ROTTERDAM, LAAT JE HOREN!

Iconische concerten, faliekante 
 mislukkingen en legendarische festivals

Gideon Karting & Micha Zaat

Copyright © 2024

Gideon Karting, Micha Zaat / Outliner Books

Ontwerp: Es & Zn - Esther de Boer

Dtp: Coco Bookmedia

Redactie: Willemijn Lindhout

Correctie: Dieuwke van Wijk

Foto’s: Rob Verhorst

Druk: Wilco

Font: Logical – Edgar Walthert

Uitgever: Outliner Books

ISBN 978 90 831 4877 9

ISBN 978 90 831 4879 3 (e-book)

NUR 400 / 660

BISAC MUS004000

Gideon Karting

www.gideonkarting.nl

Micha Zaat

www.michazaat.nl

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

Deze publicatie is tot stand gekomen met financiële bijdragen van de stichting Droom en Daad, de gemeente Rotterdam en de stichting Volkskracht.

INHOUD

Rotterdam, laat je horen!

Aangenaam

De stad en mijn stempel

Het karakter van Rotterdam

Calimero

Grond om op te bouwen

We can do ‘De Kuip’

De Brokkenpiloot

Legendarische underground

De gouden formule

Een doolhof met meerdere oplossingen

Met de stroom mee

Wegbereiders

De grondwerkers

We moeten het toch nog even over jazz hebben

Muziek weerspiegelt je leefomgeving

Mojo en de Rotterdamse mentaliteit

Veiligheid voorop

Adviseren en oplappen

Slaapkamers met Slagroom

Een ongelofelijke kracht

De geboorte van een popstad

De band die nooit in De Doelen optrad

Een nieuw thuis

Hendrix en Deelder

Zuiderparken

‘Make It Happen’

De doos van Pandora

Kinderboerderij

Geloof niet alles wat er in de krant staat

Exclusief in Rotterdam: Jeff Buckley

Een ongelukkig huwelijk

Handtekeningenjager

MOMO

Dagboek

En de winnaar is…

Pontons

Bekend terrein

Voor wat hoort wat

Kamer 1001

Bommen en granaten

Aan de horizon

Een nieuw podium en de gemeente

Nu zijn wij aan zet

Toen wij van Rotterdam vertrokken

Een goed verhaal

Sleutelfiguren

De waarheid mag een goed verhaal niet in de weg zitten.

AANGENAAM

DE STAD EN MIJN STEMPEL

Ik loop niet over van stadsliefde, maar toen ik me laatst probeerde te verantwoorden voor de popmuziek in ‘mijn stad Rotterdam’ sprong ik toch een gaatje in de lucht. De stad waar ik mijn hele leven heb gewoond, op een postzegel van nog geen drie vierkante kilometer, is een waar walhalla van de live popmuziek. Een sector waarin ik me al meer dan 25 jaar begeef. Het begon op Koninginnedag met het organiseren van voorstellingen naast de schoonheidssalon van mijn moeder onder de boogjes op de Nieuwe Binnenweg. Twee geleende podiumdelen, mijn eigen huis-tuin-en-keukenversterker met bijpassende boxen, en dan spelen. Met de band. Althans, een band… ik speelde gitaar en zong, en Maartje sloeg op het drumstel. Meer muzikanten konden we geloof ik niet vinden. The White Stripes zouden later wereldberoemd worden met dit concept, maar wij waren er nog net niet klaar voor.

Toch speelden we later op betere plekken in Rotterdam, er kwamen bandleden bij en er vielen er een paar af. De band veranderde van Ursa Minor in Davey en we mochten weleens optreden in de Djoek en het Sensi Café. Na jaren ploeteren mochten we in Rotown spelen, en af en toe zelfs in Nighttown. Op ons hoogtepunt speelden we voor duizend man in het voorprogramma van Van Dik Hout. Met een spannend klinkende intro, een niet-werkende gitaarversterker en een congaspeler als gastmuzikant. Het gejuich was euforisch en bezwerend, alsof we in De Kuip stonden.

Langzamerhand bleek echter dat ik beter was in het organiseren van concerten dan in het zelf muziek maken. Ik zorgde er altijd voor dat er een bandlogo was, dat we konden gebruiken voor posters en flyers, die ik dan zelf door de stad verspreidde met een emmer behangerslijm in de ene hand en een rol posters in de andere. Het logo gebruikten we ook om op T-shirts te drukken. Een band met een geoliede marketingmachine, een fanatieke boeker en dozen vol merchandise, maar met een matig repertoire. Muziek maken moest ik maar aan anderen overlaten, geef mij maar het gedoe eromheen.

Zonder dat ik het doorhad, begaf ik mij in het hart van de live popmuziek in Nederland. Mijn eerste concert was dat van Michael Jackson in De Kuip. Het allereerste festival waar ik bij was, was ‘Ein Abend in Wien’ in De Doelen. Ik stond aan de poorten van Maaspop, en ik was met mijn fotocamera aanwezig bij talloze shows in Ahoy. Ik werkte als dj bij Rotown en deed dat ook al snel bij concerten in Nighttown. Naast de plek van de dj stond de lichttafel, dus voor ik het wist verzorgde ik voor diverse groepen het licht tijdens hun concert. Stilletjes aan begon ik wat evenementen te organiseren in Nighttown en Rotown, waarna ik mezelf programmeur van Rotown mocht noemen. Drie jaar later, toen ik bij Mojo Concerts ging werken, boekte ik bands in Ahoy, De Doelen, Nighttown, Rotown, op Motel Mozaïque, Metropolis en het North Sea Jazz Festival.

En al die tijd dacht ik dat alles wat er werd georganiseerd bij gebrek aan beter in mijn stad werd georganiseerd. ‘Rotterdam mocht in de luwte voor spek en bonen meedoen.’ Alle radiostations zaten in Hilversum, de beste en bekendste rockbands van Nederland kwamen uit Den Haag. Hiphop kwam uit Amsterdam en Zwolle. De beste zaal van Nederland was Paradiso. Rotterdam stond helemaal onderaan de ladder.

Maar is dat ook echt zo?

Waarom was het allereerste festival in Nederland in het Kralingse Bos? Waarom werden de voorlopers van het Lowlands-festival in De Doelen georganiseerd? Hoe komt het dat de eerste twintig jaar alle stadionconcerten in de Rotterdamse Kuip waren? En wat was de reden dat de eerste dertig jaar van de popmuziek vrijwel alle grote artiesten uit binnen- en buitenland in Ahoy stonden?

Als daar een gedachte achter zit, dan wil ik weten wie dat plan heeft bedacht. En mochten die concerten gebaseerd zijn op banaliteiten en toeval, dan wil ik dat ook graag bevestigd zien. Niets beter dan onwetendheid en onkunde, in combinatie met ambitie en doorzettingsvermogen. Ik ben benieuwd naar de verhalen van degenen die aan de wieg stonden van de livemuziek in Rotterdam. Pioniers die ik niet met naam zal noemen, omdat ik anderen niet tekort wil doen. Mensen die worden vergeten, wier inbreng wordt ondergewaardeerd of schromelijk wordt overschat. Samen vormen ze het collectieve geheugen van de live popmuziek in een stad vol prachtige verhalen. Ik ben voornamelijk op zoek naar de verhalen van vroeger, want toen was alles beter. Die zoektocht ondernam ik samen met de twintig jaar jongere Micha, voor wie alles juist nú beter is. We hebben met sleutelfiguren gesproken en mochten de mooiste verhalen horen én een beetje opnieuw meebeleven. Stapt u met ons mee in de wereld van de Rotterdamse popconcerten?

Gideon [GK]

HET KARAKTER VAN ROTTERDAM

‘The past is a foreign country, they do things differently there,’ schreef L.P. Hartley in zijn bekendste boek The Go-Between (1953). Hartley doelde op ons menselijk onvermogen het verleden compleet te begrijpen, we kunnen het louter observeren en analyseren. Vanuit die overtuiging probeer ik de geschiedenis te benaderen.

Rotterdammers houden van kankeren, het liefst op anderen, maar met enige regelmaat ook op de eigen omgeving. Zo is het niet ongewoon om te horen over de vele tekortkomingen die onze stad kent. Ikzelf ben misschien ook wel een exemplarisch voorbeeld van zo’n soort Rotterdammer: elders is het gras toch altijd net iets groener. Toch blijf ik verknocht aan deze stad. Het is voor de (Rotterdamse) mens belangrijk om te onthouden dat dit ook een stad is waar dingen kúnnen gebeuren, zowel in voor- als tegenspoed. Zonder te vervallen in uitgemolken clichés over de wederopbouw en arbeidersmentaliteit, is Rotterdam de stad bij uitstek waarin ruimte is voor ontwikkeling, mits je genoeg geduld en wilskracht hebt. Niks gaat hier vanzelf. Dat heeft het verleden wel uitgewezen.

Als gitarist van de Rotterdamse band Tramhaus maak ik inmiddels aan den lijve mee hoe waardevol een stad als Rotterdam is voor het livemuzieklandschap, zowel binnen als buiten Nederland. In Tokio raakte ik eens aan de praat met een jongen die zei dat het zijn grootste wens was om eens naar Rotterdam te komen om hier de lokale bands te zien. Zo komt het geregeld voor dat ik tijdens buitenlandse tours van andere muzikanten te horen krijg dat het hun droom is om eens in Rotterdam te mogen spelen.

De muzikale waarde van Rotterdam drong pas goed tot mij door toen ik het internet afstruinde op zoek naar uniek beeld- en geluidmateriaal van Jeff Buckley. Op de VPRO-website stuitte ik op de live audio-opname van Jeff Buckley in Nighttown. Mijn initiële reactie was: ‘Jeff Buckley, in Rotterdam? Konden ze hem niet kwijt in Amsterdam of zo?’ Het is een haast ingebakken reactie van vele stadsgenoten, maar waar is die eigenlijk op gebaseerd?

Een aantal jaar later liep ik via mijn journalistieke werk Gideon Karting tegen het lijf. Gideon wilde een boek schrijven, en vroeg of ik wilde meedoen. Onderwerp: de geschiedenis van de Rotterdamse livemuziek. Zonder aarzeling zei ik ja. Het zaadje dat jaren eerder geplant was toen ik het concert van Jeff Buckley in Nighttown ontdekte, kwam nu tot ontkieming. Ik zou gaan onderzoeken hoe Rotterdam die stad was geworden waar de beste artiesten op aarde langskwamen.

Let op, dit boek is geen blinde ode aan Rotterdam als livemuziekstad. Verwacht ook geen naslagwerk. We houden ons verre van academische pretenties; de popmuziek laat zich niet formaliseren. Dit boek is in de eerste plaats een emotionele reis langs de grootste en de kleinste concerten die een afdruk hebben achtergelaten in het DNA van Rotterdam. Ik hoop dat ze een besef zullen doen groeien dat Rotterdam een stad is die ondanks de eindeloze hoeveelheid tegenslagen altijd een stad van mogelijkheden is gebleven.

Micha [MZ]

CALIMERO

Het is 1963 en van onder de rood gestippelde onderbroek van een moederkip zien we een voor een hagelwitte kuikentjes een rieten mand uit springen. Vier stuks rennen ervandoor, een laatste ei blijft moederziel alleen achter. Het breekt, er komt een wit kuikentje tevoorschijn en de bovenste helft van de eierschaal vormt een mooi hoedje. Snel spurt het kuikentje de mand uit, om heel ongelukkig in de modder te vallen. Het kuikentje is helemaal zwart van de modder en ziet de moederkip lopen. ‘Mama?!’ ‘Nee,’ zegt de – overigens sympathieke en begripvolle – moederkip, ‘ik ben jouw mama niet, ik heb witte kuikentjes’, wijzend naar haar zojuist weer teruggevonden kroost.

Toevallig staat er op de boerderij een klein meisje achter een tobbe met een sopje. Het zwarte kuikentje springt in het water, dat donker kleurt. Vervolgens springt er een frisgewassen kuikentje tevoorschijn met een grote doos in de hand. Daar staat met heel grote letters op: ‘Ava, voor al je was.’

Dit is de introductie van Calimero, in een Italiaanse reclamespot voor een wasmiddel. Je zult alle afleveringen moeten bekijken om uit te vinden waarom hij al die tijd een vies kuikentje is gebleven. Dankzij zijn uitspraak ‘Zij zijn groot en ik is klein, en dat is niet eerlijk!’ heeft hij zich weten op te werken tot het boegbeeld van de ondergewaardeerde mens. ‘Het calimerocomplex is het gevoel van personen, landen of organisaties die zich structureel tekortgedaan of niet serieus genomen voelen vanwege hun geringe omvang.’ Laat dat complex nu door de aderen van muziekminnend Rotterdam stromen.

Wat is de oorsprong hiervan? Is het Amsterdam tegen Rotterdam en dwingt ons dat om direct naar voetbal te kijken? Ik [GK] heb persoonlijk niets met voetbal, maar als oorzaak van het calimerocomplex lijkt het me onterecht. De allereerste landstitel van Nederland werd in 1889 door de Rotterdamse club Concordia gewonnen. Verder mag Rotterdam zich de enige stad in Nederland noemen die drie professionele voetbalclubs in zijn gelederen heeft. Inclusief drie stadions, waarvan het bekendste, De Kuip, al in 1937 werd geopend. Dat is 59 jaar vóór de opening van de Amsterdam ArenA.

Zou het een dieper geworteld probleem kunnen zijn? De Rotterdamse binnenstad werd in de Tweede Wereldoorlog weggevaagd. Na de bevrijding begon Rotterdam aan de wederopbouw van de binnenstad: nieuwe huizen, kantoren en winkels moesten in rap tempo worden ontworpen en gebouwd. Omdat er weinig middelen voorhanden waren, is het niet verwonderlijk dat er slechts tientallen jaren later opnieuw moest worden gewederopbouwd. De stad was continu in ontwikkeling. Rotterdam bleef maar verbouwen, afbreken en herbouwen. Als je in de binnenstad rondloopt, struikel je nog altijd over de bouwhekken, graafmachines en betonstortwagens.

Voortdurend het gevoel hebben dat een gebouw moet plaatsmaken voor iets beters, voedt de gedachte dat het gras bij de buren altijd groener is. Ik zeg niet dat het zo is, maar het zou een verklaring kúnnen zijn.

Het probleem ligt bij die buren. De journalisten schrijven over Amsterdam. En laten we eerlijk zijn, vraag een willekeurige buitenlander wat de belangrijkste stad van Nederland is, en die zal antwoorden: Amsterdam.

Amsterdam heeft het en Rotterdam moet het maken. Daar hebben Rotterdammers zich in gespecialiseerd. De grote popartiesten wilden weliswaar naar Amsterdam, maar omdat de grote locaties in Rotterdam stonden, namen ze allemaal de afslag Rotterdam.

De reden dat er geen stadionconcerten in Amsterdam waren, is simpelweg dat er daar geen stadion bestond waar meer mensen in konden dan in De Kuip. Tot 1996, het jaar van de opening van de slechts vierduizend stoelen grotere Amsterdam ArenA.

Rotterdam is de enige stad waarvan je kunt zeggen dat hij al decennialang drie toonaangevende festivals voor alternatieve muziek herbergt. De stad waar het eerste met internationale artiesten gevulde, meerdaagse openluchtfestival plaatsvond. De stad waar men wekelijks met tienduizend (en soms zelfs met vijftigduizend) man naar een internationale artiest kan kijken. De enige stad waarvan je kunt zeggen dat daar de wortels van Lowlands en North Sea Jazz liggen. En de stad die de allereerste concertzaal huisvestte die op grote schaal alternatieve popconcerten combineerde met dansavonden.

Dus Rotterdam, gooi die eierdoppen van je koppie en doe net als Calimero bij zijn eerste optreden. Laat je oren wassen en wees trots op wat je hebt bereikt. Het opstropen van je mouwen heeft je er in die eerste decennia doorheen geholpen. Het is niet erg dat ze nu even afgezakt zijn, maar rol ze nu maar weer op en zet je schouders eronder. Rotterdam, laat je horen!

GROND OM OP TE BOUWEN

Hier begint het. Aan jeugdzonden geen gebrek

WE CAN DO ‘DE KUIP’

Op een vroege ochtend van het jaar 1931 werden enkele Rotterdammers opgeschrikt door een mannenstem die luid door de straat schalde: ‘Ik heb het! Ik heb het!’ Het was de voorzitter van Feyenoord. Hij zou dit hebben geroepen na een nachtelijke openbaring. In een droom meende hij het ideale stadion te hebben gezien. Een zeer eenvoudig, betonnen stadion, deels overdekt en met een tweede ring. Het zou draaien om het gebruiksgemak en niet om het uiterlijk. De Kuip was geboren. Het is een prachtig verhaal, maar deze anekdote slaat de plank toch mis.

De Kuip was zeker niet het eerste stadion van Nederland. Begin twintigste eeuw stonden er al wat stadions in Amsterdam. Het nationaal stadion werd geopend in 1914 en vanaf 1934 was De Meer het stadion waarin Ajax zijn wedstrijden speelde. Die club had in 1916 al iets met tribunes, zitplaatsen en een naam: het Houten Stadion. Dan was er het Olympisch Stadion, dat werd gebruikt tijdens de Spelen in 1928. Dit deed nadien onder andere dienst als stadion voor de grotere voetbalwedstrijden. In Rotterdam stond weliswaar iets wat ook een stadion werd genoemd, maar dat had meer weg van wat gras met ernaast een sta- en zittribune voor duizend man. Technisch gezien misschien een stadion, in de praktijk meer een voetbalveld met wat stoelen eromheen. En een stadion is natuurlijk geen stadion als er geen hek omheen staat.

Indrukwekkend blijft dat men in minder dan een jaar tijd de imposante constructie neerzette. Een jaar na de oplevering was de eerste grote wedstrijd een feit. Het was 1937 en er pasten vijftigduizend man in wat ‘Stadion Feijenoord’ werd genoemd. Pardon, een stadion dat per direct ‘De Kuip’ zou worden genoemd.

Dat De Kuip er nog staat, mag een klein wonder genoemd worden. Slechts vier jaar na de opening was er voor de oorlogsindustrie een enorme behoefte aan grote hoeveelheden staal. Precies het materiaal waar De Kuip voornamelijk uit bestaat. Doordat er wat gespeeld werd met cijfers bleek het staal echter ineens veel te weinig op te leveren. Reden voor de Duitsers om af te zien van de sloop. In de jaren negentig bleken betonrot en erosie het stadion bijna de das om te doen, maar een grote renovatie zorgde voor een vernieuwde toekomst. Bovendien waren er tot tweemaal toe andere plannen op de plek van De Kuip: in 1984 zou het stadion plaats moeten maken voor een nieuw te bouwen Olympisch Stadion; in 2022 werd het plan om De Kuip te vervangen door een nieuw stadion met de naam ‘Feyenoord City’ afgeblazen.

Misschien was dat visioen van de voorzitter wat overdreven en is De Kuip niet het eerste stadion van Nederland. Maar het was wel het eerste stadion van Nederland met een capaciteit van meer dan vijftigduizend bezoekers. En daarin zat hem de aantrekkingskracht voor vele internationale artiesten. Ook al werd er door iedere artiest gevraagd: ‘Is there a stadium big enough for us in Amsterdam?’ Het antwoord was altijd: ‘Not really, but we can do “De Kuip Stadium” in Rotterdam.’

Het eerste concert in De Kuip was dat van Bob Dylan. Door een gebrek aan kennis en rijplaten zakten de vorkheftrucks al voor de show door de grasmat. Iedereen die bij het concert van Bruce Springsteen was, is het er unaniem over eens dat het uniek was hoe hij een intieme sfeer wist te creëren in zo’n groot stadion. De Kuip veranderde tijdens het concert van de Eagles in een zonnig Californisch landschap, terwijl bij Prince de regen ervoor zorgde dat hij allesbehalve droog het podium af kwam. En zo is elk ‘Kuipconcert’ legendarisch. Of het nu om Michael Jackson, The Rolling Stones, David Bowie, Pink Floyd, U2, Elton John of Tina Turner gaat.

DE BROKKENPILOOT

Een sportpaleis, die benaming zou Ahoy’ tekortdoen. Want al werd Ahoy’ voor sportwedstrijden gebruikt, het was van het begin af aan veel meer dan een veredelde gymzaal. Opmerkelijk genoeg was Ahoy’ in eerste instantie een manifestatie. Om in 1950 te laten zien dat de haven hersteld was na de oorlog, werden er op het terrein waar nu het Erasmus MC staat een aantal hallen gebouwd: de Ahoy’-hallen. Met een apostrof.

Na de manifestatie bleven de hallen staan. Onder de naam ‘Ahoy’-hallen’ werden ze gebruikt voor sportwedstrijden, manifestaties, tentoonstellingen en concerten. Welke concerten dat precies waren blijft gissen, maar we weten zeker dat Cliff Richard er speelde. Vijf jaar na de Ahoy’-manifestatie was er een tweede grote manifestatie, waarvoor een extra hal nodig was, de prompt bijgebouwde Energiehal. Uiteindelijk werden de Ahoy’-hallen in 1966 gesloopt om plaats te maken voor het Erasmus Medisch Centrum. De Energiehal bleef behouden en werd dat jaar verplaatst naar een locatie naast Diergaarde Blijdorp. Uiteindelijk zou deze Energiehal uitgroeien tot dé plek en belichaming van de gabbermuziek en -cultuur in Nederland.

De nieuwe Ahoy’-hallen werden herbouwd op het Heliport-terrein, een vliegveld exclusief voor helikopters. Het was het Rotterdamse antwoord op Schiphol, omdat het Rijk geen toestemming wilde geven voor een tweede grotemensenvliegtuigenvliegveld in Nederland. Pas na twaalf jaar kwam men erachter dat de helikopter een tamelijk onrendabele manier van vervoeren is, waarna het terrein gesloten werd. Vrij baan om in 1966 de nieuwe Ahoy’-hallen op die locatie te bouwen, de plek waar een jaar later de Hippy Happy Beurs zijn eenmalige editie zou beleven. De nieuwe plek bleek van korte duur, want de sloopkogel ging er na slechts een paar jaar al weer doorheen. Gelukkig niet voordat in januari 1971 op Rotterdam-Zuid het Sportpaleis Ahoy’ zijn deuren opende. Met maar liefst drie hallen, waaronder een sportpaleis inclusief wielerbaan, de trots van de stad. Drie maanden na de opening stond het allereerste concert op het programma: Pink Floyd.

Tot op de dag van vandaag draait men in Ahoy zijn hand niet om voor een sloop- of bouwklus. Zo werden er voor het concert van Paul McCartney meerdere gaten in de wielerbaan gezaagd, zodat de videoprojector genoeg ruimte had. Met heel veel schuurwerk werden deze na de show weer gedicht, zodat er geen oneffenheden voor de wielrenners achterbleven. Meerdere malen zijn er stukken beton van de tribunes gesloopt, zodat een productie in het pand paste.

En omdat er sprake van was dat de show van Prince verplaatst moest worden van De Kuip naar Ahoy’, werd er serieus voorgesteld om het podium op te hangen aan vier hijskranen, welke buiten Ahoy’ zouden komen te staan. Via meerdere gaten in het dak van het sportpaleis zouden staalkabels het podium kunnen dragen. Het kwam uiteindelijk niet zover, maar de bereidwilligheid was er wel degelijk.

De spraakmakendste verbouwingen vonden echter plaats tijdens de shows van Cliff Richard. Het was in het Ahoy’ op de originele plek al een keer uit de hand gelopen, tijdens Richards show in 1962. De jonge bezoekers hadden het plan opgevat om Ahoy’ met de hand te verbouwen, waardoor er uiteindelijk slechts vijf nummers gespeeld konden worden. Twintig jaar later moest de show worden afgelast wegens een keelontsteking van de zanger. Dat die show door de gemeente bijna verboden werd omdat Richard ook in Zuid-Afrika had gespeeld – in die tijd een teken van steun aan de apartheid – had daar volgens het management niets mee te maken. Een jaar later trad hij wél op in Ahoy’. De show bestond echter in zijn geheel uit religieuze muziek, iets wat niet vermeld was bij de aankondiging. Duizenden bezoekers voelden zich bekocht, waarna zelfs de Consumentenbond de organisatie sommeerde de ticketgelden terug te betalen.

Gelukkig niets van dat alles bij de show van Cliff Richard in Ahoy’ in 1999. Het leek een normale avond te worden, zonder commotie. Behalve dat een deel van het plafond van het sportpaleis los bleek te zitten. Niet door de decibellen van de band, maar door achterstallig onderhoud dreigden enkele vierkante meters houten platen tijdens de show op de tribune te storten. Meer dan vierhonderd bezoekers moesten gedurende het optreden in de uitverkochte zaal een andere plek zoeken. Iets wat met passen en meten ternauwernood lukte. Cliff Richard zal er weinig van hebben gemerkt, maar mag zich wel een van de weinige artiesten noemen die alle verbouwingen van het complex van dichtbij gezien hebben.

De voor de popmuziek belangrijkste verbouwing van Ahoy’ was echter de sloop van de wielerbaan uit het sportpaleis. Daarmee ging de capaciteit van 8000 bezoekers richting de 10.000. Door die capaciteit liet Ahoy’, in elk geval tot 2012, alle concurrentie op grote afstand achter zich. Jarenlang heeft de zaal zich de alleenheerser op het gebied van grote popconcerten kunnen noemen.

Met de aankondiging van de bouw van de Ziggo Dome zag men in Rotterdam de bui al hangen. Toch bleef Ahoy’ verrassend positief volhouden dat de afname van internationale artiesten slechts van tijdelijke aard zou zijn. Niet dat men stil bleef zitten. De capaciteit van het sportpaleis werd uitgebreid naar 14.000 bezoekers en in 2020 werd er een nieuwe zaal met een capaciteit van 7000 man geopend. Een zaal die niet geheel toevallig nét iets groter was dan AFAS Live. Dat de afname van shows van tijdelijke aard was, bleek de juiste voorspelling. De concertmarkt is tot op de dag van vandaag groter dan ooit, bewijst de continue stroom van uitverkochte evenementen.

Opvallend genoeg kunnen de sleutelfiguren in de Rotterdamse popmuziek het niet eens worden over dat ene legendarische en unieke concert in Ahoy. Ook al zijn er boeken volgeschreven met mooie verhalen over prachtige avonden, in het collectieve geheugen van de stad is het hard zoeken naar voorbeelden van iconische optredens in Ahoy. Frank Zappa, Coldplay, George Michael, Lady Gaga, Queen of Led Zeppelin? Ze stonden er allemaal, maar worden mondjesmaat geroemd. De verklaring legt men in het feit dat het ‘business as usual’ was. Honderden concerten per jaar, waarbij de artiesten en hun producties als een geoliede machine Rotterdam binnenkwamen, om een paar uur later weer net zo snel te vertrekken richting de volgende stad. Het is een allesbehalve romantisch beeld.

Omdat men in Ahoy de artiesten op een uitzonderlijk hartelijke en professionele wijze ontving, verwierf de zaal een unieke positie. Niets was onmogelijk om een zo goed mogelijke show én sfeer te creëren. In vergelijking met zalen in Italië of Spanje bleek Rotterdam een waar walhalla voor producenten van Europese tours. Dat men er in Rotterdam een sport van had gemaakt om na de show alle apparatuur zo snel mogelijk in de vrachtwagens te krijgen, zorgde ervoor dat de tour meestal in Rotterdam eindigde. Op tijd om nog naar huis of de afterparty in het hotel te gaan.

Een sportcomplex, die benaming zou Ahoy tekortdoen. Men spreekt zelf het liefst van ‘Nederlands meest unieke evenementenlocatie’. Een locatie waar het tennistoernooi en de wielerzesdaagse worden afgewisseld met beurzen, concerten, awardshows en sinds 2006 het North Sea Jazz Festival. Een locatie die, naast zichzelf, ook haar naam veelvuldig heeft laten verbouwen. Het begon allemaal met die manifestatie ‘Rotterdam Ahoy!’, waarvan de naam geadopteerd werd voor de hallen, met apostrof: Ahoy’-hallen. Dat werd verkort tot Ahoy’ en vervolgens Ahoy’ Rotterdam. Sinds 2007 spreken we over Rotterdam Ahoy, zonder apostrof. Ondanks de schrijfwijze mag Rotterdam Ahoy zichzelf nog steeds tot een van de meest legendarische zalen van Europa rekenen.

LEGENDARISCHE UNDERGROUND

Tuurlijk, in Rotterdam hebben de grootsten der aarde opgetreden. Van Prince tot The Rolling Stones, van Beyoncé tot Amy Winehouse. Maar dit soort grote concerten zijn mogelijk in elke stad van formaat met een eigen arena. Ik [MZ] bedoel: niet velen zullen beweren dat Arnhem nou dé popstad van Nederland is, toch stonden tal van grote namen in de GelreDome.