Fotografie: vlinderfotografie fototips

Tips en trucs door Rob Doolaard

Uitgave in de reeks: fotografie voor iedereen

mei 2014 - versie1 - ePub

Registreer dit eBook!

Na registratie op onze site: www.dierenfotografie.nl krijg je op gezette tijden onze

gratis nieuwsbrief met tips en trucs en kortingen op workshops en fotoexpedities.

Fototips en trucs nu ook op onze Facebook en Twitterpagina. Graag snel op de hoogte van alles wat we doen?

Kies en volg ons:

Voorwoord

Het fotograferen van vlinders is een specialisatie voor de echte volhouders, er wordt veel gevraagd op het gebied van camerakennis, het werken met licht, en last but not least geduld. Menig hard werkende fotograaf belandde in een dip nadat een vlinder het ruime sop had gekozen tijdens het opstellen van de camera en statief. Geduld, aangevuld met de broodnodige kennis van vlinders, zijn belangrijke bestanddelen om in deze tak van sport langdurig en met veel plezier menig fladderaar op de foto te zetten.

Om succes te hebben in de vlinderfotografie is enige kennis van close-up en macrofotografie heel handig. Een groot nadeel bij dicht-bij-fotografie is het gemis van scherptediepte, maar ook het omgaan met licht en het gebruik van de juiste camera-systemen, dwingt ons om goed voorbereid op pad te gaan. In dit eBook leg ik een aantal belangrijke zaken onder de loep, naast allerlei fototechnische onderwerpen is ook kennis van vlinders een belangrijke schakel tot het komen van mooie vlinder beelden! Een heel groot voordeel is dat je ze werkelijk overal kunt fotograferen zoals in de natuur, vlindertuin en zelfs in je eigen tuin.

Van compact camera tot het gebruik van tussenringen op een spiegelreflexcamera, en zelfs het werken met een mobieltje of i-Pad komen aan bod. Op eenvoudige wijze, en kort beschreven leg ik uit hoe er bijvoorbeeld uit flitsers en objectieven het maximum aan kwaliteit gehaald kan worden. Ook het gebruik van ISO-waarden en het daadwerkelijk werken met sluitertijden en diafragma's, kunnen zorgen voor prachtige beelden van top kwaliteit.

Laat je verbazen door de mogelijkheden welke de fotografie biedt, maar vergeet niet te genieten van wat onze aardkloot aan prachtige vlinders heeft voortgebracht!

Veel leesplezier toegewenst!

Rob Doolaard

Compactcamera, handig in gebruik

Vaak wordt gedacht dat er voor vlinderfotografie speciale macro-objectieven nodig zijn, niets is minder waar. Compactcamera's met of zelfs zonder macrofunctie kunnen meer aan dan we misschien voor mogelijk houden. Compactcamera's met een kleinere sensor dan de spiegelreflexcamera, hebben standaard een grote scherptediepte, en zijn daardoor zeer geschikt voor ons doel. Scherptediepte is namelijk iets waar we vaak een chronisch tekort aan hebben.

Bij een aantal compactcamera's behoren zelfs voorzetlenzen tot de mogelijkheden. Deze lenzen zijn in verschillende sterktes verkrijgbaar en kunnen ook nog eens met elkaar gecombineerd worden. Nadeel kan het scherpstellen zijn, als je op de millimeter nauwkeurig de scherpte in de gaten wilt houden en ook nog eens correcties wilt doorvoeren, is een LCD scherm niet de simpelste manier om mee te werken. Zo is er een groot verschil tussen optische en de digitale zoom,de optische zoom is goed te gebruiken en heeft geen gevolgen voor de kwaliteit van je foto. Maak liever geen gebruik van de digitale zoom functie, het verlies van kwaliteit is enorm.

fototip2-epub met de compactcamera valt veel eer te behalen, maar bedenk hoe kleiner de afstand tot het onderwerp, des te kleiner de scherptediepte zal zijn.

fototip2-epub denk aan de instellingen van de camera, gebruik liever niet de digitale zoom. En stel de kwaliteit zo hoog als mogelijk in!

Spiegelreflexcamera

Als we alles uit onze hobby willen halen, en de grenzen willen verkennen van de vlinderfotografie, is de spiegelreflexcamera de beste optie. Naast het gebruik van bijvoorbeeld voorzetlenzen, tussenringen, omkeerringen, koppelringen, macro-objectieven en macroflitsers, raak je nooit meer uitgefotografeerd. Je zult er wel iets voor over moeten hebben. Een spiegelreflex is over het algemeen duurder, groter en zwaarder dan zijn kleinere broeder de compactcamera. Voor dichtbij-fotografie zijn er duizend en één dingen te koop, mooi, maar hou het vooral in het begin eenvoudig. Met een "simpele" voorzetlens of nog mooier een setje tussenringen, kun je vriend en vijand verbazen.

Het is even een uitgave, maar toch een verstandige keuze!

7 belangrijke redenen om een spiegelreflexcamera te gebruiken

zwaarder als een compactcamera, maar ligt lekker in de hand

zeer veel uitbreidingsmogelijkheden

gebruik van fisheye tot telelens is mogelijk

grotere en vaak betere sensor dan compactcamera's

afhankelijk van het merk, zijn zeer hoge ISO-waarden mogelijk

instellingen genoeg, en vaak niet ver weg

keuze uit meerdere flitssystemen

 fototip2-epub de spiegelreflex lijkt gemaakt voor de echte liefhebbers van fotografie, belangrijk is wel dat je enige kennis opbouwt van al het moois wat er in zo'n camera verstopt zit.

Welk objectief is het meest geschikt

Vaak wordt ervan uitgegaan dat alleen de bezitters van een maro-objectief, prachtige foto’s van vlinders kunnen maken. Niets is minder waar, werkelijk met elk type objectief valt eer te behalen. Zelfs standaard objectieven lenen zich doorgaans goed om de strijd aan te gaan met doorsnee vlinders.

Voor de heel kleine vlinders komen we met standaard objectieven helaas niet ver. Macro-objectieven welke speciaal ontworpen zijn voor dichtbij fotografie, kunnen deze klus veel beter aan. Ben je de trotse eigenaar van een tele-objectief met of zonder macrostand dan is het nog steeds goed te doen, de afstand tot de vlinder is weliswaar aan de grote kant, maar dat mag de pret zeker niet drukken.

fototip2-epub mijn favoriete macro-objectief is de 105 mm., een alleskunner van formaat.

fototip2-epub voor extreem dichtbij-fotografie gebruik ik een omkeerring.

Tussenringen: een goed alternatief

Een interessante stap die je kunt zetten in de vlinderfotografie is het gebruik van tussenringen. Deze ringen worden tussen camera en objectief geplaatst, en maken geen gebruik van glas. Het hele systeem is gebaseerd op het vergroten van de afstand camera tot het objectief. Hoe groter de afstand, hoe groter de vergrotingsfactor. Tussenringen worden meestal verkocht in sets van drie, met elk een andere dikte. Gebruik je de complete set (3 tussenringen!), heb je meteen de hoofdprijs te pakken, de maximale afstand tussen camera en objectief geeft immers de grootste vergroting.

Denk niet te licht over deze wonderringen. Lichtverlies, de sterke vergroting en daardoor kans op bewegingsonscherpte, maken het werken hiermee niet bepaald eenvoudig. Toch is het mogelijk om in combinatie met een losse flitser of opzetflitser, zonder gebruik te maken van een statief, uit de hand de foto's te maken die al zo lang op je verlanglijstje staan.

fototip2-epub probeer de drie ringen uit, zie de verschillen, en gebruik wat voor jou werkt.

fototip2-epub gebruik een klein diafragma en zet de flitser aan, de korte duur van de flits zal de bewegingsonscherpte van de vlinder, maar ook de beweging van de fotograaf bevriezen. Met een beetje geluk of juist pech, word de achtergrond donker.

Buiten (natuur)

Vlinders hebben het moeilijk in onze Nederlandse natuur, steeds meer gebieden kunnen niet meer de ideale omstandigheden bieden welke vlinders nodig hebben om te overleven. Des te belangrijker onze taak als vlinderfotograaf om deze prachtige insecten in de spotlights te brengen en vooral te houden.

Het fotograferen van vlinders in de natuur verschilt niet zoveel met het fotograferen in een vlindertuin. Behoudens het omgaan met natuurverschijnselen zoals wind, licht en niet te vergeten de kleur van het licht, zullen de camera-technieken vrijwel hetzelfde zijn als een stukje natuur met een dak erop. Maar er zijn natuurlijk verschillen, laat ik ze eens op een rijtje zetten.

Wat je kunt verwachten

veel soorten - In Nederland fladderen ruim 2000 soorten vlinders, een mooie uitdaging

klimaat - het weer is veranderlijk en vaak moeilijk te voorspellen

terrein - houd de plaatselijke regels altijd in acht

vindbaarheid van vlinders - bereid je goed voor, elke vlinder heeft zijn eigen plekkie

licht - de sterkte van het licht kan snel veranderen

kleur van het licht - houd de kleurbalans in de gaten of werk in RAW

wind - een spelbreker van formaat, gebruik een continu-focus instelling en een snelle sluitertijd

fototip2-epub Een goede voorbereiding is belangrijk, raadpleeg literatuur en weet waar je de vlinder van je dromen kunt verwachten.

Binnen (vlindertuin)

Als eerste is het belangrijk om de camera inclusief aanverwante  spullen te acclimatiseren. Bega niet de fout om de camera op temperatuur te brengen onder de eerste de beste bril verwarmer! Wat uitstekend werkt voor een beslagen bril kan een ramp worden voor een camera. Ga naar binnen, zoek een bankje, haal je camera uit de tas en wen samen aan de vaak hoge temperatuur waar je in terecht bent gekomen.

Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden, wat voor de een de manier is, is voor een ander een niet te nemen barrière. Laat ik ze eens onder de loep nemen.

Verschillende manieren van aanpak

Met behulp van een statief

Een statief heeft veel voordelen, maak je graag gebruik van een klein diafragma (bv. F16 of F22) om met voldoende scherptediepte een vlinderfoto van voor naar achter scherp te krijgen, zul je rekening moeten houden met lange tot zeer lange sluitertijden. Als de vlinder in rust op een blad zit, is er geen man over boord. Maar als onze "kleine gevleugelde vrienden" boven of op een bloem zitten, heb je geen schijn van kans. Een beetje vlinder produceert soms veel beweging. Om van al deze onrust in beeld een scherp plaatje te maken, heb je een snelle sluitertijd nodig. De beweging van een vlinder zul je moeten aanvallen met op zijn minst 1/500 sec. of liever een nog snellere sluitertijd!

Het werken met een statief vereist geen vaste hand, maar wel een hoop geduld en uithoudingsvermogen. Tijdens mijn werk in vlindertuinen heb ik menig fotograaf een stuk uit zijn statief zien bijten na de zoveelste mislukte poging om een al te enthousiaste vlinder op de kiek te zetten. Aangekomen bij de vlinder van hun dromen moest er snel gewerkt worden om de drie poten van het statief op de juiste manier op de goede plek te zetten. Vervolgens d.m.v. een snelkoppeling de camera op het statief vastzetten, camera aan, en... je raadt het al, weg vlinder!

Een goed en stevig statief (waarvan de kop snel in de juiste positie gebracht kan worden) haalt alle bewegingsonscherpte van de camera weg. Oké, maar de bewegelijkheid van vlinders om van de ene bloem naar de volgende te taxiën, maakt van een statief maar al te vaak een log instrument. Voor wie niet zonder de driepoot kan functioneren, geen punt, bedenk dat vlinders pas bij voldoende licht en warmte in beweging komen. Wees er dus vroeg bij, of hou de klimatologische omstandigheden goed in de gaten.

800 ISO - 105 mm macro - F14 - 1/250 sec. - met flitslicht

fototip2-epub met een eenpoot stafief kun je sneller zaken doen, je bent een stuk flexibeler.

ISO, vooral niet te hoog!

Welnu, laten we het even over de ISO hebben, maar als eerste de automatische ISO-waarde instelling uitschakelen, en het liefst voorgoed. Veel camera's groot of klein staan op de automatische piloot, lekker makkelijk, maar deze automatische ISO-instelling ontneemt je van veel creativiteit en kwaliteit. Zo zal de ISO-waarde enig moment omhoog kunnen schieten als we een donkere vlinder willen fotograferen, een langere sluitertijd is dan al snel de consequentie.

Van een hogere ISO-waarde worden we niet blij, uiteindelijk kan er beeldruis ontstaan en zal ook de scherpte ver te zoeken zijn. Een lage waarde zoals 100 of 200 ISO is een mooie begininstelling voor menig foto.

fototip2-epub gebruik als het kan een lage ISO-waarde, en hou zo de kwaliteit op een hoog peil. Goed nieuws is, dat steeds meer camera's een hogere ISO-waarde aan kunnen zonder in te boeten op kwaliteit!

fototip2-epub als je niet van plan bent grote afdrukken te fabriceren, dan zal een hoge ISO-waarde niet veel sporen achterlaten in de foto.

Eerder verschenen boek en eBooks

www.dierenfotografie.nl/boeken

Fotografie: fotograferen in Diergaarde Blijdorp

ISBN boek: 9789081702119

ISBN eBook: 9789081702133

Levering: bestellen / direct downloadbaar

Dierentuinfotografie: fotograferen in Diergaarde Blijdorp is een handzaam boekje en eBook waarin zowel beginners als gevorderden allerlei tips en trucs vinden over hoe en waar men de mooiste foto's kan maken. In dit boek worden aan de hand van veel voorbeelden uit de praktijk, oplossingen gegeven om van grote, kleine, snelle of juist langzame dieren topfoto's te maken. Glas, afstand of vogels in de lucht fotograferen zijn in principe geen onoverkomelijke hindernissen om aan mooi fotowerk te komen.

Laat dit boekje en eBook een gids en leidraad zijn om in Diergaarde Blijdorp uw hobby op een nog hoger peil te brengen.

Photography: animal portraits in Rotterdam ZOO

ISBN eBook: 9789081702140

verschenen: 2012

Uitvoering: eBook en luxe uitvoering in Dvd-doos (ePub en PDF)

Formaat: ePub, PDF

Taal: Engels

Uitgever: Rob doolaard I.Z.P. Vof

Levering: direct downloadbaar op onze site en eBook winkels in Nederland en België.

Photography - Animal portraits in the ZOO is an eBook full of tips and tricks how

to make perfect animal photos in the ZOO. Both starters and the advanced will profit. In this guide, examples from the expert’s practice are shown in splendid images (with camera settings!) to give instructions to take top pictures of animals big and small, fast or slow. Bars, wire mesh, glass, distance or artificial light are no insurmountable impediments for perfect photos. Let this book be your guidance to bring your hobby on a higher level, by taking pictures of zoo animals.

Rob Doolaard home photographer at Rotterdam Blijdorp Zoo.

Fotografie: macrofotografie fototips

ISBN eBook: 978901702126

ISBN Boek: 9789081702164

Levering: direct downloadbaar op onze site, Blijdorp winkel en eBook winkels in Nederland en België.

Een eBook en boek waarin alle soorten dicht-bij-fotografie aan de orde komen. Op eenvoudige wijze, maar vooral stap voor stap wordt uitgelegd hoe de mooiste macrofoto's (binnen of buiten) gemaakt kunnen worden. Voorzetlenzen, tussenringen, omkeerring, macro-objectieven, balg-fotografie maar ook foto's maken met een microscoop komen allemaal aan bod. Veel macrofoto's inclusief technische gegevens, zoals diafragma, sluitertijd, ISO-waarde en gebruikt objectief passeren de revue. Belichting en verlichting spelen een grote rol in de macrofotografie. De wijze van scherpstellen maar ook het gebruik van focus-stacking (stapelen van scherptedieptes!) verdienen een hoofdrol in dit eBook. Met macrofotografie gaan we grenzen voorbij die we wellicht niet voor mogelijk hielden. Insecten worden "monsters" en een "simpele" close-up van een bloem wordt een uitdaging van formaat. We kunnen met macrofotografie details laten zien die voor het menselijke oog nauwelijks zichtbaar zijn, en daardoor menig mens zal verbazen. Of u nu de trotse bezitter van een Canon, Fujifilm, Leica, Nikon, Olympus, Panasonic, Samsung of Sony camera bent, dit is een eBook vol met verrassingen voor iedereen.

Een eBook en boek voor beginners en gevorderden, met een kleine of grote beurs, en altijd op zoek naar professionele oplossingen voor één van de mooiste specialisaties binnen de fotografie.

Fotografie: paddenstoelenfotografie fototips

ISBN eBook: 9789081702157

ISBN Boek: 9789081702171

Levering: direct downloadbaar of te bestellen op onze site, Blijdorp winkel en eBook winkels in Nederland en België.

Al zijn fototips en trucs over paddenstoelenfotografie in één eBook en boek . In dit prachtige eBook/boek wordt aan de hand van veel voorbeelden (fototips en foto's met cameragegevens!) uit de praktijk, oplossingen gegeven om van paddenstoelen topfoto's te maken. Een must voor onderweg en met behulp van het zoeksysteem met maar liefst 190 fotos van paddenstoelen, een prachtig hulpmiddel om de door jou zelfgemaakte beelden op naam te brengen. Voorbeeldfotos met Nederlandse en Latijnse naam, maar ook met uitgebreide beschrijvingen. Rob Doolaard, fotograaf en auteur van alweer zijn derde eBook Fotografie, neemt je mee in de wereld van de professionele fotografie. Rob, o.a. werkzaam voor het Wereld Natuur Fonds, Natuurmonumenten, Diergaarde Blijdorp, Ouwehands Dierenpark, Safaripark Beekse Bergen, Avifauna, Dierenpark Emmen en Het Nationale Park De Hoge Veluwe, legt op eenvoudige wijze uit hoe met behulp van eenvoudige camera instellingen mooie maar vooral indrukwekkende fotos gemaakt kunnen worden. Voorzetlenzen, tussenringen, omkeerring, macro-objectieven, ze komen allemaal aan bod. Maar ook het fotograferen met mobieltjes, iPad of compactcameras verdient een plekje in dit eBook en boek. Veel foto's van paddenstoelen inclusief technische gegevens, zoals diafragma, sluitertijd, ISO-waarde en gebruik objectieven, passeren de revue. Instellingen van de camera, zoals diafragmavoorkeuze, sluitertijdvoorkeuze, maar zeker ook de M-stand en het histogram krijgen veel aandacht! Het gebruik van objectieven, filters, ISO-waarde en RAW-fotografie en nog veel meer, komen in het voetlicht te staan. Een echte aanrader voor beginnende- en gevorderde fotografen die op zoek zijn naar inspiratie, ondersteuning of nieuwe technieken.

Workshops in Nederland

Als fotograaf van Diergaarde Blijdorp, Ouwehands Dierenpark, Avifauna, persbureau Novum Nieuws, maar ook werkzaam voor onder andere Natuurmonumenten, WNF, Het Nationale Park de Hoge Veluwe, Safaripark Beekse Bergen en vele andere media, zoals kranten en tijdschriften, organiseer ik sinds vele jaren workshops en cursussen.

Macrofotografie, natuurfotografie, dierentuinfotografie en landschapsfotografie hebben een eigen aanpak nodig. De volgende technieken passeren de revue. Instellingen van de camera, zoals diafragmavoorkeuze, sluitertijdvoorkeuze, maar zeker ook de M-stand en het histogram krijgen veel aandacht! Het gebruik van objectieven, filters en nog veel meer zorgen voor een bijzondere dag.

Vragen staat vrij!

Op compositie, ISO, M-stand, RAW en Jpg fotografie, flitsen, objectieven en nog veel meer, geef ik ter plekke uitleg en laat ik, aan de hand van voorbeelden, zien hoe hier mee om te gaan. Een echte aanrader voor beginnende- en gevorderde fotografen die op zoek zijn naar inspiratie, ondersteuning of nieuwe technieken, bovendien graag in het gezelschap van anderen mooie foto's willen maken en aan het einde van de dag met een voldaan gevoel weer naar huis willen terugkeren!

www.dierenfotografie.nl/workshop/index.htm

www.dierenfotografie.nl/reacties/index.htm 

Als laatste, enkele inspirerende woorden

Voor het maken van mooie vlinderfoto's is veel geduld, maar ook enige kennis van dicht-bij-fotografie nodig. Vlinders willen we immers lekker dichtbij voor het nageslacht vastleggen, al gauw belanden we in de close-up- of zelfs macrofotografie. Gs te leren zo ook deze vorm van fotografie. Naast camerakennis is het ook interessant, misschien zelfs belangrijk, om je te verdiepen in het leven van de vlinder. Er zijn naar schatting 200.000 vlinders op onze aardbol, stuk voor stuk allemaal de moeite waard. Kennis op dit gebied kun je maar al te goed gebruiken, als je deze prachtige insecten wilt fotograferen. Hindernissen genoeg, maar de beloning van al je inspanningen zullen zich vroeg of laat uitbetalen.

Ga op ontdekkingsreis in de geweldige wereld van de vlinders, observeer, fotografeer, leer, en neem je tijd.

Maar vooral, geniet met volle teugen van deze prachtige insecten!

Succes. En wellicht tot ziens op een van onze workshops macro- of vlinderfotografie.

Rob Doolaard