TONEEL IS NIET BLIJVEND

TONEEL IS NIET BLIJVEND
gesprekken met Georgette Rejewski

Attila Bellus en Robert Boer

Vierde druk, maart 2014
Johannes van Kessel Publishing

© Attila Bellus en Robert Boer, 2014
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotocopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Huizen, The Netherlands
E-mail: Publishing@jvank.nl

ISBN 978-90-79418-32-9
NUR: 671, Biografieën podiumkunsten
Vierde druk, maart 2014
Webside: www.jvank.nl/GeorgetteRejewski
Omslag: Brechtje van den Wall Bake
Redactie: Herman Adèr
Opmaak in LATEX
Gezet in Gyre Bonum

Woord vooraf

In dit boek zijn gesprekken bijeengebracht die Attila Bellus en Robert Boer — beiden oudleerlingen — met Georgette Rejewski voerden in Huize “Anna” in Middenbeemster. Toen zij in 2006 met die gesprekken begonnen, was Georgette net 96 geworden.

Georgette vertelde over haar carrière als actrice in tientallen toneelstukken, in musicals en films en in allerlei televisieseries.

Maar ze gaf ook vele, vele jaren spraak- en spelles, eerst aan de Amsterdamse Toneelschool, later aan de Kleinkunstacademie.

Haar opvatting dat logopedie voor toneel- en kleinkunst onverbrekelijk verbonden moet zijn met het spelen zelf, was vlak na de oorlog, toen zij haar eerste lessen gaf, een noviteit.

Dat ze die aanpak op een overtuigende manier op haar vele leerlingen wist over te brengen, is duidelijk terug te vinden in de gesprekken met oudleerlingen die dit boekje besluiten.

We waren zeer verguld toen de mogelijkheid werd geboden dit bijzondere manuscript uit te geven. Het zal verschijnen op de dag dat Georgette haar honderdeerste verjaardag hoopt te vieren.

Bij de vierde druk

Georgette Rejewski overleed op 27 februari 2014, twee weken na haar 104de verjaardag.

Naar aanleiding hiervan besloten wij tot een heruitgave van dit, inmiddels reeds lang uitverkochte boek.

Als gedenkteken voor een bijzondere vrouw, aan wie velen uit de wereld van toneel en kleinkunst zo’n dankbare herinnering bewaren.

Huizen, 16 maart 2014
De uitgever

NU — Strompelen door je herinneringen

Nadat Georgette verhuisd was van haar oude huis aan de Amstel in Amsterdam, waar zij ruim 73 jaar had gewoond, bezoeken Robert en Attila haar voor het eerst in ``Huize Anna'' in Middenbeemster.

Huize “Anna”, in Middenbeemster.

Het huis in het midden is Amstel 278 waar Georgette ruim zeventig jaar woonde.

GEORGETTE: Ik ben zesennegentig, dus ergens gaat je lichaam je soms een beetje dwars zitten. Ik erger me af en toe vreselijk wanneer ik de dingen niet meer kan zoals ik ze vroeger kon. Ik laat dingen uit mijn handen vallen, omdat ik ze niet stevig genoeg vasthoud, dat soort dingen.

ROBERT: Voel je je een beetje gelukkig hier in dit huis?

GEORGETTE: Nee! Heel ongelukkig!! Dat ligt niet aan het huis, het ligt aan mij. Ik weet geen raad met die overgang, die verhuizing uit Amsterdam. Ik vraag me soms af hoe ik nu verder moet.

ROBERT: Heb je veel aanloop van oude bekenden?

GEORGETTE: Betrekkelijk, ze komen zo af en toe. In het begin kwamen ontzettend veel mensen me opzoeken. Maar na een paar maanden was het over. Dan heeft men z’n eigen besognes.

Het leven is op dit ogenblik heel zwaar voor de jonge mensen. Nee, er komt niet zo verschrikkelijk veel bezoek, behalve natuurlijk Wivineke dat is iemand die veel vaker komt.¹
________________________________

1. De actrice Wivineke van Groningen.
______________________________

ATTILA: En hoe is het met uw stiefkinderen, de kinderen van uw man?

GEORGETTE: Eén is er gestorven: Dries, de zoon van mijn man. Z’n dochter heeft alweer een zoon van veertig. Ik behoor tot een voor-vorige generatie. Want op hun beurt hebben de kinderen van zijn kinderen zelf kinderen gekregen. Het leven gaat zo vlug…

Het is niet prettig hoor, oud worden. Het is niet leuk, het is helemaal niet leuk! Maar ik mag ontzettend dankbaar zijn dat ik hier woon. Het is hier heel goed.

Soms denk ik eraan, dat ik tachtig, negentig keer, het begin van een nieuw jaar hebt meegemaakt. Al die herinneringen. Die kun je echt niet zomaar wegsturen.

ROBERT: Ja, maar toch ben je heel helder in je gedachten en in wat je zegt. Heb je ‘s nachts zo’n noodbel? Een bel waarmee je kunt waarschuwen als er iets is?

GEORGETTE: Ja, die heb ik, of tenminste een belletje waarmee ik lawaai kan maken. Dan komen ze kijken. Ik gebruik het alleen in het alleruiterste geval. Ze werken heel hard, de mensen hier, je wilt ze niet voor niets wekken.

Al zitten hier maar tien of twaalf mensen, veel van hen zijn incontinent dus die moeten iedere keer verschoond worden. Hele nare, vervelende dingen zijn dat. Het is niet leuk, oud worden. Nee.

Het drijft hier allemaal op Annemarie.²
________________________________

2. Annemarie Schuitemaker is de hoofdleidster van Huize Anna.
______________________________

Zij heeft op zich genomen om mensen eenvoudigweg te helpen met ouder worden.

Het is echt heel moeilijk om dat goed te doen, ouder worden. Je wilt nog zo veel. Je wilt nog zo veel en je kunt nog maar zo weinig. Dat is zo stom!

ROBERT: Je zou nog, bij wijze van spreken, les willen geven? Met jonge leerlingen in contact zijn?

Georgette in Huize Anna.

GEORGETTE: Ja, dat zou geweldig zijn. Maar ja, voor hen is het natuurlijk vervelend, zo’n huilebalk. Die aftakeling. Dat kan ontzettend vervelend zijn voor andere mensen.

Eigenlijk zou Onze Lieve Heer dit niet als laatste in je leven moeten laten gebeuren. Het zou heel wat leuker zijn wanneer je samen een leuk reisje ergens naar toe zou kunnen maken. Dat zou fijn zijn! Maar niet zoals dit, dat “strompelen door je herinneringen”, zoals Georgette Hagedoorn dat noemde.

Ja, die had op het laatst alleen nog haar zoon, Jules Royaards, de directeur van de Haagse Schouwburg. Toen Georgette steeds ouder werd, was het enige dat zij nog fijn vond: boodschapjes doen, gewoon voor zichzelf wat boekjes en dingetjes kopen. Ze had een chauffeur van de schouwburg. Die kwam haar dan halen met de auto en bracht haar na afloop weer terug. Tegen betaling, natuurlijk.

Maar Jules was doodsbenauwd dat ze te veel zou uitgeven, want dat zou van de erfenis afgaan. Echt akelig! Hierin is hij heel hard voor zijn moeder geweest. Het heeft haar veel verdriet gedaan. Hij verbood gewoon die uitstapjes terwijl dat het enige in haar leven was waar zij nog enig plezier aan beleefde.

(Peinzend) Ik weet eigenlijk niet of Jules nog leeft.

ROBERT: Ja hij leeft nog, maar Georgette Hagedoorn, die leeft niet meer.

De koffie wordt binnengebracht. We nuttigen enkele overheerlijke koekjes.

GEORGETTE met een koekje in de hand: Aan het begin van de Nieuwendijk had je een bakker, die had de lekkerste soesjes van heel Amsterdam.

ROBERT: Daar ging de Koningin ze ook kopen, geloof ik.

GEORGETTE: Ja, het was bij haar om de hoek. Er werd vroeger veel zorgvuldiger met banket omgegaan. Het was waarschijnlijk ook zeldzamer, veel moeilijker om aan te komen en veel duurder.

Een verzorgster nadert.

VERZORGSTER: Uw medicijn, mevrouw!

GEORGETTE: Ah, dat is lekker!

VERZORGSTER: U heeft uw koffie nog niet op. Hier is uw borreltje! Daar heeft u vast meer zin in.

ROBERT: Is het een portje of medicijn?

VERZORGSTER: U slikt geen medicijnen, toch? Het is een portje!

GEORGETTE: Jazeker. Ik moet me prepareren! Ik moet goed voor den dag komen.

(Ze neemt een grote slok.)

Ik doe eens gulzig.

(Ze drinkt het glaasje in één teug uit, zet het dan met een ferm gebaar terug op tafel.)