MISTER VERONICA

De biografie van Rob Out

Door Bert van der Veer

Inhoudsopgave

00 VERONICA EN IK

01 SIMON

02 ALS DJ

03 MISTER VERONICA

04 HET INTERBELLUM

05 C’EST MOI

06 VAN ASPIRANT NAAR C

07 VAN C NAAR B

08 VAN B NAAR A

09 GEVANGEN IN SUCCES

10 VERONICA GOES COMMERCIAL (NOT)

11 ACHTERGELATEN

12 ADVISEUR

I - ROB OUT EN DE VROUWEN

II - FAMILY & FRIENDS

III - GEBRUIK VAN MACHT

IV - DE VERONICA ONTSLAG ORGANISATIE

V - ROB OUT EN DE DRANK

VI - THE END

VII - WITTE ROZEN

VIII - EGO SUM QUI SUM

Come on and sail away

with Veronica today

00

VERONICA EN IK

Het was een nogal lelijke want beige transistorradio. In Bergen op Zoom, waar ik woonde, was Veronica niet altijd goed te ontvangen, maar ik bracht menige vakantie door bij Oom Rinus en tante Corrie in Den Haag en dan ging ik naar het strand bij Scheveningen en luisterde ik naar Radio Veronica en staarde ik over de Noordzee naar waar ik het schip vermoedde.

Op zaterdag fietste ik naar de platenwinkel om het gedrukte exemplaar van de Top 40 op te halen. Op mijn kamer hingen posters uit de Muziek Expres.

Ik was 25, ik had twee (stief)kinderen, ik had mijn baan bij het Utrechts Nieuwsblad opgezegd want ik ging freelancen. Maar er trad kortsluiting op in mijn contacten: de GPD ging bezuinigen, de Haagse Post betaalde wel heel slecht en bij de Nieuwe Revu stapte de hoofdredacteur op. Nul werk, wat doe je dan?

Oogkleppen op, schaamte opzij en bellen maar. Dankzij de journalistiek had ik wel wat mensen leren kennen. Zoals Rob Out. Ik kreeg hem aan de telefoon. Nee, hij had niets voor me, maar hij zou het in gedachten houden. Jaja. Een paar weken later belde hij.

Er moest een programma over kleine politieke partijen uitzendklaar worden gemaakt (voor 25 mei 1977, dan waren de verkiezingen voor de Tweede Kamer), maar hij was vergeten dat hij de maker had ontslagen. Of ik van het materiaal wat kon maken.

Ik had geen enkele ervaring met monteren, maar zo moeilijk was dat niet. Film en geluid gelijk leggen, bruikbare fragmenten knippen en dat alles met enige samenhang aan elkaar plakken.

Ik was binnen bij Veronica. Een volwaardig lid van de Veronica-gang werd ik niet. Ik wist ook nog regisseur van Toppop te worden. Maar bij Veronica maakte ik wel van alles. Als een geplande speelfilm binnenkwam en te kort was, veegde Out wie present was in zijn kamer en dan kon je ideeën lanceren. Zo heb ik nog eens een portret van de schrijver Herman Pieter de Boer in Friesland gemaakt, tamelijk belachelijk met een 2-camera unit, want daar had de VOO nog recht op. Ik maakte met Tineke Vos (later weer De Nooij) een cultureel magazine, Aan de grenzen. Ik regisseerde modespecials. Ik maakte clips van artiesten als Long Tall Ernie & the Shakers en The Cats. Zelfs voor de actualiteitenrubriek Info een item over het lot van overstekende padden.

Van drankgelagen noch orgieën ben ik getuige geweest.

In 1977 was ene Alissa Morriën een vedette van de Nieuwe Revu. Zo interviewde zij Rudi Carrell in bad, de dame kende geen gêne of schaamte. Daar moesten we maar eens een talkshow mee maken, vond Rob Out.

Ik ging op pad. Ik stelde Alissa voor de studio vol te proppen met van alles. Natuurlijk een bad, maar ook een bed en rekken vol kleren en koffers vol attributen. Alissa was het stunten echter enigszins moe, ze wilde nou juist eens diepte-interviews tussen zwarte gordijnen. We hadden Ard Schenk als eerste gast geboekt, maar ik ging naar Rob en zei dat dit geen goed idee was. Hij was het meteen met me eens, ik kon de studiofaciliteiten voor iets anders gebruiken. Ik maakte een muziekspecial: Ups & downs. We strikten vier zangeressen met een heden en een verleden: Patricia Paay, Sandra Reemer, Helen Shapiro en Elkie Brooks. Ik moest acht nummers in één dag opnemen plus interviews. Ik vertilde me volledig. Hier was ik heel ontevreden over. Een paar weken later viel er weer eens een gat in de programmering. ‘Dat showtje van jou,’ herinnerde Rob zich. Ik loog, ik zei dat de band al gewist was.

In 1980 ging het dan toch mis. Ik maakte een special over mannenemancipatie waarin ik de reclameregels overtreden zou hebben en ik kon meteen vertrekken (zie pagina 124). Daar ging ik met een kartonnen doos vol persoonlijke spullen. Ik heb nadien, waar ik ook werkte en een kamer had, een minimum aan persoonlijke spullen meegenomen.

Gelukkig had ik Toppop nog.

Wie er uit vloog bij Veronica hoefde niet op een terugkeer te rekenen. Ik was (evenals later Erik de Zwart) de uitzondering en wel dankzij Lex Harding. Hij was verantwoordelijk voor de muziek bij Veronica en dus ook voor de popconcerten. Hij zocht een regisseur die rustig was en in korte tijd zonder gezeur een registratie aankon. Ik regisseerde optredens van Culture Club, Level 42, Het Goede Doel en vooral The Golden Earring op het strand van Scheveningen en Europe a go go vanuit Paradiso. Toen Adam Curry in 1984 debuteerde als presentator van Countdown vroeg Lex mij eenmalig de regie te doen. Opdat de sfeer in de studio relaxt was.

Ik deed een aantal afleveringen van Nederland Muziekland, maar landde uiteindelijk bij het middagprogramma van Tineke, als regisseur en mede-eindredacteur.

We wilden eigenlijk weleens naar de avond (seizoen ’86-’87), maar daar voelde Rob eerst niets voor. De kijkcijfers waren best, maar helemaal de Veronica-doelgroep was het niet.

Rob had na een seizoen een ander idee. Hij wilde ontbijttelevisie introduceren in Nederland maar daar had hij zendtijd noch budget voor. Als we nu eens één keer in de drie weken gingen laten zien wat dat was, ontbijttelevisie. En wel op zaterdagmorgen. Uitslaapmorgen. Wie keek?

Op een maandagochtend ging ik bij Rob langs. Was hij tevreden over de recente uitzending? Ja, hoor, prima. Dus het was niet erg dat Tineke een kwartier lang had voorgelezen uit haar favoriete boek, De stam van de holenbeer van Jean Auel? De enige gegarandeerde kijker waren we ook kwijt. Kort daarna vertrok ik naar Joop van den Ende.

Wie in astrologie gelooft, zal een band veronderstellen, Joop en Rob waren beiden Vissen. Maar de producent was nog nooit bij de Veronica-baas langs geweest. Dat deed hij in 1988 op mijn aandringen dan toch met een koffertje vol ideeën. Hij kwam verbijsterd terug in Aalsmeer: Rob Out had een dramaserie besteld. Joop met zijn kennis van drama als De fabriek en Dossier Verhulst en ik met mijn Veronica-verleden zetten Spijkerhoek op poten.

In 2002 werd ik geroepen leiding te geven aan de laatste versie van Veronica voordat het onder de SBS-paraplu zou vallen. Het werden nogal pittige maanden met veel publiciteit.

Toen ik mijn pijptabak kocht op mijn vaste plek in Laren dook een vrouw achter me op. Ik herkende haar: het was Marion, de vrouw van Rob. Maar wat keek ze boos… ‘Je moet niet denken,’ beet ze me toe, ‘dat jij nu Mister Veronica bent.’

Nee, dat dacht ik niet. Er was werkelijk maar één Mister Veronica.

____________________________

Voor het levensverhaal van Rob Out zijn vele kranten en tijdschriften geraadpleegd, uit eigen archief (zoals de programmabladen sinds 1976) en vooral dankzij Delpher, die prachtige site van de Koninklijke Bibliotheek.

Bronvermelding vindt – om de leesbaarheid overeind te houden – alleen plaats zodra relevant of onvermijdelijk. Met voetnoten is schaars omgesprongen.

Er zijn meerdere boeken verschenen over de geschiedenis van Veronica, zij kregen een vermelding zodra ze voor de eerste keer opdaagden in de tekst.

Mijn dank gaat vanzelfsprekend uit naar vele zegsmannen en -vrouwen:

Adje Bouman, Astrid Wiesman, Cees den Daas, Chiel van Praag, Constant Meyers, David Schaling, Erik de Zwart, Gene van Doorn, Ger Lammens, Gert Berg, Hans Hollegie, Haye van der Heyden, Ilona Hofstra, Jan de Vries, Jan van Doorn, Jef Rademakers, Joop Daalmeijer, Kees Gerritsen, Kees Oversier, Leo van der Goot, Maarten Tulen, Mieke van Berlo, Paul Boots, Peter Koelewijn, René Mioch, Rob de Boer, Robert Briel, Ruud Hendriks, Tineke de Nooij, Vivian Boelen, Will Luikinga, Willem Herselman, Willem van Kooten.

Met speciale dank aan Lex Harding, Peter de Jager, Jos Bergenhenegouwen, Bas Agterberg (Beeld en Geluid) en Anouk Out

01

SIMON

DE VRON

De geboortedatum van Veronica: 15 oktober 1959. Radiohandelaren wilden een vereniging op poten zetten om als branche de fabrikanten te breken. Ene Bep Slootmans had het laatste agendapunt ingebracht: de oprichting van een drijvend zendstation dat zich zou beperken tot lichte muziek en zou worden gefinancierd uit reclame-inkomsten. Een deel van het gezelschap richtte vlot de Vrije Radio Omroep Nederland (VRON) op. Het ging puur om de poen. 1

18 november 1959 waren de aandeelhouders, ieder 5000 gulden ingelegd, weer bijeen. Ze hadden haast, hen was een radiostation beloofd. De initiatiefnemers hadden een verrassing: na enig gedraai aan een radio klonk gekraak en een heldere mannenstem, met een proefuitzending vanaf de Noordzee. In werkelijkheid stond de zender op een paar honderd meter vanaf de vergaderplek, Hotel Krasnapolsky in Amsterdam.

De gebroeders Verweij (Bull, Jaap, Dirk), textielhandelaren uit het Gooi, namen het voortouw. Het ging Veronica heten omdat dat al besloten lag in VRON. En er was natuurlijk dat verhaal van Annie M.G. Schmidt over het zwarte schaap dat Veronica heette, ook nogal toepasselijk.

Veel later zou Veronica voor Rob Out ook nog een religieuze lading krijgen…

SIMON WORDT ROB

Op een feestje rond zanger Don Mercedes, laat in 1965, in Utrecht werd hij aangesproken door Willem van Kooten, programmaleider van Veronica. Drie borrels later was hij aangenomen. Drie dagen later ging hij aan het werk. ‘Vanaf de eerste dag had ik de naam arrogant te zijn en over een grote bek te beschikken.’ Willem van Kooten (die van 1965 tot 1968 met Out werkte) noemt hem echter ‘onopvallend. Niet creatief, geen ideeën, hij was er.’ Hij droomde van een platenketen, niet van een dj-carrière.

Hij had al enige ervaring met het maken van radioprogramma’s.

BOB EN BRENDA

Bob en Brenda leerden elkaar kennen bij Minjon, afdeling Amsterdam-Oost. Minjon was, opgericht in 1953, de jeugdopleidingsomroep van de AVRO waar menig talent uit voortkwam. De stemmen van Freda Keuker en Simon Out bleken mooi te blenden. Toen de technicus van Minjon, Loek de Leeuw, door de directeur van Televersum (verkoper van radio- en tv-toestellen op de Lindengracht en aandeelhouder van Veronica) werd gevraagd of hij niet een duo wist voor een uurtje radio in de week tipte hij Freda en Simon.

Het was 1960. Ze deden een stemtest op de Zeedijk in Hilversum. Ze konden aan de slag. Het programma ging Veronica’s Teenager Muziek Expres heten. De jongerenmarkt was nog maar net ontdekt. De sponsor was dan ook de Muziek Expres, een armoedig krantje nog, geïnitieerd door concertorganisator Paul Acket met de ambitie een blad te maken in full colour.

Freda en Simon werkten voor een hongerloontje (maar zoveel werk was het nou ook weer niet), maar kregen wel twintig gulden per verkocht spotje. Op donderdagavond reden Freda, Rob en Loek naar de studio. Acket was er meestal bij, die kwam met de trein, hij had geen rijbewijs.

Het was toenmalig muziekjournalist (van Tuney Tunes) Skip Voogd die de (volgens Freda) ‘vreselijke teksten’ schreef. En had bedacht dat het tweetal Bob en Brenda ging heten. ‘Dat vonden wij prima.’

Freda Keuker ging solo met Teenage Toppers, Simon Out kreeg Hitparade USA, de Muziek Expres bleef de sponsor. Maar de twee bleven ook samen een programma maken. ‘We gingen ook wel uit met elkaar. Hij heeft mij leren zoenen.’ Des te wonderlijker is het dat de Bob en Brenda-episode geen vermelding kreeg in Outs memoires Veronica, één jaar later.

Maar de liefde van Freda werd Krijn Torringa, een Groninger die naar Amsterdam trok omdat hij steward bij de KLM was. ‘Krijn zei: “Ik wil zo graag ook wat bij Veronica doen. Kun jij daar niet voor zorgen?”’ Dat kon Freda niet. Maar toen…

‘Simon had louche vrienden. Ze zijn een kraak gaan zetten. Simon stond op de uitkijk en die is gepakt. Hij heeft best een tijdje in de bak gezeten. Dus ik had ineens geen Bob meer.’ 2

Enter Krijn Torringa. Maar toen had Willem van Kooten de teksten van Skip Voogd al gekild en van duopresentatie wilde hij niks weten. Freda: ‘Ik ging, Krijn bleef.’

Toen meldde zich Radio Noordzee, uitzendend vanaf het REM-eiland. ‘Die wilden wel graag duopresentatie. Ik zei: “Ik zal mijn vorige partner eens opzoeken.” Hij woonde toen nog bij zijn ouders op het Afrikanerplein. Hij had inmiddels verkering met Marion en hij zei: “Ik zit goed, ik zit helemaal op rozen, haar vader is multimiljonair.’’ Maar hij zwichtte.’ Ze kregen maar liefst 800 gulden in de maand, wel vier keer zoveel als bij Veronica.

Bob en Brenda herleefden op Noordzee. Kortstondig. ‘Een goed duo,’ volgens Freda. ‘We waren gek op elkaar, we hadden het altijd heel leuk samen. Als bij Krijn iets mis ging, werd hij kwaad. Simon vond dat juist leuk.’

In de jaren tachtig trokken Freda en Krijn naar Curaçao. Torringa ging terug en maakte weer radio. Tot hij in 2006 keelkanker bleek te hebben en datzelfde jaar – 66 jaar oud – overleed. Freda bleef op Curaçao. Toen ze (in 1992) hoorde dat ‘Simon’ op het eiland verbleef, besloot ze hem op te zoeken in zijn hotel. Maar hij was al weg, eruit geschopt omdat hij zich onder invloed onbetamelijk had gedragen.

MEER RADIO

Voor de NCRV presenteerde hij ook nog een tijdje Op Tienertoeren, de producer schreef zijn teksten. En hij was hoofdredacteur van de Muziek Parade. Zijn eerste echt eigen programma heette Hits a go go, een magere drie uur per week. Na twee jaar had hij van vier tot zes. Hij behoorde al snel tot de meest gevraagde drive-inners. Tot verbazing van Willem van Kooten.

Hij was niet – zoals Lex Harding en Willem van Kooten – een fanatiek muziekliefhebber, ook al had hij een platenzaak in Amsterdam, de stad waar hij geboren werd.

In 1968 werd hij ook nog eigenaar van een kledingzaak aan de Zijtak in Laren: Rob Outs Two-tiek (zeemleren overgooier volgens een advertentie: 299 gulden).

JEZUÏETEN

Rob Out (geboren Robert Simon, 4-3-1939) was niet erg geneigd verhalen te vertellen over zijn jeugdjaren. Hij groeide op in de Linnaeusstraat, dichtbij het Tropenmuseum. ‘Ik moet zeggen dat de Amsterdamse gezelligheid een beetje aan mij voorbij is gegaan. Als jongetje was ik uitermate introvert. Ik voelde me meer aangetrokken tot boeken dan tot straatvoetbal.’

Zijn vader, die (kunst)schilder was, speelde nauwelijks een rol in Outs jeugd. In de oorlog ging hij ondergronds in Frankrijk. Nadien dook hij maar zelden op. Na zijn dood bleek hij eigenaar te zijn van twee jachthavens. En Out bleek een halfzusje te hebben.

Hij voltooide de HBS en ging op reis door Frankrijk. Zei hij, want volgens een verhaal in de HP bracht hij die tijd door in een klooster, bij de jezuïeten, maar daar mocht het al helemaal niet over gaan. ‘Dat stuk krijg je niet. Ik wil er niet over praten, ik heb er veel aan gehad in mijn leven maar het heeft me ook veel verdriet gedaan.’

Hoewel alleen bij het woord ‘jezuïeten’ al alarmbelletjes gaan rinkelen en het voor Out een taboeonderwerp was, is het vermoeden van misbruik nergens op gebaseerd, volgens diverse bronnen. Het was eerder dat het geloof Out in conflict met zichzelf bracht. Aan de ene kant was hij katholiek, aan de andere kant kon hij met de regels niet leven.

COMMANDO’S

Over een tweede periode sprak hij graag en veel. Hij werd goedgekeurd voor militaire dienst. Daar stond hij met 1200 naakte jongetjes in een hal (elders: 1000) in Maastricht. Zijn wreven waren te hoog, liet hij aan de arts weten. Die arts vond het mooie voeten. Hij ging meedoen: parachutespringen, bergbeklimmen, demolitiecursus.

‘Je wordt compleet afgebroken als commando, maar dan staat er toch weer een officier die je bij je kraag pakt en zegt: “Kom op Robbie, doorzetten.” Mijn commandotijd loopt als een rode draad door mijn leven. Als ik weleens in een depressieve bui was bij Veronica trok ik me terug in mijn kamer, zette Rambo op en was een paar uur niet aanspreekbaar. Uit zo’n film putte ik een enorme energie.’ Het was ‘de kameraadschap’ die hem zo beviel.

Bang was hij niet. Zijn vrouw Marion vertelde journalist Auke Kok over een incident in de trein. Hij had een sergeant een klap gegeven die eiste dat hij, lager in rang, zijn zitplaats afstond. Hij moest vier dagen zitten. ‘Dat raakte hem diep. Hij is het nooit vergeten. Het maakte hem antiautoritair. Voor de rest van zijn leven zou hij moeite hebben met gezag.’

DIT IS VERONICA

Kort voor Rob Out voor Veronica ging werken, had Willem van Kooten een bezoek gebracht aan de VS. Het zou een belangrijk moment worden in de Veronica-geschiedenis, volgens de mythe. De zender was een lappendekentje aan programma’s. Van Kooten ontdekte in Amerika de Top 40, maar Radio Luxembourg had al een Top 20 Show vanaf 1948. ‘Hij liep een week mee bij de vooraanstaande stations WABC en WMCA en keerde terug, niet zozeer met nieuwe ideeën als wel met nieuwe gloed.’ 3

Het moest allemaal ‘jeugdiger en swingender’ worden. Geen uitgeschreven teksten meer, maar improvisatie. Geen oubollige duopresentatie. Weg met de gesponsorde programma’s. Jingles. Toch zou wat Veronica het meest speciaal zou maken, pas in mei 1968 worden geïntroduceerd: de horizontale programmering.

Veronica werkte ook aan goodwill. Er kwamen luciferdoosjes waarvan de opbrengst naar het Koningin Wilhelmina Fonds zou gaan. Veronica maakte er reclame voor. Dat beviel de omroeporganisaties helemaal niet. Instellingen die propaganda maken via illegale zenders? Schande. Veronica ging gewoon door met de actie. Toen weigerde het KWF het ingezamelde geld.

De piraat sloop ook binnen toen Mies Bouwman Open het dorp presenteerde. Er werd 140.000 gulden in de pot gestopt. Dat viel goed bij pers en publiek. 4 Veronica liet zich ook zien in een eigen voetbalteam en sponsorde een zeilrace.

NIEUWS OP HET SCHIP

Alleen de nieuwsuitzendingen kwamen van het schip. Natuurlijk beschikte Veronica niet over eigen nieuwsjagers en er was zelfs geen telex aan boord. De nieuwsberichten die werden uitgezonden om twee minuten voor het hele uur, zouden dan ook pure herschrijvingen zijn van wat het ANP een uur daarvoor aan Hilversum had geleverd. De radionieuwsdienst verspreidde een verhaal over een brand in een kippenfarm te Withuizen. Early fake news. Veronica liep natuurlijk in de val.

De programma’s werden in Hilversum opgenomen. Menige dj, onder wie Rob Out, slaagde er zelfs in, heen en weer rennend tussen studio’s, twee programma’s tegelijkertijd op te nemen. Volgens Van Kooten is dat deels een fabeltje. Het kon bij Muziek terwijl u werkt, drie plaatjes en een afkondiging, maar niet bij alle programma’s.

Rob Out kreeg de aantrekkelijke uren (after school) tussen vier en zes. Zelf neigde hij zijn carrière als dj te bagatelliseren. Hij had het maar een blauwe maandag gedaan. Hij deed het acht jaar.

‘Krijg je nooit genoeg van popmuziek?’ vroeg een verslaggever. ‘Nee. Ik kan er zelfs niet buiten. Ik kom hier ‘s ochtends om negen uur, ga meestal ‘s avonds pas weg en draai het liefst de hele dag platen. Thuis ook. Je moet een beetje muziekgek zijn als je hier werkt, anders word je echt gek.’

BRUCE MORROW

Hij bewonderde hem niet alleen qua stijl, hij leek zelfs uiterlijk op hem. Bruce Morrow, bijgenaamd Cousin Brucie, was halverwege de jaren zestig een van de populairste dj’s van de VS. Op WABC had hij op zijn hoogtepunt een marktaandeel van 25% in New York. Morrow was, in augustus 1965, de man die de Beatles mocht aankondigen bij een optreden in het Shea Stadion. Zijn adagio: ‘Vertrouwdheid leidt tot tevredenheid.’

Toen The New York Times hem sprak in 2005 analyseerde hij zijn stijl: ‘Als Cousin Brucie in de lucht is, weten de mensen dat ze met een vriend te maken hebben.’ Mr. Morrow was ook een zakenman: in de jaren zeventig begon hij met een partner radiostations op te kopen.

Er brak echter een tijd aan dat oldies stations het moeilijk kregen, niet langer de manier waren om jongeren te bereiken. Morrow verloor zijn plek. Van een iPod moest hij niets hebben. ‘Een ijskoude kleine jukebox is dat.’ Als dj voelde hij zich met vrienden op een gigantische telefoon. Ouder dan 80 kroop hij nog steeds achter de microfoon.

Van Morrow ‘leende’ Out ook een openingsjingle. Hij hield (toen, meer dan later) van muziek. Beginnings van Chicago was een tijd zijn herkenningsmelodie. Van dezelfde band draaide hij Feelin’ stronger every day grijs.

Rob Out zou wat toch ook zijn liefde was ogenschijnlijk gemakkelijk verlaten toen van het schip naar de publieke status werd overgestapt.

TINEKE

Tineke de Nooij was voorbestemd radiomaker te worden. Ze groeide op in een Hilversumse wijk waar veel omroepmedewerkers woonden, haar vader werkte bij de Nederlandse Radio Unie en als 12-jarige mocht ze al tekstjes inspreken voor een padvindersprogramma van de AVRO.

Ze was 18 toen ze aanbelde op de Zeedijk, waar de gebroeders Verweij hun Universum Kousenfabriek hadden en waar nu een radiostation was gevestigd. Er hingen oranje stickers in de stad, van Radio Veronica. Ze was welkom, als planner, als tekstschrijver. In 1962 kreeg ze haar eigen programma, Koffietijd.

In 1965 maakte een Amsterdamse lefgozer zijn entree: Rob Out. Hij had al het door Muziek Expres gesponsorde Bob en Brenda achter de rug, maar was daarmee nog niet echt binnen bij de piraat. ‘Leuke jongen,’ zegt Tineke. ‘En hij sprak plat-Amsterdams. Ook als dj. Dat was eigenlijk ongewoon en verfrissend. Hij heeft altijd “hunnie” gezegd, “daaro” en “hiero”.’ Hij dronk, maar Tineke heeft hem nooit op andere middelen betrapt. ‘Ik blowde en dat vond hij al eng.’

Het was zowel een genot als een pijniging om voor Veronica te werken. ‘We hebben veertien jaar iedere dag gewerkt met de gedachte dat het morgen afgelopen zou kunnen zijn. We wisten niet wie de leiding had, we wisten niet of we ons salaris zouden krijgen, we wisten niet waar we te ontvangen waren, we wisten niet wie de populairste was. Dan kwam er weer eens een aandeelhouder met z’n handen op z’n rug binnengestapt, een grote sigaar rokend, en die zei dan: “Ik hoorde vanochtend een paar plaatjes, waarvan ik dacht: niet doen.” Dat werd vervolgens overigens straal genegeerd.’

Tineke dacht dat ze weg moest toen ze een kind kreeg. Maar oom Bull zei: ‘Als je dikker wordt, zagen we wel een stuk uit je bureau.’ Jan van Veen en Chiel Montagne pasten op Tuffie als ook Tineke eens een drive-in-show (à 250 gulden) had. Anderhalf jaar lang heeft er een box in de discotheek gestaan.

Het was een warme omgeving. ‘We gingen gezamenlijk lunchen. De koffiejuffrouw maakte broodjes. Dat was belangrijk, dat we zo contact hielden. Ruzies waren er ook, maar altijd maar even. “Jij zou die banden wegbrengen.” “Nee, jij zou dat doen.” Zo. We vierden samen Sinterklaas.’

Bedreigd in het bestaan maar niet ongezellig. Tot die aanslag op de Mebo II. Tineke voelde vooral dat ze geen rugdekking hadden, vooral niet van de gebroeders Verweij. Ze is in beweging gekomen, heeft het vuur weer wat aangewakkerd. ‘Ik heb dat goed aangepakt met iedereen,’ erkent Tineke. ‘Dat heeft goed uitgewerkt. Nou hadden we een zender waar miljoenen mensen naar luisterden en dan gaven we het op?’

Tineke was niet op het schip toen de stekker eruit werd getrokken. Met wat collega’s zat ze op de burelen van Radio Veronica. Tot laat in de middag de politie arriveerde: het pand moest ontruimd worden, er was een bommelding. Ze haastten zich naar de dichtstbijzijnde kroeg, het Tolhuis. 5

‘We waren allemaal ontslagen. We kregen allemaal een maand extra voor de jaren dat we er werkten.’ Voor Tineke tikte dat leuk aan. Ze had veertien jaar. ‘Papa en mama meteen naar Israël, hun droomreis.’

Twee maanden voor die laatste dag in augustus was Tineke al benaderd door de NOS. Ze kon op 1 september beginnen. Schuldig voelde ze zich niet. ‘Alleen toen ik de Top 30 ging presenteren, dat voelde een beetje als verraad. Tja, ik moest wel aan het werk.’

Het contact met Rob Out was er niet meer. Die ‘jongens’ waren zo leuk bezig met hun eigen bedrijven, maar daarbij werd niet aan Tineke gedacht.

Zodra de aspirant-status binnen was, werd Tineke weer gebeld. ‘Rob zei: “Nou, we zitten hier nu, we krijgen zendtijd en je kunt op de regiecursus.”’ Tineke was niet helemaal onervaren. Voor het NOS-programma 1 op zondag had ze korte documentaires gemaakt met Manus van der Kamp.

HITS TE KOOP

‘De diskjockeys van Veronica schnabbelden zich helemaal wezenloos,’ vertelde Lex Harding. ‘Ik maakte commercials voor benzine en koekjes en weet ik wat allemaal. Zo’n beetje elke diskjockey maakte ook plaatjes.’ In 1965 kwam dj Gerard de Vries net niet op 1 met zijn Een spel kaarten.

Bij bepaalde diskjockeys was een hitnotering te koop, zo luidde het kwalijke gerucht. ‘Nimmer is er daarvan een concreet bewijs op tafel gekomen. Hoogstens een taart,’ volgens Willem van Kooten. Soms werd een Nederlands nummer wat voorgetrokken. ‘Het bewijs voor echt malafide praktijken is nooit geleverd. De perfecte misdaad wordt nu eenmaal niet ontdekt.’

Roddel – ontkenning – suggestie. Het citaat kent een bijzondere bron: Peter R. de Vries. Hij kreeg bij het 25-jarig jubileum van Veronica het verzoek van ‘de uitgeverij’ tot het schrijven van Veronica 25 jaar toonaangevend. 6

GRAAIERS

Het loopt als een rode draad door de totale Veronica-geschiedenis, van het piratenbestaan dat in 1960 een aanvang nam tot aan de uiteindelijke overgave aan SBS in 2002.

Het begon met peanuts. Als op maandag de pluggers (werkzaam bij de platenmaatschappijen met als kerntaak: de plaatjes op de radio gedraaid krijgen) langskwamen, brachten ze niet alleen de actuele singletjes mee, maar ook LP’s, desnoods twee per persoon. Zodat een exemplaar verkocht kon worden aan een platenzaak.

Lex Harding: ‘Het schnabbelen werd ook gestimuleerd door de directie, de gebroeders Verweij. Die zeiden: “Hoe meer jullie buiten de deur verdienen, hoe minder wij jullie hoeven te betalen.” Ik heb ongelooflijk veel commercials ingesproken. Maar van het verhaal over betalen voor platen heb ik nooit iets gezien, bij niemand, niks. Heb ik weleens dingen gedaan waar je je twijfels bij kunt hebben… Ik heb weleens een hoestekst geschreven voor Livin’ Blues, 75 gulden. Dat waren vrienden van me. Ik zag daar geen kwaad in.’

PAYOLA

Rob Out gooide zelf olie op het vuur. Henk van der Meyden onthulde het in de Telegraaf van 11 oktober 1967: ‘In de radio- en televisiestudio’s is er de afgelopen dagen veel gesproken over onze onthulling ‘payola in Hilversum’, dat wij zaterdag publiceerden en waarin diskjockey Cees van Zijtveld van de AVRO toegaf dat men eens geprobeerd had hem met geld tot het draaien van een bepaalde plaat te verleiden.

Dat dit geen uitzondering is in de Hilversumse studio’s vertelde mij gisteren Veronica’s disk-jockey Rob Out. Hij zei me: ‘Er is mij de laatste tijd vaak door managers van beatgroepen geld aangeboden als ik maar een bepaalde plaat wilde draaien. Eenmaal is het zelfs gebeurd, dat ik op mijn bankrekening plotseling een bedrag van honderd gulden zag. De volgende dag belde een manager van een beatgroep op en vroeg me of ik zijn plaat wilde draaien. “Ik heb u toch ook honderd gulden overgemaakt”, zei hij. Ik heb het geld natuurlijk teruggestuurd. Maar het is niet de enige keer geweest dat, met name managers van groepen, mij probeerden om te kopen. Men doet dat niet alleen met geld maar ook met het aanbieden van buitenlandse reizen.

Ook andere diskjockeys hebben mij verteld dat men op deze wijze benaderd is. En dit komt vooral van de zijde der managers, die er immers direct belang bij hebben als een groep in de Top 40 staat.

Voor een normaal beatorkestje vraagt men een gage tot ƒ 250. Als een groep na het veel draaien van een plaat in de top-veertig komt, verdubbelt dit bedrag en soms wordt het nog hoger. Het betreft niet alleen onbekende groepen, er zijn ook heel populaire groepen die het proberen. Rob Out zegt: ‘Ik ben er nog nooit op ingegaan en dat ik zelf een platenzaak heb, heeft geen enkel verband met mijn werk als diskjockey. Ik heb die zaak zelf helemaal opgebouwd.’’

Op welke verleidingen mocht een dj ingaan, wilde Vrij Nederland weten in april 1978. Van Kooten: ‘Een borrel. Hapje. Reisje. Prima. Geen enkel bezwaar. Gebeurt miljoenen keren, dat weet je.’ ‘Reizen?’ vroeg de journalist. ‘Niet naar Artis. Buitenlands reizen, naar Amerika, dat is een grote hit op het ogenblik.’ Zelfs het serieuze muziekblad Oor was naar de VS geweest voor Earth, Wind and Fire.

Volgens Willem van Kooten, veertig jaar later, moest wangedrag eerder gezocht worden bij de publieke radio van destijds dan bij Veronica of Noordzee. Die gratis reisjes naar Amerika. ‘Viel een bezoekje aan Café de Bok ook onder de payola?’ Café de Bok was de bijnaam voor het bepaald chique bordeel Boccacio in Blaricum. Van Kooten zei vaak: ‘Ik ben pas te koop vanaf 1 ton. Niemand heeft ooit 1 ton geboden natuurlijk.’

‘Ik ben weleens omgekocht, met een konijn,’ bekent Tineke. ‘Er was een meneer uit België, een muziekuitgever. Die kwam dan met de kerst en dan kregen we allemaal een konijn. En op de doos het plaatje dat hij graag gedraaid wilde hebben. Die draaiden we dan één keer.’

MERCHANDISING

Serieuzer werd het met de verdiensten in de merchandising waarin Veronica trendsettend was. Er waren stickers, foto’s, liedjes, speldjes, buttons, boeken, posters, T-shirts en zelfs radiootjes die als voorkeurinstelling 192 hadden. Veronica nestelde zich niet alleen in het gehoororgaan, maar ook in het hart van de luisteraar. Dus werd naar buitengekomen met talentenjachten, missverkiezingen, autoraces, popconcerten, drive-in-shows.

Op de pier van Scheveningen – waar je het schip bijna kon zien – was een chique club die dus simpelweg ‘Veronica’ heette. Dure drankjes, vriendelijke uitsmijters, relaxte obers, gedempt licht. Meer een plek voor Out dan voor zijn aanhang.

Niks mis mee. Maar misschien wel met de eigen muziekuitgeverij. ‘In de tiplijst staan bijna uitsluitend songs die bij onze uitgeverij zijn ondergebracht,’ suggereerde Will Luikinga. Rob Out keek daar in zijn boek anders tegenaan. ‘In een soort heiliger-dan-de-paus-mentaliteit gaven we produkties van de Veronica-muziekuitgeverij minder aandacht dan andere, om maar te voorkomen dat de indruk zou ontstaan dat er wel van invloed sprake was.’

EEN ONTMOETING

Lex Harding en Rob Out moeten elkaar hebben ontmoet in oktober 1967. Lex Harding (geboren Lodewijk den Hengst, 16-4-’45) was zoon van een boomkweker die vier jaar studeerde op Nijenrode tot zijn hobby het won: plaatjes draaien. Hij kwam bij Veronica als nieuwslezer (dan moest je naar het schip) maar werd al in april 1968 dj. ‘Toen ik voor Veronica ging werken zei mijn vader: “Jongen, zou je dat nou wel doen, het houdt toch binnenkort op. Dat is illegaal.” Toen ik begon was het al een thema.’

Hij trof meer aan dan een radiostation: een vriendenclub. ‘Een beetje als bij de commando’s,’ aldus Out. ‘Als je was gaan stappen en niet in je eigen bed wakker werd en uren miste wist je dat iemand anders je programma overnam.’

Willem van Kooten: ‘Hij kwam altijd te laat binnen, hij was slordig. Hij was toen al alcoholist. Dan moest ie om acht uur beginnen want we hadden ploegendienst en dan ging hij eerst kotsen, een half uurtje. Kwam ie regelrecht uit het nachtleven. Maar dan was hij toch die oud-commando, hij was er wel, hij verzaakte niet.’

LEX HARDING

De dj-carrière van Lex Harding begon op de intercominstallatie van het prestigieuze instituut Nijenrode. Deed hij een dienstmededeling, dan gooide hij er een plaatje achteraan. Hij solliciteerde bij een minipiraat, Radio Dolfijn. Hij deed een stemtest en werd afgewezen. Maar hij kreeg een herkansing. Mits hij aan boord van het schip wilde. Hij mocht meteen drie uur een programma presenteren. Aan boord waren ook Engelse diskjockeys. Van hen leerde Harding het vak. 7

In 1967 maakte hij de overstap naar Veronica, weer aan boord. Hij las het nieuws wat sowieso de enige stem was die van een schip kwam. De programma’s werden in Hilversum opgenomen en verscheept. Tenzij het transport niet plaats kon vinden, dan greep Harding zijn kans. Voor overdag lagen genoeg banden klaar, vooral na zonsondergang deed de dj-ervaring op. Zo ging het een jaar lang. Toen kon Harding als een manusje-van-alles naar Hilversum.

Lex Harding kreeg ‘de tijd die overbleef.’ Dat was van twee tot vier. ‘Elke tijd was de beste tijd.’ Later zou blijken dat een ontbijtshow de meeste luisteraars trok. De ochtend geldt als de belangrijkste tijd voor een radiostation, ook al is het niet altijd de best beluisterde tijd.

‘Daar waren we niet mee bezig,’ zegt Harding. Eddy Becker deed het bij Veronica.

Als Out zijn show eerder opnam dan Harding dreigde dubbeling. Het was niet de bedoeling dat Harding om tien voor vier een plaatje draaide dat om half vijf weer bij Out gespeeld werd. Dus hielden ze de Buma-lijsten (verplicht voor de afdracht van rechten) in de gaten. Harding werkte voor de huisvrouwen en voor de kids. ‘Maar het waren de jongeren die zich herkenden in de programma’s van Veronica.’

‘Iedereen had veel contact met elkaar. Werkelijk één grote familie. Een creatieve bende.

Natuurlijk waren Rob en ik concurrenten. Dj’s zijn nogal… aanwezige mensen. Grote muil allemaal. Er werd altijd over elkaars programma’s gediscussieerd. “God, wat een kutplaat draaide jij daar.” “Hee, ken je deze? Moet je ook eens draaien.” En ja, over vrouwen ging het ook. Misschien stond dat wel op 1. We waren jonge gasten die genoten van het succes.’

Er gingen geruchten, over ‘flikkergedoe’. Tussen Rob en Lex. Die elkaar regelmatig besprongen. Ze waren nogal stoeierig. Baldadigheid. Lex Harding: ‘Over Rob en mij deden vreemde verhalen de ronde. Maar dat gestoei van Rob en mij stelde niets voor. Onze relatie was zakelijk, nauwelijks vriendschappelijk en zeker nooit meer dan dat. (…) We waren de grootste hetero’s die je je kunt voorstellen. We neukten alles wat los en vast zat.’

Of de mannen ooit ervaringen hebben uitgewisseld… Er is een opvallende parallel tussen Rob Out en Lex Harding. Wat de een beleefde bij de commando’s overkwam de ander op Nijenrode. ‘Als je net op die school komt, wordt eerst je kop kaalgeschoren en dan moet je een week op sportkamp, een militaire training waar je absoluut en geheel het besef kreeg bijgebracht dat je een slappe lul bent. Je wordt gedrild, ‘s nachts je nest uit, marcheren. En dan moest het ontgroenen nog komen. Afzeiken, vernederen, schelden. Zitten, staan, zitten, staan. Ik heb er één les geleerd: je kunt normale mensen heel gemakkelijk in beesten veranderen.’

Terwijl Rob Out programmaleider was, met als voornaamste opdracht de piraat Veronica te redden en te legaliseren, werd Harding de populairste dj van het station, zeker toen hij in 1970 de Top 40 op zaterdagmiddag ging presenteren. Dan gingen de luistercijfers door het plafond.

In de strijd met de politiek bleef Harding op de achtergrond en toen Veronica publiek ging, waren de terreinen tussen hem en Out conflictvermijdend afgebakend. Harding was radiodirecteur met van de tv muziek in zijn pakket (zoals Countdown en de popconcerten).

‘Hij vond televisie wel leuk,’ zei Harding. ‘Dus hij ging tv doen en ik de radio. Rob heeft me daarmee geen strobreed in de weg gelegd. Ik kon goed met hem opschieten. Ik deed niks op mijn eigen houtje, ik vertelde waar ik mee bezig was. Ik had altijd toegang tot hem, dat had niet iedereen. Ook in latere jaren… De beslissingen die hij moest nemen kookte ik dusdanig voor dat het makkelijke beslissingen waren. We werkten goed samen. In een later stadium werd ik ook verantwoordelijk voor muziek op televisie. Daarvoor moest ik echt knokken bij Rob om de uitzendtijden te behouden van mijn programma’s.

Rob zag mij als zijn jongere broertje. Hij was mijn inspirator, de aanvoerder. Ik heb zoveel van die man geleerd.’

Bescheidenheid was niet gepast. Lex Harding zette het op een rijtje voor VN. ‘Jouw dochter kijkt nu naar TMF, daar ben ik adviseur. Ze luistert naar 538, daar ben ik commissaris. Als ze ouder wordt stapt ze over op Sky. Daar ben ik aandeelhouder. In het bejaardentehuis kiest ze voor Classic FM. Ben ik ook aandeelhouder van. Ze komt altijd bij mij terecht.’

WILLEM VAN KOOTEN

Hij kende de dochter van Veronica-grondlegger Dirk Verweij. Trof haar op een feestje en vroeg: ‘Hebben jullie geen baantje voor me?’ Zij zei: ‘Kom maandag maar langs, baantjes zat.’ Februari 1961. ‘Ik studeerde in Amsterdam. Nederlands. Dat duurde me te lang.’ Ze hadden iemand nodig die commercials kon maken. Dat kon Van Kooten en als geen ander. Hij zette Nurdie-panties op de markt. Hij haalde de dikke Van Dale met ‘gouwe ouwe’, met ‘hitwezen’, met ‘met stip’.

In 1964 toen hij uit dienst kwam (wat overigens prima te combineren viel met werken voor Veronica), werd hij benoemd tot programmaleider. Van Kooten was goed in het bedenken van slogans. ‘Een-negen-twee, goed idee,’ dat was van hem.

Als je een probleem had met de directie moest je naar de keuken komen en jenever meedrinken. Willem van Kooten liet weten Veronica te willen mo-der-ni-se-ren. ‘Ik wist het toch allemaal zo goed, doe jij het dan maar. Toen moest ik op zoek naar diskjockeys want die waren er niet echt. Toen heb ik Jan van Veen aangenomen, Chiel Montagne, Gerard de Vries, Harmen Siezen, ik had er een hoop nodig ineens.’ En natuurlijk Rob (Simon) Out, in het najaar van 1964.

Daar zat hij als 23-jarige tegenover Dirk Verweij. ‘Ik ben de baas, ik wil volmachten en ik wil aandeelhouder worden.’ ‘Jij eigenwijze rotstudent,’ zei Dirk dan, ‘jij denkt dat je stront naar banket smaakt.’ Hij kreeg de macht. Maar geen aandelen.

Tijdens zijn bewind heeft Willem van Kooten Veronica gevormd. Als dj Joost den Draaijer en als programmaleider. ‘Ik zeg weleens dat ik de radio heb gedeformaliseerd. Radio was ongelooflijk stijf, statig. Toen ik kwam, draaide Veronica Oscar Peterson en Ella Fitzgerald. ’t Was bepaald geen hardcore popstation. Popmuziek was hier nauwelijks te vinden. In Nederland liepen we al drie Fats Domino’s achter, begrijp je? Ik heb ervoor gezorgd dat de Beatles uitkwamen, Love me do haalde ik uit Engeland, want hier vond de platenmaatschappij het maar een lawaaibandje.’

In 1963 mocht Van Kooten dan eindelijk vier weken naar de VS. Vooral de dj Alan Freed zou hem inspireren. Popjournalist Pim Oets: ‘Het aanvoelen van de smaak van een groot, stevig bestedend publiek; het met alle mogelijke technische hulpmiddelen vasthouden van dat publiek en het op de achtergrond uitmelken van de situatie ten bate van zijn station en zichzelf.’

Willem van Kooten zag kansen: hij begon een muziekuitgeverij. Wat – zo bleek in 1968 – slecht te combineren viel met zijn werk voor Veronica. Jan van Veen werd de nieuwe programmaleider.

Jan van Veen was een ‘disaster,’ aldus Tineke. ‘Die riep regelmatig: “Ik ben de schoonzoon van oom Dirk.” Dat had hij niet moeten doen.’

Van Kooten vertrok in ’68 bij Veronica en presenteerde datzelfde jaar Moef Ga Ga (‘Oemgaaaaaaa….’) voor de AVRO op televisie. Begin 1969 begon hij voor de VPRO-radio met de Hilversum 3 Top 30. Op 6 maart 1971 opende hij samen met Jan van Veen de Nederlandse service van Radio Noordzee Internationaal. Korte tijd werkte hij tegelijkertijd op Hilversum 3 en op RNI. Van Kooten moest kiezen en koos voor Noordzee, waar hij bleef tot het voorjaar van 1972. In 1974 begon hij op Hilversum 3 met het (horizontale) programma Joost mag niet eten, zes dagen per week tussen 18.00 en 19.00 uur, met de bedoeling de FM te promoten.

Internationaal had hij zakelijk succes met The Golden Earring, Stars on 45, The George Baker Selection, Shocking Blue. Nog lucratiever waren de auteursrechten op tal van hits.

Voor zijn ‘vijanden’ was hij een man die zijn tentakels wat te veel overal had. Een boeket aan BV’s: De Hoge Noot, De Smalle Wal, Nanada Music, Dan Liever De Lucht In, Eind Goed Al Goed en natuurlijk Red Bullet.

In de geruchtmakende serie ‘Het Web’ van Vrij Nederland (15-4-’78), een poging de verbanden in Hilversum te ontrafelen, werd gesteld dat Van Kooten het wezen van de vertrossing ontdekte. ‘De Nederlandse showbusiness is door toedoen van Van Kooten tot in de wortels verloederd.’

Op 31 augustus 1974 – toen Radio Veronica stilviel – zat Willem van Kooten in zijn auto en miste hij de toespraak van Rob Out. Hij moest zijn programma Joost mag niet eten op Hilversum 3 voorbereiden. Hij opende om zes uur met één minuut stilte en draaide vervolgens – zonder aan- of afkondiging – Veronica Sorry van Peter Koelewijn. Het was toch ook in niet geringe mate zijn kindje dat de nek was omgedraaid. Maar Van Kooten was en is geen nostalgicus.

1 Jaren later, eenmaal aan land, werd die geschiedenis enigszins vervalst: het zou de oprichters gegaan zijn om ‘onvrede met het gesloten omroepbestel.’

2 Volgens een andere bron heeft hij sigarettenautomaten van de muur gerukt met een koevoet.

3 Auke Kok, Dit was Veronica; Thomas Rap Amsterdam, 2007

4 Rob Out, Veronica, één jaar later; De beuk d’r in b.v., 1975

5 Volgens Lex Harding (in 50 jaar media en popcultuur) werd het laatste uur aangehoord in de boomgaard van Villa De Lapershoek onder de paraplu, want het motregende ook nog.

6 Peter R. de Vries, 25 jaar toonaangevend; Batteljee & Terpstra Uitgeverij, 1984

7 Lex Harding & Tjerk Lammers, Lexjooo; Uitgeverij Luitingh-Sijthoff / Universal Music, 2017

02

ALS DJ

DE BEGINTIJD

Lex Harding maakte het niet mooier dan het was. ‘Veronica was in haar begintijd een absolute trutzender, absoluut klote, met kwartiertjes North State, noem maar op. Oubollige muziek. Veronica verloor ontzettend veel luisteraars aan de veel progressievere Engelse stations, zoals Radio Caroline.’

Daar waren zelfs Mies Bouwman, Ko van Dijk, Hetty Blok, Rijk de Gooyer en Kees Brusse. Mies presenteerde in 1961 een door een aspirine-merk gesponsord programmaatje van een kwartier onder het motto ‘Leve het leven.’

DE TIPPARADE

De Top 40 bestond al, in januari 1965 verscheen voor het eerst een gedrukt exemplaar. I feel fine van The Beatles stond toepasselijk op 1.

De Tipparade ontstond min of meer toevallig. Rob Out had op zaterdagmiddag het programma Out en Nieuw waarin hij gouwe ouwen afwisselde met nieuwe releases. Hij mocht het pakket splitsen van Willem van Kooten en kon zo een uur verse plaatjes draaien. Hij begon de songs te nummeren, die Tipparade begon mee te tellen vanaf 1967. Lex Harding gaf toe dat er in de Tipparade een ‘subjectief element’ zat. Hij noemt het een ‘te belangrijk monster’ en vond dat de detailhandel ook wat meer op eigen gevoel moest afgaan.

Er zat subjectiviteit in de Tipparade. Out: ‘De Tipparade heeft volgens ons ook een “opvoedende” taak. Nummers die muzikaal erg goed zijn en waarvan we mogen aannemen, dat ze een hoge notering zullen halen, worden door ons op de Tipparade gezet. Er verschijnen iedere week zoveel platen, dat het publiek ze onmogelijk allemaal kan horen voordat ze een keuze gaan maken. Daarom kiezen wij vijf of zes nieuwe singles uit en zetten die op de Tipparade.’

Lex Harding: ‘De Tipparade was ook een middel om het station een gezicht te geven. Dat was wat wij draaiden, waar wij in geloofden. Een hulpmiddel voor onszelf. Er kwamen 200 nieuwe platen per week uit, als je die allemaal gaat draaien krijg je een rommeltje op het station. Later heeft het belang van de Tipparade zichzelf vele malen overstegen. Ik heb me weleens afgevraagd: moeten we daar niet eens mee ophouden. Maar dan wankelde de Top 40 ook.’

Er werd op maandag serieus vergaderd over zo’n dertig titels, waarna democratisch gekozen werd. Ook werd, op 1 november 1969, de Alarmschijf geïntroduceerd: Oh Well part 1 van Fleetwood Mac. Het ging goed, het ging democratisch.

Tot die dag in 1970. De meerderheid wilde Voodoo Woman van Simon Stokes & The Nighthawks als Alarmschijf, de programmaleider Jan van Veen vond dat herrie en eiste Fat Jack van The Hearts of Soul. Het zou hem de kop kosten. Zo gingen ze niet met elkaar om bij Veronica.

Rob Out groeide uit zijn rol als louter plaatjesdraaier. Lex Harding over Rob Out als dj: ‘Nee, hij was niet de beste. Maar hij had Schwung, een soort van losheid in zijn presentatie… Maar er zat geen ritmiek in hem, geen bijzondere timing. Technisch niet de beste, maar Rob ging er voor.’ Willem van Kooten: ‘Hij moest tempo erin brengen, dat kon hij goed.’

KOM UIT DE BEDSTEE

Rob Out besteedt er weinig regels aan in zijn Veronica, één jaar later. Het betrof een ‘met veel alcohol gesmeerde jammerklacht van een in de steek gelaten bruidegom.’ Rob Out en Peter Koelewijn waren op een receptie, waar Johnny Kraaijkamp en Rijk de Gooyer een gouden plaat kregen voor hun hit Bostella. ‘Koelewijn en Out trokken al een tijdje met elkaar op. Beiden hielden van popmuziek, van drank, snelle auto’s en gewillige meisjes (..) Koelewijn beweerde dat hij met iedereen een hit kon maken, zelfs met Out als zanger,’ aldus Auke Kok.

In zijn biografie Peer 8 herinnert Koelewijn zich: ‘Toen ik thuiskwam schoot me ineens Come to my bedside te binnen.’ Hij schreef er vlot een Nederlandse tekst op: Kom uit de bedstee. Out werd op de afspraak in de geluidsstudio verwacht, maar waar bleef hij nou? ‘Dat was toch maar een geintje?’ Maar de orkestband stond klaar. ‘Hij kruipt achter de microfoon. De eerste poging om te zingen mislukt grandioos. Om hem te helpen komt Peter Koelewijn naast hem staan en zingt ook mee. Ze zingen het samen in, terwijl Out de stem van Koelewijn volgt. Alleen wordt Peters stem niet opgenomen. Tot ieders verbazing klinkt het eindresultaat nog best goed.’ 9

Er werd een artiestennaam gekozen: Egbert Douwe. Twee weken later stond het liedje op 1 in de Top 40. De zanger was zelfs te boeken, voor 800 gulden. Dan zong hij De bedstee een paar keer en ook de B-kant want meer repertoire was er niet. Daar stopte hij snel weer mee.

Voor de uitreiking van de gouden plaat werd uitgepakt. Bij de NS werd een complete trein geregeld die de gasten (zo’n tweehonderd) van Amsterdam naar Brussel zou vervoeren. Er was drank aan boord. Veel drank. Voor Rotterdam was al drie keer aan de noodrem getrokken, lunchpakketten werden door het raam gegooid.

De opvolgers van Kom uit de bedstee (Mamma, oh mamma en Vader is de dader) deden het aanmerkelijk minder. Zes jaar later – in 1974 – zou Rob Out nog eens een plaatje opnemen, Papa wat gebeurt er, met zijn dochter Birgit. Dat haalde de Tipparade niet eens.

PETER KOELEWIJN

Rob Out wendde zich af met tranen in zijn ogen. Het einde van Radio Veronica was in zicht en in een Hilversumse kroeg confronteerde zijn vriend Peter Koelewijn hem met de harde en nakende waarheid: er zouden dj’s en technici het schip verlaten. Out kon het zich niet voorstellen. Veronica was meer dan een bedrijf, het was familie. ‘Hij was naïef,’ zegt Peter Koelewijn. ‘En loyaal. En volstrekt integer.’

Zo draaide Out een tijdlang geen plaatjes of producties van Koelewijn. ‘Als onze vriendschap mij airtime kost…,’ klaagde Koelewijn. Nou waren die nummers niet zo geschikt voor de late middag (hoogstens I won’t stand between them van Bonnie St. Claire) zodat de boycot eigenlijk wel opgeheven kon worden.

Na het succes van Kom uit de bedstee mijn liefste moest er een LP komen. Koelewijn schraapte wat orkestbanden bij elkaar, maakte wat nieuwe composities en zowaar werd Vader is de dader nog een bescheiden hitje: op 23 in november 1968.

Daarmee zou de muzikale verbintenis tussen Out en Koelewijn niet eindigen. In juli 1974 kwam Robbie uit, de kroniek van een vriendschap. ‘Oh, hoe lang ken ik jou al Robbie? / Jongen wat een lange tijd / We hebben samen veel gewonnen / En nou zijn we samen alles kwijt.’ Dat in het nummer werd gesuggereerd dat ‘Robbie’ Peters vriendin had afgepakt, mag niet als werkelijkheid worden gezien.

Toen het einde van het schip naderde, had Koelewijn het idee om een protestsong op te nemen. Hij besprak het met Out. ‘Als het maar niet smartelijk wordt…’ Het werd Veronica Sorry. Ze spraken af dat Out de tekst te lezen zou krijgen voor de opname, misschien viel het dan nog wat sterker te maken.

Terzelfder tijd was Ton van Dijk voor De Nieuwe Revu een verhaal aan het maken over de vermeende Gooise Matras. Toen Koelewijn belde om de tekst even door te nemen, was Van Dijk net op bezoek bij Veronica. Out zette het gesprek op de speaker en realiseerde zich te laat dat dit koren op de molen van de journalist zou zijn. Zo kwam het ook in het artikel. Wat nou geen binding?

Drie mannen gingen naar Benidorm: Peter Koelewijn, Will Luikinga en Rob Out. De vrouwen zouden een week later komen. ‘Toen zag ik hoe ijdel hij was,’ vertelt Koelewijn, ‘met dat haar wat wonderlijk over zijn hoofd gedrapeerd.’ Rob ging afrekenen aan de bar. De plek bij de kassa was hel verlicht, daar stond de bepaald aantrekkelijke bardame en zij zei: ‘Je hoeft niet zo je best te doen voor die kale plek.’ ‘Daar is hij een half uur door van slag geweest,’ zegt Koelewijn.

Een week later lag Marion wat te dobberen op een luchtbed in het zwembad. ‘Marion!’ riep Rob luid, daarmee de aandacht van alle badgasten trekkend. Hij nam een aanloop met de bedoeling op het luchtbed te landen. Maar hij haalde het niet. Beteuterd kwam hij boven. Hij droop meteen af naar zijn kamer.

Ze waren in Het Bonte Paard in Laren. Het café was stampvol. Er werd desondanks van het biljart gebruikgemaakt. Voor de derde keer kreeg Koelewijn een keu tegen zijn rug. ‘Ik zei het tegen Rob, hij draaide zich om en ik zag die kerel over het biljart gaan en bebloed opkrabbelen.’ Out werd voor de vorm via de achterdeur afgevoerd, hij was een paar minuten later alweer terug. ‘En deed alsof er niets gebeurd was…’

Bijna ging het mis tussen Out en Jan van Veen in de Hilversumse discotheek Scaramouche, herinnert Koelewijn zich. Hij zat tussen Mister Veronica en Mister Candlelight aan de bar en de heren kregen het aan de stok over de lengte van hun penis. Van Veen was reusachtig en moest wel een kleintje hebben, stelde Out. Ze moesten de handel maar op de bar leggen en dan was Koelewijn de scheidsrechter. Het werd maar net voorkomen.

Alcoholgebruik leidde tot verhalen. Out vertelde dat hij volslagen lam was thuisgekomen en zijn broek niet uitkreeg. Waar Marion een opmerking over maakte en toen had hij gezegd: ‘Lik me leet.’ Dat vond hij mooi, ‘Lik me leet,’ zegt Peter Koelewijn lachend.

Hoewel niet meer zo intensief als in de Radio Veronica-jaren hield de vriendschap tussen Out en Koelewijn stand. ‘Maar het was wel eenrichtingsverkeer, ik zocht hém op.’ Zoals die keer op de Vaartweg. De baas had wat ontwerpen voor tijdschriften uitgestald op de vergadertafel. Trots was hij en vroeg om Peters mening.

Een andere dag kwam Koelewijn even spontaan langs maar trof een hele vergadering op de directiekamer. Hij wilde zich al schielijk terugtrekken, maar Out wilde hem aan tafel hebben, dan kon hij zijn mening geven over een kwestie die net ter discussie stond.

OME SJAKIE

Tijdens de alcohol-express naar Brussel had platenproducer Peter Koelewijn een primeur. Hij had een lollig liedje opgenomen over Ome Sjakie die in zijn nakie over Spaanse stranden paradeerde. Het nummer zou vast goede airplay krijgen, Koelewijn was een vriend van Veronica. Maar daar greep programmaleider Jan van Veen in. Hij vond het nummer ‘ordinair’ en het ging in de ban. Zelfs werd het gewist van banden die al klaar lagen om verscheept te worden. Van Veen had toen dat liedje in die trein werd gespeeld zelfs topless gedanst en gezongen…