Verhaak Uitgevers

Redactie: Guido van de Wiel, Wheel Productions

Vormgeving omslag: Leendert Masselink

Illustraties: Leendert Masselink
Fotografie auteur: Han Furnée

ISBN 9789083044286

NUR 450

Meer info over Freek Verhaak:

www.freekverhaak.nl

© 2020 – Freek Verhaak

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16h t/m 16m Auteurswet jo. Besluit van 27 november 2002, Stb. 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoeding te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, www.reprorecht.nl).

All rights reserved. No part of this book may be reproduced, stored in a database or retrieval system, or published, in any form or in any way, electronically, mechanically, by print, photo print, microfilm or any other means without prior written permission from the publisher.

Auteur en uitgever zijn zich volledig bewust van hun taak een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te verzorgen. Niettemin kunnen zij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor onjuistheden die eventueel in deze uitgave voorkomen.

Freek Verhaak

IN 3 STAPPEN NAAR VRIJHEID

Leven met de lasten van een student, het inkomen van een bankier en de vrijheid van een surfer

Verhaak Uitgevers

Inhoudsopgave

Introductie

Deel I – Het beste van 3 werelden

Hoofdstuk 1. Wat kun je verwachten?

Hoofdstuk 2. Hoe kom je erop?

Deel II – De 3 stappen naar vrijheid

Hoofdstuk 3. De eerste stap - De student

Hoofdstuk 4. De tweede stap - De bankier

Hoofdstuk 5. De derde stap - De surfer

Deel III – Jouw 3 stappen naar vrijheid

Hoofdstuk 6. Jouw stappenplan

Hoofdstuk 7. Tips voor onderweg

Hoofdstuk 8. Ook de route is leuk

Tot slot

Introductie

5 januari. Ik sta in Bangkok en mijn medereisgenoten lopen direct na landing van het vliegtuig naar de eerste de beste shop om een lokale simkaart te kopen. Ik loop bewust deze shops voorbij. Mijn sabbatical van een jaar is begonnen en ik besluit om mijn telefoon alleen te gebruiken als ik wifi heb. Ik blijk het heerlijk te vinden om uren en soms dagen alleen mijn e-reader te hebben en niet gestoord te worden door WhatsApp of social media.

Het gevolg van deze digitale detox? Ja, ik ben regelmatig verdwaald, story of my life, omdat ik Google Maps niet kon checken en ik vergeten was de lokale kaart te downloaden op mijn telefoon. Maar zolang je niet verdwaalt in uitgestrekte regenwouden, bergmassieven of woestijnduinen, heeft verdwalen ook zijn voordelen, zo heb ik gemerkt. Ik heb ongetwijfeld dat ene unieke tentje gemist dat op TripAdvisor met vijf sterren werd aangeprezen, maar ik ben op veel meer momenten op een unieke plek uitgekomen waar ik anders nooit terecht zou zijn gekomen. Zoals die keer dat ik op weg naar een tempel in Mandalay, in Myanmar, totaal de verkeerde kant op was gelopen. En een man mij aanbood om mee te rijden op zijn scooter, maar niet voordat ik met hem en zijn familie had gegeten. Wat voor het verdwalen op reis geldt, geldt misschien wel voor het hele leven. Dat het gebeurt op de plekken waar niet iedereen heen gaat. Op de plekken die niet beschreven zijn. Waar dat dan precies is, dat weet je niet van tevoren, en dat zal ook voor iedereen een andere plek zijn.

Elke week één boek lezen, dat was mijn voornemen tijdens mijn sabbatical van één jaar, en dat is gelukt. Dat ging relatief makkelijk omdat ik een groot deel van mijn sabbatical op reis was. Ik heb die boeken gelezen in een hangmat in Australië, onder een bamboe dak in Indonesië, zittend aan de oever van de Mekong in Laos en tussen de tempels in Myanmar. Van de biografie van Elon Musk tot Ego Is the Enemy van Ryan Holiday, van De essentie van het boeddhisme tot de biografie van Warren Buffett, van The 4-Hour Work Week van Timothy Ferriss tot De kunst van goed leven van Rolf Dobelli. Daarnaast ook Sapiens en Homo Deus van Yuval Noah Harari, Find Your Why van Simon Sinek en Originals van Adam Grant. Het complete overzicht van deze boeken vind je achter in dit boek.

Ik heb genoten van het lezen van deze boeken en ik heb er ook veel van geleerd. Maar een van de belangrijkste inzichten van het lezen van 52 boeken in één jaar, is dat ik zag dat er niet één waarheid is. Wat voor de een werkt, werkt niet voor de ander. We doen vaak stoer en beweren dingen stellig, maar de kern is dat we het zelf vaak ook niet weten: uiteindelijk rommelen we allemaal maar wat aan. Je probeert te vinden wat voor jou werkt. Ik heb boeken gelezen van mensen het liefst om vijf uur ’s ochtends opstaan omdat ze dan het productiefst zijn, en boeken waarin wordt gezegd dat je juist moet uitslapen om echt productief te zijn. Van beide levensstijlen zijn legio succesvolle voorbeelden te bedenken. Tim Cook van Apple is iemand die vroeg opstaat, en van Jeff Bezos van Amazon is bekend dat hij niet houdt van vroege meetings.

Er zijn in alle boeken wel enkele rode draden te bekennen. Dat geld niet gelukkig maakt, dat je vooral moet doen wat jij leuk vindt, dat tijd je kostbaarste bezit is en dat je je niet zoveel moet aantrekken van wat anderen denken. Je zult niet van je stoel vallen van verbazing als je dat leest. Daar hoef je geen 52 boeken voor te lezen. Toch zijn er weinig mensen die al die rode draden in één leven weten te weven.

Ik dacht: als ik al die inzichten nu eens gecombineerd ga toepassen in mijn leven, dan heb ik het beste van alles. En dat is gelukt. Ik heb een goed inkomen maar leef niet voor het geld, ik doe wat ik heel erg leuk vind en ik heb veel tijd en vrijheid. Sinds ik mijn leven zo heb ingericht zie ik dat ik mensen er mee inspireer. Ze gaan nadenken over hun eigen leven en vragen hoe ik het heb gedaan. Ik vind het leuk om over mijn ontdekkingen te vertellen en om mijn verhalen erover op te schrijven. Zo besloot ik ook dit boek te schrijven.

Ik heb het geschreven aan de hand van de student, de bankier en de surfer. Zij staan allemaal symbool voor bepaalde aspecten van het leven waar we wel eens van dromen. De student voor de lage lasten en een leven zonder zware verantwoordelijkheden. De bankier voor een goed inkomen. En de surfer voor tijd en vrijheid. Geen van drieën heeft het allemaal. Dat is wellicht herkenbaar. Misschien heb je bijvoorbeeld een goed inkomen, maar niet de vrijheid die je zou willen, of andersom.

Dit boek beschrijft de 3 stappen naar een leven waarin je het beste van de student, de bankier en de surfer kunt combineren in één leven. Jouw leven. Elke stap in het boek bestaat uit inspiratie, voorbeelden en een concreet actieplan voor de uitvoering. Dat betekent dat jij de eerste stappen naar vrijheid al hebt gezet voordat het boek uit is.

Veel plezier met jouw stappen naar vrijheid!

Every human has four endowments – self-awareness, conscience, independent will, and creative imagination. These give us the ultimate human freedom... The power to choose, to respond and to change.

Stephen Covey

Deel I – Het beste van 3 werelden

Een student, een bankier en een surfer komen een bar binnen en vertellen over hun leven.

De student vertelt dat zijn enige verplichting het betalen van de huur van zijn kamer is. O ja, als het begint te stinken, dan moet hij de wc schoonmaken. Of wanneer er gratis een paar extra, grijze, kleine huisgenoten bij komen, dan is het tijd om de keuken schoon te maken. De rest van de tijd kan hij chillen met zijn huisgenoten of uitgaan met zijn vrienden. Hij baalt wel dat hij af en toe een weekje alleen maar macaroni of brood met pindakaas kan eten. Later wordt dat allemaal anders; daar studeert hij nu voor.

De bankier zegt dat als zijn salaris wordt gestort, zijn huis spontaan een nieuwe fundering nodig heeft. Dat de politie hem niet kan bijhouden op de snelweg en dat hij drie kamers overheeft in zijn huis. Hij hoeft geen brood met pindakaas te eten, hij zou elke avond uit eten kunnen, en elk weekend met vakantie, als hij maar de tijd had.

De surfer heeft prachtige verhalen over dat hij woont waar de beste golven zijn, dat hij niet bezig is met morgen, laat staan met volgend jaar. Hij maakt zich druk om waar nu de beste golven te vinden zijn. Hij geeft af en toe surfles en verkoopt de surffoto’s, genoeg om van te leven. Laatst zat hij in Marokko en ging zijn beste vriend trouwen in Nederland, maar de vliegtickets waren helaas te duur. Hij had hem nog wel even gesproken over Skype.

Als andere mensen beginnen over pensioen, hoort hij monsoon, en kijkt hij onbewust al naar de wolken.

Alle drie zijn ze niet ontevreden over hun levens, toch zijn ze een beetje jaloers op elkaars bestaan. De student zou wel het geld van de bankier willen hebben, en dat heeft hij misschien over een paar jaar wel, maar dan heeft hij de tijd niet meer die hij nu heeft. De bankier zou wel de vrijheid van de surfer willen hebben, en de weinige verantwoordelijkheden van de student. Misschien als hij met pensioen gaat over 25 jaar... De surfer zou graag iets meer geld hebben, hij zou het leuk vinden zijn vrienden in Nederland vaker te zien, en wellicht een kleine buffer voor als zijn surfplank breekt. Maar hij moet er niet aan denken de hele dag vast te zitten op kantoor.

Ze kijken elkaar aan: ‘In elk apart leven missen we steeds iets wezenlijks, maar samen hebben we alles.’ Hardop dromen ze verder: ‘Als we toch eens al het goede van onze levens zouden kunnen combineren…’

Ik heb hun gesprek van een afstandje gevolgd, maar ik besluit bij hen aan de bar te gaan staan en zeg: ‘Het is mogelijk waar jullie van dromen! Twee jaar geleden dacht ik ook dat het onmogelijk was, maar ik ben ervoor gegaan en kan nu zeggen dat het kan, en het is makkelijker dan ik ooit had gedacht. Zal ik vertellen hoe ik het heb gedaan?’

‘Graag,’ roepen ze in koor.

H1. Wat kun je verwachten?

Happiness is not something you postpone for the future; it is something you design for the present.

Jim Rohn

Tijd, geld, energie of alle drie

Al het goede van de levens van de student, de surfer en de bankier ineen! Dat klinkt natuurlijk geweldig, maar wat betekent dat precies? En wat zijn die 3 stappen naar vrijheid? Dat zal ik in dit hoofdstuk uitleggen.

Een voorbeeld dat goed illustreert wat ik bedoel en dat bekender is, gaat over de verschillende fases in je leven. Dat elke levensfase zijn goede en minder goede kanten heeft: als je jong bent heb je tijd en energie, maar geen geld. Als je volwassen bent heb je geld en energie, maar geen tijd. En als je oud bent heb je geld en tijd, maar geen energie meer. Maar nooit heb je alles tegelijk. Ik geloof dat je wel alles tegelijk kunt hebben.

Als student is je inkomen uiteraard heel laag, maar dat zijn je lasten ook. Je hebt een kamer, je studie, studentenhap, en met name veel feestjes, dus tot zover geen reden tot zorg.

Daarna ga je werken en gaat je inkomen omhoog. In het begin zijn de kosten nog laag, maar al snel komt er een huis, een hypotheek en een auto. Vervolgens eventueel nog een stel drukke DNA-cocktails van jou en je partner. Niet snel daarna volgt een groter huis, met een nog hogere hypotheek, een grotere auto en duurdere vakanties.

Nu je allemaal mooie spullen hebt, wil je ze ook onderhouden, of zelfs verbeteren. Elke vijf jaar een nieuwe keuken of badkamer. Uitbouw erbij, nieuwe vloer. Snellere auto, of een auto van een ‘beter’ merk.

Op kleinere schaal komt dit patroon van ‘meer, meer meer!’ ook terug. Nieuwe tv, hippe espressomachine, kleren volgens de laatste mode, tassen, gadgets, ga zo maar door. Niet te vergeten, die verticale afzuigkap van dat coole merk. Want zonder dat apparaat is je leven ab-so-luut leeg en incompleet.

Want zonder die hippe verticale afzuigkap is je leven ab-so-luut leeg en incompleet

Intussen zijn je verantwoordelijkheden en ‘verplichtingen’ toegenomen. Op het werk wachten ze op je, je hebt vergaderingen, de hele dag door komen er e-mails binnen van je manager. En van je team. En van je klanten. In het weekend heb je verjaardagen van familie en vrienden waar je naartoe ‘moet’.

Alles bij elkaar werk je harder dan ooit, heb je meer inkomen dan ooit, maar ook: minder tijd voor jezelf en, nog erger, minder tijd voor de mensen en de dingen die echt belangrijk voor je zijn.

Is dit het leven waar je van droomde toen je achttien was? Vaak hoor je mensen tegen elkaar en vooral tegen zichzelf zeggen: ‘Het is nu eenmaal zo. Straks als ik die baan heb, of als ik mijn huis heb afbetaald, of als de kinderen zo en zo oud zijn, dan kan ik weer dit en dat gaan doen.’

Straks ben je ouder, maar is je gezondheid achteruitgegaan, of je moet collegegeld voor je kinderen betalen, of je bent geestelijk en lichamelijk al zo vergroeid met je bank dat je niets anders meer wilt dan de volgende serie op Netflix aanzetten.

Is dit dan allemaal echt zo erg? Er zijn genoeg mensen die het slechter doen, en op deze manier doe je toch niemand kwaad? Tegelijk stimuleer je de economie nog een beetje. Niets mis mee. Dat is ook zo. Grote kans dat je al je uitgaven prima kunt betalen op dit moment. En zonder die verplichtingen van werk en familie is je leven toch ook maar leeg? Helemaal mee eens. Je kunt oud worden op deze manier. En waarschijnlijk ook nog redelijk gelukkig oud worden.

Maar zelf ging ik mij op een gegeven moment afvragen: is dit waar ik het voor doe? Is dit waar ik van droomde? Is dat wat ik echt wil? Toen ik ging nadenken bleken er heel veel dingen te zijn die ik graag wilde maar waarvan ik dacht dat het niet kon. Ik dacht dat ik nooit een sabbatical van een jaar zou kunnen nemen. Want mijn werkgever zou dat nooit goed vinden. Of dat ik zes maanden per jaar reizen zou kunnen afwisselen met zes maanden werken.

Misschien zijn er ook wel dingen waar jij vroeger van droomde, die je inmiddels hebt opgegeven? Durf jij er nog van te dromen om eens een single op te nemen? Kun jij je voorstellen dat er een foto van jouw hand in de krant zal verschijnen? Die dromen waar ik het over heb, hoeven niet per se groots en meeslepend te zijn. En laat ik vooral realistisch blijven: als je nu dertig bent en je bent nog geen profvoetballer, dan ga je het waarschijnlijk niet meer worden, en dat is niet erg.

Als je de profvoetbalcarrière wegstreept, blijven er nog zoveel andere dromen over: een wereldreis maken, een boek schrijven, een eigen bedrijf beginnen. Of je partner die voor zichzelf wil beginnen. Een hobby waar je meer tijd aan wilt besteden. Zo kunnen er veel dingen zijn die je wilt maar die je al lang geleden hebt opgegeven omdat je de tijd niet hebt, of het geld.

Wellicht knaagt er stiekem ergens iets in je hoofd wat eraan heeft bijgedragen dat je dit boek bent gaan lezen. Het gevoel dat het ook anders kan. Dat je niet tot je pensioen wilt wachten met de dingen doen die je echt leuk vindt. Dat je ook nu meer tijd wilt hebben, en meer vrijheid, maar dat je het gevoel hebt dat je ‘vastzit’. Dat gevoel heb ik zelf lang gehad. En tegelijkertijd voelde ik diep vanbinnen dat het wel anders zou kunnen. Ik had namelijk zelf gekozen voor mijn huidige leven, al dan niet bewust. Dus ik kon er ook voor kiezen om het vanaf nu anders te doen. Kiezen voor meer tijd, meer geld en meer vrijheid.

Tijd, geld en vrijheid hoeven niet per se communicerende vaten zijn. Het is niet zo dat je óf tijd hebt en geen geld óf geld en geen tijd. Je kunt het allemaal tegelijk hebben. Een goed inkomen, vrijheid én lage lasten, en daardoor de vrijheid om je eigen keuzes te maken.

Ik hoefde mijn leven niet helemaal om te gooien om dat te bereiken. Juist met een paar kleine aanpassingen zag ik dat ik een leven met meer vrijheid kreeg. In dit boek wil ik het patroon van de communicerende vaten doorbreken, en vertellen hoe jij naar een leven vol vrijheid toe kunt werken.

Figuur 1: De verschillende levensfases

Wat is vrijheid?

Niet voor niets begin ik het boek met de quote van Stephen Covey over vrijheid. Hij zegt dat de ultieme vrijheid van de mens de mogelijkheid is om te kiezen, te reageren en te veranderen. Dat is ook hoe ik vrijheid benader in dit boek. De mogelijkheid om te kiezen wat jij wilt. Hebben we die vrijheid niet altijd? In de praktijk valt dat vaak tegen.

Stel: jij bent bankier. Je verdient goed, je hypotheek is hoog, je auto groot, en je tweede auto ook. Op een bepaald punt ben je dat corporate leven zat. Je wilt bijvoorbeeld meer tijd voor je gezin, of je overweegt een carrièreswitch, maar dat kun je niet doen vanwege je hoge maandelijkse uitgaven. Dan voel je je waarschijnlijk niet vrij.

Zijn ondernemers vrij? Niet per se. Ik ken ondernemers die doen wat ze fantastisch vinden, maar die vervolgens niets kunnen loslaten in hun eigen bedrijf. Ze werken alleen maar, ook als ze met vakantie zijn, elke minuut van de dag. Voor de een voelt dat ondernemen toch als de ultieme vrijheid, voor de ander zou dat voelen als een gevangenis.

Bij vrijheid denken we ook vaak aan digital nomads of misschien wel aan influencers, maar ook dat kan een eenzaam bestaan zijn, waarbij je ook heel hard moet werken en niet even een weekend zonder je telefoon kunt. Is dat dan vrijheid?

En staat een vaste baan per definitie gelijk aan het inleveren van je vrijheid? Helemaal niet. Als je lange tijd financiële onzekerheid hebt gekend, voelt een vaste baan met een stabiel inkomen misschien wel als de ultieme vrijheid.

Als je lange tijd financiële onzekerheid hebt gekend, voelt een vaste baan met een stabiel inkomen misschien wel als de ultieme vrijheid

Je bent dan immers eindelijk vrij van geldzorgen. Terwijl dat werk voor een ander als een sleur kan voelen, om elke dag naar hetzelfde kantoor te gaan, met dezelfde collega’s, kan het jou de vrijheid geven van een onbezorgde nachtrust.

Wat is het dan wel? Vrijheid is de mogelijkheid om te kiezen wat jij wilt. De mogelijkheid een andere baan te nemen als jij dat wilt, om voor jezelf te beginnen, om een dag minder te werken om te kunnen trainen voor die marathon, of om de hele zaterdag jouw postzegels te ordenen op smaak. Vrijheid is kunnen doen wat jij wilt, zonder dat je gebonden bent door bijvoorbeeld een hoge hypotheek, verplichte verjaardagen of een vijftigurige werkweek.

Dat klinkt heel erg simpel, maar toch merk ik in gesprekken dat veel mensen het gevoel hebben dat een aantal van bovengenoemde keuzes voor hen niet mogelijk zijn. Dat ze worden gebonden door financiële verplichtingen of door (al dan niet denkbeeldige) druk van buitenaf, en vaker nog door een mix daarvan. Dat vind ik dan zo zonde en ik denk ook dat het totaal niet nodig hoeft te zijn.

Dan verlies je, zoals Stephen Covey zegt, de ultieme vrijheid: de kracht om te kiezen, om te antwoorden en om te veranderen.

Rolf Dobelli noemde in zijn boek De kunst van goed leven het hebben van één jaarsalaris aan spaargeld als een van de voorwaardes voor een gelukkig leven. Dat is genoeg om je baan op te kunnen zeggen als je hem niet leuk vindt. Of om bijvoorbeeld voor jezelf te beginnen of een baan te proberen die aanzienlijk minder betaalt.

Ik denk dat het met een stuk minder kan dan één jaarsalaris aan spaargeld, maar de gedachte spreekt me aan. Dat spaarpotje zorgt namelijk ook voor wat extra vrijheid om te kiezen wat jij wilt.

Dat is ook wat ik wil bereiken met dit boek. Met de 3 stappen in dit boek creëer jij de vrijheid om te kunnen kiezen wat jij wilt. Ik zal vertellen welke stappen dat zijn en hoe ik die in dit boek heb opgebouwd.

1.3 De 3 stappen

Zoals je hebt gezien bestaat het boek uit drie delen.

Deel I ben je nu aan het lezen. Daarin staat wat In 3 stappen naar vrijheid is, wat het niet is en tot slot wat mijn stappen naar vrijheid waren.

In Deel II beschrijf ik de 3 stappen naar vrijheid:

Stap 1: De student

Oftewel, de lage lasten. Een student heeft alleen een kamertje, nog geen leaseauto, geen hypotheek, geen kinderen, noch de wens om de hipste afzuigkap te hebben. Ik snap dat je niet je hele leven je huis wilt delen met tien anderen en een stel muizen. Waar het om gaat is het optimaliseren van je uitgaven waardoor je een goed leven kunt hebben, met hetzelfde comfort als de bankier, maar voor veel minder geld. Puur door focus aan te brengen en alleen geld uit te geven aan de zaken die voor jou echt iets toevoegen.

Stap 2: De bankier

Het inkomen van de bankier staat symbool voor een goed inkomen op twee vlakken:

Harde valuta

Daarmee bedoel ik je inkomen in euro’s. We gaan kijken in hoeverre geld gelukkig maakt, en hoeveel jij nodig hebt om gelukkig te zijn.

Persoonlijke valuta

Dat is de valuta die voor jou belangrijk is. Dat kan bijvoorbeeld tijd zijn, zekerheid of gezondheid. Ga zo maar door. We gaan onderzoeken wat jouw valuta is. En wat je kunt doen om je rijk te voelen in jouw eigen valuta.

Stap 3: De surfer

De vrijheid van de surfer staat voor de vrijheid van tijd. Dat jij bepaalt hoe jij je tijd invult, zowel privé als op werk. Het gaat erom dat je de baas bent over je eigen tijd en je niet laat leven door sociale verplichtingen en vergaderingen. Aan de hand van de surfer zetten we op een rij wat voor jou echt essentieel is en waar jij je tijd aan wilt besteden.

Deze stappen lijken klein en eenvoudig, en daarin ligt precies de kracht. Want de impact van kleine stappen op lange termijn is enorm.

Je houdt namelijk meer geld over, je wordt rijk in jouw valuta en je bent weer de baas over je eigen tijd. Jij kunt weer kiezen wat je met je leven wilt doen omdat je niet meer gebonden bent door torenhoge lasten, bomvolle weekenden en een manier van werken die niet bij jou past. Je voelt je straks miljonair in jouw eigen valuta.

In de praktijk kan dit bijvoorbeeld betekenen dat je lagere lasten hebt, waardoor je ook een dag minder kunt gaan werken. Ook kun je erachter komen dat een rustige werkomgeving een belangrijke valuta voor jou is, dus dat je meer thuis wilt werken.

Dat kan er samen toe leiden dat je nog maar vier dagen werkt, waarvan één dag thuis. Die vrije dag kun je besteden aan je passie of aan het starten van je eigen bedrijf, waar je al zo lang van droomt. In de weekenden houd je ook meer tijd over, waardoor je die kunt besteden aan trainen voor die wielertocht in plaats van dat je naar die verjaardag gaat waar elk jaar weer tegen opkijkt. Het zijn kleine dingen, maar binnen zes maanden ga je dus nog maar drie dagen naar kantoor, heb je jouw eigen bedrijf gestart en die wielertocht gereden die op je bucketlist stond. En dat is nog maar het begin. Bedenk eens waar je na drie jaar kunt staan?

Dat is de weg waar ik in geloof, en niet in radicale veranderingen. Je hoeft niet meteen je baan op te zeggen en influencer te worden met 200.000 volgers op Instagram. Of digital nomad die vanuit zijn hangmat met vier uur in de week werken een webshop runt met duizenden euro’s omzet per dag. Vaak zijn die doelen zo onrealistisch dat het demotiveert en je er uiteindelijk nooit aan begint. Waardoor er over drie jaar nog niets is veranderd.

Terwijl ik juist geloof dat er over drie jaar heel veel kan zijn veranderd als je vandaag klein begint, maar elke dag stappen blijft zetten. Stappen richting jouw vrijheid. 3 stappen, om precies te zijn. Dat is waar we naartoe werken in dit boek.

Daarom in Deel III niet alleen theorieën meer, maar juist vragen en opdrachten aan de hand waarvan je een concreet plan kunt opstellen met daarin:

Waar je nu staat;

Waar je naartoe wilt;

Hoe je daar komt;

Hoe je daar blijft;

Als je het boek dan uit hebt, heb je hopelijk niet alleen genoten van het lezen, maar ook een helder stappenplan om te komen waar je naartoe wilt.

En niet te vergeten heel erg veel inspiratie, toffe boeken en filmpjes (een overzicht van alle bronnen die ik noem vind je achter in dit boek). Mensen die je kunt volgen om nieuwe ideeën te krijgen via hun blogs, vlogs en podcasts. En het allerbelangrijkste, binnenkort het leven met de lasten van een student, het inkomen van een bankier en de vrijheid van een surfer!

Voor we naar de 3 stappen gaan in Deel II zal ik eerst mijn eigen stappen van de ratrace naar een vrij leven met je delen.