Samen goed

© 2021 Copyright Anke Verweijen

ISBN | 978-90-83123-39-4
ISBN e-book | 978-90-831827-2-8
NUR | 320 (literaire non-fictie)
Auteur | Anke Verweijen
Redactie en advies | Edith van Zalinge
Ontwerp omslag | Gerdien Beernink, Stijlvol Ontwerp
Vormgeving binnenwerk | Het Boekenschap
Tekstcorrectie | Laura Huisman en Rien Wisse
Fotografie | Tineke Vonk (coverfoto's)
Productie | Het Boekenschap, www.hetboekenschap.nl
| 1e druk, najaar 2021

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg kan noch de uitgever, noch de auteur aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade die het gevolg is van enige fout in deze uitgave.

Dit boek draag ik op aan
Dennis, Robin, Timo en Nomi

Voorwoord

Als ik op een dag Robin en Timo samen zie zitten, voel ik me gezegend maar weet ik dat ons gezin niet compleet is. Wanneer Robin uit het niets en precies wanneer dat éne speciale nummer op de radio te horen is “Drie kindjes” zegt, weet ik dat het klopt. Een derde kindje zal ons gezin verrijken. Met de komst van Nomi is de cirkel van ons gezin rond. Dit kleine, lieve en vrolijke meisje heeft in korte tijd voor nog meer liefde en verbondenheid binnen ons gezin gezorgd.

Al voordat ze geboren was, wist ik dat ik ook een boek voor haar zou schrijven. Ze is ontstaan uit liefde tussen haar ouders. De liefde tussen Dennis en mij zal altijd voelbaar zijn in ons gezin en voortleven in onze drie geweldige kinderen. Dankbaar ben ik voor het leven dat we gekregen hebben ondanks het enorme verlies van Dennis. Ondanks tegenslag alles uit het leven halen wat erin zit omdat het leven gewoon te mooi is. Dat is dan ook wat ik met dit boek hoop mee te geven. Leef je dromen, ga ervoor en geniet!

Ik geef je een inkijkje in ons leven tijdens een heftige periode. Kort na het overlijden van Dennis werd Timo geboren. Rouw, verdriet, liefde en geluk liepen dwars door elkaar heen. Het was een wirwar van emoties waarmee ik te dealen had. Ook het leven als alleenstaande moeder was nieuw voor me. Ik liep tegen dingen aan waarvan ik me nooit eerder bewust was en dat was zeker niet altijd gemakkelijk. Ik kende moeilijke periodes en wist niet goed hoe ik mezelf moest gedragen tegenover de buitenwereld. Toch heb ik mijn weg gevonden en leef ik mijn leven met plezier. Elke dag doe ik mijn best om de wereld een stukje mooier te maken. Voor mezelf en voor de mensen om me heen. Ik hoop dat jullie dat herkennen tijdens het lezen van dit boek.

Door het vertellen van mijn persoonlijke verhaal hoop ik iedereen, maar in het bijzonder lotgenoten, energie te geven en te inspireren.
Het opschrijven van mijn gevoelens, emoties en dilemma’s hebben me verder geholpen in mijn eigen proces om het verlies van Dennis te verwerken. Ik ben me er door het schrijven bewust van geworden dat het gemis vanuit verdriet in de loop van de jaren veranderd is in gemis vanuit liefde. Dit is een fijne gewaarwording en geeft me energie en moed om door te gaan met het leven samen met onze kinderen.

Hoewel Dennis fysiek niet meer bij ons is, blijven we samen met onze kinderen voor altijd een topteam. Samen is het goed!

Liefs,

Anke

Inhoud

Voorwoord

Daar is hij!

De kraamweek

Het leven herpakken

Op vakantie!

De feestdagen

Een lach en een traan

Dennis’ leven vieren

Weer aan het werk

Mijn boek

New job

Op naar Italië!

Met Dennis in ons hart

11 Stedenzwemtocht

Al een jaar zonder jou

Nieuwe woning

Mama's moed

De boekpresentatie

Een nieuwe fase

Documentaire in ontwikkeling

Mijn droom

Op vakantie

Icsi-traject

De docu is live

Bijzondere tijden

Nieuw leven

Dennis’ 40ste verjaardag

Verschrikkelijk virus

Ons derde wonder

Robin naar school

Verlof!

Ultiem geluk

Dankwoord

Verder lezen?

De muziek beluisteren?

Daar is hij!

De kraamweek

Ik kan mijn ogen niet geloven. Daar is hij. Ik heb mijn zoon vast. Onze zo intens gewenste zoon. Ik begin te huilen. Alle emoties van de afgelopen dagen komen eruit. Het is 17 oktober 2017. Onze nieuwe ster is geboren en laat ons stralen van ultiem geluk.

Nina en Marloes, mijn beste vriendinnen, huilen met me mee. Het was een snelle, vrijwel pijnloze bevalling. Gelukkig maar. De weeën die ik tijdens de bevalling van Robin had gevoeld, had ik zonder de steun van Dennis niet over willen doen. Timo wordt op mijn borst gelegd. Wat is hij klein en zacht. De verloskundige vraagt wie de navelstreng mag doorknippen. Alle ogen zijn op mij gericht. Hier had ik nog niet over nagedacht. Het doorknippen van de navelstreng is normaal gesproken een eervolle taak voor de kersverse vader. Ik merk dat ik snel schakel en Marloes deze bijzondere taak toebedeel. Marloes twijfelt en vraagt of ik het niet zelf wil doen. “Nee”, antwoord ik resoluut. Ik ga Dennis’ taak niet overnemen. Marloes en ik zijn vanaf de kleuterschool vriendinnen, zij is op dit moment een goede vervangster van Dennis. Ik zie dat Marloes de navelstreng zorgvuldig doorknipt. Nina staat ernaast en maakt foto’s van dit speciale moment. Timo ligt lekker warm onder doeken op mijn borst. Hij doet zijn uiterste best om bij me te drinken. Wat zit de natuur toch prachtig in elkaar. Nog geen halfuur ter wereld en al weten wat de bedoeling is: drinken bij zijn mama.

Als alle controles zijn gedaan, mogen we de verloskamer verlaten en terug naar onze ziekenhuiskamer, waar logeerpartijtje 2.0 gisteravond begon. Waar Marloes en ik, in afwachting van wat zou komen, gezellig anekdotes ophaalden over de vele logeerpartijtjes in onze jeugd. Jammer dat we dit keer geen chips en cola bij ons hadden.

Vanochtend waren we al vroeg wakker. Ik bleek voldoende ontsluiting te hebben en mijn vliezen konden worden gebroken. Nadat de ruggenprik was gezet, kon de bevalling beginnen. Nu, vier uur later, zit ik op hetzelfde bed als gisteravond. In mijn buik geen getrappel meer, in mijn armen een lief, klein ventje. Een jochie dat zo enorm gewenst is, uit liefde tussen zijn ouders ontstaan. Waar hij ook gaat, wat hij ook zal doen, zijn vader zal altijd bij hem zijn. Onze lieve ster aan de hemel zal altijd over hem waken.

Zolang de ruggenprik nog niet is uitgewerkt, moet ik op bed blijven. Gelukkig komt mijn zusje Marjan al snel binnen met Robin. Ze heeft een nieuwe trui aan. #BigSister staat erop. Wat een rijkdom. Ons kleine meisje van anderhalf jaar oud lijkt ineens groot, vergeleken bij haar jonge broertje. Robin lijkt het heel normaal te vinden dat er een baby is geboren.

Ondertussen komen ook mijn ouders binnen. Mijn schoonouders heb ik natuurlijk ook gebeld, om het heuglijke nieuws te vertellen. Het was geen verrassing dat we een zoon zouden krijgen en dat hij Timo zou heten. Dat had Dennis een paar dagen voor zijn overlijden, nu vier weken geleden, zelf aan onze ouders, familie en vrienden verteld. Een soort geboorte, terwijl Timo nog in mijn buik zat. Nu is hij er dan eindelijk. Onze kleine vriend. Onze kleine Dennis, zoals Dennis zelf weleens zei.

We eten gezellig beschuit met muisjes en er worden volop foto’s gemaakt. Ik laat mijn vrienden, collega’s en de rest van de familie weten dat Timo is geboren en dat het goed met ons gaat. Mijn telefoon stroomt vol met felicitatieapps. Ik geniet volop van de vreugde, van ons kleine mannetje, van onze kleine Robin en van alle aandacht.
Het is half zes in de avond als ik naar huis mag. Timo is vijf uur oud en mag lekker mee naar huis. Papa, mama, Marjan en Robin gaan met me mee. Fijn naar ons eigen appartement.

Het appartement dat Dennis kocht en waarin we de afgelopen jaren lief en leed gedeeld hebben.

Het appartement waar Dennis en ik twee en een half jaar geleden hoorden dat hij acute myeloïde leukemie had.

Het appartement waar anderhalf jaar geleden Robin werd geboren.

Het appartement waar Dennis vier weken geleden opgebaard lag en dat hij drie weken geleden voor het laatst verliet. Het is de plek waar ik graag ben. Het voelt veilig en vertrouwd. Dit is de plek waar Dennis dichtbij voelt.

Mijn vader draagt de maxicosi met Timo. Ik loop nog wat voorzichtig en ben blij als ik op ons bed zit. Ik hoor dat mijn moeder koffiezet. Gezellig. Ondertussen gaat de bel. Ik hoor door de intercom dat José er is. José was onze kraamverzorgster en vraagbaak tijdens de kraamweek van Robin. Ze was toen goud waard. Ik ben zo ontzettend blij dat ze ook nu weer bij ons in huis komt. Ze heeft Dennis gekend en weet hoe onze situatie is. Aan haar hoef ik niks uit te leggen. Als ze binnenkomt, straal ik van oor tot oor. Ik voel me intens gelukkig.

Mijn schoonouders zijn ook naar Uden gereden om hun kersverse kleinzoon te bewonderen. Als ik mijn schoonmoeder zie schrik ik. Ze komt binnengestrompeld met een stok in haar hand. Ze blijkt een trombosebeen te hebben en heeft zichtbaar pijn. Maar die pijn weerhoudt haar er niet van om ons op te zoeken. Ze heeft er alles voor over om haar kleinzoon te bewonderen. Nadat er volop is geknuffeld en de beschuit met muisjes op zijn, rijden ze weer terug naar Mill.
Als Marloes er is, vertrekken ook José, Marjan en mijn ouders naar huis. Robin slaapt vannacht bij mijn ouders, zodat ik me helemaal op Timo kan focussen. Marloes slaapt bij mij. Het is fijn om iemand naast me te hebben voor het geval ik mezelf niet goed zou gaan voelen.

Timo ligt rustig te slapen; hij is waarschijnlijk nog moe van de bevalling.

Als het stil is in huis en de lampen uit zijn, gaan mijn gedachten alle kanten op. Er is de afgelopen weken zoveel gebeurd dat ik nog maar amper kan bevatten dat onze kleine Timo nu echt in ons leven is.

Het is half negen in de ochtend als de voordeurbel gaat. José staat voor de deur. Het is heerlijk dat ze er weer is. Ze geeft goede adviezen en het is gezellig dat er iemand in huis is. De stilte van de afgelopen weken is weg.
Niet veel later komen mijn ouders binnen met Robin. Er wordt volop geknuffeld. Mijn vader gaat meteen in de praktische modus. Ik mag de komende weken niet tillen en dat is lastig met een dame van anderhalf jaar in huis. Hij gaat op pad om krukjes te kopen, zodat Robin zelf op de commode en in haar kinderstoel kan klimmen. Ikzelf maak een schema voor de eerste week. Ik zorg dat er elke dag tot acht uur ’s avonds iemand bij me is om te helpen.

José komt met een kop koffie bij me zitten. Ze gaat het gesprek over Dennis niet uit de weg. Voor veel mensen is de dood een beladen onderwerp, maar José lijkt er geen moeite mee te hebben. Ze vraagt hoe ik me voel en hoe de afgelopen periode is geweest. Voor iemand die net de liefde van haar leven heeft moeten loslaten en hoogzwanger was, vind ik dat ik mezelf er goed doorheen geslagen heb. De afgelopen weken zijn eigenlijk prima gegaan. Natuurlijk heb ik veel gehuild. Vooral als ik ’s avonds alleen op de bank zat. Op die momenten miste ik Dennis enorm. Maar ik was ook blij met dat verdriet. Het bracht Dennis dichtbij. Ik vertel José dat het juist goed is om dat verdriet te hebben; dat het pas gek zou zijn als ik níét verdrietig zou zijn. Ik neem een slok van mijn koffie en kijk naar Timo, die lekker ligt te slapen in zijn wiegje. Ik merk dat er een glimlach op mijn gezicht verschijnt. Als Robin de slaapkamer binnen komt lopen, wordt mijn glimlach alleen maar groter. Wat ben ik toch gezegend met deze twee kinderen. Ik voel zoveel liefde dat ik oprecht kan zeggen dat het goed met me gaat.

Het herstel na de bevalling gaat goed. Op advies van José doe ik het rustig aan en laat ik me lekker verwennen door iedereen om me heen.

Als ik door het raam naar buiten kijk, zie ik oom Martien aankomen. Hij is mijn peetoom en heeft darmkanker. Hij is sinds een paar dagen weer thuis na een ziekenhuisopname en wilde graag Timo komen bewonderen. Ik denk terug aan de kraamvisite van Robin. Toen was zijn vrouw Leny er nog bij, mijn lieve peettante. Zij is vorig jaar overleden aan longkanker. Wat een rotziekte is het toch. Oom Martien loopt met hulp van zijn rollator. Aan de lach op zijn gezicht zie ik hoe blij hij is om nu bij mij te zijn. Het kost hem energie, maar het is gelukt en hij geniet volop. Ik vind het fijn dat hij erbij is. We kletsen over Timo en over de gezondheid van oom Martien. Ook bij hem wint de kanker terrein en de afgelopen tijd heeft hij dan ook veel moeten inleveren. Maar hij is blij dat hij er nog is en mag genieten van alles om zich heen. Na drie kwartier is zijn energie op en gaat hij weer met mijn nichtje mee naar huis. Ik geniet nog lekker na van dit kraambezoek.

Na tien dagen is het zover. De kraamweek zit erop en ik moet afscheid nemen van José. Het gaat goed met me en ik heb er het volste vertrouwen in dat ik alleen voor Robin en Timo kan zorgen. Toch valt het me zwaar om afscheid te nemen. Het was zo fijn dat er elke dag iemand in huis was om gezellig mee te kletsen. De gedachte dat de komende dagen leeg zullen zijn, maakt me verdrietig. Toch komen er geen tranen. Ik weet van mezelf dat die op een later moment zullen komen. Het gaat niet bewust, maar in het bijzijn van andere mensen huil ik niet zo snel. Ik geef José een dikke knuffel. Bij de voordeur kijk ik haar na en met een zwaar gevoel doe ik de deur dicht. Ik sta wat onthand in ons eigen huis. Voor de tweede keer in korte tijd moet ik afscheid nemen van iemand om wie ik geef. Ik besef dat het afscheid van Dennis anders is dan het afscheid van José, maar ze laten allebei een gevoel van leegte achter. Maar Robin roept me alweer snel tot de orde van de dag. Ze komt met een boekje aangelopen. Ik nestel me met Robin op de bank en beleef samen met haar de avonturen van Dikkie Dik.

In de dagen die volgen, probeer ik het normale leven weer op te pakken. We maken uitstapjes naar opa’s en oma’s en we krijgen veel kraambezoek. Allemaal lieve mensen die Timo komen bewonderen. Iedere dag wandel ik met Robin en Timo naar het kerkhof. Daar gaan we naar de bloemetjes bij papa kijken. Vóór het overlijden van Dennis verwachtte ik dat ik Dennis vooral daar zou voelen. Nu Dennis begraven is, merk ik dat ik zijn aanwezigheid overal voel. Het maakt niet uit waar ik ben, Dennis voelt altijd dichtbij. Toch is het fijn om bij hem op het kerkhof te zijn. Als we weer gaan, geeft Robin haar papa een lieve handkus en zwaaien we naar hem. Een heerlijk moment waarop we als gezin samen zijn.

Als ik Timo in de slaapkamer verschoon, hoor ik de mobile boven de box in de woonkamer muziek maken. Verbaasd kijk ik om, op zoek naar Robin. Ze zit in de gang te spelen. Ik vind het bijzonder dat de mobile uit het niets geluid maakt. Robin heeft vast en zeker net tegen de box aan gestaan. Als ik Timo weer aangekleed heb, loop ik naar de woonkamer. Ik stoot tegen de box om te kijken wat er gebeurt. Tot mijn verbazing gebeurt er niks. De mobile beweegt niet eens, laat staan dat hij muziek maakt. Ik glimlach en geef een kus in de lucht. Dank je wel, lieve schat, dat je even laat merken dat je bij ons bent.

Enkele dagen later zijn we bij de ouders van Dennis en vertel ik dit bijzondere verhaal. Mijn schoonmoeder is helemaal verbaasd. Ook bij haar had de mobile die boven de box hing geluid gemaakt zonder dat er iemand in de buurt was. Ze dacht dat ze het zich verbeeld had. Ze vindt het net zo bijzonder als ik. Na het horen van mijn verhaal durft ze te vertellen dat ze ook iets gezien heeft. Ze neemt me mee naar de badkamer en laat een duidelijk hartje op de spiegel zien. Ik zie het direct. In eerste instantie dacht ze dat iemand het met een vette vinger op de spiegel had getekend. Maar ze krijgt het hartje niet weggepoetst. We zijn er allebei van overtuigd dat er meer is tussen hemel en aarde. Het is een fijn gevoel dat Dennis ons laat zien dat hij nog altijd bij ons is.

Het leven herpakken

Timo is twee weken oud als ik samen met hem de dagbehandeling hematologie op loop. Ik heb met Leonie en Hanneke afgesproken. Sinds het overlijden van Dennis mis ik alles en iedereen in het ziekenhuis. Twee en een half jaar lang waren we er kind aan huis. Nu Dennis er niet meer is, kom ik er ineens niet meer. Met het overlijden van Dennis kwam niet alleen het afscheid van hem, maar ook van het leven dat we samen hadden. Dat leven speelde zich voor een groot deel af in het Radboudumc. We hebben in die jaren een band opgebouwd met de verpleegkundigen en artsen van de afdeling hematologie. Ik realiseer me dat het hun werk is, maar zomaar weglopen om nooit meer terug te komen, dat kan ik niet.

Dus sta ik vandaag vol trots, met Timo in de kinderwagen, voor de secretaresse. Ze begroet me vrolijk en feliciteert me met de geboorte van Timo. Ze is nieuwsgierig en staat op van haar stoel om hem te kunnen zien. Al snel komen er meer verpleegkundigen onze kant op. Het voelt normaal om op deze plek te zijn. En daar komt ook Leonie aanlopen. Ze nodigt me uit om mee te gaan naar de koffiekamer. Ik heb al veel plekken gezien, maar de koffiekamer voor de verpleegkundigen was me nog onbekend. Wat is het fijn om Leonie weer te zien. De week dat Dennis in het ziekenhuis lag, voor zijn overlijden, was ze een grote steun voor me. Als ze aan het werk was, kwam ze altijd wel een paar keer binnenlopen. We hadden goede gesprekken. Zaten samen op het bed naar Dennis te kijken. Ze sloeg een arm om me heen als ik het moeilijk had. Een verpleegkundige uit duizenden. Meteen voel ik me weer vertrouwd bij haar.

Ik til Timo uit de kinderwagen en houd hem zo dat iedereen hem goed kan zien. Iedereen kijkt liefdevol naar onze kleine jongen. Iedereen is enthousiast en blij hem te zien. Met een goed gevoel loop ik een half uur later de afdeling weer af.

Het wordt vandaag een goedgevulde dag. Vanmiddag komt mijn broer met zijn gezin. Ze wonen in Zweden en de laatste keer dat ik ze zag, was toen ze afscheid van Dennis kwamen nemen. Sinds ze in Zweden wonen, zien we ze vooral via FaceTime. Ze zijn deze week in Nederland en komen gezellig op kraambezoek. Als iedereen zit en Timo heeft bewonderd, is het tijd voor koffie en natuurlijk beschuit met muisjes. Het is heerlijk om mijn neefje en nichtjes om ons heen te hebben. Robin vermaakt zich prima, het is een drukte van belang. Al snel verdwijnen de kinderen naar het park in de buurt. Een appartement is toch wezenlijk anders dan de ruimte die ze thuis in Zweden gewend zijn.

Als iedereen weer weg is en ik met Robin heb gegeten, maak ik me klaar om naar de kerk te gaan. Het is 2 november, Allerzielen. De dag dat binnen de rooms-katholieke kerk alle overledenen worden herdacht.
Ik vind het spannend om Timo thuis achter te laten. Hij drinkt nog volledig bij mij en zal ongeveer anderhalf uur zonder me moeten.

Om kwart voor zeven wandel ik naar de kerk. Wendy is thuis bij Robin en Timo.

In de kerk hangt een fijne sfeer. Ik kom er niet vaak, maar als ik er ben, kom ik er tot rust. Even geen telefoon in de buurt en geen kinderen om me heen. Het is voor mij een uurtje van bezinning. Als de dienst om kwart over acht nog niet afgelopen is, begin ik onrustig te worden. De houten bank zat een uur geleden al niet lekker meer. En de gedachte dat Wendy thuis met een waarschijnlijk hongerige Timo zit, maakt dat mijn rustige gevoel van een uur geleden volledig verdwenen is. Als de pastoor eindelijk een kruisteken slaat, ben ik opgelucht dat ik de kerk kan verlaten.

Ik loop naar huis. Als ik de deur opendoe, hoor ik niks. Geen huilende Timo. Ik heb me van alles verbeeld wat helemaal niet aan de orde was. Timo ligt heerlijk te slapen. Gelukkig maar. Ik drink een kop thee met Wendy en we kletsen nog wat. Als ze naar huis is, kruip ik snel in bed. Mijn gedachten gaan terug naar de kerkdienst. Alle overledenen van 2017 werden genoemd. Dennis was de jongste. Wat is het leven toch oneerlijk. Mijn allerliefste is er niet meer. Het dringt nog niet altijd tot me door. Ik besluit nog wat muziek te luisteren. De muziek die zo belangrijk was voor Dennis en mij. Ik begin met Make You Feel My Love van Bob Dylan. Het nummer dat Dennis me liet horen toen we samen voor de eerste keer in mijn appartement op de bank zaten. We dronken wijntjes en genoten van de muziek en van elkaar, fantaserend over een mooie toekomst samen. We wisten toen nog niet wat ons vijf maanden later te wachten stond. Ik laat mijn tranen lekker stromen. Het is fijn om even terug in de tijd te gaan en verdrietig te zijn. Wat mis ik mijn lieverd toch.

Nadat ik Robin naar het kinderdagverblijf heb gebracht, pak ik mijn telefoon voor een afspraak met de notaris. De afgelopen jaren hebben Dennis en ik een goede band met haar opgebouwd. Aan de telefoon vertelt ze me precies hoe het zit met de erfrechten. Ik mag als eerste erfgenaam de erfenis aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Gelukkig hebben we alles dankzij haar goed vastgelegd. Na een half uur denk ik alles te begrijpen. Ik heb ijverig meegeschreven om het later nog eens terug te lezen.

De komende drie maanden moet ik uitzoeken wat ik allemaal van Dennis erf. En of de hypotheek op mijn naam kan komen. Als dat niet kan, moeten we een andere oplossing zoeken om in dit appartement te blijven wonen. Ik moet er niet aan denken om te verhuizen.
Ik hoor Timo in de box onrustig worden. Ik besluit om eerst een afspraak te maken met de hypotheekadviseur. De hele verdere dag ben ik bezig met het bij elkaar zoeken van papieren en wachtwoorden van Dennis, om in te loggen in zijn digitale bestanden. Timo krijgt weinig aandacht. Dat voelt niet goed. Maar als Robin straks ook thuis is, kan ik helemaal niets doen. Dus neem ik het toch even voor lief. Al voel ik me vandaag geen goede moeder.

De volgende dag rijd ik met Robin en Timo naar de plaatselijke boekhandel. Dennis’ boek Papa’s bloed verkoopt de laatste maanden ongeveer vier keer beter dan vóór zijn overlijden. Als ik met de nieuwe voorraad boeken de winkel binnenloop, word ik vriendelijk begroet. Ik overhandig de boeken. De winkelmedewerker vraagt hoe het met me gaat. “Goed”, hoor ik mezelf zeggen. Meteen bedenk ik dat dat waarschijnlijk gek klinkt in mijn situatie. “Naar omstandigheden dan”, vul ik aan. Na wat verplichte social talk gebruik ik Robin en Timo als excuus om snel terug te moeten naar de auto. Al rijdend denk ik na over dat “Hoe gaat het?” Ook al zou het niet goed gaan, dan zou ik dat ook niet gezegd hebben. Midden in een winkel, tegen iemand die ik nauwelijks ken. Ach, ik snap ook wel dat het lastig is om iets passends te zeggen. Als ze niks had gezegd of gevraagd, had ik het waarschijnlijk ook gek gevonden.
Als ik bij mijn schoonouders aankom, rent Robin al naar binnen. Ze loopt nog maar een paar maanden, maar haar korte beentjes gaan razendsnel. Nadat ik de kinderen een dikke knuffel heb gegeven, vertrek ik naar de psycholoog. Op advies van de huisarts heb ik deze afspraak gemaakt. Ik heb niet het gevoel dat het echt nodig is, maar het kan ook geen kwaad om met iemand te praten over alles wat er de afgelopen jaren is gebeurd.

Ik kom binnen in een mooie, lichte praktijk. Het beeld dat ik heb na het zien van films, klopt wel een beetje. Een fijne bank, een doos tissues op tafel en een plant in de hoek. De psycholoog is een aardige vrouw, ik schat van mijn leeftijd. Ik voel me op mijn gemak en beantwoord de vragen die ze stelt. Na een half uur heb ik in vogelvlucht ons hele verhaal verteld. Dat heb ik al zo vaak gedaan dat het als vanzelf uit mijn mond rolt. Als de psycholoog vraagt wat voor mij de lastigste periode is geweest, hoef ik niet lang na te denken. Dat waren de ruim zes weken dat Dennis in Duitsland opgenomen lag, in het ziekenhuis in Münster. Ik was vaak bij hem. ’s Nachts sliep ik in het familiehuis, dicht bij Dennis. En toch moet ik huilen als ik denk aan de weg van het familiehuis naar de kliniek waar Dennis lag, de grote kerstboom in de hal, het park, de Duitse taal, de geur van de handalcohol, het gemis als ik weer terug in het familiehuis was. Ook de bezoeken aan de polikliniek in Duitsland waren slopend. Twee uur in de auto heen. Uren in de wachtkamer zonder wifi, zonder koffie en met slecht zittende stoelen. Tien minuten binnen en weer twee uur terugrijden. De behandeling in Duitsland heeft ons samen zeker tijd gegeven, maar wat was het intensief.

De psycholoog kan EMDR toepassen als ik hier last van blijf houden. Een therapie waarbij je terug in de tijd gaat om het verleden te verwerken. Ik houd dit nog even af en hoop dat de tijd de wonden heelt. We maken een afspraak voor over twee weken. Ik krijg de opdracht om foto’s te verzamelen. Foto’s met daarop het leven van mij en Dennis. Als ik in de auto naar huis zit, kijk ik met een goed gevoel terug op het gesprek. Het is prima om over twee weken weer te gaan.

Als ik bij mijn schoonouders binnenloop, ruik ik het eten al. Het is fijn om samen te kunnen eten. Thuis kost het me moeite om het gezellig te maken aan tafel. Eten is een van die normale dingen die ineens zo beladen zijn. Bij zulke normale, kleine dingen mis ik Dennis het meest. Nu we aan een volle tafel zitten, smaakt het eten me een stuk beter. Ook Robin vindt het maar al te gezellig bij opa en oma. Gelukkig maar. Ik kom er graag en heb ze waarschijnlijk nog vaak nodig als oppas.

De volgende dag strekt Robin haar armpjes naar me uit om uit haar bedje getild te worden. Ik geef haar een dikke knuffel en kus haar vrolijk op haar wang.
Na het ontbijt vertrekken we met z’n drieën naar Mill. Mijn schoonmoeder past weer op Robin en Timo. Ik ga met mijn schoonvader en Mark en Stefan, de broers van Dennis, een grafsteen uitzoeken. Dennis heeft zijn steen zelf ontworpen. De strook van staal die op de steen komt, zal door de oud-werkgever van Dennis geleverd worden. Het bedrijf waarvoor Dennis dertien jaar gewerkt heeft. Op de avond dat Dennis’ manager en directeur afscheid kwamen nemen, heeft Dennis dit persoonlijk aan ze gevraagd. Ze waren blij dit voor hem te kunnen doen. Op de strook komt de tekst van het nummer 42 van Coldplay te staan.

Those who are dead are not dead

They’re just living in my head

And since I fell for that spell

I am living there as well

De overige tekst moet vooral eenvoudig zijn. Als dat besproken is, lopen we met de verkoper een rondje door de showroom. Veel stenen vallen af. Uiteindelijk blijven er een paar over. Matgrijs, glanzend grijs of zwart. De verkoper maakt enkele schetsen. Met de verschillende opties rijden we terug naar Mill. Het is goed om er samen nog even over na te denken en ook de mening van Dennis’ moeder te horen.
Anne-Marie vindt de ontwerpen gelijk mooi. Wij hebben allebei voorkeur voor de matgrijze steen. Die past het beste bij Dennis. Mark, Stefan en mijn schoonvader zijn het er ook mee eens.

Vanuit Mill rijden we door naar Zijtaart. Op zo’n vol geplande dag hoef ik niet te verzinnen wat we gaan doen. Overal aanschuiven voor het eten en veel gezelligheid om ons heen. Het is 11 november, de start van het carnavalsseizoen. Al vanaf de basisschool zit ik in een vriendengroep. Vroeger gingen we elke week op stap. Nu de meeste vrienden kleine kinderen hebben, zien we de kroeg wat minder vanbinnen. Maar met carnaval is iedereen present. Het afgelopen carnavalsseizoen was bijzonder. Een vriend uit onze vriendengroep was Prins Carnaval. Prinske Teun dun Urste. Vanavond treedt hij af en maakt hij ruimte voor een nieuwe prins. Daar moeten we als vrienden bij zijn. Ik leg Robin en Timo bij mijn ouders op bed, spring onder de douche en loop naar het dorpshuis in Zijtaart. Het is gezellig om weer met z’n allen samen te zijn. Samen te lachen, te dansen en kletsen. Ik geniet volop. Rond middernacht kruip ik bij mijn ouders in het logeerbed. Als ik de volgende ochtend wakker word, voel ik een lichte hoofdpijn. Toch iets te veel alcohol gedronken. Maar deze kater heb ik graag over voor de gezellige avond die we hebben gehad.

De dagen kabbelen rustig verder. Ik zorg ervoor dat ik elke dag iemand op bezoek krijg of ergens naartoe ga. Ik heb het nodig om onder de mensen te zijn en even wat anders te horen dan baby- en dreumesgebrabbel. Gelukkig blijf ik me goed voelen. Vooral overdag, als ik in de flow van de dag zit, voel ik me sterk en gelukkig. Als Robin en Timo ’s avonds in bed liggen, komen vaak het gemis en verdriet. Dan voel ik me eenzaam. Er is niemand om tegen te praten, niemand om mee te knuffelen of een kus te geven. Ik ben blij dat het ’s avonds vroeg donker is. Zo voel ik me tenminste niet bezwaard om vroeg naar bed te gaan.

Ik kijk op de wekker als ik Timo hoor huilen. Het is pas half één in de nacht. Ik doe het nachtlampje aan en kijk naar Timo. Hij heeft een rode kleur en klinkt wat benauwd. Zijn eerste verkoudheid is een feit. Ik meet zijn temperatuur en voel me gespannen. De temperatuur op de thermometer loopt op tot 39,8 graden. Ik voel een traan over mijn wang rollen. Het is niet de angst dat er iets ergs met Timo aan de hand is, over deze verkoudheid komt hij wel heen. Het is de stress die ik altijd voelde als Dennis zich niet goed voelde en koorts had. Vooral in de nacht riep dat extra stress op. Datzelfde gevoel heb ik nu. Timo is pas zes weken oud en is nog niet in staat zelf zijn temperatuur goed te reguleren. De huisarts heeft me op mijn hart gedrukt altijd te bellen als Timo in zijn eerste drie levensmaanden koorts zou hebben. Nu is het dan zover, helaas in de nacht. Ik besluit de huisartsenpost te bellen. Om 1.30 uur moet ik me met Timo melden in het ziekenhuis in Uden. Ik bel mijn moeder wakker en vraag of ze in huis wil komen om op Robin te passen. Ze schrikt enorm van mijn telefoontje. Ik zeg haar dat ze rustig naar Uden moet rijden. Het is immers maar een verkoudheid. Zelf ben ik alweer van de eerste schrik bekomen. Ik kleed me aan en wacht tot mijn moeder er is.
Als ik bij de huisartsenpost aankom, mag ik vrijwel meteen doorlopen. Timo ademt nog steeds zwaar. Al maak ik me geen zorgen, het is toch fijn dat hij goed nagekeken wordt. De arts concludeert dat het inderdaad om een verkoudheid gaat. Zijn longen zijn schoon. Ik mag Timo thuis een zetpil paracetamol geven. Als ik na drie kwartier alweer thuis ben, kijkt mijn moeder verbaasd op. Ze is net zo opgelucht als ik. Ik geef Timo zijn allereerste paracetamol. Als dit medicijn net zo goed werkt als bij zijn vader, dan voelt hij zich over een half uur een stuk beter. Ik trek mijn pyjama aan en ga ook in bed liggen. Langzaam hoor ik Timo rustiger ademen. Ook bij hem doet de paracetamol goed zijn werk. We vallen allebei in een diepe slaap.

Het is acht uur ’s avonds als we met een clubje vrienden aan tafel zitten. We hebben ons eerste overleg over een feest dat we willen organiseren. Tom, een neef en goede vriend van Dennis, heeft het idee geopperd om Dennis’ verjaardag, op 12 januari, met z’n allen uitbundig te vieren. Dennis heeft ons op zijn sterfbed gezegd dat we het leven moeten blijven vieren. Het idee van Tom sluit hier perfect op aan. Het moet een besloten feest worden waarvoor iedereen een vaste entreeprijs betaalt. Natuurlijk staan we aan het begin van de avond kort stil bij Dennis. Daarna gaan we lekker los. De opbrengst van de avond doneren we aan Stichting Matchis, de Nederlandse Stamceldonorbank. We zijn allemaal enthousiast. We verdelen de taken en iedereen gaat vol energie weer naar huis. Dit is precies wat Dennis gewild zou hebben voor zijn verjaardag. Veel gezelligheid, vrienden bij elkaar, drankjes, lol en lekker dansen. De positieve flow van deze avond doet me goed. De weken erna wordt er volop over en weer gemaild. De locatie, de muziek, alles wordt tot in de puntjes geregeld. Het wordt een avond waar ik nu al naar uitkijk.

De psychologiepraktijk heeft een ruime, rustige wachtkamer. Ik vraag me af of ze bewust tijd tussen de verschillende afspraken laten. Het lijkt me ook zo gek als je een gesprek moet afkappen omdat de tijd om is. Toch zal dat weleens gebeuren lijkt me. Ik word uit mijn gedachten gehaald als de psycholoog me binnenroept. Als we wat gekletst hebben, vraagt ze me naar de foto’s. Ik heb de tablet meegenomen met foto’s van onze bruiloft, foto’s in het ziekenhuis, op vakantie en natuurlijk van Robin. Ik heb de foto’s al zo vaak gezien dat ze geen verdrietige emoties bij me oproepen. Als ze me later vraagt hoe mijn week was, denk ik terug aan een moment dat ik gek deed met Robin. Ik tilde haar op en keek per toeval in haar mond. Op dat moment zag ik dat ze vier nieuwe kiezen had. Ik begin te huilen. Ik vind het zo erg dat ik dat niet met Dennis kan delen dat ik er verdrietig om word. Als mijn tranen zijn opgedroogd, moet ik om mezelf lachen. Wat zit mijn brein toch gek in elkaar. Bij foto’s van de mooiste herinneringen samen met Dennis voel ik alleen maar geluk en blijdschap. Terwijl ik om vier nieuwe kiezen bij Robin moet huilen. De psycholoog legt me nog kort uit hoe een rouwproces kan verlopen. De theorie omschrijft verschillende fases waar je doorheen moet. Ik luister netjes en herken de theorie vanuit mijn opleiding tot verpleegkundige. Ik herken me er niet helemaal in. De fase van boosheid heb ik nooit ervaren. Ik verwacht dat die ook niet gaat komen. Ik zou niet weten op wie of wat ik boos zou moeten zijn. Dit alles is ons overkomen en telkens weer realiseer ik me wat ik wel heb. En dat ik daar oprecht blij mee ben.

Op vakantie!

Luiers, fles, kolfapparaat, speelgoed, bedje, kleertjes, spuugdoeken, dubbele kinderwagen, dekentje, billendoekjes, zwemkleding en o ja, voor mezelf ook nog een tandenborstel. Wat een hoop spullen moeten we meenemen voor een paar dagen vakantie. Overmorgen gaan we met mijn ouders en zusje een paar dagen naar een bungalowpark. Ik heb er onwijs veel zin in. Even weg uit de dagelijkse routine met onze twee kindjes. Ik houd ervan om goed voorbereid te zijn en maak een lijst, zodat ik morgen met inpakken niks vergeet. Als ik in bed lig, bedenk ik dat ik vergeten ben om handdoeken op het lijstje te zetten. Ik hoor in gedachten Dennis zeggen dat ik het meteen moet opschrijven. Braaf pak ik dan ook mijn telefoon en maak een notitie. Dank je Dennis, zeg ik in gedachten. De handdoeken ga ik in ieder geval niet vergeten.

Na drie kwartier rijden nemen we de afslag naar het vakantiepark. Als we aankomen, zijn mijn ouders en zusje al druk in de weer met het uitpakken van alle spullen. Rustig bekijk ik het huisje. Op zich een prima plek, al is het wel wat klein, gehorig en ouderwets ingericht. Het is wel schoon. Samen met mijn vader haal ik al onze spullen uit de auto. Ik zet zo veel mogelijk op de kamer waar Timo en ik slapen. We nemen met z’n drieën en al onze spullen binnen korte tijd bijna het hele huisje in beslag. Robin is bezig al het speelgoed uit de tas te halen. Ze bezaait de vloer met auto’s, een bal, puzzels en kleurtjes. Ik voel me een beetje bezwaard tegenover de rest.
Maar eenmaal genietend van een kopje koffie voel ik een bepaalde rust over me heen komen. Het is vakantie, we zijn er en kunnen nu gaan genieten. Wat fijn!
Na de koffie zet ik Robin en Timo in de kinderwagen. We gaan met z’n allen een frisse neus halen. Het is lekker om een stukje te wandelen. Robin wijst enthousiast naar alles wat ze ziet. Opeens loopt er een eekhoorntje voor ons. Ik krijg een glimlach op mijn gezicht. Mijn gedachten gaan terug naar Duitsland. Terug naar de ziekenhuisopname, toen we te horen kregen dat de leukemie bij Dennis terug was. Ik was zestien weken zwanger van Robin. We waren bang dat Dennis zijn kleine meisje nooit zou kunnen vasthouden. Na veel samen gehuild te hebben, besloten we versiering voor de kinderkamer uit te zoeken. Dennis besloot dat we een eekhoorn boven het bedje van ons meisje zouden maken. Via Dennis de eekhoorn, zoals hij hem noemde, zou Dennis altijd waken over zijn kleine meisje, als hij er niet meer zou zijn. Vanaf het moment dat hij dood is, associeer ik alle eekhoorns die ik zie met Dennis. Ik heb het gevoel dat hij ook nu bij ons is. Dat doet me goed.

Als we ’s avonds met z’n allen op de bank zitten, vraagt mijn moeder of ik ook een wijntje lust. Sinds de zwangerschap van Timo heb ik geen alcohol meer gedronken, inmiddels ruim een jaar. Eigenlijk heb ik daar wel zin in. Ik geniet van mijn eerste wijntje sinds lange tijd.
De tv staat aan. Mijn moeder en zusje zitten gesetteld om een avondje All you need is love te kijken. Hierop had ik me niet voorbereid, al dat verliefde gedoe. Ik heb geen zin om de hele avond geconfronteerd te worden met gelukkige stelletjes. Voor mijn moeder en zusje wil ik de avond ook niet verpesten. Daarom verdiep ik me in een tijdschrift. Rond tien uur vind ik het welletjes en besluit ik naar bed te gaan. Ik neem Timo mee en leg hem in zijn baby-tentje naast me neer. Het huisje is zo gehorig dat ik precies kan volgen wat er in de kamer gezegd wordt. Zachtjes begin ik te huilen. Ik wil niet dat iemand me hoort. Wat mis ik Dennis toch. Het leven lijkt zo vanzelfsprekend door te gaan. Ik besef dat ik daarin zelf een groot aandeel heb. Ik houd me voor iedereen groot en zeg dat het goed gaat. Dat is ook wel zo, maar toch mis ik Dennis enorm. Ik wil ook gewoon een gezin met een papa en een mama. Ik wil nu ook gewoon met Dennis in bed liggen, tegen hem aankruipen en tegen hem zeggen hoe fijn het is dat we met z’n allen op vakantie zijn. Maar ik lig hier met Timo en voel me alleen.

Als ik om half zes in de ochtend Timo hoor huilen, besef ik dat ik toch in slaap ben gevallen. Snel pak ik hem op en geef hem te eten. Waarschijnlijk is iedereen toch al wakker van het gehuil, maar ik gun ze nog een paar uurtjes slaap.

Na het ontbijt pak ik onze zwemspullen in. Robin is dol op het zwembad en ik moet toegeven dat ik een subtropisch zwemparadijs ook leuk vind. Ik denk op zulke momenten met weemoed terug aan de vele vakanties in mijn jeugd. Die fijne herinneringen wil ik onze kinderen ook geven.

Als ik Robin en mezelf heb omgekleed, lopen we hand in hand richting het water. Robin straalt. Het is heerlijk om haar zo te zien genieten. Als we in het water zijn, heeft ze haar armpjes stevig om me heen geslagen. Ze moet duidelijk nog een beetje wennen. Ik laat het lekker gebeuren. Ik vind het fijn zo’n klein kinderlijfje dicht tegen me aan te voelen. De qualitytime met Robin doet me goed. Moe en voldaan gaan we na een uur zwemmen weer richting de kleedkamers. Als ik Robins vochtige lijf probeer aan te kleden en zelf sta te rillen van de kou, weet ik weer waarom ik destijds gestopt ben met babyzwemmen.
Gezellig wandelen we samen terug. Als we bij het huisje zijn, geef ik Robin nog wat te drinken en leg ik haar in bed. Onze kleine dame is meteen vertrokken naar dromenland. Opa, oma en tante Marjan zijn met Timo aan het wandelen. Even het huisje voor mezelf. Ik pak een tijdschrift en nestel me op de bank.

Als iedereen terug is, is het een drukte van belang in het kleine huisje. Robin speelt, de tv staat aan en mijn moeder is aan het koken. Ik merk dat ik geïrriteerd raak van alle prikkels. Ik probeer me rustig te houden en niet kortaf te reageren als iemand iets doet of vraagt.

’s Avonds tijdens het spelen van een potje yahtzee merk ik dat ik weinig incasseringsvermogen heb. Als mijn zusje een opmerking maakt die me niet helemaal aanstaat, geef ik haar een sneer. Mijn moeder kijkt op en probeert de boel te sussen. Bah, hier heb ik echt geen zin in. Waar is Dennis nu ik hem zo hard nodig heb? Hij was altijd degene die iedereen te vriend kon houden. Hij hoefde maar een paar zinnen te zeggen en alle neuzen wezen weer dezelfde kant op. Met lichte tegenzin maak ik het spelletje af en ga daarna meteen naar bed. Timo ligt lekker naast me en ik lig te snikken in bed. Ik probeer na te gaan wat er met me aan de hand is. Ook vraag ik mezelf af waarom ik me niet kwetsbaar kan opstellen. Ik ben immers met mijn ouders en zusje op vakantie. De mensen die dicht bij me staan. En nog kan ik niet eens lekker huilen en zeggen hoeveel ik Dennis mis. Een arm om me heen zou me helpen. Maar de enige arm die ik om me heen wil hebben, is de arm van Dennis. Misschien is dat wel het probleem. Ik wil getroost worden door Dennis en door niemand anders. Niemand kan hem vervangen. Ik vraag me af of de psycholoog dit bedoelde met de tekening die ze maakte over een rouwproces. Op het witte bord tekende ze een lijn met pieken en dalen. Ze vertelde dat iedereen een ander rouwproces doormaakt, maar dat het in grote lijnen zo werkt. Ik besef dat ik geen uitzondering ben. Hopelijk ga ik ooit een weg vinden in dit proces. Ik aai Timo over zijn wang. Hij ligt heerlijk te slapen.