Voorwoord

Sinaasappel heet in Noord-China zhi en in Zuid-China jü. Want dit fruit smaakt door het koude en droge noordelijke klimaat anders dan in het warme, vochtige zuiden.

Ik moest hieraan denken toen ik deze novelle in het zuiden een andere naam schonk dan in het noorden. Nederland, wo ai ni voor mijn dierbare Nederlandse lezers en Regenland, wo ai ni voor mijn lieve Vlaamse lezers.

Behalve de titel is de rest van het boek precies hetzelfde. De belevenissen van de hoofdpersoon dragen een universeel karakter als het gaat om verschillen tussen China en West-Europa, Oost en West.

Lulu Wang

Den Haag, november 2012

Omslagontwerp en illustraties: Xiaoling Huang, www.xl-art.com

Kalligrafie: Fuzeng Wang

Foto achterkant: Hester Doove

Foto film 'Special Offer': Jimmy Tai

Foto Lulu aan het lezen: Xiaoling Huang, www.xl-art.com

Grafisch vormgeving: Chantal X. Du en Aad Metz

ISBN: 978-90-820579-0-4, uitgave in Nederland, onder de titel Nederland, wo ai ni

NUR: 301

ISBN: 978-90-820579-2-8, uitgave in België, onder de titel Regenland, wo ai ni

NUR: 301

© 2012 Lulu Wang

© 2012 voor de Nederlandse taal: Uitgeverij Lulu Wang,

Den Haag, Nederland

Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, digitalisering of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever en de auteur.

2012 – Uitgeverij Lulu Wang

www.luluwang.nl

Noot van de auteur

De ten tonele gevoerde personages en gebeurtenissen zijn – op enkele na – evenals de meeste locaties waar het verhaal zich afspeelt, fictief. Qiangwei wordt uitgesproken als Tjangwei. De vertaling van de geciteerde Chinese teksten is van mijn hand. Ik heb de interpunctie en de layout van deze novelle aangepast om de door mij beoogde sfeer te creëren.

Het weer

De eerste keer dat ik van het bestaan van Nederland hoorde was toen ik in het vierde jaar op de Universiteit van Peking zat. Daar studeerde ik de Engelse taal en Britse en Amerikaanse letterkunde. Een medestudente die op het onderste deel van ons stapelbed sliep, zei op een avond tussen neus en lippen door dat er een land in Europa was – de naam verried het: de Lage Landen – dat beneden de zeespiegel lag. Joh, dacht ik, dan moesten die lui goed kunnen zwemmen.

De tweede keer dat ik iets over Nederland hoorde was toen mijn moeder mij vanuit Amsterdam belde, direct na mijn aanstelling als docente Engels aan de universiteit waar ik net was afgestudeerd. Ze bezocht op dat moment het IISG en de UvA, op zoek naar archieven over een van de grondleggers van de Chinese Communistische Partij. Henk Sneevliet heette hij, een humanist uit Zwolle. Qiangwei, zei moeder tegen mij over de telefoon, het weer in Nederland was ideaal. Het was hartje zomer maar het regende, dagen achter elkaar. En de temperatuur?, pronkte ze verder met anderlands veren, nauwelijks 20 graden Celsius. Paradijs op aarde bestond dus echt!, realiseerde ik me. Beijing voelde aan als een gratis sauna. Volgens de TV telde onze sauna 36 graden, maar volgens de thermometer 38,5 graden. Als het vocht nou in een regenbui zou overgaan, was het nog tot daar aan toe. Maar nee, het kleefde de hele tijd als een natte blouse aan mijn lijf, en ik hapte als een gestrande vis naar adembare lucht.

O, Nederland...

Voor mij was het Nederlandse klimaat extra aantrekkelijk omdat ik last had van vitiligo. Te felle zon verergerde mijn huidaandoening. Na dat internationale telefoongesprek stond mijn besluit vast. Ik zou eerst solliciteren naar een vacature aan een vertalersschool in Maastricht en dan mijn baan aan de Universiteit van Peking opzeggen. Via via had ik namelijk gehoord dat die Maastrichtse hogeschool om een docent Chinees, een native speaker, verlegen zat. Zowel moeder in Amsterdam als vader thuis in Beijing juichte mijn voornemen toe. Al repten ze er met geen woord over, ik wist dat ze nog een reden hadden om mij naar Nederland te zien uitwijken.

Ik hoefde nooit mijn fietsband zelf te plakken, mijn gekookte drinkwater zelf bij de centrale ketel een kilometer verderop te halen of barbaars vroeg op te staan om een zitplaats in de bibliotheek te bemachtigen. Ik hoefde maar lief te lachen of de mannelijke studenten renden al voor mij. Op een drafje zelfs. Volgens hen zag ik er niet verkeerd uit. Een ‘populariteitsbloem’ van onze campus noemden ze mij. Maar zodra ze mijn ellebogen ontwaarden, met pigmentvlekjes erop, hadden ze gegeten en gedronken.

Ik was vijfentwintig jaar, rijp voor het huwelijk, maar geen van de lange file van mijn aanbidders durfde met mij de huwelijksboot in te stappen. Bang om straks een gevlekt of gestreept kind met mij te krijgen. Vandaar dat mijn ouders stiekem hoopten dat ik misschien in Nederland een gekke Henkie tegen zou komen, die oogluikend mijn bonte huid toe zou staan en samen met mij twee halfbloedjes met een effen huid zou maken. Je weet maar nooit hoe een koe een haas vangt. Vooral in den vreemde.

... Ik houd van jou!

Het was niet mals, de lange bureaucratische mars die ik af moest leggen om een paspoort en een uitreisvisum zien te krijgen. De Chinese staat had mijn zevenjarige studie bekostigd. Zelfs mijn studieboeken en studentenkamer waren gratis. Mijn voedsel en andere levensmiddelen waren zwaar gesubsidieerd. Gedurende mijn driejarige MA-opleiding ontving ik nota bene een maandelijkse toelage die vergelijkbaar was met het salaris van een versbakken universitair docent. Nu ik eindelijk klaar was om de maatschappij met mijn verworven kennis te dienen, wilden ze mij natuurlijk niet kwijt.

Maar ik had vitiligo. De partijfunctionarissen die zich normaliter stijf aan de regels hielden, gingen er lenig mee om zodra ik hun mijn huidaandoening liet zien. Ik voelde hun hart bloeden. Stel je voor dat ik hun dochter was!, moesten ze gedacht hebben. Hoe zouden ze mij aan de straatstenen kunnen slijten! Dankzij hun mededogen kwam ik in een groene golf terecht van de ene stempel naar de andere, dertig in totaal. Ontbrak er één stempel, dan ging het feest niet door.

Terwijl ik van hot naar her snelde voor de toestemming van mijn vertrek, belde moeder mij om de paar dagen op. Het eerste wat ik aan haar vroeg was steevast of het weer in Nederland nog steeds mooi was. Moeders antwoord deed mij negen van de tien keer watertanden. Of het miezerde daar of er hingen wolkenbanken boven haar hoofd. Geen zon te bekennen, laat staan een blakende!

O, Nederland, ik houd van jou!

Centraal Station Amsterdam

Na, voor mijn gevoel, een eeuwigheid te hebben gevlogen kwam ik op Schiphol aan. Ik werd opgehaald door een Chinees echtpaar uit Indonesië. Ze woonden en werkten in Amsterdam en bleken bevriend te zijn met mijn toekomstige collega aan de school waar ik Chinees zou doceren. Wij zouden samen met de trein naar Amsterdam reizen. Daar zouden ze mij op een intercity naar Maastricht zetten.

Schiphol viel nog mee. Het voldeed grosso modo aan mijn verwachtingen van een modern, rijk westers land. Alles blonk daar. De vloer, de zilverkleurige metalen constructies en de glazen ramen van vloer tot zolder. Ongeveer het beeld dat Atlantis van het westen schetste. In die Amerikaanse soapserie, een van de geluksvogels die in China uitgezonden mocht worden, waren alle huizen en hun interieur van aluminium.

Maar toen ik met een hoge vooringenomen dunk in Amsterdam CS aankwam, zakte ik met mijn bagage en al door het perron. Alles was hier oud en grijs. De daken en muren van het gebouw, de inrichting en de meubels van een café, waar ik van mijn begeleiders een kop spul voor mijn kiezen kreeg. Zo welvarend waren de Nederlanders ook weer niet, stelde ik mijn visie bij. Anders hadden ze dit overjarige bouwsel platgegooid en op dezelfde plek een nieuwe van aluminium en glas neergezet.

Soep

Zelfs mijn soep smaakte naar oude schoenen of zweetvoeten. Als ik met de lepel in mijn kom roerde, steeg een gele plak, net als een duikboot, boven water. Ik vroeg voorzichtig aan het Indonesisch-Chinese echtpaar wat dat nou was. Kaas, lichtten ze mij toe. Voorts informeerde ik wat ik aan het eten was. Uiensoep, luidde hun antwoord. Ik keek mismoedig omhoog en zag op een rek onbeheerde reiskoffers waarvan de leren hoeken waren versleten. Ze bleken onderdeel uit te maken van het interieur. Versiering. De koffers moesten honderd jaar oud zijn, was mijn inschatting.

Ik verliet mijn geboorteland omdat ik hunkerde naar iets eigentijds. De duizenden jaren oude Chinese tradities, huizen, straten, steden en wat mijn landgenoten onder het cultureel erfgoed verstonden, hingen mij de keel uit. Kwam ik ten langen leste in West-Europa, werd ik weer van links en rechts, van boven en beneden herinnerd aan het stoffige verleden.

In de trein

Mijn begeleiders zwaaiden mij uit en ik zocht een plaats bij het raam in een aardig gevulde coupé. Het zou een lange rit worden naar Maastricht, was ik gewaarschuwd, maar ik vond het juist leuk. Tussen zo veel Nederlanders in te zitten direct na mijn aankomst stond voor mij gelijk aan met mijn neus in de boter vallen. Maar waar ik ook naar keek, mijn buren draaiden hun hoofd weg. Zou ik lief tegen hen lachen om het ijs te breken of zou ik dan te frivool overkomen? Voordat ik erover uitgetobd was, voelde ik het aan mijn maag. Die deed pijn. Ik drukte erop: zou hij kou hebben gevat? Ineens besefte ik dat de dunne blouse die ik aan had alleen geschikt was voor de sauna in Beijing, maar niet voor de koelkast in Amsterdam. Gauw opende ik mijn koffer en haalde er een trui uit.