Lulu Wang

SERINGENDROOM

Van Lulu Wang zijn verschenen:

Het Lelietheater

Brief Aan Mijn Lezers

Het Tedere Kind

Het Witte Feest

Seringendroom

Het Rode Feest

Bedwelmd

Heldere Maan

Wilde Rozen

Nederland, wo ai ni.

Verkrijgbaar als papieren boek.

Verkrijgbaar als App.

Download hier de Androidversie van Nederland, wo ai ni (€7,99)

Download hier de Appleversie van Nederland, wo ai ni (€7,99)

De appstore van Microsoft 8 volgt.

www.luluwang.nl

NEDERLAND, WO AI NI

Lulu vertelt...

Demofilmpje 

Kortfilm 'Special Offer', gebaseerd op dit boek. 

© 2001, eerste druk, papieren versie, 2012 e-book

ISBN: 978-90-820047-8-6

NUR-code: 301

Redactie: Jan Vanhaelen

Kalligrafie: Fuzeng Wang

Omslagontwerp en omslagbeeld: Ingo Leth

Zetwerk: Yves Blindeman

© Lulu Wang

Uitgeverij Lulu Wang, Lulu Wang Holding B.V.

Niets uit deze uitgave mag openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, internet of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur en van de uitgever.

Fusheng rumeng

Het leven is een populierblad

dat meedrijft met de Stroom

er rest hem niets

dan zich te laten meevoeren

het leven is een droom

Li Bai, (701-762 na Chr.)

Noot van de auteur

De ten tonele gevoerde personages en gebeurtenissen zijn – op enkele na – evenals de meeste locaties waar het verhaal zich afspeelt, louter fictief.

Bij Chinese namen of woorden wordt de q uitgesproken als tjs, de x als sj, en de y als j.

De vertaling van de geciteerde Chinese poëzie, alsmede die van enkele literaire fragmenten, is van mijn hand.

Qingdao, 1976

Dingxiang sprong van de kang en bracht het dienblad dat als eettafel dienst deed naar de keuken annex toilet. Oma pakte met haar lotusvoetjes twee reepjes gebroken mihoen van de rieten mat op het stenen bed. Met haar grote tenen, de enige onderdelen van haar voeten die hun geëigende omvang hadden mogen bereiken, schoof oma de mihoenrestjes keurig onder de polsdikke bamboestok die de rand van de kang aangaf. Oma's voeten deden haar kleindochter eerder aan een paar zoete aardappels denken.

Tjielioe- Opa zoog met zijn ogen dicht en lippen trillend van ongeduld aan zijn pijp, als betrof het een tepel die honingzoete melk prijsgaf.

Dingxiang bukte zich en tastte in een van de drie kolenhokken onder de kang, op zoek naar een pook. Hierna tilde ze de waterketel van de ingebouwde kachel en boorde met de ijzeren staaf drie gaten in de kolenkoek, waarlangs meteen drie vlammentongen omhoogschoten.

'Haal de Longjing-thee uit het tweede gat van de oostelijke muur. Het is vandaag feest: onze kleindochter uit de hoofdstad is ons komen opzoeken!'

Dingxiang was blij dat ze dicht bij de kachel stond, anders zouden haar gloeiende wangen de ongelegen verlegenheid verraden. Vol nostalgie keek ze naar de lege westelijke hoek op de kang - toen ze zes was had daar een Ming-stijl vitrinekast gestaan, waarin theeblaadjes, koekjes en etensbonnen achter slot en grendel waren gesteld. Vaag herinnerde ze zich de vete tussen haar jongste tante Yue'er en dier natuurlijke vijandin, tante Cuiyun, de vrouw van de jongste oom. Een van de uitkomsten van hun familieoorlog was dat alle meubels van opa en oma alvast door Yue'er en Cuiyun waren weggesleept nog vóór de oudjes naar de Westelijke Hemel waren vertrokken.

Opa schonk de bleke vloeistof in zijn kopje - het beschikte slechts over een half oor - en oma had inmiddels haar keel gesmeerd. 'Goed zo, Dingxiang,' zei ze. 'Bij ons kun je flink wat leren over de kunst van het dienen. Die imposante opleiding van jou is niet voldoende om je aan een behoorlijk schoonoudergezin te helpen... En dat leuke snoetje van je evenmin! Kijk, kijk, opa! Zó brutaal zijn die leerlingen uit de hoofdstad: onze kleindochter kijkt me recht in het gezicht! Ze daagt me uit!'

Dingxiang was voorlopig niet van plan haar blik van oma af te wenden. Een schoonoudergezin? Wat een onzin! Ze hoefde niemand te dienen, en al helemaal geen toekomstige echtgenoot en diens ouders. En wat haar uiterlijk betreft: als ze de illusie had gekoesterd om middels haar schoonheid - die ze niet bezat – een man te kunnen strikken, dan zou ze geen jaren hebben geblokt om de beste van de besten in de klas te blijven. Ze vond zichzelf lelijk - daarom moest ze intelligent zijn. Dat oma dit niet snapte zei al genoeg over de waarde van haar 'goede raad'...

Maar oma was nog niet uitgepraat. 'Neem je opa als voorbeeld. Tijdens de huwelijksnacht, toen ik zijn gezicht voor het eerst zag, liet ik van schrik een knalwindje, dat mijn schoonouders vast moeten hebben opgemerkt, vanuit hun positie in de aangrenzende kamer. O, wat was je opa knap! Knap als een kolenzak, zul je bedoelen. Hij was zwart en glanzend als een pas gevangen paling en zijn lange voortanden staken uit zijn roodpaarse mond - net een loslopende mannetjesolifant! Toch ben ik met hem je tantes en ooms gaan maken...'

'Was u verliefd op opa?'

Oma kneep de wallen onder haar ogen dicht en zei: 'Ik was eerder verliefd op de likdoorn onder mijn voetzool! Maar nu zou ik je opa voor geen goud willen missen. Dat mag inmiddels ook wel, na eenenzestig jaar samen kinderen te hebben opgevoed. Bovendien, kijk hoe je opa er nu uitziet. Nu is hij op zijn mooist...'

Dingxiang barstte bijna in lachen uit toen ze naar opa's mond keek. Warempel! Nu zijn gebit er in zijn totaliteit was uitgevallen, kwam zijn bovenlip eindelijk op zijn onderlip te rusten - er staken geen slagtanden van een of andere verdwaalde olifant meer tussenuit. Zo was zijn neus beter te zien en leken zijn wangen minder smal... Ze verborg haar geamuseerde gezicht tussen haar knieën. Ze kreeg er geen genoeg van stiekem haar knapper geworden opa te bewonderen. Hij zat duimendik onder de rimpels en zijn rug was krom als die van een garnaal, maar de tekenen van aftakeling wogen niet op tegen de ontbrekende slagtanden, die voorheen zijn uiterlijk hadden gediskwalificeerd.

Dingxiang trok haar knieën dichter tegen haar borstkas aan en sabbelde aan de grap des levens die geluk en ongeluk door elkaar haalde...

Een

U vraagt mij hoe diep mijn verlangen is -

het is groot en lang als de Yangtse Rivier,

die in de lente met de bloesems meegroeit

en onstuitbaar voortijlt naar de Oostelijke Zee

Li Yu (Wudai Shiguo-dynastie, 907-960 na Chr.)

Op weg van Kantine nr.5 naar de slaapzaal liep de eerstejaars studente Dingxiang door het winkelcentrum van de campus. Op het bord voor groot-karakterkranten hing een mededeling:

LEZING DOOR MEVROUW F.Y. LIEM

EEN VADERLANDSLIEVENDE OVERZEESE CHINESE

OVER HET LEVEN IN DE VS

Plaats: Centrale Aula

Tijd: vanavond om 19.00 uur

Toen Dingxiang iets voor zevenen het met zorg en zonder omkijken naar de kosten tot in de puntjes gerestaureerde historische gebouw - met rode muren, groene voorgevel en donker-blauwe natuurstenen vloer - binnentrad, hingen sommige studenten aan de omhoog spiralende trapleuning, terwijl anderen op de grond van de gang en overloop zaten, voor de brandblussers en naast de toiletten. De metershoge glazen ramen van het monumentale gebouw verloren hun doorzichtigheid, want stoere mannen waren zelfs op de vensterbanken geklommen om de spreekster te zien te krijgen. Geen haar op Dingxiang's hoofd dat eraan dacht rechtsomkeert te maken - het gebeurde maar eens in de miljoen jaar dat je uit de mond van een zichtbaar persoon te horen kon krijgen hoe die het Westen ervoer. Dit was een van de weinige momenten dat ze het niet betreurde dat ze 'halfinvalide' was en vrouw. De mannen die de in- en dus uitgang van de zaal vakkundig gestukadoord hadden zagen haar gezicht, glimlachten haar vertederd toe en lieten haar één meter vijfenvijftig korte gestalte onder hun oksels door kruipen.

Het gangpad naar de voorste rijen was niet minder waterdicht dan de ruimte bij de ingang, maar ze had haar sleutel tot succes op zak. Waar dames haar in de weg stonden, maakte ze een grote bocht om hen heen, waar het heren betrof die haar vooruitgang blokkeerden, keek ze hen 'verlegen' maar betekenisvol aan - en ja hoor, ook zij lieten haar onder hun oksels door naar voren dringen.

Nu kon Dingxiang de lange tafel op het podium zien. In het midden zat een vrouw, geflankeerd door de heer L.M. Liu, secretaris van de Partijafdeling van de Universiteit, en door de heer Huppeldepup, waarschijnlijk van de Afdeling Buitenlandse Betrekkingen. De vrouw, wier leeftijd een raadsel was - haar vet-opeenhoping indiceerde haar late vijftig of vroege zestig jaren, maar de sappige kleuren van haar kleding gaven haar hoogstens midden veertig - had haar wenkbrauwen spoorloos geschoren en met een potlood twee nieuwe, volgens haar blijkbaar leukere, getekend. Haar gezichtshuid had of te weinig zon gezien of te veel poeder te verduren gehad, iets wat haar roodgeschilderde lippen beter uit de verf deed komen. Haar kapsel deed Dingxiang denken aan  Xia Yan's speelfilms uit de jaren veertig, toen vele vermogende Chinezen naar Taiwan, Hongkong, Engeland en Amerika vluchtten, vlak voordat Mao's Volksbevrijdingsleger tot Peking doordrong en zijn Paradijs op aarde opende. Het was een kans van negen op tien dat deze mevrouw in die tijd hals over kop haar vaderland had verlaten met haar welgestelde ouders. Dingxiang rimpelde haar neus - de overzeese slimmerd plukte overal de vetste vruchten van. Toen de Partij na de oprichting van de Volksrepubliek landheren, fabriekseigenaren en hoge ambtenaren onder het regime van Chiang Kaishek, die niet op tijd uit China waren ontsnapt, en masse doodschoten, gevangennamen of op aanklachtenbijeenkomsten martelden, reed zij lekker met haar ouders in een nieuwe Chevrolet van het ene vakantieoord in de vs naar het andere. Nu China zich voor het Westen openstelde en de weg naar industrialisatie en handelsvrijheid was ingeslagen, kwam ze terug, in de gedaante van 'vaderlandslievende overzeese Chinese', om te vertellen hoe slecht ze het in Amerika had. En ja hoor:

'Hier in jullie, pardon, in óns land, hoef je maar een paar yuan te betalen voor een huurwoning, maar bij ons, pardon, daar in de vs, blijf je levenslang aan een bank geketend vanwege de hypotheek op je huis. De overheid in de vs is lang niet zo volksvriendelijk als hier - er worden weinig tot geen huizen gebouwd voor de burgers. We moeten allemaal zelf voor onderdak zorgen, met of zonder succes...'

Enzovoorts, enzovoorts. Dingxiang moest onwillekeurig denken aan de illustraties in haar leerboek van Linguaphone. In de zitkamer stonden alleen een bank, een tafel en stoelen - geen bedden. De kinderen hadden elk een aparte slaapkamer en de ouders beschikten zelfs over een eigen badkamer! Heel wat anders dan de gebruikelijke eenkamerwoning hier, waar drie generaties Chinezen in rond krioelden. Zouden ze voor dat krot soms meer dan 'een paar yuan' moeten neertellen? En daarbij, een universitair docent verdiende zesenvijftig yuan per maand. Vijf yuan huur stond gelijk aan een tiende van het inkomen. Aan zo'n huis als in het Linguaphone-boek was een levenslange ketening aan een hypotheek meer dan goed besteed, zou je zeggen.

'De arbeid daar is duuuur!' ging Getekende Wenkbrauwen verder. 'Het gras laten maaien kost me acht tot tien dollar per uur. En...' Ze stak haar wijsvinger omhoog, de enige die niet geringd was met robijnen en goudspul. '...als ik het niet over het uurloon eens kan worden met de grasmaaier, moet ik hem meteen wegsturen, anders brengt hij ook nog eens de tijd voor onze vruchteloze onderhandeling in rekening!'

Háháhá! De zaal brulde van het lachen. Dingxiang keek om zich heen. Wat was er nou zo lachwekkend? De eenkamerwoningbezitters, die volgens de overzeese zo gezegend waren door het Communisme, hadden niet eens plek voor stoelen voor iedereen, laat staan een tuin met een te maaien gazon. De mannen werkten zes dagen per week en de vrouwen lijmden dag en nacht luciferdoosjes, of ze borduurden tafellakens tot hun vingers dikker waren dan hun ondervoede taille. En dat alles om aan voldoende maagvulling te komen. Ze hadden nou niet bepaald tijd of geld over om iemand in te huren om het gras te maaien dat ze niet hadden.

Nu keek ze nog maar eens achterom: zou het zin hebben haar kruistocht te hervatten, deze keer de andere kant op, naar de uitgang? Ze zag de potdichte menigte om haar heen en gaf de moed op. Nu móest ze wel het gezaag van Getekende Wenkbrauwen over de ongemakkelijke Westerse welvaart blijven aanhoren.

'Vanochtend heb ik een wandeling gemaakt over jullie eeuwenoude campus. Langs het Weiming Meer, de Bloemen en Vogels Heuvels en het Bamboebos... Echt, te mooi voor woorden. Alleen de tushu guan - dat is eerder een cangshu guan.'

'Hoera! Hoera!' Het publiek sprong unaniem op zijn benen en klapte in de handen tot het plafond pruttelde als het deksel van een ketel kokend water.

Dingxiang strekte haar rug. Het was maar goed dat ze niet was weggeglipt! Dit had ze niet achter de verwende verwesterde overzeese gezocht: ze noemde de bibliotheek een 'boekenloods'! Niemand die al die tijd in dit land had geleefd en toevallig niet levensmoe was, durfde openlijk kritiek te leveren op een 'wanprestatie' van de universiteit c.q. de overheid.

De zaal was nog niet klaar met juichen en applaudisseren. Mannelijke studenten schudden met hun badstof zakken en brachten met hun emaillen kommen en lepels de dappere 'buitenlandse' een saluut - tingglinggglingggggg - terwijl de vrouwelijke studenten naar de punt van hun schoenen keken en preuts maar stiekem naar hartenlust lachten.

'Wat is eigenlijk het doel van jullie bibliotheek?' ging de overloopster verder toen het weer wat rustiger was. 'Boeken verzamelen en bewaken, zodat de universitaire leiding zich in aanwezigheid van buitenlandse gasten op de borst kan kloppen: "Wij hebben de grootste collectie van China en misschien wel van de hele wereld"? Of is het idee de studenten en docenten te helpen hun kennis en wijsheid te vergroten en verdiepen...?'

De gezette heren aan weerszijden van de vrouw aan de lange tafel schoven onrustig op hun stoel heen en weer en keken de ene seconde machteloos uit hun ogen en de volgende weer normaal - dreigend dus - naar de bruisende massa jongelui onder hen in de zaal. Ook al wisten ze dat ze na de oogst met hen konden afrekenen - na de lezing zouden ze zeker een serie faculteits-, klassen- en groepsvergaderingen organiseren, waarop ze de nu juichende studenten verbale oorvijgen konden uitdelen - op dit moment hadden ze weinig middelen tot hun beschikking om de uit de hand gelopen contra-ontsnappingslezing weer in politiek correcte banen te leiden. Ze konden hier en nu niet hard optreden, zoals ze gewend waren, want het zou een internationaal schandaal veroorzaken als ze voor de ogen van de Chinees-Amerikaanse de studenten zouden terroriseren. Wat er ook gebeurde, de hoge heren moesten en zouden de buitenlanders de indruk geven dat ze tolerant waren...

Dingxiang zag hoe de kaken van de twee heren vierkant werden van ergernis, en smulde van dit zeldzame moment waarop de vrijheid van meningsuiting zijn kop om de deur stak.

En de dame met de gemaaide wenkbrauwen was niet meer te stuiten: '...en hetzelfde geldt voor de leefomstandigheden van de studenten hier...'

Tinggelingelingelinggggggg! De zaal ontplofte zowat van opluchting en opwinding. Degenen die hun badstof zak niet bij zich hadden, haalden hun tinnen etui uit de schooltas en schudden ermee tot het plafond zich als een pannenkoek keerde en omkeerde. Het applaus was nu zo oorverdovend dat het bijna eng werd.

'...tienduizend studenten, plus tienduizend stuks onderwijs- en onderwijsondersteunend personeel, delen één openbaar badhuis met dertig douchekoppen! En dan nog niet eens één badhuis voor de heren en één voor de dames...'

Hoeeeeeeem...!!

'Hoe-rá! Hoeráááááá!!!'

Dingxiang was bang dat de wanden van de zaal als frisbees naar alle acht windrichtingen zouden vliegen.

'De openingstijden van het badhuis zijn bovendien zeer beperkt... Oké, nu de slaapgelegenheid. Zes studenten delen éen kamer van vier bij zes, en tien studenten een kamer van zes bij zeven. In plaats van het budget dat de Universiteit van het ministerie van Cultuur en Onderwijs krijgt te besteden aan het leefbaar maken van de omstandigheden van de studenten, zodat er minder gevallen van tbc en hepatitis zouden worden geconstateerd, wordt het geld gebruikt om de monumentale gebouwen te renoveren en supermoderne onderwijsgebouwen neer te zetten, opdat de buitenwereld kan zien hoe welvarend de Universiteit wel niet is. Weten jullie dat mij vanochtend de toegang werd geweigerd tot de slaapzalen? Niet door de studenten die daar wonen natuurlijk, maar door de conciërges, die zich aan de hun opgelegde regels moeten houden? Wel mocht ik de nieuwe 'bibliotheek' en de chique kantoorgebouwen bewonderen. En langs het Weiming Meer lopen...'

De mannelijke studenten op de vensterbanken begonnen te dansen en te zingen en die op de vloer gooiden hun schooltassen in de lucht.

Nu vond de secretaris van de Partijafdeling van de Universiteit het welletjes. Hij schoot van zijn stoel overeind en schreeuwde: 'Stilte! Of ik maak subiet een einde aan deze-' Zijn stem verdronk in de luidruchtige massa-euforie.

De overzeese vrouw werd gevraagd, ditmaal met zichtbaar minder beleefdheid, de lange tafel te verlaten en de conciërges werd verzocht de lampen op het podium te doven. Uit het niets doken mannen met een rode armband op en joegen half duwend en volledig dreigend het publiek het gebouw uit.

Dingxiang deed alsof ze mank was. Het liefst was ze in de zaal gebleven waar ze had horen verkondigen wat er op haar lever en op die van de twintigduizend studenten en docenten van de Universiteit lag. Nu proefde ze pas goed hoe verrukkelijk het was je mond open te doen. En zo dachten er blijkbaar meer over.

Eenmaal door het Veiligheidscorps uit de zaal verdreven, bleef de menigte voor de ingang van het gebouw hangen.

Dingxiang hoorde een man achter haar zeggen: 'Oei, dat was kantje boord. Had de secretaris niet tijdig ingegrepen, dan zou hij morgen stante pede een disciplinaire straf van zijn quasi-revolutionaire ondergeschikten voorgeschoteld hebben gekregen. Ze zitten daar juist te azen op de eerste de beste politieke misstap van hun baas, zodat ze hem van de top naar beneden kunnen rollen en er zelf op kunnen klauteren...'

Dingxiang stond even stil, voor zover dat mogelijk was in de duwende en trekkende mensenmassa. Dat was waar ook! Waarom was het niet bij haar opgekomen dat ook de secretaris bang was voor zijn eigen hachje? Zou hij het misschien met de overzeese vrouw eens zijn wat de bibliotheek en het budget betrof, maar moest hij nu eenmaal hardhandig optreden tegen de studenten omdat het Alziend Oog een dolk tegen zijn rug drukte? Ze had ineens vreselijk medelijden met de gevreesde stroman. Rrrrrr... ze moest er niet aan denken in zijn schoenen te staan. Maar... was ze niet een beetje romantisch bezig wat betreft haar 'misvatting' van het politieke standpunt van de secretaris? Was ze de gluiperige lach vergeten die hij de overzeese dame had toegeworpen bij de aankondiging van de lezing, zijn in toenemende mate paarsblauwe gezicht tijdens de lezing zelf en zijn hyena-overtreffende gekrijs toen er een einde aan werd gemaakt? Ze spitste haar oren en luisterde heel onfatsoenlijk het antwoord af dat een andere man gaf op de opmerking van de student van zonet:

'De secretaris heeft de wind niet mee vandaag. Hij had mevrouw Liem ingeschakeld in de vooronderstelling dat ze uit vaderlandsliefde de vs zou verguizen en haar Communistische geboorteland verheerlijken, in de hoop dat er een halt wordt toegeroepen aan de exodus van intellectuelen sinds Deng's openstellingspolitiek. Zij zag echter de kans schoon de wantoestanden in haar vaderland aan de kaak te stellen. Ik ben benieuwd hoe hij zich hierover gaat verantwoorden bij de volgende politieke vergadering van de universiteitsdirectie...'

'Wees niet zo'n sentimentele goudvis! De secretaris heeft zich nu wel genoeg verschanst achter het alleenrecht zichzelf te horen praten en anderen te verbieden hun lippen of tong anders te gebruiken dan om constant ja en amen te zeggen. Vanavond moest hij zijn alleenrecht per abuis delen met een overzeese 'verraadster' van het Communisme. Mocht hij niet ook een keertje ervaren wat het is om deel uit te maken van het zwijgplichtige volk?'

Dingxiang zag een tweede hemel achter de eerste. Kon zij maar zo logisch denken als die mannen achter haar! Ze wou zich omdraaien en naar hen kijken - hadden ze misschien twee hoofden per persoon? Maar ze wist dat dit haar marktwaarde drastisch zou verminderen: als een vrouw de eerste stap zette en een man benaderde - in dit geval twee stuks - zou hij haar behandelen als een tweedehands luier. Nette, dure en mooie dames moesten zich gedragen als een straaljager - de aanbidder diende te zweten, te zwoegen en achter haar aan te rennen tot hij er halfdood bij neerviel en zijn aanvankelijk amoureuze gedachten inruilde voor maar één zorg: waar hij in Boeddha's naam de volgende ademteug vandaan moest halen. Dan pas mocht ze het bijltje erbij neerleggen en zich in zijn armen werpen. Het punt was alleen, ze wilde zo graag met hen práten. Waarom zat die eeuwige paringstraditie haar geluk toch altijd dwars?

Het leek net alsof het tweetal haar rug kon lezen, want ze begonnen in koor een liedje te zingen dat tijdens de Culturele Revolutie verboden was geweest:

In de pioenrozentuin

groeien duizend geurige schoonheden

Ik zie er maar één staan

maar ik vrees dat ze geen bloem is

Ze is een hemelmaagd

die naar de wereld van de stervelingen is afgedaald

Hoe heet mijn pioenroos?

Hoe kom ik in haar zaligmakende buurt

zonder op de grote teen te trappen

van haar vader - onze Hemelopa?

Dingxiang keek voor alle zekerheid om zich heen, maar ze wist dat er geen andere meisjes in haar buurt stonden op wie het liedje zou kunnen slaan. Het was haar al opgevallen hoe weinig dames er bij de lezing aanwezig waren. Geloofden ze anno 1979 nog steeds dat ze de goede vrede moesten bewaren en zich beter niet konden bemoeien met Staatszaken, waarvan verwacht werd dat ze er niets van snapten? Wat een discrepantie tussen hun kunnen en hun zelfbeeld! Het was een publiek geheim dat de universiteitsdirectie een beleid van positieve discriminatie voerde als het ging om de toelating van studenten. Degenen die de was buiten hadden hangen mochten tien à vijftien procent lager scoren dan de goedkope beenderen, anders zou de onderwijsinstelling worden overwoekerd door vrouwelijke studenten, die over het algemeen beter presteerden. En juist deze dames achtten zich niet in staat de politiek te begrijpen? Hoe zat het toch precies? Hoe meer Dingxiang zich opwond over haar eigen geslachtelijke genre, des te opstandiger werd ze tegen de paringstraditie. Wat zóu het? Wat maakte het uit als ze haar marktwaarde beneden de zeespiegel zou zien zakken? Hoogstens bleef ze levenslang ongevraagd en ongetrouwd - nu wilde ze ogenblikkelijk de zaligheid proeven van een gesprek met de mannen die zo'n ontzag bij haar opwekten, om nog maar te zwijgen van de andere gevoelens waar ze geen benul van had, maar waarvan ze de werking wel degelijk merkte in haar keelsluis en buikstreek. Ze maakte aanstalten om haar marktwaarde in het riool te smijten en zich om te draaien naar de twee slimme mannen, maar haar hart ging op tijd tekeer. O, ze verlangde er zo naar dat ze haar beminden! Die kans kon ze op haar buik schrijven als ze nu achterom zou kijken. Ze stond schaakmat. De twee jongemannen bleven maar refreinen aan hun liedje toevoegen, zonder de vogel in hun tent te kunnen lokken, en zij begon steeds meer te vrezen dat haar een huwelijksaanzoek door de neus geboord zou worden als ze zich zomaar door hun gezang over de streep zou laten halen.

Dingxiang had nauwelijks haar linkervoet binnen Gebouw nr. 27 gezet, waar haar slaapzaal zich bevond, of de conciërge slofte naar de poort om die te vergrendelen het liefst had zij dat gedaan nog voordat Dingxiang haar rechtervoet met zich had meegenomen. Als voorzorgsmaatregel keek ze alvast de andere kant op, om de priemende blik van de bewaakster te vermijden. Een laatkomer als Dingxiang hoorde zich te schamen voor haar vermeende 'lenteroepen'.

Direct nadat de conciërge was teruggekeerd naar haar glazen kooi - een vertrek bij de ingang van het gebouw, voorzien van een kamerbreed raam - hield Dingxiang zich vast aan de posttafel die zich ervoor bevond.

Hoeps! Alle lichten gingen uit.

En hoeps! De lichten gingen weer massaal aan.

De bewaakster sloot het deurtje voor de centrale elektriciteitsschakelaar en nam weer plaats achter het raam.

Dingxiang haastte zich naar de slaapzaal - ze had een kwartier voordat de conciërge de stroom definitief zou afsnijden, daarna zou ze zich niet meer kunnen wassen voor ze in bed kroop. Zelfs met de rug naar haar toe voelde ze de morele afkeuring van de vrouw die haar menopauze in haar kooi aan het uitzitten was - in dier ogen kwam geen studente pas na tienen thuis als ze niet ergens een kater aan de haak had geslagen voor wie ze haar stembanden en andere onderdelen op de proef stelde. Dat deze studente toevallig naar een lezing van een overzeese Chinese was geweest en daarom pas om kwart voor elf thuiskwam, kon en wilde de ongeletterde bewaakster natuurlijk niet weten of begrijpen.

Dingxiang duwde de deur van haar slaapzaal open, centimeter voor centimeter. Tssssss… Precies zoals ze had verwacht, zo te horen schoof er een emaillen wasbak over de stoffige cementen vloer. Eerst zag ze twee voeten, vervolgens twee knieën en uiteindelijk het hoofd: dat behoorde Qiwen toe, die op het bovenste deel van een van de vijf stapelbedden 'woonde', het stapelbed dat het dichtst bij de deur stond. Dingxiang zigzagde tussen haar hurkende zaalgenoten door, die hun achterwerk boven een bak heet water lieten stomen - een dagelijks ritueel dat elke zichzelf respecterende jongedame niet mocht overslaan. Snel sleepte Dingxiang haar eigen wasbak van onder haar stapelbed te voorschijn, goot er een bodempje warm water in uit een thermoskan en liep er de zaal mee uit.

Schuin tegenover Dingxiang's kamer stond een deur wijd open- eh, er was wel een deuropening, maar er hing geen deur aan de post. Dingxiang kantelde haar voeten en waadde op haar hakken door de watermassa op de vloer van de gemeenschappelijke badkamer. Aan één kant was een langwerpige cementen bak aangebracht, met daarboven een tiental kranen. Aan de binnenkant van de bak was een diepe inkeping, waarlangs het afvalwater naar de afvoerbuizen moest stromen.

Zelfs een mier zou moeite hebben gehad een van de kranen te bereiken. Wie zich niet stond te wassen, stond in de rij te trappelen omdat zij zich wilde wassen. Dingxiang stond met haar teiltje in de armen te wachten en wenste dat er slangen uit de kranen zouden kruipen - dan zouden al die poetszieke meiden gillend het hazenpad kiezen en zou zij de ruimte voor zich alleen hebben.

Een vertrouwd stemgeluid klonk op uit de potdichte menigte: 'Laat me erdóór!' Het was Qiwen, die met haar natte handdoek links en rechts meppen verkocht. Haar getier was vreemd genoeg niet zonder succes. Met enige moeite werd er een spleetje in de massakoek gesneden, en de schoonheid uit Xi'an, de voormalige hoofdstad van de Tang-dynastie, werd naar een van de kranen geperst.

'Dingxiang!' Qiwen nam er geen genoegen mee zichzelf proper te boenen. Over een veldje zwarte hoofdharen heen riep ze haar slaapzaalgenote.

Dingxiang droeg tientallen afgunstige blikken op haar schouders, maar dit weerhield haar er niet van direct gehoor te geven aan Qiwen's aanbod.

Nu nog de laatste klus voor het naar bed gaan. Een doordringende geur verried dat het toilet niet ver kon zijn- en jawel, de badkamer was via een deuropening ook hier was geen deur te bekennen - met het toilet verbonden. Achter zes lage deurtjes bevonden zich even zovele hurk-wc's, van elkaar gescheiden door een houten wandje, dat niet hoger reikte dan tot Dingxiang's middel. De bedoeling stond als een paal boven water: de scheiding zorgde ervoor dat de wc-gangers elkaar niet zagen zolang ze bezig waren met het scheppen van meer inwendige ruimte voor zichzelf. Als ze daarmee klaar waren (of voor ze eraan begonnen) mochten ze wel naar hun buren links en rechts kijken: de lage muurtjes boden hun daartoe een kans die ze moeilijk konden laten schieten. Aan beide zijden van het centrale gat waren twee uit cement opgetrokken verhoginkjes aangebracht, in de vorm van een schoenzool, waarop je diende te staan tijdens de werkzaamheden, zodat je, indien de voorganger naast de pot had gepist of verkeerd had gemikt bij het doen van de grote boodschap, niet op de vloei- of vaststof hoefde te stappen. Dat 'indien' leek overbodig: gezien de hoeveelheid geel water, aangevuld met droge en natte drollen, scheen men het hier uitsluitend náást de pot te doen!

Klokslag elf uur daalde een algehele duisternis over het gebouw. Gelukkig zat Dingxiang al in haar klamboe, op het bovenste deel van haar stapelbed. Het gewilde onderste deel van de stapelbedden was bezet - voordat de eerstejaars hier introkken - door derdejaars studenten, voor het merendeel oude-drie-klassers.

Dingxiang verborg haar hoofd annex oren onder de deken, maar dat mocht niet baten: het liedje dat de twee studenten zonet buiten de aula voor haar hadden gezongen, bleef resoneren in haar brein, boezem en buik. Ze verfoeide haar ontvlambare belangstelling voor andere mannen, terwijl haar hartdomein was geclaimd door haar Prins in de Roze Wolken.

***

Vanaf haar zitplaats in de lijnbus van de Stalen Muur Militaire Academie, die officieren en hun familie in en uit de stad bracht, keek Dingxiang doelloos rond. Uit het volume waarmee elke vrouwelijke passagier degene die zogenaamd te dicht bij haar territorium kwam afsnauwde, kon Dingxiang opmaken welke rang dier echtgenoot had: de echtgenoten en spruiten van generaals kraaiden als pasgeboren goedkoop spul, net als die van pas gepromoveerde hoge officieren. Geen wonder dat er een gevleugelde uitdrukking de ronde deed in de woonwijk:

Het lef waarmee een offciersvrouw

haar slechte humeur ventileert groeit

met de rang van haar man

Een perzikkleur verblijdde Dingxiang's ogen. Ze keek omlaag, waar de staart van de instappende rij passagiers slonk... haar hart smolt- Het betrof een jongeman van begin twintig. Zijn lange haar danste op en neer toen hij de bus insprong en luchtig plaatsnam naast een van de slecht humeur ventilerende officiersvrouwen, die haar pinnigheid echter ogenblikkelijk opvouwde en een verlegen lach ten beste gaf.

'Tante Fu, bent u op weg naar uw werk?'

'Zoals altijd, jongen. Zolang deze bundel versleten beenderen het me toestaat zal ik naar de uitgeverij gaan.'

'Over welke versleten beenderen heeft u het? Naar de kleur van uw gezicht te oordelen is uw ki pico bello in orde...'

Et cetera.

Dingxiang hoorde de conversatie tussen de jongeman en zijn buurvrouw aan. Zijn attente oogopslag en complimenteuze toon deden haar hart verder smelten. 'Tante Fu'! Nota bene! De gemiddelde stoere kerel van zijn leeftijd zou nooit zomaar in het openbaar een oudere vrouw 'tante' durven noemen, en nog minder gezelligheidspraatjes over ki en wat dies meer zij in zijn mond durven nemen...!Wat oorzalvend is ondermijnt het vertrouwen. Met welk toerental Dingxiang's hartenvleugels ook fladderden, ze realiseerde zich dat de jongeman in kwestie een charmeur was en door vele vrouwen als (gemeenschappelijk) bezit werd beschouwd. Als hij zo zoet een halve oma wist te begroeten, hoeveel honingkleverige woorden had hij dan niet tot zijn beschikking in zijn verleidingsbijenkorf om een mooi meisje aan zijn stok te plakken? Maar het gelukzalige gevoel in haar buik spoelde al haar argwaan en angst naar een vergeethoek. Ze bad tot Boeddha dat de ridder in het perzikkleurige hemd haar kant op zou kijken.

Niet dus.

Bij de een-na-laatste halte, op de Wangfujingstraat, fladderde haar jonge knapperd de bus uit. Dingxiang zag zijn hemd als een oranjeroze vlam wegbranden in de drukste winkelboulevard van Peking. Ze verborg haar handen achter de rug en keek in de spiegeling van de busruit. Haar uiterlijk kon best door de beugel... Of niet? Ze begon oppervlakkiger te ademen.

***

Dingxiang's hart sloeg een slag over toen ze 's maandags de vertrouwde lijnbus instapte: het perzikkleurige hemd zat in de bus! Achterin, weer naast een of andere oude taart!

Uit alle macht probeerde Dingxiang de blosjes op haar wangen weg te moffelen. Ze wenste dat moeder verder naar achteren zou lopen en dat ze een zitplaats zouden vinden in de buurt van de jonge perzikridder. Maar moeder liet zich op de eerste de beste bank die nog vrij was neerploffen. Daar zaten ze dan, vlak bij de buschauffeur, ver van haar droomprins. Had haar achterhoofd nou maar ogen, dan zou ze haar roze droom ongestraft kunnen bewonderen, want achteromkijken durfde ze vanzelfsprekend niet. Goede wijn behoeft geen krans - een mooie vrouw is een pioenroos. Heb je ooit een bloem achter vlinders aan zien zitten? Vlinders dienen pioenrozen op te zoeken, zich eromheen te verzamelen en zich in een lange rij op te stellen in de hoop op een gelegenheid haar te kunnen bevruchten-

'Tante daar, wilt u zitten? Ik kan staan.'

Dingxiang wist niet wat ze hoorde. Deze stem zou ze uit duizenden herkennen. Het was Perzikhemd die een oudere passagiere zijn zitplaats aanbood! Dingxiang's hart maakte koprollen tussen de Roze Wolken, hoog in het luchtruim: de mevrouw die een zitplaats kreeg aangeboden stond naast haar, helemaal bij de ingang van de bus! Waarom bood Perzikhemd in Boeddha's naam zijn plaats niet aan een of andere oude taart in zijn buurt, achterin? Of zou het-Boeddha in de lentedroom! zou hij haar hebben gezien? Zou hij dit alleen maar doen omdat hij kennis met haar wilde maken? Ach welnee, doe niet zo dwaas! Dingxiang sloot haar ogen en spitste haar oren...

Waarachtig, het Perzikhemd kreeg het werkelijk voor elkaar dat de romige oude taart zich de moeite getroostte zich van de propvolle voorkant van de bus stukje bij beetje duwend en persend naar haar kersverse zitplaats achterin te bewegen. In een mum van tijd verscheen Dingxiang's held vóór de bank van moeder en dochter. Met zijn ene arm hield hij zich vast aan de horizontale stang die dwars door de bus liep en met zijn andere zocht hij steun bij het handvat dat de bank van moeder en dochter rijk was. Hij maakte een zwaai met zijn hoofd en - whoeps! - zijn lange haar kwam als een lap zwarte zijde omhoog, om weer sierlijk neer te vallen op zijn welgevormde kruin.

Toen de bus een plotseling opduikende paard-en-wagen ontweek, bezorgde deze manoeuvre de passagiers een - letterlijke - schok. De jonge ridder boog diep voorover en glimlachte naar moeder. 'Ik hoop dat ik niet te hard tegen u ben aan gestoten en u pijn heb gedaan, tante, toen de bus zo abrupt remde.'

Moeder keek omhoog. Er verscheen een zeldzame glans op haar gezicht. 'O, kind, nee, ik heb niets van je beweging gemerkt.'

Ook oude geiten lusten een jong blaadje. Dingxiang haatte moeder, zo mierzoet als die lachte tegen de Prins in de Roze Wolken van haar dochter - ze had vader toch, waarom moest ze aan een andere man snuffelen? Desondanks was Dingxiang niet bang. Ergens diep in haar ruggenmerg wist ze dat dit haar geluksdag was. Je weet maar nooit hoe een koe een haas vangt en hoe een meisje een knapperd aan haar strijkstok laat blijven hangen.

'Tante...'

'Gao is mijn naam.'

'Tante Gao, waarschuw mij als u zo dadelijk uitstapt. Ik zal een paadje voor u creëren.'

'Dat is aardig van je, jongen. Maar het is onnodig. Wij gaan er bij de eindbestemming uit. Daar is mijn instituut.'

'O, tante Gao, legt u elke dag zo'n lange afstand af? Nou ja, ik eigenlijk ook. Al tien jaar achtereen. Dat wil zeggen, sinds twee weken hoeft dat gelukkig niet meer... Ik heb... omdat ik het toelatingsexamen heb gehaald. Over twee weken begin ik mijn studie aan de Universiteit voor Docenten in Peking.' Hij aaide zijn van trots overeind gesprongen hoofdhaar weer plat en wachtte moeders goedkeurende blik af.

'O...?'

'Nee, tante, het is maar een kleinigheid. Er waren maar vijfhonderd kandidaten voor de twaalf opleidingsplaatsen aan de Faculteit voor Muziek. Ik heb gewoon geboft.' Terwijl hij dit zei zond hij Dingxiang een zorgvuldig gedoseerde blik toe. Hij meende blijkbaar dat hij met zijn studentschap een streepje vóór zou hebben op de lange rij aanbidders die ze waarschijnlijk wel zou hebben. Ook al had hij in dat laatste toch echt ongelijk: zo'n rij bestond eenvoudig niet.

Moeder trok haar wenkbrauwen op. Ze deed alsof ze werkelijk geïmponeerd was door zijn 'succes' bij het toelatingsexamen. Dingxiang wist wel beter. Moeder trok haar wenkbrauwen alleen maar op als vader thuiskwam met een shawl, die hij op werkbezoek in een provinciestadje had gekocht, een die naadloos bij een boerin paste maar alleszins vloekte met de stijl van een hooglerares aan een Pekingse academie. Moeder ging nu eenmaal voor het beste van het beste. Als Perzikhemd het professioneel had aangepakt, zou hij hebben getracht een plek aan het Conservatorium van Peking te bemachtigen - de selectie gold daar niet één op de honderd, maar één op de vijftienduizend, zo niet meer – en daar was hij blijkbaar niet in geslaagd... Maar uit de aanhoudende glimlach op moeders gezicht sprak niets dan goedkeuring en ze zette haar onderzoek voort. 'Je hebt tien jaar dagelijks moeten reizen. Waar naartoe, als ik vragen mag?'

'Naar het Wangfu Dalou Warenhuis. Ik heb er al die tijd ondergoed en pyjama's verkocht.'

Dingxiang keek naar zijn fijne vingers en crêmige huid. Dus daarom zag Perzikhemd er niet zo verweerd uit als de doorsnee oude-drie-klasser ofte wel Naar de Grote Stad Teruggekeerde Jonge Intellectueel! Hij had blijkbaar een hoge piet als vader - hoe zou hij anders aan zo'n luizenbaan als ondergoedverkoper zijn gekomen, nota bene in het centrum van de hoofdstad...?

Moeder realiseerde zich dit natuurlijk ook - haar stem klonk weelderiger dan ooit toen ze doorging met haar kruisverhoor. ']e hebt tien jaar in de winkel gestaan, en toch heb je je vak bijgehouden en je examen gehaald! Wat zal je vader trots zijn!'

'Nee hoor!' Voor het eerst vergat hij het galante van zijn toon.

'Helemaal niet! Als het aan hem lag zou ik me een echt mannenberoep aanmeten. Net als hij natuurlijk...'

'Op welke afdeling werkt je vader, als ik vragen mag?'

'Politieke Administratie.'

Moeder knikte welgeteld twee keer met haar hoofd en zweeg.

Dingxiang wist precies wat die werkeenheid zoal vermocht. Dat had ze wel geleerd tijdens haar opleiding in het leger. De Politieke Administratie! Elke werkeenheid had z'n eigen afdeling. Daar werd de meest gedetailleerde informatie verzameld over iedere werknemer van de eenheid, daar analyseerde men hun gedrag, hun uitspraken en de frequentie waarin zij met collega's omgingen. Eens per maand werden de werknemers die een afwijkend gedachte- of gedragspatroon vertoonden op het matje geroepen. Was er sprake van meerdere personeelsleden die hetzelfde patroon aan den dag legden, dan was het tijd dat de Administratie een politieke beweging in leven riep om dit probleem centraal de wereld uit te helpen.

Direct na thuiskomst zette moeder zich op haar krukje voor de gemeenschappelijke telefoon in het trappenhuis en begon haar vriendinnen te bellen - stuk voor stuk officiersvrouwen - net zo lang tot ze met een bundel tevreden lachspieren op haar gezicht de zitkamer binnenkwam en de kruk terugzette.

Tussen neus en lippen door liet moeder zich - binnen gehoorsafstand van haar dochter - tegen vader ontvallen: 'Ik heb vanochtend een aardige jongen ontmoet in de bus. Het blijkt de enige zoon van generaal Ye te zijn. Ongehuwd, wel een vriendin gehad, negen jaar lang, maar ze zijn uit elkaar gegaan toen hij naar de Universiteit ging en zij haar sociale status niet langer bij de zijne vond passen. Nou ja, dat was sowieso al niet het geval. Haar vader is een of andere accountant in een frisdrankfabriek. Die jongen heeft tweehonderdtweeënnegentig punten behaald voor het landelijk toelatingsexamen. Hij gaat cello studeren aan de Faculteit Muziek aan de Universiteit voor Docenten.'

Vader strekte zijn benen en gleed bijna van zijn fauteuil. 'Slechts tweehonderdtweeënnegentig punten? En toch aangenomen bij de Universiteit voor Docenten? Zijn vader moet spijkerharde connecties hebben!'

'Die heeft hij ook. Hij is plaatsvervangend secretaris van het Partijcomité van de Afdeling Politieke Administratie van de Academie.'

Vader vouwde zijn benen weer op en ging rechtop staan.

Dingxiang zag met lede ogen aan hoe de romantiek afbrokkelde, nu haar moeder de zaak in de juiste banen probeerde te leiden en de jonge ridder als koopwaar wikte en woog. Maar diens perzikkleurige charme verdunde haar afkeer tegen de nieuwe wending die moeder aan het geval wilde geven. Sterker nog, die maakte alles weer goed.

Eenmaal in bed vond ze haar deken opeens te koud en veel te dun. Ze miste een warmte die ze niet kende...

***

Op weg van de slaapzaal naar de kantine passeerde Dingxiang het winkelcentrum, waar het informatiebord stond. Wat was er gebeurd? Het was bedolven onder een dikke laag groot-karakterkranten. Ze begon ze zo goed mogelijk te lezen - ze waren blijkbaar kort achter elkaar over elkaar heen geplakt.

LIEM HEEFT GEEN LAST VAN RUGPIJN OMDAT ZE LEKKER

IN BED LIGT

[...] paar suggesties voor onze universiteitsdirectie om de 'boekenloods' op te waarderen tot volwaardige bibliotheek [...]

[...] lezing wemelde van de tegenstellingen maar was goed genoeg om ons aan het denken te zetten [...]

Enkele oppervlakkige ideeën naar aanleiding van mevrouw Liem's lezing [...]

WAAR PATRIOTTISME IS

CHINA TE WIJZEN OP ZIJN TEKORTKOMINGEN

EN HEM TE HELPEN DIE TE VERHELPEN!

[...] Een echte patriot zou terugkeren naar haar arme geboorteland om China te helpen bij de wederopbouw na de Tienjarige Ramp[…]

[...] nieuwe kijk op de 'superioriteit' van onze Communistische Staat vergeleken met de kapitalistische landen [...]

Boven dit alles was een rood papier aangebracht met een filmreclame, afkomstig van de Afdeling Cultuur en Studentenzaken:

DE GOUDEN MEID EN DE ZILVEREN MEID

(Noord-Korea)

Tijd: vanavond om acht uur

Plaats: oostelijk basketbalveld

De titel kwam Dingxiang bekend voor. Natuurlijk, ze had erover gelezen in het Peking Avondnieuws. Het ging over een stel bloedmooie tweelingzusters. Hun ouders waren gestorven toen ze nog baby's waren, tijdens de Koreaanse Oorlog (schuld van de Amerikaanse imperialisten). Hun oudste tante nam Gouden Meid mee naar NoordKorea en hun oudste oom bleef met Zilveren Meid in Zuid-Korea. Gouden Meid groeide op onder het zegenlicht van de Communistische Partij en werd een modelboerin in een paradijselijke volks-commune. Zilveren Meid groeide op onder een viaduct en werd door bandieten verkocht aan een nachtclub, toen ze zich ondanks de armoede had weten te profileren als aantrekkelijke dame (nawerking van het positieve karma van haar voorouders). Gouden Meid trouwde een modelboer en hun zoontje was dikker dan een modelbloemkool die onder het zonlicht van de Vader en Moeder in Een, Partijvoorzitter Kim Il Song, was gerijpt. Zilveren Meid werd aan de lopende band verkracht door de rijke klanten van de club waar ze werkte, tot de dag dat ze voor haar leven vluchtte en onderweg werd aangereden door een Mercedes Benz en maar één been overhield.

Sinds Deng Xiaoping een jaar geleden de landsgrenzen voor Westerse investeringen en geavanceerde technologie had opengesteld, wilden de Chinezen die in kapitalistische en dus welvarende landen familie of kennissen hadden de grens oversteken, net als de Chinezen die daar familie noch kennissen hadden. Aanvragen om te emigreren sneeuwden de bureaus van het ministerie van Buitenlandse Zaken onder.

Degenen die over enige zelfkennis beschikten en de kans dat ze China zouden kunnen verlaten op nul komma nul inschatten, kopieerden Westerse videotapes. Wauw, hun ogen vierden een festijn! Woonhuizen groot genoeg om hele volksstammen onderdak te bieden, badkamers met douche, voorzien van warm en koud stromend water, helemaal alleen voor een driekoppig gezinnetje, geen hoogstnoodzakelijke bezoeken aan het openbare badhuis, sex vóór het huwelijk, sex in de auto, sex in de lift, sex tegen de verwarming, sex op de koelkast...! En geen enkele strafmaatregel van de kant van de regerende Partij...!

Kortom: tijd voor heropvoeding. Vandaar dus de import van Noord-Koreaanse, Vietnamese en Oost-Europese films, die het tegendeel van de Westerse video's moesten beweren en bewijzen. In de volksmond heetten ze dan ook 'anti-ontsnappingspropaganda'.

Dingxiang wreef zich in de handen. Ze wist precies hoe ze desondanks van zo'n film kon smullen. Het was net het smikkelen van een vrouwtjeskrab. Ze moest regelrecht op zoek naar de gele klomp die erin verborgen lag - de verrukkelijke eieren, die zich schuilhielden onder de oneetbare klieren van het schelpdier. Dat had ze dan in elk geval geleerd tijdens de Culturele Revolutie: door honderden malen naar een van dezelfde zes toegestane films te moeten kijken - Lenin tijdens de Oktober Revolutie. Ze lette alleen maar op de scènes waarin Het Zwanenmeer werd opgevoerd en negeerde de propagandistische hoofdmoot. Met een beetje fantasie zou ze zich heerlijk kunnen voorstellen hoe Zilveren Meid schitterde als een ster, de eerste keer dat ze in avondjurk met decolleté op het podium van de nachtclub het Koreaanse liedje 'De ijsbloem' zong. Omwille van dat ene voorbijflitsende beeld zou ze met gemak de hele verdere avond doorkomen en naar de voor de rest saaie film kunnen turen. Haar handpalmen zweetten.

***

'Hetzelfde als de dame vóór me - één gestoomd broodje. Ik ga me vanmiddag verhongeren, als eerbetoon aan de verhongerde martelaars tijdens de Lange Mars...'

Dingxiang's hand trilde. Ze zag haar eigen broodje als een rover over de binnenwand van haar rijstkom naar buiten klimmen. Waar kende ze die stem van? Ze keerde zich om- Opa hemel! dat moest een van de twee studenten zijn geweest die het tijdens de Culturele Revolutie verboden liedje voor haar hadden gezongen - dat over de pioenroos die eigenlijk geen pioenroos was, maar een op de wereld van de stervelingen neergedaalde hemelse maagd ... Het tweede deel van de eretitel verdiende ze wel, maar van het eerste deel was ze niet zo zeker...

'Weichun, wat heb ik je gezegd? Dit is haar stamkantine.'

Ze volgde de blik van de martelaars-vererende student en zag nu zijn vriend staan, vast en zeker de andere helft van het mannelijke koor op de avond van de uit de hand gelopen lezing.

De toegesprokene kocht ook niet meer dan één broodje en ging achter zijn maat en Dingxiang aan. 'Wat een toeval!' Zijn ogen glansden.

De martelaar-vereerder leidde zijn vriend en de inspiratrice van zijn zelfgekozen honger naar een hoek van de kantine en wendde zich nu openlijk tot Dingxiang: 'Wat mijn vriend bedoelde was "Wat een overwinning!" De afgelopen dagen hebben we alle kantines afgestroopt die de campus rijk is, op zoek naar jou, zonder ook maar één keer je schaduw te mogen vangen. Vandaag zijn we als een stelletje doorgeprikte ballonnen afgedropen naar onze stamkantine. En wie staat er voor ons kant en klaar om "hallo" tegen te zeggen? De jongedame zelf!'

'Nou, nou, juffrouw... hoe je geurige naam ook moge luiden, het zeewater bestaat voor zeventig procent uit zout, maar als de woorden van Rongjun voor zeven procent uit waarheid bestaan, roepen de bergen en dalen in ons land al: "Lang leve Voorzitter Mao!" '

Dingxiang keek naar de punten van haar schoenen en deed gewoontegetrouw alsof ze verlegen was. Als het aan haar lag, zou ze beide jongeheren in één moeite door om de hals vliegen.

'Weichun, laten we elkaar niet overtreffen in het elkaar plagen, dan bezorgen we de zoete dame hier een clownsspel waar we geen van beiden deel van willen uitmaken.'

De zeewater-analist stak het gestoomde broodje in zijn mond en knikte zijn welsprekende vriend goedkeurend toe.

Rongjun dipte zijn broodje in de waterige drab in zijn kom, een gerecht dat de titel 'Roergebakken Bloemkool met Reepjes Varkensvlees' moest waarmaken, schudde met zijn rechterbeen, dat eerder een bundel stalen veren leek, en wendde zich tot Dingxiang: 'Als je het niet als een al te grote inbreuk op de mensenrechten beschouwt, zou ik dolgraag willen weten naar welke naam je luistert.'

Ze pretendeerde dat ze moest blozen en keek de andere kant op. 'Dingxiang. Dingxiang Mu,' lispelde ze.

Rongjun knipoogde naar zijn vriend. 'Of haar ouders zagen het al aankomen toen ze haar die naam gaven, of ze heeft ernaar geleefd, maar in ieder geval, het kan niet passender. Seringen: kleine, blauwe bloempjes die met hun zoete geurgolven de neus van iedere voorbijganger buiten westen slaan...'

Weichun knikte. Daarna schudde hij zijn hoofd. ' "Dingxiang" begrijp ik wel, maar, jongedame, wat moet dat "Mu” voorstellen?'

Rongjun was duidelijk op de plaagtoer. 'Dat je op de middelbare school klinkende tienen voor Geschiedenis haalde, betekent nog niet dat je op de hoogte bent van de verspreiding van de diverse bevolkingsgroepen en hun familienamen over China, mijn deskundige in wording.'

Weichun maakte een gebaar alsof hij de klep van zijn vriend als die van een brievenbus wilde dichtslaan en richtte zich opnieuw tot Dingxiang: 'Als mijn geheugen nog altijd mijn bondgenoot is, moet ik je condoleren: je achternaam komt niet eens voor in de Baijia Xing.'

Ze glimlachte. 'Dat weet ik. Mijn overgrootouders stammen ook van een uithoek die de samenstellers van Het Woordenboek van de Honderd Familienamen niet de moeite waard vonden om te bezoeken.'

Weichun knikte naar zijn vriend. 'Zie je wel? Ik dacht al, hoe komt het dat ik aan de hand van haar naam niet kan traceren waar ze vandaan komt? Ben je, laat me eens gokken, Tibetaans, Hainannees of Yunannees?'

'Goed geraden - het laatste. Tijdens de Ming-dynastie werd een van mijn voorvaderen betrapt op fraude - met de nadruk op "betrappen": zelfs het schoonste en oprechtste districtshoofd wikkelt zijn rug in goudstukken als hij maar een maand in dienst is. Hij is dus met het hele dorp erbij, zijn vijftien vrouwen en veertig kinderen, alle aangetrouwden en andere verwanten, plus hun aangetrouwden en verwanten, én hun leraren, bedienden, huisdieren en vee - naar Yunan verbannen. Elf generaties lang verbleven zij daar tussen de Yiao's. Toen de twaalfde generatie ten slotte amnestie kreeg van keizer Guangxu van de Qing-dynastie, werd zelfs de familienaam "Liu" in "Mu” veranderd. Al die tijd hadden ze van de daken geschreeuwd dat ze de zuiverheid van het ras hoog en droog moesten houden en zich vooral nooit mochten inlaten met die "inboorlingen". In feite waren ze net gekookte eenden - alleen hun snavel was nog hard - een grote bek hielden ze over, de rest was al lang zacht en slap geworden...'

De twee heren keken haar aan met openhangende mond.

Dingxiang zette opgekikkerd haar tanden in een blad Chinese kool. Nooit eerder had ze zich zo intelligent gevoeld.

Na een poosje ontdooide de tong van de geïmponeerde Weichun. Hij zocht naar een onderwerp waarover hij wél iets zinnigs te zeggen had. 'Heb je net zo genoten van de lezing van die overzeese dame als wij?' Hij keek even opzij naar zijn vriend, alsof ze maar één mond hadden.

Ze wilde het eruit flappen, ze wilde haar oogbollen buitenskas proppen en het met haar wangen appelrood van enthousiasme uitschreeuwen: En hoe! In plaats daarvan liet ze als een beschaafd meisje haar oogleden naar beneden hangen en telde tot drie voor ze met deugdzaam zachte stem antwoordde: 'De lezing heeft me gestimuleerd om bij vele zaken stil te staan.'

Rongjun kneep zijn neusvleugels dicht en deed haar stemmetje na: 'De lé-zing heeft me ge-stí-mu-leerd om bij vé-le záken stil te staan...'

Weichun wierp de geplaagde jongedame een medelijdende blik toe, gevolgd door een mondsnoerende waarschuwing aan het adres van Rongjun. 'Raad eens waar ik aan dacht toen mevrouw Liem het had over de pronkziekte van de Universiteit en dier onverschilligheid ten opzichte van de erbarmelijke leefomstandigheden van haar studenten en docenten?'

'Als je bent afgestudeerd' antwoordde Rongjun snel, 'richt je een aannemersbedrijf op en begin je slaapzalen voor studenten te bouwen, gratis en voor niks. Krijg je onverhoopt de opdracht chique kantoorgebouwen voor Partijsecretarissen neer te zetten, dan gebruik je zand als cement en touw in plaats van staal.'

'Dingxiang, zie je wat ik bedoelde met het zoutgehalte van het zeewater en het waarheidsgehalte van Rongjun's woorden?'

Ze overwoog iets gewaagder en meer oprecht te worden in haar reacties op de opmerkingen van de twee mannen, maar ze achtte de tijd er nog niet rijp voor. Terwijl ze eigenlijk dolgraag in hun pretogen had willen kijken, keek ze 'verlegen' langs de heren heen, naar het veilige en onbemande oneindige.

Weichun ging verder: 'Het deed me denken aan Ceausescu, die zich aan de ene kant blind staart op de armoede van het volk en tegelijkertijd het tweede grootste gebouw ter wereld op een plein in Boekarest heeft laten bouwen, zuiver en alleen om de kapitalistische landen te laten zien hoe welvarend zijn Communistische Staat wel niet is.'

Ze hield op met kauwen.

Rongjun deed hetzelfde, maar hij herstelde pijlsnel van zijn verbazing over Weichun's scherpzinnige opmerking en deed er nog een schepje bovenop: 'Weet je waar ik aan moest denken toen de secretaris van de Partijafdeling op zijn stoel zat te draaien alsof zijn achterwerk door mieren omsingeld was?'

Dingxiang keek Weichun aan. De hoop was op hem gevestigd, want zij kon nergens anders aan denken dan aan het feit dat haar kop met spawater was gevuld.

De voorheen zo welbespraakte Weichun knipperde met zijn ogen. Al wat hij naar voren wist te brengen was zo slap als een vaatdoek: 'Dat je als de bliksem insecticide moest gaan halen om de secretaris te bevrijden van zijn plaag.'

'Gezakt voor het mondeling examen Komintern. Ik dacht aan het langste applaus van de menselijke geschiedenis: dat na Stalin's toespraak op een Partijconferentie in de jaren dertig. De aanwezigen hebben ik weet niet hoeveel kwartier achtereen in hun handen geklapt-'

'O, zo bedoel je? Omdat niemand het waagde als eerste op te houden met applaudisseren, op straffe van het begaan van een politieke fout. Even daarvoor waren miljoenen "contra-revolutionairen" geliquideerd en nog meer miljoenen in strafkampen gestopt.' Weichun had zijn tong weergevonden.

Net als toen De Nooit Ondergaande Zon stierf had Dingxiang eraan toe willen voegen, ik moest me in de dijen knijpen om aan tranen te komen, anders zou ik in de gaten lopen als Mao-ontrouw. Maar ze was niet zeker of ze hiermee zou afgaan: zij onderbouwden hun standpunt met gedocumenteerde historische feiten, maar wat had zij te bieden? Haar eigen ervaring, die vast en zeker geen tofu zou snijden.

Weichun keek de stille jongedame aan en wendde zich tot zijn vriend: 'Rongjun, een ander gespreksthema, graag. Onze Seringen heeft niets aan droge politiek en saaie geschiedenislesjes. Hoe gaat het met je Plato, Dingxiang?'

Ze wist niet hoe snel ze haar hoofd moest schudden. 'Ga door met jullie vorige onderwerp! Ik vind het juist boeiend om te zien hoe jullie wat zich in China afspeelt in een internationale context plaatsen. Zo zal ik me minder schuldig voelen als ik kwaad ben op de Partij omdat ze dingen doet die indruisen tegen het principe van de Revolutie en tegen het geweten van elk rechtschapen mens.'

Rongjun wiebelde opnieuw met zijn bundel stalen veren. 'Welke auteur van de Littekenliteratuur was het die de beroemde uitspraak deed: "In de après-Mao-periode moeten we leren het kaf van het koren te scheiden en wat ons is opgelegd van wat we zelfstandig hebben uitgedacht en ondervonden. Dán pas zijn we baas over ons eigen brein."? Hoe heet die student-auteur die gisteren de oostelijke muur van de kantine heeft behangen met zijn meest recente verhalen, met penseel op grote vellen papier overgeschreven door zijn fans?'

'Shizhen Yu.' Dingxiang voelde de trots in haar keel opwellen. Als het ging om 'rotzooi-literatuur', zoals studenten Chinese Letterkunde de hedendaagse korte verhalen samenvatten, wist ze elk naadje van de kous.

Pia! Rongjun knipte met zijn vingers. 'Juist, die Yu formuleerde het nog treffender: "Op de Universiteit moeten we meer afleren dan leren." Dit geldt zeker voor onze generatie, die opgroeide met het liedje

We fleuren op in de omhelzing van de Partij

en onder de strelingen van de Grote Roerganger

Het was het eerste wat we leerden.'

Maar Weichun scheen op Plato te zijn gefixeerd. 'Hoe deelt jouw faculteit de klassestandpunten van de Griekse filosofen in? Zijn het volgens de huidige politieke wind idealisten of materialisten?'

Dingxiang knipperde met haar ogen. Hoe zou zij dat moeten weten?

Rongjun bestudeerde haar ogen en richtte zich tot zijn maat: 'Wat heb ik je gezegd? Ze zit niet op de Faculteit Filosofie. Ze heeft - het spijt me, Dingxiang - het pretpakket.'

'Dat kan niet,' mompelde Weichun tegen zichzelf.

Nu begreep ze er niets meer van.

Dingxiang, zeg het maar, wie van ons heeft gelijk? Studeer je Filosofie of een Vreemde Taal?'

'Zozo...' De eetstokjes waarmee ze naar de twee verwaande kwasten wees zouden zwaarden moeten zijn. 'De studie Engels is volgens jullie een pretpakket?'

Rongjun sprong een gat in de lucht. 'Ik heb gelijk, Weichun!'

De verliezer bekeek Dingxiang alsof er spijkerschrift op haar gezicht stond gegraveerd. 'Maar... maar... je kijkt altijd zo ernstig uit je ogen, net als die filosofiestudentes...'

'Ben je gek!' Rongjun ging naast Dingxiang staan. 'Hoe vaak kom je donderdagsavonds op de dansparty in Kantine nr.3? De typen die aan de meest slaapverwekkende en muffe vakboeken knagen, draaien het afwisselendst met hun middel, inclusief de voor- en achterkant. Wat studeren die? Filosofie, Archeologie, Vaderlandse Geschiedenis…'

Weichun gaf zich definitief gewonnen.

Rongjun straalde.

Maar nu was het Dingxiang's beurt. 'Aan welke faculteit studeren jullie?'

'Waar je lippenkungfu oefent.'

'Rechten?'

'Nee, daar leer je liplézen volgens het Groot Dictee van de Partij.'

'Politicologie?'

'Bestaat er zo'n faculteit?'

Ze schudde haar hoofd. Ze was aan het eind van haar Latijn.

Weichun glimlachte. 'Faculteit Internationale Politiek.'

'Vandaar het examen Komintern, de Communistische Internationale, Moskou, 1919-1943.'

'Correct.'

Rongjun kwam tussenbeide: 'Kijk, bij ons leert de een nog Marxistischer praten dan de ander. Praten - handelen is een ander vak. Vandaar de bijnaam "lippenkungfu." '

Ze wist niet of het geoorloofd was de twee mannen samenzweerderig toe te lachen in de drukke kantine- en óf ze begreep wat Rongjun bedoelde! Als de dag van gisteren herinnerde ze zich hoe haar lerares Meng op de middelbare school stond te schuimbekken als ze het had over de noodzaak van het lijden van ontberingen voor het stalen van de Proletarische zenuwen en over het nemen van vieze, arme boeren als lichtend voorbeeld, terwijl ze zelf de rijkste en schoonste boerenhoeve uitkoos om de stage 'Van De Boeren Leren' uit te zitten. Kim en andere leerlingen van de tweede of derde kaste mochten inderdaad in koude, tochtige modderhuisjes logeren en op Proletarische wijze ontberingen trotseren. Lippenkungfu - de spijker op de kop!

Na de lunch zeiden de twee in koor: 'We houden geen siësta. Ga jij je gang maar. Of als je een zitplaats voor zelfstudie nodig hebt, kom dan naar Leeszaal nr.107.'

Dingxiang's ogen werden vochtig. Een zitplaats in de bomvolle bibliotheek aan een meisje prijsgeven stond gelijk aan een liefdesverklaring. Het vereiste de wilskracht en het uithoudingsvermogen van een Himalayabeklimmer om aan een stoel en een stukje van een tafel te komen en die vervolgens lang genoeg vast te houden... Maar ook op zo'n ontroerend moment vergat ze niet als een poes om de hete brij heen te draaien en als keurig opgevoede dame de broek uit te doen teneinde een windje te laten: 'Maar... dat is toch de leeszaal voor studenten Internationale Politiek, Filosofie en Geschiedenis? Ik heb -' Haar ogen glinsterden van wraak. 'Ik geniet het pretpakket Engels, weet je nog?'

'Ssssst...' De jongeheren susten eerder hun kaakrood dan het volume van haar opmerking. 'Zolang je niet met een bord voor je borst rondloopt à la VERDRIJF ME UIT DIT LOKAAL, WANT IK HOOR ER NIET BIJ, kraait er geen haan naar. Integendeel…' Rongjun zond zijn bedachtzame maat een blik als lokaas - hij hengelde naar goedkeuring. 'We hebben juist behoefte aan import...'

Dingxiang keek omlaag, opdat beide mannen opnieuw in de waan zouden verkeren dat ze bloosde. Als ze op een leeg voetbalveld had gestaan, dan had ze een gat in de hemelkoepel gesprongen en het uitgegild: Ja! Dat is het. Hierop zat ik te wachten! Een verborgen compliment aan het juiste adres: de dames van haar faculteit, zijzelf incluis natuurlijk, stonden in de campus bekend als modieus en koket.

Om twee uur 's middags naderde Dingxiang in haar aanstekelijkste blouse en broek de bewuste leeszaal. Ze schroefde haar looptempo zodanig op dat ze de gewenste stroomversnelling voelde van bewonderende mannenblikken en jaloerse vrouwelijke spleetogen. Och, wat een makkie was het de mannen van de faculteiten Politicologie en Geschiedenis boven haar charmevlammen te roosteren! En als je die dames zag! Stuk voor stuk eerder een man met twee hompen voor zijn ribbenkast en een dito aantal vlechten op zijn jongenskop. Ze voelde haar lever in- en uitzetten en slikte een portie kwaadheid en kift door haar plotseling schroeiende keel.

Wie een paviljoen bouwt boven een meer

hoeft zich geen zorgen te maken

hoe hij aan voldoende drinkwater komt

De 'schoolvoorbeelden' van vrouwelijk schoon hier hadden het wél voor het kiezen: zij konden elke man in hun klas of faculteit net zo lang aan een onderzoek onderwerpen tot ze er de beste uittilden, terwijl studenten Vreemde Talen als Dingxiang, hoe appetijtelijk ze ook meenden te zijn, de faculteitsgrens moesten oversteken om aan een bloedechte man te komen, met alle gevolgen van dien - de dames zouden Dingxiang het liefst door de vleesmolen jagen!

Ze pakte een dik grammaticaboek uit haar tas en legde er Het ontwaken in, een nieuw tijdschrift, dat ze in één hap wilde verslinden. Links en rechts verdiepte iedereen, de galante grapjassen Rongjun en Weichun incluis, zich in zijn vakboeken. Ze werd verteerd door schuldgevoel. Waarom was zij zo onverzettelijk gegrepen door de 'rotzooi-lectuur'? Kon zij zich niet bezighouden met het ontleden van Engelse zinnen en het zoeken naar de stam van Engelse werkwoorden?

'De grimeur', zo heette de moderne fabel in Het ontwaken. Haar ogen behoorden niet langer aan haarzelf, maar aan de hartstocht voor haar 'rotzooi-lectuur'.

De grimeur

Heel lang geleden, toen moeders hun stoute kinderen achter het behang plakten en de mannen plaatselijk opzwollen zodra ze een paar lotusvoetjes in het vizier kregen, woonde er een visagist met zijn vrouw in een bamboehuisje aan de rand van een bamboebos. Hij hield zielsveel van haar. Zij op haar beurt hield zielsveel van waterslakken, die ze rauw in sojasaus met rijstazijn dipte en vol genot opat. In een onheilspellende nacht kreunde ze in alle tonen en combinaties daarvan - nee, het was niet wat je denkt - ze was zo ziek als een hond. Haar wangen werden bleek, maar haar man tekende er blosjes op als de verste kersenbloesem. Haar kaken zetten op, maar haar gedienstige echtgenoot verrijkte ze met een serie ingenieuze pennenstreken, waardoor ze hun gezonde contouren herkregen... Tot de dag van haar dood, ten gevolge van een parasietenziekte, rechtstreeks afkomstig van de waterslakken die ze had gesmikkeld, weigerde haar levenslange aanbidder te geloven dat ze ziek en vervolgens gestorven was. Hij verfde haar lijkkleurige gezicht tot er opnieuw blosjes op verschenen. 'Waarom heb je haar niet naar de dokter gebracht?' vroegen zijn buren hem. 'Ze zag er zo goed uit,' verweerde hij zich.

Dingxiang's vingers jeukten. Ze moest en zou dergelijke verhalen schrijven, maar ze kon het niet, daarvan was ze overtuigd. De stoel onder haar kraakte van onbehagen. Ze háátte zichzelf. Ze haatte haar liefde voor de 'rotzooi-lectuur' en verafschuwde haar dwaze drang meer van dit soort 'troep' te creëren. Waarom kon ze niet normaal doen? Leerboeken lezen en haar nek kort houden, zodat de literatuurmachthebbers haar niet door de recensiemangel hoefden te halen voor iets wat ze niet goed kon?

'De grimeur'. Hoe kwam de auteur op zo'n briljant idee? Hij legde de wortel van het verval van de Communistische 'heilstaat' bloot, zonder er letterlijk een woord aan vuil te maken...!

Precies om vijf uur 's middags begonnen de luidsprekers zo hardvochtig te loeien dat behalve de doven en slechthorenden niemand nog kon studeren, lezen of langer dan één minuut langs één lijn nadenken. Dingxiang ruimde haar schooltas in, en dat deden ook haar twee ridders.

'Wat voor sport doe je en waar?' Rongjun en Weichun staken hun armen uit en creëerden zo een aan Dingxiang vooruitlopende haven, opdat ze niet door de mensenmassa werd platgedrukt - de uitgang van de bibliotheek dreigde door de duwende en trekkende menigte in de elastische mond van een karper te veranderen, maar die met z'n allen in één ruk passeren was onmogelijk. Het resultaat was een dagelijks terugkerend tafereel van vechten en weren, tot om de paar tellen een balletje met elkaar in de clinch liggende studenten de poort werd uitgespuugd - als een parel door een mystieke goudvis.

Hè, wat gênant: Dingxiang's ogen traanden weer eens! Voor de eerste keer rezen haar haren niet te berge bij het verlaten van de bibliotheek. Elke keer weer zwoer Dingxiang de volgende keer de bibliotheek niet tijdens de spits te verlaten, maar ze hunkerde er zo naar zo lang mogelijk in de leeszaal te blijven met haar favoriete literatuur voor haar neus, dat ze er nooit in slaagde haar voornemens gestand te doen. En telkens weer moest ze kotsen van de bronstige mannen die hun vijf ledematen niet thuis konden houden.

Vandaag echter was ze in goede handen, want ditmaal werd ze geëscorteerd door een edelmoedig stel ridders.

Eenmaal buiten de bibliotheek struikelde het drietal een paar stappen, totdat ze eindelijk stevig op beide benen terechtkwamen en normaal konden lopen. Dingxiang had zich zo in hun armen geworpen om te zeggen: Doe maar met mij wat jullie willen! maar ze schrok van haar idiote impuls. Het was nooit eerder in haar opgekomen dat er nog andere manieren bestonden om een dame te 'bemachtigen'. Er was er een die gepaard ging met bruut geweld en zich zonder haar toestemming voltrok, zoals de mannelijke stiekemerds tussen de mensenmassa bij de uitgang van de bibliotheek, en die kende ze maar al te goed. Maar blijkbaar was het ook mogelijk haar juist te beschermen en dankbaarheid uit haar te destilleren, zodat ze zich als vanzelf aanbood als amoureuze uitlaatklep - Boeddha nog aan toe!

'Misschien hoorde je onze vraag niet, daarnet in de menigte: wat voor sport doe je? En waar?'

Dingxiang ontwaakte uit haar beschamende dromelarijen. Ze antwoordde haar beide beschermheren: 'Badminton. Of, als het hard waait, volleybal.' Ze keek omhoog en ontweek ervaren de door de lucht suizende volley-, voet- en badmintonballen. Niet zelden had haar hoofd de rondvliegende ballen in de weg gestaan en hadden de projectielen haar derhalve buiten westen geslagen. Maar niet vandaag, nam ze zich voor. Overal op de campus, van de bibliotheek tot de pleinen voor de verschillende kantines en de lege plekken voor de slaapzalen, renden studenten achter hun bal aan en gilden van opwinding.

'Wij doen niet aan balspelen. Kom je een keertje met ons marathon-lopen, alsjeblieft?'

Dingxiang wist niet of ze nu direct gretig met haar hoofd moest knikken of eerst verlegen diende te glimlachen dan wel schijnheilig tegen te pruttelen om pas na veel gesoebat en met veel zogenaamde 'tegenzin' toe te stemmen.

Rongjun zag haar treuzelen. 'Je hoeft niet per se de acht of negen ronden die wij maken te rennen, hoor,' zei hij in een poging haar over de streep te halen.

'Hoe kom je erbij? Op de middelbare school heb ik jaren getraind voor het lange-afstandhardlopen, samen met Kim-' Een bij stak haar in het uiterste puntje van haar hart. Ze dacht dat ze dood zou gaan, net als haar enige boezemvriendin, die op het eiland Miru in een vuurbal was opgegaan.

De twee heren pompten met hun vuisten in de lucht - net als Kim, toen ze als eerste de finale van de 1500 meter had gehaald. 'We gaan terug naar onze slaapzaal om onze gymschoenen aan te trekken. Zullen we afspreken over een kwartier op het oostelijk sportveld?'

Dingxiang knikte. Fuck de schijnheiligheid! Weg met dat voorgeschreven vrouwelijk getreuzel! Had ze geweten dat Kim de wereld zo snel zou verlaten, dan zou ze haar ogen hebben geopend, tijdens de nieuwjaarsnacht, toen ze voor het eerst - én voor het laatst - in één bed sliepen en Kim's lippen een ademstootje verwijderd waren van de hare. O, wat had ze spijt dat ze toen niet in een gepassioneerde clinch met Kim had gelegen en de verboden liefdesvrucht tot op de bodem had geproefd...!

***

Na twee ronden van vierhonderd meter knikten Dingxiang's knieën heviger dan ze kon verdragen. Rongjun en Weichun waren twee puntjes geworden, ergens aan de andere kant van het sportveld - ze liepen langs de binnenste van de zes renbanen. Al was ze te trots om toe te geven dat ze minder hard kon lopen, ze moest wel. Moest je die mannen zien: ze hijgden niet, ze hapten niet als een gestrande vis naar adem en ze schoten als woeste paarden vooruit. Het enige wat zij kon doen was haar geslachtsgenoten overtreffen. Maar er waren niet bijster veel vrouwen te bekennen - hardlopen was hun blijkbaar te gortig: ze prefereerden badminton, volleybal of gymnastiek. Dat was niks voor Dingxiang - ze moest en zou wedijveren met kerels. Al was ze gedoemd van hen te verliezen, ze had het dan toch tenminste geprobeerd. Ze was blij toen ze zag hoe de herenknieën uiteindelijk ook begonnen te knikken.

Op de terugweg naar de slaapzalen bukte Weichun eventjes om op adem te komen. 'Snappen jullie hier nou iets van - zo'n zelfgekozen marteling? Waarom matten we ons op deze manier af?'

Rongjun keek voorzichtig naar Dingxiang. Hij was zichtbaar met zichzelf in debat of hij moest zeggen wat hij zeggen moest voordat hij het daadwerkelijk zei: 'Het is een puur academische uitleg, jongedame, niet iets om jou mee te choqueren...' Hij spreidde zijn handen en klonk geleerder dan zijn guitige gezicht toeliet. '...Weichun, weet dat ik een keuzecollege volg aan de Faculteit Psychologie. Het gaat over de correlatie tussen massamentaliteit en de beleidsvorming van de overheid. Volgens Peterson, de Amerikaan die het college geeft, is er in de vs een reeks onderzoeken gedaan naar het gedrag van studenten. Het bleek dat ze om de zoveel maanden een politieke kwestie in de media oppakten en daar manifestaties over op touw zetten. De ene keer tégen en de andere keer vóór kernenergie... Een van de psychologen interpreteerde dit fenomeen als periodieke sexuele ontlading. Dus stelde hij de Universiteitsleiding voor vlak vóór het kookpunt een knalfeest of een spannende wedstrijd te organiseren, zodat de jonge mensen een alternatieve, maatschappelijk relatief minder storende manier zouden krijgen aangeboden om hun opgebouwde "libidobom" tot ontploffing te brengen... Het hielp.'

Dingxiang deed helse moeite niet in lachen uit te barsten, ook al wist ze niet waarom.

Weichun bloosde, en dat was in zijn geval oprecht gemeend, leek het. Maar na zijn tijdelijke inzinking ging hij over tot de aanval: 'Ach, Rongjun, met je macho-theorie! Ben je soms bang dat niet iedereen weet dat je bronsttijd driehonderdvijfenzestig dagen per jaar in beslag neemt?'

'Zie je wel? Je bent jalóers! Mooi zo. Eindelijk kom ik eens met een wetenschappelijk onderzoek waar jij niet over gelezen hebt, boekenwurm!'

Dingxiang fronste haar wenkbrauwen. 'Maar Rongjun, zelfs al zou je theorie kloppen, waar slaat ze op? We hadden het over onze zelfgekozen marteling - het hardlopen, weet je nog?'

'Ben ik in de gelegenheid geweest het verband duidelijk te maken?'

Weichun schudde zijn hoofd. 'Het is om te gillen,' smaalde hij.

Uit Weichun's reactie maakte Dingxiang op dat hij al doorhad waar het om ging - daarom verklaarde hij het alvast tot onzin. Maar zij begreep het niet. 'Rongjun, vertel het me, alsjeblieft,' smeekte ze.

'Kijk, kijk, onze leermeester schudt zijn hoofd. Het maakt me niets uit hoe je over mijn theorie denkt, wist je dat, Weichun? Dingxiang, wat ik zeggen wou is- ben je op de hoogte van de nadruk die er op het sporten gelegd wordt in nagenoeg alle Communistische landen die de wereld kent?'

'Ik studeer geen Internationale Politiek. Hoe zou ik dat moeten weten?'

'Kap ermee!' Rongjun werd zenuwachtig van Weichun, die maar zijn hoofd bleef schudden. Maar hij vergat niet Dingxiang te woord te staan. 'In Roemenië, Joegoslavië, Albanië en met name in de Sovjet-Unie wordt beduidend meer energie gestoken in het stimuleren van sport bij de massa dan in kapitalistische landen. Waarom? Peterson - een Amerikaanse kapitalist nota bene! - kwam tot een conclusie die de Communisten al lang, zij het onbewust, hebben getrokken. En die luidt: als het volk regelmatig aan het sporten wordt gezet, krijgt het minder snel de drang te protesteren tegen het beleid van de regering. Sport betekent: vrede in huis.'

'Als ik jou zou moeten geloven, zouden de Verenigde Naties beter vervangen kunnen worden door het Internationaal Olympisch Comité.'

'Zoiets, ja.' Rongjun liet zich niet uit het veld slaan.

Na het avondmaal besloot Dingxiang niet meer naar de bibliotheek te gaan. De eerste dag met de twee politici in wording was zwaar geweest. Te meer omdat het vandaag vrijdag was. Zoals elke week tegen deze tijd hoopte ze stiekem in de lijnbus van vaders Militaire Academie haar Perzikhemd te kunnen ontmoeten...

In de slaapzaal was Qiwen verwikkeld in twee van haar lievelingsactiviteiten: haar al keurig gekamde haren kammen en onderwijl melodieën uit Amerikaanse speelfilms neuriën. De andere acht kamergenoten hingen blijkbaar de voorbeeldige studenten uit en zaten in de bibliotheek of in een of ander voor avondstudie opengesteld leslokaal te blokken.

Dingxiang klom op haar deel van het stapelbed en bezocht de duisternis die de klamboe haar bood. Ze zette haar hoofdkussen rechtop en begon zogenaamd de verplichte literatuur voor het vak Geschiedenis van de Europese Letterkunde te lezen. De woorden op het papier echter dansten als rijen prima ballerina's. Ze kon zo hard fluiten als ze wilde, maar ze slaagde er niet in haar gedachten in juiste banen te manoeuvreren.Weichun, Ronjung… Met hen vergeleken bezat haar Prins in de Roze Wolken het kennisniveau van een garnaal.

En zijzelf? Zij was ook niet mis. Als de dag van gisteren herinnerde ze zich hoe haar vader haar cijfers van het Staatsexamen van de muur had geplukt en met zijn notitieblokje zwaaide...

***

De binnenplaats van het Bureau voor Hoger Onderwijs in de Laohudongstraat rook naar zweet en tranen. Overal waar Dingxiang haar ogen op richtte, duwden en trokken mensen tegen en aan elkaar, maar de scheld- en vloekwoorden die bij zo'n geweldige menigte hoorden bleven uit. Iedereen probeerde iedereen van zich af te bladeren, opdat hij de buitenmuren van het bureau kon lezen. Ze waren volgeplakt met groot-karakterkranten, die de cijfers voor het nationale toelatingsexamen voor het hoger onderwijs bekendmaakten. Ook Dingxiang wilde haar hoofd tot een punt slijpen en de mensenhaag binnendringen, maar moeder hield haar genadeloos in haar greep.

Vader reikte moeder de gezinstas aan, nam een aanloop en schoot de mensenhaag in. In een mum van tijd was hij slechts een wiebelend puntje te midden van de gele mensenzee.

Turend naar de vreugde- en verdriettranen die om haar heen vergoten werden - door kandidaten en hun aanhang die van de muren terugkeerden bad Dingxiang tot Boeddha dat het moment van ongewisheid eeuwig zou voortduren. Als vers gedemobiliseerde soldate - even oud als een pas afgestudeerde van de middelbare school - wist ze donders goed wat haar te wachten stond als ze niet zou slagen voor het Staatsexamen. Banen waren schaars en ze zou een 'werkafwachtende' worden. Haar enige vooruitzicht zou zijn: blokken voor het volgende toelatingsexamen, in 1980, en als ze dan wéér zou falen zou ze worden afgeschreven als studente in spe. Natuurlijk konden haar ouders hun connecties aanwenden om haar ergens binnen te sluizen en zou ze een klerkjesbaan kunnen krijgen in een of andere overheidsinstelling, maar haar ouders noch zij zouden met geheven hoofd over straat durven lopen, omdat Dingxiang als 'opvreter' ofwel 'mislukkelinge' zou worden beschouwd. En dat zou een smet op de familienaam betekenen. Dingxiang zou koste wat kost haar ouders dit lot besparen. Maar op dit moment kon ze er geen enkele invloed op uitoefenen - de cijfers waren al beklonken.

Moeder stak een zakdoek in Dingxiang's hand. De dochter nam die dankbaar in ontvangst, maar het gevoel van erkentelijkheid jegens moeder werd overspoeld door faalangst. Zou moeder ook van haar houden als haar cijfers onvoldoende zouden zijn voor de toelating tot de Universiteit?

Vader vocht zich een weg door de mensenlava en zwaaide met zijn notitieblokje in de lucht. 'DE VÍERDE VAN HEEL CHINA...!'

Haar benen veranderden in zachtgekookte noedels. Ze wist dat ze het examen behoorlijk had afgelegd, in elk geval het vak Engels". Maar ze kon niet geloven dat het lot haar zó breed toelachte...!

Met overslaande stem las vader Dingxiang's cijfers op voor Chinese Grammatica, Wiskunde, Geschiedenis, Politieke Theorie, Geografie en Engels, maar moeder achtte vaders tempo te laag en wrikte het notitieblokje uit zijn vingers om de uitslag zelf te lezen, maar dan sneller. Hun achttienjarige dochter trok de kraag van haar lilakleurige synthetische blouse omhoog en wachtte met spanning op het beslissende moment: de gezondheidscontrole.

Met een formulier in haar hand sloot Dingxiang zich aan bij een eindeloos kronkelende mensenvlecht voor de deur van de artsen. Ze wou dat ze nooit aan de beurt hoefde te komen, ze wou dat ze nooit de uitslag van haar lotsbepaling hoefde aan te horen, ze wou dat ze eeuwig in de waan kon verkeren dat ze behandeld werd als andere, gezonde en normale leeftijdgenoten".

De bebrilde ogen van de vrouw in de witte jas achter het bureau priemden als laserstralen haar kant op. Voor Dingxiang tijd had haar hals in te krimpen en haar handen achter haar rug te verbergen, beval de dokter de examenkandidate haar blouse en rok uit te doen. Nadat ze Dingxiang aan een vluchtig onderzoek had onderworpen, vulde de dokter het onderste hokje van het formulier in.

Toen Dingxiang de kamer verliet botste ze tegen moeders gezicht, dat op een van de vetste kieren van de houten deur geplakt was. Ze durfde moeder niet aan te kijken. Maar moeder zei zo vrolijk mogelijk: 'Kom, we gaan fijn je inschrijfformulier invullen!'

Vader dartelde achter de twee dames aan en suggereerde: 'Zullen we in alle vijf hokjes "Instituut voor Vreemde Talen te Peking" schrijven? Daar hebben je moeder en ik gestudeerd, daar zijn we verliefd geworden en daar ben je verwekt...'

Dingxiang zag moeders rug verstijven, en dat bezegelde haar ergste vermoedens.

'Nou, ik weet niet of dat zo'n goed idee is...' Moeder probeerde te lachen, maar het resultaat was een trieste grimas.

'Wát? Van de ruim vier miljoen examenkandidaten in het hele land heeft Dingxiang het op vier na hoogste cijfer voor het vak Engels behaald! En haar cijfers voor de andere vakken zijn ook al buitengewoon hoog! Zouden we het ons niet kunnen permitteren om te bepalen in welke universiteit ze terechtkomt?'

Als moeder vaders blaar van naïeve illusie nou maar doorprikte... maar dat deed ze natuurlijk nooit! Hoe zou ze de moed kunnen opbrengen in aanwezigheid van Dingxiang vader op het feit te attenderen dat het Instituut voor Vreemde Talen niet zat te wachten op een tegenspreekster van de Communistische Welvaart? Het Instituut stond bekend als broedplaats voor diplomaten, die straks in kapitalistische landen zouden kunnen worden gestationeerd... Als ze te mager waren - een teken van armoede - of een of andere ziekte onder de leden hadden, zou het Rode Chinese Paradijs op Aarde gezichtsverlies lijden, terwijl dat juist een weldoorvoede, gezonde en gelukkige indruk op het decadente Westen moest maken.

Moeder kreeg het klaargespeeld dat vader op Dingxiang's inschrijfformulier het Instituut voor Vreemde Talen te Peking als eerste keus opgaf en de Universiteit van Peking als tweede. De vakjes voor de derde, vierde en de vijfde keuze vulde hij maar met gesloten ogen in. Het stond als een luis op een kaal hoofd dat hun eerste keus gehonoreerd zou worden, mits...

Het driekoppige gezin stapte in de lijnbus die hen naar de Stalen Muur Academie zou vervoeren. Eenmaal op zijn stoel beland, spreidde vader zijn complete zangrepertoire tentoon, van 'An der schönen blauen Donau' tot 'Het stokmagere wijfje van de ezeldrijver staat op het dak van het modderhuis gezoute baktjoi te drogen'

Moeder humde af en toe met hem mee, maar het grootste deel van de busrit zweeg ze.

Dingxiang zoefde het ene moment naar de negende verdieping van de hemel en kelderde het volgende moment naar de Gevangenis onder de Aarde. Waar was kapitein docent Ren - de klopper op haar hartenpoort? Kon ze hem maar op een of andere manier bereiken! Zijn wangen zouden roze als kersenbloesems worden als hij zou weten dat zijn lievelingsleerlinge de vierde van China was geworden! Zijn collega-officieren c.q. docenten, die zijn onderwijsmethode (waar het Dingxiang betrof) aan de kaak hadden gesteld, zouden hem eindelijk gelijk geven: Dingxiang kon meer leerstof aan dan een doorsnee leerling! Aan de andere kant vreesde ze van het Instituut voor Vreemde Talen te horen te krijgen dat ze te lelijk was om daar te komen studeren.

'Zeg...?' Een mollige vrouw, gezeten op de achterbank, wees naar Dingxiang - het was de echtgenote van generaal Liu. 'Wat hoorde ik?' Moeder knikte. Vader rechtte zijn rug. En ze antwoordden in koor: 'Och ja, hoge cijfers zeggen ook niet alles, hoor. Onze dochter is blijkbaar in staat de antwoorden op de potentiële examenvragen stevig in haar hoofd te stampen.'

De toeverlaat van generaal Liu schudde haar gezette hoofd. 'Waar hebben jullie dit soort beleefdheidspraatjes opgeraapt! Jullie kind is een vlijtige leerlinge - ze verdient haar hoge cijfers dubbel en dwars!'

Dingxiang liet zich dieper in haar stoel zakken. Haar onverbeterlijke streberigheid en bikkelharde leerdiscipline ten spijt wilde ze, nu het erom ging spannen, vooral een gelukkig leven leiden - het leven van een mooie, domme vrouw...

'Onze nietsnut heeft maar tweehonderdzeven punten bij elkaar gescharreld. Niet eens genoeg voor de ambachtsschool!'

Vader keek moeder aan. Uit hun blik kon Dingxiang precies opmaken wat ze dachten: de jonge mooiweergenieter van een zoon zou binnenkort een of andere elitaire legereenheid worden binnengesluisd, waar hij hoog sociaal aanzien en een royaal gevulde portemonnee toegeschoven zou krijgen, zonder welk examen dan ook af te hoeven leggen... Wie weet, misschien zou Dingxiang na zeven jaar, mocht ze de zware MA-studie overleven, moeten vechten voor een nette baan - terwijl de mooi-weergenieter intussen zou zijn opgeklommen tot luitenant en op de verwende dochters van generaals kon jagen, in zijn privé-bedrijfsauto-met-chauffeur.

De avonden na Dingxiang's cijferuitslag was moeder constant uithuizig. De ene keer zocht ze een ex-collega op die een aangetrouwde nicht had die bij het ministerie van Onderwijs werkte, de volgende keer de vrouw van de leraar die in hetzelfde dorp was opgegroeid als het hoofd van de Faculteit Engelse Taal in het Instituut voor Vreemde Talen. Als ze thuiskwam sloot ze meteen de deur van de ouderslaapkamer achter zich.

Vader sprong met de dag zuiniger om met zijn zangrepertoire.

Tot moeder op een dag tijdens het avondeten haar eetstokjes niet meer aanraakte. Mondjesmaat liet ze de informatie los die ze de afgelopen week had vergaard.

Dingxiang's bloed klonterde. Om een of andere reden had het Instituut besloten haar te weren van de opleiding.

Moeder keek de andere kant op en zei zo luchtig mogelijk: '...maar de Universiteit van Peking was dolblij over jou te horen. Van de vier kandidaten in het land die hoger dan 96 scoorden ben je de enige jonger dan vijfentwintig. De andere drie zijn Naar de Grote Stad Teruggekeerde Intellectuelen. Die hebben vóór de Culturele Revolutie steengoed onderwijs in het Engels genoten - 'bourgeois stijl' - en in de dertien jaar die ze dank zij Mao doorbrachten in Heilongjiang, Tibet, Binnen-Mongolië of Yunnan, waarnaar ze waren verbannen, hebben ze hun les bijgehouden, tussen het borduren van de aardbol door. Geen wonder dat sommigen van hen zulke uitstekende cijfers haalden! Petje af voor hun uithoudingsvermogen! Maar mijn lieve dochter Dingxiang, jij bent pas achttien, en toch sta je zowat gelijk aan hen wat betreft je kennis van de Engelse taal!'

Vader smeet zijn eetstokjes op de tafel. Hij bromde: 'Dit had ik niet achter het Instituut gezocht! Ik heb er nota bene nog Russisch gestudeerd! En onze dochter, met haar hemelhoge cijfers, mag dat nu ineens niet? Laten we morgen het echtpaar Shen en Wei opzoeken, onze ex·klasgenoten. Zij hebben in hetzelfde heropvoedingskamp gezeten als de huidige plaatsvervangende directeur van het Instituut - in de provincie Gansu. Desnoods tekenen we een verklaring dat Dingxiang afziet van alle diplomatieke betrekkingen na haar afstuderen...!'

Moeder trok het tafellaken naar zich toe en speelde met haar ongebruikte eetstokjes. Ze deed haar oogleden dicht en weer open om vader een overduidelijke hint te geven.

Dingxiang zwoer dat ze zich voortaan in een donkere hoek zou verstoppen wanneer er buitenlanders in haar nabijheid dreigden te komen.

'Chunsheng, dacht je nou heus dat het Instituut bang is dat Dingxiang na haar afstuderen stiekem het corps diplomatique zou binnensluipen? Ligt het selectiecomité er soms voor te snurken? Daar gaat de hele kwestie niet om. Het gaat erom dat het Instituut het onderwijsbudget niet wenst te verspillen aan een examenkandidate die eh... Dingxiang, het spijt me... een die na haar afstuderen niet de baan zou kunnen krijgen waarvoor ze is opgeleid...'

'Dan kloppen we gauw aan bij de Universiteit van Peking! Zij leiden voornamelijk wetenschappelijke onderzoekers op, en docenten voor het hoger onderwijs. Degenen die daar afstuderen komen niet snel in aanraking met buitenlanders - zij kunnen China moeilijk gezichtsverlies doen lijden.'

Moeder wierp vader een mondsnoerende blik toe. 'Waar dacht je dat ik de afgelopen dagen mee bezig ben geweest? Het lijkt wel of Dingxiang alleen mijn dochter is en niet de jouwe. Dagen achtereen heb ik je aan je kop gezeurd dat je je collega Oude Gong moest bellen, omdat zijn vrouw in het partijcomité van de Universiteit van Peking zit-'

'Wist ik veel hoe de vork in de steel zat?' onderbrak vader haar. 'Als je me eerder had ingelicht over de gang van zaken dan had ik hem al lang gebeld...!'

Dingxiang hoorde moeder al inwendig fulmineren.

Maar moeder zou moeder niet zijn als ze niet hoofdzaak van bijzaak kon scheiden. Ze pakte de draad weer op: 'De vrouw van Oude Gong zei dat we Dingxiang's toekomst bijna hadden verknoeid, door de Universiteit van Peking als tweede keus op te geven. Als ze niet zulke uniek hoge cijfers voor Engels had behaald, dan zou geen haar op het hoofd van de directie erover piekeren iemand aan te nemen die de Universiteit van Peking als "nooduitgang" beschouwt.'

'Hoezo "nooduitgang"? Heb je mevrouw Gong niet uitgelegd dat we de Universiteit van Peking onder geen beding minder achten dan het Instituut voor Vreemde Talen? Integendeel: we hebben het Instituut als eerste keus opgegeven omdat we er een emotionele binding mee hebben! Eh... hádden...'

'Dat is precies wat ik mevrouw Gong heb gezegd. Ze beloofde me een goed woordje voor Dingxiang te doen bij de volgende ledenvergadering.'

'Wanneer is die?'

'Vanmiddag.'

'Oké! Moeten we haar niet bellen? Het is al acht uur! Misschien...'

Moeder schoof haar eetstokjes weer wat verder van haar kommetje onaangeroerde rijst. Ze verzuchtte: 'We kennen de familie Gong niet zo goed. Het was al gewaagd en brutaal genoeg haar een gunst te vragen. Ik ga haar niet opjagen...'

Voor de eerste keer sinds maanden zette vader de tv niet aan na het eten. Zowel hij als moeder verschool zich achter het Peking Avondnieuws, dat ze van het weerbericht tot aan de reclame voor Mianyou-gezichtscrème lazen en herlazen.

Klokslag tien uur ging moeder gewapend met een kruk naar de tweede verdieping van het trappenhuis. Ze had zich voorgenomen over de gemeenschappelijke telefoon, die de vijftien gezinnen in het gebouw deelden, te waken, zodat geen enkele keer dat hij overging aan haar aandacht zou ontsnappen.

Dingxiang las De droom in de rode kamer en troostte zich met de wilde fantasie dat ze mocht studeren waar ze maar wilde, zuiver en alleen omdat ze voldoende punten had behaald.

Dringggggggggg! Het was kwart voor elf. Vader sprong van de sofa en rende regelrecht naar het trappenhuis, maar moeder had de hoorn al op de haak gelegd toen hij kwam aangestormd. Beide ouders kwamen tezamen Dingxiang's kamer binnen en zeiden: 'Gefeliciteerd! De Universiteit van Peking heeft je aangenomen als eerstejaars!'

Dingxiang wist niet waar ze moest kijken, noch wat ze moest zeggen. De tranen stroomden rijkelijk uit haar oogkassen. Maar ze voelde geen verdriet in haar buik. En echt blij was ze ook niet.

Haar zwijgen begon moeder op de zenuwen te werken. 'De Universiteit van Peking heeft geen probleem met je... Wees maar niet bang, mijn lieve kind, mevrouw Gong heeft me dat uitdrukkelijk verzekerd.'

Dingxiang gaapte uitgebreid. 'Vader en moeder, mag ik nu alleen zijn?'

Vader trok moeder de woonkamer uit.

Een vijftal keer pakte Dingxiang de pen op om een brief aan kapitein docent Ren te schrijven, maar telkens weer legde ze hem neer. Ze besloot haar ex-leraar en dito geliefde met rust te laten. Niet dat ze hem daadwerkelijk lastig kon vallen ze beschikte over adres noch telefoonnummer. Maar ze gunde hem alle geluk van de wereld, inclusief zijn vriendin en kinderen. Ze kroop in bed in de veronderstelling dat ze ten langen leste uitgebreid en ongestoord een festijn van zelfmedelijden kon vieren, maar ze kon nergens anders aan denken dan aan opa's lange, witte slagtanden. Dingxiang was per abuis aangespoeld in de meest prestigieuze universiteit die China rijk was. Wie had dat durven dromen?

***

Een grijsaard kwam het podium op gestrompeld. Met zijn rechterhand kamde hij zijn overgebleven portie haar naar achteren, terwijl hij omhoogkeek naar de oplopende trappen van de collegezaal. Zijn troebele maar warme ogen namen de zeshonderd aanwezigen in zich op - studenten Engels, Frans, Duits en Spaans, van het eerste tot en met het vierde academisch jaar.

Een iets minder grijze grijsaard stapte met rasse schreden tot vlak bij het podium en veegde met zijn rechterarm een schep lucht opzij. 'Stilte! Denk aan de ijzeren discipline van de Partij!'

Dingxiang knipperde met haar ogen: was het een dagmerrie of leefde ze echt nog tijdens de Culturele Revolutie?

Maar de gevorderde grijsaard gebaarde de man zijn dreigementen te staken en richtte zich tot de zaal: 'Goedemiddag, studenten! Vooral de eerstejaars: welkom in onze traditierijke universiteit, en in het bijzonder in de Faculteiten Westerse Talen en Literatuur.'

Het bezorgde Dingxiang kippenvel: deze man begon zijn toespraak niet met:

De oostenwind onderdrukt de westenwind en alle rivieren stromen naar de zee. Het Communisme verslaat het kapitalisme en alle volkeren van de wereld zullen zich scharen onder de Rode Vlag van de Partij!

Hij gebruikte nota bene het woord 'traditierijk'. Had de Partij niet gezegd dat alle tradities feodaal, imperialistisch, kolonialistisch, racistisch, sexistisch, confucianistisch en bijgelovig waren? 'Studeren aan de Universiteit is iets heel anders dan leren op de middelbare school,' vervolgde de verkondiger van het nieuwe tijdperk. 'Het vereist meer zelfstandigheid en inzicht. Ik vertrouw erop dat deze twee kwaliteiten bij jullie zullen ontspruiten, groeien en bloesemen. En ik zal jullie, samen met de andere docenten en hoogleraren, hierbij zo veel mogelijk helpen. Vreemde Talen studeren vereist bovendien enthousiasme voor het onbekende - en naar ik hoop niet het onbeminde... Houd liefde en tolerantie hoog in het vaandel, voor alles wat tegen de haren in strijkt van onze Chinese taal en cultuur. Wees- wees dankbaar voor deze on- onschatbare kans om in vrede en veiligheid te studeren en maak- maak iets- iets moois van jullie jonge leven en carrière...'

Dingxiang durfde de grijsaard niet in de ogen te kijken. Ze durfde niet eens naar haar eigen hart te kijken, dat zo volgeladen was met herinneringen aan de Culturele Revolutie. Ze kende deze man niet, maar ze wist heel goed waarom hij zo stotterde, waarom zijn woorden doordrenkt waren met tranen en oprechte gelukwensen voor haar generatie. Naar zijn gedistingeerde manier van staan en sympathieke, intellectuele wijze van praten te oordelen, had hij tussen de lijken en verminkte lichamen van docenten en hoogleraren gelegen en was hij er wonder boven wonder uitgekropen. De schreeuwlelijk van zonet had hoogstwaarschijnlijk bijgedragen aan het vervolgen en martelen van de professor, maar laatstgenoemde had het overleefd, net als zijn vervolger. Met huivering dacht ze terug aan het 'welkomstwoord' van de mollige officier, de faculteitsdirecteur van het Militair Internaat twee jaar geleden-

Jullie zijn de pilaren van ons land! Jullie moeten de wet en orde bewaken van onze Communistische Staat. De Partij legt jullie een zware verantwoordelijkheid in handen. Train hard, studeer goed en verhoog jullie bewustzijn tot een ware kogel in het geweer van het Volksbevrijdingsleger!

Nadat de grijze professor was uitgesproken beklom diens voormalige vervolger - de minder grijze grijsaard - het podium. Hij trok aan de bovenste knoop van zijn helwitte hemd om meer ruimte voor zijn schreeuwbeurt te maken. 'Revolutionaire kameraden/studenten! Twee jaar geleden heeft de Partij het wijste beleid van het heelal ingevoerd – de openstellingspolitiek! Dank zij dit besluit van Partijvoorzitter Deng Xiaoping werd in 1977 het Staatsexamen in ere hersteld! Anders zouden jullie nooit hier kunnen studeren! Ik zou zeggen, lang leve-!'

Dingxiang hoorde niets meer, want de zaal barstte uit in een schaterlach, iedereen begon luidkeels te kletsen en met de voeten op de vloer te stampen.

'STILTE! Ik ben nog niet begonnen met de essentiële punten van mijn toespraak...!'

'Ooo...' De zaal klopte unaniem met de hand op de mond, alsof ze nachten achtereen de slaap had overgeslagen.

De brulboei deed alsof hij het niet gezien of gehoord had: 'Voorzitter Deng heeft weliswaar de deur naar het Westen opengezet, maar mét de nuttige Westerse wetenschappen en technologie komen ook de gifmuggen en bromvliegen uit Amerika en Europa onze reine Communistische Staat binnengevlogen. Het ligt niet in de bedoeling van de Partij om deze rotzooi te dulden. Wat stelt die democratie nou helemaal voor? De rechtsgezinden gebruiken haar maar al te vaak om het leiderschap van de Partij te ondermijnen. En dan heb je nog de "vrijheid van meningsuiting"... Losbandige lieden misbruiken dit begrip om hun vuile geest aan den dag te leggen!'

Nu zette een van Dingxiang's buurmannen een kinderstemmetje op: 'Meneer de secretaris van de Partijafdeling van de Faculteitencluster, kunt u mij aan de hand van voorbeelden uitleggen wat een "vuile geest" is? Ik ben er zóóóóó benieuwd naar...!'

'Dat zal ik je zeggen, jongeman: Westerse talen leren betekent niet de Westerse kont likken. Sommige hogerejaars nemen zelfs de Westerse promiscuïteit over: ze willen gaan scheiden!' Bij de laatste woorden keek hij demonstratief naar de noordelijke hoek van de zaal.

Dingxiang volgde zijn blik. Boeddha, genade! Daar zat een van haar kamergenoten te blozen, terwijl ze tegelijkertijd krijtwit werd! De zaal klonk nu als het molenhuisje in het kamp. Iedereen maakte lawaai en keek naar achteren, naar opzij, door de ramen naar buiten... in elk geval niet naar voren, waar het podium stond.

De schreeuwlelijk krabde zich onder de oksels, in zijn grijze stekelhaar en aan zijn bebrilde gezicht. Waar had hij die bril eigenlijk voor nodig? Voor wat hij hier kwam doen hoefde hij geen boek open te slaan, laat staan erin te lezen - het enige wat hem te doen stond was uit zijn rode nek wat Partijleuzen in het rond spuwen en klaar was hij...!

Opeens had Dingxiang een idee. Waar zat de grijze professor? Hoe zou hij op het Revolutionaire machtsvertoon van zijn collega reageren? De man bleek op een stoel in een hoek aan de voorkant van de zaal te zitten. Met beide handen probeerde hij met kalmerende gebaren tevergeefs de zaal tot stilte te manen. Zijn gelaatsuitdrukking echter, rijmde niet met zijn gebaren. Ook hij scheen niets op te hebben met het georeer van zijn collega, maar geen grijs haar op zijn grotendeels kale hoofd dat eraan dacht een einde te maken aan diens hilarische speech. Hij keek wel uit. Naar de volgorde van hun toespraken te oordelen, was hij de directeur van de Faculteitencluster en de giller de secretaris van de Partijafdeling van de Faculteitencluster - zoals haar buurman met zijn kinderstemmetje al had gezegd. Hoewel de directeur zich in theorie hoger bevond op de ladder van de machtsverhoudingen, had de secretaris meer ijzers in het vuur: hij kon met gemak de directeur aangeven als bourgeoisgezinde – de grootste bevoegdheid lag nog steeds in handen van de secretaris van de Partijeenheid, niet in die van de algemeen directeur.

***

Na het avondmaal haastte de menselijke inhoud van de kantines zich naar de bibliotheek. Dingxiang kon hen helaas niet na-apen - ze had vanmiddag vergeten haar schooltas op een op dat moment nog beschikbare stoel te leggen en nu zat ze met de gebakken peren. Als ze nu pas naar de leeszaal voor de talenstudenten zou gaan, zou ze daar geen plek voor zelfstudie kunnen vinden. Zich zo maar in haar eentje, zonder de bescherming van Weichun en Rongjun, te wagen in de leeszaal voor studenten Filosofie, Geschiedenis en Politicologie, om een felbegeerde zitplaats te bemachtigen, was niet raadzaam. Dan liep ze het risico bij haar nekvel gepakt en op de stoep gezet te worden. Dat zou het aantal mogelijke aanbidders drastisch verminderen.

Ze slenterde naar de slaapzaal en klom op haar privé-domein binnen het muskietennet. Zelfs hier, hoog en droog op haar bed, rook ze de zoete geur van de ronghua-bloesem, die haar via de geopende ramen kwam verstrooien en verleiden. Ze haalde het dagboek onder haar hoofdkussen vandaan, legde het op haar knieën en begon te schrijven.

Er staan meer bergen achter deze bergen

er bestaan meer mensen naast deze mensen

Dit eeuwenoude gezegde doet mij met mijn handpalm op het tafelblad slaan en roepen: Hoe wisten mijn voorouders dit? Het klopt als een bus! Nu ik op de Universiteit zit word ik omringd door medestudenten, die de beste van de besten in hun district, stad of provincie zijn. Beida plukt zo te zien de parels uit de jongelui van heel China. Vroeger dacht ik dat ik heel wat was, maar na een paar dagen hier te hebben gestudeerd, begin ik me zo klein en onwetend te voelen -

'In Rook Opgegaan! In Rook Opgegaan! Hier is je mihoen...!'

Het geroep hield aan, maar niemand gaf er gehoor aan.

'In Rook Opgegaan, In Rook Opgegaan, ben je daar?!'

Dingxiang wist dat ze niet droomde - het geluid klonk klinkklaar en duidelijk als de dag - maar ze had hier ongetwijfeld wel te maken met een halve gare. Wie riep er nou aan een stuk door 'In Rook Opgegaan'? En - mihoen? Deze zuidelijke delicatesse werd slechts aangetroffen op de dinertafels van Partijbonzen of bij de ontvangst van buitenlandse duivels. Ze tilde een van de kleppen van haar muskietennet op en keek door het geopende raam naar buiten, vanwaar het geroep de kamer binnenstroomde. Hwala! Ze liet terstond de klep vallen - ze schudde haar hoofd. Was ze toch aan het dromen? Achter het raam stond een sneeuwwit oudje, maar de handen waarmee hij de kom rijst en de kom gebakken aubergine met reepjes varkensvlees vasthielden, waren perfect gespierd, als die van een jonge kerel. Of…? Dingxiang gluurde door het gele gaas naar het vreemde wezen. Zijn konen waren zo rood als een paar appels, maar dat waren zowat de enige twee plekjes van zijn gezicht die voor het publieke oog waren opengesteld. De rest van de voor- en achterkant van zijn hoofd was bedekt door een melkwitte pels. Van tijd tot tijd, als hij de twee kommen ongedurig in zijn handen heen en weer schudde, kwamen zijn ogen uit de witte vacht te voorschijn. Ze leken op een stel knikkers met vaalgroene streepjes erin, maar ze glansden als net gepoetste koperen knopen. Dit laatste leverde het beslissende bewijs dat hij geen stokoud, witharig oudje was, maar een jongeman, een uit het buitenland.

'Medesneeuw, Medesneeuw in het Artikel, waar is In Rook Opgegaan?'

Nu wist Dingxiang wat haar te doen stond. Ze liet haar fantasie op de uitspraak van de Verschrikkelijke Sneeuwman los en zette hem om in begrijpelijk Chinees. Het viel haar op dat ze de klinkers en medeklinkers ongemoeid kon laten. Alleen van de tonen maakte de man een ratjetoe. Met 'medesneeuw' bedoelde hij zeer waarschijnlijk 'medestudente'. Als het xue ('student', tweede toon) van tongxue ('medestudent') in de derde toon werd uitgesproken, betekende het 'sneeuw'... Met 'artikel' doelde hij vast op 'muskietennet': als het zhang van wenzahng ('muskietennet') in de eerste toon in plaats van in de vierde werd uitgesproken, betekende wenzhang opeens 'artikel'. Ze keek de kamer rond: waar was iedereen? Dat was waar ook: er werd een film vertoond in kantine 5. Zouden ze daar allemaal naar toe zijn gegaan? Maar had die Verschrikkelijke Sneeuwman het dan tegen haar? Zij was de enige 'medestudente in een muskietennet'.

'Medesneeuw, ik leg de mihoen en het brandhout op de vensterbank. Zou je ze aan In Rook Opgegaan willen geven?'

Dingxiang kreeg medelijden met de Sneeuwman. Ze klauterde langs de ladder naar beneden, nam de rijst en het auberginegerecht van hem over en legde hem uit: 'Dit is geen mihoen, maar rijst. Het fan van mifan "rijst" - heeft de vierde toon. Als je die inruilt voor de derde toon, dan heb je het over wat jullie rijke buitenlanders in hotel-restaurants krijgen voorgeschoteld - mihoen. Hier op de campus is deze lekkernij niet verkrijgbaar. En het auberginegerecht - cai - moet je zonder h uitspreken, anders wordt het "brandhout". En dat is toch niet de bedoeling...'

De Sneeuwman steunde met zijn handen op de vensterbank en begon te lachen. Of werd hij kwaad? Misschien was hij wel verdrietig? De mimiek van buitenlanders kwam Dingxiang te mysterieus voor om er ook maar iets van te snappen. Hoe dan ook, zijn wenkbrauwen werden roze als... als de onderbuik van een pasgeboren cavia. Hij gooide zijn harige handen in de lucht, alsof hij een zegen van Boeddha aan het verwelkomen was. 'Miffefan! Mifan! Chai, nee, c-c-cai...!' Hij herhaalde sportief wat hem was voorgezegd - iets wat een doorsnee Chinese jongeman nooit zou hebben gedaan: die zou zich in zijn uitwendige voortplantings-organen getrapt voelen als hij op welke manier dan ook door iemand van het zwakkere geslacht werd gecorrigeerd.

Met verbazing - die ze kundig voor hem verborgen hield - constateerde Dingxiang dat ook de lippen van de Sneeuwman, die door zijn mondbewegingen in zicht kwamen, rood als verse kersen waren... net als zijn tong... Opeens was ze niet meer bang van dit vreemde wezen.

'Waar is In Rook Opgegaan?'

Uit zijn gelaatsuitdrukking maakte Dingxiang op dat hij het over een van haar kamergenotes moest hebben. Maar wie dan? Zelfs met haar meest ongeoorloofde fantasie kon ze In Rook Opgegaan niet terugbrengen tot een van de namen van haar kamergenoten. Ze gooide haar giswerk over een andere boeg en liet de vrouwen in haar kamer een voor een de revue passeren.

Haar onderbuurvrouw in het stapelbed kon het niet zijn. Die zat in het derde jaar en was gelukkig getrouwd met een van haar lotgenoten: beiden waren oude-drie-klassers, die na Mao's dood met succes aan het in ere herstelde Staatsexamen hadden meegedaan. Met dat verschil dat hij aan een technische universiteit studeerde en zij hier. Volgend jaar zouden ze beiden dertig worden. De overbuurvrouw kwam ook niet in aanmerking - ook zij was gelukkig getrouwd met een lotgenoot. Dingxiang fronste haar wenkbrauwen. Waarom dacht ze aan iemand die ongehuwd was? Zou de Sneeuwman geen pure vriendschap kunnen onderhouden met een getrouwde vrouw? Ze keek naar de half leeggegeten kom rijst en de halve kom aubergine. 'Goede vrienden' deelden niet dezelfde kom eten, en als dat toch het geval mocht zijn, zou de tijd dat ze hetzelfde bed deelden niet ver te zoeken zijn. (Was het daarom dat oma Dingxiang had verboden water te drinken uit hetzelfde glas als oom Tiedar? Oma zei dat je speeksel gelijkstond aan een bepaald soort ander lichaamssap. Als het speeksel van twee mensen zich met elkaar vermengde, zouden ze al snel naar meer snakken...) De buurvrouw schuin tegenover Dingxiang viel evenmin in de prijzen, want die leek eerder een, eh... verschrompelde kiwi... ook al was ze de jongste van Dingxiang's vier derdejaars kamergenoten. Deze Verschrikkelijke Sneeuwman hád zich al verlaagd door een Chinese in zijn armen te sluiten - hij zou ongetwijfeld de zichzelf aangedane ontering vergoeden door met een bloedmooie Chinese maagd een relatie aan te gaan...

Naast het geopende raam stond het bed van de laatste van Dingxiang's derdejaars kamergenoten. Maar ook zij kon het niet zijn: zij was via de achterdeur de Universiteit binnengesluisd, door de connecties van haar moeder, de weduwe van een hoogleraar natuurkunde, die tot de eerste generatie specialisten in kernenergie behoorde. Beide ouders van deze derdejaars hadden aan de Universiteit van Cambridge gestudeerd, en de 'Cambridgers' die naar China waren teruggekeerd waren op de vingers van één hand te tellen. Hun was zonder uitzondering - behalve tijdens de Culturele Revolutie natuurlijk - een belangrijke post binnen de onderwijs- en onderzoeksinstellingen toegekend, en zij bewezen elkaar en elkaars kinderen vriendendiensten. De desbetreffende derdejaars kon nog geen Engels kinderverhaaltje opdissen zonder de nodige taalfouten, iets wat nou niet bepaald het verbale voorspel bevorderde met een vreemdeling die niet in staat was een simpele Chinese groet op de erbij behorende juiste tonen uit te spreken.

Ook de vijf eerstejaars kamergenoten vielen af: ze waren pas vorige week op de Universiteit aangekomen. Gezien het gevorderde stadium van de relatie met deze Sneeuwman - het openlijk delen van elkaars eten - hadden ze er minstens een half jaar voor moeten hebben uitgetrokken om het zover te laten komen. Dingxiang knipperde met haar ogen en schudde haar hoofd.

'Daár! Dáár slaapt In Rook Opgegaan!'

Dingxiang volgde de vinger van de wanhopige Sneeuwman- Boeddha in de Tempel van Kuisheid en Echtelijk Trouw! Het bed van Liuyan! Die was toch ge... Liuyan was toch getrouwd? In een fractie van een seconde was de toespraak van de secretaris van de Partijafdeling van de Faculteit als een tape in haar hoofd teruggespoeld:

Westerse Talen leren betekent niet de Westerse kont likken. Sommige hogerejaars nemen zelfs de Westerse promiscuïteit over: ze willen gaan scheiden!

Ze herinnerde zich hoe Liuyan het bestond te blozen en krijtwit te worden op hetzelfde moment. Zou zij haar lotgenoot, met wie ze samen de moordlustige Culturele Revolutie had overleefd, laten zitten voor een witharige vreemdeling? Zo'n buitenlandse naïeveling wist niet eens hoe hij een zwart rapport moest schrijven! En hij wist al helemaal niet hoe hij uit het dagboek van een medestudent kon citeren, om laatstgenoemde met het mes van de Proletarische Dictatuur aan reepjes te snijden...! Waar moest ze het met zo'n vreemdeling over hebben, zo vóór het voorspel en na het hoofdgerecht...?

Maar Dingxiang voelde het ongeduld van de Overspelige Sneeuwman groeien. Snel zei ze: 'O... u bedoelt Liuyan? Die is blijkbaar naar de film gegaan, net als iedereen in de slaapzaal... op mij na dan.'

'In Rook Opgegaan gaat niet naar dat soort films!'

'O, is ze niet naar de film gegaan? Nou, dan is ze dus blijkbaar ergens anders naar toe gegaan. Ik zal haar zeggen dat u hier bent geweest. Ze zal zeker van het eten genieten. Beslist...!' Ze ratelde maar wat.

De Sneeuwman lachte tevreden. Tenminste, dat maakte Dingxiang op uit het feit dat de pels over zijn hele gezicht zich ontspande, net als bij een poes die een bakje room heeft leeggelikt.

Om negen uur druppelde iedereen de kamer binnen - iedereen, behalve Liuyan.

Om elf uur precies sneed de bewaakster de elektrische stroom in het hele gebouw af.

Om half twaalf tikte iemand op het raam en sprong Heqian, Dingxiang's onderbuurvrouw, meteen uit bed - op de tast liep ze naar het noordelijke raam, opende het en liet Liuyan naar binnen kruipen.

Dingxiang dacht aan de kom rijst en de kom aubergine met vleesreepjes, maar ze achtte dit geen geschikt moment Liuyan erover in te lichten. Die was zonder twijfel net terug van de kamer van haar buitenlandse liefje of ze moest er ergens anders nog een blond-, bruin- of roodharige overzeese minnaar op na houden...

De volgende ochtend wees Dingxiang naar de kom rijst. Ze wilde haar mond openen, maar Liuyan snauwde haar af als een gekeelde kat: 'Bemoei je met je eigen zaken!'

Ook de andere drie derdejaars studenten wierpen Dingxiang een mondsnoerende blik toe. Dingxiang begreep meteen hoe de zaak ervoor stond. Men diende over de liefde tussen een Chinese vrouw en een Westerse man te zwijgen, alsof die niet bestond, en men diende het verliefde paar tegen het Alziend Oog te beschermen, alsof je leven ervan afhing. Het leek op het ruiken van een windje: niemand mocht erover mopperen - 'Páh! Het ruikt hier niet bepaald naar viooltjes!' - maar je mocht wel de andere kant op kijken om daar wat neutrale lucht op te halen tot de gifbom was betijd.

***

Buiten het raam beweerden de luidsprekers, die elke gehoorrichting van de campusbewoners feilloos dekten, dat de graanoogst van provincie zus en zo het record sinds het ontstaan van Het Rijk in het Midden gebroken had en dat de staalproductie van fabriek zus en zo twee keer forser was uitgevallen dan het jaar daarvoor in hetzelfde kwartaal. Dingxiang stond haar tanden te poetsen voor de cementen bak van de gemeenschappelijke badkamer, met haar oren gespitst. Geduldig wachtte ze op het staartje van de landelijke berichtgeving - het buitenlands nieuws.

Sinds het 'verpulveren van de Bende van Vier' in de winter van 1976 was het onderdeel buitenlands nieuws als een taugéspruit gegroeid. Van de tien seconden in 1976 besloeg het nu zo zoetjesaan één volle minuut – een tiende van het ochtendnieuws - een prestatie waar niemand in de donkerrode jaren van de Culturele Revolutie van durfde dromen. Ook de inhoud van deze minuut was uit de kluiten gewassen: naast het toejuichen van Westerse arbeiders die opstonden tegen hun kapitalistische uitbuiters door middel van stakingen en demonstraties meldde het ook rustig en openlijk dat de Amerikaanse autofabriek Ford een tweede vestiging in Zuid-China had geopend. Ook werd de uitslag van het WK Voetbal aan het klootjesvolk prijsgegeven. En heel af en toe kreeg Dingxiang zelfs via de radio te horen dat een Westers orkest was uitgenodigd in Peking op te treden. En dat was waarop ze vanochtend zat te wachten. Ze was knettergek op muziek, vooral op klassieke Europese muziek, elk muziekstuk dat 'Sonate nummer zoveel' heette in plaats van 'De Rode Lampion Wijst Ons De Weg Naar Het Communistisch Paradijs'.

Zo tussen het geklater van het kraanwater en het gekwebbel van tientallen begane-gronddeelsters door hoorde Dingxiang dat het Nationaal Ballet van Frankrijk Giselle kwam opvoeren. Ze spuugde het tandpastaschuim uit haar verheugde mond en dacht aan het kaartje voor deze voorstelling, dat ze natuurlijk op geen enkele manier zou kunnen bemachtigen. Van reservering via de telefoon had ze nog nooit gehoord, noch van kaartverkoop bij de kassa, althans niet voor zo'n felbegeerd optreden. De leden van het ministerie van Cultuur, de dansacademies en de directe, indirecte en aangetrouwde families van de cultuurpolitici en dansprofessionals moesten nog elkaars nekhaar plukken om het geringe aantal kaartjes oneerlijk te verdelen. Het idee alleen al echter, dat de Franse balletdansers hier in Peking met al hun ledematen een liefdesverhaal zonder Communistische moraal zouden uitbeelden, joeg de vlinders in Dingxiang's buik op. Ze hield haar gezicht onder de koele kraan en dacht met gesloten ogen aan de buitenproportionele bobbel in het kruis van de mannelijke blanke balletdansers. Niet dat hun Chinese collega's geen bobbel bezaten - theoretisch gezien moesten ze daar over beschikken, maar het verschijnsel was doorgaans helaas nergens te bekennen: Chinese Revolutionaire dansers waren ofwel in een ruim legeruniform gestoken ofwel in een arbeidersoverall of boerenpofbroek - geen wonder dat hun zwelling verdonkeremaand bleef! De Westerse dansers daarentegen droegen van die rekbare kousen koud op hun lichaam, die nergens anders voor dienden dan het bezingen van de mannelijkheid... Dingxiang droogde haar gezicht en vroeg zich voor de zoveelste keer af of ze er een bol wol, een hoofdkussen of een opgerold dekbedovertrek in stopten- of waren Europeanen simpelweg anders gebouwd...? Liuyan...! Zou zij daarom de Verschrikkelijke Sneeuwman voor lief nemen, ondanks zijn alom-aanwezige witte pels en glazen knikkerogen."?

***

Vandaag waren alleen de eerstejaars van de Faculteit Engelse Taal en Literatuur aanwezig. De secretaris van de Partijafdeling, die gisteren de boel zo bij elkaar schreeuwde, was er niet. Achter het podium stond een gezette meneer met een echte bril - hij leek Dingxiang een authentieke intellectueel - in een map te bladeren.