SCHAAMTELOOS, RAUW EN ONTROEREND

In haar nietsverhullende dagboek registreert de werkloze actrice M. het kleine en grote verval in haar leven. Haar puberzoon Ole dreigt het nest te verlaten en sex met echtgenoot Koos is tegenwoordig iets wat af en toe moet gebeuren. ‘Het is net een halfjaarlijkse controle bij de tandarts, alleen dan minder vaak.’ Ondertussen verlangt ze vurig naar een glansrol. Ze wil zichzelf – en bovenal haar zoon – bewijzen dat er nog toekomst in haar zit.

‘Hilarisch! Hardop gelachen.’

– PAULIEN CORNELISSE

‘Tragikomisch en meedogenloos. Verschrikkelijk hard gelachen. Zalig! Ook voor mannen een aanrader.’

– HUGO BORST

‘Oergeestig, genadeloos en herkenbaar voor vrouwen van alle leeftijden.’

– HANNEKE GROENTEMAN

‘Maike Meijer zorgt dat je hardop om de overgang moet lachen.’

– SOPHIE HILBRAND

‘Zó grappig en herkenbaar dat het grinniken pijn gaat doen.’

– ILSE WARRINGA

Maike Meijer (1967) is actrice en scenarioschrijver. Ze schreef en speelde samen met Margôt Ros de comedyserie Toren C. De serie is meermaals bekroond en een internationaal succes. Wen er maar aan is haar debuut als schrijver en illustrator.

Dit ebook is gemaakt door Ferdinand Rusch van Formaat te Haarzuilens. De rechten van deze eWorkflow en de CSS berusten bij Ferdinand Rusch. Plagiaat is verboden, hulp vragen is toegestaan. Dit kader wordt niet gepubliceerd in het ebook. Het wordt op prijs gesteld om klachten of opmerkingen over het ebook door te geven. Dat kan naar studio@formaat.nl.

MAIKE MEIJER

WEN ER MAAR AAN

© 2020 Maike Meijer

Omslagontwerp Nanja Toebak

Illustraties Maike Meijer

Boekverzorging Sander Pinkse Boekproductie

Uitgever Maike Meijer

Uitgeefteam Ruth Bergmans, Harminke Medendorp en Maarten Richel

Verzorging e-book Ferdinand Rusch, Formaat

ISBN 978 90 830 5981 5

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2020.

  maike.meijer

  Maike Meijer

Voor mijn mannen

DINSDAG

‘Je zult wat meer last hebben van emotionele schommelingen,’ zegt mijn huisarts.

Ik HAAT het als vrouwen dingen zeggen als: ‘Ik heb zo’n last van emotionele schommelingen’ of: ‘Ik ben zo prikkelbaar de laatste tijd.’ IK BEN NIET PRIKKELBAAR. Dat past helemaal niet bij mij, dat past bij vrouwen met Portugese touwsandalen.

Vrouwen die in plaats van een handtas een klein leren rugzakje bij zich hebben.

Vrouwen die zeggen: ‘Doe maar LEKKER thee.’

Vrouwen met een fiets waar niks stuk aan is.

Vrouwen met een Cineville-pas die tijd hebben om de hele dag in een bioscoopzaal te zitten met meegebrachte boterhammen.

Vrouwen met zwembandtailles, pannenlapknieën en een droge vagina.

Kortom, de vrouw die ik niet wil worden. IK HOOR DAAR NIET BIJ. Ik ben wél sexy.

Ik wil nog niet dood!

Ze heeft nog geen leesbril, mijn huisarts. Dus zet ze hem ook niet op. Ze heeft ook nog geen kalkoennek. Ze is in de dertig en irritant knap.

‘Misschien is het een idee dat je een dagboekje gaat bijhouden,’ zegt ze. ‘Elke dag een notitie maken van de positieve en minder positieve dingen die er in je leven gebeuren. Zie het als ordenen. Weer een beetje overzicht krijgen. Een schetsje maken is ook goed. Je zult zien dat het helpt.’

Alleen huisartsen kunnen dat: je een hand geven en je tegelijkertijd de spreekkamer uit duwen.

Thuis stap ik onder de douche. Ik schrob als een idioot om de oude huidcellen eraf te krijgen, maar hoe hard ik ook over mijn vel rag, er komt niets babyzachts tevoorschijn.

WOENSDAG

Lief dagboek,

Als ze mij nu een energielabel zouden geven, was het G.

DONDERDAG

‘De Efteling zoekt mensen, misschien is dat wat voor u?’

‘De Efteling?’

Voor me zit een UWV-medewerker die me indringend aankijkt. Hij ruikt naar sigaretten en oude koffie.

‘De Efteling is een sprookjespretpark. Het is een heel geschikte plek voor acteurs.’

‘Ik ken de Efteling.’

‘Een vrolijk pretpark met allerlei personages die de gasten verwelkomen.’

Probeert hij mij nou de Efteling te verkopen?

‘Ik voel me niet prettig in een kabouterpak.’

Ik moet alweer plassen. De zoveelste keer vandaag.

‘O, maar er zijn ook andere rollen, de Koningin van de Nacht, Assepoester...’

‘Eh nee, dan kijk ik toch liever even verder.’

‘U kunt wel nee blijven zeggen, maar zo werkt het niet in de WW.’

‘Ik weet zeker dat er binnenkort iets interessanters op mijn pad komt.’

‘En u wordt ook een dagje ouder.’

‘Pardon?’

‘Werk in uw leeftijdscategorie ligt niet voor het oprapen.’ Hij kijkt bij ‘uw leeftijdscategorie’ alsof hij een slok azijn doorslikt. ‘Wat, als ik vragen mag, is ook alweer uw geboortedatum?’

Voor het jaartal moet hij naar beneden scrollen. In de tijd die het duurt tot hij bij mijn geboortejaar is had ik makkelijk op en neer naar de plee gekund.

Hij klakt met zijn tong. ‘Dat maakt dat u... over drie dagen negenenveertig wordt.’

Alsof hij wisselgeld teruggeeft.

‘Ik weet zeker dat er een mooie rol op mij ligt te wachten. Kunt u op dat formulier aangeven dat ik mijn best doe en dat ik zelf werk ga vinden? Ik geloof niet dat ik me in het sprookjesbos helemaal op mijn gemak zal voelen.’

‘Ik zie dat er ook nog vacatures zijn op het Anton Pieckplein,’ zegt hij.

‘Ik heb Shakespeare gespeeld, meneer. Ibsen, Beckett.’

‘De telefoon staat kennelijk niet roodgloeiend.’

‘Dat komt omdat ik in de overgang zit.’

‘De overgang?’ Hij kijkt als De schreeuw van Munch.

‘Eh... de overgang... van moederrollen naar oudere vrouwenrollen,’ zeg ik snel. ‘Dat is een lastige fase.’

‘Zoekt u wel actief? Internet? Vakbladen?’ Hij tikt wat op zijn toetsenbord.

‘Zo werkt het niet in de toneelwereld. Het gaat meestal via via.’

‘Ah, wacht.’ Hij buigt voorover naar het scherm en kijkt me dan over zijn leesbril heen aan. ‘Even een minuutje snuffelen op deze vacaturesite en wat vinden wij hier... Keet en Koen en de speurtocht naar Bassie en Adriaan. Ze zoeken voor deze film een rechercheur.’

Ik noteer het telefoonnummer van de producent.

VRIJDAG

09.04 uur

De producent gebeld; film is allang gedraaid. Alsof het UWV mij aan een rol had kunnen helpen.

16.55 uur

Nogmaals het castingbureau gevraagd of ze niet iets voor me hebben. Na dit soort telefoontjes stinkt mijn zweet erger dan vroeger.

ZATERDAG

Onder de douche een helder inzicht gekregen. Met de overgang zit het als volgt: er is helemaal geen overgang. De veranderingen zijn er opeens en je moet het voortaan maar met je nieuwe zelf doen. Het is alsof je jezelf ooit in een winkel kocht en je er jarenlang heel tevreden over was. Maar opeens gaan er dingen stuk, dus ga je ermee terug en je vraagt: ‘Kan ik dit ruilen?’ De verkoper zegt: ‘Nee, dit product is niet meer leverbaar.’ ‘Wil je alsjeblieft nog even kijken in het magazijn?’ probeer je nog. Dat doet de verkoper. Na een tijdje komt hij terug. ‘Sorry. Het product is uit het assortiment en we hebben ook geen vervangende onderdelen meer.’ ‘Waarom niet?’ wil je weten. ‘Er was geen vraag meer naar,’ zegt de verkoper. Thuis kijk je in de spiegel en je schrikt je rot omdat je niks herkent. Wie is die vrouw? Alles zit er nog wel op en aan, maar het lijkt namaak. Je bent een Ali Express-versie van jezelf geworden.

20.40 uur

Koos zit tv te kijken. Als hij zo onderuit op de bank hangt zie ik waarom hij niet meer van die dunne truitjes moet aantrekken, want zo kan Marco Polo het niet bedoeld hebben. Twee vijftigerstieten drukken zich door de stof heen. Ik durf te wedden dat Koos er inmiddels ook een potlood onder kan klemmen.*

Naast hem zit Ole op zijn laptop te zoeken naar wat een kamer kost.

‘Je kan ook hier blijven, voorlopig,’ zeg ik.

‘Stop met dat gesmeek, mam.’

Lasagne extra lekker gemaakt, zodat hij langer thuis blijft wonen.

* Onder mijn eigen tieten kan ik tegenwoordig met gemak een laptop hangen.

ZONDAG

08.10 uur

Jarig. Ik vier het niet. Koos heeft ontbijt op bed gebracht en Ole gaf me een geranium met een kaartje.

21.35 uur

Vanmiddag kwam Marieke even langs met de zoveelste saunabon die we toch niet gaan verzilveren. ‘Om thuis te komen bij jezelf.’

Volgens mij kun je niet thuiskomen als je naar de sauna gaat, maar ze bedoelt het goed.

De bon is voor de Zwaluwhoeve. Dat is de Action onder de sauna’s, met een natte plastic grasmat waar stukjes tosti op drijven. Die bon heeft ze vast weer voor twee tientjes gekocht op ticketveiling.nl.

23.10 uur

Koos kruipt voorzichtig tegen me aan en aait een beetje over mijn kont. Zijn hand gaat over mijn dijbeen richting mijn kruis. Ik heb geen zin. Dus pak ik op mijn beurt zijn bil even vast, maar met een andere intentie. Mijn hand maakt een veel speelsere beweging, met helemaal aan het einde een klein afrondend klapje. Meer grappig dan geil, je zou er het muziekje van Klokhuis onder kunnen zetten.

Koos geeft niet op en probeert onder de dekens de motor te starten. Beproefd recept, duizenden keren uitgevoerde handelingen; we kennen dit circuit allebei goed. En nu ik me eraan overgeef vind ik het eigenlijk best lekker. Laat Koos zijn gang maar gaan. Ooit heeft hij uitgevonden waar hij precies moet zijn en wat ie moet doen. En daar gaat ie. Raider of the Lost Arc, op zoek naar de verborgen schat.

Ai. Te vroeg, toch. Het doet pijn als hij de Temple of Doom binnentreedt. Het is nog erger dan de vorige keer. Jezus, wat een dorre toestand. Ik probeer me erdoorheen te concentreren, maar het gaat niet.

Ik graai naar de tube Sensilube, die ergens achter in de la onder het bed moet liggen.

‘Zal ik stoppen?’

’Nee,’ zeg ik, want ik wil Koos laten zien dat het nog lang niet voorbij is met ons sexleven. Maar hoeveel Sensilube ik ook tussen mijn benen smeer, het is alsof hij een stadsbus door een fietstunnel duwt.

Hij probeert het voorzichtig opnieuw. ‘Als ik moet stoppen moet je het gewoon zeggen, hoor.’

‘Nee, het gaat prima,’ zeg ik.

Koos vindt het niet erg om te stoppen. Ik krijg een kus op mijn schouder en dan valt hij in slaap. Tussen mijn benen is het één grote glijpartij. Het voelt als behangerslijm en ik moet denken aan de ontelbare keren dat ik met Ole een ballon met papier-maché beplakte. Laag over laag. En dan laten drogen. De volgende dag weer een laag, totdat het papier-maché zo hard was geworden dat we de ballon konden beschilderen. Daarna prikten we er een gat in voor een lampje, zodat het een lantaarntje werd waarmee Ole langs de deuren kon. Elf november is de dag, dat mijn lichtje bra-han-den mag...

MAANDAG

16.05 uur

Ole zit tv te kijken. Opeens hoor ik een bekende stem. Het is Verstraete! Ik ren naar de woonkamer. De grote Verstraete wordt geïnterviewd over een internationale speelfilm die hij gaat regisseren: De kersentuin. ‘Allez, ’t is een monsterjob. Maar gelukkig wel met een giga budget.’ Zijn Vlaamse tongval. Hij is nog precies zoals ik me hem herinner: zelfverzekerd, vastgekleefd aan een glas wijn. Vettige haarlok.

‘Ik heb met hem gewerkt!’ zeg ik tegen Ole. Ik gloei helemaal, en het is geen opvlieger. ‘Ik was zijn muze.’

‘Zijn wat?’ Ole stopt een hand chips in zijn mond.

‘Alle grote kunstenaars hebben een muze. Hij ook. Iemand die hen inspireert. Picasso had bijvoorbeeld...’ Kut, waarom kan ik nou niet op haar naam komen.

‘Meneer Verstraete, welke actrice gaat de hoofdrol vertolken?’ vraagt de interviewster.

Verstraete neemt een slok. ‘Wel, het probleem is dat het een oudere actrice zijn moet. Maar die zijn d’r nauwelijks. Want als ge ’t op uw vijftigste nog niet gemaakt hebt, ai, dan zijt ge in onze industrie afgeschreven. Ge staat bij de vuilbak.’

‘Net als jij!’ zegt Ole.

‘Ik ben negenenveertig.’ Ik zeg het lachend.

16.15–17.00 uur

Op de wc zitten huilen. Gegoogeld op vuilbak.

00.22 uur

Ole heeft gelijk. Op de toneelschool wees mijn docent ooit een keer naar een stuk papier dat op de muur hing. Het was een tijdlijn met namen. ‘Kijk,’ zei hij, ‘als je vijf jaar na je afstuderen nóg niet bekend bent, dan kun je het wel vergeten. Hier: Pierre Bokma, Gijs Scholten van Aschat, Carine Crutzen. Zij hebben het dus wél gered, maar voor hun jaargenoten wordt het steeds moeilijker.’ We zijn nu bijna dertig jaar verder en ik word gepolst of ik in de fucking Efteling kom staan.

De afgelopen jaren speelde ik hier en daar een rolletje, maar nooit echt van betekenis. Het was telkens net genoeg om daarna weer WW te krijgen. Een theatervoorstellinkje hier, een bijrol in een serietje daar, dat was het wel.

Ziet Ole mij echt als mislukt? Ik heb altijd gewild dat hij later met trots aan mij zou terugdenken... Als die moeder die misschien een laatbloeier was, maar wat een kracht zat er in die vrouw!

PS WTF: ‘Als ge ’t op uw vijftigste nog niet gemaakt hebt, staat ge bij de vuilbak.’ Ik ga mijn zoon laten zien dat ik bij de overlevers hoor. HET IS NOG NIET TE LAAT!! (Nog 12 maanden min 1 dag.)

DINSDAG

14.03 uur

Hoe heet die muze van Picasso? Niet googelen. Braintrainen.

16.54 uur

Ik ga voor 17.00 uur het castingbureau bellen.

17.01 uur

Niet nu, want het is te laat. Morgen is veel beter.

WOENSDAG

Coffee and Concepts, 12.30 uur precies

Eén keer per maand lunch ik op woensdag met Marieke. Dat doen we al jaren zo. Normaal eet ze haar boterhammetjes op het gemeentehuis, maar één keer in de maand mag ze van zichzelf uit lunchen. Ze vindt deze plek zo fijn omdat er een goed espressoapparaat staat. Volgens haar smaakt de koffie bij de gemeente naar Cup-a-Soup.

Op het krijtbord staan brownies en worteltaart.

‘Moeilijk kiezen,’ zeg ik.

‘Voor mij niet,’ zegt Marieke.

‘Want jij neemt een brownie?’

‘Nee, niks van dat alles.’ Ze kijkt vies naar het krijtbord.

‘Aan het afvallen?’

‘Ons lichaam heeft behoefte aan andere dingen dan vroeger,’ zegt ze.

‘Aan wat dan?’

‘Groenten en peulvruchten. Gewoon, geen troep.’

Ik bestel expres een groot stuk worteltaart.

‘Zou je dat wel doen?’ vraagt Marieke. ‘De salades zijn veel lekkerder.’

Ze liegt. Een salade is NOOIT lekkerder dan worteltaart. Het is alleen gezonder. Zeg dát dan.

Even later komt het meisje mijn worteltaart en een bulgursalade voor Marieke brengen.

Maar nu het stuk taart op het bordje voor mijn neus ligt, staat het me helemaal niet aan. Hier ligt gewoon iets gezonds. Ik neem een hap. Geen glazuur, geen vette cake, en een creamcheese-laagje zo dun als een postzegel.

Het plankdunne meisje loopt langs en vraagt of het allemaal smaakt.

‘Nee, sorry. Dit is geen worteltaart.’

‘O nee?’ zegt ze.

‘Er zit te veel wortel in.’

‘U bestelde toch worteltaart?’

Randstedelijke kutserveerster. Ik zal het haar even uitleggen.

‘Kijk. Normaal is de wortel in een worteltaart een dékmantel. Want wat worteltaart werkelijk moet zijn is een slagroompunt in een gezond jasje. Even vetmakend, en met net zoveel suiker, tenminste als ie echt góéd is. Het moet een stiekeme afspraak zijn tussen bakker en eter. En dat is dit niet. Dit is eerder nasi dan taart. Begrijp je?’

Het meisje loopt boos weg.

‘Gaat het wel met je?’ vraagt Marieke. Ze neemt een gigahap bulgur.

‘Nee.’

Als ze uitgekauwd is, zegt ze: ‘Je moet ook niet zoveel suiker eten.’

‘Ik moet het castingbureau bellen,’ zeg ik.

16.15 uur

‘RUIM GODDOMME JE ROTZOOI EENS EEN KEER OP!’

Ik schreeuwde zo hard naar Ole dat mijn onderbroek nat werd. Fucking bekkenbodemspieren.

20.00 uur

De hele avond een kutruziesfeer in huis. Om het tij te keren probeer ik na het eten De Slof.

Ik trek mijn linkerslof uit en begin het sloffengevecht. Ik meppen. Ole meppen. Tenminste, zo ging het vroeger. Net zolang totdat iemand beide sloffen bemachtigde en die in de lucht wist te houden. Dan was je de Slofkoning. En dan aftoppen met dat stomme dansje.

Maar hij wil het niet. Hij slaat me van zich af. ‘Doe effe normaal, pedofiel.’

DONDERDAG

Ik loop Caroline van Bentvelt tegen het lijf! Beroemde Caroline! Zomaar op straat! Ze is een paar maanden in Nederland om een speelfilm te draaien. Een Amerikaanse productie natuurlijk, want ze is de Nederlandse markt allang ontgroeid. Ze ziet er nog fantastisch uit, eigenlijk net zo goed als op het scherm.

Ze nodigt me uit voor koffie, heel aardig.

Eigenlijk is ze niks veranderd. Niks arrogant ‘ik heb het gemaakt’-gedrag. Ze heeft het meteen over onze afstudeervoorstelling op de toneelschool. ‘Dat we met die hoe heet ie... Simons werkten! En over die tl-buizen moesten plassen, want dat vond hij zo’n mooi beeld!’

‘En wij, ja hoor, meteen die broeken uit,’ vul ik aan. ‘En maar liters theedrinken van tevoren, anders waren we bang dat er niks uit zou komen.’ Het is nu precies het omgekeerde, maar dat zeg ik er niet bij.

‘Zie jij nog mensen van school?’ vraagt Caroline. Ze heeft nog steeds die prachtige krullen. Bijgehouden door een ongetwijfeld peperdure kapper.

‘Alleen Josette spreek ik nog weleens,’ zeg ik. ‘Die heeft nu een act in een darkroom.’