SUMO

7 LESSEN UIT DE ZWAARSTE SPORT TER WERELD

OP KANTOOR

JESSE MOERKERK

Eerste druk, september 2021

© Jesse Moerkerk

Illustraties: Steve Nestorovski

Foto’s: Jesse Moerkerk

Auteursfoto: Mick van Hesteren

Ontwerp en layout: Vincent Sterk/das Studio

ISBN: 9789083186603

NUR: 801

vesperpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worde verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Wil je ook een sumo op kantoor? Boek Jesse Moerkerk voor een inspirerende talk op www.sumoopkantoor.nl.

INHOUD

VOORWOORD

PROLOOG

1. GEDULD

Sumoles 1: geduld is een schone taak

2. VERWONDERING

Sumoles 2: zet je verbazing om in nieuwsgierigheid

3. FLEXIBILITEIT

Sumoles 3: go with the flow

4. REGELS

Sumoles 4: ken de regels

5. HIËRARCHIE

Sumoles 5: size does matter

6. DE PRAKTIJK

Sumoles 6: ken de ongeschreven regels

7. NEDERIGHEID

Sumoles 7: geef je fouten toe

EPILOOG

FOTODAGBOEK

BRONNEN

VOORWOORD

Japan heeft een rijke vechtsporttraditie. Jiujitsu, aikido, kendo, karate, judo… En uiteraard de Japanse worstelsport sumo. Sporten met historie, rituelen en de Japanse manier van leven.

In de jaren ’50 waaide het judo over naar Nederland, en in een klein zaaltje ergens in de binnenstad van Haarlem werd het voor het eerst beoefend. Mijn vader Cor nam dit sportschooltje begin jaren ’70 over en wist het uit te bouwen tot een plek waar het mogelijk was om als klein jochie of meisje met een witte band naar binnen te wandelen en je talenten voor de volle 100 procent te ontwikkelen.

Dat moment heeft mijn leven, dat van Jesse en dat van vele anderen beïnvloed. Dit kleine sportschooltje groeide door de vele kampioenen die uit Haarlem kwamen uit tot een wereldwijd gerespecteerde naam.

Mijn vader kwam er bij toeval achter dat hij talent had voor mensen enthousiasmeren, coachen, trainen en het creëren van een groep met mensen die voor elkaar door het vuur wilden gaan. Daarin groeide ik op. Niet meteen als het grootste talent, maar vanaf mijn vijftiende ging het steeds beter. Ik durfde zelfs te praten over het halen de top: Olympische Spelen, wereldkampioenschappen.

Met mij zijn er alleen al bij ons in Haarlem duizenden kinderen geweest met die droom. Velen kan ik niet meer herinneren, maar sommigen zijn nog steeds mijn vrienden. Jesse behoort tot de laatste categorie. Hij is een heel belangrijke schakel geweest in mijn succes.

In het judo is een sparringpartner van levensbelang. Het gevecht bestaat uit twee mensen. Je hoeft geen klok te verslaan, er zit geen net tussen jou en je tegenstander, je hebt geen team dat het even voor je opvangt als het wat minder gaat. Het is daardoor een van de meest confronterende, maar ook een van de meest fascinerende sporten. Je karakter wordt blootgelegd. Hoe reageer je onder spanning. Vlucht je? Vecht je? Wat overigens in beide gevallen tot een prima resultaat kan leiden. Hoe kunnen je karaktereigenschappen je helpen met het bereiken van je doel?

Omdat ik in het zwaargewicht vocht, had ik weinig sparringpartners. Grote zware kerels, waarmee ik me kon voorbereiden op mijn titeltoernooien. Kerels die het niet erg vonden als ze eens een keer op de grond werden gesmeten, opstonden en er nog harder tegen aan gingen. Mijn trouwste sparringpartner was Jesse. Altijd was hij er. Natuurlijk ook met zijn eigen droom, maar zeker niet te beroerd om mij te helpen met de mijne.

Ik was niet altijd even leuk voor hem. Topsporters zijn egoïsten. Ik kon me eraan irriteren dat Jesse op de training soms lastiger was te verslaan dan mijn sterkste tegenstanders wereldwijd. Die gevechten maakten ons beiden beter. Jesse is slim, dacht na over het spelletje, kwam de volgende training met een andere tactiek, kreeg dan toch nog wel eens een gooi, stond op en ging terug naar de tekentafel, om beter terug te komen.

Of ik nou wel of geen zin had; hij stond er altijd.

Voor mij was het geen verrassing dat juist hij in het sumo-avontuur stapte. Onbekend in Nederland, geen idee wat de toekomst zou brengen, maar liever op de weg ernaartoe erachter komen tot waar jouw talenten kunnen reiken dan later spijt hebben dat je iets niet gedaan hebt. Liever balen omdat iets niet gelukt is dan omdat je er nooit aan begonnen bent.

Jesse is het avontuur aangegaan, en letterlijk in de ultieme sport van vallen en opstaan gedoken. De sport waar het niet alleen gaat om kracht maar ook om slim winnen. De strijd aangaan met het gereedschap dat je hebt. Jesse is die strijd aangegaan. Respect daarvoor.

Een boek schrijven is ook een strijd aangaan. Je kwetsbaar opstellen, schaven aan je beste ik.

Waarom moet je dit boek lezen? Jesse is geen wereldkampioen, niet de man met een grote medaille waaraan je achteraf een prachtig verhaal kan hangen waar mensen van smullen.

Maar dat maakt het juist goed. Jesse is in een avontuur gedoken. Zonder het eindresultaat te kennen, of de tegenslagen die er zouden komen. Hij heeft zichzelf leren kennen; zijn twijfels en angsten, zijn positieve en negatieve momenten, en ook dat neem je mee in een gevecht. En hij durft dit met jou als lezer te delen.

Welk gevecht je ook aangaat in jouw leven, misschien wel op kantoor: Jesses verhaal gaat je inspireren. We praten met onze judovrienden nooit over medailles, maar altijd over de tijd die we met elkaar hebben beleefd. Geknokt. Gelachen. Gehuild. Gevallen. Opgestaan.

Voor al die duizenden potjes die we samen gemaakt hebben, is dit voorwoord. Bedankt daarvoor, Jesse!

Dennis van der Geest

Voormalig Nederlands-, Europees en wereldkampioen judo, en olympische medaillewinnaar

PROLOOG

De Japanse douane is nogal streng. Als je langer blijft dan een paar weken, vragen ze je het hemd van het lijf. Toen ik me bij aankomst op het vliegveld van Tokyo meldde bij een vrouwelijke douanebeambte, vroeg zij in gebrekkig Engels naar mijn precieze doel in haar land. Ik antwoordde dat ik onderzoek kwam doen voor mijn afstudeerscriptie en dat ik daarvoor ook zou gaan trainen op de universiteit. Ik werd glazig aangekeken en uit haar volgende vraag begreep ik dat ze wilde weten welke sport ik kwam beoefenen.

Met enige trots antwoordde ik: “Sumo.”

De blik die volgde was niet de goedkeurende blik die ik had verwacht. Integendeel. De vrouw, zelf hoogstens 1.50 meter groot en nog geen 40 kilo zwaar, bekeek me van top tot teen en begon toen te lachen. Van de o zo bekende Japanse beleefdheidsnormen en nederigheid was hier weinig te bekennen. Ze bleef lachen en zei iets tegen haar buurvrouw. Die keek op van het paspoort dat ze aan het controleren was en vroeg wat er aan de hand was. Een rap antwoord in het Japans volgde, waarin ik de woorden ‘gaijin’ en ‘sumo’ kon herkennen. Ook de andere douanebeambte kon haar lachen niet inhouden, zeker niet toen de vrouw tegenover me me weer aankeek en haar duim en wijsvinger twee centimeter bij elkaar vandaan hield, terwijl ze zei: “You, sumo? Too small!”

Lachend zette ze een stempel in mijn paspoort en dirigeerde me door haar poortje. Een dikke desillusie rijker slenterde ik richting de bagageband, mijn sumotoekomst tegemoet. Welkom in Japan.

Een paar dagen later, kort na mijn vijfentwintigste verjaardag, voelde ik me al een stuk beter. Wat gek was, want zo comfortabel was dat moment niet. Ik stond bibberend en vloekend op een ijskoud dak in Tokyo. En op dat dak zat ik niet vrijwillig. Ik was gevlucht voor mijn snurkende kamergenoten en had besloten – het was drie uur ’s nachts – met mijn laptop contact te zoeken met het thuisfront, in de hoop dat zij me door weer een slapeloze nacht heen konden trekken. Daarvoor moest ik wel het dak op, want mijn tijdelijke thuis had geen internetverbinding. Het was 2005 en wifi had de wereld nog niet overgenomen.

Ik hing dan ook op vijfhoog over de leuning van het dakterras, in een poging het signaal van de buurman op te pikken. En was het een zwoele zomernacht geweest, dan was het te doen, maar het was december en in Tokyo komt de temperatuur ’s winters zelden boven het vriespunt, zeker ’s nachts niet. Na het tikken van een halve mail was ik het gevoel in mijn vingers al kwijt.

De gevoelloosheid in mijn vingers was welkom, want voor de rest deed mijn lijf pijn tot in de diepste vezels. Pijn die was veroorzaakt door diezelfde jongens die nu zo vredig beneden lagen te snurken. Het waren namelijk geen gewone jongens, het waren sumoworstelaars, de dertig sterkste van Japan. En ik trainde met ze, elke dag, urenlang. Want ik was ook een sumoworstelaar, een Nederlandse sumoworstelaar in Japan.

Toen ik vijf jaar oud was, bracht mijn moeder mij, een uit de kluiten gewassen kleuter, naar judoschool Kenamju in Haarlem voor mijn allereerste sportles ooit. En ik vond het fantastisch. Elke week ging ik met plezier naar meester Robbert en bleek ook nog enig talent voor de sport te hebben. Op het dak in Tokyo vierde ik officieel mijn twintigjarig jubileum in het judo, maar de manier waarop ik die sport beleefde was met de jaren flink veranderd.

Jarenlang had judo mijn leven bepaald. Ik probeerde door te breken op internationaal niveau. Ik werd Nederlands kampioen bij de jeugd en junioren, maar als zwaargewicht doorbreken bij de senioren was een ander verhaal. Ik was simpelweg niet goed genoeg. Gelukkig had ik tijdig door dat mijn kwaliteiten op meerdere vlakken tekortschoten en besloot ik op een andere manier met mijn sport door te gaan. Negen keer trainen in de week is namelijk leuk, maar op een gegeven moment kom je erachter dat je geen wereldkampioen gaat worden. En na vijf verloren jaren aan de universiteit moest daar, zeker volgens mijn ouders, ook maar eens werk van gemaakt worden.

Na een laatste verloren wedstrijd in een achterafhalletje in Brabant had ik het wel gezien. Vanaf dat moment was ik officieel recreant.

Tijdens mijn nieuwe sportleven kwam ik de coach van de Nederlandse selectie sumoworstelen tegen. Of ik, als ervaren judozwaargewicht, zijn sport niet een kans wilde geven en een keertje met de selectie wilde komen trainen. Ik kende sumo alleen maar van de beelden van Eurosport en ik voelde me niet direct geroepen op deze uitnodiging in te gaan. Ik weigerde zelfs te geloven dat er een officieel Nederlands team was. In mijn ogen was dit vreemde tafereel – superzware mannen die elkaar halfnaakt een ring uit proberen te duwen – inferieur aan het edele judo. En ik was vooral niet van plan mijn nieuwverworven vrijetijd te besteden aan iets wat niet kon tippen aan mijn eerste liefde.

Toch was mijn nieuwsgierigheid gewekt en besloot ik aan een training mee te doen. Eén training werden er een paar, een paar werden er heel veel en voordat ik het wist werd ik geselecteerd voor de Europese kampioenschappen.

Die eerste wedstrijd werd geen succes.

Ik werd door al mijn tegenstanders als een zak aardappelen de ring uitgesmeten. Mijn ego zocht met vliegende vaart de nooduitgang van de Duitse sporthal op, vaak geholpen jongens uit het voormalige Oostblok, waar ze sumo al een stuk beter begrepen dan in Nederland. En die een stuk massiever waren dan ik. Een kleine jongen kun je me echt niet noemen, maar de wandelende Russische bergen die ik hier tegenkwam, sloegen alles. Ik was een dreumes in vergelijking tot mijn tegenstanders.

En dan moest het WK nog goed en wel beginnen.

Want ondanks mijn matige optreden op het EK, werd ik geselecteerd voor het wereldkampioenschap. Op het WK gingen ongeveer alle medailles naar het Japanse team. Sumo kent zijn oorsprong in Japan en ik had ook wel verwacht dat zij sterke worstelaars mee zouden nemen, maar hun techniek leek van een andere planeet. Dikzakken van 150 kilo die zich als ballerina’s door de ring bewogen… Kung Fu Panda was er niets bij.

Later leerde ik dat het Japanse team volledig bestond uit studenten van de prestigieuze Nichidai Universiteit in Tokyo. Zij vormen de elite van de grote universiteitscompetitie in Japan en worden daar klaargestoomd voor een leven als professioneel worstelaar. Sterker nog: deze berg aan talent bleek met z’n allen in hetzelfde huis te wonen en te trainen.

De dikte van dit boek heeft je waarschijnlijk al doen vermoeden dat het me is gelukt om het Japanse sumo van dichterbij te leren kennen. En de foto’s die je achter in het boek vindt, zullen ook wel bijdragen aan dat besef. In dit boek vind je een beschrijving van mijn avonturen als Nederlandse sumoworstelaar in Japan.

Je kunt je misschien voorstellen dat dit een totaal andere wereld is dan Nederland.

De cultuurshock als Nederlander in Japan is immens. Want net als in bijvoorbeeld Italië zijn de taal en het eten anders, maar verder verschillen ook vrijwel alle andere facetten van het leven in Japan met wat je gewend bent in ons deel van West-Europa. De lijst met verschillen tussen Nederland en Japan is dan ook eindeloos.

Maar de culturele verschillen in gedrag zijn toch wel het meest opvallend.

Vergeleken met de gemiddelde Japanner zijn Nederlanders luid, lomp, onbeleefd, direct en nogal aanwezig. Veel van het gedienstige gedrag van Japanners komt voort uit een diepgeworteld respect voor anderen en, in veel situaties, ook met sociale hiërarchie.

Om meer te leren over de oorsprong van hiërarchie in Japan moeten we terug naar het feodale Japan. Ruwweg de periode tussen de twaalfde en negentiende eeuw. Een periode waarin landeigenaren de baas waren over hun regio en afhankelijk waren van een strakke hiërarchie. Deze hiërarchie was vergelijkbaar met het feodale Engeland in de Middeleeuwen, met landheren, leenmannen en boeren. Met in Japan samurai in plaats van ridders.

De sociale hiërarchie zoals die bestond in het feodale Japan komt zeker in de buurt van de moeder der hiërarchieën. En onderdelen van die sociale structuren en de uitwassen daarvan zijn nog steeds te vinden in de huidige maatschappij. Over deze hiërarchie heb ik tijdens mijn drie maanden in Tokyo veel geleerd. Want waar Japan een erg traditioneel land is op het gebied van sociale hiërarchieën, is de sumowereld daar weer de conservatieve tak van. In het sumohuis maakte ik onderdeel uit van deze hiërarchie. Ik schreef uiteindelijk zelfs mijn scriptie over de positie die ik had in deze pikorde.

En daar is genoeg over te vertellen.

Hoe ik hiërarchisch en systematisch werd vetgemest door de vrouw van de voorzitter. Waarom ik midden in de nacht mijn slaapkamer uit werd gegooid, omdat er een, soms dronken, hogere gast op kwam dagen. Hoe ik urenlang vruchteloos heb staan wachten voor afspraken die niet doorgingen, maar waarvan men het niet nodig vond om mij daarvan op de hoogte te brengen. Hoe ik letterlijk en figuurlijk niets te vertellen had tijdens de trainingen, maar dat ik gelukkig geen ruggen hoefde te wassen in de badzaal.

Maar ik ga je ook vertellen op welke manier mijn ervaringen als sumoworstelaar jou kunnen helpen op kantoor. Er staan genoeg bizarre verhalen in dit boek, maar de meeste bieden naast vermaak ook inzichten. Want juist alle extreme dingen die ik meemaakte binnen het sumoworstelen hebben me geholpen om het leven op kantoor beter te begrijpen. Het is niet zo dat iedere sumoworstelaar een rijzende ster in de corporate wereld kan worden, maar ik denk wel dat ik je met mijn ervaringen een eind op weg kan helpen.

Het leven als sumoworstelaar heeft me veel geleerd. Sommige inzichten kwamen binnen een paar minuten bovendrijven, terwijl andere pas jaren later binnenkwamen. Maar alles wat ik leerde, heb ik later in mijn werkende leven toe kunnen passen. Ik merkte vrij snel dat ik dat ik op kantoor vaak terugviel op mijn ervaringen in het sumohuis.

Want een huis vol sumoworstelaars en een kantoor; ze zijn niet te vergelijken, maar toch heel erg hetzelfde.

Aan de hand van mijn avonturen neem ik je mee langs de zeven belangrijkste eigenschappen en vaardigheden die ik heb meegenomen uit het sumoleven. Die me enorm hebben geholpen overeind te blijven en succesvol te zijn binnen zowel de corporate als de start-up wereld. Of je uitvoerend medewerker, manager of CEO bent; deze zeven inzichten gaan je helpen om je werk efficiënter, succesvoller en vooral leuker te maken. Als je deze lessen beheerst, beloof ik je dat je leven op kantoor makkelijker wordt.

Daarom geef ik je in dit boek zeven lessen uit de zwaarste sport ter wereld.

1. GEDULD

“Wat doe ik hier in godsnaam?”

Dat is de vraag die ik mezelf stel. Meerdere keren achter elkaar, terwijl ik moederziel alleen op een bankje zit op het treinstation van Narita Airport, het internationale vliegveld van Tokyo, half zes ’s ochtends lokale tijd. Ik ben steenkapot van de reis, sta in de grootste stad waar ik ooit geweest ben, en moet op basis van een papiertje met een vage routebeschrijving mijn weg zien te vinden.

Een rechtstreekse vlucht naar Japan duurt al een uur of elf, maar zo’n ticket had ik van mijn studentenbudget niet kunnen betalen. Dus ben ik voor mijn gevoel drie dagen geleden in het holst van de nacht afgezet op het vliegveld van Brussel. Vanuit daar heb ik een vlucht genomen naar Milaan, waar ik uiteindelijk op het vliegtuig naar Tokyo ben gestapt, maar niet voordat ik zes uur overstaptijd heb moeten overbruggen.

Ik kan met mijn vermoeide hoofd nauwelijks meer rekenen. Maar terwijl ik naar een onbegrijpelijke Japanse reclame met een meisje in een soort beverpak zit te staren, bedenk ik me dat ik inmiddels drieëntwintig uur onderweg ben. Waarvan ik welgeteld vier minuten heb geslapen. Ik geef op dit soort momenten, in een vreemd soort zelfkastijding, graag toe aan vermoeidheid en schijnbare tegenslagen, dus ik ben nog geen half uur in Japen en vervloek mezelf al dat ik dit idiote plan ooit heb gevat.

En dat terwijl mijn aanwezigheid op het perron de uitkomst is van maandenlang plannen, hard werken en overleggen. Ik zit in de laatste fase van mijn studie Communicatie en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. En na een vrije interpretatie van mijn afstudeeropdracht heb ik het voor elkaar gekregen dat ik mijn scriptie kan schrijven over sumoworstelen.

Het creatieve deel van mijn brein heeft vrij vlot besloten dat ik daarom maar ‘iets’ met sumo moet gaan doen. Maar de invulling hiervan blijkt niet eenvoudig. Want hoe vouw je deze traditionele sport in een onderzoek dat moet resulteren in een zogeheten ‘communicatieve scriptie met geschiedkundige inslag’?

Het antwoord blijkt te liggen in een onderzoek naar sociale structuren uit het oude Japan. Deze zal ik vergelijken met de sociale hiërarchie in een Japanse sumostal, om te zien of de hiërarchie daar net zo conservatief is als ik vermoed. Hiervoor is het noodzakelijk om veldonderzoek te verrichten, zodat ik me uit eerste hand kan verdiepen in de sport.

Drie maanden Tokyo, fulltime trainen en een beetje onderzoek doen. Ik zie het helemaal zitten.

De weg naar Japan bleek echter gecompliceerder dan verwacht. Via een tussenpersoon ben ik in contact gekomen met de directie van de Nichidai Universiteit, maar het contact verliep minder soepel dan ik had gehoopt. Ik ben naïef en nieuw in de omgang met een cultuur die zo ver van me af staat. Maar ik was vastbesloten bij Nichidai binnen te komen.

Nichidai is namelijk het neusje van de zalm van het Japanse universiteitssumo. Het team herbergt dertig worstelaars en in de periode dat ik er ben, woon ik samen met zes wereldkampioenen. De helft van het huis heeft het later geschopt tot de profs, en daar flink huisgehouden. Daar kunnen wonen en trainen is de natte droom van elke aspirant sumoworstelaar.

Ik dacht dat één enkele ingang genoeg zou zijn om mijn verblijf te regelen, maar dit liep anders. Naast de taalbarrière bleek ironisch genoeg juist het onderwerp van mijn scriptieonderzoek de problematische factor te zijn.

De sumowereld is namelijk erg gesloten en extreem hiërarchisch.

Ik had slechts het e-mailadres van de assistente van de voorzitter van de universiteit, maar het werd nooit helemaal duidelijk of die voorzitter ook de persoon was die over mijn verblijf zou beslissen. Elke mail die ik stuurde bleef lang onbeantwoord en als ik al een bericht terugkreeg, dan was de feitelijke inhoud diep verborgen tussen ontwijkende formuleringen. Frustrerend. Ik had duidelijk nog veel te leren over de Japanse cultuur.

Toch kreeg ik uiteindelijk toestemming om naar Tokyo te komen. Ik mocht als gast van de universiteit drie maanden verblijven in het huis van het sumoteam. Meer informatie kreeg ik niet.

Ik had geen flauw idee wat me te wachten stond.

In de trein van het vliegveld naar het westelijke centrum van Tokyo, probeer ik mijn gedachten weer op een rijtje te krijgen. Ik heb een Japans adres en een globale routebeschrijving naar Asagaya, de wijk waarin het sumohuis staat. Ik moet overstappen op het station van Shinjuku, om de stoptrein naar het volgende station te nemen. Dat overstappen blijkt mijn eerste grote uitdaging in Tokyo.

Je kent de videobeelden misschien wel van Japanse conducteurs die met harde hand reizigers in een treinstel proppen. Blijkbaar zijn deze beelden opgenomen op Shinjuku, het station dat elke dag meer dan twee miljoen reizigers verwerkt. De gedachte hieraan brengt een kleine glimlach op mijn gezicht, want op de een of andere manier vrolijkt het vooruitzicht aan een mierenhoop met onleesbare bewegwijzering me toch een beetje op.

Als ik uit de trein stapt, staat me een verrassing te wachten. Twee enorme verrassingen zelfs. Terwijl ik mijn tas richting de roltrap sleep, kom ik bij een van de vele uitgangen twee jongens in een slechtzittend schooluniform tegen, die een kartonnen bord met ‘SUMO’ erop vasthouden. En omdat het duo, goed voor zo’n 300 kilo, overduidelijk tot het gilde der sumoworstelaars behoort, besluit ik ze aan te spreken. Wat ze daar doen is mij een raadsel, maar misschien kunnen ze me de weg naar het huis wijzen.

Tot mijn verbazing vragen ze – met handen en voeten, er komt geen verstaanbaar woord Engels uit – of ik uit Nederland kom. Waaraan ze dit kunnen zien is me niet duidelijk, maar ik antwoord bevestigend en vraag naar de metro richting Nichidai. Ze beginnen heftig te knikken en gaan me voor naar het juiste perron. Daar aangekomen bedank ik ze zo goed en kwaad als het gaat, maar ze reageren hier een beetje vreemd.

Ze lijken nog niet klaar met me.

Dus stappen ze met mij de trein in, om netjes voor me uit te lopen als we bij de juiste halte zijn aangekomen. Inmiddels voel ik me ongemakkelijk en eenmaal uitgestapt probeer ik nogmaals mijn dank uit te spreken. En te benadrukken dat ze echt niet verder met me mee hoeven te lopen. Mijn Engelse volzinnen komen niet aan, maar aan mijn gezichtsuitdrukking kunnen ze blijkbaar aflezen dat ik hun rol niet helemaal begrijp.

Plotseling beginnen ze allebei op het logo op hun jasje te wijzen. Ik had hier nog geen aandacht aan besteed omdat alle Japanse tieners in een op het eerste gezicht gelijksoortig schooluniform lopen, maar terwijl ze met hun wijsvinger op hun borst prikken blijven ze maar herhalen: “Nichidai, Nichidai.”

En toen viel het kwartje.

Wat blijkt: mijn twee nieuwe vrienden zijn allebei lid van het sumoteam van Nichidai en ze zijn eropuit gestuurd op mij op te pikken op het station. Binnen een paar uur na aankomst in Japan heb ik al kennis gemaakt met de ondoorgrondelijke gang van zaken binnen de sumo-organisatie van de universiteit. Want na alle weifelende contacten heb ik zo’n gastvrij onthaal niet verwacht.

De universiteit wist alleen op welke vlucht ik zat. Nooit heb ik verteld of ik vanaf het vliegveld een trein, bus of taxi naar het huis zou nemen. Toch stonden deze jongens op mij te wachten op het station. En omdat ik minimaal tien verschillende trappen op het perron van Shinjuku had kunnen nemen, was het een klein wonder dat we elkaar hadden getroffen. Zeker gezien het feit dat ík degene was die het tweetal had aangesproken, want anders was ik ze straal voorbijgelopen. Hoe lang stonden deze jongens er al? Wisten ze überhaupt wie ze op moesten halen? Wat was er gebeurd als ik ze niet had opgemerkt? Stonden er twee sumoworstelaars bij elke uitgang van het immense station? Allemaal vragen die ik op dat moment met geen mogelijkheid kon beantwoorden. De academicus in mij is wel blij dat ik in nog geen twee uur in Japan al interessante observaties voor mijn onderzoek heb kunnen doen.

Buiten het station val ik van de ene verbazing in de andere. De worstelaars, die zich inmiddels hebben voorgesteld als Kohei en Yuke, pakken hun fiets en trappen rustig naast me op weg naar mijn nieuwe thuis. Fietsende sumoworstelaars zijn al een attractie op zich, maar ik kan de fietsjes waar ze rijden niet anders omschrijven dan kinderfietsjes. Alles aan de fietsjes buigt door; de banden, de wielen, het zadel en in mijn beleving ook het frame.

Aangekomen bij het sumohuis blijken kinderfietsjes het standaard vervoersmiddel van de worstelaars te zijn. Voor het huis staan nog minimaal twintig van deze schattige tweewielers.

Toen ik voor het eerst hoorde dat ik kon logeren in het huis van het sumoteam, verwachtte ik een klein studentenhuis waar een paar worstelende studenten woonden. Worstelaars die uit de provincie kwamen en daarom samen een appartement deelden. Dit is een verkeerde inschatting, besef ik als ik op de parkeerplaats van een vier verdiepingen hoog gebouw sta.

Mijn twee nieuwe beste vrienden leiden me naar binnen en verdwijnen even plotseling als ze waren verschenen.

Daar sta ik dan, in mijn nieuwe huis.

Een grijze gang met glimmend linoleum op de vloer, en een penetrante geur van eten, schoonmaakmiddelen en een lucht die ik niet kan thuisbrengen. Later blijkt dit de geur van de kleien trainingsvloer te zijn, waar ik door een raampje net een glimp van kan opvangen.

Omdat ik niet weet waar ik naartoe moet, of wat er van me verwacht wordt, blijf ik in de gang staan. Tussen de schoenen en een grote stapel binnen- en buitenslippers, stuk voor stuk maatje-Godzilla, sta ik een beetje verdwaasd in de hal. Daar word ik geconfronteerd met iets wat ik nog veel mee zal maken: eindeloos wachten zonder dat je ook maar enig idee hebt van wat er gebeurt. Of wat er van je verwacht wordt.