Scherpstellen tot in de puntjes...

’Handmatig scherpstellen’ gebruik ik als het licht weer eens niet meewerkt of tijdens het maken van macrofoto's. Op de momenten dat snelheid een belangrijke factor is, gebruik ik natuurlijk de autofocus van mijn camera. Bedenk wel: ieder onderwerp vraagt, of liever gezegd, schreeuwt om een eigen instelling! 

Laten we ze eens samen onder de loep nemen.

Als eerste is het handig om het focuspunt in het midden te krijgen. Daarna zet je de camera op ’one shot’ (Canon uitdrukking). Iedere keer bij het indrukken van de ontspanknop zal de camera nu op het geselecteerde punt focussen, scherpstellen en na het doordrukken een foto maken.

Tussen het scherpstellen en de foto maken is het wel handig even iets van je kostbare tijd te gebruiken om een mooie compositie te maken. Dit kan met een half ingedrukte ontspanknop. Als de afstand tot het onderwerp verandert moet je de knop loslaten en opnieuw indrukken.Als de afstand tussen jou en het onderwerp constant anders is, wordt het tijd om de camera andere instructies te geven.

Voor een onderwerp in beweging is vaak de autofocus ’continuous’ (Nikon term!) de aangewezen methode om de boel scherp te houden. Maar bedenk wel: zodra er iets onverwachts tussen jou en een kostbaar moment schiet, kan je het wel vergeten.

Deze ’continu’ instelling gecombineerd met dynamische scherpstelling (dus niet één maar meerdere focuspunten) geven ons de mogelijkheid om zelfs kleine, snel bewegende dieren op de gevoelige plaat (lees sensor!) vast te leggen.

Raak vooral niet ontmoedigd door deze hoeveelheid ’scherpe’ informatie. Probeer het eens uit en pas het toe!

Duik eens onderwater

Als je zeeën van tijd hebt is het Oceanium met zijn enorme onderwaterwereld een heel goed begin om je kunsten in de fotografie op een hoger plan te brengen. Objectieven die ik vaak gebruik zijn de groothoek, 50 mm macro en de 105 mm macro. Belangrijk is, dat je recht door het glas fotografeert. Zo krijg je de maximale scherpte in je foto. Met de camera voorzichtig tegen het glas heb je geen last van hinderlijke reflectie, de witbalans op automaat en de iso op 400. Gebruik de continu autofocus instelling, en afhankelijk van het gekozen onderwerp is de dynamische scherpstelling vaak een uitkomst. Meer tips en trucs op onze site.

In het Oceanium komen we heel veel glas tegen. Om reflectie in de foto te voorkomen lijkt het gebruik van een polarisatiefilter de oplossing. Vergeet het maar! Dit type filter slurpt veel licht op en haalt niet alle reflectie weg. Handiger is het om je standpunt zo te kiezen dat reflectie geen kans krijgt. Met de camera recht op het glas ben je verzekerd van optimale scherpte. Gebruik van een groot diafragma en een hogere iso-waarde zijn belangrijk. Maar ook het simpelweg meetrekken van de camera kan soms zeer nuttig zijn.

Tegenlicht geeft vaak verrassende resutaten, zo ook bij deze Regenboogforel. 

IJsberen spetters

Bij het ijsberenverblijf van Diergaarde Blijdorp kom je niet veel obstakels tegen die we liever niet op onze foto's willen zien. Genoeg kans om prachtige beelden te maken. Maar laten we eens iets ingewikkelds doen! Je ziet het: met een close-up van een ijsbeer en duizenden waterdruppels er omheen kun je thuiskomen!

400 iso - 170 mm - F2.8 - 1/2500 sec.

Zorg allereerst voor een correcte belichting. Bedenk dat met tegenlicht de mooiste resultaten zijn te behalen. Ga uit van een snelle sluitertijd van minstens 1/1000 sec. of liever nog, een 1/1500 sec.. Wacht nu het moment af dat een van de ijsberen een frisse duik maakt in het water. Als hij of zij boven water komt stel je snel scherp op de kop en 10 tegen 1 dat ze al het overtollige water uit hun vacht willen schudden. Belangrijk is dat er al is scherpgesteld op de kop, als het uitschudden van het water begint!

Als je hiermee te laat bent, en de camera staat ook nog eens in de continu-autofocusstand, zal de camera zich concentreren op de voorste waterdruppels en krijg je scherpe spetters, maar een onscherpe ijsbeer!

Macro: Hoe dichtbij kun je ....

Een macro-opname van Bokito is best te doen; de vraag is alleen "hoe dichtbij kun je komen?". Het antwoord op deze vraag is simpel: zorg dat er veel, dan wel sterk glas tussen jou en Bokito is. Je weet maar nooit! Maak van de genomen foto een nieuwe uitsnede en klaar is Kees.

Gelukkig kan het ook anders.

Er zijn veel manieren om een gekozen onderwerp close-up in beeld te brengen.

1. het objectief op de macro-stand zetten

2. close-up filter voor de lens schroeven

3. tussenring

4. de macrolens

5. omkeerring

6. gebruik van balg + macro-objectief

7. microscoop

De macro-stand die je kunt instellen op het objectief is goed bedoeld maar haalt in de praktijk weinig uit.

Met een close-up filter gaat het langzaam de goede kant uit. Deze filters zijn er in een aantal sterktes.  +1 of +2 enz.. Hoe hoger de plus, hoe dichter je met je camera op het onderwerp zit. Bij een te groot diafragma ontstaat wel eens onscherpte aan de randen.

Tussenringen zorgen er voor dat de minimale scherpstelafstand verkleind wordt. Je kunt dus een stuk dichter bij je onderwerp komen. Maar tussenringen hebben ook een nadeel, en dat is geloof het of niet - lichtverlies. Hoe breder de ring, hoe meer licht er verloren gaat. Deze ringen worden in het algemeen in sets van drie aangeboden (ze zijn aardig aan de prijs!).

Met een macro-objectief betreed je een geheel nieuwe wereld. Nu word het echt serieus! Deze objectieven zijn er grofweg in drie maten. Alles rond de 50 mm, 100 mm en 200 mm. De objectieven rond de 100 mm zijn het meest universeel, de vergrotingsmaatstaf is goed en de afstand tot het onderwerp is niet te dichtbij. Vlinders bijvoorbeeld houden er niet van als je ze te dicht benadert! Dit type objectieven lenen zich ook om prachtige portretten van mensen te maken, de scherpte is ongeëvenaard.

De omkeerring is een raar geval op zich. Met deze ring zet je het objectief andersom op de camera. Het ziet er niet uit, maar geeft opmerkelijke resultaten.

Met een balg verleng je de afstand tussen camera en objectief met soms wel 15 cm. De vergrotingsfactor is enorm, het verlies van licht helaas ook! Het scherpstellen doe je met open diafragma en met heel veel licht (je ziet anders geen klap!). Vol bewondering voor diegene die met deze combinatie het veld ingaat. Mij lijkt het meer iets voor de thuisstudio.

Met de microscoop krijg je een vergrotingsfactor die zo groot is dat het onderwerp vaak niet meer als zodanig herkenbaar is. Je stapt een wereld in die wij niet kennen. Een manier van fotograferen die alleen bereikbaar is voor doorzetters en bezitters van een microscoop, tussenstukken en nog veel meer! Maar zeker de moeite waard om het ooit nog eens op het verlanglijstje voor Sinterklaas te zetten.

Met macrofotografie ga je tot aan de rand van wat mogelijk is. Menige poging strandt in een hoop tranen van verdriet. Maar aan de horizon wacht eeuwige roem, let maar eens op. Begin simpel maar verwacht niet dat je met je eerste foto de Zilveren Camera wint!

100 iso - 105 mm macro - F22 - 1/60 sec. (oog Groene boomboa)