist niet wat hij moest zeggen. Hij wilde dit ook niet weten, niet horen. Het zou wel meevallen. Maar dat was niet zo.

Een paar dagen later stelde hij voor om samen een reis te maken.

‘Dan kunnen we uitzoeken, of we met elkaar verder willen,’ zei hij plechtig. Maar hij dacht meteen: wat een uitdrukking. Alsof ze gingen beslissen welke auto ze zouden kopen. Hij wilde eigenlijk alleen maar steeds met haar naar bed. Tegelijk was hij dol op haar. Hij was verliefd op een nederige maar verstikkende manier. Hij wist niet meer wie hij was.

Ze zouden gaan wandelen in Italië. Hij had uitgezocht welk deel van de “Alta Via” ze konden lopen. Dat was een wandelroute die van Ventimilia boven Genua langs naar Ceparana loopt, in Toscane. Ze konden erna Babette bezoeken, een vriendin van haar die met een Italiaan getrouwd was. Die kende ze nog van de middelbare school. Ze zouden op Milaan vliegen en Babette woonde in de buurt van Milaan.

‘Dat kan ik toch niet betalen, zo’n reis!’ zei ze toen hij het voorstelde. Als het dáár op hing. Hij zou alles betalen, zei hij. Hij was tenslotte de rijkste van hun tweeën. Ze aarzelde, aarzelde, maar tenslotte ging het door, de reis. ‘Maar ik betaal mijn eigen eten, hoor,’ zei ze.

Ze waren toen twee dagen op weg. Het was een schitterende tocht. En het werd een verschrikkelijke tocht.

In het begin moesten ze om de twintig minuten stoppen om te rusten. Ze was niet gewend om met een rugzak te lopen, maar na een paar van die periodes zei ze:

‘Nu lopen we gewoon door, tot we moe zijn.’

De ellende begon, nadat ze de tweede avond hun tent hadden opgezet en waren gaan slapen. De eerste nacht na de reis waren ze allebei te moe geweest, maar deze tweede nacht wilde hij vrijen. Ze liet duidelijk merken dat ze niet wou, maar hij wist van geen ophouden, totdat ze zei:

‘Ik wil niet. Ik ben moe. Ik wil echt niet.’ Later, veel later, kon hij zich wel voor zijn kop slaan. Waarom moest hij die nacht zo nodig avances maken? Ze was toen toch gewoon doodmoe van het lopen dat ze niet gewend was? Toen had hij het al verpest, met al zijn geiligheid.

Erna kon hij niet meer slapen. Hij kroop de tent uit. Het was een prachtige, wolkenloze maannacht. Maar hij voelde zich ellendig. Hij zat daar met zijn hoofd op zijn knieën, en huilde. Zachtjes, zodat ze het niet hoorde.

Ze ontbeten zwijgend, de ochtend erna. Ze praatten niet over wat er gebeurd was.

‘Goed geslapen?’ zei hij tenslotte, geknepen.

‘Ja, hoor,’ zei ze zogenaamd nuchter, terwijl ze in haar koffie roerde. Maar ze keek hem niet aan. Het was niet uit te houden.

Maar ze trokken verder, die dag. Ze moesten wel, ze waren ver van de bewoonde wereld en er was geen dorp waarnaar ze konden afdalen. Tijdens het wandelen kwam hij tot zichzelf. Hij liep voorop. Ze liep een meter of tien achter hem. Hij vergat half en half wat er gebeurd was. Het was hier zo mooi. Op een gegeven moment betrapte hij zich erop dat hij floot.

Maar die nacht ging het precies zo. Hij wist dat het stom was wat hij deed. Dat ze echt niet wilde. Er was een tovercirkel om hem heen getekend, waar hij niet uit kon stappen.

Op de ochtend daarop, zei ze koeltjes:

‘Dit wil ik niet meer. Ik ga naar huis.’

Nu ze dan eindelijk zei wat hij al had zien aankomen, begon hij te onderhandelen.

‘Maar laten we wel naar Babette gaan,’ stelde hij voor.

‘Samen?’ zei ze twijfelend. Maar uiteindelijk stemde ze toe.

De dag daarop, na een doorwaakte nacht, waarin hij haar eindelijk met rust kon laten, daalden ze af naar het dichtsbijzijnde dorp en namen de bus naar Genua. Van daaruit konden ze met de trein richting Milaan.

Babette haalde hen met de deux-cheveaux van het stationnetje. Het was een hartelijk mens, even oud als Alexa.

‘Jullie blijven toch wel een paar dagen?’ riep ze enthousiast, terwijl ze in razende vaart door de kuilen in een landweggetje reed. ‘We willen met jullie de bergen in en nog een dag naar een museum in Milaan’. Alexa gaf geen antwoord.

Hij besloot dat hij beter afstand kon houden. Hij zou Babette toch niet meer terugzien. Hij probeerde opgewekt te doen. Opgewekt! Ze moest eens weten hoe hij zich voelde. Tijdens het gehobbel, keuvelde hij maar zo’n beetje, want Alexa bleef stil. Over de Alta Via. Dat het zo mooi was, daarboven. Dat het land hier hem ook heel mooi leek, maar anders mooi.

Naar het huis van Babette en haar man was het maar een klein stukje rijden. Ze woonden op een grote boerderij. Het hof lag er stoffig bij in de brandende zon. Je stapte zo vanuit het huis op de ongeplaveide deel. Er was niet eens een poort. Toen ze gestopt waren duurde het even voor alle stof weer was neergedwarreld.

De verschrikkingen waren niet afgelopen. Terwijl ze naar binnen liepen, merkte hij dat Babette en haar man hem behandelden als Alexa’s vriend. Dat kwam, dacht hij, omdat Alexa hen had geschreven, dat ze met haar nieuwe vriendje kwam.

Hoe moest het nu met slapen? dacht hij, terwijl ze met zijn vieren om de enorme ruw-houten keukentafel zaten en zogenaamd ontspannen een glas mousserende middagwijn dronken. Ze konden nu toch niet meer in één bed slapen, maar om aparte bedden vragen, dat ging ook niet: daar had Babette vast niet op gerekend. Ze moesten samen op één kamer, in een twijfelaar, zo bleek toen Babette hen hun kamer liet zien.

Zogauw de deur dicht was, haalde hij zijn matje uit zijn rugzak en spreidde het naast het bed. Alexa zei niets.

Die nacht sliep hij naast de twijfelaar op de grond. Voor het eerst sinds dagen sliep hij wonderwel.

De volgende ochtend nam Alexa Babette terzijde. Ze moest de situatie hebben uitgelegd, want ze kwam opgewekt naar hem toe en zei:

‘We gaan morgenochtend terug.’ Ze gaf hem zelfs een zoen op zijn wang. Die dag maakten ze met Babette een ritje naar het naburige dorp om de likeurstokerij te bezoeken. Ze lunchten daar en maakten ’s middags een wandelingetje in de buurt. Eigenlijk was het wel en leuke dag. Alexa en Babette praatten veel over vroeger, toen ze samen studeerden. Hij vond het niet erg om stil te zijn. Hij voelde zich bijna tevreden.

Maar toen ze na het afscheid van Babette en haar man in de trein zaten viel er een stilte die bleef hangen tijdens de hele terugreis. Ze lazen ieder hun boek, ze spraken niet. Toen ze dan eindelijk in Amsterdam aankwamen, waren ze verleerd om met elkaar te praten. Hij dacht: er is niets meer te zeggen. Maar er was eigenlijk veel te zeggen. Zóveel dat ze maar beter konden zwijgen. Hij bedacht dat het onzin was om er iets luchtigs van te maken, van hun afscheid, want het was niet luchtig. Hij kuste haar, op haar wang. Ze zei nog, beleefd:

‘Dank je wel voor de reis.’ Je kon toch niet zomaar uit elkaar gaan? Maar dat was waar het op neer kwam.

Toen hij eindelijk thuis was en koffie had gezet, dacht hij: Waarom moest alles zo’n pijn doen? Waarom was ze in staat dat hele blok radeloosheid in hem los te woelen? Waarom kon ze die stroom, die zee van emoties, zoet, bitter, overheersend, zomaar oproepen? Hij begreep het niet. Hij herkende zichzelf niet. En hij moest weer huilen, net als tijdens die tweede nacht op de Alta Via.

Wat het meeste moeite kostte, was om het allemaal los te laten. Maanden kostte dat. Maanden van naar iets verlangen dat er niet meer was. Hij zocht voortdurend aanleidingen om haar nog weer eens te zien. Om haar te bellen. Eerst natuurlijk over de foto’s die hij in het begin gemaakt had.

‘Stuur ze maar op,’ zei ze. Daarna dacht hij: “Misschien kunnen we beter nog een keer praten” en daarover belde hij. Ze vond het best, maar het was een fiasco. Hij ging op bezoek. Ze was heel vriendelijk, maar dat deed juist pijn. Ze leed absoluut niet zoals hij. Het had bij haar gewoon niet zo diep gezeten, dacht hij treurig. Het leek wel, alsof hij alleen maar met haar naar bed had gewild, maar het kwam juist door de honger die wordt opgewekt wanneer je gevoelens niet worden beantwoord.

Hij was kwaad, al tijdens het bezoek, maar hij liet het niet merken. Ze was vreemd, onduidelijk. Haar commentaar op hun verhouding ging tussen neus en lippen in een terloopse opmerking, een gebaar. Ze kon niet over haar gevoelens praten, zeker niet waar hij bij was.

Door al die tekorten was hij ook jaloers. Het leek wel, alsof alles hem tussen de vingers door glipte.

Een half jaar daarna vond hij weer een aanleiding om haar te bellen. Hij belde bars op en zei, dat ze die spullen bij hem in de kelder nu eindelijk eens moest komen ophalen.

Hij zei niet, dat het was alsof de dozen en het stoeltje steeds een argeloos teken van haar bestaan uitzonden. Er was ook een oude pop bij, die hem op het laatst vertrouwd en dierbaar werd. Hij verdroeg het niet meer. Hij verdroeg het niet meer om iedere avond in de kelder haar spullen te gaan bekijken.

Ze spraken een datum en een tijd af, waarop hij er zelf niet zou zijn. Marjo, die bij hem in huis woonde, zou haar open doen.

Die avond was ze er ook echt geweest, vertelde Marjo.

‘Het is wel een onevenwichtig ding,’ zei ze. Wat dat moest betekenen wist hij niet. Marjo had haar in het begin, toen het nog aan was, wel eens gezien. Ze zei het waarschijnlijk als troost. Hoewel hij met Marjo niet veel over persoonlijke dingen praatte, had ze vast wel gemerkt, hoezeer hij zich de hele geschiedenis had aantrokken.

Het leven hernam zich. Hij had zijn werk en er kwamen andere vriendinnen. Om de één of andere reden, kon hij haar toch niet volkomen vergeten, al werd het in de loop der tijd gelukkig veel minder pijnlijk. Dat het zo bleef hangen, kwam, zo dacht hij, door de geheimzinnigheid: hij was er nooit achter gekomen, wat zij nou eigenlijk wilde, wat ze van hem vond. Misschien vond ze gewoon niets en had hij veel harder moeten optreden. Misschien had hij onverstoorbaar moeten blijven aandringen. En steeds moeten laten horen, dat hij wilde dat de verhouding zou blijven bestaan. Hij werd er achteraf nog radeloos van, dat hij dat niet had gekund. Maar dan dacht hij weer dat het niet anders had kunnen lopen dan het nu was gegaan.

Zelfs na jaren bleef hij op een mysterieuze manier nieuwsgierig. Om de zoveel maanden vroeg hij zich weer af, hoe het met haar zou gaan, speciaal wanneer hij in de buurt van haar huis kwam. Dan zette hij zijn fiets om de hoek en sloop naar het portiek waar ze woonde. Hij hoopte en vreesde dat zij per ongeluk thuis zou zijn. Eens had hij zelfs aangebeld, maar gelukkig deed ze niet open.

Na een tijd werden de periodes tussen zijn steelse bezoeken aan haar portiek langer. En plotseling, na twee jaar, toen hij zich weer eens niet kon weerhouden, was haar naambordje verdwenen. Het einde van een periode.

Hij zocht op internet, maar hij kon haar naam nergens vinden. Ze was vast getrouwd en heette nu anders.