Inleiding

Dit e-book bevat de lesstof voor VOL VCA. Het is gebaseerd op de eindtermen van de SSVV. VOL VCA staat voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevende VCA. Dit e-book is bedoeld voor leidinggevenden die werkzaam zijn in een risicovolle (werk)omgeving.

Oefentoets.com

Dit e-book is een voorbereiding op de oefenvragen en proefexamens die worden aangeboden via Oefentoets.com. De doelstelling van Oefentoets.com is om op een effectieve wijze digitaal kennis over te dragen. De website van Oefentoets.com is geschikt om online te trainen met zowel met de smartphone, iPad als computer. Het stelt de gebruiker in staat om overal en altijd te oefenen. In de bus, in een bibliotheek of gewoon in huis. Als jij een kort moment hebt, kun je deze tijd effectief inzetten om je voor te bereiden op een examen.

Met de proefexamens via Oefentoets.com wordt zoveel mogelijk geprobeerd om het officiële examen na te bootsen. Dit betekent dat zowel het aantal vragen, de tijdslimiet als de vraagstelling zo goed mogelijk benaderd worden.

Wie zijn wij?

De website en dit e-book zijn ontworpen door Dirk Braam in samenwerking met een familielid. Daarnaast werken wij hoofdzakelijk samen met zzp’ers en freelancers voor diverse opdrachten, zoals tekstschrijven, websiteontwikkeling of marketing. Eind 2015 is KennisDelen opgericht en een jaar later is Oefentoets.com ontstaan. Dirk Braam: ‘Ik ben universitair opgeleid en heb me de afgelopen jaren ontwikkeld op diverse gebieden. Ik sta al enige jaren ingeschreven in het VCA-register en heb zowel het B-VCA als VIL VCU certificaat.

Mijn doel is om de lesstof en mijn kennis op een efficiënte wijze over te dragen op de examenkandidaten. De combinatie van een werkboekje VIL VCU, oefenvragen en proefexamens heeft zijn kracht bewezen en veel kandidaten zijn reeds geslaagd voor de VCA-examens. Graag ontvang ik feedback op zowel dit e-book als op de website, zodat we verbeteringen kunnen doorvoeren. Maak gebruik van het contactformulier op de website om feedback te geven.

MSc Dirk Braam EMA

HBO Accountancy

Master Accountancy

Executive Master Accountancy

1.1 Wat betekent VCA?

1.2 Veiligheidspaspoort

1.3 Wetgeving VCA

1.4 Rechten en plichten

1.5 Voorlichting geven aan medewerkers

1.6 Uitzendkrachten

1.7 Overheidsinspectiedienst veiligheid en gezondheid

1.8 Werkvergunningen

1.9 Vergunning specifieke werkzaamheden

Binnen een bedrijf is het belangrijk om veilig en gezond te werken. Door wetgeving probeert de overheid de veiligheid en gezondheid van werknemers te waarborgen.

1.1 Wat betekent VCA?

VCA-certificering is bedoeld voor bedrijven, zodat er een gezonde en veilige werkomgeving voor de werknemers ontstaat:

VCA staat voor:

VGM (veiligheid, gezondheid en milieu)

Checklist

Aannemers

Een bedrijf moet een veiligheidsmanagementsysteem hebben om aan te tonen dat er voldoende aandacht is voor: veiligheid, gezondheid en milieu.

Het doel van de VCA-certificatie is het voorkomen van incidenten (ongeval met of zonder schade of letsel).

VCA is van toepassing op risicovolle bedrijven/werkzaamheden, zoals fabrieken, installaties en de bouw. Er zijn drie niveaus VCA

1. VCA * (één ster) = Voor bedrijven met minder dan 35 werknemers.

2. VCA ** (twee sterren) = VCA * + veiligheidsstructuren en systemen van het bedrijf worden beoordeeld. VCA ** is bedoeld voor grotere bedrijven die ook als hoofdaannemer optreden.

3. VCA Petrochemie = VCA ** + aanvullende eisen.

Veel bedrijven eisen van de onderaannemers (ingehuurde bedrijven) om VCA gecertificeerd te zijn. Dat betekent dat alle werknemers van de onderaannemers een VCA-diploma moeten hebben.

De volgende diploma’s VCA zijn er:

B-VCA = voor uitvoerende werknemers = basisveiligheid VCA

VOL-VCA = voor leidinggevende werknemers

VCU = voor uitzendorganisaties = (bijna gelijk aan VOL-VCA met informatie voor intercedenten)

VCO = voor opdrachtgevers

Voor de VCU-uitzendorganisatie is er een checklist beschikbaar om ‘nieuwe’ werknemers goed voor te kunnen lichten over de veiligheid, gezondheid en het milieu bij hun toekomstige baan.

Ook opdrachtgevers hebben een belangrijke rol op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. Om deze reden is de VCO-certificering van belang.

VCO staat voor: Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Opdrachtgevers.

1.2 Veiligheidspaspoort

Werknemers in de (petro)chemie hebben meestal een veiligheidspaspoort. Hierin staan de volgende persoonlijke zaken vermeld: opleidingen, trainingen en medische zaken, zoals inentingen.

Er zijn ook specifieke risicovolle werkzaamheden (bijvoorbeeld steigerbouw of vorkheftruck). Hiervoor heeft de Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) een aparte opleiding en examen verplicht gesteld. Deze aparte opleidingen staan in de SSVV-opleidingsgids (SOG). De SSVV is de uitvinder en de beheerder van het VCA-systeem.

1.3 Wetgeving VCA

Veiligheid en gezondheid (V&G) bestaat uit:

1 Arbowet

2 Arbeidstijdenwet

3 Milieuwetgeving

4 Europese richtlijnen

1. Arbowet

Arbowet = Arbeidsomstandighedenwet

De Arbowet regelt dat de veiligheid zowel een taak is voor de werkgever en werkenemer.

Deze wetgeving is belangrijk, omdat er jaarlijks 100 doden, 3000 zware ongevallen en 200.000 ongevallen op het werk gebeuren.

Om de arbeidsomstandigheden te verbeteren, vinden er twee overleggen plaats.

• VGM-bijeenkomsten = toolbox-meeting = de werkgever en werknemer kijken naar verbeteringen met betrekking tot de veiligheid.

• Werkgever en werknemersvertegenwoordiging. In dit overleg zitten ook deskundigen op gebied van veiligheid.

2. Arbeidstijdenwet (ATW)

In de arbeidstijdenwet staan regels over de werk- en rusttijden. Per leeftijdscategorie staat beschreven wat de maximale werktijd is. De overheidsinspectie Veiligheid en Gezondheid (voorheen was dit de arbeidsinspectie) controleert de naleving van de arbeidstijdenwet.

3. Milieuwetgeving

Uitstoot, gevaarlijke stoffen en/of afvalstoffen zijn belangrijke onderwerpen in de milieuwetgeving. Het doel is om de mens te beschermen tegen schadelijke effecten van activiteiten. Een werknemer kan ingrijpen door:

- de productieprocessen aan te passen.

- zuinig om te gaan met energie.

- zuinig om te gaan met (natuurlijke) hulpbronnen.

4. Europese richtlijnen

De meeste Europese richtlijnen zijn opgenomen in de Nederlandse wet.

De CE-markeringen geven aan dat een product (bijvoorbeeld gereedschappen) aan de Europese richtlijnen voldoet. CE betekent Conformité Européanne (in overeenstemming met Europese regelgeving).

Als het logo op een apparaat staat, dan voldoet het aan de minimale Europese richtlijnen. Een fabrikant of importeur van arbeidsmiddelen moeten verplicht een CE-markering op het product aanbrengen. Een product wat niet aan de CE normen voldoet mag niet op de markt gebracht worden.

1.4 Rechten en plichten

Door een samenwerking tussen de werkgever en de werknemer kan de werkplek worden verbeterd, zodat:

1. er geen (of minder) gevaar voor de gezondheid van de werknemer is.

2. ongevallen voorkomen worden.

3. er geen seksuele intimidatie of agressie op de werkvloer plaatsvindt.

4. het milieu zoveel mogelijk gespaard wordt.

De plichten van de werkgever zijn o.a.:

- Opstellen globaal preventieplan en V&G jaarplan.

- Voorkomen van zoveel mogelijk risico’s.

- Een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) maken.

- Werkzaamheden laten verrichten zonder nadeel voor gezondheid en veiligheid.

- Gevaren bij de bron bestrijden.

- Een ziekteverzuimbeleid voeren.

- Beschermings- en veiligheidsmiddelen verstrekken.

- Vluchtwegen duidelijk aangeven en vluchtoefeningen houden.

- Voorlichting geven over veilig werken.

- Toolbox-meetings organiseren.

- Gezondheidsonderzoeken van werknemers regelen.

- Eén of meer veiligheidsdeskundigen aanstellen.

- Veiligheidsmaatregelen nemen voor werknemers op andere locaties en voor bezoekers op locatie (ook voor omwonenden).

De plichten van de operationeel leidinggevende zijn o.a.:

- Voorstellen en adviezen geven aan de werkgever.

- Ongevallen en incidenten onderzoeken.

- Controle op de PBM’s.

- Advies inwinnen bij preventiediensten.

- Bij werknemers verifiëren of ze vakbekwaam zijn.

- Controle naleving instructies.

- Toezicht op werknemers dat ze informatie begrijpen en in de praktijk brengen.

- Ontvangen van startende werknemers (en koppelt aan ervaren werknemer).

- Uitvoeren veiligheidsinspecties.

- Toolbox-meetings organiseren.

De plichten van de werknemer zijn o.a.:

- Gevaarlijke stoffen en andere middelen op de juiste manier gebruiken.

- PBM’s gebruiken = persoonlijke beschermingsmiddelen.

- Veiligheidsvoorlichting en toolbox-meetings volgen.

- Bijdragen aan het veiligheidsbeleid.

- Ongevallen en bijna ongevallen melden (bij de leidinggevende).

- Gevaarlijke en ongezonde situaties direct bij de leidinggevende melden.

De rechten van de werknemer zijn o.a.:

- Inspraak.

- Recht op informatie en opleiding.

- Een veilige werkomgeving.

- Een gezonde werkomgeving.

- Werkonderbreking bij gevaar.

Werkonderbreking mag bij:

1. een ernstig gevaarlijke situatie.

2. geen tijd om de melding te maken (bij de leidinggevende).

De werkonderbreking wordt direct bij de leidinggevende gemeld.

Het is verplicht om het werk te onderbreken indien er zich een ernstig gevaarlijke situatie voordoet. Er staat een boete op bij het in gebreke blijven hiervan.

1.5 Voorlichting geven aan werknemers

Een werknemer moet regelmatig worden geïnformeerd op zijn eigen niveau (zodat hij de informatie begrijpt) maar altijd bij:

- aanvang van de werkzaamheden

- overplaatsing van werkzaamheden

- verandering van arbeidsmiddelen

- wijziging werkproces of technologie

Er wordt tenminste besproken bij de voorlichting of opleiding over:

- veiligheid

- gezondheid & welzijn

- gevaren op de werkplek

- voorschriften die gevolgd moeten worden (opgesteld door werkgever)

Motivatie werknemers

Gemotiveerde werknemers bevorderen de veiligheid. Houd hier als leidinggevende rekening mee.

1. Verkrijg inzicht in de capaciteit van de werknemers.