WERK NOOIT
MET
JE IDOLEN

WERK NOOIT MET JE IDOLEN

35 geboden voor een succesvolle carrière in de muziekindustrie

Copyright © 2021

Gideon Karting / Outliner Books

Ontwerp: Es & Zn - Esther de Boer

Dtp en verzorging e-book: Coco Bookmedia

Redactie: Willemijn Lindhout

Correctie: Dieuwke van Wijk

Support: Eva, Jonas, Nina

Foto: Ben Houdijk

Druk: Wilco

Font: Logical – Edward Wathert

Titelfont: Barlow

Uitgave: Outliner Books

ISBN 978 90 831 4870 0

ISBN 978 90 831 4871 7 (e-book)

NUR 400 / 660

BISAC MUS004000

SCHN MT 42, 43 1/3

Gideon Karting

www.gideonkarting.nl

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

VOORPROGRAMMA

‘De oorsprong geeft aan waar iets vandaan komt of waaruit iets ontstaan is.’

Zolang je maar ergens aan begint. Zonder begin is er geen toekomst.

WIE IS GIDEON KARTING?

In het jaar dat Charles Bukowski’s tweede boek, Factotum, het levenslicht zag, werkten mijn ouders aan hun eigen duvelstoejager, ook wel ‘manusje-van-alles’ genoemd. Dat ben ik dus. Ik geloof niet in het factotum oftewel iemand die veel verschillende dingen doet. Zo iemand is veel te druk met randzaken en dan heb je toch minder tijd om echt uit te blinken in één specialisme. Maar als ik dan dingen die ik zelf ondernomen heb op een rijtje zet, twijfel ik een beetje aan mijn geloof.

Ik begon in 1992 als schrijver, zanger en gitarist in een gitaarbandje. Ik moest wekenlang komkommers plukken zodat ik een gitaar kon kopen. Omdat ik ook snaren en snoeren nodig had en snel was uitgekeken op groente, ruilde ik het plukken in voor het plakken en begon ik als posterplakker bij de Rotterdamse poppodia Nighttown en Rotown. Door dat baantje kon ik met gemak naar alle concerten, die ik vervolgens fotografeerde.

Die twee podia werden mijn thuisbasis. Door mijn brede interesse en lage uurloon werkte ik al snel als lichtman en dj bij concerten en dansnachten. Het organiseren van dat soort avonden volgde niet lang daarna, uiteraard met zelfontworpen posters, decors en marketingstrategieën. Het bandje stopte, maar de fotografie ging door en in diezelfde periode mocht ik als assistent-fotograaf voor onder andere De Telegraaf mee het hele land door naar elke show en elk festival dat er maar toe deed. Jarenlang zag ik elke zaal en elk festival van de voor- en achterkant.

‘s Avonds stond ik in de zaal en overdag studeerde ik voor autonoom kunstenaar. Na het afronden van de kunstacademie werd het tijd om me te specialiseren. Ik werd in 1999 concertprogrammeur bij Rotown, met als bijbaantjes het bestieren van een platenlabel en het organiseren van een festival. Na vier jaar programmeren hield ik het voor gezien, om daarna als boeker aan de slag te gaan bij Mojo Concerts, de grootste concertorganisator van Nederland en onderdeel van Live Nation, de grootste concertorganisator ter wereld. Het eerste jaar boekte ik Nederlandse artiesten. Daarna mocht ik ook met buitenlands talent aan de slag. Ik boekte in Nederland de allereerste shows van Lady Gaga, Michael Kiwanuka, Katy Perry, Bruno Mars, One Direction, BTS, Imagine Dragons, Arctic Monkeys, Tame Impala, The Kooks, Triggerfinger, The Script, Adele, Mumford & Sons, The Kyteman Orchestra en Maan. Fantastisch! Ik programmeerde festivals als North Sea Jazz, Pinkpop en Lowlands. Wow! De bijbaantjes werden onderdeel van het werk en ik kreeg carte blanche. In die periode ben ik festivaldirecteur geweest van TMF Smash en het Songbird Festival. Ik heb albums gecompileerd en shows samengesteld, geregisseerd en mede bedacht. Ik heb boeken en standbeelden gemaakt, een nieuw platenlabel opgezet en me begeven in de wereld van de podcasts. Daarnaast ben ik weer dat gaan doen waarop ik ben afgestudeerd: het maken van autonome kunstwerken. Met de concertorganisatie ben ik voorlopig gestopt, maar dat betekent zeker niet dat ik klaar ben met de muziekindustrie.

Want de gemene deler is altijd de muziek geweest. Ik heb me de afgelopen decennia diep ingegraven in de wereld die we ‘de muziekindustrie’ noemen. Een gesloten wereld die voor de buitenstaander spannend en avontuurlijk lijkt maar misschien lastig te begrijpen is. Al zal dat voor meerdere beroepsgroepen gelden. Ook daar zullen beginners rondlopen die er niets van snappen, die door hun lompe acties mensen opzadelen met extra werk. Omdat deze mensen en hun acties van veraf te herkennen zijn, wil ik graag een voorzet doen.

Als dit boek ervoor kan zorgen dat de kneuzen van de toekomst een ander pad kiezen, dan is dat voor de hele muziekindustrie al winst. En als het lukt om de doorzetters te voorzien van genoeg munitie om hun eigen weg in de muziekindustrie te bewandelen, is de opzet meer dan geslaagd. En het is mooi meegenomen als je er ook nog een beetje de humor van in kunt zien.

Loop mee door dit boek alsof je naar een concert gaat. In het eerste deel, De arena, verken ik het speelveld. Wie zijn er te vinden in de muziekindustrie? Wat doen ze en waarom? Hoe doen ze het, wat verdienen ze ermee en waar kun je ze vinden? Op welke plekken moet je zijn of juist niet?

In het tweede deel focus ik op de artiest. Wat zijn artiesten, welke soorten en smaken zijn er en waar staan ze in de industrie? Wat doet een artiest? Hoe moet je met ze omgaan en wat heb je aan ze?

‘De act’ gaat over de kunstjes van de muziekindustrie. Welke stappen moet je zetten en welke regels zou je kunnen en moeten willen volgen om van toegevoegde waarde in de muziekindustrie te zijn? Wat kun je wél en wat kun je níét doen?

In ‘De actie’ verken ik de dingen die je moet onthouden om je staande te houden in de muziekindustrie. Hier heb ik het specifiek over het onderdeel ‘vallen’ in ‘vallen en opstaan’!

Ik eindig uiteraard met de toegift.

DEEL 1

DE ARENA

‘De muziekindustrie is de industrie die zich bezighoudt met het creëren, uitvoeren, promoten en behouden van muziek.’

Wie zijn er, wat doen ze en waarom, hoe doen ze het, wat verdienen ze ermee en waar kun je ze vinden?

DE PIRAMIDE

In den beginne was er niets meer dan zand, vuursteen en dorre takken. En er was een klein dorp genaamd Witteon, ergens in de Oostelijke Sahara. De dorpsbewoners waren simpel gekleed, in niet meer dan gewaden van jutte en bruin leren schoeisel. Rondom het immer brandende open vuur sloegen een paar gasten onafgebroken op de trom. De dorpsgek speelde zittend tegen een cactus op zijn luit en zijn vrouw bespeelde dagelijks haar dwarsfluit alsof het een lieve lust was.

Tot er plots, van achter een zandvlakte, een troubadour verscheen. Het was een kleurrijk geklede man met een drum op zijn rug, bekkens aan zijn armen en benen gebonden. Rond zijn middel zat een varkensdarm geknoopt, met daaraan een gitaar. Hij was flink gespierd en hij had een zilveren trompet in zijn hand. De eerste keer dat hij met veel muzikaal geweld het dorp binnen kwam toeteren werd er nog gedreigd hem met pek en veren terug de woestijn in te sturen, maar het dorpshoofd had dat verboden. Hij vond de muziek prachtig en dacht dat de dorpelingen wel wat vertier konden gebruiken. Ze moesten er gewoon maar even aan wennen. Met de troubadour werd afgesproken dat hij elke maand welkom was en als beloning met de pet rond mocht. Hoe meer dukaten er in de pet gingen, hoe vaker hij langs zou mogen komen.

Nadat de troubadour een halfjaar lang elke maand de dorpsgenoten had proberen te overtuigen van de kwaliteit van zijn vluchtige deuntjes, begonnen de dorpelingen wat melodieën te herkennen. Na negen maanden begonnen ze zelfs uit te kijken naar de komst van de troubadour. En niet alleen in Witteon, ook in de omringende dorpen was het het gesprek van de dag als de troubadour weer langs geweest was. Het gerucht ging zelfs dat men speciaal aan het sparen was geslagen, zodat de frequentie van zijn bezoeken zou kunnen worden opgehoogd.

De dochter van het dorpshoofd van Witteon sloot echter een dealtje met de troubadour. Hij kreeg een vast aantal dukaten, mits hij om de week in Witteon en nog drie omliggende dorpen zou komen spelen. Daarnaast kregen de luitspeler en zijn vrouw het recht om ook de melodieën uit te voeren. De troubadour tekende gelijk! Eindelijk had hij de zekerheid van een vast inkomen en een stabiele basis om zich nog meer te richten op het creatieve proces van het schrijven van nieuwe melodieën.

De dorpelingen waren ondertussen helemaal lyrisch over de troubadour en ze vonden het geen enkel probleem om daarvoor diep in de buidel te tasten. En niet alleen om de troubadour tweewekelijks te zien optreden. Ook de gesigneerde vuurstenen vonden gretig aftrek. Het aantal dukaten dat daarmee werd verdiend, stond echter in de schaduw van wat de luitspeler en zijn vrouw betaalden voor het gebruik van de melodieën. De dochter van het stamhoofd wist zeker dat ze nog maar aan het begin stond van iets wat groter zou kunnen worden dan wat eenieder voor ogen had.

Dat was precies het moment waarop de muziekindustrie geboren werd. Althans, zo zou het gegaan kunnen zijn. Maar als ik het heb over ‘de muziekindustrie’, waar heb ik het dan over? En hoe ziet die eruit?

De muziekindustrie is een piramide, waarbij de artiest bovenaan staat. Met ‘artiest’ bedoel ik een band, producer, dj of soloartiest. Daaronder hangt een hele voedselketen aan individuen die meehelpen om de piramide zo sterk mogelijk te houden. Dat ziet er uit zoals op pagina 19.

Ik zal een kort voorstelrondje doen langs de invloedrijkste partijen die zich in de piramide bevinden.

De artiest

Daar gaat het allemaal om. Als deze er niet is, bestaat de piramide niet.

De manager

Onder de artiest staat de manager, die de belangen behartigt van de artiest. Dat kunnen enkel zakelijke belangen zijn, maar er zijn genoeg managers die ook persoonlijke zaken managen. Sommige artiesten hebben meerdere managers of managementkantoren. Meestal praat je dan over twee managers: een algemeen en een zakelijk manager. De algemeen manager overziet alle taken. De zakelijk manager is gespecialiseerd in alle zakelijke kanten van het artiestenbestaan. Al kan die rol ook worden opgevangen door bijvoorbeeld een advocaat. Die wordt ingehuurd door de manager of door de artiest. De advocaat kan op die manier de manager controleren en vice versa.

De manager is de spin in het web en stuurt het ‘team’ aan. Dat team bestaat onder andere uit de platenmaatschappij, de producer, de publisher, de agent en bijvoorbeeld sponsoren. Onder dat team staat weer een willekeur aan andere mensen klaar, zoals zendermanagers, radio-dj’s, zalen en programmeurs.

De platenmaatschappij

De platenmaatschappij is de partij die ervoor zorgt dat ‘de muziek bij de mensen komt’. Heb je dus een liedje opgenomen, dan zorgt de maatschappij ervoor dat dit in de winkel komt te liggen. Dat begon met langspeelplaten, later werden dat cassettebandjes en cd’s en nu zitten we in het tijdperk waarin we via internet muziek consumeren.

Je moet de platenmaatschappij zien als de schakel tussen de artiest, de fan en de toekomstige fan. Het is haar schone taak om zo veel mogelijk mensen op zo veel mogelijk manieren met de artiest en de muziek in aanraking te laten komen. In het verleden wilden maatschappijen nog weleens zelf artiesten ‘fabriceren’. Dat stamt nog uit de tijd waarin maatschappijen liedjesschrijvers onder contract hadden staan en daar de juiste artiesten bij zochten. Moderne voorbeelden zijn de boy- en girlbands als Take That, Spice Girls, New Kids on The Block en Milli Vanilli. Maar ook The Supremes, The Monkees en zelfs The Jacksons zijn (deels) door de platenmaatschappij samengesteld. Die rol is in de loop der jaren echter veranderd: producers en managers hebben dat creërende gedeelte grotendeels overgenomen.

Dat is een van de redenen waarom het aantal functies bij een platenmaatschappij tegenwoordig een stuk kleiner is. Het is nu gebruikelijk om veel externe partijen in te huren voor functies die vroeger onderdeel van de maatschappij waren, zoals pluggers en vertegenwoordigers. Kort door de bocht zijn er drie belangrijke partijen binnen een platenmaatschappij. Je hebt A&R-managers, productmanagers (die ook weleens ‘brandmanagers’ worden genoemd) en promotiemedewerkers.

A&R-managers houden zich vooral bezig met de artistieke invulling van de carrière van de artiest. ‘A&R’ staat voor ‘artist en repertoire’ en deze managers zorgen ervoor dat de artiest en zijn repertoire het beste uit de verf komen. Zij vormen de artiest als het ware. Het komt regelmatig voor dat er keuzes moeten worden gemaakt uit een hele selectie producers en songwriters. Kortom: welk liedje gaat de artiest zingen en hoe klinkt dat? Of: hoe krijgt de artiest het best geschreven liedje en in welke stijl wordt dat vormgegeven?

Een voorbeeld: Ed Sheeran heeft een liedje op de gitaar geschreven, zingt dit zelf en neemt het op. Klaar om de wereld in te sturen. Of: Ed Sheeran heeft een liedje geschreven, waarvan Bruno Mars het refrein heeft geschreven en Chris Stapleton de tekst heeft verbeterd. De opnames zijn verrijkt met een orkest, een extra ritmesectie, en er zijn behalve door Ed Sheeran ook nog zang- en gitaarpartijen ingespeeld en ingezongen door Bruno en Chris.

Beide versies kunnen gigantische hits worden. Welnu, de A&R-manager voorziet – bij voorkeur voordat er ook maar één noot is opgenomen – wat de beste versie is.

Productmanagers of brandmanagers zijn mensen die zich voornamelijk bezighouden met het promoten en het in de markt zetten van de muziek die is aangeleverd door de A&R-manager. In principe hebben ze geen inspraak meer in de muziek. Zij zijn voornamelijk bezig met het imago van de artiest en met het beantwoorden van de vraag: hoe krijg ik de artiest zo vaak en zo goed mogelijk onder de aandacht, zodat het publiek zo veel mogelijk muziek van de artiest koopt?

Promotiemedewerkers zijn voornamelijk bezig met het in praktijk brengen van de strategieën van de productmanager. Zij zorgen er onder andere voor dat de posters hangen, dat er online over de artiest gesproken wordt en dat er interviews worden geplaatst. Verder schakelen ze pluggers in, die de muziek bij radiostations en streamingservices gedraaid proberen te krijgen. Maar promotiemedewerkers ontwikkelen ook manieren om meer zichtbaarheid voor de artiest te creëren op radio, tv, online en in winkels.

De producer

De producer zorgt voor het geluid van de artiest. Vroeger zat de producer achter de knoppen van de mengtafel en hielp hij met het vinden van het eigen geluid van de artiest. Belangrijke producers zijn bijvoorbeeld Quincy Jones (Michael Jackson), Butch Vig (Nirvana) en George Martin (The Beatles).

Zoals bij het voorbeeld van Ed Sheeran bedenkt de producer (meestal samen met de artiest) wie er meespeelt, welke instrumenten er te horen zijn en welke opbouw en structuur het nummer heeft. De producer verzint bijvoorbeeld het gebruik van een orkest. Soms schrijft de producer in dit proces dan ook mee aan het liedje en soms ‘compileert’ hij het liedje. Daarbij worden delen van het liedje geschreven door anderen en vervolgens zó bij elkaar gevoegd dat het één geheel wordt. Iemand schrijft een pakkend refrein, iemand anders de tekst en weer iemand anders de baslijn en de melodie. De producer zoekt daar een passende stem en eventueel andere muzikanten bij. Op die manier stelt hij het beste liedje samen. Door de technologische vooruitgang is het veel makkelijker geworden om vanuit huis te produceren, waardoor het vak veel toegankelijker is geworden. Je kunt immers online veel sneller werken en je hebt veel meer keuzemogelijkheden. Op dit moment zijn er veel meer getalenteerde producers, die allemaal op hun eigen manier produceren. Door die toegankelijkheid is de rol van producer in de hedendaagse muziek veel belangrijker geworden en staan ze daardoor ook veel meer op de voorgrond dan vroeger. Al komt dat voornamelijk doordat een aantal bekende dj’s ook producer zijn en een aantal bekende producers meer in de schijnwerpers zijn gaan staan.

De publisher

De publisher is verantwoordelijk voor het beheer van de rechten van de muziek. Daar zijn hele boeken over geschreven en dat is superingewikkeld en complex, dus ik ga dat hier niet allemaal in detail uitleggen. Publishers hóúden het overigens ook graag complex, zodat niemand echt snapt hoe het werkt. Het komt erop neer dat als een (deels) door jou geschreven liedje wordt gedraaid of wordt uitgevoerd (door jouzelf of door iemand anders), je daar een vergoeding voor krijgt. Die vergoedingen kunnen lucratief zijn, met als gevolg dat er allemaal mensen zijn die artiesten graag willen helpen met deze inkomsten. Niet alleen door te incasseren, maar ook door de muziek op andere manieren te exploiteren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan films, games of reclames. Zoals gezegd, het is een complexe materie met veel mogelijkheden die je alleen snapt als je bepaald bloed door je aderen hebt stromen. Dat klinkt wellicht vaag, maar dat zijn publishers ook, dus daar heb ik het over een paar hoofdstukken nog weleens over.

De agent

De agent is de persoon die zorgt voor het live-element. Meestal zijn er voor de hele wereld twee agenten verantwoordelijk voor de liveshows van de artiest. Een die zich puur op Noord-Amerika richt (die werkt vanuit de VS) en een voor de rest van de wereld (die werkt meestal vanuit Londen). Het is belangrijk om te weten dat agenten geen concerten organiseren. Agenten verkopen het recht om een show te organiseren. Ze hebben een wereldwijd netwerk en bellen in elk land hun contacten voor shows. Agenten zorgen voor de tourplanning, waarbij ze rekening houden met het feit dat de artiest in een zo kort mogelijke periode zo veel mogelijk landen aan kan doen. Topografische kennis en kennis van de regels van landen zijn dus vereisten. Zo moet je bijvoorbeeld op de hoogte zijn van de douaneproblematiek in Oost-Europa om te weten hoeveel tijd het kost om van Berlijn naar Moskou te rijden. Het zal niet de eerste keer zijn dat een show niet kan doorgaan omdat de band nog aan de grens vaststaat omdat hij geen smeergeld wil betalen.

De promoter

Die contacten die agenten in elk land hebben noem je promoters. (Taalpuristen schrijven ook wel ‘promotor’, ik hou het liever bij ‘promoter’.) Promoters kopen het recht om een show te organiseren. Ze weten precies waar een artiest in zijn land het beste tot zijn recht komt. Ze zijn op de hoogte van waar en hoe ze financieel het beste resultaat kunnen behalen, met welke ticketprijzen bijvoorbeeld. Op die manier kan een promoter uitrekenen of hij genoeg gage kan bieden om een artiest zover te krijgen dat hij in zijn gebied een show komt geven.

De rest is niet onbelangrijk

Ik wil de volgende partijen niet scharen onder het kopje ‘onbelangrijk’, want ze hebben stuk voor stuk een enorme toegevoegde waarde. In de meeste gevallen zijn ze zelfs onmisbaar. Maar je hoeft ook geen raketgeleerde te zijn om te weten dat een radiostation liedjes draait, de muziekwinkel cd’s verkoopt en het festival of de zaal de artiest boekt. De merchandiser verkoopt als het goed is shirtjes en aanverwante spullen met het hoofd van de artiest erop en de boekhouder zorgt ervoor dat dat allemaal financieel een beetje klopt.

Voilà, dan heb je de piramide redelijk inzichtelijk en kunnen we naar de uitzonderingen. Want het komt ook nog weleens voor dat de promoter de manager is of dat de producer de artiest is. Er zijn agenten die eigenaar zijn van een concertzaal en er zijn platenmaatschappijen die ook een boekingskantoor hebben. Sponsoren zijn echter altijd mensen die geld geven en daar iets van de artiest voor terug willen en merchandisers verkopen T-shirts met het bandlogo erop. Al zijn er ook merchandisers die een agentschap bezitten.

De fan

Alhoewel de fan officieel geen onderdeel uitmaakt van de industrie, is het toch onmogelijk om hem niet mee te nemen in dit verhaal. Er zijn in het hele concept van de piramide maar twee factoren van levensbelang voor het voortbestaan van de artiest, en dat zijn naast de artiest zelf de fans. Voor het gemak delen we de fans even op in twee categorieën: de superfan en de gewone fan. Je moet het verschil even zien in de mate van enthousiasme voor de artiest.

Een voorbeeld: De laatste studioplaat van Michael Jackson was Invincible. Om zo veel mogelijk albums te verkopen, besloot de platenmaatschappij het album uit te brengen met vijf verschillende albumhoezen. Op de kleur na waren de albumhoezen identiek. De echte superfan kocht vijf albums, de gewone fan kocht gewoon zijn favoriete kleur. Overigens herhaalde de promoter dit trucje bij de door Jacksons overlijden gecancelde shows in Londen. De fans die een kaartje hadden gekocht, konden hun geld terugkrijgen óf ze kregen een origineel gedrukt toegangskaartje opgestuurd. Hierbij was er maar liefst keuze uit zeven verschillende ontwerpen.

De superfan gaat door het vuur, wil alles hebben en moet overal bij zijn, de gewone fan is simpelweg wat minder fanatiek. Onder de gewone fan kun je echter ook de meelopers rekenen. Dat zijn mensen die op sleeptouw worden genomen en bij een concert toch een plaatje, een T-shirt of een bedrukte ovenhandschoen kopen. Dit zijn misschien geen fans die de artiest om een handtekening zullen vragen, maar wel de mensen die tegen hun vrienden zullen zeggen welke leuke artiest ze hebben ontdekt. En dat is wat een artiest nodig heeft om succesvol te raken bij een groot publiek: ambassadeurs die in hun eigen netwerk vertellen hoe goed een artiest is. Het is dan ook zaak om altijd goed op de fans te letten en voor ze te zorgen. Want als deze ambassadeurs zich tegen de artiest keren, is het snel afgelopen met de carrière.

De ongeschreven regel

Dan hebben we de inhoud van de piramide wel zo’n beetje gehad. Rest mij nog het belangrijkste van de piramide uit te leggen. Er is één ongeschreven regel als je in de piramide handelt: ze werkt van boven naar beneden en kan van beneden naar boven gaan, maar je onderbreekt de voedselketen niet. Met andere woorden: het is niet toegestaan om stappen over te slaan. Een promoter maakt geen deals met de manager en de agent belt niet zelf de zaal, zo simpel is het. Om de hele industrie intact te laten, moet deze piramide in stand gehouden worden. Bovendien zijn managers over het algemeen heel slechte promoters, publishers heel nare agenten en platenmaatschappijen kunnen gewoon heel slecht bands boeken. Het was nog niet zo heel lang geleden dat promoters zich waagden aan het uitbrengen van platen en platenmaatschappijen aan de slag gingen met het organiseren van concerten. Met de wens van kruisbestuiving heeft de industrie een paar jaar lang geroepen dat de toekomst lag in zogeheten 360 gradendeals. Zo tekende Madonna voor al haar activiteiten bij concertorganisator Live Nation, maar is de plaat uiteindelijk gewoon door Universal uitgebracht. Maar daarover later meer.

Uiteindelijk is er echter één onomstotelijke waarheid. Bovenaan de piramide staat de artiest en onderaan staan de fans. En alles wat zich daartussen afspeelt probeert ervoor te zorgen dat het lijkt alsof die artiest zo dicht mogelijk bij die fans komt. Zo zorgt de platenmaatschappij ervoor dat de muziek bij de fans terechtkomt. De agent zorgt ervoor dat de artiest zijn fans in het echt kan zien in een concertzaal. De merchandiser en de winkelier zorgen ervoor dat er een stukje van de band dichter bij de fan komt. Als je het zo bekijkt, is het een vreemd model, want het zou eigenlijk andersom moeten zijn: de fan zou bovenaan moeten staan. Al is het maar omdat artiesten knettergek zijn. Al heb je als manager ook best wat verkeerd gebouwde chromosomen nodig.

MANAGERS ZIJN KNETTERGEK

Het lijkt een erebaantje, manager zijn van een band of artiest. Je vliegt de wereld over, ontmoet de bijzonderste mensen en je komt altijd overal binnen. De mooiste feestjes, de beste restaurants, de plekken waar het gewone volk alleen maar van kan dromen. En je kunt – al is het maar een klein beetje – een stempel drukken op de carrière van de artiest. En als je het heel bont maakt, zou het weleens kunnen dat je zelf ook enige vorm van bekendheid genereert, waardoor je wellicht ook een keer mag proeven van de lekkernijen die bij het artiest-zijn horen.

Maar het heeft meer voeten in de aarde dan je in eerste instantie zou denken. Er zijn genoeg opleidingen tot manager, maar in de basis is het vak manager helemaal niet op voorhand aan te leren. Veruit de meeste managers zijn per ongeluk in het vak beland omdat ze toevallig in de buurt waren van de artiest. Klassieke voorbeelden zijn ‘het neefje van’, ‘de beste vriend van’ of – nog mooier – ‘de vader of moeder van’. En dat is zo slecht nog niet, want het managen van een artiest ligt meer in de lijn van een opvoeder of beste vriend zijn dan van een zakelijke partner zijn.

Uiteraard is er een bak zakelijke beslissingen die moeten worden genomen, maar met vallen en opstaan leer je dat vanzelf wel. Daarnaast laat je een goede deal, zoals de platen- of publishingdeal, door een gespecialiseerde advocaat opstellen. Met een beetje mazzel kan hij ook de onderhandelingen doen, dat kost een beetje geld maar spaart jouw relatie met de tegenpartij. Vergeet niet dat als alle deals gemaakt zijn, het moeilijkste werk van een manager gedaan is. Dan is namelijk de dealmaking period voorbij. In die periode wordt de basis gelegd voor de nabije toekomst van de carrière van de artiest. Dat doe je omdat je als manager alleen wilt werken met de beste mensen en zo nooit meer hoeft te switchen. Maar daarover later meer.

Dus, wat blijft er dan nog over?

• Voornamelijk nee zeggen tegen leuke ideeën die voorbijkomen. Denk aan samenwerkingsverbanden of instanties die denken dat jouw artiest perfect past bij hun product of beweging.

• Af en toe de platenmaatschappij op haar kop geven omdat er te weinig marketing wordt gedaan voor het album en de singles.

• De agent of promoters achter hun broek zitten omdat er nog te weinig kaarten verkocht zijn.