Wat liefde doet

Maurits Koelewijn

Wat liefde doet

Copyright ©2014 Maurits Koelewijn

Druk: www.pumbo.nl
Foto omslag: Jeroen van de Sanden
Model omslag: Morgane Auclair

ISBN: 978-9-08199-463-7

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Eén

08:48 uur. De zon staat nog laag aan de hemel. Ze werpt een lange schaduw over de klinkers en trottoirs. Toch zit ze er weer. In alle vroegte. De zigeunerin met de accordeon. Ze zit altijd voor dezelfde groene iep bij het stationsgebouw. En of het nou pisweer is of een snikhete zomerdag; ze draagt een dikke bodywarmer boven een witte longsleeve. Naast haar kruk staat een trolley. En tegen de boom een plastic fles gevuld met water. Het maakt niet uit of het land twintig plakken goud heeft gewonnen tijdens de Olympische Spelen, of voor het derde seizoen op een rij in recessie verkeert; de liedjes stemmen tot wanhoop en verdriet. Gelukkig is mijn humeur in z’n geheel niet afhankelijk van haar klaagliederen. Ik zou niet goed snik zijn als zoiets onbenulligs mij van de wijs kan brengen of mijn dag in negatieve zin kan beïnvloeden. Veel van de passanten lijken echter wel ontvankelijk voor het geweeklaag. Ze zien met lede ogen aan hoe de zigeunerin de toetsen bespeelt en de balg laat trillen. Het geluid van de kwinkelerende vogels overstemt met één en dezelfde toon. Soms heb ik het gevoel dat de passanten haar te lijf willen gaan. Of tenminste de accordeon onschadelijk willen maken. Het zou me niet verbazen als ze bij tijd en wijle geld krijgt aangeboden om te verkassen.

Ik loop voorbij de zigeunerin en reken bij de kiosk in de centrale stationshal een landelijke ochtendkrant en pakje kauwgom af. Een paar meter verder houd ik mijn portemonnee voor een kaartlezer en wacht ik totdat ik het bekende geluid hoor dat zegt dat ik ingecheckt ben. Dan, als vanuit het niets, loopt er een man tegen me op. Een man van pakweg vijfentwintig met een opvallende moustache. Zijn kleding is niet minder opzichtig en lijkt regelrecht uit de hangrekken van kringloopwinkels te komen. Of hij heeft ze geërfd van z’n overgrootvader. Hij draagt een trui met capuchon, zwarte skinny jeans, gebreide sokken en bordeauxrode vintage schoenen. Ik zou hem een hipster noemen. Niet alleen vanwege z’n kledingstijl. Hij zeult een fixie met zich mee door het stationsgebouw. Hij is het type dat ’s ochtends voor zijn ontbijt met cruesli aan yogagymnastiek doet en de dag afsluit met wat meditatieoefeningen.

‘Sorry,’ zegt hij en lacht ietwat gespannen.

‘Geeft niet,’ antwoord ik kortaf.

Hij loopt door en zet na een paar meter zijn fiets tegen een geelblauwe ticketautomaat. Heel nonchalant kijkt hij over z’n linkerschouder. Als hij opmerkt dat ik hem nog steeds aankijk, begint hij te lachen. Maar het is niet zomaar een lach. Het is wat mij betreft een beetje geniepig; wat doortrapt. Ik ben erdoor van mijn à propos geraakt. Er komt een spanning opzetten die mij half verlamt maar tevens beweegt om in actie te komen. Om hem te vragen wat eraan scheelt. Ik nader langzaam en zie hoe hij als een razende met zijn lange slanke vingers over het touchscreen gaat. Hij houdt een reisbewijs voor een lezer en kijkt intussen wat ongeduldig naar links en rechts. Als ik hem bijna kan aanraken krijg ik een enorme dreun van rechts. Het volgende moment lig ik op de vloertegels en hoor hoe een man zich excuseert. Een man die ik eigenlijk amper kan waarnemen, zo gedesoriënteerd ben ik. En hij maakt zich wel heel snel uit de voeten. Bang waarschijnlijk voor een heetgebakerde reactie van mijn kant. Of het is dat hij het belangrijker vindt z’n intercity te halen. Sommige forenzen doen net alsof dit station ergens midden op een prairie staat en eens in de twee à drie dagen een trein begroet. Ik zou ze eraan willen herinneren dat Nederland het drukste spoor van Europa heeft. We hebben de koppositie. Vanwaar die haast?

Als de in allerijl verdwenen reiziger het niet doet, dan help ik mezelf maar overeind. Langzaam kom ik omhoog en klop wat stof van mijn spijkerbroek. Mijn rechterschouder doet pijn. Maar het is niet alarmerend. Ik denk dat het hooguit een verrekking is; geen kneuzing of erger. De hipster heeft niet alleen verzuimd mij een helpende hand te bieden, maar hij is ook reeds weg bij de ticketautomaat. Ik zie nog net hoe hij met z’n fixie door de schuifdeuren gaat. Hij slaat rechtsaf en loopt richting de zigeunerin met de accordeon. Vlak voordat hij uit het zicht verdwijnt draait hij nog één keer mijn kant op. Hij neemt geen notitie van mij als hij ziet hoe ik hem nakijk. Ik ben met stomheid geslagen door deze vreemde ontmoeting. Ik vraag me af waarom hij zo geniepig lachte. En waarom hij geen hulp bood toen ik door die woesteling omver werd geworpen. Hoe langer ik erover nadenk, hoe minder ik kom tot antwoorden. Ik begin zelfs meer en meer te twijfelen aan wat er gebeurd is. Lachte hij wel echt geniepig of interpreteerde ik dit zo? Voelde hij zich misschien bedreigd en heeft hij daarom snel zijn fiets gepakt en het stationsgebouw verlaten? Ik probeer het voorval te vergeten en loop via de rijk gedecoreerde stationshal richting het perron waarop mijn trein weldra zal arriveren. Daar vouw ik de krant open en lees de actuele gebeurtenissen in binnen- en buitenland. Ogenschijnlijk is er gisteren niet veel bijzonders gebeurd in de wereld. Zodra een krant op de tweede en derde pagina al schrijft over zaken als een boerenlanddag en een door de politie aangetroffen hennepkwekerij, dan weet je dat er eigenlijk niks te melden valt. Ik lees alleen de kop en lead en snel wat langs de advertenties. Vervolgens kijk ik naar de klok boven het perron. Nog drie minuten en dan moet mijn trein vertrekken. Maar hij is nog niet eens binnen. Sommige mensen worden wat onrustig van het voortschrijden van de tijd. Ze staan aan de grens van het perron en kijken uit naar een gele stip aan de heiige horizon. Maar daar blijft het kalm.

09:01 uur. Ik berg de krant op in mijn weekendbag en check meteen of ik m`n lunch heb meegenomen. Het zou niet de eerste keer zijn dat ik die op het aanrecht liet liggen. Vorige week nog ben ik door mijn gejakker zonder boterhammen het huis uitgegaan. Ik kwam er na drie minuten lopen achter dat ik ze vergeten was en kon zodoende nog rechtsomkeert maken. Mijn huis, of liever gezegd bouwval, staat op zo’n tien minuten loopafstand van het treinstation. Het was één van de voornaamste redenen waarom ik het huis kocht. Ik selecteerde op woningen dichtbij het openbaar vervoer, omdat toen reeds vaststond dat ik de komende tijd zou forenzen. Dat het in een slechte staat verkeerde, hinderde mij allerminst. Het huis is van eind negentiende eeuw en rijk aan de meest geweldige details, zoals mooie paneeldeuren met glas in lood. Het heeft zelfs een klein dakterras, schoorsteen en een parterre. Dat het in de bergruimte krioelde van de schimmels en het hele huis allesbehalve geïsoleerd was, kon me niks schelen. De muizenvalletjes met lokaas waren me tijdens de bezichtiging doodeenvoudig niet opgevallen, net als de verrotte raamkozijnen en het achterstallige schilderwerk. Ik had een karakteristiek pand op de kop getikt in een autoluw gedeelte van het centrum. Wat had ik nog meer te wensen als starter?

Inmiddels ben ik een paar maanden verder en iets minder te spreken over de tekortkomingen. Leuk dat het een oud herenhuis is, maar dat ik vanwege het gebrek aan isolatiemateriaal de komende winter tien triljard ton koolstofdioxide de atmosfeer in help, vindt niet alleen de aarde geen goede grap; mijn girorekening vertoont een negatief fortuin. Het zou me verbazen als het energiebedrijf mij niet eerdaags zal uitroepen tot de particuliere klant van het jaar. Of in ieder geval op de nominatie zet. Met mijn gestook zal ik het broeikaseffect aanzienlijk bespoedigen. Natuurlijk zou ik de stookkosten kunnen verlagen door isolatie aan te brengen. Koop wat glaswolplaten voor het dak en klap wat PUR tegen de onderkant van de vloer. Dat scheelt in mijn situatie een paar honderd euro per maand. Maar dan nog heb ik de ellende van enkelglas. En van houtwormen die zich tegoed doen aan mijn voor- en achterdeur. Het enige waar ik echt in geslaagd ben, is het terugdringen van de muizenplaag. Dat dank ik aan Milou de Poes. Ik kocht haar speciaal om die kleine etters te verslinden. Ze deed het met veel genoegen. Het is ook het enige wat ze naar tevredenheid doet. Het is voor de rest echt een kutpoes. Ze krabt haar nagels aan alles wat dreigt te bewegen en ligt de godganse dag in een lectuurmand of op een stapel tijdschriften in het venster te slapen.

Mijn bezoek is als de dood voor Milou. Ze hebben het liefst dat ik haar opsluit. Of misschien wel vergas. Ik weet het niet. Mijn beste vriend Luuk heeft wel eens zoiets geopperd. Toen hij op een avond met z’n vriendin kwam dineren en ik hem net mijn zelfgemaakte Spaanse maaltijdsoep met chorizo wilde opdienen, zette Milou haar vlijmscherpe nagels in zijn bovenbenen. Luuk heeft alle denkbare scheldwoorden opgerateld en een hele batterij nieuwe verzonnen. Maar hoe hij ook gal spuwde en aan Milou begon te trekken als ware het een trekpop; het kreng liet niet los en leek zelfs plezier te hebben in de marteling waaraan ze mijn goede gast onderwierp. Toen het leed was geschied en we alle drie weer aan tafel zaten, begon Luuk vanuit het niets over grauwe ganzen die rond de luchthaven worden vergast. Hij zei dat de ganzen een gevaar vormen voor de luchtvaart en dat er daarom een vergasbedrijf was ingeschakeld. Hij wilde voor mij het telefoonnummer van het vergasbedrijf opzoeken en zelfs een afspraak maken.

‘Ik regel alles,’ zei hij.

‘Je kan toch geen vergasbedrijf inschakelen om je huisdier te doden, Luuk!’

‘Waarom niet? Ze mogen toch ook ganzen vergassen? Of je nou wat gas gebruikt op grauwe ganzen of op valse poezen … het schijnt een zeer diervriendelijke methode te zijn.’

Milou keek hem scherp en vijandelijk aan vanaf een stapeltje lectuur in het venster. De staart wees kaarsrecht omhoog net als alle haren op haar lijf. Een nieuwe aanval was zeker niet uitgesloten. Luuk was zich hier amper van bewust. Hij vroeg naar de ingrediënten van de soep en wreef intussen wat over zijn bovenbenen. Die jeukten volgens hem als de ziekte.

‘Milou de Poes’ heette de eerste dagen alleen ‘de Poes’. Pas toen ik opmerkte dat ze over een onuitstaanbaar karakter beschikte, heb ik haar vernoemd naar m`n ex-vriendin. Milou was niet alleen vals maar ook brutaal en grof. Het is spijtig dat ze elkaar nooit ontmoet hebben. Ik heb Milou vijf jaar voordat de Poes kwam vaarwel gezwaaid. Ze wilde een jaartje werken op een cruiseschip en ik was opgelucht.

‘Lekker doen,’ zei ik. ‘Doohoeeeeeeeiii’

Wat een heks was dat, zeg. Ik heb in de Rotterdamse haven staan huilen van geluk toen ze vertrok. Ik weet het nog als de dag van gisteren. Het was bij de Cruise Terminal aan de Wilhelminakade dat zij aan boord ging en ik aan één van de medewerkers vroeg of ik mocht assisteren bij het afmeren.

‘Wat wil je doen dan?’ vroeg de man verbaasd.

‘Nou, misschien mag ik de trossen losmaken? Ik zie genoeg afmeerlijnen.’

Hij vond het idee niks. Maar dat hinderde niet. Het cruiseschip was nog niet eens vijf meter van de kade of ik zat al in een café. Na vijftien biertjes vertelde ik de dikke en onbehouwen kroegeigenaar hoe graag ik zou willen dat ze kapseisden.

‘Hoe mooi zou het zijn als het per abuis de Bermudadriehoek in zou varen,’ zei ik.

De man luisterde amper. Hij murmelde iets onverstaanbaars en poleerde intussen wat servies. Ik was ervan overtuigd dat hij nog nooit zo’n woest aantrekkelijke vrouw als Milou had gezien. En dat, als hij zo’n vrouw zou hebben, hij haar zeker nooit had laten gaan zoals ik. Al zou ze hem iedere avond voor klootviool hebben uitgemaakt en meer van dat soort schuttingtaal gebruiken; haar schoonheid zou alles rechttrekken. Ik trok me ook lange tijd niks aan van haar humeurige momenten. Toen ze bijna dagelijks onbeschaafd en beledigend werd, veranderde ze als vanzelf in een afstotelijk rotwijf. Een draak van een mens. Hoe mooi ze ook was. Voor mij was ze gereduceerd tot niks.

Nooit heb ik meer iets van me laten horen. En zij heeft overigens ook niet veel moeite gedaan om contact te houden. In de eerste maanden waarin zij via de Caraïben naar Hawaï en Tahiti vaarde heb ik welgeteld drie mails ontvangen. Alle drie waren ze kort en afstandelijk. Het zou me niet verbazen als zij al in één van de passagiershutten lag te wippen toen ik aan mijn tiende pilsje begon. Laat staan dat ze mijn naam nog wist te spellen toen ze het Panamakanaal bereikte.

09:04 uur. Een omroepbericht.

‘Dames en heren. De intercity naar Amsterdam Centraal van negen uur drie heeft een vertraging van ongeveer één kwartier … ik herhaal … de intercity naar Amsterdam Centraal van negen uur drie heeft een vertraging van ongeveer één kwartier.’

De wachtende meute kijkt geërgerd. Sommigen zie ik heftig het hoofd heen en weer schudden. Een enkeling grijpt naar z’n mobieltje en geeft het oponthoud door aan de werkgever. Het merendeel begeeft zich echter richting de uitgang van het perron. Ze beseffen net zo goed als ik dat als de intercity vijftien minuten vertraging heeft, de sprinter richting Amsterdam de eerstvolgende trein is. En die vertrekt al om 09:06 uur vanaf perron één. Ik overweeg ook naar de overkant te lopen. Maar ik blijf toch staan. Als de intercity vertraging heeft, dan heeft de sprinter dat vaak ook. Beide treinen moeten namelijk over hetzelfde traject naar hier. Daarbij komt dat de sprinter vaak propvol is en om de haverklap afremt voor pietepeuterige stationnetjes.

Geduld is een schone zaak. Ik wacht op de intercity. De intercity naar Amsterdam Centraal.