Eerder verschenen van deze auteur

De Drenkeling

Hemelvuur

Naakt Bestaan

Beschermelinge

Zus

Titel: Het huis

Uitgegeven door: Fransboek/ Pumbo

© Frans Esselink 2011

Eerste druk: november

www.fransesselink.nl

Omslagillustratie: Wim Uitjens

Omslagontwerp: Patrick Depreitere

Layout/dtp: Patrick Depreitere

ISBN: 978-90-818266-1-7 ebook

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, internet of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

Dit boek is opgedragen aan mijn moeder

1

Het was koud in de werkruimte van de academie voor beeldende kunst en vormgeving in Eindhoven. Owen probeerde zich te concentreren op het werkstuk waar hij twee dagen daarvoor aan was begonnen, maar zijn vingers waren te stijf en hij had een onbestemd gevoel. Hij werd zachtjes op zijn schouder getikt. De conciërge stond achter hem en de man zag er een beetje ontdaan uit.

‘Wilt u even meekomen?’ vroeg hij bedeesd.

Owen wist op dat moment dat er iets was gebeurd waardoor zijn achttienjarige onbekommerde studentenleven zou veranderen. Hij voelde een lichte duizeling in zijn hoofd. Zonder vragen liep hij, met knikkende knieën, achter de conciërge aan naar een van de spreekkamertjes. Daar zaten twee politievrouwen die bij zijn binnenkomst opstonden. Ze gaven hem een hand en noemden hun namen, maar die was hij gelijk weer vergeten.

‘Bent u Owen Strijk?’ vroeg een van de agenten.

Owen wist geen woorden te vinden en met een kort knikje bevestigde hij de vraag.

’We hebben een naar bericht voor u,’ zei de agent. ‘Uw ouders waren vanmorgen betrokken bij een ernstige aanrijding en daarbij zijn ze beiden om het leven gekomen.’

Owen voelde dat alle bloed uit zijn gezicht wegtrok en hij zag zwarte sterretjes voor zijn ogen. Dit moest hij dromen. Gisteren hadden ze hem nog uitgezwaaid. Hij voelde een hand op zijn schouder.

‘Gaat het een beetje?’ wilde de agent weten.

‘Vergist u zich niet?’ had hij nog gevraagd.

In een politieauto werd hij door de twee politieagenten naar het mortuarium van het ziekenhuis in zijn woonplaats gebracht. Tijdens de anderhalf uur durende rit vertelde een agent dat de bestuurder van een vrachtauto op de provinciale weg onwel was geworden. De vrachtauto was met volle snelheid op de verkeerde weghelft terecht gekomen, waar hij frontaal in botsing was gekomen met de auto van Owens ouders. Volgens de agent hadden ze niet geleden. Owen kon het niet geloven. Hij toetste het telefoonnummer van zijn vader in en zijn hart sloeg over van vreugde toen hij de stem van zijn vader hoorde. Direct daarna drong de bittere waarheid tot hem door dat het zijn stem op de voicemail was. Toch bleef hij hopen dat alles een vergissing bleek te zijn. In de middag kwamen ze aan bij het ziekenhuis. Een vrouw van middelbare leeftijd haalde hen op bij de receptie. In een roes liep hij mee naar het mortuarium. In de hal moest hij even wachten voor hij zijn ouders mocht zien. Een agent begeleidde hem toen hij naar binnen liep. Zijn benen leken week en hij verwachtte elk moment er doorheen te zakken. Op een tafel die midden in de ruimte stond zag hij twee lichamen, afgedekt met een laken. Alleen de hoofden waren zichtbaar. Zijn adem stokte toen hij zijn vader en moeder herkende. Het leek alsof ze lagen te slapen. Hij wankelde naar de tafel en raakte met zijn hand het onnatuurlijke witte gezicht van zijn moeder aan. Haar gezicht was koud en onwillekeurig huiverde hij. Hoe lang hij daar had gestaan wist hij later niet meer. Hij had zijn tranen de vrije loop gelaten en de agent had haar arm om zijn middel geslagen. Ze had hem mee genomen naar een ruimte naast het mortuarium. De andere agent haalde koffie. Met trillende handen pakte hij het bekertje aan. Het was alsof hij in een film zat. De agent wilde van hem weten of de mensen op de tafel zijn ouders waren. Hij had geknikt, maar ze wilden dat hij het verklaarde. Wat had het pijn gedaan om het uit te spreken. Tenslotte hadden ze hem naar zijn huis gebracht. Het aanbod om slachtofferhulp in te schakelen had hij geweigerd en eenmaal alleen in huis had hij opnieuw een huilbui gekregen. Het was vreemd stil in huis. Owen was in de keuken aan tafel gaan zitten en hij had niet geweten wat hij moest doen. Tegen de avond was zijn oom Douwe, de broer van zijn moeder, bij hem gekomen. Hij was door de politie ingelicht. Oom Douwe had wat te eten meegenomen en wilde dat hij met hem mee naar huis ging. Hij had dat geweigerd. Hij wilde alleen zijn. Zijn oom had het eten achtergelaten, maar hij kon geen hap door zijn keel krijgen. Steeds dacht hij zijn ouders te horen. Het was net of ze er nog waren. De koffiekopjes die ze die ochtend hadden gebruikt hadden nog op het aanrecht gestaan en op hun bed hadden ze de badjassen klaar liggen. In een kast in de keuken had hij een fles whisky gevonden. Hij had verschillende flinke slokken genomen tot hij draaierig werd. Hoe hij de verdere avond had doorgebracht was volkomen aan hem voorbij gegaan. Die nacht was hij pas om twee uur naar bed gegaan. Hij droomde dat hij zijn moeder hoorde roepen. Hij werd wakker en dacht er even aan dat hij een nachtmerrie had gehad. Snel liep hij naar de slaapkamer van zijn ouders, maar toen hij de deur open deed drong de werkelijkheid weer tot hem door. Verslagen zakte hij door zijn knieën. Het was al licht toen hij zichzelf weer wat onder controle had. Met een stevige hoofdpijn zocht hij zijn bed weer op.

Hij werd wakker van een aanhoudend gebonk op de achterdeur. Op zijn wekker zag hij dat het elf uur was. Hij had zich verslapen. Met een snelle sprong stond hij naast zijn bed. De hele kamer leek om hem heen te draaien en hij voelde een strakke band om zijn hoofd. Daar was het gebonk opnieuw. Snel trok hij een shirt en een onderbroek aan. Hij opende het raam van zijn slaapkamer en zag dat oom Douwe beneden bij de achterdeur stond.

‘Ik kom er aan,’ riep hij.

‘Zo, jij hebt vast geslapen,’ zei oom Douwe. ‘Over een half uur komt een uitvaartondernemer.’

Owen schrok van het woord. Wat moest hij daarmee? Hij had geen idee wat er moest gebeuren.

‘Wat moet ik tegen die man zeggen?’

‘Maak je daarover maar geen zorgen. Ik neem aan dat de man weet hoe we de uitvaart moeten regelen.’

De uitvaartondernemer belde precies op de afgesproken tijd aan. Gelukkig maakte oom Douwe de nodige afspraken. Het ging allemaal aan Owen voorbij. Hij kon niet praten over de begrafenis van zijn ouders. Na een uur vertrok de man, maar Owen was niets wijzer geworden.

‘Ik wil niet dat je hier blijft,’ zei oom Douwe resoluut. ‘Je gaat met mij mee naar huis, in ieder geval tot alles hier is geregeld.’

Owen had niet de energie om tegen te sputteren. Hij zag er ook tegenop op nog een nacht in zijn ouderlijk huis door te brengen. Samen met zijn oom zocht hij ondergoed en kleding bij elkaar, zodat hij zich de komende dagen kon redden. Een laatste blik in de slaapkamer van zijn ouders deed hem huiveren. Hij kon niet bevatten dat ze nooit meer thuis kwamen.

Tante Dien stond hen bij de voordeur op te wachten. Ze sloot haar armen om hem heen en gaf hem een kus. Owen kon zijn tranen niet meer bedwingen. Het leek of zijn keel zat dichtgeschroefd. Hij rook dezelfde zachte parfumgeur die zijn moeder ook vaak gebruikte en even voelde hij zich als een kind dat thuiskwam.

Zijn leven was daarna als in een roes verlopen. Hij bleef tot de begrafenis bij zijn oom en tante logeren en oom Douwe regelde alles voor hem. De begrafenis werd bijgewoond door de vele vrienden van zijn ouders en iedereen wilde van alles voor hem doen. Na de begrafenis sliep hij nog een nacht bij zijn oom en tante. Tante Dien behandelde hem als een zoon, maar hij wilde met rust gelaten worden. Hij bedankte zijn oom en tante en ging naar huis. Daar sloot hij de deur van de ouderslaapkamer af. Vijf dagen bleef hij alleen in het huis en hij had steeds sterker het gevoel dat zijn ouders elk moment konden thuiskomen. Lusteloos zat hij het grootste deel van de dag in de woonkamer stil voor zich uit te kijken, af en toe jankend en soms ook vloekend over het onrecht dat hem was aangedaan. De telefoon rinkelde voortdurend tot hij de stekker uit het contact trok. Hij probeerde wat te schilderen. Zijn gedachten dwaalden steeds af en na enkele pogingen gaf hij het op. Hij had geen zin om eten te koken en het brood, dat hij uit de diepvries haalde, smaakte hem niet. Hij hield zich op de been met sterke koffie en water. Tegen de avond van de vijfde dag werd er aangebeld. Owen negeerde het. Het bellen hield aan en er werd op de deur gebonsd. Na een tijdje werd het stil. Even later werd op het kamerraam geklopt. Oom Douwe stond daar. Hij keek Owen aan en wenkte dat hij de deur moest openen. Ik had naar boven moeten gaan, dacht Owen. Er bleef hem niets anders over dan de deur open te maken.

‘Beste Owen, het wordt tijd dat je jouw leven weer oppakt,’ zei oom Douwe, ongevraagd naar binnen lopend.

Vanaf dat moment had zijn oom de regie overgenomen. Het huis, waarin hij net twee maanden met zijn ouders had gewoond, werd verkocht en Owen ging bij zijn oom en tante wonen. Hij nam zijn studie weer op en in de kunst kon hij zijn emoties kwijt.

Het huis van zijn oom en tante stond in een rustige buitenwijk van het dorp met rondom een ruime tuin. Achter in de tuin lag een bescheiden zwembad van tien meter lang en vier meter breed, maar dat was net voldoende om enkele slagen te zwemmen. De benedenverdieping bestond uit een groot achterhuis en een ruime woonkeuken. Een hal verbond de keuken met de enorme woonkamer, die aan de zuidzijde was uitgebreid met een serre. De openslaande serredeuren gaven toegang tot een terras, dat in een hoek was voorzien van een jacuzzi. Op de eerste etage waren vier ruime slaapkamers en een badkamer. Via een vaste trap was de zolder te bereiken, waarin een keuken, een woonkamer en een slaapkamer waren gebouwd. De moeder van tante Dien had daar ooit gewoond, maar nu werd de woonkamer voornamelijk gebruikt als opslagruimte. Oom Douwe hielp Owen met het bewoonbaar maken van de zolderverdieping. Samen kochten ze nieuw behang en de nodige verf. Tante Dien zorgde voor nieuwe gordijnen. Na een week hard werken was de zolderverdieping klaar om in te wonen. Owen zette zijn schildersezel zo dicht mogelijk bij het zolderraam om zoveel mogelijk gebruik te maken van het daglicht. De verlichting bleek onvoldoende en hij vroeg zijn oom om een dakkapel te laten aanbrengen.

‘Dat is helemaal niet nodig,’ zei tante Dien. ‘Je kunt de serre als atelier inrichten. Wij komen er alleen maar als we de jacuzzi willen gebruiken.’

Vanaf dat moment stond zijn schildersezel met alle toebehoren in de serre. Owen werkte er veel en hij kreeg al regelmatig verzoeken om iets te schilderen. Hij zag dat werk als studieobjecten en verbeterde verschillende malen zijn stijl.

Drie jaren leefde Owen bij zijn oom en tante toen zijn oom plotseling overleed. Owen was in het atelier toen hij zijn tante hoorde gillen. Hij liet het pallet en de kwast uit zijn handen vallen en rende naar de woonkamer. Daar lag zijn oom op de grond, hij was niet bij kennis. Zij zat op haar knieën naast hem. Hij had de pols van zijn oom gecontroleerd. Die was zwak. Daarna had hij om hulp gebeld. De ambulance was binnen tien minuten gekomen. Een half uur later waren ze in het ziekenhuis. Tante Dien was helemaal overstuur. Ze zat in de wachtkamer en vroeg onophoudelijk of het goed kwam. Owen was bezorgd, maar hij moest sterk zijn voor zijn tante. Hij probeerde haar wat gerust te stellen, maar ze was ontroostbaar. Twintig bange minuten zaten ze in de wachtkamer. De dokter kwam binnen en Owen zag aan zijn gezicht dat het niet goed ging met oom Douwe. Hij gaf hen een hand en noemde zijn naam, maar die kon Owen zich later niet herinneren.

‘Ik kan weinig zeggen over de toestand van uw man,’ zei de arts tegen tante Dien. ‘Hij is op dit moment niet bij kennis en we moeten nu afwachten hoe alles zich ontwikkelt.’

‘Redt hij het wel?’ wilde tante weten.

‘Ik wil u geen valse hoop geven. Als uw man weer bijkomt kan het zijn dat een aantal functies zijn uitgevallen. U mag nu naar hem toe.’

Een verpleegster nam hen mee naar een kamertje. Oom Douwe lag daar met een spierwit gezicht en er stonden twee flessen met vloeistof naast zijn bed. Hij was aangesloten op zuurstof en op een groot apparaat dat naast zijn bed stond. Oom Douwe reageerde totaal niet op de stem van tante Dien. Plotseling begon het apparaat waar hij op was aangesloten te piepen. Er kwam een zuster binnen, gevolgd door twee artsen. Owen en tante Dien stonden aan het voeteneind, maar zagen niet wat bij het bed gebeurde. Ze schrokken op toen een van de artsen voor hen stond.

‘We konden helaas niets meer voor uw man doen,’ zei de arts. ‘Meneer is niet meer bij kennis geweest.’

Tante Dien slaakte een kreet en zakte daarna in elkaar. Owen wist haar op het laatste moment op te vangen. Oom Douwe bleek te zijn overleden aan een herseninfarct. Tante Dien was diep bedroefd. Bleek weggetrokken zat ze bij het bed.

‘Ik heb helemaal geen afscheid kunnen nemen,’ mompelde ze.

Owen wist niet hoe hij haar moest troosten. Oom Douwe was de derde dode die hij in zijn leven meemaakte en hij had moeite om naar zijn oom op het bed te kijken. De herinnering aan zijn ouders kwam weer boven en hij voelde een stekende pijn in zijn borst. Hoelang ze bij het bed hadden gezeten wist hij niet, maar een zuster kwam om te overleggen wat er verder moest gebeuren. Owen nam de taak op zich om alle zaken voor zijn tante af te wikkelen. Vooral de weken na de begrafenis voelde hij het gemis van zijn oom, maar hij zag zijn tante wegkwijnen en vermande zich. Hij probeerde haar op te vrolijken door haar mee te nemen naar musicals, waar ze altijd verzot op was geweest. Hij reed met haar in haar auto naar de mooiste plekjes en nam haar mee uit eten. Ze bleek nergens van te kunnen genieten en stierf een jaar na de dood van zijn oom van verdriet. Owen was moedeloos en de eerste maanden had hij niets anders gedaan dan wat eten en slapen. Hij handelde alle formaliteiten bij de notaris af en het huis, waarvan hij de enige erfgenaam bleek, wilde hij verkopen. De makelaar die hij daarvoor had laten komen was geschrokken van de staat waarin het huis verkeerde. De keuken stond vol met lege blikken en vuile borden. Kopjes en bestek lagen hoog opgestapeld op het aanrecht. De woonkamer en de slaapkamer waar Owen zijn bed had staan lagen bezaaid met gebruikte kleding en er hing een muffe geur. In de serre stond de schildersezel met daarop een half voltooid doek van een stilleven. Tubes verf en door opgedroogde olieverf hard geworden kwasten lagen door het vertrek verspreid alsof ze waren rondgestrooid. De makelaar huurde een schoonmaakbedrijf in en na een grondige reiniging zette hij het huis te koop. De eerste gegadigden bekeken alle kamers en openden kasten. De badkamer vonden ze te klein en de keuken wilden ze compleet vernieuwen. Het deed Owen pijn dat de geliefde woning van zijn oom en tante zo werd afgekraakt. Langzaam drong het tot hem door hoe waardevol de plek voor hem was. Na de vierde aspirant koper besloot hij in het huis te blijven wonen. De erfenissen van zijn ouders en die van zijn tante brachten voldoende op om het huis voorlopig te onderhouden.

Sinds een jaar woonde hij nu alleen. Het huis, met vier slaapkamers boven en een zolderverdieping met een complete woning, was eigenlijk te groot voor hem maar hij voelde zich er op zijn gemak. Hij had zijn opleiding afgerond en maakte dagelijks olieverfdoeken in zijn atelier. Daarnaast maakte hij beelden van brons. Hij werkte ook in opdracht voor een reclamebureau om in zijn levensonderhoud te voorzien, maar was ervan overtuigd dat zijn vrije werk in de toekomst genoeg zou opleveren om daarvan te kunnen bestaan. Een bekende galeriehouder had zijn werk bekeken en hij had al twee keer een expositie in zijn galerie gehouden. Daarbij waren de meeste werken voor forse prijzen verkocht.