VLAVIANÓS – HITLERS GEHEIME DAGBOEK

Gebruikte uitgave: Χάρης Βλαβιανός, To κρυφό ημερολόγιο του Χίτλερ. Φυλακές Λάντσμπεργκ, Νοέμβριος 1923 - Δεκέμβριος 1924, Athene 2016 (uitg. Patakis).

Copyright © 2016 Voorwoord en roman Charis Vlavianós, Athene
Copyright © 2016 Nawoord Kostas Kostís, Athene
Copyright © 2019 Vertaling Hero Hokwerda, Groningen
Copyright © 2019 Uitg. Stichting Ta Grammata, Groningen

Omslag: Corrie van der Wees, Schipborg (afbeeldingen naar de Griekse uitgave)

ISBN/EAN: 978 90 827356 6 6

Uitgeverij Stichting Ta Grammata
Postbus 1320
9701 BH Groningen

Website: www.tagrammata.nl.
Bestellingen: via de boekhandel, dan wel via www.tagrammata.nl of www.boekenroute.nl.

Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt door financiële steun van de Stichting Kostas en Eleni Ourani te Athene.

De vertaler ontving voor deze vertaling een projectsubsidie van het Nederlands Letterenfonds; de vertaling is mede tot stand gekomen dankzij een reisbeurs van hetzelfde Fonds.

INHOUD

Voorwoord van de schrijver

HITLERS GEHEIME DAGBOEK

Nawoord van Kostas Kostís

Eindnoten van de schrijver

Voor Katerina

N.B.:

De eindnoten (genummerd) zijn afkomstig van de auteur (voor de tekst, zie achterin), de voetnoten (met een sterretje) van de vertaler.

VOORWOORD VAN DE SCHRIJVER

Van oudsher heeft het ‘verschijnsel Hitler’ mij beziggehouden. Hoe een onbeduidende, obsessieve man van nederige afkomst en gebrekkige ontwikkeling erin geslaagd is de Duitsers in zijn ban te krijgen en op sleeptouw te nemen, met zijn banale retoriek de politieke situatie van zijn tijd te dwarsbomen, een land de weg die voor de hele wereld en voor het land zelf de meest rampzalige was op te voeren en de verpersoonlijking te worden van het absolute kwaad? Hoe sterk was de nationale zelfkennis van de Duitsers geërodeerd door de theorieën omtrent ‘verraad’ door politici die hun handtekening hadden gezet onder Duitslands vernederende overgave na de Eerste Wereldoorlog? Hoe sterk was het gevoel van nationale vernedering en algemene ontmoediging, dat de Duitse samenleving Hitler verwelkomde als een messias die in staat zou zijn haar gekrenkte trots te herstellen?

Al sinds ik geschiedenis en politieke theorie aan de universiteit van Oxford studeerde, heb ik, in een poging in de duisternis van de ‘eeuw der uitersten’ door te dringen, getracht de antwoorden te vinden. Dat was trouwens ook de tijd dat het beruchte schandaal uitgebroken was van de vermeende ‘Dagboeken van Hitler’, zestig(!) handgeschreven schriften die door een hondsbrutale oplichter, Konrad Kujau, als echt waren gepresenteerd. Ik weet nog dat ze door het Duitse weekblad Stern voor een astronomisch bedrag waren aangekocht en dat de echtheid ervan door bepaalde serieuze historici was bevestigd – terwijl nader onderzoek uitwees dat ze vervalst waren, met als gevolg dat Kujau in de gevangenis belandde. Maar in die tijd waren er maar heel weinig verstokte nostalgici van het Hitlerregiem, en dat waren zeker geen jongeren, die zich in die tijd massaal bij het marxisme in zijn verschillende verschijningsvormen aansloten. De herinneringen aan nazigruwel en oorlog waren nog levend en het diepe trauma, door Hitler en het nazisme in de Duitse samenleving geslagen, was nog vers. Er moesten nog jaren overheen gaan, de Berlijnse Muur moest vallen en het ‘bestaande socialisme’ moest instorten, de generatie die uit de eerste hand het weerzinwekkende gezicht van het Derde Rijk had gekend moest uit het leven heengaan, voordat de eerste tekenen zich voordeden van een herleving van de nazi-ideologie. Begonnen als inbeelding van een paar marginale figuren, wist het nazisme gaandeweg meer mensen te bekoren, een groter publiek op te eisen en in veel Europese landen helaas ook te vinden, zo ook in Griekenland.* En toen nam een oud idee van me langzamerhand vorm aan. Als historicus was ik me er uiteraard van bewust dat de absolute vorm van politieke heerschappij die Hitler bereikt had, eerder verklaard te verklaren viel door studie te maken van de samenleving waarover zij uitgeoefend werd en die hem zelfs bijna ging vergoddelijken, dan door een analyse van zijn persoonlijkheid. Niettemin heeft die demonische en charismatische persoonlijkheid – het woord ‘charismatisch’ heeft niet altijd een positieve bijklank –, die gekenmerkt werd door absolute geheimzinnigheid en achterdocht, ijskoude gevoelens en een menigte obsessies, mij verleid erin te gaan graven. Zoals een van Hitlers meest gezaghebbende biografen, Ian Kershaw, terecht heeft opgemerkt: ‘Hitler is een van de paar individuen waarover men met absolute zekerheid kan zeggen dat zonder hem de geschiedenis anders gelopen zou zijn.’ We hoeven alleen maar te denken aan de ramp, veroorzaakt door de Tweede Wereldoorlog – waarvan de Holocaust slechts een van de meest tragische gebeurtenissen is –, en aan de gevolgen ervan (opdeling van Europa, tweedeling van Duitsland, Koude Oorlog) om een bevestiging te vinden voor de juistheid van deze vaststelling.

Het voorliggende denkbeeldige dagboek van Hitler begint met zijn gevangenneming meteen na de mislukte ‘Bierkellerputsch’, in november 1923 door hem ondernomen, en eindigt in december van het jaar daarop, toen hij op grond van de hem verleende amnestie werd vrijgelaten. Als product van uitputtend onderzoek en jarenlange studie, is het boek in wezen een psychografie van de dictator. Uiteraard gaat het om fictie, maar dan gebaseerd op de historische gebeurtenissen, op de teksten (ook van Hitler zelf – vergeet niet dat het eerste deel van zijn beruchte Mein Kampf in de gevangenis geschreven is), op de analyses en interpretaties van een groot aantal historici en onderzoekers. Hier moge ik nog aan toevoegen dat Hitler gedurende zijn opsluiting in de Landsberggevangenis inderdaad een dagboek bijhield, zoals tal van bronnen getuigen, maar dat is na zijn ontslag uit de gevangenis en de verschijning van Mein Kampf op onbekende wijze verloren gegaan. Een van de aanleidingen tot deze reconstructiepoging was dus een werkelijke gebeurtenis. Voor de titel heb ik, liever dan ‘verloren’, het woord ‘geheim’ gekozen, omdat, zolang Hitler eraan schreef in de dertien maanden van zijn verblijf in de gevangenis, alleen Rudolf Hess van het bestaan ervan op de hoogte lijkt te zijn geweest. Hitler heeft klaarblijkelijk het schrijven van het dagboek niet aan zijn medegevangenen willen openbaren. Veel later, evenwel, in gesprekken met nauwe medewerkers, heeft hij er bij herhaling aan gerefereerd.

Als mij gevraagd werd een titel te geven aan het hybride genre dat gaandeweg is ontstaan, zou ik het een ‘fictief document’ kunnen noemen. Ik heb het dagboekgenre en het schrijven in de eerste persoon gekozen teneinde een grotere helderheid te verlenen aan de fictieve reconstructie van deze gehaaide machtspretendent, die erin geslaagd is de macht te veroveren, uit te breiden en op te leggen, niet alleen aan de menigten die hij met zijn demagogie wist op te hitsen, maar ook aan mensen die veel talentvoller en bekwamer waren dan hijzelf, zoals Martin Heidegger en Carl Schmitt. Ik heb zijn eigenaardige persoonlijkheid trachten te doorgronden met altijd in mijn achterhoofd de verdraaiingen die in veel naoorlogse memoires van nazi’s binnengeslopen zijn en in de verschillende, onvermijdelijk anekdotische verwijzingen naar zijn persoon door personen uit zijn omgeving. Op basis van gezaghebbende bronnen heb ik mijn best gedaan zijn karakter, obsessies, fobieën, hartstochten, haatgevoelens, complexen, vooroordelen te reconstrueren, en natuurlijk zijn ideeën.

Hitlers ideeën, evenwel, zijn inhoudelijk gesproken gemeenplaatsen, zonder enige oorspronkelijkheid. Zelf is hij het product van een bepaalde tijd en een bepaald land. Het Duitsland van zijn tijd had geen sterke parlementaire traditie zoals Groot-Brittanië, en ook had het geen oplossing gevonden voor het majeure probleem van zijn ‘plaats’ in Europa. Het was pas laat tot eenheid gekomen, toen in de rest van de wereld de heerschappij in handen was van Groot-Brittanië, Frankrijk en Amerika. Zijn agonie om te bestaan en grootse daden te verrichten moedigde het zoeken van een oplossing aan in de vorm van uitbreiding in de richting van Midden-Europa en bezetting van aangrenzende gebieden. Daartoe had het in 1914 een poging gedaan en die was mislukt. In 1939 deed Hitler een nieuwe poging om zijn idee over het zoeken van ‘Lebensraum’ in oostelijke richting ten uitvoer te brengen, wat dus ook al geen nieuw idee was.

Uiteraard is het zo dat veel machthebbers in de geschiedenis geen originele denkers waren; wat hen vooral onderscheidde, was de honger naar macht en een onwankelbaar geloof in zichzelf en hun missie. Hitler evenwel stond erop zich als een serieus politiek denker te beschouwen, terwijl wat hij allemaal als zijn ‘gedachten’ en ‘analyses’ presenteerde in werkelijkheid alleen maar verwaten cliché-ideeën waren van een fantast-machtsmaniak, die maar amper verschilden van de ideeën die onder sigarettenwalmen en alcoholdampen in de cafés van München, Berlijn en Wenen geformuleerd werden door allerlei nationalistische leeglopers. Hij koesterde een blinde haat tegen Joden, communisten, Russen en meer in het algemeen Slaven. Tegenover Engeland en Amerika had hij een minderwaardigheidsgevoel, en zijn respect sloeg gemakkelijk om in afgunst. Wat hem het meest interesseerde, waren de rol van de leider, de manipulatie van de massa’s, de propaganda, het gezicht van zijn partij in relatie tot de andere rechtse partijen van Duitsland, alsook de houding van bepaalde geestverwanten van hem tegenover zijn leidersambities. En bovenal, Duitslands ‘wedergeboorte’ en de positie van het land in het nieuwe Europa, die hij zelf vorm zou geven. En dat alles natuurlijk rijkelijk gekruid met samenzweringstheorieën, allerlei volksgeloof en theorieën omtrent ‘zuiverheid van bloed en ras’ en quasi wetenschappelijke zienswijzen over eugenetica. Ergens erin verstrikt raakten onvermijdelijk ook zijn persoonlijke opvattingen over de geslachten: zijn afkeer van vrouwen – met uitzondering van zijn moeder en een paar andere vrouwen, aan wie hij in zijn verbeelding moederlijke kenmerken toekende – en zijn bewondering, met een onmiskenbaar homoseksuele bijklank, voor mannen, in het bijzonder als ze atletisch en goedgebouwd waren.

Ik ben van mening dat tegenwoordig – nu een nieuwe barbarij de hele planeet overheerst, het nationalisme gevaarlijk opflakkert, het racisme zich verbreidt, de manipulatie van de massa’s met alle middelen wordt bereikt en het Europese bouwwerk ineen dreigt te storten – een hernieuwde benadering van Hitler en het nazisme nuttig en noodzakelijk is. Doel van dit boek is niet het historisch proces te verpersoonlijken, of overmatige nadruk te leggen op de rol die het individu speelt in het vormen en bepalen van de gebeurtenissen. Hoofddoel van het boek is, de weg te tonen waarlangs een geestelijk oppervlakkig en gevoelsmatig gehandicapt voormalig korporaal, zonder enige binding behalve zijn eigen ego, zoals Sebastian Haffner schreef, zijn verslindende egomanie in de macht heeft geïnvesteerd en onuitwisbaar zijn bloedig stempel op de afgelopen eeuw heeft weten te drukken.

Hitler in zijn cel met Hermann Kriebel en Emil Maurice

______________

* De schrijver doelt hier wat Griekenland betreft op de opkomst van de ‘Gouden dageraad’, de Griekse neonazistische beweging en partij (die overigens sinds de verkiezingen van juli 2019 geen zetels meer in het Griekse parlement heeft).

HITLERS GEHEIME DAGBOEK

Landsberggevangenis, november 1923 – december 1924

14 november 1923

We hebben jammerlijk gefaald. Die schoften van een Kahr,¹ Seisser² en Lossow³ hebben ons verraden. Ze wilden hun eigen beweging organiseren en mij uit de weg ruimen. Ze hadden besloten Beieren tot een onafhankelijke staat uit te roepen, het van de rest van Duitsland af te scheiden en de troon aan Ruprecht te geven! Als die sukkel van een Ludendorff⁴ hen niet uit de Bürgerbräukeller⁵ had laten ontsnappen, hadden we nu de macht in handen gehad. Zestien man zijn we kwijtgeraakt. Stuk voor stuk helden! Gevallen voor de wedergeboorte van Duitsland. Hun naam dient in het geheugen gegrift van elke ware patriot.

*

Een nul ben ik. Ik had samen met hen moeten sterven. Waarom heb ik me door Scheubner-Richter⁶ op de grond laten duwen toen de politie begon te schieten? Om hem onder het bloed te zien neerstorten en het er zelf, lafaard als ik ben, levend af te brengen! En niet alleen nam die Ludendorff niet de benen, maar hij stapte met opgeheven hoofd op het andere kamp af, ondanks de kogelregen die om hem heen neerkwam. Waarom heb ik later niet de moed gevonden zelfmoord te plegen, toen ik naar het huis van Hanfstaengel⁷ gevlucht was? Nog altijd weet ik niet waarom ik me door Helène de revolver heb laten afpakken. De kranten van het hele land schrijven vol hoon over ons. Onze opstand noemen ze een ‘lachwekkende Bierkellerputsch’ en mij ‘pion van de Generaal’. Een paar zelfs waren er als de kippen bij om mijn necrologie te publiceren, met de woorden ‘politiek gesproken is Hitler dood’. Alles kan ik verdragen, maar de vernedering niet.

*

Ik heb vreselijke pijn aan mijn schouder. Zou er iets gebroken zijn? Ik wil niets. Alleen wat water. En de ogen sluiten – voor altijd, als het kan.

15 november 1923

De hele nacht heb ik niet geslapen. De pijn is ondraaglijk. Ik heb geen hap gegeten. En dat ga ik ook niet meer doen. Ik kan maar beter sterven hierbinnen. Als een held.

*

Gisteren kwam er een aanklager, Hans Ehard genaamd, in mijn cel om me een verklaring af te nemen. Dat heb ik geweigerd. Vijf uur lang bleef hij worstelen om mij een paar woorden te ontlokken. Hij raadde me aan te spreken omdat mijn zwijgen, zo zei hij, in mijn nadeel zou werken. Bij het zien van mijn toestand probeerde hij het ijs wat te breken en stuurde hij bijna meteen de typiste die hij bij zich had weg. Een onverschillig jong meisje met ponyhaar, die me vanonder haar bril onderzoekend bekeek. Het enige wat ik tegen de onderzoeksrechter gezegd heb was, dat ik eens en voor al ga spreken tijdens het proces en dat ik daar ten overstaan van het hele Duitse volk de ganse waarheid ga openbaren. Het belachelijke driemanschap – Kahr, Seisser en Lossow –, dat zich nu als waarborg van de wettigheid voordoet, was al maanden voordat die zich manifesteerde van de staatsgreep op de hoogte. Samen hadden we het hele plan beraamd, alle drie hadden ze ingestemd eraan deel te nemen – los van de vraag of ze achter mijn rug hun eigen plan trokken en mij alleen maar wilden gebruiken. Als Ludendorff zich niet zo stompzinnig had gedragen, zou ík nu niet de tralies zitten, maar de marionetten van Berlijn. Geen rechtbank in elkaar geflanst door de knechten van het systeem kan over me oordelen, alleen de geschiedenis. Dat is de enige rechtbank waaraan ik rekenschap afleg. Van ‘hoogverraad’ word ík niet beschuldigd, maar degenen die de misdaad van november 1918 hebben begaan, de mensen die zich met gebogen hoofd onvoorwaardelijk hebben overgegeven. Van het volk krijgen ze wel hun verdiende loon.

Ehard ging misnoegd heen, maar volgens mij was hij het uiteindelijk wel met me eens. Dat voelde ik aan de hartelijke wijze waarop hij mijn hand drukte.

20 november 1923

Vandaag kreeg ik bezoek van Drexler.⁸ Twee uur lang deed hij zijn best om me over te halen iets te eten. Telkens weer zei hij dat er nog niets verloren was en dat we de Partij van voren af aan kunnen opbouwen. Quatsch. Alles is verloren.

21 november 1923

De kerkhoven van de geschiedenis liggen vol met mislukte revolutionairen die hun heilige missie niet hebben weten te volvoeren. Zelf ben ik een van hen. Na mijn dood herinnert niemand mij zich meer. Ik heb afgedaan.

*

In de namiddag kreeg ik opeens bezoek van Knirsch.⁹ Hij schrok, zei hij, toen hij zag hoe vermagerd ik was. Mijn hand zakte weg in zijn krachtige handpalm. Hij probeerde me ervan te overtuigen dat het fiasco uiteindelijk in ons voordeel gaat uitpakken. Dat het straks een belangrijke overwinning blijkt. Dat niemand succes behaalt zonder hindernissen op zijn weg te ontmoeten. Als ik nu de moed verlies, gaat de beweging ten onder en is dat geheel en al míjn verantwoordelijkheid. Ik weet het niet. Allemaal woorden, hij ook weer. Ik ben wel geroerd door zijn geloof in mij, maar ik voel dat het niet de moeite waard is mijn leven voor deze zaak te geven. Laat alles naar de duivel lopen. En Duitsland evenzo.

23 november 1923

Onze Partij is buiten de wet gesteld. Het laatste bedrijf van het drama.

25 november 1923

Vandaag was het Helènes beurt. Ze kwam me wat soep met vlees brengen en dwong me dat op te eten waar ze bij was. Ik heb haar zin gedaan. Vrouwen, met uitzondering van mijn moeder, hebben me nooit geïnteresseerd; ik beschouw ze als kleingeestig en leep. Maar om de een of andere reden kan Helène geen kwaad bij me doen. Haar man is maar een geluksvogel. Zo’n vrouw zou ik ook wel aan mijn zijde willen hebben. Om me te kunnen bezielen op ogenblikken dat ik er geen gat meer in zie. Wat ze toch in Hanfstaengel ziet? Maar dat is natuurlijk wel een aristocraat, en nog in Amerika gestudeerd ook, terwijl ik maar een simpele dorpsjongen ben, een mislukte kunstenaar, een nul.

26 november 1923

Ze hebben me hier opgesloten omdat ze denken mij zo te kunnen uitschakelen. Mijn moreel te kunnen breken. Mijn Partij te kunnen vernietigen. Wat een vergissing! Door me de vrijheid te ontzeggen, maken ze mij alleen maar sterker. Vastbeslotener om mijn werk voort te zetten. Bij al het andere, verschaft die stompzinnige staat mij ook nog kosteloos onderwijs. Ik ga van de gevangenis een universiteit maken. Van mijn cel een immense bibliotheek. Laat ik mijn opsluiting als een kans zien: nu wordt mij ruimschoots tijd geboden om zonder afleiding alles te lezen wat ik al een tijdlang van plan was, om zo mijn hiaten op te vullen. Het bouwwerk dat ik van plan ben te op te richten moet op onwankelbare ideeën gegrondvest zijn en niet op rotte argumenten. Daar heeft ons volk nu wel de buik van vol. In elke bierhal van München kom je avonturiers tegen die klaarstaan om Duitsland te redden. Maar hoe dan? Met hun zakmesjes? De fundamenten waarop ik ga bouwen zullen de grote filosofen en denkers van de natie zijn: Kant, Hegel, Fichte, Schopenhauer, Nietzsche zullen mijn lichtende leermeesters zijn. En naast hen Wagner, Chamberlain,¹⁰ de Lagarde.¹¹ Deze pauze in de gewapende botsing is noodzakelijk. Een katachtige kruipt, voordat hij zijn prooi aanvalt, weg in het struikgewas, balt zich samen en wacht het geschikte ogenblik af om in volle vaart tevoorschijn te schieten. Zo’n katachtige ben ík nu. Laat al wie mijn plannen in de weg staan sidderen en beven.

*

De mislukking, de verplettering, is de hoogste vorm van menselijke ervaring. Maar een tweede mislukking komt er niet. Van nu af aan is elke zet van mij heel weldoordacht. Mijn spontaniteit laat ik niet meer de overhand krijgen.

27 november 1923

Mijn arrestatie was uiteindelijk een godsgeschenk. Nu kent het hele land mij. En wie me niet kent, komt er wel achter wanneer het uur van het proces is aangebroken.

Ik vraag me af wat er van Göring¹² geworden is. Toen we uit elkaar gingen, was hij gewond. Hij had een kogel in zijn dijbeen opgelopen. Ik moet iets bedenken om erachter te komen. En Esser,¹³ waar zit die? Hanfstaengel zit in elk geval veilig in Oostenrijk.

*

De bewakers hier lijken aan onze kant te staan. Ze bejegenen me hoffelijk. Het zijn trouwens zulke jonge jongens. Ze beginnen te begrijpen wat het betekent te leven in een land dat geknecht wordt. De directeur, aan de andere kant, een zekere Otto Leybold, is een stroeve, stille man, maar volgens mij kan ik hem in korte tijd wel aan mijn kant krijgen. Het bevalt me dat hij zich vol respect tot me richt. De kok vertelde me in vertrouwen dat zijn vrouw en dochters lid van de Partij zijn. Als het waar is, krijgt mijn verblijf hier iets van een vakantie in mijn geliefde bergen. Nee, nietes. Als er iets is wat ik hier missen zal, zijn het de bergen, de Duitse natuur. Alleen daar voel ik me werkelijk vrij, levend. De natuur is Duitsland. De Joden zijn een steriel volk omdat het een woestijnvolk is. Wij gaan de wereld regeren omdat we een volk van het bos zijn, en een volk van het bos heeft maar één bestemming: het Licht.

28 november 1923

De cel is klein maar verzorgd, veel groter dan de ellendige gribus die ik in Wenen had en dan mijn ijskoude kamer hier in de Thierschstrasse! Ze hebben me in nummer 7 geplaatst! Tot gisteren zat hier Anton von Arco-Valley gevangen, de held die Kurt Eisner¹⁴ vermoord heeft, dat gehate Joodse zwijn dat Beieren in handen van de communisten wilde laten vallen. Ze hadden me geen betere cel kunnen geven. Op de eerste verdieping van de gevangenis gelegen als ze is, kan ik uit het raam over de diepgroene heuvels van mijn geliefde Beieren uitkijken. Naast het raam staat het bed en ertegenover een bureau en een kleine stoel. Aan de ene wand heb ik de swastika opgehangen. Aan de andere een paar van mijn schilderijen. Op het bureau, naast mijn boeken en papieren, heb ik het lijstje staan met de foto van mijn moeder. ’s Middags in de eetzaal word ik bediend door mijn medegevangenen; Amann¹⁵ en Maurice¹⁶ zijn altijd de meest bereidwilligen. Zelf hoef ik geen hand uit te steken. Ik zit uiteraard aan het hoofd van de tafel. Het gesprek gaat doorgaans over zaken in verband met politiek, kunst en toneel. Jammer dat het nooit gaat over mijn geliefde onderwerp, auto’s. Hoewel ik niet kan rijden, ben ik er gek op in een auto te zitten die op hoge snelheid over de wegen van stad of platteland rijdt. De auto waarvan ik natuurlijk altijd gedroomd heb dat ik die een keer zou krijgen was een Mercedes, en kort voor de staatsgreep was het eindelijk zover, tegen betaling van het niet te versmaden bedrag van 26.000 mark. Maar meteen na mijn arrestatie is de auto door de autoriteiten in beslag genomen. Ze vonden hem in de garage van Müller¹⁷ en verbraken kennelijk de ketting waaraan hij hem had vastgelegd. Maar afgaand op wat nauwe vrienden me gezegd hebben, zullen die ellendelingen het niet wagen er in München mee de straat op te gaan, want alle burgers weten dat hij van mij is en zullen beginnen te roepen dat het dieven zijn!

Mijn kamer wordt schoongemaakt door een lid van de Partij. Meestal Berchtold¹⁸ of Schreck.¹⁹ Elke namiddag komen we met z’n allen in de bibliotheek bij elkaar en daar zet ik hun ons programma uiteen. Ze moeten weten wat het einddoel is en volkomen toegewijd zijn aan het bereiken daarvan. We zullen heel wat offers moeten brengen, maar het Duitsland dat ik ga opbouwen wordt voor ons allemaal een rechtvaardiging. Vaak worden mijn toespraken ook gevolgd door de bewakers, die me wanneer ze me tegenkomen groeten met een ‘Sieg Heil!’ Hoewel het gevangenisreglement geen bezoeken toestaat die langer duren dan zes uur per week, kan ík minstens zes uur per dág vrienden, aanhangers en bewonderaars ontvangen. En dan de brieven! Ik krijg er meer dan dertig per dag en de meeste zijn geschreven door vrouwen. ’s Nachts mag ik wel tot drie of vier uur in de ochtend blijven lezen. Zo lang blijft het licht in mijn cel aan, terwijl het in de andere om tien uur in de avond uitgaat. Ik heb zoveel problemen met slapen; van lezen ontspan ik. Kort voor het avondeten (om zes uur precies in de namiddag) maak ik ongestoord een grote wandeling in de tuin. Ik mag graag alleen zijn, zonder afleiding, in gezelschap van mijn gedachten. Ik heb zoveel plannen uit te werken. De directeur van de gevangenis verzekerde mij dat ik toegang tot de bibliotheek kan krijgen en vrienden kan vragen me zoveel boeken te sturen als ik lezen wil. Ook dat ik in mijn cel naar muziek mag luisteren. Meteen morgen al ga ik vragen mijn geliefde Wagner te mogen beluisteren. Ik weet nog hoe diep ontroerd ik als kind was door een voorstelling van Lohengrin. En later, het moet in de winter van 1916 geweest zijn, toen ik met mijn vriend Kubizek²⁰ – misschien wel de enige vriend die ik in die tijd had – de opera Rienzi zag en helemaal van de kaart was. Zoals Cola di Rienzi het middeleeuwse Italië van de adellijke tirannen redde, zo ga ik Duitsland redden van zijn huidige tirannen.

Om op Wagner terug te komen. Dat is een kostbaar kapitaal. Met hem ben je niet zomaar klaar. Als ik begin te schrijven hoeveel ik aan hem te danken heb, gaat mijn hand nog trillen van ontroering.

*

In de eenzaamheid van mijn cel zijn er ogenblikken dat ik graag Wolff bij me zou hebben. Dat zou heel wat beter gezelschap zijn dan de loopjongens die ik om me heen heb en die me werktuiglijk gehoorzamen in wat ik ook zeg! Nu herinner ik mij ook mijn andere hond, die ik in de oorlog had, Foxl. Die had ik op een dag in de loopgraven gevonden. Het was in januari 1915. We waren onafscheidelijk. Ik heb de indruk dat ik het zonder hem niet overleefd zou hebben. Op zeker ogenblik ontsnapte hij aan mijn toezicht en begon buiten de loopgraven rond te hollen. Ik ging hem achterna, ook al wist ik dat het mijn dood zou kunnen zijn. Maar het tegenovergestelde gebeurde. Juist op het punt waar ik enkele ogenblikken eerder nog was, ontplofte er een granaat en al mijn kameraden waren dood. Foxl had mij het leven gered.

29 november 1923

Ik heb er goed aan gedaan de leiding van de Partij over te dragen aan Rosenberg.²¹ Hij is trouw en incapabel. En iedereen heeft een hekel aan hem, zowel Streicher²² als Esser als Hanfstaengel. De laatste twee zijn trouwens naar Saltsburg gevlucht en blijven daar misschien wel maandenlang, tot de crisis geluwd is. Wat onze vriend Drexler betreft, die is het niet met mijn standpunten eens en treedt waarschijnlijk uit de Partij. (‘Niet eens’ is niet het goede woord, hij kan het alleen niet hebben dat een ander de show gestolen heeft!) Waar het nu om gaat is, dat ik iemand in mijn plaats stel die ik volkomen onder controle heb. En de laatste die een bedreiging voor mij zou kunnen vormen of mijn positie zou kunnen betwisten is onze schoolmeesterachtige en vervelende ‘filosoof’. Laat hem maar een tijdje de teugels van de Partij in handen hebben, dan kan iedereen zien hoe sterk de verschillen zijn en begrijpen wie de werkelijke leider is. En al dondert de hele boel in elkaar, wat kan mij het schelen? Als maar duidelijk wordt dat alleen ik de onvervangbare leider ben.

*

Naar mij is meegedeeld, stuurt Rosenberg meteen al brieven aan onze aanhangers rond om hen te bezielen, en die ondertekent hij met ‘Rolf Eidhalt’! Fraai anagram van mijn naam heeft hij me daar gevonden: ‘Houd je eed’! Zo snugger had ik hem niet gedacht! Maar zelf moet ik die poging ook ondersteunen met eigen boodschappen van mijn kant. Maar eens zien hoe ik die hiervandaan naar buiten kan smokkelen. Dan is er nog altijd het probleem met de SA. Buch²³ heeft zich niet naar mijn opdrachten geschikt en houdt de Stormtroepen buiten de Partij. Dat verzwakt de positie van Rosenberg, maar hiervandaan kan ik er niets aan doen. De waarheid is dat we onder deze omstandigheden niet klaar zijn om te functioneren.

*

Vanochtend heb ik aan Siegfried²⁴ geschreven. Nu ik alle tijd heb, moet ik eens grondig alle nationalistische boeken bestuderen die de laatste jaren verschenen zijn. Chamberlain, Günther,²⁵ Ford²⁶ enz. Het Duitse volk is niet zomaar een van de vele volken van Europa. Het is het ‘uitverkoren volk’, dat met mij als gids onderweg is naar het ‘beloofde land’. Dat ga ik wetenschappelijk onderbouwen. Niet één Duitser mag aan onze missie twijfelen. Daar is S. het mee eens. Zijn brieven zijn altijd een grote steun voor mij. Zijn vader zou er trots op zijn dat hij zo trouw in zijn voetstappen treedt. Een echte Wagner! Wel vraag ik me vaak af of hij homoseksueel is. Zijn manier van doen is wel erg verwijfd. Dat stoort me eerlijk gezegd wel. Ik zou liever hebben dat hij die kant niet bezat, of althans zijn best deed hem te verbergen. De vriendschapsbanden die mannen verbinden kunnen heel krachtig zijn en het is niet meer dan natuurlijk dat er sterke gevoelens tussen hen ontstaan, maar zulke gevoelens mogen nooit tot ongepast gedrag leiden. Zodra ik het vermoeden krijg dat iemand in de Partij zich misdraagt, royeer ik hem op staande voet.

*

Ik moet de passage zien te achterhalen waar Schopenhauer de Joden uitscheldt. Ik herinner me dat Eckart²⁷ me vertelde dat ook Voltaire een hekel aan hen had en heel wat keren tegen hen geschreven heeft. Maar in welk boek?

30 november 1923

Politiek is niet de kunst van het haalbare, zoals veel mensen geloven. Het is de kunst van het onhaalbare. Voor Duitslands wedergeboorte is het nodig dat de Duitsers in het wonder van het onmogelijke gaan geloven. En dat wonder ga ík verwezenlijken. Ik ben de levende belichaming van de verlangens van de natie.

*

In de namiddag, na het wandelen op de binnenplaats, belandde ik in het kantoor van de hoofdbewaker, waar naast een stel omvangrijke dossiers een boek lag met schilderijen van Caspar David Friedrich. Wat vreemd! Dat zo’n eenvoudig man zo’n kostbaar boek in zijn bezit heeft! Uiteindelijk is het een groot geluk voor mij geweest dat mijn toelating tot de Academie van Beeldende Kunsten mislukt is. Het was niet mijn voorbestemming zo’n arme schilder te worden als die in de straatjes van Wenen hun doeken verkopen – hoewel ik nog altijd geloof dat ik een groot architect zou kunnen worden. Ik mag die leraartjes van de Academie wel dankbaar zijn dat ze, met hun gedateerde esthetische opvattingen, zonder het te weten een andere weg voor mij hebben geopend. De weg die leidt naar de roem.

1 december 1923

Haat is het enige gevoel dat standhoudt in de tijd. Hartstochten veranderen veel moeilijker dan ideeën. Ideeën kunnen met de juiste argumenten worden ontkracht. Haat niet. Die is niet stuk te krijgen. Dus moeten de Duitsers in haten worden getraind. In hartstochtelijk haten wat het ras vijandig gezind is. Vooral de Joden en de bolsjewieken. De eersten verdienen het niet te leven. Het zijn ondermensen. De tweeden, die achter de profetieën van Marx aan lopen – zo’n verrader die het lef had zich Duitser te noemen –, zaaien klassentweedracht en verzwakken zo het vaderland. Bovendien steunen de bolsjewieken hun macht op de arbeider, de mens van de stad die zijn wortels kwijtgeraakt en volkomen vervreemd is. Het is een eunuch. Als we er niet in slagen hem op de goede weg te helpen, weer een echte Duitser van hem te maken, gaat ook hij verloren, net als iedereen die de naderende titanenstrijd in de weg staat.

*

Het ancien régime is op sterven na dood. Het is al dood en wordt met technische middelen in leven gehouden. Zou in Potsdam Frederik de Grote plotseling uit zijn graf verrijzen, dan zouden onze parlementariërs een amendement aannemen dat koningen verbiedt hun graf te verlaten! Zo erg is het gesteld!

*

Tijdens de avondmaaltijd klaagde Hermann dat het eten afschuwelijk was. Zelf vond ik het heerlijk. Hij en de anderen hierbinnen willen de hele tijd vlees eten, vlees, vlees en nog eens vlees. Mijzelf begint het tegen te staan. Op mijn bord wil ik alleen wat groente, kaas en brood. Daarmee ben ik de koning te rijk. Wat eten betreft ben ik altijd de matigheid zelve geweest. Het is ander voedsel waar ik belang in stel.

2 december 1923

Gisteren ben ik begonnen in De vorst van Machiavelli. Ziedaar een Italiaan die zijn denken op volkomen heldere wijze uiteen weet te zetten. Ik ben stil blijven staan bij een zin uit het boek die ik moet gebruiken, als ik er ooit in slaag te schrijven wat ik wil schrijven: de geschiedenis levert de Vorst de omstandigheid, en daarmee de stof, die hij vervolgens zelf vormgeeft naargelang van zijn verlangens en plannen. Geschiedenis ? stof ? vorm. Het ogenblik komt steeds sneller naderbij. De stof, dat is de Duitse natie. Die moet ik zodanig kneden dat zij de vorm aanneemt die ik wil, en die vorm geeft haar de heerserspositie waar ze in de geschiedenis recht op heeft. Versailles is dood. En daarmee Frankrijk, die zwakke, gefrustreerde, arrogante staat, gemaakt door een meute hongerige avonturiers zonder broek aan hun lijf. Engeland is een andere zaak. Daar moet ik nog eens over nadenken, hoe die puzzel op te lossen. Per slot van rekening zijn het achterneven van ons!

*

Gisteren kwam een van de bewakers mij een potje abrikozenjam brengen als presentje van zijn moeder. Zijn naam is Boris. Als ik een zoon had, zou ik willen dat die op hem leek. Met een heldere en tegelijk stalen blik. Zulke jongens zijn de toekomst van ons ras. In hun dienst sta ik. Daarom ga ik nooit vader worden in de traditionele zin van het woord. Het interesseert me niet één of twee koters groot te brengen met een vrouwtje dat de hele dag aan het koken en breien is. Ik wil V a d e r van de hele natie zijn. Wat had Nietzsche het toch goed gezien toen hij schreef dat vrouwen ‘de zweep van hun baas niet mogen vergeten’. Alleen zouden ze die, als ze met hem te maken hadden gekregen, in negen van de tien gevallen uit zijn ziekelijke hand gerukt en hem tot hun eigen dienaar gemaakt hebben. Maar zo’n soort man ben ik zelf niet. De vrouwen zullen gedweeë werktuigen van me zijn. Ik zal absoluut over ze heersen, niet omdat ik eropuit ben daar enig plezier aan te beleven – ik beschouw de liefdesdaad als tijdverlies, en naakte lichamen hebben me altijd afkeer ingeboezemd –, maar om het bestwil van Duitsland. Net als de vrouwen van Sparta gaan de Duitse vrouwen achtereen onze soldaten baren.

3 december 1923

Vanochtend had ik bezoek van de vrouw van Scheubner-Richter. We hebben vrijwel niets gezegd. Tijdens de hele duur van het bezoek zat ze met luide uithalen te huilen, terwijl ik haar handen vasthield. Haar man was een dappere vent. En heel erg knap. Ik was onder de indruk toen ik hem voor het eerst zag. Het leek wel een filmster!

Ik had in zijn plaats kunnen zijn. Een of andere engel van de Heer beschermt mij kennelijk, een andere verklaring is er niet. Zo is het in de oorlog ook gegaan. Na elk gevecht lagen er tientallen medestrijders dood en onder het bloed om me heen, terwijl ik zelf nog geen schrammetje had.

Toen ze opstond om weg te gaan, gaf ze me een envelop. Ik maakte hem open en er zat een jeugdfoto van hem in. ‘Voor u, om aan hem te denken,’ fluisterde ze.

4 december 1923

Machiavelli schrijft uiteindelijk over mij. Hij zou het niet beter kunnen zeggen: de Vorst kan niet regeren op grond van zijn eigen overtuigingen en morele beginselen. Voorop staat de veiligheid van het vaderland. Dus dient hij zo hard te zijn als de omstandigheden vereisen. En natuurlijk heiligt het doel de middelen. Dat is bekend. De aanvoerder van een staat mag geen aarzeling kennen. Hij moet in staat zijn zonder er nog een keer over na te denken duizenden soldaten de dood in te sturen. Elke persoon apart heeft geen betekenis. Als deel van het geheel verkrijgt hij zijn zin. Zonder morren dient hij zich aan het geheel te onderwerpen. Dat is een natuurwet: wie zwak is wordt weggevaagd, het leven is alleen voor de sterken. De natuur weet niet wat ‘menselijkheid’ inhoudt. Zij functioneert met haar eigen wetten. De Spartanen waren de eersten die ze begrepen en toegepast hebben. De Kaiadas is de andere kant van de levenskrachtige stad. En het is zeker niet toevallig dat zij in de Peloponnesische Oorlog de verwekelijkte Atheense ‘democraten’ vernietigend hebben verslagen. Het Duitsland van de toekomst is het nieuwe Sparta van Europa.

*

Haushofer²⁸ kwam me vandaag in de gevangenis opzoeken. Hij is zes uur gebleven. Bij zich had hij voor mij om te bestuderen de Politieke geografie van Ratzel²⁹ en Over de oorlog van Clausewitz.³⁰ Ik heb beloofd ze in drie dagen te lezen en hem mijn mening te schrijven.

5 december 1923

In Berlijn wachten de verraders die ons regeren op wat, voor onze rekening, door Parijs wordt beslist. Ik droom van de dag dat de Duitse vlag aan de Eiffeltoren wappert.

*

Ik denk aan al die zuivere patriotten die in de loopgraven zijn omgekomen. Waar was dat offer goed voor? Voor welk Duitsland hebben zij hun bloed gegeven? Voor het land dat geregeerd wordt door een bende Joodse woekeraars? Zodra ik Machiavelli uit heb, ga ik aan Gobineau³¹ beginnen. Dat mag dan een Fransman wezen, maar hij wist maar al te goed wat de ziekte inhoudt die Europa heeft aangetast.

*

Wat zou Machiavelli zijn zonder Borgia? Die heeft hem laten zien hoe de politiek in zijn werk gaat. Eén ding vooral: de leider dient rücksichtslos en onverbiddelijk te zijn. Het leven is een voortdurende strijd om te overleven. Wat geldt voor een persoon, geldt ook voor een volk. Maar wat is een Borgia zonder een Machiavelli? Zelf ga ik de man van het denken en de man van het handelen in me verenigen. De Staat kan niet alleen door filosofen worden opgebouwd. Daarom is Plato mislukt en met de staart tussen de benen uit Syracuse teruggekeerd.

6 december 1923

Op een keer moet ik bekennen hoeveel ik te danken heb aan mijn leermeester Leopold Potsch. Dat was een verlicht man en de vriendelijkheid zelve, ondanks zijn norse uiterlijk. Als ik hem niet had ontmoet, zou ik niets geweten hebben van de geschiedenis van onze natie. Tijdens zijn lessen heb ik begrepen waarom de Habsburgers vijanden van Duitsland waren, waarom ze nooit van ons, Duitsers, gehouden hebben. Wie zou van een zo’n begeesterd man de Duitse geschiedenis onderwezen kunnen krijgen zonder vijand te worden van de dynastie waarvan de invloed zo rampzalig gebleken is voor de lotsbestemming van de natie? Die gedegenereerde koningen hebben Oostenrijk van het vaderland afgesneden gehouden louter en alleen om hun zieke, noodlijdende keizerrijk in stand te houden en zo hun eigenbelang te dienen! En de oorlog is gekomen en heeft hun het genadeschot gegeven. Hun verdiende loon, de sukkels! De revolver die Frans Ferdinand doodde in Sarajevo was door hemzelf al veel eerder in handen van de geschiedenis gelegd. En nog iets, nog een reden tot dankbaarheid: Potsch heeft mij als eerste ingewijd in de opvattingen van Schönerer,³² die ‘heilige ridder’ van mijn jongelingsjaren. Bismarck mag dan Duitsland verenigd en een moderne, krachtige staat gecreëerd hebben, maar een volk heeft hij niet weten te creëren. Een volk met één ziel, voorbestemd om de wereld de veroveren. Dat is wat ik ga bereiken. Ziedaar mijn missie.

*

De Slaven: nog zo’n kankergezwel. Die moeten ten koste van alles worden uitgeroeid. Zij, de Joden en de bolsjewieken. (Gobineaus opvattingen over de Joden hebben bewerking nodig, een flinke redactie!) In het antieke Griekenland zouden ze allemaal slaven zijn. Plato zou de eerste zijn die hen aan handen en voeten geboeid in zijn grot vasthield. Het wordt tijd dat iedereen dat begrijpt. Vooral de marionetten in Berlijn.

*

Hoe heeft Chamberlain, een Engelsman, zo goed onze psychosynthese kunnen begrijpen? Zijn De grondslagen van de negentiende eeuw is een van de belangrijkste boeken die ooit geschreven zijn. Alle Duitsers moeten het lezen. Het is niet toevallig dat Wagner hem als schoonzoon heeft genomen. De strijd tussen ons en de Joden gaat tot het uiterste worden gevoerd. Wij zijn de erfgenamen van de Oudgriekse beschaving, wij zijn, zoals ook door Chamberlain met onweerlegbare bewijzen wordt aangetoond, het ‘hogere ras’, terwijl de Joden, die smerige kruipdieren, de vijanden van de mensheid zijn. Die moeten ten koste van alles weggevaagd worden. Toen de Duitse stammen der Vandalen en Visigothen Rome innamen, was die stad al onder controle van de Joden. De westerse erfenis is dus door ons gered.

Het ogenblik van onze ontmoeting, afgelopen september in villa Wahnfried in Bayreuth, blijft voor altijd in mijn ziel gegrift staan. Ten aanhoren van alle gasten herkende Chamberlain in mij de redder van Duitsland. In zijn invalidenkarretje gezeten verhief hij plotseling zijn stem en zei: ‘Kapp³³ heeft ons verraden. Dat was een lafaard. Woorden, woorden, woorden! Toen het uur aanbrak dat hij cruciale beslissingen moest nemen, verloor hij de moed en nam de benen. Maar Hitler is uit ander hout gesneden. Uit het hout van de echte Duitsers. In zijn persoon combineert hij de wil van een Frederik, het denken van een Lagarde en de hartstocht van een Wagner. Alleen hij kan onze natie tot opstanding brengen!’

*

Ik heb Ratzel doorgebladerd. Wat een saai boek, maar zijn idee over een organische natie is juist. Grenzen zijn nooit statisch, ze vormen alleen een voorlopige begrenzing van een staat. Een krachtig volk, met hogere beschaving, kan niet anders dan zich uitbreiden en over zwakkere staten heersen. Dat is een historische wet! Dus de botsing met Rusland is niet alleen noodzakelijk, maar ook onontkoombaar. Wat Clausewitz betreft, ik heb hem snel doorgelezen, maar zijn grondgedachte over de aard van de oorlog heb ik onthouden; die kan samengevat worden in de ‘trits’ hartstochten-lot-berekening. Dit betekent in het geval van Duitsland dat, wie een zegevierende oorlog wil beginnen, moet weten hoe hij de hartstochten van zijn volk kan aanwakkeren (zijn haat jegens de ‘verraders van Berlijn’, de Fransen, de Slaven en natuurlijk de Joden), de kansen moet grijpen die het lot hem biedt en heel voorzichtig zijn zetten moet beramen op het schaakbord van de politiek.

Morgen moet ik niet vergeten Haushöfer te schrijven om hem voor zijn cadeaus te bedanken. Iets heb ik er wel van opgestoken. Rudolf³⁴ ga ik ook schrijven, die beweert een specialist in vraagstukken van geopolitiek te zijn, om te zien of hij begrepen heeft wat de ‘bewonderenswaardige trits’ is!

8 december 1923

Vanochtend kreeg ik bezoek van mijn zuster. Paula was blij me zo welgemoed aan te treffen. Vlak ervoor had ik in mijn cel een knappe gravin ontvangen, die mij een pakje overhandigde van mijn geliefde Winifred. De liefde van de Wagners roert me diep. Die is zo standvastig in de tijd. Het pakje bevatte chocolaatjes, gebak en een bloemlezing van Duitse poëzie. In de begeleidende brief spoort Winifred, die me ‘onze beste Adolf’ noemt, me aan de gedichten te lezen om, zoals ze zegt, mijn onrustige geest te ontspannen. Dat laat ik wachten tot vanavond; daarbij ga ik me dan ook aan een van haar zoetigheden te goed doen. Buiten heeft de mist alles overdekt. Ideaal weer voor wat Goethe en Schiller! W. heeft trouwens de verzen van een zekere Schmidt von Lübeck genoteerd uit het gedicht ‘Ik kom van bergen en dalen’:

Wo bist du, mein geliebtes Land,
Gesucht, geahnt doch nie gekannt?
Das Land, das Land so hoffnungsgrün,
Das Land, wo meine Rosen blühn?

Wo meine Freunde wandelnd gehn,
Wo meine Todten auferstehn,
Das Land, das meine Sprache spricht,
O Land, wo bist du?

Hier is het! wil ik haar toeroepen. Hier, Winifred! Het maakt zich op om uit zijn graf op te staan!

*

Ik kan die versregels maar niet uit mijn hoofd krijgen. De 9e november is een dag die elke Duitser in ere dient te houden. Die was het begin van onze lange mars. De leden van de Partij die op die dag op de Odeonsplatz vermoord zijn, waren de eerste martelaren van onze strijd. We moeten hun namen voortdurend gedenken. Zij, en degenen die onrechtvaardig zijn omgekomen in de oorlog, zijn ‘de doden die opstaan’, die het land gaan opbouwen ‘dat mijn taal spreekt’!

Als ik ooit het boek ga schrijven dat ik in gedachten heb, draag ik het op aan de kameraden die zich opgeofferd hebben voor mij, voor het vaderland, aan die jonge jongens die, toen ze dood neervielen, uitriepen ‘o land, waar ben je?’

*

Vanochtend las ik iets wat Drexler me gestuurd had over de ‘maatschappelijke rol van het Arische ras’. Het is geschreven door Lapouge,³⁵ die, als ik af mag gaan op wat Drexler zei, een aantal belangrijke essays van Grant³⁶ in het Frans vertaald heeft! (Wie is die Grant?) Ik stuitte op twee zinnen die niemand kan betwijfelen: ‘Het begrip rechtvaardigheid is een leugen. Er bestaat alleen kracht’, en ‘Het ras is alles’. Even verderop noteert hij: ‘Als ze een Hettiet met een Bedoeïen kruisen, wat krijg je dan? Een bastaard. De Hettiet heeft een langwerpige, spitse neus, een kleine kin en het enige beroep dat hij kent is dat van woekeraar. De Bedoeïen is kortschedelig en dus een idioot. Ziedaar waar onze Jood vandaan is gekomen! En die ratten gaan er prat op dat ze ‘kosmopolieten’ zijn! Wat betekent dat? Dat betekent dat ze geen wortels hebben, geen vaderland, niet tot een volk behoren. In hun aderen stroomt niet ons moederlijk bloed. Ze zijn een vreemd lichaam en moeten dus worden uitgeroeid.

*

Elke dag krijg ik tientallen brieven en geschenken uit alle hoeken van Duitsland toegestuurd. Duizenden patriotten tonen met woorden die me tranen in de ogen brengen hun toewijding aan mij. Allemaal kijken ze uit naar het ogenblik dat ik de gevangenis verlaat om de touwtjes weer in handen te nemen. Zonder mij is de nationalistische beweging dood. Alleen een leider die zijn volk begrijpt en die tegelijk de wil heeft om alle krachten van de reactie te overwinnen kan zijn volk voorgaan naar de macht. En dat doet hij door de primitieve banden van bloed en bodem wakker te schudden.

11 december 1923

Zoveel dagen en nachten zit ik nu al in mijn cel en ik voel niet de minste seksuele begeerte. Ik heb een volkomen beheersing over mijn driften. Die heb ik ondergeschikt gemaakt aan de behoeften van de geest. Geslachtsgemeenschap is niet alleen weerzinwekkend, het werkt ook afstompend, veroorzaakt losbandigheid, verzwakt de geest. Het is een bezigheid voor lamlendige, onnozele mannen die geen andere manier hebben om hun macht te tonen. Het is hun genoeg een vrouw te kunnen manipuleren. Zelf wil ik eerst Duitsland manipuleren en daarna heel Europa.

*

Gisteren Misdaad en straf uitgelezen. Ik heb het natuurlijk in haast gelezen en heel wat hoofdstukken die ik maar vervelend vond overgeslagen. Groot gelijk, die Rasjkolnikov, dat hij dat smerige oude mens uit de weg ruimt. Net als de Joden was dat zo’n ellendige woekeraarster die onschuldige mensen uitzoog. Een groot man moet zonder er nog een keer over na te denken kunnen doden wie hem in zijn leven in de weg staat. En een veldheer moet zoveel zielen kunnen opofferen als het vaderland nodig heeft. Zoals Hannibal, Julius Caesar, Napoleon. Maar Dostojevski is niet in staat zoiets te begrijpen, omdat hij een slang is die door de modder van zijn ellendige land kruipt. Hij laat zijn held door wroeging gekweld worden en zwichten voor de christelijke slavenmoraal. Van het eind van zijn roman werd ik misselijk. De Russische ziel is ziek, en nu hij aan de genade van de Joods-bolsjewistische maffia is overgeleverd nog weerzinwekkender. Zij moet sterven. Ruslands grond wordt van ons. Daar gaan de Duitsers gevestigd worden die ons land niet langer kan voeden, en die gaan, net als de Spartanen, de grond bewerken met de Russen als heloten. Dat is het enige lot dat ze verdienen.

12 december 1923

Over het vraagstuk van de kerk moet ik nog eens goed nadenken. Ik heb een hekel aan die zwartrokken. Het zijn of dwazen of schoften. Maar hun leugen houdt miljoenen mensen in haar greep. De Partij kan nog wat van hen leren. Hun rituelen, sacramenten, symbolen zijn nuttige instrumenten in onze strijd. Ik ga onze betrekkingen met hen niet verstoren. Nog niet, althans. Later ga ik ze totaal onderwerpen. De kerk komt onder volledige controle van de staat. En de paus mag naar de duivel lopen.

*

Rosenberg heeft me de boeken gestuurd waar ik om gevraagd had. Morgen ga ik beginnen in Het maatschappelijk verdrag. Van Rosenberg moet ik met aandacht het hoofdstuk lezen waar Rousseau over de ‘politieke godsdienst’ spreekt. Ik heb wel zo’n vermoeden wat hij te zeggen heeft. Het is geen toeval dat iedereen hem haatte. En bovendien, als Voltaire – die arrogante democratische zak – hem zo vulgair uitscheldt, moet hij wel iets goeds gezegd hebben. Mij haten ze ook. Maar weldra leren ze mij wel adoreren. Ik ga de nieuwe messias van Duitsland worden. Ik bén de nieuwe messias van Duitsland.

13 december 1923

De hele dag nog niets gegeten. Ik heb vreselijke maagkrampen. Afgelopen nacht geen oog dichtgedaan. De gevangenisarts beweert dat het om een milde vorm van gastro-enteritis kan gaan. Wat wil dat zeggen, ‘mild’? Ik ben bang dat ik plotseling kom te overlijden, en wat moet er dan van Duitsland worden? Dat moet dan nog eens duizend jaar wachten tot er weer zo iemand als ik geboren wordt. Mijn moeder had drie kinderen verloren voordat ze mij kreeg. En altijd sidderde ze bij de gedachte dat ik weleens dood kon gaan, net als Edmund. Ik mag nu niet doodgaan. Niet voordat ik de slag geleverd heb.

*

De hele namiddag heb ik geslapen. Nu voel ik me een stuk beter. En ik heb de kranten doorgenomen. Hoe kunnen de Duitsers zo’n vernedering over zich heen laten gaan?

14 december 1923

‘s De vertegenwoordigende democratie is gecamoufleerde slavernij.’ Precies. Beter had de Geneefse burger het niet onder woorden kunnen brengen. Wat heeft Duitsland vandaag de dag beslist nodig? Een verlicht leider die het land één enkele godsdienst oplegt. Alle burgers dienen die leider zonder morren te aanvaarden. Wat hen maar in tegengestelde kampen, groepen, facties scheidt, wordt wettelijk verboden. Partijen, vakbonden, kerkelijke organisaties, clubs etc. worden streng aangepakt. De universiteit doceert alleen wat juist is – dat wil zeggen wat de gezindheid van de jongeren van het vaderland kan stalen. Elke verdorven Spinoza wordt, net als de ketters in de tijd van de Inquisitie, naar de brandstapel gestuurd. Allen zijn toegewijd aan de staat. Hun plicht is het die blindelings te dienen. Wie de Staat betwist ‘wordt gedwongen vrij te zijn’. (Rousseaus mooiste zin. Die moet ik uit het hoofd leren.) En de dogma’s van die godsdienst worden vastgesteld door de hoogste heerser. Die ieder ogenblik de wil vervult van zijn volk.

*

Oorlog is een natuurwet, de noodzakelijke omstandigheid om het kaf van het koren te scheiden. Een volk dat bang is oorlog te voeren is gedoemd verloren te gaan. Vrede is als stilstaand water. Na een tijdje is het net een moeras. Ik heb ergens gelezen (in een artikel, geloof ik, dat ik een paar maanden geleden van Rudolf gekregen heb, over Hobbes) dat vijandschap het wezenselement van het menselijk leven is. Zo is het. Een wereld zonder oorlog zou een wereld zonder politiek zijn, en een wereld zonder politiek een wereld zonder mensen. Het eerste wat een leider te doen staat is het definiëren van de vijanden van zijn land. En ik krijg er nooit genoeg van krijgen te herhalen dat voor ons de vijand is: de Joden en de bolsjewieken (die uiteraard ook weer gecontroleerd worden door een Joodse bende). Als volgende op de lijst komen de volken die proberen Duitsland te vernietigen. De Fransen in de eerste plaats, met hun belachelijke democratische idealen! Alleen een dictatuur kan direct de wil van een volk verwezenlijken. De Romeinen wisten dat, vandaar dat ze, geplaatst tegenover het gevaar, alle macht overdroegen aan een militair. En het revolutionaire Frankrijk, door wie is dat gered? Door de Jacobijnen met hun lachwekkende pruiken en bepoederde wangen? Natuurlijk niet. Door Napoleon. Precies zo hebben de bolsjewieken nu ook gedaan – dat moet ik hun nageven, al haat ik ze ook nog zo –, door de ‘dictatuur van het proletariaat’ te vestigen, wat in wezen natuurlijk de dictatuur is van Lenin en zijn smerige Joodse club.

*

Voor de meesten betekent oorlog de mislukking van de politiek. Fout. Zoals Clausewitz heel juist opmerkt, is oorlog de voortzetting van de politiek met andere middelen. In die voortdurende worsteling horen geen gevoelens van mededogen thuis. Wie aarzelt het zwaard op te nemen gaat ten onder door degene die het hem diep in zijn vlees steekt. De sterke dient ook genadeloos te zijn, tegenover alles wat tegen de stroom van het leven ingaat.

*

Ik kom terug op het onderwerp van de vijandschap. Als God had gewild dat de wereld die hij schiep vreedzaam was, waarom heeft hij Kaïn dan Abel laten doden en Esau haat jegens Jacob ingegeven? Abel was de verpersoonlijking van de goedheid. Om welke reden wordt hij vermoord, als het niet is omdat God wil laten zien dat de mens van nature slecht is? Het menselijk conflict is onvermijdelijk, het maakt deel uit van een goddelijke planning, dus moeten we het aanvaarden en ons erop voorbereiden.

Ik denk dat de kruisiging slechts om één reden heeft plaatsgevonden, om de Schepper zelf tegen de mensheid te laten zeggen: ‘Ziedaar wie de Joden zijn! Ze beweren dat ze het “uitverkoren volk” zijn, maar door mijn Zoon ter dood te brengen hebben ze hun ware gezicht getoond! Het zijn vijanden van mij en daarom dienen ze op een dag van het aangezicht der aarde te verdwijnen.’ Judas is de hoofdpersoon van het goddelijk drama en we moeten hem allemaal dankbaar zijn.

15 december 1923

Heel de Franse Revolutie vindt haar zin in de persoon van Bonaparte. De mannetjes die Lodewijk hebben onthoofd waren alleen maar werktuigen van het ogenblik. Marionetten die, na het spelen van hun kleine rol, zijn geëindigd op de vuilnisbelt van de geschiedenis. Bonaparte is de man, door de geschiedenis uitverkoren om haar volgende schitterende hoofdstuk te schrijven, de ‘deus ex machina’, die aan het onderhavige tijdperk zin verleent.

*

Ik heb er plezier in mijn gedachten in dit schrift te noteren. Wie weet, misschien besluit ik nog weleens ze in een boek bijeen te brengen om ze door de massa’s te laten lezen. Ze zijn heus niet minder dan de opvattingen van anderen, die me daar in vraagstukken van politiek de specialist uithangen! Ik ben een Einzelgänger, en hoe vreemd of arrogant het ook mag klinken, maar ik ben de enige bij wie ik me niet verveel. Daarom heb ik ook, wanneer er mensen bij me zijn, altijd de neiging om te vluchten en heb ik liever dat ze zo snel mogelijk ophoepelen en me alleen laten. Als ik niet mijn door de geschiedenis opgedragen missie te vervullen had, zou ik me nog niet eens zo beroerd voelen in mijn kleine cel. Ik moet niets van luxe gedoe hebben en heb altijd het liefst geleefd als een asceet. Het volk is een andere kwestie. Dat is onpersoonlijk. Daar hoef je geen zaken mee te doen. Jij richt je tot het volk en dat luistert gedwee naar je.

Ik moet erin slagen mijn gedachten zo helder te noteren als maar kan en er tegelijk de pit en de intensiteit aan te geven waar het zo aan schort in de boeken van de filosofen die ik lees. Mijn woorden, elk woord van me, moet zo kristalhelder en robuust worden dat het niet alleen het verstand van de lezer opwekt, maar vooral – bovenal – zijn hart. Zelfs als hij de inhoud niet precies begrijpt, moeten mijn zinnen hem beroeren. Het maakt trouwens ook weinig uit; laat hem maar niet begrijpen wat ik wil zeggen – als hij het maar aanvaardt. Van alle denkers die ik gelezen heb, is er maar één die daarin slaagt: Nietzsche. Zijn zinnen zijn als een stomp in de maag. Zelfs waar je het er niet mee eens bent, blijven ze je in hun ban houden met de kracht van hun formulering. Ik heb nog een lange weg te gaan. Maar het lukt me zeker. Want ik heb een verschrikkelijk sterke wil, groter dan mijn tegenstanders denken. Bovendien heb ik bewustzijn van mijn superioriteit. Wat ik allemaal schrijf zijn geen gedachten van een lanterfanter die de tijd in de gevangenis doodt met het volkrabbelen van papieren, en ook niet van een narcist die gelooft dat elk woord van hem blijk geeft van zijn genialiteit. Achter mijn notities bestaat een plan, een programma, een visioen voor het Duitsland van de toekomst. En dat Duitsland wordt geen werkelijkheid, als de politici blijven denken zoals zij vandaag de dag denken. De keizer, bijvoorbeeld, had een blind vertrouwen in de burgerklasse, maar juist die heeft hem verraden. Het is de meest verachtelijke maatschappelijke klasse; in zich bergt zij het zaad van het bolsjewisme. Ik zal op een andere manier te werk gaan. En wanneer ik eenmaal de top bereikt heb, dan pas begrijpt iedereen de waarheid van mijn woorden.

16 december 1923

Wat een verschrikkelijke nachtmerrie! Ik droomde dat ik bij het stadje Le Barqué was. Ik kroop door een onderaardse verbinding tussen twee loopgraven, toen plotseling ons regiment een hevige aanval van de Britten over zich heen kreeg. Al mijn kameraden werden gedood. Vlak naast me ontplofte een granaat. De volgende ochtend opende ik mijn ogen in het militair hospitaal van de stad, terwijl een arts in het wit mij meedeelde dat ze zich genoodzaakt hadden gezien mijn beide benen af te zetten. Badend in het zweet en gillend als een krankzinnige werd ik wakker in mijn cel.

17 december 1923

Gisteren heb ik mijn zuster geschreven mij De laatste der Mohikanen en Robinson Crusoe te sturen. Ik moet nodig eens even weg uit dit alles, buiten deze vier witte muren rondzwerven, zoals toen ik klein was en opgesloten leefde in ons saaie Oostenrijkse dorp.

Hoe ijverig en vasthoudend je ook bent, niemand houdt het vol de hele dag Hegel te lezen. Zijn pompeuze stijl is bij tijden onverdraaglijk. Zijn gedachten doen denken aan een ballon die zonder reden in je hersenen opzwelt en opzwelt, totdat het je op zeker ogenblik te veel wordt en je een speld opscharrelt, erin prikt en ‘bam’ – afgelopen.

Had Schopenhauer soms gelijk toen hij hem een ‘charlatan’ noemde? Misschien wel, ik ben er niet zeker van, en dat word ik nooit. Daarom zet ik ook nog even door – dat ben ik wel aan mijn faam verplicht. En bovendien roert mij het feit dat van ons beiden de naam begint met een ‘H’. Flauwekul, zal men zeggen. Maar toch, zelf geloof ik in de bovennatuurlijke kracht van namen.

19 december 1923

Er is een zin die almaar in mijn gedachten rondmaalt. Hij wordt door mijn geliefde Peer Gynt, in de openingsscène van Ibsens stuk, gezegd tegen zijn moeder: ‘Ik wil grootse daden verrichten.’ Maar ga ik daarin slagen? Net als Peer Gynt moet ik op alles voorbereid zijn. Zelfs om mijn moeder te verraden, als het heilige doel dat vereist.

*

Die schoft van een Otto Dickel!³⁷ Bijna had hij me daar het leiderschap van de Partij afgepakt. Boeken als Die Auferstehung des Abendlandes zijn het gevaarlijkst. Terwijl ze op het eerste gezicht belangwekkende, subversieve opvattingen lijken te bevatten, infecteren ze op de meest geniepige en effectieve wijze de zuivere geest van de Duitsers. Hij had het lef te beweren dat onze economie in handen van de Joden moet blijven, omdat zij die het beste weten te hanteren. De verrader. Ik had hem eigenhandig moeten vermoorden, toen hij in het Hofbräuhaus stond te oreren. Eigenhandig. Intellectuelen zijn een gevaarlijk volkje. Ze moeten zich in dienst stellen van de staat. ‘Onafhankelijk denken’ bestaat niet. Er bestaat alleen onderwerping aan de hoogste Idee.

*

Het boek dat ik ga schrijven word een ‘eindafrekening’. Ik loop aan de volgende titel te denken: Viereinhalb Jahre Kampfes gegen Lüge, Dummheit und Feigheit – want dat is waar het om gaat: het gaat om de leugen van het verwerpelijke Verdrag en om de lafheid van de marionetten die de macht over ons hebben. Stresemann³⁸ en zijn clubje moeten we op het hoofdplein van Weimar ophangen en daarna hun lijken in de Ilm gooien. Dan kan de rivier ze opslokken en voorgoed laten verdwijnen. Dat is het einde dat ze verdienen! Een van de roemvolste steden van Duitsland hebben ze durven infecteren, de stad van Goethe en Schiller!

Maar zal ik slagen? Ik moet aan mijn stijl werken. Mijn schrift moet een weerspiegeling zijn van de grootsheid van mijn ideeën. Ja, die zijn niet allemaal van mezelf, maar mijn pen moet er een nieuwe inhoud aan geven, een nieuw elan – de kracht waar het hun aan schort om effectief te worden. Ik weet dat ik geen geboren schrijver ben. Ik ben meer een man van de daad. Ik heb een hekel aan mensen die alleen denken en die beducht zijn hun handen vuil te maken aan de modder van het leven. Maar van die modder heeft God de wereld gemaakt. Van die modder ga ik zelf ook het Nieuwe Duitsland maken.

*

Nietzsche schreef de hele dag, maar ’s nachts trok hij zijn wapenrusting aan en snelde naar het slagveld om zijn rijk te redden. Daarom is hij gek geworden. Zelf ga ik niet gek worden. Ik ben geen filosoof. Ik ben een politicus met filosofische gedachten.

20 december 1923

Ik heb een belangwekkende brief van Hanfstaengel gekregen. Hij heeft het over een Amerikaan genaamd Madison Grant (Drexler had het al eens over hem gehad), die drie menselijke hoofdrassen zou bestuderen en in zijn boek The Passing of the Great Race beweert dat het ‘noordse’ het hoogste ras is.* Uitsluitend daaraan, schrijft hij, is de vorming van de Europese geschiedenis te danken. Net zoiets dus als wat Chamberlain beweert. H. zegt dat het boek beslist in het Duits vertaald moet worden. Ik heb hem gevraagd zelf een aantal fragmenten te vertalen en mij die toe te sturen. Wat duivel heeft hij in Harvard gestudeerd!

De term ‘noordse ras’ staat me niet aan. Geef mij maar ‘Arisch’.

21 december 1923

Vandaag precies zestien jaar geleden heb ik het kostbaarste verloren wat ik in het leven had –gestorven in de handen van een Joodse arts. Hij heeft niets gedaan om haar te redden. Daarom haat ik die lui tot in het diepst van mijn ziel. 21 december blijft voor mij altijd de zwartste dag van mijn leven.

*

Ik geloof in God, zoals ook mijn moeder in God geloofde. Wie gelooft is hoger en sterker dan wie nergens in gelooft. Maar boven God stel ik nog Duitsland. Daarin geloof ik het meest van al. Alles zou ik opofferen voor het vaderland. Zelfs het vooruitzicht moeder in het paradijs te ontmoeten.

*

De laatste tijd drink ik tien liter water per dag. De hele tijd heb ik een droge mond. Behalve de gebruikelijke maagkrampen voel ik ook vreselijke pijnen in mijn linkerhand en -voet. En ’s Nachts wordt ik badend in het zweet wakker. De gevangenisarts vroeg me waaraan mijn broers en zusters gestorven zijn. Toen ik zei dat het vierde kind van mijn moeder, Edmund, aan mazelen gestorven is, draaide hij zich plotseling om naar zijn assistent en fluisterde: ‘Encefalitis, waarschijnlijk.’ Maar ik had het gehoord en verzocht hem dringend om uitleg wat dat te betekenen had. Hij stelde me gerust met een onverschillig herhaald ‘niets, niets’. Wat de maagkrampen betreft, die kunnen veroorzaakt worden door een soort ’spastische voedselneurose’.

Mooie boel is dat: de levenskracht en gezondheid van de Duitsers ophemelen en zelf aan ‘encefalitis’ lijden!

22 december 1923

Krampen, krampen en nog eens krampen. De hele nacht door! Ik ga nog dood aan die drommelse maag van me! Een biograaf van Napoleon zegt dat de keizer last van aambeien had en op de dag van de slag bij Waterloo geen paard kon rijden van de pijn. Daar schrijft hij ook de nederlaag van de Fransen aan toe. Stel je voor dat mij zoiets zou overkomen. Dat mijn lichaam mij in het kritieke uur in de val lokt. Dat ik vast kom te zitten en uitgeschakeld wordt door een vijand die ik niet kan controleren – de pijn. Mijn vader heeft me blijkbaar vervloekt. Altijd wilde hij een pietluttig ambtenaartje van me maken net als hij zelf. Een absolute nul. Hij heeft mijn stiefbroer uit huis gestuurd (die heb ik nooit gemogen) en stond op het punt mij ook weg te sturen, maar gelukkig ging die tiran op tijd dood. Op de begrafenis heb ik smartelijk gehuild, maar dat was toneelspel om mijn moeder tot steun te zijn. In werkelijkheid was ik onbeschrijflijk blij! Eindelijk was ik vrij; nu was ik de man in huis en had ik mijn leven in eigen hand.

*

Als ik eenmaal leider van het land word, is het mijn plicht Berlijn een metamorfose te laten ondergaan. De hoofdstad van het imperium dat ik ga opbouwen dient Duitslands grootheid waardig te zijn. Het stralend middelpunt van heel Europa. Gisteren ben ik begonnen de plannen uit te werken voor een tempel die we in het centrum van de stad gaan bouwen. De grootste tempel aller tijden! De koepel komt 217 meter boven de grond en de doorsnee van de binnenruimte wordt 245 meter. Ik schat dat er 150.000 tot 180.000 mensen in zullen kunnen, ofwel zeventien keer meer dan in de Sint-Pieter in Rome! Ze zullen barsten van jaloezie, de paus en de hele meute die hij om zich heen heeft.

Wat rust ik er ’s avonds na het eten van uit als ik schilder. Sinds mijn Weense tijd mag ik graag gebouwen tekenen. Meestal gebruik ik waterverf, maar andere keren heb ik genoeg aan een potlood. Ik had een groot schilder kunnen worden, maar gelukkig heeft de natuur mij met grotere deugden begiftigd, zodat ik belangrijker zaken kan tekenen – zoals de kaart van Europa!

23 december 1923

Zodra we de macht veroveren, moeten we meteen het Joodse vraagstuk oplossen. Fichte had gelijk: Duitsland kan onmogelijk een volk assimileren dat er alles aan doet om zijn uniciteit uit te bazuinen. Ze gedragen zich alsof ze een staat in de staat zijn. Ik gooi ze er allemaal uit naar Palestina en breek hun miserabele synagogen af, die in niets lijken op de gebouwen van ons. De Joden zijn parasieten. Op deze roemvolle grond horen ze niet. Ik ga ze hiervandaan sturen, terug naar Azië, waar hun rotte boom is opgeschoten.

*

Maar hóe gaan we de macht dan veroveren? Niet met een nieuwe staatsgreep. Die tactiek hebben we geprobeerd, en dat is op een mislukking uitgelopen. Zolang we het leger en de politie niet onder controle hebben, zijn onze handen gebonden. Of we het leuk vinden of niet, maar we zullen de parlementaire weg moeten bewandelen om de Republiek van Weimar met wettige procedures omver te werpen. Ik weet dat die procedures een zelfbegoocheling zijn, een misleiding van het volk, maar we hebben geen keus. We gaan de democratie vernietigen met de wapens van de democratie. Hoe dan ook maakt de regering van Berlijn het niet lang meer. Ze is bij de meeste Duitsers gehaat en daarom staat ze op instorten. Maar wanneer ze dan eindelijk instort, moet ík de onbetwiste leider van onze beweging zijn. Moet ík degene zijn die de nieuwe stralende bladzij in de geschiedenis van ons volk opslaat.

*

Alleen door te lezen krijg ik het gevoel dat mijn dagen hier niet verloren gaan. Ook Augustinus in zijn Belijdenissen zegt in dat verband iets over het lezen, maar ik herinner me nu niet hoe de ‘Heilige’ het stelt. Sinds mijn Weense jaren las ik minstens één boek per dag. Ik moet meer dan duizend banden in mijn bezit gehad hebben. Kubizek klaagde dat ik al mijn geld aan boeken uitgaf en niet aan vrouwen. Maar welke vrouw is te vergelijken met Die Welt als Wille und Vorstellung? Dat boek heeft me gedurende de oorlog in leven gehouden. Hoe vaak heb ik in de loopgraven van Frankrijk niet aan zelfmoord gedacht. Aan Schopenhauer heb ik mijn leven te danken en niet aan een of andere fatale Elsa, Sophie of Stephanie. Wel voel ik elke keer dat ik de naam Stephanie uitspreek een beklemming om het hart. Ik herinner me het meisje waar ik verliefd op geraakt was – of zo meende ik – in de tijd dat ik in Linz woonde. Nooit heb ik haar aan durven spreken, nooit heb ik haar ook maar één gedicht gestuurd van de tientallen die ik voor haar had geschreven. Had ik soms ongelijk? Waarom zou ze omkijken naar mij, een werkloze die zijn tijd alleen maar verdeed aan lezen en naar de opera gaan?

De waarheid is dat ik nooit een boek van begin tot eind kan uitlezen. Het enige wat me interesseert is, uit elk boek nuttige inlichtingen te plukken waarmee ik mijn opvattingen kan onderbouwen. Ik lees niet voor het plezier. Dat is een luxe voor lanterfanters. Zelf heb ik een taak te volbrengen. En boeken zijn alleen maar een pijl temeer in mijn koker.

*

Gisteren stuurde een bewonderaarster, Mary Hagen-Thorn, mij in een brief Trakls gedicht ‘Grodek’. Haar handschrift was zo mooi dat de lectuur van de verzen nog aangenamer werd. Veel benul van poëzie heb ik niet, maar de verzen

unter goldnem Gezweig der Nacht und Sternen
es schwankt der Schwester Schatten durch den schweigenden Hain
zu grüen die Geister der Helden, die blutenden Häupter

hebben me diep geroerd. Ik moest denken aan de vreselijke dagen in de loopgraven. Gaf trouwens ook die arme niet zijn leven voor ons vaderland? Was hij ook niet, net als ik, een Oostenrijker die vocht voor het grote Duitsland? Het slot van het gedicht is prachtig:

die heie Flamme des Geistes nährt heute ein gewaltiger Schmerz, die ungebornen Enkel.

Alleen zal die smart spoedig vreugde worden en zullen die ongeboren kleinzonen, wanneer ze het licht zien, in een roemvol land leven.

25 december 1923

Kerst! Ik haat dat feest! Dat hypocriete vertoon van goedheid maakt me misselijk. De best opgezette onderneming van de kerk. De liefde is niet de drijvende kracht van het leven. Dat is de haat! Dat weten die zwartrokken ook wel, maar ze vertellen het volk leugens om het in boeien geketend te houden met de belofte van de wederkomst. Maar ík laat hun weleens zien wat een paradijs op aarde betekent.

*

Vandaag heb ik Winifred gevraagd me als kerstcadeau een aantal boeken van Edgar Wallace te sturen. Na een vermoeiende dag kom ik wat op verhaal met het lezen van detectives, en Wallace is een meester in de plot. Ik weet natuurlijk dat het pakket dat ik over een aantal dagen krijg niet alleen bevat waar ik om gevraagd heb. Het zal vol zoetigheid, tijdschriften en gedichten zitten. W. blijft proberen mij liefde voor de poëzie bij te brengen. Is het niet genoeg dat ik de vader van haar man en zijn muziek adoreer?

26 december 1923

Een zwarte dag, vandaag. Zojuist heb ik te horen gekregen dat Eckart is overleden. Hij was een van mijn trouwste en dierbaarste vrienden. Zo jong nog, nog geen vijfenvijftig. Iedereen weet dat hij een van de belangrijkste toneelschrijvers en dichters van Duitsland was. Hij heeft als eerste mij ingewijd in Ibsens stukken, in het grandioze Peer Gynt (met tranen in de ogen heb ik dat net afgelopen week nog herlezen), hij heeft me met belangrijke persoonlijkheden van het land in aanraking gebracht, aan Rosenberg en aan Feder³⁹ voorgesteld, hij bestierde vol ijver en zelfverloochening onze krant Völkischer Beobachter, hij heeft op 24 februari 1920, een dag die een van de beslissende dagen van mijn leven zou worden, mijn hand vastgehouden toen we, voor een grandioos publiek van tweeduizend aanhangers, de omdoping aankondigden van onze Partij in Nationaalsocialistische Arbeiderspartij en de 25 punten toelichtten van ons nieuwe programma, dat ons voor de vergetelheid heeft behoed. En hij, als enige, stond aan mijn zijde op die onheilsdag in november toen we er niet in slaagden de macht te grijpen. Met zijn plotselinge dood heeft hij daar de prijs voor betaald. De opsluiting is hem te veel geworden, maar vooral de vernedering. Hij was een held, de geestelijk vader van onze beweging. Ik ga ervoor zorgen dat zijn strijd recht geschiedt.

27 december 1923

‘s In actie, in actie, in actie!’ De mooiste zin van de Reden an die deutsche Nation! De Partij heeft reeds een volkse oorlog in gang gezet, zoals ook Fichte gewild zou hebben. En we stoppen pas wanneer de verraders van Berlijn op de vlucht zijn gejaagd.

*

Ik bedenk dat onze superioriteit ook voortkomt uit onze taal. Het Latijn kan het denken niet met zoveel helderheid en nauwkeurigheid weergeven. Naast iemand als Kant is de grootste Franse filosoof nog geen cent waard. In welke andere taal bestaat het woord Führer? Is er een mooier woord?

*

Dat is grappig! Zoals een bewaker me vertelde, heeft een groep artiesten kerstavond gevierd met het opvoeren van een sketch in Blute Café, getiteld ‘Adolf Hitler in de gevangenis’. Het toneel was het interieur van een cel. Aan het bureau zat een man met gebogen hoofd, het gezicht in de handen verzonken, terwijl een onzichtbaar koor achter het toneel plotseling ‘Stille nacht’ begon te zingen. Daarna daalde een engel uit de hemel neer en zette een opgetuigd kerstboompje op de tafel die midden op het toneel stond. Met trage bewegingen draaide de man zich naar het publiek toe en onthulde zijn gezicht – hetwelk geen ander gezicht was dan dat van mij! Mijn dubbelganger, een zekere Heinrich Hoffmann, zei na afloop van de voorstelling tegen een Stormtroeper die toevallig in het café was, dat hij toen de lichten aan gingen heel wat mensen zag huilen en een zakdoekje in hun handen houden. Hoewel in gevangenschap, dus, ben ik nog populair en heb ik bij de mensen nog niet afgedaan!

28 december 1923

Die Fichte is een grote! Gisteren, toen ik zijn Reden nog eens doorbladerde, stuitte ik op de grandioze zin: ‘Laten we alle Joden in één nacht onthoofden en nieuwe hoofden op hun schouders zetten, die nog niet het geringste Joodse idee mogen bevatten.’ Caligula zei altijd dat hij zou willen dat het Romeinse volk één enkele hals had om al die hoofden met één slag af te kunnen slaan. Zou Johann dat een goed idee vinden?

*

Gisteren heb ik van Eckart gedroomd. We waren bij elkaar en wandelden urenlang in de gevangenistuin, al discussiërend over – ja, waarover? Over de toekomst van Duitsland, over de politiek van de verraders die ons regeren en natuurlijk over onze eigen volgende stappen. Hij spoorde me aan de werken van Sombart⁴⁰ en Fritsch⁴¹ over het Joodse vraagstuk te herlezen, omdat daarin de kern van het probleem te vinden is. We hadden een uitvoerige discussie over Der Rassenkampf, een werk van Gumplowicz;⁴² hoewel Jood, heeft hij de botsing voorspeld die zich onvermijdelijk tussen ons ras en het zijne gaat voordoen. Hij is op tijd gestorven om geen getuige van de uitroeiing daarvan te hoeven zijn. Eckart sprak ook over Le Bon,⁴³ van wie ik eerlijk gezegd nog nooit gehoord had, en over het belang van de manipulatie van de massa’s. Kort voor we uit elkaar gingen, schonk hij me een gedicht dat hij had geschreven toen hij me nog niet kende en dat spreekt over de ‘messias’ die komt om Duitsland te redden – met andere woorden, over mij! Ik heb zoveel aan Dietrich te danken. (Zelfs mijn snorretje heb ik van hem gekopieerd!) Kan ik ooit de schuld inlossen? Hij heeft me de ogen geopend, terwijl mijn vader ze wilde sluiten. Hij had gelijk: Fichte, Schopenhauer en Nietzsche zijn de heilige drie-eenheid van het nationaalsocialisme. En daarna komen Wagner, Hegel, Günther en de overigen. Of ze willen of niet, de Duitsers zullen wakker geschud worden. Het is onaanvaardbaar dat ze met hun rug naar zulke geesten toe staan. Tot aan mijn dood blijf ik zijn versregel herhalen: ‘Deutschland, erwache!’

*

Hanfstaengel stuurde mij Brucks⁴⁴ verhandeling Das dritte Reich. Wat daarin over Duits nationalisme staat, laat me volkomen koud. Dat hebben anderen al beter gezegd. Maar de titel is geweldig! Die ga ik jatten. Het derde rijk, dat zijn wij! En een vierde komt er niet! Wat hemzelf betreft, de enige keer dat ik hem ontmoet heb kreeg ik een ontzettende hekel aan hem. Maar die gevoelens waren wederzijds. Hij keek naar mij alsof ik een of ander ambtenaartje met verouderde ideeën was, en ik naar hem alsof hij ze niet allemaal op een rijtje had. Desalniettemin moet ik toegeven dat we een gemeenschappelijke liefde hebben: Nietzsche!

29 december 1923

Mijn vader was een waardeloze vent en zíjn vader – mijn grootvader – een onbekende! Sommigen zeggen dat het de molenaar van het dorp was, anderen diens broer, die welgestelder was. Een paar walgelijke sujetten deinzen er niet voor terug iets zo walgelijks te beweren dat ik er niet eens aan durf te denken. Alle geliefde vrouwen van mijn familie – grootmoeder, moeder, nicht – waren dienstmeisje! Hoe kan ik met zo’n verleden mijn volk onder ogen komen om aanspraak op zijn stem te maken? Zullen ze vertrouwen stellen in een dorpeling uit Oostenrijk met zo’n duister en onbeduidend verleden? Ik moet een andere Hitler verzinnen, die recht doet aan wat ik nu ben. Alle grote mannen herschrijven het boek van hun leven. Afgezien van mijn moeder had ik zulke voorouders niet verdiend. Ik ga ze allemaal wissen uit de officiële documenten. Ook het miserabele dorp waar ik uit afkomstig ben, ga ik van de kaart wissen.

*

Eén keer in mijn leven ben ik naar een bordeel geweest (meegesleept in feite, toen ik in Wenen woonde), en de hoer in de kamer waar ze me naartoe brachten was een Joodse. Dat was beslist geen toeval.

*

Zojuist heb ik van een zekere Sabine Kohlmayer een brief van veel kantjes gekregen waarin ze me onder andere vraagt of ik de Germania van Tacitus heb gelezen. Ze voegt er twee passages bij die inderdaad heel nuttig zijn voor wat ik denk te gaan schrijven! In de eerste noteert de Latijnse historicus dat de Duitsers ‘lang, blond en blauwogig’ zijn en ‘onverschrokken in de strijd’, en in de tweede dat ze ‘een krachtig volk zijn omdat hun bloed niet aangetast is door vermenging met andere rassen’. Als hij een paar eeuwen later had geleefd, zou hij gezien hebben wat dat volk in zijn geliefde Rome heeft uitgehaald!

Niet vergeten Tacitus op te nemen bij de schrijvers die onze Partij moet gedenken.

*

Mijn zuster heb ik gevraagd me het boek van Le Bon te sturen. Ik ben heel nieuwsgierig te zien wat die Fransman schrijft.

30 december 1923

Emil stelde me voor mee te doen aan hardloopwedstrijden die de gevangenen voor vanmiddag hebben georganiseerd. Mijn God, wat een idioot! Kan een leider aan zoiets meedoen? En als ik dan eens tweede of derde word? Hij denkt er niet bij na hoe kwetsend dat voor mij zou zijn. Ik haat lichamelijke oefening. Tijdverspilling is het. Moet ik de zaken van de Partij aan de kant leggen om als een haas die achternagezeten wordt rondjes over de binnenplaats te rennen?

Waarachtig, hoe moet ik, zo’n korte, pafferige Oostenrijker met donkere teint, leider van Duitsland worden? Ik, die de hele tijd de superioriteit van ons Arische ras beklemtoon, die zo’n bewondering heb voor de breedborstige, goedgetrainde lichamen van onze mannen? Blauwe ogen heb ik in elk geval wel, van mijn moeder.

31 december 1923

‘s De wetten van de natuur vereisen eliminatie van de onbekwamen, en het menselijk leven is alleen waardevol wanneer het dienstbaar is aan de gemeenschap of het ras.’ Alzo sprak Grant. Van alle passages die Hanfstaengel me stuurde, staat hier alles in. De Founding Fathers van de Amerikaanse Republiek mogen dan geschreven hebben dat ‘alle mensen gelijk geboren worden’, maar hebben ze de Indianen soms niet uitgeroeid en gebruikten ze de zwarten niet als slaven? Die gelijkheid bedoelden ze kennelijk voor de Engelsen onderling, niet tussen hen en andere, lagere rassen.

Zuiverheid van bloed maakt dat een ras overheerst. Vermenging dat het te gronde gaat. De Joden moeten koste wat het kost uit Duitsland verdwijnen. Dat is een kwestie van leven of dood. We laten ons lot niet in handen liggen van mensen die de hele dag niets anders doen dan geld tellen en winstberekeningen maken. We gaan ons niet onderwerpen aan zo’n volkje van kooplui en woekeraars!

*