Dierentuinfotografie

Fotograferen in Diergaarde Blijdorp

Tips en trus door Rob Doolaard

Registreer dit boek!

Na registratie van dit eBook op onze site: www.dierenfotografie.nl/nieuwsbrief krijg je op gezette tijden onze gratis nieuwsbrief met tips en trucs en kortingen op workshops en foto-expedities.

Volg ons op: 

ISBN: 978-90-817021-0-2

NUR 473

Dankwoord

Speciale dank gaat uit naar Lex Noordermeer en Marcel van der Kroft voor hun redactionele bijdragen en kritische opmerkingen.

Mijn speciale dank gaat uit naar mijn vrouw Conny, zonder wie deze uitgave en veel meer niet tot stand zouden zijn gekomen.

Fotoverantwoording

pag. Belangrijke tips om te beginnen   -   Voorlichting Diergaarde Blijdorp

pag. Workshops in Nederland   -   (links en midden) Lex Broere  

pag. Workshops in Nederland   -   (rechts) Peter Huijskes

pag. Foto-expeditie Helgoland   -   (fotografen bij zeehonden) John Hertog 

pag. Tot slot   -   Marcel van der Kroft

Colofon

Fotografie/tekst/copyright: Rob Doolaard

Uitgever: Rob Doolaard IZP vof, Ouderkerk aan den IJssel, Nederland

www.dierenfotografie.nl  -  info@dierenfotografie.nl

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever: Rob Doolaard IZP vof www.dierenfotografie.nl - info@dierenfotografie.nl

Voorwoord

In Diergaarde Blijdorp te Rotterdam is veel te ontdekken en te beleven. Dieren- en plantenleven staan hierbij voorop. Maar ook alle andere ingrediënten voor een gezellig 'dagje uit' ontbreken niet. Met ongeveer anderhalf miljoen bezoekers per jaar behoort Diergaarde Blijdorp tot de topattracties van Nederland.

Het merendeel van de dieren is ondergebracht in nagebouwde landschappen. Om een indruk te geven van die verschillende leefmilieus zijn deze zo natuurgetrouw mogelijk nagemaakt. Een logisch gevolg daarvan is wel, dat u soms wat meer uw best moet doen om de dieren te ontdekken. Tegelijkertijd vraagt al dit moois, om op de foto gezet te worden, maar hoe? Rob Doolaard, al meer dan twintig jaar lang de vaste fotograaf van Diergaarde Blijdorp, neemt u in dit boek mee in de wondere wereld van flora en fauna, en legt op heldere en inspirerende wijze uit hoe om te gaan met de diverse technieken van dierentuinfotografie. Als geen ander kan hij de geheimen van het maken van dé perfecte foto kort en bondig uitleggen. Vaardigheden zoals het gebruik van camera-instellingen en de toepassing daarvan onder soms lastige omstandigheden worden, aan de hand van prachtige foto's uiteengezet.

Ik wens u veel lees- en fotoplezier toe, en een prettig maar ook een leerzaam verblijf in Diergaarde Blijdorp.

Marc Damen

Directeur van Diergaarde Blijdorp

Inleiding

Al jarenlang geniet ik van mijn werk als fotograaf van Diergaarde Blijdorp. Toch waren het niet de dieren maar de wielrenners van de Tour de France die mij het vak in zogen. Als hulpje van Cor Vos, toen al één van de allerbeste fotografen in de Tour. Van Cor heb ik geleerd wat 200 % inzet betekent, en hoe het is om je vast te bijten in een klus. Maar ook de noodzaak om kennis te vergaren van alle onderwerpen die je in beeld brengt. Jaren later begon ik voor mijzelf als popfotograaf. Het in beeld brengen van popgroepen als ELO, Queen, The   Eagles en Supertramp brachten mij weer een stuk verder in mijn ontwikkeling als fotograaf. Om in de hectiek van een concert te werken, is niet eenvoudig. Snel je plaatjes schieten, in steeds ander licht en met duizenden fans vlak achter je, was voor mij een pittige leerschool om de nodige concentratie op te bouwen. Bij de politie leerde ik hoe belangrijk het is om samen te werken met anderen. Naast alle ellende die ik op de gevoelige plaat heb moeten vastleggen, is ook deze periode heel belangrijk voor mij geweest. In de wereld van de dierenfotografie viel alles op z’n plek! Dieren groot of klein, in het water of in de lucht, achter gaas of achter glas, in het donker of in de volle zon. Alles voelt als een uitdaging. Nooit heb ik het gevoel dat ik klaar ben. En mijn beelden kunnen altijd beter. 

Gelukkig maar, er is nog zoveel te maken en nog meer te leren.

Rob Doolaard

Ik word gek!

Geen paniek: belangrijke tips om te beginnen

leer je camera goed kennen

maak vaak en vooral veel foto's

ontwikkel een eigen stijl, maar bekijk ook eens het fotowerk van anderen

oefen met kunstlicht, gaas, aquariums, tegenlicht en snelheid

ondervind de geheimen van de sluitertijden, diafragma's en andere cameratechnieken

zoek camerainstellingen die bruikbaar zijn voor jouw stijl van fotografie

probeer eens om handmatig (M) te werken en ontdek het histogram

Maar het belangrijkste is, geniet van elk moment, samen met je camera!

Dierentuinfotografie, wat heb je er voor nodig

In Diergaarde Blijdorp zijn veel dieren te bewonderen. Groot en klein, in het water of in de lucht, achter glas of gaas, in het donker of in een zee van licht. Om al dit moois vast te leggen met een camera, zullen we niet alleen de nodige kennis van al deze diersoorten ons eigen moeten maken, maar ook stil staan met welke foto-apparatuur we deze uitdaging aangaan. De keuze bij het aanschaffen van een compactcamera of spiegelreflexcamera is een puur persoonlijke keuze. Voor en nadelen van de beide systemen zijn denk ik wel bekend. Maar bedenk altijd, dat welk type camera je uiteindelijk ook kiest, jij zelf de kwaliteit van de foto bepaalt.

Mijn keuze, vooral gevormd door de omstandigheden zoals ik ze dagelijks mee maak, is de spiegelreflexcamera. Om snel te kunnen reageren op alles wat ik tegen kom, heb ik vaak twee van deze duizendpoten bij me.

De tas met fotoapparatuur die ik al jarenlang trouw mee sleur, is gevuld met de volgende juwelen.

10-24 mm (groothoekzoom)  F3.5-F4.5 

70-200 mm F2.8 (tele-zoom)

Converter 1.4x

500 mm F4 (telelens)

55 mm macro F3.5

105 mm macro F2.8

200 mm macro F4

Twee externe flitsers

Polarisatiefilter

Grijs neutraal verloop filters

En een ontelbare hoeveelheid kabels en aanverwante spullen

De 10-24 mm, 70-200 mm en de 105 mm macro zijn mijn favoriete objectieven tijdens mijn werk als dierentuinfotograaf in Diergaarde Blijdorp.

ISO, een belangrijke bondgenoot

De belichting van de camera wordt niet alleen beïnvloed door het diafragma en de sluitertijd, maar ook door de lichtgevoeligheid, uitgedrukt in ISO waarde. Drie factoren, die gezamenlijk de belichtingstijd bepalen.

Om uiteindelijk tot een correcte belichting te komen zul je een keuze moeten maken uit één van deze drie factoren, en een begin moeten maken met de werkzaamheden. Welnu, laten we ISO aanpakken en als eerste de automatische ISO-waarde instelling uitschakelen, en wel voorgoed. Veel camera's staan op de automatische piloot, lekker makkelijk, maar deze automatische ISO-instelling ontneemt je van veel creativiteit en kwaliteit. Zo zal de ISO-waarde enig moment omhoog kunnen schieten ook al kunnen we ons een langere sluitertijd veroorloven. Van zo'n hogere ISO-waarde worden we niet blij, uiteindelijk kan er beeldruis ontstaan en zal de scherpte ver te zoeken zijn. Dit alles omdat de camera niet weet hoe wij ons onderwerp willen belichten. Willen we dus snel, maar ook correct kunnen handelen tijdens het meten van het licht, moet de ISO-waarde aangepast kunnen worden.

Een lage waarde zoals 100 ISO is een mooi begininstelling voor menig foto. Een goede kwaliteit en geen last van ruis zijn de kenmerken van een lage ISO-waarde. Maar alles heeft een keerzijde de beeldchip van de camera is verre van gevoelig voor licht als 100 ISO de gekozen instelling is. Een langere sluitertijd of groter diafragma zal dit gebrek aan lichtgevoeligheid moeten compenseren. Bij een waarde van 200 ISO is de camera twee keer zo gevoelig voor licht, en kan de sluitertijd gehalveerd worden, of bijvoorbeeld diafragma 8 zomaar verkleind naar F11. Met het toenemen van de ISO-waarde kan een snellere sluitertijd of een kleiner diafragma flink veel waarde voor ons hebben. Zo kan spelen met de ISO-waarde van de camera interessant zijn als de omstandigheden verre van ideaal zijn, en het gebruik van de flitser uit den boze is.

Het alsmaar omhoog brengen van de ISO-waarde, zoals al eerder vermeld, heeft wel een schaduwzijde. Vanaf 400 ISO krijgen we te maken met verminderde kwaliteit, ruis komt namelijk om de hoek kijken. Maar een correcte belichting bij deze hogere ISO-waarde, kan een positieve bijdrage leveren tot vermindering van ruis. Met onderbelichting speel je beeldruis juist in de kaart. Al deze droefenis is wel sterk afhankelijk van het type camera welke we in ons bezit hebben. Er zijn zelfs camera's die geen enkel probleem hebben met waarden zoals 3200 ISO of nog hoger. 

Conclusie is dus, schakel de auto-ISO uit, en gebruik een zo laag mogelijke ISO-waarde.

Automatische witbalans

De witbalans wordt gebruikt om het wit in het onderwerp ook daadwerkelijk als wit in de door ons zo zorgvuldig gemaakte foto boven water komt zonder dat dit geel, rood, of zelfs blauw wordt. Onze ogen kunnen de wonderlijke wereld van als maar veranderlijke kleuren heel goed aan, de automatische witbalans (AWB) heeft als taak, om net als onze ogen, de kleuren zo neutraal als mogelijk weer te geven.

Met gewoon daglicht heeft de camera geen enkele moeite, maar vervang je ons prachtige zonlicht met het licht van bijvoorbeeld TL-buizen, hebben we een probleem. Dat wil zeggen de camera heeft een probleem. TL-buizen hebben een kleurtemperatuur van ongeveer 4000-5000 graden Kelvin, en lijkt dus niet op de kleurtemperatuur van daglicht,namelijk 5000-6500 K. Simpelweg de witbalans op TL zetten is vaak niet afdoende. TL-buizen hebben nu eenmaal niet allemaal dezelfde kleurtemperatuur.

En wat zeker zo belangrijk is, er is vaak sprake van menglicht, bijvoorbeeld een reptielenverblijf met kunstlicht, maar waar ook het zonnetje vrolijk naar binnen schijnt. Alle reden dus om niet zomaar de witbalans instelling als vanzelfsprekend in te zetten. Er zijn veel verschillende lichtbronnen, denk maar eens aan flitslicht, gloeilampenlicht en aan het licht van bijvoorbeeld kaarsen.

De Automatische Wit Balans van de camera heeft een redelijk bereik, zo ongeveer tussen de 3000 K en 7000 K, vaak is er dus geen vuiltje aan de lucht. Maar soms verschiet onze trouwe vriend van kleur.

Even de feiten op een rijtje

1000-2000 K.         Kaarslicht

2500-3500 K.         Gloeilamp

3000-4000 K.         Zonsopgang / zonsondergang

4000-5000 K.         TL-buis

5000-5500 K.         Flitser

5000-6500 K.         Daglicht inclusief zon aan de hemel

6500-8000 K.         Licht bewolkte lucht

9000-10000 K.       Schaduw of zwaar bewolkte lucht

Tijdens mijn werkzaamheden als dieren- en natuurfotograaf werk ik meestal met de instelling Automatische Wit Balans, in de meeste gevallen lost deze AWB de kleurproblemen aardig op. Hier en daar moet ik achteraf wel enige kleurcorrecties toepassen in Photoshop, maar dat mag de pret niet drukken. Krijg ik toch niet de gewenste kleuren, dan weet een klein beetje flitslicht de zaak meestal wel recht te trekken. De kleurtemperatuur van flitslicht is blauwer dan het licht van gloeilampen, bij gebruik van een beetje flitslicht zal het te veel aan warme kleuren van zelf minder worden.

Om helemaal zonder zorgen te zijn, is het fotograferen in RAW de beste oplossing. Daar waar de AWB soms krampachtig zijn best doet om de kleuren op het goede pad te krijgen, zal de instelling RAW helemaal niets doen. Het licht gaat zonder kleurcorrectie regelrecht richting geheugenkaartje. Thuis aangekomen kunnen we, onder het genot van een heerlijke bak koffie, op ons gemak het gemaakte beeldmateriaal op kleur beoordelen en eventueel corrigeren. 

Een op kleur gekalibreerd scherm is dan wel heel belangrijk. Je wilt immers alle verzamelde kleuren op hun waarde inschatten.

We beginnen bij het begin

Een goede belichting is belangrijk om de kleuren van deze vogel op stelten overeind te houden. Zomaar de camera op automatische piloot is echt geen optie. De kleinste overbelichting veroorzaakt al kleurverlies. Beken kleur en probeer eens een uitstapje te maken naar een handmatige instelling. Wat mij betreft is het gebruik van de handmatige stand (M) vaak de enige goede manier om de juiste belichting en correcte kleuren te krijgen.

Welke lichtmeetmethode is voor mij de beste

Bij het bepalen van de meest optimale belichting gebruiken we de ingebouwde lichtmeter van de camera. Als we de ontspanknop half indrukken begint de camera met zijn of haar werk en meet het licht. Voordat we de ontspanknop tot het laagste punt indrukken, wacht ons eerst nog een belangrijke klus. We moeten eerst een keuze maken uit één van de drie lichtmeetmethoden.

Meervlaksmeting / matrixmeting

In deze stand zal de camera middels een aantal meetpunten, die over het hele beeld verspreid zijn, een zo goed mogelijke belichting proberen te berekenen. Steeds meer camera's gaan een stapje verder door in te schatten welk onderwerp aan de orde is, en hierop een belichtingscorrectie toe te passen. Vaak komt het er toch op neer dat er een gemiddelde belichting ontstaat.

Centrumgerichte lichtmeting

Bij deze meting concentreert de camera zich voor het grootste deel op het midden van het beeld. Hoge lichten boven in het beeld, zoals we vaak meemaken bij landschappen, zullen niet of veel minder meegenomen worden in de uiteindelijke belichtings berekening.

Een goed begin dus om uiteindelijk tot een correcte belichting te komen.

Spotmeting

Met deze zeer precieze manier van meten, maken we het ons niet altijd even gemakkelijk. Met het licht meten op een heel klein gebied in het centrum van het beeld, vraag je vaak om problemen. Bij de geringste afwijking, zit je naast het te meten gebied, en kan een verkeerde meting ontstaan. Als jouw camera een spotmeetingssysteem heeft, loont het zeker de moeite om eens te experimenteren met deze instelling.

Wat is nu eigenlijk de beste manier van lichtmeting?

Op deze vraag is maar één antwoord mogelijk, deze bestaat eenvoudig weg niet. Elk onderwerp heeft een eigen aanpak nodig, dit geldt niet alleen voor het type camera, objectief, standpunt en het gebruik van bijvoorbeeld het licht, maar zeker ook het gebruik van de drie lichtmetingssystemen.

Om mijn betoog niet al te dramatisch af te sluiten, is het dan toch fijn om te berichten dat uiteindelijk het histogram ons laat zien hoe de totale belichting is opgebouwd, en of deze nog gecorrigeerd moet worden.

Glas of gaas: geen probleem

De Amoerpanter laat zich niet al te vaak zien en de ruiten zijn een niet te onderschatten obstakel. Geduld is ook bij deze panter een schone zaak. Over schoon gesproken, van de condens aan de binnenkant van de ruit worden we niet blij, maar zodra de zon met zijn warmte de condens verjaagd heeft, kunnen we aan de slag. Met de cameralens recht tegen het glas krijg je de scherpste beelden. Dit geldt ook voor de verblijven met gaas. Zoek bij voorkeur een stukje gaas waar de zon niet op schijnt.

400 iso - 190 mm - F2.8 - 1/500 sec.

Meer dan het oog ziet

Buiten is alles mooier maar voor de huismussen onder ons is er toch ook in de binnenverblijven heel wat eer te behalen. Ik heb bij het maken van dit beeld de iso-waarde iets omhoog gezet en de camera voorzichtig tegen het glas gedrukt. De camera is gericht op een plek met een groene achtergrond. De kleurbalans is zoals zo vaak, gewoon op automatisch gehouden. Blij als ik was met zo'n mooi moment ging ik naar huis en zag toen pas dat ik niet de enige toeschouwer was van dit moment.

800 iso - 70 mm - F2.8 - 1/60 sec.

Vermijd zonnige dagen!

Deze vervaarlijke wanderoe, trots als een pauw, zittend op zijn favoriete tak. Hij is zich in het geheel niet bewust van het feit, dat zijn ogen (net als bij de gorilla's) bijna verborgen voor al het opvallend licht, een tijdrovende klus voor ons allen is. Een dag zonder zon is vaak een dag zonder zorgen, zeker bij deze wanderoe. Hoog zonlicht geeft schaduw op de ogen.

400 iso - 500 mm - F4.0 - 1/500

De remedie is dus: vermijd zonnige dagen of wacht tot de zon laag genoeg staat en vraag of hij de goede kant uit kijkt!

Automaat of toch op de M?

Fotograferen op de automatische piloot lijkt vaak de enige manier om onbekommerd door het fotografische leven te stappen. Ook de halfautomatische instellingen (diafragma-voorkeuze of sluitertijd-voorkeuze) doen vele harten bonken. Toch hebben deze instellingen een keerzijde: de goede belichting/instelling zal niet altijd gevonden worden. Beter is het om op de M-stand te werken. Is het dan zo moeilijk om op die gevreesde M-stand onze beelden te maken? Welnee, het valt echt wel mee.

Belangrijk is de volgorde van de te volgen stappen:

1. Stel als eerste het diafragma in op de grootse opening bijvoorbeeld F3.5

bij elk objectief is dat net even iets anders

2. Schakel de meervlaksmeting (matrix) uit en gebruik bijvoorbeeld de centrumgerichte meting.

deze meting geeft meestal de beste resultaten

3. Richt nu de camera naar het te fotograferen onderwerp en druk de ontspanknop half in.

de camera meet nu het belangrijkste licht

4. Onder de schaal (+ ------0------- -) is nu een knipperend streepje te zien. Zorg dat dit streepje onder de nul komt te staan.

dat streepjesgedoe is natuurlijk op elke camera anders

5. Camera en fotograaf zijn nu klaar om de eerste testfoto te maken. 

Vaak is deze foto goed van belichting, maar het kan ook anders lopen. Door middel van een andere sluitertijd- of iso instelling is de belichtingstijd tot een winnaar te maken!

Het gebruik van het histogram komt later uitgebreid aan de orde!

Natuur onder een dak

Taman Indah: natuur onder een dak, biedt zelfs voor de meest ervaren fotograaf genoeg uitdagingen. Als buiten de zon haar best doet is er binnen volop licht. Maar laat de zon zich niet zien, dan hebben we een uitdaging. Open diafragma en een hogere iso-instelling geeft verlichting, maar blijf letten op wat de camera voor sluitertijd aangeeft!

1600 iso - 125 mm - F2.8 - 1/30 sec.

Scherpstellen tot in de puntjes...

’Handmatig scherpstellen’ gebruik ik als het licht weer eens niet meewerkt of tijdens het maken van macrofoto's. Op de momenten dat snelheid een belangrijke factor is, gebruik ik natuurlijk de autofocus van mijn camera. Bedenk wel: ieder onderwerp vraagt, of liever gezegd, schreeuwt om een eigen instelling! 

Laten we ze eens samen onder de loep nemen.

Als eerste is het handig om het focuspunt in het midden te krijgen. Daarna zet je de camera op ’one shot’ (Canon uitdrukking). Iedere keer bij het indrukken van de ontspanknop zal de camera nu op het geselecteerde punt focussen, scherpstellen en na het doordrukken een foto maken.

Tussen het scherpstellen en de foto maken is het wel handig even iets van je kostbare tijd te gebruiken om een mooie compositie te maken. Dit kan met een half ingedrukte ontspanknop. Als de afstand tot het onderwerp verandert moet je de knop loslaten en opnieuw indrukken.Als de afstand tussen jou en het onderwerp constant anders is, wordt het tijd om de camera andere instructies te geven.

Voor een onderwerp in beweging is vaak de autofocus ’continuous’ (Nikon term!) de aangewezen methode om de boel scherp te houden. Maar bedenk wel: zodra er iets onverwachts tussen jou en een kostbaar moment schiet, kan je het wel vergeten.

Deze ’continu’ instelling gecombineerd met dynamische scherpstelling (dus niet één maar meerdere focuspunten) geven ons de mogelijkheid om zelfs kleine, snel bewegende dieren op de gevoelige plaat (lees sensor!) vast te leggen.

Raak vooral niet ontmoedigd door deze hoeveelheid ’scherpe’ informatie. Probeer het eens uit en pas het toe!

Handmatig scherpstellen

De Sumatraanse tijgers in Diergaarde Blijdorp hebben een te gek groen verblijf. Mooi voor de tijger en mooi voor de bezoeker. Maar al die sprieten, halmen en struiken maken het scherpstellen tot een ware uitdaging. Dynamische scherpstelling, toch al niet een van mijn favoriete instellingen, is bij dit verblijf uit den boze. We willen niet dat de camera scherpstelt op het eerste de beste grassprietje.

De tijger-tip is dus:

Gebruik het middelste focuspunt of stel scherp met de hand.

O ja, als je de ontspanknop half ingedrukt houdt terwijl je op de ouderwetse manier scherpstelt, dan licht het scherpstellampje op als het onderwerp scherp is. Ook handig als de duisternis plotseling invalt en de autofocus zich geen raad weet.

100 iso - 190 mm - F2.8 - 1/500 sec. 

Flitslicht? Liever niet!

In de door van Ravesteyn ontworpen Rivièrahal woont een zeer grote hoeveelheid dieren: reptielen, insecten, vogels, vissen, aapjes en nog veel meer. De flitser gebruiken we vandaag niet. Bovendien is het gebruik van flitslicht in binnenverblijven eigenlijk niet toegestaan. Nou ja, dan hoeven we het thuisfront ook niet te pijnigen met een foto zoals hieronder.

100 iso - 105 mm - F8.0 - 1/125 sec. met flitslicht

Een rechtstreekse flits in combinatie met een klein diafragma geeft in dit soort situaties nu eenmaal een donkere achtergrond. Doe eens gek en gebruik diafragmavoorkeuze met een klein diafragma en een hoge iso-instelling zoals 800 of 1600 iso. Bij dieren die niet stil kunnen zitten, neem je een groot diafragma: je hebt dan de snelst mogelijke sluitertijd.

800 iso - 55 mm - F5.6 - 1/25 sec.

Vlijmscherpe foto's door het glas

Het maken van mooie maar vooral vlijmscherpe foto's door glas is heel goed mogelijk. Een paar zaken hebben bij deze techniek dringend onze aandacht nodig. Allereerst is het belangrijk, als je tenminste de reflectie buiten de deur wilt houden, zo recht als mogelijk door het glas te fotograferen. De weg door het glas is zo in ieder geval het kortst. Ook is het van belang dat de zonnekap niet wordt gebruikt.

800 iso - 105 mm / macro - F8.0 - 1/60 sec.

Het glas is nu enkele millimeters van onze lens verwijderd en eventuele vlekjes of krassen zullen niet de kans krijgen om onze foto in waarde te doen dalen. Met de camera voorzichtig tegen het glas aan gedrukt, ben je zelfs zeer lange sluitertijden de baas.

Hoge iso-instelling gorilla-binnenverblijf

Het gorilla-binnenverblijf is een uitdaging van formaat. Toch zijn ook hier lichtpuntjes te bespeuren. Gebruik van hoge iso-waardes, een vaste hand en heel veel geduld vormen bij dit verblijf de sleutel tot succes. Begin met de camera op 800 of 1600 iso te zetten.

Let op! 

Niet elke camera vindt die hoge iso-waardes fijn. Gebruik het grootste diafragma om het licht maximaal op te vangen. Boven in de gorillaverblijven is het meeste licht, dus probeer daar je voordeel uit te halen. Let ook op eventuele weerspiegelingen in het glas, en kies eerst een goede positie. Schaam je niet om een statief te gebruiken als de sluitertijden te lang worden om nog scherpere beelden te produceren. Onder een 1/125 sec. is het linke soep.

1600 iso - 190 mm - F2.8 - 1/15 sec. (links)

1600 iso - 180 mm - F2.8 - 1/60 sec. (rechts)

Een paar snelle tips...

Gebruik altijd een zonnekap, ook als de zon het laat afweten!

Haal hem er weer af als je door het gaas moet schieten!

Een uv- of skylightfilter als bescherming voor je objectief is echt een must!

Gebruik een statief of rijstzak om super scherpe foto's te maken!

Ga eens door de knieën of klim op de schouders van je metgezel!

Neem overal de tijd voor!

Bedenk: dieren werken nooit mee, maar bloemen ook niet!

Probeer de achtergrond mooi te houden!

Als de lengte van het objectief groeit moeten de sluitertijden omhoog!

Houd het simpel: jij en de camera kunnen niet alles!

Niet boos worden als het even niet lukt.

Vlinders

Als het buiten warm is en de zon hoog aan de hemel staat, is het tijd om eens naar de Vlinderkas te gaan. Warmte en zonlicht, daar houden deze fladderaars van. Het is erg vochtig in deze glazen wereld, dus gun jezelf en jouw camera tijd om te wennen aan dit klimaat. Met een macrolens of korte telelens zijn de mooiste foto's te maken.

200 iso - 105 mm macro - F5.6 - 1/80 sec.

Scherptediepte is belangrijk, dus een niet al te groot diafragma is zeker aan te bevelen. Zorg wel dat de sluitertijd niet te lang wordt. Is dit wel het geval, gebruik dan een statief. Flitsen mag niet, maar is bovendien lang niet zo mooi als het werken met daglicht. Probeer de iso-waardes zo laag mogelijk te houden; 100 of 200 iso geeft vaak het beste resultaat.

Gebruik liever geen automatische iso-instelling, want bij een close-up van een zwarte vlinder kan de iso-waarde flink oplopen.

Histogram

De meeste camera's hebben tegenwoordig de mogelijkheid om een histogram van het beeld te tonen. Spiegelreflex- en compactcamera's geven zo hun diepste geheimen prijs, maar wat je kun je er nu eigenlijk mee? Het histogram bestaat uit een grafiek die voor elke foto anders is en toont middels een grafische weergave de juistheid van jouw belichting.

Links laat de grafiek de donkere en aan de rechter kant de lichte delen van de foto zien. Goed of slecht is niet aan de orde in deze grafiek, het ligt er maar helemaal aan hoe het onderwerp er uit ziet. En geloof het of niet, elke histogram is ook nog eens helemaal anders. Aan ons dus de schone taak om met deze berg aan informatie aan de slag te gaan.

Probeer ook geen belangrijke informatie kwijt te raken in de foto. Als in de rechterhoek de 'berg' de zijkant raakt dan is er verlies van details in de hoge lichten van de foto. Om dit te corrigeren is het belangrijk om minder licht binnen te krijgen. Een snellere sluitertijd of simpelweg een kleiner diafragma te kiezen. Elke hele stop minder halveert de hoeveelheid licht. 

Een heel handig hulpmiddel is de instelling hoge lichten. Bij het gebruik hiervan zie je delen die overbelicht zijn, knipperen. Door een kleiner diafragma of snellere sluitertijd te kiezen kom je uiteindelijk tot de perfecte belichting. Met het omlaag brengen van de iso-waarde kun je hetzelfde bereiken.

Ik gebruik het histogram en de hoge lichten instelling standaard bij het maken van al mijn beelden. 

Sterker nog, ik zou niet meer zonder kunnen!

Ooghoogte-gedoe

Een laag standpunt van de camera bij de olifanten maken van deze zachtmoedige viervoeters stoere en vooral sterke binken. De leukste manier om kleine dieren op de foto te zetten is natuurlijk op ooghoogte, of misschien zelfs nog lager dan ooghoogte. Bij de stokstaartjes in de Krokodillenrivier kunnen we, met het ooghoogte-gedoe in ons achterhoofd, het beste een lang objectief van stal halen.

400 iso - 200 mm - F2.8 - 1/400 sec. 

Om een luchtfoto-effect te voorkomen, ben ik met een 200 mm. objectief op grote afstand gaan staan. De hoek werd daardoor een stuk kleiner en de foto is precies zoals ik de stokstaartjes in beeld wilde brengen.

Vogels Vrije Vlucht Voorstelling

200 iso - 190 mm - F2.8 - 1/3200 sec.

Stel eerst de lichtmeting in. Gebruik daarvoor de M-stand. Stel als eerste het diafragma in op de grootste opening, richt de camera op bijvoorbeeld gras (dit is een aardig neutrale meting) en stel nu de sluitertijd in. Een 1/1500 sec. moet haalbaar zijn, anders toch maar de iso-waarde bijstellen. Nu hebben we nog het scherpstellings probleem. Aangezien de afstand tot de vogels niet constant is, moet de camera op een continu-scherpstelinstelling staan. Activeer nu alle focuspunten, dynamische scherpstelling dus. De camera zoekt het dichtstbijzijnde voorwerp en houdt dit punt scherp.

O ja, controleer na de eerste foto's eerst eens of alles oké is.

Duik eens onderwater

Als je zeeën van tijd hebt is het Oceanium met zijn enorme onderwaterwereld een heel goed begin om je kunsten in de fotografie op een hoger plan te brengen. Objectieven die ik vaak gebruik zijn de groothoek, 50 mm macro en de 105 mm macro. Belangrijk is, dat je recht door het glas fotografeert. Zo krijg je de maximale scherpte in je foto. Met de camera voorzichtig tegen het glas heb je geen last van hinderlijke reflectie, de witbalans op automaat en de iso op 400. Gebruik de continu autofocus instelling, en afhankelijk van het gekozen onderwerp is de dynamische scherpstelling vaak een uitkomst. Meer tips en trucs op onze site.

In het Oceanium komen we heel veel glas tegen. Om reflectie in de foto te voorkomen lijkt het gebruik van een polarisatiefilter de oplossing. Vergeet het maar! Dit type filter slurpt veel licht op en haalt niet alle reflectie weg. Handiger is het om je standpunt zo te kiezen dat reflectie geen kans krijgt. Met de camera recht op het glas ben je verzekerd van optimale scherpte. Gebruik van een groot diafragma en een hogere iso-waarde zijn belangrijk. Maar ook het simpelweg meetrekken van de camera kan soms zeer nuttig zijn.

Tegenlicht geeft vaak verrassende resutaten, zo ook bij deze Regenboogforel. 

Een nacht om nooit meer te vergeten

Blijdorp 12 februari 2009 

Irma, het oudste lid van de olifantenkudde heeft weeën. Normaal gesproken genoeg reden voor een feestje, maar dit keer is het anders. Het kalfje van Irma stierf vlak voor de geboorte maar kwam niet ter wereld! Nu, na een periode van ruim een jaar zit het muurvast in het geboortekanaal. Een Blijdorp-team zwoegt een etmaal lang om Irma's leven te redden. Tijdens dit soort momenten is alles belangrijker dan het maken van een serie mooie beelden.

1600 iso - 18 mm - F5.6 - 4 sec.

Met uiterste terughoudendheid heb ik een aantal momenten vast kunnen leggen, maar ook mee mogen maken.

IJsberen spetters

Bij het ijsberenverblijf van Diergaarde Blijdorp kom je niet veel obstakels tegen die we liever niet op onze foto's willen zien. Genoeg kans om prachtige beelden te maken. Maar laten we eens iets ingewikkelds doen! Je ziet het: met een close-up van een ijsbeer en duizenden waterdruppels er omheen kun je thuiskomen!

400 iso - 170 mm - F2.8 - 1/2500 sec.

Zorg allereerst voor een correcte belichting. Bedenk dat met tegenlicht de mooiste resultaten zijn te behalen. Ga uit van een snelle sluitertijd van minstens 1/1000 sec. of liever nog, een 1/1500 sec.. Wacht nu het moment af dat een van de ijsberen een frisse duik maakt in het water. Als hij of zij boven water komt stel je snel scherp op de kop en 10 tegen 1 dat ze al het overtollige water uit hun vacht willen schudden. Belangrijk is dat er al is scherpgesteld op de kop, als het uitschudden van het water begint!

Als je hiermee te laat bent, en de camera staat ook nog eens in de continu-autofocusstand, zal de camera zich concentreren op de voorste waterdruppels en krijg je scherpe spetters, maar een onscherpe ijsbeer!

100 iso - 190 mm - F2.8 - 1/1250 sec.

800 iso - 190 mm - F2.8 - 1/800 sec.

Zoom in wat mogelijk is

Twee dingen zijn belangrijk om een jong dier mooi op de foto te zetten. Een laag standpunt is natuurlijk een must, maar probeer eens zo ver in te zoomen dat er maar een klein deel van moeder of vader te zien is.

Macro: Hoe dichtbij kun je ....

Een macro-opname van Bokito is best te doen; de vraag is alleen "hoe dichtbij kun je komen?". Het antwoord op deze vraag is simpel: zorg dat er veel, dan wel sterk glas tussen jou en Bokito is. Je weet maar nooit! Maak van de genomen foto een nieuwe uitsnede en klaar is Kees.

Gelukkig kan het ook anders.

Er zijn veel manieren om een gekozen onderwerp close-up in beeld te brengen.

1. het objectief op de macro-stand zetten

2. close-up filter voor de lens schroeven

3. tussenring

4. de macrolens

5. omkeerring

6. gebruik van balg + macro-objectief

7. microscoop

De macro-stand die je kunt instellen op het objectief is goed bedoeld maar haalt in de praktijk weinig uit.

Met een close-up filter gaat het langzaam de goede kant uit. Deze filters zijn er in een aantal sterktes.  +1 of +2 enz.. Hoe hoger de plus, hoe dichter je met je camera op het onderwerp zit. Bij een te groot diafragma ontstaat wel eens onscherpte aan de randen.

Tussenringen zorgen er voor dat de minimale scherpstelafstand verkleind wordt. Je kunt dus een stuk dichter bij je onderwerp komen. Maar tussenringen hebben ook een nadeel, en dat is geloof het of niet - lichtverlies. Hoe breder de ring, hoe meer licht er verloren gaat. Deze ringen worden in het algemeen in sets van drie aangeboden (ze zijn aardig aan de prijs!).

Met een macro-objectief betreed je een geheel nieuwe wereld. Nu word het echt serieus! Deze objectieven zijn er grofweg in drie maten. Alles rond de 50 mm, 100 mm en 200 mm. De objectieven rond de 100 mm zijn het meest universeel, de vergrotingsmaatstaf is goed en de afstand tot het onderwerp is niet te dichtbij. Vlinders bijvoorbeeld houden er niet van als je ze te dicht benadert! Dit type objectieven lenen zich ook om prachtige portretten van mensen te maken, de scherpte is ongeëvenaard.

De omkeerring is een raar geval op zich. Met deze ring zet je het objectief andersom op de camera. Het ziet er niet uit, maar geeft opmerkelijke resultaten.

Met een balg verleng je de afstand tussen camera en objectief met soms wel 15 cm. De vergrotingsfactor is enorm, het verlies van licht helaas ook! Het scherpstellen doe je met open diafragma en met heel veel licht (je ziet anders geen klap!). Vol bewondering voor diegene die met deze combinatie het veld ingaat. Mij lijkt het meer iets voor de thuisstudio.

Met de microscoop krijg je een vergrotingsfactor die zo groot is dat het onderwerp vaak niet meer als zodanig herkenbaar is. Je stapt een wereld in die wij niet kennen. Een manier van fotograferen die alleen bereikbaar is voor doorzetters en bezitters van een microscoop, tussenstukken en nog veel meer! Maar zeker de moeite waard om het ooit nog eens op het verlanglijstje voor Sinterklaas te zetten.

Met macrofotografie ga je tot aan de rand van wat mogelijk is. Menige poging strandt in een hoop tranen van verdriet. Maar aan de horizon wacht eeuwige roem, let maar eens op. Begin simpel maar verwacht niet dat je met je eerste foto de Zilveren Camera wint!

100 iso - 105 mm macro - F22 - 1/60 sec. (oog Groene boomboa)

100 iso - 35 mm - F32 - 1 sec.

Een aantal zaken is belangrijk! Begin met ’makkelijke’ onderwerpen zoals bloemen. In de Vlinderkas zijn genoeg mooie bloemen om je boos op te maken als het niet direct lukt. Geduld is een schone zaak in de macrofotografie. In de Vlinderkas is het warm en vochtig, dus neem even de tijd om jouw vriend (camera + macrolens) te laten acclimatiseren. Als de mist is opgetrokken wordt het tijd om de camera op een statief te zetten. Posteer je bij zo'n mooie ruiker en stel de boel scherp.

Als de compositie naar je zin is, zet je de camera op diafragma voorkeuze. Gebruik diafragma f16 en maak de foto. Met een beetje geluk val je meteen in de prijzen. Beweging kunnen we niet gebruiken met deze vorm van dichtbijfotografie.

100 iso - 105 mm macro - F8.0 - 1/60 sec.

Het kan natuurlijk altijd dichterbij; tussenringen of een omkeerring, zelfs het gebruik van een balg of microscoop behoort tot de mogelijkheden! Genoeg onderwerpen om je tanden in te zetten. Dieren, bloemen, kristallen, fossielen, enz.. Kortom, met macrofotografie ben je voorlopig nog niet klaar.

100 iso - 105 mm macro - F5.6 - 1/60 sec.

Als het seizoen even niet meewerkt!

Slecht weer of minder licht betekent nog niet dat we met z’n allen thuis moeten blijven. Foto's gemaakt tijdens een regenbui, sneeuw of mist kunnen vriend en vijand doen verbazen. Oké, het is niet simpel om in barre omstandigheden je spullen droog te houden en ook nog eens mooie beelden te maken. Gelukkig kunnen camera's een hoop hebben en bedenk, dat slechte weersomstandigheden over het algemeen spectaculaire beelden opleveren!

200 iso - 200 mm - F2.8 - 1/250 sec.

In de zomer is er geen vuiltje aan de lucht. De tuin ziet er lekker groen uit en overal bloeien de bloemen er vrolijk op los. Ochtend- en avondlicht voldoen het beste.

Blijdorp in de herfst laat prachtige kleuren zien, die met een beetje tegenlicht tot leven komen.   

De winter is weggelegd voor de echte ’die-hards’ onder ons. In Anton Pieck achtige settings zijn warme kleding en een correct gebruik van het histogram van groot belang.

Met de lente krijgt Blijdorp weer haar prachtige kleuren en de fotograaf zijn of haar zachte licht.

En opeens ligt er sneeuw. Oeps, wat nu?

Naar Diergaarde Blijdorp natuurlijk. Prachtig, deze witte wereld. Maar onze camera's hebben het koud, verliezen hun energie en weten zich geen raad met al die ijzige witte tinten. Het histogram zal deze klus moeten klaren. Aangekomen bij het tijgerverblijf, zien we de tijgers al heerlijk in de sneeuw spelen.

800 iso - 155 mm - F2.8 - 1/800 sec.

Als eerste de camera op de sneeuw richten en het licht meten. Een proefopname maken met een snelle sluitertijd en controleren of het histogram aan de rechterkant geen overbelichting laat zien. Met gelijk blijvend licht kunnen we beginnen. Alle beelden maken we recht door het glas en zonder zonnekap. Camera op automatische witbalans en de iso-waarde zo laag mogelijk.

Vandaag is het onze dag...

links 800 iso - 190 mm - F2.8 - 1/800 sec.

rechts 200 iso - 190 mm - F2.80 - 1/640 sec.

400 iso - 120 mm - F2.8 - 1/750 sec.

Woordenlijst met een handvol fototips

Autofocus  -  camera in deze stand zal automatisch scherpstellen, lekker handig, maar bedenk zelf met welk(e) focus-punt(ten) de camera dat doet. En natuurlijk de plek waar in het beeld het allemaal moet gebeuren.

Belichting  -  de hoeveelheid licht die uiteindelijk de beeldsensor (ccd) bereikt, daar waar in het stenen tijdperk de film zat.

Bestaand licht  -  als daglicht of kunstlicht ongetwijfeld de mooiste lichtbron die wij kunnen gebruiken. Kunstlicht is heel makkelijk te temperen door een kleine hoeveelheid flitslicht.

Bestandsformaat  -  de manier waarop de digitale gegevens worden opgeslagen, b.v. jpg, raw en TIFF. Raw is voor fotografen die alles uit een fotobestand willen halen.

Kalibreren  -  het kalibreren van het beeldscherm is een belangrijke klus. Om de kleuren van een gemaakte en misschien wel prijswinnende foto goed te kunnen beoordelen, is het belangrijk dat het beeldscherm een zo'n betrouwbaar en natuurgetrouwe weergave van die kleuren laat zien.

CCD - Charge Coupled Device  -  de plek in de camera, waar uiteindelijk al het licht van ons onderwerp op valt. Probeer de ccd eens zelf schoon te maken, scheelt een hoop geld!.

Close-up filter  -  een soort loep voor op de lens, doet het aardig maar let op, kwaliteitsverlies ligt op de loer als je gebruik maakt van dit stukje glas.

Compositie  -  vele wetten zijn hier over geschreven, maar de belangrijkste wet is toch wel: componeer de foto zoals je dat zelf het mooiste vind!

Continu scherpstelinstelling  -  is buitengewoon handig om objecten die ten op zichte van jou veranderen van afstand.

Diafragma  -  opening achterin het objectief waardoor het licht, vaak moeizaam bij elkaar gesprokkeld, de kans krijgt om de sensor te bereiken.

Digitale zoom  -  deze functie doet de telelens na. Niet gebruiken! Het bespaart je een hoop ellende.

Dynamische scherpstelling  -  deze topinstelling is pas echt handig als je bijvoorbeeld vogels in de lucht wilt vastleggen. Een flinke hoeveelheid focuspunten struinen het beeld af naar de fladderaar, en zorgen in combinatie met de continu scherpstel instelling voor de broodnodige scherpte.

F-stop  -  numeriek systeem, welke in simpele cijfers laat zien hoe groot of hoe klein het diafragma is. Een groot diafragma is bijvoorbeeld F2.8, diafragma 22 is er één die zeer klein is. Diafragma heet in de volksmond gewoonweg opening.

Flitslicht  -  hulpbron van formaat is de flitser, het richtgetal geeft de sterkte van de flitser aan. Groot of klein, een hoop licht geven ze allemaal. Maar probeer bestaand licht eens in te vullen met een beetje flitslicht (invulflits), dat gaat makkelijker dan je misschien denkt.

Focuspunt  -  het zelf ingestelde punt, meestal in het midden van het beeldkader, waar scherpte ontstaat als je de ontspanknop half indrukt. Gebruik je alle focuspunten tegelijk dan noemen we dat dynamische scherpstelling. Extra handig als je vogels in de lucht wilt vereeuwigen.

Gaas  -  een barrière van formaat, maar niet onneembaar. Plaats de camera zonder zonnekap tegen het gaas, en gebruik een zo'n groot mogelijk diafragma. 

Glas  -  vaak een noodzakelijke afscheiding tussen jou en dier. Plaats de camera met het objectief zo recht als mogelijk tegen het glas. Haal wel eerst de zonnekap eraf. Belangrijk is om recht door het glas te fotograferen, dit levert over het algemeen de scherpste beelden op.

Halfautomatische instellingen  -  diafragmavoorkeuze en sluitertijdvoorkeuze zijn de instellingen waar we het even over gaan hebben. Bij diafragmavoorkeuze bedenken we zelf het diafragma, en zorgt de camera voor een goede belichting middels de sluitertijd, bij sluitertijdvoorkeuze ... Nou ja, je snapt de bedoeling. Met deze instellingen hebben we in ieder geval iets in de melk te brokkelen. Tot slot, ik kan het niet genoeg benadrukken, probeer eens de M-stand!

Handmatige belichtings instelling (M-stand)  -  echt een instelling naar mijn hart, wat mij betreft de enige goede manier om een goede belichting voor elkaar te krijgen.

Histogram  -  een perfecte grafische weergave van de tonen in een gemaakte foto. Ik zou niet meer zonder kunnen.

ISO  -  International Standards Organization - het ISO getal geeft de gevoeligheid van de camera (CCD) aan. Hoe hoger de iso-instelling des te gevoeliger de camera (CCD) is voor het licht. 

JPG  -  Joint Photographic Experts Group - vriendelijk gecomprimeerd bestandstype.  

Kleurtemperatuur  -  aanduiding om de kleur van een lichtbron te meten in graden Kelvin. Daglicht is ongeveer 5500 graden Kelvin. Een bewolkte dag met koud licht tussen 6000 tot 8000 graden K, en een zonsondergang varieert tussen de 1000 en 3000 graden Kelvin.

Kleurverlies  -  er zijn vele mogelijkheden om kleur in het beeld te verliezen. Overbelichting is er in ieder geval één om in de gaten te houden. 

LCD  -  Liquid Crystal Display - ons tv-schermpje achterop de camera. Handig in gebruik, maar laat vaak de gemaakte foto mooier zien dan dat het werkelijk is. Verdiep je in het histogram als je de waarheid aan kunt.

Luchtfoto-effect  -  als je geen zin hebt om door je knieën te gaan wanneer als je plotseling oog in oog staat met de zeldzame Tralie stinkzwam, kun je beter giraffen op de foto zetten. Elk onderwerp vraagt om een eigen camera-instelling, maar zeker ook om de juiste hoogte. Ooghoogte is vaak de mooiste manier om een succesvolle foto te maken.

Macro  -  de overtreffende trap van een close-up. Macrofotografie is 1 op 1 fotografie, dus als het onderwerp net zo groot is als dat het op de sensor verschijnt, dan heb je het te pakken. Meer weten over dichtbijfotografie? Ik geef elk jaar een aantal workshops Macrofotografie. Toevallig, hè?

Macro-stand  -  goedbedoelde stand op menig objectief. Leer er mee te werken, simpel is het niet. Ziet uit naar een goed statief of rijstzak!

Megapixels  -  een beetje camera heeft er zo een stuk of 8, heel handig als je er veel van hebt, maar met weinig kom je ook een heel eind.

Ooghoogte  -  zie luchtfoto-effect. 

Overbelichting  -  niet prettig om mee te maken, maar soms onvermijdelijk. Als je de camera goed geïnstrueerd hebt om alleen het licht te meten van het te fotograferen onderwerp, maar op de achtergrond doemen veel heldere lichten op, dan kan het zijn dat een groot gedeelte van de foto ernstig overbelicht is. Geen punt van maken, als het onderwerp goed is belicht, is iedereen blij.

Polarisatiefilter  -  filter om reflecties als sneeuw voor de zon te doen verdwijnen. Meestal gebruikt om een bleke hemel een stuk donkerder te maken. Gebruik deze filter eens om de reflectie van bladeren weg te poetsen. 

Raw  -  niet verwerkte afbeeldingsgegevens van de beeldsensor. Geen 'witbalans' zorgen, meer kleuren per pixel en kan een groot contrast aan. Voor thuis iets meer werk achter de computer, maa dan heb je ook wat!   

Richtgetal  -  getal waarmee het maximum vermogen van de flitser wordt aangegeven. Geen paniek zelfs de kleinste flitser heeft een respectabel bereik.

Rijstzak  -  geweldig hulpmiddel om je camera op de meest onhandige en ruwe ondergronden stabiel te kunnen gebruiken. Lage standpunten zijn geen obstakel meer. Op onze site zijn een aantal lichtgewicht rijstzakken (80 gram!) te bewonderen.

Schaduw  -  zonder schaduw geen diepte in de foto, maar met teveel schaduw gaan we de mist in. Als de zon hoog aan de hemel staat, is het licht vaak onuitstaanbaar hard.

Scherptediepte  -  spelen met de scherptediepte is een kunst op zich. Gebruik je een groot diafragma (bv. F2.8) zal de scherptediepte gering zijn. Met F22 als gekozen diafragma, krijg je plotseling een hoop scherptediepte cadeau. Wees hiermee niet te snel blij, als de lensopening kleiner wordt, worden de sluitertijden navenant langer. Pech dus.

Scherpstelling  -  met de autofocus aan, verdwijnen veel zorgen voor ons om de boel scherp te houden. Maar is Macrofotografie je passie, dan zul je gauw genoeg merken dat het ouderwetse handwerk nog steeds zijn waarde niet verloren heeft. 

Sluitertijd  -  een al dan niet zelf ingestelde tijd, om in combinatie met diafragma en iso-instelling een goede belichting te krijgen. Middels een goed uitgekozen sluitertijd hebben we een machtig wapen om beweging buiten de deur te houden. Als je dat tenminste wilt. 

Statief  -  een stevig statief hoort bij de uitrusting van elke fotograaf. Het uitzoeken van zo'n vriend op poten is nog geen simpel karweitje. Neem de tijd om een goede keuze te maken. Mocht je iets zoeken voor laag-bij-de-grondfotografie, dan is een lichtgewicht rijstzak geen verkeerde keuze.

UV filter  -  op flinke hoogte met een groot UV-gehalte, is het licht nogal blauw. Een UV-filter onderschept het teveel aan blauw en maakt de foto warmer van kleur. Bovendien biedt het bescherming tegen krassen op het objectief.

Witbalans  -  interessant hebbedingetje in de camera. Als je in raw fotografeert dan heeft het weinig nut, foto's worden zonder eventuele kleurcorrectie opgeslagen. Als je je heil zoekt in jpg kan het goed zijn om de camera op een speciale kleurwaarde in te stellen. Maar vaak is automatische witbalans (AWB) simpelweg de beste oplossing. 

Zonnekap  -  onmisbaar kapje om de zon buiten te houden. Vaak gebruik van maken zowel op natte- als zonnige dagen. Eigenlijk gewoon altijd zou ik zo zeggen.

Workshops in Nederland

Als fotograaf van Diergaarde Blijdorp, Ouwehands Dierenpark, Avifauna, de Dierenbescherming, Hart voor Dieren, persbureau Novum Nieuws, maar ook werkzaam voor onder andere Natuurmonumenten, Safari park Beekse Bergen, Sea-Life en vele andere media, zoals kranten en tijdschriften, organiseer ik sinds vele jaren workshops en cursussen.

Natuurfotografie, dierentuinfotografie, macrofotografie en landschapsfotografie hebben een eigen aanpak nodig. De volgende technieken passeren de revue. Instellingen van de camera, zoals diafragmavoorkeuze, sluitertijdvoorkeuze, maar zeker ook de M-stand en het histogram krijgen veel aandacht! Het gebruik van lenzen, filters en een kijkje in de wondere wereld van de macrofotografie zorgen voor een bijzondere dag.

Vragen staat vrij!

Op compositie, ISO, statiefgebruik, RAW-fotografie, flitsen, objectieven en nog veel meer, geef ik ter plekke uitleg en laat ik, aan de hand van voorbeelden, zien hoe hier mee om te gaan. Een echte aanrader voor beginnende- en gevorderde fotografen die op zoek zijn naar inspiratie, ondersteuning of nieuwe technieken, bovendien graag in het gezelschap van anderen mooie foto's willen maken en aan het einde van de dag met een voldaan gevoel weer naar huis willen terugkeren!

www.dierenfotografie.nl/workshop  - reacties en foto's van cursisten

Rijstzakken voor de professionele fotograaf

Ook bieden wij op onze site een handig hulpmiddel aan voor het stabiel gebruiken van de camera. Onze rijstzakken zorgen voor een perfecte ondergrond voor compactcamera's en hun grotere broers met objectieven tot 600 mm.

Normaal zijn deze rijstzakken 1 tot 2 kilo zwaar, nu slechts zo'n 100 gram. Een echte aanrader voor elke fotograaf met rugproblemen!

www.dierenfotografie.nl/webshop

Foto-expeditie Helgoland - voorjaar/winter - cursus natuurfotografie

(3 dagen vol pension inclusief bootreis)

Op het Duitse eilandje Helgoland bezoeken we de Jan-van-Genten en laat ik onder andere zien hoe je deze kunstenaars in de lucht op een eenvoudige manier op de gevoelige plaat (eh, ik bedoel natuurlijk ccd) kunt vastleggen. Ook nemen we een kijkje bij de grijze zeehonden. Zeer dichtbij, maar op gepaste afstand, maken we kennis met deze geweldige zeedieren. In de winter foto-expeditie op Helgoland maken we met een beetje geluk zelfs een geboorte mee.

Voor meer foto's, films en recencies:

www.dierenfotografie.nl/workshop   -   reacties en foto's van cursisten

Tot slot

Fotograferen in de dierentuin is niet eenvoudig, veel hindernissen doorkruisen voortdurend je pad, er is ook zoveel te zien en in beeld te brengen. Observeer zorgvuldig en neem je tijd voordat je de foto maakt, ga tot het gaatje, maar toon altijd respect voor de dieren, groot of klein. Probeer eens de lat iets hoger te leggen dan de resultaten van je mooiste foto’s, op deze manier creëer je ruimte voor nog mooiere beelden. Maar voor alles, geniet samen met je camera van het 'schrijven met licht'.

Succes!

En wellicht tot ziens!

Rob Doolaard

Meer informatie: 0180-683830 of 06-53170398

Gratis nieuwsbrief  - reacties en foto's van cursisten 

www.dierenfotografie.nl - info@dierenfotografie.nl

Volg ons op: 