LULU WANG

HELDERE MAAN

Van Lulu Wang zijn verschenen:

Het Lelietheater

Brief Aan Mijn Lezers

Het Tedere Kind

Het Witte Feest

Seringendroom

Het Rode Feest

Bedwelmd

Heldere Maan

Wilde Rozen

Nederland, wo ai ni.

Verkrijgbaar als papieren boek.

Verkrijgbaar als App.

Download hier de Androidversie van Nederland, wo ai ni (€7,99)

Download hier de Appleversie van Nederland, wo ai ni (€7,99)

De appstore van Microsoft 8 volgt.

www.luluwang.nl

NEDERLAND, WO AI NI

Lulu vertelt...

Demofilmpje 

Kortfilm 'Special Offer', gebaseerd op dit boek. 

© 2007, eerste druk, papieren versie, 2012 e-book

ISBN: 978-90-820047-5-5

NUR-code: 301

Redactie: Jan Vanhaelen

Kalligrafie: Fuzeng Wang

Omslagontwerp en omslagbeeld: Ingo Leth

Zetwerk: Yves Blindeman

© Lulu Wang

Uitgeverij Lulu Wang, Lulu Wang Holding B.V.

Niets uit deze uitgave mag openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, internet of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur en van de uitgever.

Aan opa Yang, mijn vader en moeder, Will en Margriet

Noot van de schrijfster

De inhoud van dit boek is fictief. Enige gelijkenis van de namen in dit boek met bestaande namen berust geheel op toeval. De auteur is niet aansprakelijk voor de meningen, uitlatingen en handelingen van de personages noch voor de beschrijvingen vanuit het oogpunt van de personages.

Danyuan ren changjiu,

Qianli gong chanjuan

Ik hoop dat wij lang zullen leven en eeuwig van elkaar zullen houden

Dat wij, gescheiden door duizenden li’s, elkaar dagelijks zullen zien

Door elke avond te kijken naar dezelfde maan – onze stille getuige

EEN

Jian daalt. Naar het dal onder zijn ledematen, die, wijd gespreid, samen met zijn hoofd een da – het Chinese karakter voor ‘groot’ – afbeelden. Zijn oren scheren langs de ongerepte lucht boven het subtropische oerwoud. Een ogenblik geleden stond hij nog met zijn pas afgestudeerde vrienden op een rots van de Emei-berg te glunderen en nu is hij hard op weg naar… Een videoclip wordt voor zijn ogen in versneld tempo afgespeeld. Zijn moeder die de vogelnestsoep op smaak brengt met haar zoutige tranen. Zijn vader die als een afgepeigerde beer op de bank zakt, áls hij al thuiskomt. Zijn vriendin die zijn ouders de mantel uitveegt. Zijn dienstmeisje en haar… Herinneringen die hij vroeger kon missen als kiespijn worden hem ineens dierbaar.

De kap van torenhoge bamboe, waarop Jian terecht is gekomen, buigt zich. Zijn handen kunnen bijna de varens op de grond raken. De bamboe veert terug, waardoor hij opnieuw halverwege tussen hemel en aarde hangt. De stam waar hij zich aan vastklampt, maakt een krakend geluid, kan elk ogenblik terugveren en hem als een pingpongbal naar het ravijn aan de overkant serveren. Pijnscheuten dreigen zijn bekken zodanig in splinters te splijten dat hij in plaats van bang te zijn voor de dood, ernaar verlangt.

Het sissen van, halt, het kruipen van een slang tussen het hoge gras! Jian ziet een bamboegroene, met dezelfde kleur en hetzelfde motief als de stam die hem voorlopig in leven houdt. De lange, smalle tong van het gifspuiende beest raast als een laserstraal op Jians keel af. Ineens keert de drang om te overleven bij hem terug. Hij ontwijkt, zo goed en zo kwaad als het gaat, het bloedlinke dier – dat Satan in de gedaante van een slang verschijnt, zal wel geen toeval zijn –, maar in zijn achterhoofd schemert het besef dat dat gelijk staat aan een rivier met een zwaard af te hakken – onbegonnen werk. Hij kijkt weg van de kronkelende aanjager van zijn ophanden zijnde einde en ontdekt opeens vijf meisjesvingers. Fris en haast doorzichtig als gepelde bamboescheuten, betasten ze een bloeiend plantje, trekken het uit de aarde en schudden de modder eraf. Vervolgens leggen ze het in een rieten mand aan een meisjesarm. Er tekenen zich vijf lichtstralen af tussen de plek waar het plantje groeide en de mand waar het nu levenloos in ligt. De fonkelende vingers doen Jian denken aan vijf gracieuze strepen die een penseel op een vel rijstpapier kalligrafeert. Hij ziet iets onder haar linkeroor en laat – niet zijn bedoeling – zijn handen los en valt, als een blok, naar beneden, recht op haar af. Maar hij voelt, vreemd genoeg, geen pijn…

Wanneer Jian bijkomt, ziet hij het meisje gebaren maken. Hij doet alsof hij haar lichaamstaal niet begrijpt en kijkt, zonder met zijn ogen te knipperen, naar de lichtstralen uit haar vingertoppen, tegen de achtergrond van het donkere bamboebos. Hij wil eeuwig op de natte, kille bosgrond liggen. Met haar naast zich, en met zijn rug op jingji-doorns, die door zijn T-shirt heen in zijn vlees snijden. Ze voert de toeren van haar gebaren op. Is ze soms bang dat zijn verwondingen zo zwaar zijn dat hij heengaat? Hij probeert zijn mondhoeken omhoog te krijgen. Twee kuiltjes verschijnen op haar perzikroze, gerustgestelde wangen. Jian is geheeld. Kerngezond geworden. En wil meteen opstaan. Ze drukt hem naar beneden. Dat was niet nodig geweest, want hij kan, ondanks zijn goede voornemen, geen vin verroeren. In haar jaden bel van een stem: ‘Jonge heer, bent u klaar met het bouwen van de Lange Muur?’

Hij droomt – of misschien ijlt hij. Dat zou de surrealistische verschrikkingen die hij zojuist heeft ondergaan en de onwaarschijnlijke schoonheid die hij is tegengekomen beter verklaren.

De lieve stem klinkt opeens snoeihard: ‘U… u bent toch niet gekomen om mijn ooms en broers weg te halen, hè?’

Hoort hij het goed?

‘Luister, handlanger van – onder welke keizer leven we nu? –, mijn familie werkt niet mee aan het bouwen van de Lange Muur!’

Dat is de druppel die hem doet besluiten nogmaals zijn bewustzijn te verliezen. Hiervoor hoeft hij slechts toe te geven aan het gevoel van uitputting, en aan de pijnsteken die de niet-verlamde delen van zijn lijf aan stukken rijten. Doel bereikt.

De kruinen die zich boven Jians gezicht verzamelen geven ook licht af, maar mooi is anders. Handig wel. De duistere kamer waar hij zich in bevindt, heeft de kaalgeschoren koppen die als gloeilampen blinken, hard nodig. Of de stroom is uitgevallen óf ze springen er zuinig mee om. Hij versmalt zijn ogen en wordt de vage vormen van meterslange houten slaapplanken gewaar. En ruikt het vocht vanonder de aarden vloer. Hebben ze er geen plavuizen, vloerbedekking of op zijn minst zeil gelegd? Naast zijn bekken en benen doet ook zijn nek zeer. Dat is nieuw. Hij draait zich om, probeert het althans, en hoeft niet te kijken om te weten dat zijn nek op een baksteen rust. Zijn hoofdkussen, blijkbaar. Hij wil een tweede poging doen om zich te keren maar ziet daar bij nader inzien van af. Zijn armen en benen schijnen aan plankjes vastgebonden te zijn. Alle vier ledematen moeten gebroken zijn, anders zouden ze niet op deze manier op hun plaats gehouden hoeven te worden. Hij hoort zijn redders dankbaar te zijn, maar hij is het niet. Naar huis, dat is de eerste gedachte die in hem opkomt. Zijn mobiele telefoon. Waar is die?

Een van de kale mannen antwoordt: ‘Je wát?’

Jian wil het woord herhalen maar ziet er het nut niet van in. De kerels die zich over hem heen buigen hebben waarschijnlijk nog nooit van elektriciteit gehoord, laat staan van gsm. Van de grove, ongebleekte stof waarvan hun kleding is vervaardigd, maakt men tegenwoordig alleen nog meelzakken. Het kruis van hun broek zit zo ruim dat men er een twaalf inch tv in kan verstoppen en de supermarkt uit kan smokkelen, áls het alarm bij de uitgang een beetje meewerkt door zijn mond te houden. De twee flappen van hun knooploze jas worden bij elkaar gehouden door een zwarte stoffen riem. Ze kunnen zo, ongeschminkt, in een historische film over de Shaolin Tempel figureren. Wacht eens even. Is hij soms in een klooster beland? Tussen de monniken! Godzijdank. Boeddhisme of Taoïsme, welke leer ze ook aanhangen, barmhartig zijn ze allemaal. Ze zullen hem zeker helpen. En hem naar het beste ziekenhuis van Chengdu, de hoofdstad van de provincie Sichuan, brengen. Hierbij kan zijn telefoon van dienst zijn. Maar, is die soms uit zijn zak gegleden toen hij zich aan de bamboestam vastklampte? De kans bestaat ook dat deze mensen zijn gsm van de grond hebben opgeraapt. Hij wil net zijn mond opendoen om ernaar te informeren of er wordt een lepel in gestoken. Hij proeft een waterige pap van maïsmeel, die naar schimmel smaakt. Het spul uitspugen, recht in het gezicht van de jonge geestelijke die hem voert, kan hij met goed fatsoen niet maken. Wel rolt hij zijn ogen totdat het witte deel ervan zichtbaar wordt. Hiermee wil hij duidelijk maken dat hij er niet van gediend is. Want de kans om het te zeggen krijgt hij niet. Zijn mond wordt volgepropt zodra hij leeg is. Met handen en voeten praten kan hij evenmin.

Wat zonde! denkt Jian bij zichzelf. Deze martelgang zou het genot van zijn leven zijn als hij vogelnestsoep voorgeschoteld kreeg. Hij heeft per slot van rekening een paar dagen niet gegeten – het kan ook een paar weken of zelfs een maand zijn geweest, afhankelijk van hoe lang hij in coma heeft gelegen, iets wat nog nagegaan moet worden.

Zelfs als er niets anders te eten was dan dit bedorven goedje, zou hij er geen bezwaar tegen hebben als hij gevoerd werd door dat ene meisje in het bamboebos. Hij veert overeind, in zijn gedachten dan, met alvast een reeks pijnscheuten naar alle richtingen van zijn gebroken lijf als gevolg, maar hij vergeet niet zijn kaken op elkaar te zetten en zodoende de volgende lepel bedorven pap buitenboord te houden. Wanneer de kale hoofden unaniem naar hem turen, eerst bezorgd en dan verbaasd, vraagt hij naar degene die hem heeft gered.

‘Wíé?’

Jian is onder de indruk. Van hun vermogen om elke vraag van hem te beantwoorden met een wedervraag. Desondanks doet hij een hernieuwde poging: ‘Een jong meisje, een jaar of vijftien, zestien, dat mij in het bos daarginds,’ hij last een pauze in, waarginds weet hij niet precies, ‘eerst in mijn wakkere toestand hoog in de bamboeplanten en dan bewusteloos op de grond aangetroffen heeft. Zo is het, geloof ik, gegaan.’

Ze kijken elkaar aan en schudden hun hoofd.

Jian bestudeert hun mimiek. Ofwel ze zijn topacteurs ofwel ze weten inderdaad van niets. Hij geeft het niet op. ‘Hoe hebben jullie mij dan gevonden? Zonder haar tip?’

‘Omitofo.’ Een man van middelbare leeftijd, niet de jongere die Jian voert, richt zijn rechterhand omhoog, kaarsrecht voor zijn borst – hét gebaar van Boeddhaverering –, en gaat verder: ‘Youyuan qianli lai xianghui, wuyuan yanxia bu xiangshi.’

Jian is opgetogen. De eerste keer dat een van hen iets gezegd heeft wat niet in de vorm was van een tegenvraag. De spreuk die de monnik gebruikte was een lievelingsmotto van Jians overleden oma in Beijing. Als er sprake is van verbondenheid, komen twee mensen uit de verste hoeken van de wereld naar elkaar toe; als er geen yuan is, herkennen twee mensen elkaar niet, al hebben ze jaren onder één dak gewoond. Zijn verlangen om het verrukkelijke wezentje weer te zien doet hem trappelen van ongeduld, maar hij dwingt zichzelf te zwijgen in afwachting van meer tekst en uitleg, die almaar uitblijven. Hij verheft zijn stem: ‘Ik heb dus, toen ik in coma lag, op jullie deur geklopt en mezelf uitgenodigd in jullie bed te slapen.’

Ze kijken hem strak aan.

‘Het meisje moet jullie klooster kennen, anders zat ik niet hier.’ Hij kan net zo goed tegen een muur praten.

Ergens buiten de kamer klinken drie gongslagen, de echo’s niet meegerekend. De monniken lopen de kamer uit.

Jian roept: ‘Hebben jullie een – hoe zal ik het zeggen? – zilverkleurig, plat doosje gezien, dat af en toe rinkelt?’

De verbazing van de kale knikkers, die zich naar Jian omdraaien, lijkt niet geveinsd.

‘Ik heb dat apparaatje nodig om mijn vrienden te bellen. Ze zullen mij komen halen als ze weten waar ik me bevind…’ Hij bedenkt zich: ‘Met jullie toestemming, pardon, medewerking uiteraard.’

‘Omitofo. Ji laizhi, ze anzhi.’

Als je toch gekomen bent, kun je je hier beter thuis voelen. Jian doet zijn best maar vindt geen enkele reden om zich hier thuis te voelen. ‘Ik moet misschien… waarschijnlijk geopereerd worden!’

De monniken verlaten zonder achterom te kijken de slaapzaal.

Leuk geprobeerd, vat Jian zijn pogingen om hier weg te gaan samen. Ergens in de kelder van zijn onderbewustzijn sluimert de behoefte hier te blijven. Na de breuk met zijn eerste officiële vriendin heeft hij al gegeten en gedronken zodra romantiek wordt opgediend. Daarom prijst hij zich gelukkig dat het meisje dat hem gered heeft voor hem slechts als een zeldzaam natuurverschijnsel geldt, of een onbekende planeet voor een sterrenkundige. Vandaar dat hij niet snapt waarom hij het voor haar over heeft zijn aan alle kanten rammelende gezondheid in de handen te leggen van een stelletje gebedsgenezers of hoe men de monniken hier ook wil noemen, in plaats van de chirurgen in het academisch ziekenhuis van Chengdu. Een gevoel van vermoeidheid trekt over hem heen. Het valt hem tegen dat een beetje nadenken zoveel energie vergt – zijn pa’s limousine zuipt daarmee vergeleken minder brandstof. Alleen al om het uitgestreken gezicht van zijn schuinsmarcherende vader niet te hoeven zien en de klaagzang van zijn moeder niet voor de zoveelste keer te hoeven aanhoren – ze doet niet eens moeite om de tekst zo nu en dan te updaten –, heeft hij geen haast om hier weg te gaan. Hij probeert te slapen.

***

Mingyue wrijft de slaap uit haar oogleden en stapt uit bed, waarvan de poten gemaakt zijn van bamboestokken en de ‘planken’ van bamboematten. Blootsvoets trippelt ze naar het raam en rolt de gordijnen van rijstpapier op. Het zonlicht stroomt naar binnen en doet haar ogen onwennig knipperen. Ze keert zich om en haar hals, die door de zon gekust wordt, schittert als een smalle porseleinen vaas. Terwijl ze een zelfverzonnen wijsje neuriet, danst ze als een libel naar een kast. Geen huis-, tuin- en keukenkast, maar een die kamerhoog en muurbreed is, voorzien van piepkleine laatjes, met op elk een etiket, waarop de naam van het kruid in klassieke karakters gekalligrafeerd staat. ‘Hondenpikkies’. Daar is ze naar op zoek. Ze staat op haar tenen, vist een handvol geneeskrachtig kruid uit een van de laden en trippelt nogmaals naar het raam. Onder de zonnestralen zien ze eruit als stukjes robijn. Rood, halfdoorschijnend en geweldig gerimpeld. Net gedroogde rozijnen, maar dan niet zo zoet, een tikkeltje zuur en wrang. Ze heeft nooit begrepen waarom hun medische naam zo ordinair moet klinken. Bovendien, welke hond, de chihuahua niet uitgezonderd, heeft zo’n minipiemeltje? Uit een doos op haar bamboetafel haalt ze een naald en een stuk garen. Daarmee rijgt ze de vruchtjes aan elkaar. Heidens karwei is dat, maar ze heeft de tijd. Intussen zingt ze een ander liedje, eveneens van eigen makelij. Voordat ze de ‘kralenketting’ omdoet, steekt ze haar zwarte haar op en stopt er een bamboestokje in. Ze giechelt. Tegen haar tweelingzus in de spiegel. Het bloedrode sieraad vormt, zoals ze stiekem heeft gehoopt, een contrast met haar orchideebleke nek. Tevens accentueren de schrompelige kraaltjes haar gladde huid. Mingyue glijdt uit haar witte, katoenen gewaad en doet een ander aan. Van dunnere, delicatere stof. Nog net geen zijde, maar het komt aardig in de buurt. De bovenste touwknoop laat ze open, speciaal voor de ketting. Wanneer ze de kamer verlaat, dwaalt haar blik naar haar blote enkels. Haar lippen krullen. Het steekt haar een beetje dat ze daar ook niet een sieraad voor heeft gemaakt. Maar het is nog geen negenentwintig juni. Waarom zich zo feestelijk opdoffen? Dat ze vandaag in een opperbeste stemming verkeert, is nog geen reden een uitzondering te maken. Instinctief gaan haar vingers naar haar hals. Tevreden! Huppelend verlaat ze haar huisje.

De twee kaalgeschoren, vochtvrij gespierde bewakers aan de poort van Zhuchi senior kijken naar de zon. Het is nog niet middernacht. Is Mingyue soms een halve dag te vroeg? Ze wijzen naar binnen, maken een mediterend gebaar, maar ze geven zich gewonnen nu het meisje zich niets aantrekt van hun verzoek, verbod eigenlijk. Weinig bereidwillig zetten ze hun vuistdikke wapenstok met een klap op de grond, stappen opzij en duwen de massieve deuren voor haar open. Hierna staren ze, als vanouds, uitdrukkingsloos voor zich uit. In de patio wijkt Mingyue uit naar links en dan naar rechts en speelt verstoppertje met de wilgentakken, die, aangemoedigd door de zwoele zomerbries, haar lange jurk proberen te betasten, niet één keer, maar telkens weer.

Onderwijl meet ze haar passen zodanig af dat haar voeten niet belanden op de lotusmotieven in het stenen mozaïek. Ook dit heeft ze nooit begrepen. Hoe haalden ze het in hun hoofd zulke tere bloemen op het voetpad af te beelden? Dat de lelies en orchideeën geen auwa! roepen iedere keer dat iemand over hen heen loopt wil nog niet zeggen dat het geen zeer doet. Die stratenmakers toch!

Slierten wierook komen haar tegemoet en ze begroet het Boeddhabeeld op het altaar in de ruime hoofdkamer, door haar hand rechtop voor haar borst te richten. Hierna schuift ze een deur van houten latten en rijstpapier open, die naar een kleine oorkamer leidt. Ze legt haar mond op het rechteroor van een mediterende oude heer en brult: ‘De wolven komen!!!’ Donderbliksem is ermee vergeleken het kuchje van een mier.

De adem van de bejaarde Zhuchi blijft even traag en ritmisch.

Ze rent naar buiten, grist de bamboestok uit de hand van een van de bewakers, neemt een flinke aanloop en stormt op het oudje af. Onderweg tekent ze een enorme cirkel in de lucht met de stok en slaat ermee midden op zijn hoofd. Pám!

Hij geeft geen krimp. En blijft, in lotushouding, als genageld zitten op de bamboemat – het enige ‘meubelstuk’ in dit vertrek.

Mingyue steekt een van haar vingers tussen haar tanden, zuigt eraan en denkt terug aan de vele technieken die ze in de loop van de jaren toegepast heeft. Hebbes! Ze plukt een grassprietje uit de voortuin, knijpt en kamt het net zolang totdat er een kwastje ontstaat. Met haar lippen op elkaar geperst kietelt ze ermee eerst de oorkanalen en dan de neusgaten van haar oude leraar.

Zijn gezichtsuitdrukking is zo sereen als die van het Boeddhabeeld in de hoofdkamer.

Ze werkt de bewakers weg, althans buiten gehoorafstand, en laat de papieren rolgordijnen van de zijkamer zakken. Haar witte gewaad vouwt ze keurig op en nu heeft ze alleen de ketting van rozijnen om. Ze bladert de handen van zijn schoot weg en gaat er zelf op zitten.

Wanneer ze wakker wordt, in een plas van haar eigen zweet, op de gevouwen benen van de bejaarde monnik, die zijn meditatie eindelijk aan het afronden is, barst ze in lachen uit. Hij ook. Hierna helpt hij haar opstaan en drukt haar op de neus: ‘Zag je mijn hoofd aan voor een walnoot, die je hoognodig moest kraken? Met een wapenstok nog wel!’

‘Ik zocht naar een moker, maar kon die nergens vinden.’

Hij knikt. En met zijn gezicht in de plooi: ‘Daarmee had je mijn qi inderdaad nog meer op de proef kunnen stellen.’

Haar borstjes dartelen als twee babykonijnen op en neer. ‘Serieus? Heb ik u bijna van uw innerlijke sokkel gebracht?’

Hij helpt haar in haar gewaad.

‘Mijn oude leraar, afgezien van het pak slaag, welke andere methode werkte het beste?’

Hij rekt zich uit. Ondanks zijn jarenlange meditatie, heeft hij na een lange zit, net als een gewone sterveling, last van stijfheid. Of… doet hij het om zich ongemerkt te onthouden van commentaar?

‘Wacht maar, de volgende keer kom ik met zwaarder geschut!’

Hij kan niet meer: ‘Kleine ondeugd, ben je niet bang voor ye?’

Ze vindt zijn opmerking niet grappig: ‘Hoe kan ik gestraft worden voor mijn wreedheden als ik het goede ermee nastreef?’

‘Meen je dat? Beleefde je niet een kléin beetje plezier toen je mij uit mijn concentratie probeerde te halen?’ Hij wacht haar reactie niet af en tilt het deksel van een gevlochten bamboemand op. Een theepot komt tevoorschijn. ‘Dorst?’

Ze likt aan haar lippen en realiseert zich dat ze bijna sterft van de dorst.

‘Een zeldzaam geneeskrachtig kruid in het bos gevonden?’ Ook hij schijnt er niets van te snappen waarom ze hem overdag met een bezoek vereert.

Ze drinkt haar kop leeg: ‘Dat niet, wel een jongeman. Of moet ik zeggen: mootjes van hem? Hij is lelijk gevallen.’

‘O?’

Ze leunt voorover: ‘Wanneer gaat u zijn botten aan elkaar lijmen?’

Hij zwijgt.

‘Ik weet het, mijn oude leraar. Als de boot tot aan de brug vaart, draait hij vanzelf in de richting zodat hij eronderdoor kan.’

Hij wacht, vast op haar antwoord op zijn eerste vraag.

‘Zhuchi senior, wij weten allemaal dat de Lange Muur niet meer wordt gebouwd. Maar waarom moeten we iedere vreemdeling die wij in de bergen tegenkomen bestoken met de vraag of ze gekomen zijn om onze familie voor dat karwei weg te slepen?’

‘Mingyue, tegenwoordig crepeert niemand meer van de honger, maar waarom groet iedereen in de lekenwereld elkaar nog steeds met…’

‘“Heb je al gegeten?”’ Haar gezicht klaart op. ‘Ik snap het!’ Ze schuift op haar knieën naar hem toe: ‘De reden waarom ik midden op de dag ben gekomen is… dat ik voor het eerst een bamboegroene tot stilstand heb gebracht!’

‘Met je qi?’

Ze knikt: ‘Ik denk het. Het beest wilde net de jongeman bijten toen ik een lichtstraal uit mijn onderbuik haalde en met mijn vinger naar zijn tong wees. De slang versteende – als hij niet radeloos met zijn oogjes had geknipperd, had ik werkelijk gedacht dat hij dood bleef.’

‘Wáár ben je geweest?!’ Niets voor hem, zo’n verschrikte toon aanslaan.

Ze laat haar hoofd hangen: ‘Ik heb niet naar u geluisterd en ben naar het bos geweest. Ik weet het. Daar wonen niet alleen gifslangen, maar ook tijgers en wolven.’

Zweepslagen bevallen haar beter dan dit, zijn stilte.

‘Mijn oude leraar, het is geen smoes, maar ik wilde er heel graag heen omdat de bamboebomen er beeldig bij stonden. Ze zijn in bloei!’ Direct hierna krijgt ze spijt van haar ontboezeming. Dit onderwerp heeft ze weken, sinds de eerste bloesem in het bamboebos werd geconstateerd, zorgvuldig vermeden.

Zijn stem slaat over: ‘Ga daar niet meer heen, wil je? Je moet nog jaren mediteren en oefenen voordat je tijgers en wolven met je qi tot stilstand kunt brengen.’

Nu hij haar de volle laag heeft gegeven, hoeft ze niet meer aan zelfkritiek te doen. Heerlijk. Ze wil het met hem hebben over de vorige keer dat de bamboe in bloei stond, tachtig jaar geleden, maar ze heeft hem voor vandaag genoeg gestoord om meer heikele gespreksstof aan te snijden.

***

Aardbeving. De plank waarop Jian samen met twintig – schat hij – man slaapt, trilt, wipt en piept. Een dierlijk instinct – dat van zelfbehoud lijkt hem het meest plausibel – doet hem meteen overeind veren. Dat wil zeggen, hij probeert het, maar hij stuit wederom op het feit dat hij letterlijk met handen en voeten gebonden is, in dit geval aan latten onder zijn lijf. Alleen zijn oogleden en oren heeft hij nog tot zijn beschikking. Hij opent eerstgenoemde: het is donker als de nacht, correctie, het ís nacht; hij spitst laatstgenoemde: om hem heen worden dekens opgetild en kleren aangetrokken. Wacht, zijn mond is hij vergeten. Die kan hij roeren, tegen zijn linkerbuurman: ‘Oefening voor een luchtaanval misschien?’

‘Oefening voor wát?’

Hij kan zich wel voor het hoofd slaan.

De buurman fluistert: ‘De hanen hebben gekraaid.’

‘Nou en?’

‘Tijd om op te staan.’

Jian gebruikt zijn kin om naar buiten te wijzen: ‘In het holst van de nacht?’

‘Het eerste hanengekraai kondigt de dageraad aan.’

Petje af. De broeder ziet er primitief uit, maar hij heeft mooi een dichtregel uit de Song-dynastie geciteerd. Jian moest hem uit het hoofd leren toen hij op de middelbare school zat. Maar hij heeft nooit gedacht dat de archaïsche uitdrukking ooit van toepassing zou zijn op het echte leven. Hij was in dromenland toen de hanen, volgens zijn buurman, kraaiden. Jammer, want dit gevogelte heeft hij nog nooit gehoord of gezien. Alleen gegeten, in hapklare stukjes, gebraden of gestoofd. Hij heeft wel pauwen bewonderd, in een dierentuin. In het penthouse te Beijing, op de veertiende verdieping van een luxeappartementengebouw, waar hij eerst door zijn moeder en vervolgens door zijn Ayi – een dienstmeisje uit de provincie Anhui – werd grootgebracht en verzorgd, zijn behalve mensen alleen katten en poedels toegestaan. Jian raffelt zijn gemijmer af, want naar de geluiden te oordelen loopt de zaal leeg. Hij roept: ‘Wat gaan jullie doen?’ Jezus! Nu hoort hij, voor het eerst, hanen kraaien. Pavarotti kan er nog een puntje aan zuigen. Wat een volume! Aan de echo’s merkt hij dat zijn huidige verblijfplaats omgeven moet zijn door hoge rotswanden. Groene berghellingen kan ook.

Iemand die Jians slaapplaats aan het passeren is, antwoordt: ‘Wij gaan mediteren. Probeer verder te slapen. Je ontbijt wordt gebracht zodra de lucht xianchu yudubai, helu jianxiuhong.’

Zodra de lucht zilvergrijs wordt als de buik van een vis en zodra de dauwdruppels op lotusbloemen beginnen te blozen? Mag dat wel, zich romantisch uiten in een klooster? De slaap hervatten lukt Jian niet meer. Hoeft ook niet. Na dagen plat te hebben gelegen is hij nu zo wakker als wat. Gisteren heeft hij ook echo’s gehoord, toen er op de gong geslagen werd, maar hij was te suf om er de ligging van zijn verblijfsplaats uit af te leiden. Wanneer was het de laatste keer dat hij uitgebreid gerust had? Vóór zijn examens moest hij dag en nacht blokken. Daarna moest hij fuiven, ook dag en nacht. Dat zijn benen onvast werden toen hij een paar dagen geleden met zijn vrienden de Emei-berg beklom, kwam niet uit de lucht vallen… Nou ja, er was ook nog een andere, belangrijkere oorzaak voor, maar daar heeft hij het nu niet over. Hij doet een poging zichzelf los te rukken van de latten onder hem. Krengen zijn het. Honderd jaar geleden droegen zware criminelen zoiets ook. Een houten plank, met drie gaten, een voor hun hoofd en twee voor hun handen. Hoe weten de monniken of zijn botten medisch verantwoord zijn gezet? Straks zijn ze geheeld, en zal hij daar nog raar van opkijken. Zijn benen vertonen een S-vorm en zijn armen hebben een extra elleboog gekregen! Hij beseft opeens dat hij niet alleen gewond was aan zijn botten, maar ook aan zijn denkvermogen. De waanzin ten top! Zijn gezondheid – de basis van zijn toekomstige geluk en carrière – toe te vertrouwen aan mannen die zich laten regeren door het leefritme van hanen en die niet op de hoogte zijn van het bestaan van elektriciteit, althans dit niet in huis hebben. Alleen omdat hij benieuwd was naar het meisje dat licht gaf. Tl-buizen doen dat ook. Gooit hij daarvoor ook zijn leven te grabbel? Hij moet hier weg.

***

Mingyue stuurt de qi die de afgelopen drie uren in haar heeft rondgereisd terug naar haar dantian, en wordt zich weer bewust van de wereld om zich heen. De westelijke helft van de hemel doet haar denken aan een doorzichtige verffles, waarin de kleurstof gestaag zinkt, de ene laag nog roder dan de andere. Op de bodem ervan, tegen de horizon aan, gloeit de laatste portie warmte na, geschonken door de zon aan de aflopende dag. Als een vogel de laatste adem uitblaast, klinkt zijn gezang bedroefd; als een mens op zijn sterfbed ligt, lijken de woorden uit zijn mond aardiger dan ooit. Is het daarom dat ze meer van de ondergaande zon houdt dan van de opgaande? Hij heeft iets magisch-melancholisch, dat alle vlekken en oneffenheden van de voorbije dag wegpoetst, of, indien hem dat niet lukt, bedekt. Waardoor alleen de fijne momenten Mingyue’s geheugen ingaan. De rest wordt opgenomen in de lucht, die niets vergeet, maar die zo ruimhartig is dat geen mens of zaak hem tegen de borst kan stuiten.

Verse energie, opgewekt door de meditatie, spreidt haar vleugels binnen Mingyue’s boezem en vliegt langs haar aderen naar waar zij nodig is. Werk aan de winkel. Eerst steekt ze wierookblokjes aan. Slierten naar jasmijn riekende rook slingeren uit een ding. Op dit groen aangeslagen koperen vat staat een opbollend deksel met gaten. Hier legt ze een zijden jurk op. Een perzikroze. Met zijden garen gestikt. Op het kleed zijn magnolia’s in alle levensstadia in beeld gebracht: knopvormende, bloeiende en door de wind kaal gestripte. Om de paar minuten verschuift ze het kleed een beetje, opdat ook de mouwen bewierookt worden. Hierna pakt ze een reep zeep, zet een ketel water op een kolenkachel onder de dakrand en verdwijnt in een bamboebosje, dat grenst aan haar achtertuin. De houten sandalen aan haar voeten klikklakken op een pad van platte, grijze stenen. Bij een stroompje stopt ze en ze begroet het, alsof het een oude vriend betreft. Het heldere watertje, op zijn beurt, kirt als een baby die gekieteld wordt. Voorzichtig laat ze er eerst haar linkervoet in zakken. En dan haar rechter. Totdat haar lichaam onzichtbaar wordt. De ringen in het beekje, die van haar uitgaan en die enkel en alleen om haar draaien, worden door de avondglorie bordeauxrood beïnvloed. Ze sluit haar ogen en laat zich reinigen door de gesmolten sneeuw, afkomstig van de top van de berg, bestemd voor het diepste dal.

Op weg naar huis plukt ze kamperfoelie. De piepkleine bloesem hecht zich aan de stam van een bejaarde maar ijzersterke zilverberk, net als slingers aan een totempaal. Eenmaal in haar woninkje giet ze het water dat ze zonet opgezet heeft in een houten ton en strooit de bloemen erin. Voordat ze in het bad stapt, tintelt haar huid al van de gewaarwordingen die haar te wachten staan. Een van de geneugten die haar jaar in jaar uit vergezellen, terwijl ze haar taak nacht in nacht uit (religieuze aangelegenheden uitgezonderd) volbrengt.

Met twee rode kaarsen in de hand betreedt Mingyue de rechteroorkamer. Die overdag verboden toegang is, zelfs voor haar, de enige bewoonster van het huis. Ze neemt plaats voor haar dressoir, die naar sandelhout ruikt, waar het trouwens ook van vervaardigd is, en opent een kistje. Bij het perzikroze zijden gewaad dat ze vanavond zal dragen, past alleen een fluorescerende parelketting, dunkt haar. Als het aan haar lag, droeg ze liever de witte jurk van grof katoen en de zelfgemaakte ketting van hondenpikkies. Maar die zijn voor overdag. In haar vrije tijd. Nu is ze aan het werk. Ze staat ten dienste van vierentwintig monniken, die maar ééns per kwartaal een voorproefje mogen nemen van de vreugde die Boeddha hun straks in hun eeuwige leven beloofd heeft. Hier hoort een deftig sieraad bij. Boeddha is gul met weelde voor zijn volgelingen. Net een kersenboom, die overdadig is met het afwerpen van vruchten. Duizenden stuks om de kans op één spruit te vergroten. Nu het podium nog. Ze rangschikt vijf platte drums in een halve cirkel en oefent op de valreep het dansnummer dat vanavond in première gaat. Voor de zekerheid probeert ze de sokken, die ze er speciaal voor heeft genaaid, even uit. Het is maar te hopen dat ze niet op de drums uitglijdt. Ze weet niet waarom ze de voorstelling voor vanavond gepland heeft. Een week langer repeteren zou de dans beter uit de verf laten komen, maar goed.

Voor ze de deur achter zich dichttrekt, kijkt ze terloops naar het hemelbed dat ze in gereedheid heeft gebracht. Haar vingertoppen tekenen de tijgers en wolven na, gegraveerd in de spijlen van het tweepersoons slaapmeubel. Ze stelt zich voor hoe ze, vergezeld door Boeddha moge bepalen wie, de drie treden naar de voorbouw van het bed oploopt en samen met hem plaatsneemt op een van de twee zijden zitkussens. Ze proeft als het ware de mango’s en moerbeien in de schalen op de lage tafel van de voorbouw. Ze streelt als het ware de poten van het tafeltje, die eveneens afbeeldingen dragen van roofdieren. Draken, in dit geval, met hun bek open, waar gelukkig een jaden bal in ligt: daar zullen de hongerige reptielen een tijdje zoet mee zijn. In de linkeroorkamer, haar eigen vertrek, tussen haar eenvoudige bamboemeubels, wacht ze totdat miljarden sterren de regie over de hemel van de zon overnemen. En totdat de twee bewakers voor haar poort een van de vierentwintig jieqi – jaargetijden volgens de maankalender – roepen.

***

‘Koude dauwdruppels.’

Bij het horen van zijn codenaam voor vanavond strijkt Huanmie zijn pas gewassen grijze jas en broek glad en tikt met zijn grote tenen op het gemetselde tuinpad naar Mingyue’s huisje. Dwars door de zolen van zijn stoffen schoenen voelt hij de oneffenheden op het weggetje. Dat de kiezels in lotus- en orchideemotieven zijn ingelegd, is voor hem zo klaar als een klontje. Het liefst zou hij willen vliegen naar de plaats waar hij negentig maal vierentwintig uur naar verlangd heeft, maar hij zet een rem op zijn looppas. Al is het hem vanavond toegestaan, door niemand anders dan Boeddha, om met Mingyue de zaak van regen en wolken zodanig te bedrijven dat ze beiden niet meer weten waar noord is en waar zuid, hij hoeft nog niet uit het oog te verliezen dat zijn monnikennaam – Huanmie – ‘Uitgedoofde illusies’ betekent. Hij zou vierentwintig jaar voor niets in het klooster hebben doorgebracht als hij zich nog steeds gedroeg als een jongen die voor het eerst zijn buurmeisje ziet blozen, pardon, hoort giechelen. Ontelbare keren heeft hij in zijn geest geoefend om zonder met zijn handen te tasten zijn weg naar Mingyue te vinden, maar nu puntje bij paaltje komt, doet hij het toch, automatisch. Hij bidt tot Boeddha, ontvangt van Hem begeleiding en stevent, met de handen achter de rug, op de herkomst van haar jasmijngeur af.

‘Nog vijf stappen en je staat op de stoep, Koude dauwdr…’

‘Sssst!’ Zijn hart krimpt ineen. Dit paadje kan hij in zijn slaap bewandelen. Weet ze het nóg niet? Na vier jaar omgang? Maar hij wil en kan het haar niet kwalijk nemen. Hoogstens vindt hij het jammer. Dat hij geen krasje in haar geheugen achtergelaten heeft en dat hij bij haar (niets dan) medelijden wekt.

‘Mijn excuses, Koude dauwdr…!’

‘Sssst!’ Dit stemt hem nog treuriger. Hij háár verontschuldiging aannemen? Hij dankt zijn complete bestaan aan haar, naast dat van Boeddha uiteraard.

Eindelijk doet ze er het zwijgen toe. Nu kan hij, ongestoord door gesproken woorden, haar aanwezigheid nog beter gewaarworden. Zijn huid wordt warmer naarmate hij haar nadert; zijn neus stuurt ontroeringen naar alle aftakkingen van zijn energiebanen. Vlak voor de stoep hoort hij zelfs de wrijvingen tussen de plooien van haar zijden jurk. Hij fluistert in haar oor, althans waar hij gelooft dat ze zijn: ‘Heb je vandaag het perzikroze kleed aan? Niets zeggen, knik als ik het goed heb.’

Twee slierten jasmijnreuk worden opgezweept door haar lange haren, die, naar de luchtstroom te oordelen, op- en neergaan. Hieraan merkt hij dat haar antwoord bevestigend is. ‘Mingyue, je ziet er weer beeldschoon uit.’

Haar zwijgen prikkelt zijn fantasie. Zielsgraag wil hij voor een fractie van een seconde ziende worden. En genieten van de blosjes op haar verlegen wangen. Dankzij een ademstoot vanuit zijn dantian herstelt hij de staat van verzoening met het blind zijn. Hij maakt geen haast haar woning binnen te gaan en verlaagt zijn stem: ‘Is dat toeval? Roze is mijn lievelingskleur.’ Zijn kaken gloeien. Vervolgens de wortels van zijn nek. Het is tegen de regels, maar één keer per drie maanden mag hij wel zondigen, besluit hij. ‘Ben je niet blij, extra blij bedoel ik, dat vanavond ík aan de beurt ben, in plaats van een andere broeder?’ Hij loopt haar voorbij, de kamer in, en wacht niet op het antwoord, dat ze niet mag geven, zelfs als ze het wel zou weten.

Borden glijden op het spiegelgladde oppervlak van de eettafel. Koude dauwdruppels heeft geen trek in noten of pitten. En doet alsof hij niet merkt wat hem wordt voorgeschoteld – een voordeel van niet kunnen zien. Toch is hij blij dat Mingyue zonnebloemenpitten voor hem pelt. Met haar mierzoete vingertjes én, als hij boft, met haar lieve tandjes. Aandachtig luistert hij naar het kraken van de omhulsels van de zaden. Muziek in het paradijs moet ongeveer zo klinken, denkt hij bij zichzelf. Wanneer het geluid ophoudt, opent hij zijn mond. Een fris briesje gaat haar hand voor, waarna één gepelde pit op zijn tong wordt gelegd. Hij herziet zijn mening. Hij is dol op pitjes.

Haar jurk ritselt, van dichtbij naar verre. Het krassen van een lucifer tegen een doosje.

Hij haast zich om te zeggen: ‘Ik weet dat iedere bezoeker recht heeft op twee rode kaarsen. Maar ik voel me niet beledigd als je ze niet aansteekt. Integendeel…’

Haar stilzwijgen doet hem deugd. Dat – haar vermogen om haar gast als een open boek te lezen en zijn heimelijke wens op de letter te volgen – is een van de vele redenen, áls hij ze al nodig heeft, waarom hij van haar houdt. Na een poosje krijgen zijn oogleden bezoek: haar vingertopjes tikken erop, als een specht tegen een boomstam. ‘Koude dauwdruppels, ik weet waarom je, in plaats van beledigd, blij bent.’

Hij verstijft.

Ze giechelt: ‘Omdat je een uil bent. Nachtdieren hebben geen licht nodig om hun prooi te vinden.’

Hij grijpt naar haar taille. Een kop thee wordt in zijn hand gestopt. Hij neemt een slok, al heeft hij geen dorst.

‘Je had het over toeval…’ Ze aarzelt.

Hij wacht, nog verbaasder.

‘Vanavond zal ik voor het eerst een drumdans opvoeren. Ik… vond het al raar dat ik de première vandaag moest en zou houden.’

Hij vreest dat ze zijn hart tekeer hoort gaan.

‘Voel maar. Hier is een zijden lint waar ik mijn toeschouwer mee zou gaan blinddoeken. Bij jou hoeft het niet. Je kunt je sowieso concentreren op de geluiden…’

‘Mingyue, ga je op de drums dansen? Volgens het ritme van een liedje dat je erbij zingt?’

Opnieuw stilte aan haar kant. Een erg lange, waardoor Koude dauwdruppels voldoende tijd heeft op te gaan in de beelden die hij mentaal schetst. Een libelachtig figuur in haar zwierige jurk springt van drum tot drum, intussen pirouetten, spagaten en wat dies meer zij makend… Het valt hem op dat hij, blind als een mol, zijn plezier het liefst put uit wat hij denkt dat hij ziet. Ligt het niet meer voor de hand dat hij vertrouwt op zijn gehoor, tast- of reukzin?

Ze plaatst een drum tussen zijn knieën. ‘Jij hebt slechts de helft van mijn nieuwe nummer goed geraden. Want ik zing er niet bij. Geef jij het ritme maar aan.’ Hij krijgt een paar stokken in de hand geduwd. ‘Sla ermee midden op de drum, hier zo, en je hoort mijn voeten op je slagwerk reageren. Wij gaan harmonie spelen, zelf bedacht!’

Hij heeft meer getranspireerd dan zij, vermoedt hij. Het voelt alsof híj heeft gedanst, en zíj gedrumd. Hij probeert geen tastend gebaar te maken, het theekopje op de tafel in één keer beet te nemen en het haar aan te bieden. Lawaai van omvallende kandelaren. Haar zachte vingertjes houden zijn hand vast en helpen hem haar kop en schotel te vinden, iets wat hem bedroeft. Zelfs haar dorst lessen lukt hem niet, wat kan hij dan wel?

De knopen van zijn jas worden een voor een losgemaakt. Ze doet er zo lang over dat zijn ledematen de kans schoon zien vervuld te worden van verlangen. Toch schuift hij van haar weg.

Mingyue zou Mingyue niet zijn, als ze zou vragen wat er loos is.

Zijn lippen voelen de rand van een glas – ze brengt de rijstwijn op zo’n tedere manier aan zijn mond dat het kietelt. Hij rilt en overwint met vlag en wimpel zijn droefenis. ‘Mingyue, zullen we de voetmassage overslaan?’ Hij zoekt alvast naar haar rug.

Ze begeleidt zijn handen naar waar ze heen willen, waardoor hij haar kan optillen en dragen, langs de drie trappen van de voorbouw van hun hemelbed, om de lage tafel heen, voorbij de zijden zitkussens, naar de dekens die voor hen gespreid liggen.

Hij verbiedt haar zijn kleren uit te doen en gebiedt haar de hare aan te houden: ‘In de tweeënhalf uren die van mijn bezoek overblijven, zal ik het topje van mijn zondige ijsbergen onthullen.’ Behalve kikkers die buiten het raam kwaken, hoort hij niets. Troost ze hem niet? In de trant van als een moordenaar zijn zwaard op de grond neerlegt, wordt hij terstond Boeddha? Maar ze stelt hem niet teleur. Sterker nog, op die manier realiseert hij zich des te meer dat zwijgen de beste raad is die er gegeven kan worden. Is dit soms de reden waarom de regel luidt dat ze niet mag ingaan op de opmerkingen van haar gast?

Zijn oksel jeukt. Haar gezichtshuid, teer en glad als een gepeld ei, beroert het haar onder zijn arm. Boeddhazijdank heeft hij vanmiddag zijn lijf grondig geschrobd, ook daar. In plaats van op zijn rechterschouder, die hij voor haar klaar heeft gelegd als haar hoofdkussen, wil ze zich onder zijn oksel nestelen, met haar linkerbeen op zijn rechterzij. Het duurt even voordat ze haar ideale positie vindt en ze woelt en wroet. Net een poes in een vreemd nest. Vurig hoopt hij dat ze hem zou vragen: de top van wat voor zondige ijsbergen? Je bent in mijn ogen de zachtaardigheid zelve. Dat zou hem de moed geven om met zijn ontboezemingen te beginnen, maar ze draait met haar hoofd tegen zijn okselhaar aan, met een knisperend geluidje als gevolg, en ze schijnt het prima te vinden in het ongewisse gelaten te worden. Hij trekt zijn arm van haar weg en voelt haar lichaam verkrampen, van verbazing, beslist. Interesseert hem geen moer, denkt hij zo. Hij moet en zal zijn ongenoegen aan haar kenbaar maken.

Ze zoekt naar zijn hand en kust de palm ervan.

Zijn woede smelt, tot een plas verwijt aan zijn eigen adres en begrip voor haar. Ze luistert wel als hij wil praten. Niet eerder, niet later. Kan hij zich een betere aanmoediging wensen?

Verhaal van een jager

Mingyue, iedereen scheept je op met zijn levensverhaal, dat volgens hen het summum van spanning is maar in feite zo saai en flauw als het water waar men de wok mee afgespoeld heeft. Maar het mijne is anders. Ik hoor je al denken: dat zegt Zhang en alleman. Als je tijdens mijn praatje in slaap valt, laat… laat ik mijn volgende drie bezoeken, onbenut, schieten. Dat is een jaar zonder jou! Afgesproken?

Ik ben niet altijd blind geweest. Je moet eens weten waar ik vroeger om bekend stond. Tot vlak voor mijn intrede hier. Als de beste tijgervanger van de provincie Sichuan.

Ik was negen toen ik in de leer ging bij mijn meester, destijds de knapste jager van de provincie. De eerste les hield in dat ik roerloos gehurkt moest zitten. Nou, dat kan ik, zei ik. Hij sprong een meter omhoog en deelde me toch een paar schoppen uit! Twee van mijn ribben gingen naar de maan. Ondanks de snerpende pijn in mijn borstkas knielde ik op de grond en zocht mijn tanden bij elkaar. Vier stuks kwamen terecht. Van de andere twee was ik het spoor voorgoed bijster. Nadat ik geheeld was, legde hij mij uit dat de klappen die een tijger in de aanval mij zou verkopen twintig keer zo hard zouden zijn. Dus ik maar oefenen. Tien jaar later kon mijn meester een koeienkar met een rotvaart op mij afsturen en nog vertrok ik geen spier. Juich niet te vroeg, Mingyue, want het kostte mij weer een decennium om de volgende techniek onder de knie te krijgen. Namelijk, in geen geval met mijn ogen knipperen. Ook niet als de meester met een mes een gedicht van acht regels in mijn rug kerfde en zout in de diepe wonden smeerde. Twintig jaar later mocht ik op stage. De meester nam mij mee naar de bergen en wij sliepen daar twee weken onder de blote hemel en tussen de brandnetels. Mijn benen werden zo dik als de middenmoot van een zeug – de muggen hadden aan mij het feestmaal van hun leven. Eindelijk vond de meester verse tijgerpoep op een smal bospad. Wij verhuisden onze stromatten daarheen en ja hoor, op een ochtend hoorden we het gegrom van ons doelwit. De meester, toen al zesenzeventig jaar, liet mij me in de struiken koest houden. Zelf ging hij midden op het weggetje zitten, op zijn hurken. Zo roerloos als een houten pop. Het gegrom kwam dichterbij en ik deed het, niet figuurlijk maar letterlijk, in mijn broek. Gelukkig liet ik er geen wind bij, anders zou ik de tijger hebben gewaarschuwd voor het gevaar dat op hem loerde. Het gestreepte, gigantische beest zette ogen als schotels op toen hij mijn meester recht voor zich gehurkt zag zitten, met een blinkend mes in zijn opgeheven hand. De tijger brulde zo woest dat de berg beefde, maar de oude man gaf geen krimp. De nekharen van het roofdier gingen overeind staan en hij vloog op mijn meester af. Het mes dat deze vasthield maakte een rechte snede vanaf de keel tot aan de geslachtsdelen van het beest, dat na zijn sprong achter de rug van de meester neerstortte, met een knal waar de berg van beefde. Het tijgervel hadden we op de markt voor een huizenhoge prijs van de hand kunnen doen. Het tijgervlees, waar ik een stukje van mocht proeven, smaakte naar dat van een kat, een beetje zuur, niet om over naar huis te schrijven, als je het mij vraagt. Volgens de meester kwam dat mede doordat het dier woedend op hem was geweest, waardoor zijn lijf een gifstof aanmaakte, die zijn vlees deed verzuren. Sindsdien nam ik het mijn meester niet meer kwalijk dat hij mij twintig jaar had laten oefenen. Had hij zich een tikkeltje bewogen toen de tijger hem aanviel, en had hij van de schrik zijn ogen gesloten of ermee geknipperd, zou het de tijger zijn geweest die ons vlees proefde, en niet andersom.

Tijdens een strenge winter konden tijgers in de bergen geen voedsel vinden. Dan mocht ik in mijn handen knijpen. Ik reisde van hot naar her om dorpen van tijgerplagen te bevrijden, waar kinderen werden vermist. Zeg maar gerust door de uitgehongerde roofdieren waren opgegeten. Ik voelde me een held. Overal waar ik verscheen, bliezen de mannelijke dorpelingen op hun trompet en draaiden de vrouwelijke dorpelingen bekoorlijk om hun as – yangge of zoiets heet de dans die ze voor mij opvoerden. Twaalf jaar later kondigde de overheid het verbod op het doden van tijgers aan. Ik gaf haar groot gelijk, want sommige collega’s van mij stroopten de dieren alleen om hun mooie vel. Bovendien deden ze geen moeite om te leren hurken en om hun ogen in alle omstandigheden open te houden. In plaats daarvan gebruikten ze een machinegeweer dat ze van militairen hadden gekocht. Daarmee schoten ze de tijgers tot bevroren tofoe – vol met gaten. Ten eerste kregen ze er geen gaaf vel door, ten tweede was dat geen eerlijke strijd. Tijgers beschikten niet over munitie, noch jeeps om dwars door het bos te racen, of wel soms? Maar door de overheidsmaatregel die alle jagers over één kam schoor, lag mijn bedrijfje op apegapen. Hoe moest ik voortaan mijn vrouw en twee kinderen van hun natje en droogje voorzien? Ten einde raad meldde ik mij bij een jagersgroep, die in opdracht van Hongkongse dierensmokkelaars jinsihou, goudharige apen, ving. Die lui hadden mij nodig omdat ik alleen met een mes werkte, zodat ik wilde beesten aanleverde met weinig schrammen aan hun lijf.

Op een dag, halt, ik herinner me nog, op een stralende namiddag in een druilerig najaar, voeren we langs de Yangtse-rivier, in een bootje dat ouderwets met riemen geroeid moest worden. Motoren zouden de apen in de bossen aan de oevers afschrikken. In de verte signaleerde ik een prooi op de tak van een boom en ik vroeg mijn maten de boot aan te meren. De gouden vacht van de aap schitterde in het zonlicht, een gezicht dat ik nooit zal vergeten. Ik stapte uit de boot en klom in de boom. Opeens zag ik een extra paar zwarte kijkers op de aap. Ik versmalde mijn ogen en constateerde dat ze behoorden tot een babyaapje in de armen van zijn moeder. De kleine was zo jong dat ik aarzelde. Maar uiteindelijk kreeg mijn jagersinstinct de overhand. De moederaap krijste toen ik een net over hen heen spreidde en plotseling viel er een goudstuk naar beneden. Geen goudstuk natuurlijk, maar het babyaapje met zijn oogverblindende vacht. De moeder week vliegensvlug uit naar een andere tak en ik raapte haar kind van de grond. De moeder holde langs de oever en huilde als een mens, terwijl onze boot pijlsnel de rivier afvoer, met haar aapje in onze rotan kooi. Mijn maten bulderden van het lachen, ik ook. Wat een aanstellerij! Had ze maar beter op haar baby moeten passen! Eigen schuld, dikke bult, zeiden we in koor. De volgende ochtend werden we wakker in onze boot, die wij dicht bij een dorp tot stilstand hadden gebracht, en wat troffen we op ons dek aan? De moederaap. Ik herkende haar aan het merkwaardige kuifje dat schuin op haar kop stond, als een richtingaanwijzer op een verkeersbord – linksaf, gaf die aan. Ze lag naast de kooi, met haar poten omhoog, koud en stijf. Haar kindje krabde aan de wand van de kooi en huilde tranen met tuiten, ook als een mens. Mijn maten lachten nog harder en wij spraken af de dode oude aap te roosteren. Een stevig ontbijt was ons in de schoot geworpen. Toen wij watertandend haar buik opensneden, verging ons de eetlust. Rood bloed en zwarte poep spoten eruit. Haar darmen leken door iemand met een schaar in stukjes geknipt. Om de vijf, zes centimeter waren ze afgebroken. De inhoud ervan stroomde naar alle kanten.

Onze voorvaderen waren niet gek. De uitdrukkingen die ze ons hebben nagelaten zijn niet uit de duim gezogen, maar gebaseerd op feiten. Ken je de ene voor ‘droefenis’: ‘zijn darmen worden door verdriet in korte stukjes geknipt’? Dat is zo waar als ik hier naast je lig, Mingyue!

De jagersgroep stuurde mij de laan uit omdat ik zelfs een dikke boom niet meer zag, laat staan een hollend aapje of haasje. Mijn gezichtsvermogen gleed als zand door mijn vingers, in een tempo dat alleen duivels konden klaarspelen. Voordat ik goed en wel wist wat mij overkwam, was ik al stekeblind geworden. Mijn vrouw en kinderen gaf ik mijn jongste broer cadeau. Hij wilde en kon hen onderhouden, omdat hij een goedlopende zaak in natuursteen had en nog niet getrouwd was. Mingyue, je kent toch de traditie bij ons in de bergen? Dat twee broers elkaars vrouw mogen en moeten overnemen, indien een van hen sterft of hoge schulden heeft, waardoor hij moet vluchten? Vierentwintig jaar geleden ging ik dit klooster in. Het werd ook tijd dat ik boette voor mijn vlijmscherpe gezichtsvermogen, waar ik eerst tijgers mee doodde en vervolgens apen van hun vrijheid beroofde. Wat doet een jager eigenlijk? Hij wacht. Hier besteedt hij het leeuwendeel van zijn tijd aan. Slechts af en toe komt hij in actie. En wat doet hij als hij wacht? Turen. Ik heb in mijn leven zo lang naar gras, bomen, dieren en bergen gekeken dat ik het de eerstkomende tien reïncarnaties niet meer hoef te doen. Nu hebben mijn ogen rust. Hier heb ik vrede mee, behalve als ik bij jou ben…

Er wordt op zijn rechterzij getikt. Niet teder, zoals hij van haar gewend is, maar drammerig: ‘Koude dauwdruppels, je mag niet zeggen dat je mij niet kunt zien. Want dat kún je, misschien niet nu, maar later wel.’

Hij kapt de draad van zijn herinneringen af. Droomt hij?

‘Kan een gewoon iemand tijgers vangen?’

Hij bidt tot Boeddha dat ze niet in de gaten krijgt waar ze mee bezig is. Het is immers tegen de voorschriften dat ze een moeilijk onderwerp aansnijdt…

Ze verheft haar stem: ‘En?’

‘Niet voordat hij jaren geoefend heeft.’

‘Juist.’ Ze wrijft met haar neus tegen zijn okselhaar en giechelt.

Hij hoort opnieuw het knisperende geluidje onder zijn rechterarm. Een ander onderwerp graag, dat wil ze met haar gegiechel zeggen. Hij zal niet aandringen dat ze haar uitspraak van zonet verder toelicht. Hij is meer dan tevreden. Ze heeft een uitzondering voor hem gemaakt en ging een discussie met hem aan, hoe kort die ook was. Of hij haar ooit in haar volle glorie kan zien, is aan Boeddha. Oefening baart kunst maar geen wonder. Zijn vierentwintig jaar meditatie en evenveel jaar onthouding in het klooster ten spijt, hij kan zijn verlangen niet verdringen om haar ertoe te verleiden een tweede uitzondering voor hem te maken. ‘Mingyue, vind je het eerlijk dat ik jou altijd bij de naam noem terwijl je het nooit bij mij doet?’

Ze kietelt onder zijn oksel en giechelt opnieuw.

‘Het spijt me. Wat is eerlijk? Ik praatte als een leek. Hierdoor ben ik minstens een half jaar achteruitgegaan in mijn bedevaart naar Boeddhisme.’ Hij vertelt er niet bij of hij er niet in het minst rouwig om is.

Ze fluistert: ‘“Koude dauwdruppels”. Van de vierentwintig jaargetijden volgens de maankalender is deze naam een van de meest lyrische. Zou je het soms leuk vinden als je de codenaam “Winterslapende wormen die zich in het voorjaar van onder de ontdooiende aarde naar buiten wroeten” of “Scheidslijn tussen herfst en winter” kreeg?’

Hij wil naar haar taille grijpen. Hoe doet ze het toch? Hem telkens, met een opmerking die kant noch wal lijkt te raken, uit een doodlopende straat gidsen?

Er wordt op de gong geslagen. De bewakers bij de poort voor haar huisje kennen alleen het uurwerk, maar geen pardon.

Ze helpt hem opstaan, strijkt zijn jas en broek uit de plooien en laat het aan hem over: hij mag bepalen hoe hij de resterende paar minuten van hun samenzijn wil doorbrengen. Dat hij haar vanavond niet onder zich heeft geplet en tot een deeg van verrukking heeft gekneed, zoals hij gewoonlijk, hopelijk, bij haar te boek staat, vindt hij minder spijtig dan… De drang om te zondigen neemt hem opnieuw in beslag: ‘Noem mij één keer bij mijn naam: Huanmie. Toe!’

De nacht is zo stil dat het hen beiden benauwt.

Op weg naar zijn slaapvertrek maakt hij de balans op. Hoeveel bedraagt zijn schade? Precies een jaar is hij achteruitgegaan in zijn spirituele reis naar de Westelijke Hemel, waar Boeddha woont. Twaalf maanden voor niets gemediteerd dus. Hij krabt aan zijn oksel. Heeft Boeddha het haar daaronder soms voor Mingyue uitgevonden? Opdat ze Huanmie kon kietelen? En zodoende zijn negende avond bij haar – hij heeft het keurig bijgehouden – van een gúitige gouden rand voorzag? Eenmaal in bed gelegen, tussen zijn snurkende geestverwanten in, wikkelt hij zijn deken om zich heen. Vat gauw de slaap, beveelt hij zichzelf. Morgen gaat hij ijveriger aan de slag. In het rijstveld én op het plein, waar hij zijn lichaam en geest tot een nieuwe hoogte brengt. De schade haalt hij weer in. Een ogenblik zondigen en maanden bidden om het recht te zetten. Twee stappen voorwaarts en een stap achterwaarts. Zelfs als hij per saldo nooit vooruitgaat, is er nog geen man overboord. Een Boeddhistische spreuk luidt immers: Een dag monnik zijn is twaalf keer de gong in het klooster horen luiden; een leven op deze aarde is tientallen jaren in- en uitademen. Niet meer en niet minder.

***

Jians maag knort. Als men hem nu een kom beschimmelde maïspap brengt, zegt hij geen nee. Hij schraapt zijn keel en roept om hulp. In het zilvergrijze licht dat door het raam binnensijpelt – het begint inderdaad ochtend te worden – ontwaart hij de magere figuur van zijn linkerbuurman. Hij haast zich te informeren: ‘Behalve pap, wat hebben jullie verder nog op het menu staan, iets stevigs als het kan?’

De monnik bedekt met een hoek van Jians deken zijn bezeerde voeten: ‘Over tien jaar misschien. De bewoners van de tweede rij kamers, hierachter, krijgen dríémaal per dag te eten, waarvan twee keer vast voedsel. Gestoomde broodjes.’

Jians nieuwsgierigheid wordt geprikkeld, maar zijn maag heeft andere prioriteiten. ‘Bedorven pap lust ik ook.’

‘Slaap even door. Onze maaltijd begint om acht uur.’

‘Hoe laat leven we nu?’

De monnik bestudeert… de samenstelling van de lucht misschien? ‘Iets over vijven.’

Jian zet een keel op: ‘Maar ik ben ziek! Gewond dan. En moet op krachten komen.’

‘Daarom geef ik je qi, stadsmens. Sluit je ogen en ontvang haar, als je wilt. Hoe heet je trouwens?’

‘Gao Jian. Gao van “hoog”, Jian van “zwaard”. En jij?’

‘Songtao. Song van “dennenboom” en tao van “golven”. Je weet wel, uit een gedicht van de Ming-dynastie.’

Jian knikt. Zijn hoofd voelt nog steeds houterig aan. Hij is niet op zijn best, fysiek noch mentaal, maar hij ziet zichzelf nog niet toegeven dat hij geen flauw idee heeft van de herkomst van ‘Dennengolven’. Terwijl de jonge broeder hem qi stuurt – de geadresseerde merkt er niets van, maar goed –, smeedt de stadsjongen plannen om hier zo vlug mogelijk weg te gaan, terug naar de stad Chengdu en dan naar zijn huis in Beijing. De gebroken botten zijn nog tot daar aan toe. Maar als het op deze manier doorgaat, sterft hij nog van de honger. ‘Songtao, hoe komt men hieruit?’

De monnik houdt zich Oost-Indisch doof.

‘Songtao!’

‘Terwijl je armen en benen aan latten vastgebonden zijn zeker?’

Jian doet het niet graag, maar… ‘Met jouw hulp, misschien? Alsjeblieft!’

‘De enige weg uit het klooster is met beitels in een steile rotswand uitgehouwen. Het pad is zo smal dat er maar één persoon tegelijk op kan lopen. Wij willen je best buiten de bergen brengen. Maar hoe? Per kar? Wij kunnen je net zo goed van de top van de berg naar beneden rollen. Of je op een bamboestoel zetten, hem bevestigen op de rug van een van onze sterkste broeders? Dan schudt hij, terwijl hij de steile trappen op- en afklimt, je botten uit hun voegen, áls jullie niet beiden in de vallei vallen.’

Jian denkt aan de Australische televisieserie Vliegende dokters, maar hij ziet er het nut niet van in om het hierover te hebben. Songtao heeft waarschijnlijk nooit een scooter gezien. Een helikopter die een touwladder naar beneden laat zakken, zal hem waarschijnlijk een hartstilstand bezorgen. Bovendien is Jians mobiele telefoon zoek. Al zou dat niet zo zijn, zou hij toch geen signaal in dit godverlaten gebied krijgen. ‘Wat moet ik doen?’

‘Hier blijven totdat Zhuchi senior je botten aan elkaar komt lijmen. Dan kun je weg.’

‘Waarom kan hij het niet nú meteen doen?’ Jian vermeldt er zijn sceptische houding niet bij, ten opzichte van dat ‘lijmen’. Zelfs als hij moet geloven dat vliegende nonnen bestaan, doet hij het meteen. Wie die Zhuchi senior is, boeit hem voorlopig evenmin.

‘Tianji buke xielu.’

Niet nog een archaïsch spreekwoord, hè! De geheimen van de hemel mogen niet onthuld worden. Als Songtao al weet wat de geheimen van de hemel zijn, dan zijn ze niet geheim meer. Logisch of niet? Daarom doet de stadsmens een gok: ‘Wat voor geheimen dan?’

Songtao gaat door met qi geven.

Jian heeft het begrepen, voor de zoveelste keer. Met deze Neanderthalers kan hij niets beginnen. Vooral geen zinnig gesprek. Aangezien hij niet gecharmeerd is van het vooruitzicht nog eens vanaf een bergtop loodrecht de afgrond in te duiken, lijkt het hem geen gek idee even te wachten tot Zhuchi senior zijn botten komt ‘lijmen’. Hoe dat ook in zijn werk moge gaan. Een tweede hemels geheim zeker? Hij vraagt zich af of hij werkelijk in een klooster verzeild is geraakt. Het bord ‘Verpleeghuis voor verstandelijk gehandicapten’ zou hier niet misstaan.

***

‘Niet hier, maar daar.’ Mingyue leidt een vinger naar waar hij wezen moet, maar… opeens is ze klaarwakker.

Zowel zij als haar gast proest het uit van het lachen. De vlag, die slagvaardig tegen de straffe wind strijdt, kampt met een plotselinge windstilte, laat zijn trotse hoofd hangen en legt zich noodgedwongen neer bij een staakt-het-vuren. Hij komt naast haar liggen.

‘Wat is je naam?’ Ze moet toch wát zeggen?

‘Mijn eigen naam of de code die ik voor dit bezoek heb gekregen?’

Aan zijn luchtige toon merkt ze dat de gênante situatie, wat hem betreft, van de baan is. De vraag die hij haar heeft gesteld is echter een taaie. Een prima gelegenheid om niets te zeggen en af te dwalen in haar eigen gedachten, zorgen eigenlijk. Heeft ze soms een geheugen als een kanten tafellaken – gaten te over? De vorige keer wilde hij ook dáárin. Wist ze het niet meer? Dit is zíjn feest. En hij mag uiteraard bepalen hoe en wat.

‘Het spijt me. Ik vraag naar de bekende weg. De bewakers aan je poort hebben toch mijn codenaam geroepen? Drie keer zelfs. Och ja, je sliep nog. Ik, Jisheng, heet vandaag “Grote zonnesteek”.’

‘Dat klinkt gevaarlijk!’ Met een glimlach legt ze haar hand op zijn buik. Zo nodigt ze hem uit de draad weer op te pakken. Al kon ze er niets aan doen – ze was inderdaad ver weg toen hij binnenkwam –, ze voelt zich bezwaard dat ze hem onderbrak bij wat hij aan het doen was.

‘Dat ben ik ook!’ Hij schakelt over op een donkere stem en gromt ‘dreigend’. Subtiel en teder schuift hij haar hand van zich weg. Zijn amoureuze bui is definitief overgewaaid.

Nu Mingyue het dromenland verlaten heeft, zet ze haar gewaarwordingen van de afgelopen paar minuten op een rijtje. Twee dunne armen tilden haar van het bamboebed op; schuifdeuren piepten, eerst die van haar eigen sobere kamertje en dan die van de luxelogeerkamer; dezelfde armen omsloten haar in ‘hun’ sandelhouten hemelbed; alles ging gesmeerd, met haar slaperige maar desalniettemin gewoontegetrouwe medewerking, totdat ze hem zo nodig de ‘juiste’ plek moest wijzen. Ze schrijft haar fout toe aan het tijdstip waarop ze deze broeder moest ontvangen. Als hij niet vlak voor zonsopgang zou zijn gekomen, maar om zeven uur ’s avonds, dan zou ze nog wakker zijn en zich wél hebben herinnerd waar zijn voorkeur lag. Nu heeft ze zijn ochtend verpest.

Hij strijkt langs haar losse haren, als een speler die de snaren van een zheng beroert: ‘Heb ik je laten schrikken?’

Ze kust zijn vingers. ‘Als ik geweten had dat jij het was, zou ik…’

‘Sssst, is niet elke bezoeker een verrassing? Je bewakers stellen het schema op. Praat jezelf geen schuldgevoel aan. Nergens voor nodig. Ik ben nu eenmaal een rare vogel.’

Mingyue zit overeind en slaat op haar bovenbenen: ‘Zal ik je een verhaal vertellen? Gegarandeerd grappig!’

Hij gaat ook rechtop zitten en klopt op haar schouders: ‘Je hoeft niets goed te maken. Noch een mop te vertellen om mij op te beuren.’

Ze wil vragen waarom hij geen gebruik wil maken van hun samenzijn om yin-energie uit haar te halen en daarmee zijn yang aan te vullen, geheel volgens de Taoïstische leer. Wat zoekt hij achterin? Geen yin te bespeuren. Maar nieuwsgierigheid staat haar plichtsgevoel in de weg.

‘Mingyue, ben ik de enige… sorry, je mag niet over andere monniken roddelen, maar ik kan me niet voorstellen dat ik de enige ben die zo geaard is.’

Ze betast zijn gezicht. Zachte, vloeiende lijnen. Te mooi voor een man. ‘Je bent niet raar, maar uniek. Want… je kunt heerlijk met je vingers langs mijn haren strijken. Net als een musicus een snaarinstrument.’

Hij komt boven op haar te liggen, zoals de hemel de aarde overdekt. Terwijl zijn vingers opnieuw in haar weelderige haardos verdwijnen, fluistert hij in haar oor: ‘Zal ik een liedje voor je zingen?’

Ze durft niet te reageren. Bang dat de betovering daardoor verbroken wordt. Zij is immers degene die haar visite behaagt, met zang en dans, kalligrafie en gedichten, schaakspel en theeceremonie, én niet te vergeten, met fruit en noten. Vandaag is het andersom.

Ook zijn stem is te mooi voor een man. Haar oren, die gewend zijn aan de geluiden van de bergen en wat erin groeit, bloeit of op andere wijze leeft en sterft, ontdekken nieuwe klanken, een ongekend ritme en verfrissende muzikale uitdrukkingen. Ze laat zich bijna verstikken door zijn omhelzing en platdrukken door zijn zwaarte – hij is niet dik, maar toch. Ze wil zich echter niet verroeren. Anders zou hij stoppen met zingen, vreest ze met grote vreze. Ze heeft zich haar hele leven lang, zij het stiekem, verheugd op dit moment. Waarop zij gefêteerd wordt door iemand die nog beter zingt of danst dan zij. De drang om hem bij zijn eigen naam te noemen wordt haar te machtig. Wat wil ze hem graag ‘Jisheng’ toefluisteren! Op een even gevoelige manier als hij haar oren met liedjes verwent! Wacht eens even. Ji van ‘dempen’, en sheng van ‘geluiden’. ‘Alle geluiden worden gedempt’. Waarom luistert uitgerekend hij naar deze monnikennaam? Dat is het tegenovergestelde van waar hij toe in staat is. Namelijk, heerlijke klanken de wereld in sturen, haar wereld.

Hij droogt de tranen, vreugdetranen, in haar ooghoeken, niet met zijn hand maar met zijn tong.

Ze stelt zich open, lichamelijk en geestelijk, voor zijn toenadering. En neemt zich voor hem nooit meer te helpen naar waar hij wezen moet.

Hij legt haar in bed, staat op en trekt de gevoerde zijden gordijnen open. De ochtendgloed tekent Mingyue’s contouren op het witte laken, als een schaar die een magnolia uit een velletje blanco papier knipt.

Een straal zonneschijn verblindt haar.

Met zijn linkerschouder beschermt hij haar ogen tegen de brutale zon die in hun slaapkamer gluurt. ‘Mingyue, aardig van je om mij niet als een rare vogel te bestempelen. Als dank voor je vertrouwen en vriendschap wil ik me voortaan als een echte man opstellen – eens per drie maanden lukt dat mij wel –, en niet als een duanxiu. Nu de rollen toch omgekeerd zijn, kan ik jou net zo goed verder vermaken.’

Verhaal van een popster

Mingyue, eenentwintig jaar geleden meldde ik me bij dit klooster. Inmiddels hebben tientallen monniken samen met mij gegeten, op dezelfde plank geslapen, in hetzelfde rijstveld geploegd en op hetzelfde plein gemediteerd en kungfu bedreven. Maar het is nog geen van hen opgevallen dat er muziek in mijn doen en laten verscholen zit. Jij ziet mij vanochtend pas voor de tweede keer, van dichtbij dan, maar je hebt mij meteen door. Dat is de reden waarom ik mijn hart voor je wil openen. Niet de enige reden natuurlijk…

Wel eens van Madonna gehoord? Sorry, ik ben het weer vergeten dat je nooit buiten deze bergen bent geweest. Laat ik het zo formuleren. Madonna is een blanke zangeres. Jij hebt ook een lichte gelaatskleur, maar zij is zo wit dat als ze met haar rug tegen een muur poseert, je geen verschil ziet tussen haar huid en de kalk. Wat ook zo is: ze heeft strogeel haar, geverfd weliswaar, maar toch. Van Guanyin Boeddha heb je uiteraard gehoord, hèhè, wat een waarheid als een koe! Welnu, volgens de recentste informatie van een paar broeders in de derde rij kamers is Madonna tegenwoordig (toen ik in Hongkong zat, begon ze al aandacht te trekken voor de jongelui in het Westen net als Guanyin voor ons Boeddhisten in het Oosten. Ze is bij leven heilig verklaard door veel liefhebbers van popmuziek. Je bent zeker benieuwd naar wat popmuziek zoal inhoudt. Niet veel, vergeleken met wat jij met je zheng vermag, maar sensationeel is het wel. Sterker nog, je wordt er high van. Wat high is? Zoiets als stoned. Dit leidt tot de vraag wat stoned is. Het is vergelijkbaar met de meditatieve toestand die wij bereiken na jaren oefenen. Pardon, ik wijk af van het onderwerp.

Tweeëntwintig jaar geleden gold ik voor de Hongkongse jongelui als de mannelijke reïncarnatie van iemand als Madonna nu. Zij hadden van de westerlingen geleerd popmuziek te waarderen. Mijn eerste album heette Mijn liefjes vormen een Langere Muur. Zelfs mijn bezwete T-shirts – zeg maar een meelzak met drie uitgangen, een voor het hoofd en twee voor de armen, je hebt niets gemist als je deze mode niet kent – werden door mijn fans als relikwieën bewaard. Fans zijn – hoe zal ik het je uitleggen – een soort kwezels. Zodra ze een popster aanbidden, zijn ze niet meer voor rede vatbaar. O ja, een popster is een zanger die verschillende hits op zijn naam heeft staan. ‘Hit’ is een hippe naam voor een populair liedje. ‘Hip’ betekent… o, Jezus!

Mijn tweede album droeg als titel De bij die nooit moe wordt. ‘Nooit moe van het plukken van bloemen’. Het moge duidelijk zijn dat ik geen genoeg kreeg van het vrijen met meisjes, iedere nacht een ander liefje. Ondanks mijn luide en duidelijke boodschap als rokkenjager werd ik door steenrijke zakenmannen, belangrijke politici en hoge heren in andere branches uitgenodigd, om met hen te dineren. Wat ze daarna met mij van plan waren rook ik van mijlenver. Vind je het gek dat ik zoetjesaan de smaak te pakken heb gekregen? En dat ik mijn seksuele genot uit het achterwerk put? Mijn impresario trad op als mijn pooier. Hij zette mij onder druk – anders zou hij mij als een baksteen laten vallen, was zijn belofte – en stuurde mij naar allerlei hoge pieten. De opbrengsten van mijn nachtelijke diensten gebruikte hij om jongere talenten te ontdekken en te paaien, want het publiek wilde steeds nieuwere sterren en de big shots hadden voortdurend trek in vers vlees.

Mijn gewone fans – bakvisjes en schooljongens – hadden bij mij geen schijn van kans. Ze werden door de bodyguards van de zakenlieden, senatoren en andere rijken der aarde mijlenver van mij gehouden. In het begin verzette ik me daar fel tegen. Ik was oprecht dol op vrouwen. Vandaar mijn geïnspireerde liefdesliedjes, die ik zelf schreef, componeerde en zong. Omdat ik niet mee wilde werken aan de pleziertjes van de invloedrijke mannen, werd ik door hun handlangers op de vingers getikt, iets waar ik om lachte. Later niet meer, want ik merkte dat ze hun wenkbrauwen maar hoefden op te trekken of de journalisten, met wie ze bevriend waren, vergruisden mij. Opeens was ik geen icoon meer, maar een worm in de appel van de popmuziek, die ondanks mijn uitholling ervan smakelijk oogde en fris bleef. Eerlijk is eerlijk, niet alle muziekcritici waren omgekocht door de hoge heren, van wie een aantal banden bleek te onderhouden met de Hongkongse maffia – een kwestie van overleven op ons piepkleine eiland. Maar wat er bij mij niet in kon was dat de houding van de journalisten als een blad aan een boom omsloeg. Ineens waren ze van mening dat ik niet kon zingen. Wat waren dan de geluiden die uit mijn keel kwamen, waardoor mijn miljoenen fans in extase raakten of flauwvielen? Toch geen windjes, hè? Want die worden over het algemeen via een ander kanaal gelaten. En men wordt daar heus niet opgewonden van.

Mijn derde album, Honing Hemel, flopte al op de aanbiedingsfolder. Voordat mijn fans hem te horen kregen, hadden de recensenten al voor hen besloten dat ze het niks moesten vinden. Ten einde raad bood ik me zelfs aan, als gratis speeltje van de big shots die van mij kwijlden. Te laat. Wat dat betreft verschilden ze weinig van anderen, die niet wisten hoe snel ze weg moesten rennen van een gevallen ster. Voor deze hoge pieten was ik plotseling nog minder waard dan een seropositieve gigolo. Mingyue, wat ‘seropositief’ betekent, wil je niet weten, dat geef ik je op een briefje.

De laatste druppel kwam van mijn moeder. Op een dag ging ik met haar winkelen. Mijn oog viel op een hemd van Calvin Klein, maar ze sneerde dat ik moest nagaan of mijn banksaldo toereikend was. Met mijn laatste centen kocht ik er een dozijn van en verbrandde ze in de designkeuken van haar villa, die overigens mijn cadeau was voor haar en haar minnaar – mijn zoveelste stiefvader.

Eenentwintig jaar geleden was het nog een heel gedoe om een visum aan te vragen voor het vasteland China. Ik deed me voor als toerist en kwam in een klooster van Chengdu terecht. Een fan, geen ex-fan, herkende mij toen ik het verschrompelde fruit op de altaartafel door vers verving. Het was een jongen van dertien, geloof ik. Hij ging naar de tempel waar ik toen verbleef om te bidden dat hij voor zijn toelatingsexamen zou slagen. Voor de middelbare school, dacht ik. Hij kroop onder het altaar naar mij toe en werd zo rood als de Chinese vlag. Na een flinke poos werd hij wat rustiger en fluisterde dat zijn grootste wens, waarvoor hij hier trouwens niet was gekomen, wonder boven wonder vervuld was. Nu hij mij in levenden lijve had gezien kon het hem niet meer schelen of hij zijn examen zou halen. Over niet meer voor rede vatbaar gesproken. Het toeval wilde dat zijn vader een handelaar was in geneeskrachtige wilde kruiden. Hij kwam elk jaar naar ons huidige klooster om muskus aan te leveren en de kruiden die de monniken hadden geplukt op te kopen. De beste kwaliteit die er was, zei hij altijd. Zijn zoon zeurde, namens mij, net zolang aan zijn kop totdat de kruidenboer instemde mij hierheen te brengen. De reis vanaf de voet van de berg naar deze plaats kostte hem gewoonlijk tien dagen, maar met mij erbij twintig.

Mingyue, je bent in mijn relaas ongetwijfeld veel termen tegengekomen die je niet begrijpt. Hier is een schrale troost: zelfs als je ze allemaal kent, zou je de buitenwereld nog niet kunnen snappen. Mij lukt het althans niet. Er is maar één woord dat ik je wel moet uitleggen: duanxiu. Dit woord verwijst naar mannen die vrouwen links laten liggen en hun zaakjes onderling regelen. Duizenden jaren geleden, tijdens de Han-dynastie, als ik me niet vergis, leefde een keizer. Hij was dol op een van zijn eunuchen. En wilde alleen met hem het bed delen – zijn duizenden smachtende concubines in het achterpaleis ten spijt. Op een dag moest hij vroeg opstaan om zijn ministers toe te spreken, maar zijn lievelingseunuch lag, diep in slaap, op een lange, brede mouw van zijn pyjamajas. Als keizer kon hij iedereen laten onthoofden, verbannen, opsluiten of uit zijn functie ontheffen, maar nu durfde hij niet eens zijn slaafje, een eunuchje, wakker te maken! Dit toont wel aan hoe stapelverliefd hij was, dunkt mij. Zijne Majesteit nam een zwaard en hakte zijn eigen mouw eraf, zodat zijn schat ongestoord verder in dromenland kon vertoeven. Duan – ‘afhakken’ en xiu – ‘mouw’. ‘Mouwhakker’ is sindsdien een bijnaam voor jongensgekken onder de mannen. Khekhe! Sorry, mijn keel. Mingyue, je bent geen man, maar ik kijk reikhalzend uit naar de één dag per kwart jaar dat ik je mag opzoeken. Ben ik nou een mouwhakker of niet?

‘Zal ik thee voor je zetten?’ ‘Blijf maar liggen, Mingyue, ik ben nog niet klaar met mijn verhaal.’ Ze bladert zijn vingers van haar schouder: ‘Laat mij jou verwennen met… Je raadt het nooit!’ Ze springt overeind, wikkelt zich in een mintgroene zijden kamerjas en pakt een porseleinen kom uit de kast. ‘Kom, Zonnesteek, je zult zien waar ik het water voor je thee vandaan haal.’ Twee kuiltjes komen haar charme versterken – ze lacht hem toe. Als een gehypnotiseerde vaart hij in haar kielzog, het met zijden gordijnen verduisterde hemelbed uit en de zonovergoten achtertuin in. Voorzichtig nadert ze een bosje palmbomen tegenover een vijver, die bezaaid is met lotusbloemen. Onderweg gebaart ze hem om, net als zij, op zijn tenen te lopen, alsof ze bang is iemand wakker te maken. Haar amandelogen gaan aan en uit als koplampen: ‘Kijk!’

‘Wat?’ Hij volgt haar vinger en ziet niets anders dan onkruid.

‘Zie je ze niet? Dauwdruppels!’

Als ze had geroepen: ‘Zwaneneieren!’ of ‘Rolex horloges!’, zou hij zich haar verbazing nog enigszins hebben kunnen voorstellen. Maar dauw?

‘Hele dikke! Deze soort daalt alleen neer als het ’s nachts heel fris is geweest en dat in hartje zomer!’ Ze wijst naar de top van een palmboom waar ze voor staan, fronst haar wenkbrauwen en denkt hard na.

Hij kijkt haar geamuseerd aan en vraagt zich af wat haar lieve hersentjes doet kraken. Onderwijl neemt hij de tuin in zich op. En geeft toe dat hij haast nooit in alle rust, zonder een of ander scherp omschreven doel, de flora en fauna bewonderd heeft.

Haar wijsvinger schittert als een jaden haarspeld onder de jonge zon: ‘De druppels op de bovenste bladeren zijn het zoetst én het vetst. Ik heb ze altijd willen verzamelen, maar in mijn eentje gaat het niet. Wil je mij even helpen?’ Ze duwt de porseleinen kom die ze vasthoudt in zijn hand en vraagt hem te bukken: ‘Nog lager!’ Zodra haar blote voeten, nat van de dauw, stevig op zijn rug staan, roept ze weer: ‘Nu omhoog, langzaam, voorzichtig! Anders val ik van je af!’

Met de grootste moeite houdt hij zijn gezicht in de plooi en strekt zijn benen. Nu staat hij op zijn hoogst, met zijn rug horizontaal en zijn benen half gebogen. Een heuse mensenkruk.

‘Is dit alles?’

Hij hoort haar teleurstelling en wil kijken wat hij eraan kan doen.

‘Boeddha in de hemel! Draai je niet om, anders duvel ik naar beneden!’ Na een pauze van amper een ademstoot: ‘Maar zo bereik ik nooit de bovenste bladeren…’

Hij manoeuvreert zijn armen dusdanig dat hij er haar taille mee kan steunen: ‘Ga op mijn schouders zitten of staan, wat je wilt.’

Een jaden belletje van een stem: ‘Ik kan de hemel aanraken! O ja, geef mij de kom die ik zonet in je hand heb gestopt.’

Hij ziet het ding naast zijn linkervoet liggen en reikt ernaar…

Pats! Boem! Eerst wankelt ze op zijn rug en dan ploft hij neer met de benen omhoog op het bedauwde gras. In een fractie van een seconde vangt hij een blik op van Mingyue, vliegend door de lucht, langs een neerwaartse koers, waarna ze, Boeddhazijdank, op zijn borst neerstort. Hij kan niet in- of uitademen, met haar flinterdunne kamerjas tegen zijn neus geplakt. Maar deze verstikking is gewenst, geweldig! Het liefst zou hij zo willen heengaan. Gedrogeerd door de geur van jasmijn die uit haar golvende borst en vruchtbare buik ontsnapt.

‘Sssssorry!’ Ze probeert op te staan.

‘Ik wil jou. Nú!’ Zijn rug wordt kletsnat door het gras onder zich én alles aan hem jeukt. De mieren zien hun kans schoon om hem te doorzoeken: even kijken of er iets eetbaars te halen valt. Maar hij is in jaren niet meer zo verrukt geweest als nu.

Mingyue laat zich uitkleden, door vingers die even gevoelig zijn als de stem van de eigenaar. Het is een omgekeerde wereld, met de ‘hemel’ beneden en de ‘aarde’ boven. Ze voelt de ballon onder haar heter worden, en voller. Ze kan niet zeggen dat hij een ‘mouwhakker’ is – hij heeft althans alle schijn tegen! Want hij hijgt als een gestrande vis, verslindt haar als een uitgehongerde draak en tapt yin-energie uit haar, net als iedere andere monnik die reikhalzend heeft uitgekeken naar een bezoek aan haar. Ze rolt van hem af en draagt nu boven op zich het gewicht van zijn verlangen. Sprietjes prikken in haar benen, waarlangs het zweet van Zonnesteek biggelt, evenals het sap van de ochtend – de dauw –, en het vocht uit haar stomende poriën.

Hij kijkt recht in het blauwe paradijs. Nog nooit heeft hij de palm vanuit deze positie gezien. De onderkant van de bladeren blijkt te bestaan uit duimdikke richels, die als zonlicht naar de rand uitstralen. Ook de onderkant van Mingyue’s borsten ziet hij voor het eerst. Romig, puur, op het punt staande open te barsten van levenslust. ‘Nee!’ Hij verbiedt haar de jas aan te trekken en rekt het moment dat hij, liggend op zijn rug, haar fraaie lijnen op zijn geheugenplaat etst. Zodat hij de komende drie maanden stof tot nagenieten heeft.

‘Jij mag het bepalen. Of we blijven hier op de grond liggen en we laten de resterende anderhalf uur van onze ontmoeting voorbijschieten, óf je krijgt het geheim van de kok cadeau.’

Hij denkt na, op zoek naar een diplomatieke weg waarlangs hij haar cadeau kan weigeren.

Ze vat zijn zwijgen op als nieuwsgierigheid naar het geheim, of ze wil gewoon haar zin doorzetten – dat kan ook. ‘Daarvoor moet ik weer op je rug of nek gaan zitten.’ Ze wijst naar de top van de palmboom en houdt ditmaal alvast de porseleinen kom in de aanslag.

Voorzichtig kijkt hij omhoog, met Mingyue’s ranke benen om zijn hals. Ze tuit haar lippen – dit schijnt bij haar voor een betere concentratie te zorgen –, vouwt een palmblad in tweeën en vangt de dauwdruppels op in haar kom. Hij zucht. Hoe lang gaat het wel niet duren voordat ze genoeg vocht bij elkaar heeft om één kopje thee te zetten? Echter, dwars door haar dunne kamerjas heen strelen haar satijnzachte dijen zijn nek. Hij beschouwt dit contact als schadevergoeding voor zijn gedwongen draaggezelschap, pardon, ladderschap, én voor zijn engelengeduld. Nu Mingyue’s kom, volgens haar eigen zeggen, tot de rand toe gevuld is, verzoekt ze hem haar, zonder met zijn bovenlichaam te bewegen, op de grond te zetten. Ineens vindt hij dat het te snel met zijn ladderschap is afgelopen. Waarom heeft ze niet een grotere kom meegenomen?

‘Ruik maar! De druppels op de palmbladeren geuren anders dan die op bamboebladeren. Als je wilt, zal ik de volgende keer thee zetten met de dauw van bamboebladeren.’

Hij doet zijn best, maar hij ruikt geen verschil tussen het water uit de put en dat op de palmbladeren.

‘Sssst!’

‘Jó!’ Hij herinnert zich dat ze hem zonet ook heeft gevraagd zachtjes te lopen. Liggen hier wilde beesten te slapen?

‘Hoor je niets?’ Ze trekt hem naar een bosje bamboeplanten achter de vijver.

‘Ik hoor jou, ja.’

Ze wijst naar het middenstuk van een bamboestam.

Verrek! Er zit iets aan te knagen. Een worm met scherpe tandjes, nee, waarschijnlijk een sprinkhaan. Zeker bezig met zijn ontbijt. Wie lust er nou bamboestok? Voor ieder wat wils, laten we het daar maar op houden. Het insect maakt er een krassend geluidje bij. Heel zacht, maar goed hoorbaar.

Ze glundert nu hij haar fascinatie deelt: ‘Tianlai heet dat. Tian van “hemel” en lai van “muziek”. “Muziek van de hemel”.’

Hij komt niet meer bij: ‘“Het knagende geluid van sprinkhanen” zul je bedoelen!’ Direct hierna bevriezen zijn kaken halverwege in de lucht. Mingyue’s blik kan een Boeddhistische kungfumeester knock-out slaan. Hij wacht, met het hoofd tussen de schouders, totdat ze hem de huid vol scheldt. Niet dat hem bekend is wat haar boosheid veroorzaakt heeft.

Mingyue’s jade heldere vingertjes knijpen zijn linkeroor vast en leiden hem, in een uiterst ongemakkelijke houding, nog dichter naar de bamboestam. Totdat zijn oor bijna tegen de plant aan plakt. ‘Zie je één sprinkhaan? Waar is je vermeende beestje? Muziek van de hemel komt niet uit het gebit van ongedierte!’

Dan valt hem iets op. De bamboe is zienderogen aan het groeien! De stam schiet omhoog, millimeter voor millimeter weliswaar, maar zichtbaar voor het blote oog. En veroorzaakt zodoende het krassende geluid dat hij eerder heeft waargenomen. Tranen springen in zijn ogen. Hij knielt voor de bamboe, voor zijn muzieklerares Mingyue en krijgt een brok in zijn keel.

Ze betast zijn kaalgeschoren kruin, net zo teder als hij eerder met zijn vingers langs haar weelderige haren ging, en knielt samen met hem, voor de levende bamboe. Hierna laat ze hem alleen en gaat, op fluwelen voeten, de kamer in. Wanneer ze terugkeert, eveneens geruisloos op haar tenen, met een zheng onder haar arm, zoekt ze een grijze steen om op te zitten. Ze houdt het muziekinstrument op haar knieën en spitst haar oren. Zodra de bamboe tijdelijk ophoudt met zich uit te rekken, waardoor het krassende geluidje in de zomerlucht natrilt, beroert ze lichtjes de snaren van de zheng en verlengt zodoende de muzikale stempel die de bamboe op de stille ochtend drukt.

Hoewel hij als popster tientallen liedjes heeft gecomponeerd, is hij nooit eerder getuige geweest van zo’n perfecte harmonie als deze. Harmonie tussen de handeling van de mens – Mingyue –, en het gedrag van de natuur – in dit specifieke geval, zich uitstrekkende bamboe. Nu hij erop let, valt het hem op dat niet alle klanken van de bamboe hetzelfde zijn. Sommige hebben ‘meer noten op de zang’ dan andere, maar iedere serie is op zich een afgewerkte maat. De respons erop door Mingyue’s zheng lijkt willekeurig, maar bij nader inzien meesterlijk doordacht. Niet alleen houdt ze rekening met de geluiden van de bamboe, maar ook met de bries. De bries die melodieus door de bladeren suist en fluistert; die lotusknoppen aait, net zo vaak totdat ze zich openstellen voor libellen, die ze recht op hun melige hart zoenen; die Zonnesteeks boezempoort met een zachte maar daarom niet minder ferme hand open forceert en zijn hartkamer meubileert met dankbaarheid voor het bestaan van dit alles, én voor zijn eigen aanwezigheid op deze plek, op dit tijdstip.

‘Zullen we naar binnen gaan? Dan kan ik eindelijk thee zetten.’

Hij neemt de zheng van haar over en legt hem neer op de rand van de vijver: ‘Je hebt mij in één ochtend meer geleerd dan in de elf jaar dat ik muziek maakte.’

Ze giechelt: ‘Nu mag ik je zeker het grappige verhaal vertellen, dat ik je beloofd heb?’

‘Beloven doe je alleen als iemand erom gevraagd heeft.’

‘Dat… is waar.’

Hij haast zich te zeggen: ‘Hoe kwam je erbij mij naar de bamboe te laten luisteren?’

‘O, zomaar. Pas op! Je vermorzelt bijna een lotusknop.’

Hij draait zich om. Zijn voet staat op een haartje na in een vijver.

Ze glimlacht: ‘Gisteren stonden er twee witte in bloei. Vandaag zijn er drie roze aan de beurt. Dat kun je zien aan het doorschijnende topje van de knop. En voordat je er erg in hebt, nemen de lilakleurige het roer over. Ik ben blij dat er verschillende soorten in de vijver zijn geplant.’

Hij voelt een brok in zijn keel. Bevangen door een plotselinge drang haar op te tillen en samen met haar in het koude water te duiken, kan hij niets minder krankzinnigs bedenken dan uit volle borst te zingen… Opeens wil hij weer componeren, haast tweeënhalf decennium nadat hij daarmee gestopt is. Componeren samen met de neuriënde bamboe, de fluitende bries, de lichtvoetige libellen en de lotusknoppen die er geen punt van maken slechts één keer in hun leven voor één dag te bloeien om direct daarop het veld te ruimen voor hun jongere collega’s. Die overigens ook eenmalig hun gezicht laten zien, om vervolgens voorgoed in de anonimiteit te verdwijnen. Het komt niet eens bij ze op hun verval te wijten aan hun belagers, aan de wind die hun bladeren stript en naar oost of west blaast, of aan de wormen die ze levend kapot knabbelen. Hun dood is onvermijdelijk. Alleen de manier waarop is onderhevig aan velerlei factoren, die tezamen het toeval heten en dit, hoe moeilijk te accepteren ook, verandert niets aan het feit dat het einde niemand overslaat.

Hij heeft nog nooit zulke lekkere thee gedronken.

Ze kijkt toe terwijl hij van haar brouwsel geniet en houdt haar lippen stijf op elkaar. Een hele woordenlijst heeft ze in haar hoofd samengesteld, maar die mag ze niet aan haar gast voorleggen. Wat is een designkeuken bijvoorbeeld? En een album, een folder, enzovoort? Niet dat ze die termen per se wil begrijpen. Waarom zou ze? Hier in de bergen komt ze dergelijke spullen vast niet tegen.

De bewakers aan Mingyue’s poort laten van zich horen. Tijd voor Grote zonnesteek om te vertrekken.

Mingyue trekt haar gordijnen dicht. Alsof ze op die manier de vraag niet zal horen. De vraag die de bewaarders na afloop aan iedere gast stellen, luidkeels, zodat ze vanuit haar kamer mee kan (en moet) luisteren. ‘Zul je haar missen?’

Het antwoord dat haar bezoek hardop dient te geven, is ook standaard: ‘Nee.’ Met dat eenvoudige woordje lost de sublieme ochtend op in het niets, gelijk de dauwdruppels op de lotus. Dat is tenminste de bedoeling.

***

Jians ogen volgen de bewegingen van Songtao’s handen, waarvan de linker een kom maïspap vasthoudt en de rechter hem voert. Het duurt eeuwen voordat de monnik met de volgende hap aankomt, naar Jians gevoel althans. Hij scant zijn geheugen voor woorden verwant aan ‘culinaire hoogstandjes’. Zoekresultaat: één item gevonden. Groen uitgeslagen, bitter smakend, beschimmeld maïsmeel en daar de pap van. Is zijn hersencomputer per ongeluk geformatteerd? Als er geen verandering in zijn voedselvoorziening komt, blijft er straks alleen maar een geraamte van hem over. Alhoewel, hij kijkt naar het gezicht van Songtao. Stralend. Naar zijn postuur. Gespierd. En hij haalt zich Songtao’s gang voor de geest. Veerkrachtig. Aan energie geen gebrek. Hier is hij niet bepaald een uitzondering in. Alle monniken in de slaapzaal zien er kerngezond en doorvoed uit. Het is dat Jian hen in de gaten heeft gehouden, anders zou hij hen ervan verdenken dat ze extra porties eten krijgen.

Songtao zet de leeg gelepelde kom neer en sluit zijn ogen.

Jian kucht, en kucht.

De buik van de jonge monnik bolt op en zakt in. Met tegenzin opent Songtao zijn ogen. ‘Zou je mij niet willen storen als ik je qi aan het geven ben?’

De stadsmens antwoordt: ‘Ik wil niet vervelend doen, maar ik heb twee weken je energie proberen te ontvangen, zonder er ook maar iets van te merken.’

De kale slaat een Boeddhistisch kruis: ‘Als men rijstkorrels op een rotspartij zaait, kan men in het najaar geen oogst verwachten. Ik heb je vaker gezegd je navel voor de qi open te stellen…’

Jian verheft zijn stem: ‘Dat heb ik gedaan! Heeft het geholpen? Mijn armen en benen zijn even gebroken als voordien.’

‘Heb je ooit gehoord van rijst die binnen één dag rijpt? Er bestaat wel een eendagsvlieg, maar die leeft slechts vierentwintig uur.’

Er schiet de vreemdeling iets te binnen: ‘Zei je niet tegen mij dat Zhuchi senior mijn botten zogenaamd, neem me niet kwalijk, dat woord kun je als niet gezegd beschouwen, aan elkaar zou komen lijmen?’

Songtao gaat er niet op in: ‘Weet je wat doorliggen is?’

Jian denkt terug aan zijn oma in Beijing. Ze stonk naar riool omdat ze weken in dezelfde houding had gelegen. Dit heeft hij ook een paar weken gedaan. Liggen, bedoelt hij, maar zijn huid is nog net zo gaaf als vóór zijn val. En… verrek! Vanaf het eerste moment dat Songtao, volgens zijn eigen zeggen, hem qi heeft gegeven, lijdt hij geen pijn meer, terwijl hij er daarvoor haast van stierf!

De jonge kale knikker vervolgt: ‘Zhuchi senior zegt dat zodra…’

Jian sneert: ‘Weer wachten zeker? Overtuig mij van het nut ervan.’

Songtao haalt diep adem: ‘Vraag je rijstplantjes ook waarom ze er maanden over doen om koren te schieten?’

‘Wij zijn mensen, geen planten. Het verschil met die laatste is dat wij verstand hebben…’

De monnik zucht: ‘Oké, jij bent mens en ik ben rijst. Ik haal Zhuchi junior – de baas van onze derde rij kamers – voor je. Hij zal kijken of Zhuchi senior eraan te pas moet komen.’ Hij buigt voorover en fluistert: ‘Als ik jou was, zou ik mij niet al te veel verheugen op wat er gebeuren gaat.’

Zhuchi junior blijkt een – hoe kan het anders? – kaalgeschoren man te zijn, ergens in de veertig. Met brede schouders en wijd opengesperde neusgaten. Zijn ogen kunnen voor een stel schijnwerpers doorgaan. Zo intens kijkt hij. Hij onderzoekt Jians armen en benen: ‘Het ging zo goed tussen Songtao en jou. Je herstelde voorspoedig…’

‘Daar zijn de meningen over verdeeld. “Feit is de toetssteen van de waarheid.” Als uw meerdere werkelijk meester in de meditatiekunst is, kan hij beter met bewijzen komen. Mijn botten helen, bijvoorbeeld. Er zijn grenzen aan…’ Hij slikt ‘mijn zachte geduld’ tijdig in. Dat was lef hebben! Waarom zouden de monniken het van hem pikken? Hij is hier te gast, maar in plaats van zich te houden aan de huisregels, probeert hij ze te herschrijven. Kennelijk kan het ermee door.

‘Omitofo.’ Zhuchi junior slaat een Boeddhistisch kruis en verlaat Jian.

Songtao wacht tot het hoofd van de derde rij kamers buiten gehoorafstand is voordat hij in Jians oren brult: ‘Slimmerd uit de stad, hier is een devies van je rijstmannetje. Het koren dat te snel is gegroeid bevat meestal geen rijstkorrels! Dat mijn superieur jou je zin heeft gegeven is niet direct een overwinning. Wat ben ik benieuwd naar de ontknoping van je tragedie! Auwa, meneer Zhuchi junior, heb genade!’

Jian ziet Songtao op en neer stuiteren, als een kikker op een gloeiende plaat. Zijn rechteroor wordt door Zhuchi junior gedraaid. Niet honderdtachtig graden, maar maal twee. Jian wíl wel maar kán niet genieten van leedvermaak.

Pas op weg naar de eerste rij kamers beseft Songtao dat het een voorrecht is dat zijn oor klem zit tussen Zhuchi juniors duim en wijsvinger: hij mag mee naar Zhuchi senior! Hij dribbelt in afgemeten pasjes achter zijn directe baas aan, anders doet zijn oor nog meer zeer.

‘Weet je waarom ik je meeneem?’

De jonge broeder schudt zijn hoofd. Moedertje, zijn oor!

‘Geef mij antwoord en ik laat je los.’

Songtao kamt zijn geheugen fijn. Kom op, wat is de reden voor zijn status van uitverkorene? ‘Misschien… omdat ik vorig jaar een tiental spruiten van zoete aardappelen voor onkruid heb aangezien en uit de grond heb getild…’

‘Ga door.’

‘Vandaar dat ik deze zomer niet hoefde te wieden. Mijn vervangende arbeid werd: de gewonde stedeling verzorgen en qi aan hem geven.’

Zhuchi junior loopt om een kuil vol regenwater heen: ‘Aardig in de buurt. Vertel zo dadelijk Zhuchi senior alles wat je van Jian gezien en gehoord hebt. Citeer zijn uitspraken zo letterlijk mogelijk. Laat je eigen mening achterwege. Begrepen?’

Op een poef van stro zit Zhuchi senior in lotushouding. Hij begroet zijn ongenode gasten door de rechterhand voor zijn borst te houden.

Zhuchi junior knipoogt tegen Songtao en daar gaat ie. De jonge broeder strooit peper en zout op Jians daden en woorden en kleedt zijn hekel aan hem in quasi-boeddhistische termen, zoals ‘wij gelovigen kunnen Jian zijn heidense streken niet kwalijk nemen’ enzovoort. De verwaande kwast uit de stad kan vergeten in een gunstig blaadje te komen bij de grote baas van de kloostergemeenschap. Tot Songtao’s blijde verbazing is Zhuchi junior ook niet bepaald vleiend in zijn bewoordingen over Jian. Hij stelt zelfs voor: ‘Zal ik de standaardmaatregel treffen?’

De jonge monnik knikt. Dit doet hij Zhuchi senior alvast voor. Ondertussen bidt hij tot de hoogste wolk aan de westelijke hemel dat zijn wens verhoord wordt.

De oude man streelt de zeven sneeuwwitte haartjes op zijn kin: ‘De jongen uit Beijing in een kamertje laten vasten en mediteren? Zijn jullie niet bang dat hij dit als marteling gaat zien?’

Songtao kijkt gespannen naar Zhuchi junior, die antwoordt: ‘Hopelijk kijkt hij verder dan de ontberingen.’

Zhuchi senior fronst zijn wenkbrauwen: ‘Als hij het kon, zou hij niet zo drammerig zijn. Hij zal zich kwaad maken. Funest voor zijn heling.’

Zowel Songtao als zijn directe baas weet niet waar hij kijken moet.

De zeven haartjes op de kin van de oude man trillen: ‘Ik dacht dat jullie de jongen wilden helpen.’

Nu weten de twee ook niet wat ze zeggen moeten.

De kloosterleider gaat verder: ‘Hebben jullie niet gehoord dat hij zei: “Feit is de toetssteen van de waarheid”? Ik kom morgenvroeg. Direct na de ochtendmeditatie.’

Songtao druipt af. De euforische stemming waarin hij bij Zhuchi senior om versterking kwam vragen, is nu platgetrapt als de modder onder zijn schoenzolen. ‘Meester, waarom gaat onze hoogste baas dat stuk ongeduld genezen?’

Zhuchi junior wijst naar een plas die hij omzeilt: ‘Ik had het kunnen weten. Regendruppels vallen overal, op vruchtbare grond én op rotsblokken.’

De jonge monnik weet dat Boeddha lief is. Maar Hij kan ook te lief zijn.

Songtao draagt, samen met drie andere monniken, een twee meter lange plank. Hierop wordt Jian vervoerd, uit de donkere slaapzaal naar het zonnige plein ervoor. Zhuchi junior gaat hen voor: ‘Rustig aan, jongens. Wiebel zo min mogelijk met de brancard.’ Dit had hij niet moeten zeggen. Geïnspireerd door de waarschuwing begint Songtao te schudden met een van de vier hoeken die zijn afdeling is. Dit merkt Jian aan zijn botten. Pijn, niet normaal. Maar hij kan Songtao geen ongelijk geven. Wie zou niet jaloers op de stadsmens worden? Door aan te dringen heeft Jian het voor elkaar gekregen dat hij in plaats van vier slechts twee weken hoefde te wachten op Zhuchi seniors behandeling.

Het is geen schudden meer, wat Songtao doet, maar rammelen met de plank.

Jian wil zich aan de rand van zijn brancard vastklampen, maar zijn armen luisteren niet naar zijn commando. Hij glijdt er bijna af. Zhuchi junior voelt zich genoodzaakt weer in Songtao’s oor te knijpen. Dankbaar maakt de jonge monnik van de gelegenheid misbruik om zijn handen, zogenaamd van de schrik, in de lucht te gooien. Zijn kant van de plank zakt naar beneden. Voordat de drie andere dragers het beseffen, hebben zij ook hun handen losgelaten. De brancard knalt op de grond. In de gele stofwolk die daardoor is ontstaan, heeft Jian een keer of drie moeten rollen voordat hij tot stilstand wordt gebracht, nota bene door een scheenbeen van Songtao. De stadsmens gilt het uit, als een gemartelde op de pijnbank.

‘Groet onze grote meester!’ Songtao geeft Jian een tikje op de elleboog.

De vreemdeling zet zijn zelfmedelijden op pauze en kijkt naar boven. Een iel mannetje buigt zich over hem heen. Van wie de wenkbrauwen, wimpers en sik zo wit zijn dat ze zilver lijken. Maar die rode konen heeft. Precies een baby die net melk uit de moederborst getapt heeft. Wanneer de oude heer Jians pols opneemt, constateert de uitheemse jongeman dat de huid van Zhuchi seniors hand zo fris is als een muskaatdruif. Om van te gillen, denkt Jian.

‘Goedemorgen, jongeman. Ik heb over je gehoord. Gao van “hoog” en Jian van “zwaard”.’

De stadsmens ziet nu pas de lippen van de bejaarde. Kersenrood zijn ze. Het is vlees noch vis.

‘Wie heeft je naam bedacht? Je vader of opa?’

Jian draait zijn hoofd de andere kant op. Hij kan het niet waarderen dat Zhuchi senior zijn vader ter sprake brengt. De dag dat Jian werd geboren – zo luidt de overlevering van zijn moeder –, was zijn verwekker op ‘zakenreis’ naar een… Een fatsoenlijk woord voor dat soort vrouwspersoon kan Jian zo een-twee-drie niet bedenken.

Zhuchi senior is nog niet klaar: ‘Heeft je vader of opa zich van tevoren in een tempel laten informeren?’

‘Informeren waarnaar, als ik vragen mag?’ Jian begint het gesprek boeiend te vinden.

‘Of de kracht die in de woorden “Gao Jian” huist door je gestel gedragen kan worden.’

De grote meester heeft het weliswaar niet over rijstplanten of eendagsvliegen, zoals Songtao placht te doen, maar over roepnamen die moeten fungeren als pilaren, om een dak of een lichaam overeind te houden. Zo komt hij van de regen in de drup, zucht Jian.

Songtao geeft de stadsgeleerde een tweede tikje: ‘Bied Zhuchi senior je excuses aan!’

Jian reageert met: ‘Jó, waarvoor?’

De jonge monnik springt gauw opzij, zodat zijn oren tijdig ontsnappen aan de knijpgrage vingers van Zhuchi junior. Echter, dit laat onverlet dat Songtao een waarschuwing naar Jians adres stuurt: ‘Als je zaad in je ballen hebt, zeg dan hardop wat je van onze grote meester denkt.’

Zhuchi senior sust Songtao en wendt zich tot de uitheemse jongen: ‘Het is te begrijpen dat je je niet kunt vinden in mijn zienswijze.’

‘Nee, mijn grote meester, Jian begrijpt best dat namen ertoe doen!’ De jonge broeder schijnt levensmoe te zijn. Hij leunt voorover en schreeuwt tegen Jian: ‘Waarom hebben je ouders je anders geen “Flapdrol” genoemd, maar “Hoog zwaard”?’

Dat was het laatste kruit dat Songtao verschoot. Hij wordt, op bevel van Zhuchi junior, door zijn drie maten afgevoerd. Maar onderweg naar het kamertje waar hij moet vasten en mediteren, blijft hij gillen: ‘Stank voor dank! Jian, als jij ons uitlacht terwijl wij je helpen, zul je daarvoor boeten!’

De man met de sneeuwwitte wenkbrauwen drukt op de zere plekken van Jians armen en benen en roept Zhuchi junior bij zich: ‘Heb je het voorwerk gedaan? En de jongen gevraagd of hij…’ De oude heer gaat over tot fluisteren.

Jian spitst zijn oren, maar verder dan het woord ‘zichzelf’ komt hij niet.

Zhuchi junior doet er minder geheimzinnig over: ‘Nee, daar heeft hij ons geen tijd voor gegeven. Hij ziet uw capaciteiten en dus zijn directe heling als het bewijs van onze integriteit, anders…’

‘Duidelijk.’ De bejaarde monnik sluit zijn ogen en ademt diep.

De patiënt dommelt in. Een frisse wind reist door Jians aderen, nee, door zijn merg. De wind wordt warmer. Heter. Zijn botten branden, versmelten, en gaan met elkaar een verbinding aan… Wanneer hij wakker wordt, zijn de latten van zijn ledematen verwijderd. Hij staat op. Zomaar, alsof hij nooit van de top van een berg in een ravijn gevallen is. Behoedzaam zet hij een paar stapjes. Energie bruist in zijn lendenen, als benzine in een turbomotor. Waar is Zhuchi senior? Jian moet hem nog bedanken. Maar behalve de drie monniken met hun zure gezichten ziet hij niemand meer op het plein. Zelfs de plank waarop hij hierheen is gebracht is weg.

***

Mingyue wrijft over haar armen en benen. De generale repetitie voor haar solovoorstelling op negenentwintig juni is haar niet in de koude kleren gaan zitten. Ze heeft haar botten zowat uit hun gewrichten geoefend. Dat niet alleen. Boeddha en Hem vererende monniken mogen niet de indruk krijgen dat de choreografie en de muziek van haar optreden lijken op de voorstelling van drie maanden geleden. Totdat ze vanmiddag met een zucht constateerde dat het ermee door kon. Reden om te vieren. Maar hoe? Ze was net naar Zhuchi senior geweest. Hij weet immers raad als ze een oppeppertje nodig heeft, maar zijn bewakers kenden geen pardon. Tot hun verbazing keek ze hen deze keer niet vuil aan om hen vervolgens straal voorbij te lopen in de richting van de meesterskamer. Zhuchi moest inderdaad met rust worden gelaten. Dit zag ze in toen de bewakers haar vertelden dat hij vlak daarvoor een zwaar zieke patiënt had behandeld. Zeker iemand uit de derde rij kamers, of… Ze knijpt in de muis van haar rechterhand: geen gekke gedachten krijgen over de jonge, knappe vreemdeling die ze in het bamboebos gered heeft. Maar goed, de monniken in de derde rij kamers zijn nog niet in staat zichzelf te helen en moeten daarom af en toe de qi van hun grote meester aanspreken. Ze is blij dat niemand uit die rij bij haar op bezoek mag, anders zou ze regelmatig net zo bekaf zijn als Zhuchi.

Ze heeft vergeten de olielamp aan te maken. Dit merkt ze aan een vuurvliegje. Het diertje doet Mingyue duizelen door een koers te volgen die ingewikkelder in elkaar zit dan de manier waarop een touwknoop gevlochten wordt. Ze opent het raam en hoopt dat het beestje zijn weg naar huis vindt, maar het schijnt naast verdwaald ook verward te zijn. Het blijft flikkeren en fladderen, en in de duisternis cirkeltjes, vierkantjes, driehoekjes en alles wat daartussenin ligt, maken. Mingyue wordt er gek van. Ze loopt zelf naar buiten. Nog meer vuurvliegjes wachten haar op. Maar met hén heeft ze geen moeite. Ze verlichten de rozenstruiken en houden beleefd afstand van haar. Zo heeft ze nog gezelschap, terwijl haar leraar rust neemt en zij menstrueert. De enige zes dagen in de maand dat ze geen gast ontvangt. In de vijver van haar achtertuin schijnt de maan. Een volle! Nu weet ze hoe ze het welslagen van de generale repetitie het beste kan vieren. Een feestje bouwen, samen met de twee manen, een in het water en een in de lucht!