SONJA GRAANSMA

Losse haren

Sommige namen van personen zijn gefingeerd om redenen van privacy.

Herziene uitgave

Redactie: Arjaan Hijmans van den Bergh
Correctie: Frans van der Heijden / Marielle Coenen / Bob Hopman
Vormgeving: Herman Dijenborgh
Foto’s omslag: AMKE

© 2022 ESSA Publishing House

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, gehele of gedeeltelijke bewerking, of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever, behoudens de uitzonderingen bij de wet gesteld.

ISBN 9789083190198

INHOUD

Voorwoord

Prelude

Stille nacht

Calm after the storm

Het weerzien

Kieren van licht

Genoegdoening

Femail

Angst voor de angst

Intermezzo: vergeving

Moed

De vrouw met de hamer

De meesterproef

Tot besluit

Herstel: mijn visie op hulp aan slachtoffers

Dankwoord

EEN WOORD VOORAF

Lieve lezer, voor je begint aan dit boek wil ik je bedanken. Bedanken voor de moeite die je neemt om mijn verhaal te lezen. Slachtoffer - ik noem je graag overlevende — van seksueel geweld, familielid of bekende van een overlevende, geïnteresseerde, bekende of onbekende lezer: welkom in mijn wereld. Ben je zelf een overlevende, dan is mijn wereld op bepaalde punten onze wereld, omdat je je zult herkennen in delen van mijn verhaal.

Wereldwijd wordt naar schatting één op de vijf vrouwen verkracht of op een andere manier seksueel misbruikt, aldus een onderzoek van de Verenigde Naties¹. In conflictgebieden ligt het percentage nog een stuk hoger².

Uit een grootschalig onderzoek³ onder 42.000 vrouwen tussen de 18 en 74 jaar in alle 28 EU-lidstaten, blijkt dat één op de twintig vrouwen (5%) in de EU ooit verkracht is. Dat zijn 9 miljoen vrouwelijke slachtoffers. Een derde van alle vrouwen vanaf 15 jaar is slachtoffer geweest van lichamelijk of seksueel geweld, en meer dan de helft van alle vrouwen in de EU heeft ooit te maken gehad met seksuele intimidatie.

Geïnspireerd door het boek De stilte voorbij van Nancy Venable Raine, besloot ik eind 2014 een begin te maken met het optekenen van mijn verhaal. Een verhaal over de shock, het ongeloof en het verdriet. Over pijn, angst en schaamte, vermengd met woede, eenzaamheid en schuldgevoel. Eind 2016 verscheen Losse haren — leven na verkrachting. In 2022 verwerkte ik mijn nieuwe inzichten en groei in deze herziene uitgave.

Waarom een boek schrijven als er al zoveel gezegd en geschreven is over de gevolgen van verkrachting? Omdat ik je graag óók wil laten zien hoe je die gevolgen voor een deel op eigen kracht te boven kunt komen. Ik wil je meenemen op mijn reis naar een nieuwe vrijheid. Met mijn verhaal wil ik duidelijk maken hoezeer een ernstig geweldsdelict ingrijpt in het leven, maar vooral ook laten zien hoe je de ladder waar je afgeduwd bent, weer kunt beklimmen.

Ik wil jou, overlevende of geïnteresseerde, inspireren. Ik wil je laten zien welke lessen ik leerde en welke overwinningen ik boekte. Soms voelde ik mij gesteund door een mooie quote; aan het begin van elk hoofdstuk tref je er een aan. Mogelijk sterken ze jou ook in je weg terug naar boven. Dat hoop ik in elk geval van harte.

1http://www.rodekruis.nl/campagnes/3fm-serious-request-2014/feiten-en-cijfers

2https://www.unwomen.org/en/what-we-do/ending-violence-against-women/facts-and-figures

3http://www.nu.nl/buitenland/3717911/twintig-vrouwen-in-europa-verkracht.html

PRELUDE

All our dreams can come true,
if we have the courage to pursue them.

Walt Disney

Een e-mail van 28 december 2014.

Hoi Juliette,

Hoe gaat het met je?
Inmiddels is het alweer ruim vier jaar geleden dat we elkaar zagen en ik heb nog vaak aan je gedacht.
Hoe gaat het met je kinderen?

In die vier jaar heb ik grote veranderingen en beproevingen meegemaakt, maar er is steeds één wens blijven liggen: het delen van mijn verhaal. Daarmee wil ik een taboe doorbreken en mensen laten stilstaan bij de gevolgen van zo’n ingrijpende gebeurtenis. Ook hoop ik andere slachtoffers een gevoel van erkenning en herkenning te geven. Door de jaren heen heb ik veel van mijn herinneringen op papier gezet, maar het is nooit tot een samenhangend verhaal gekomen.
Onlangs kreeg ik van een goede vriendin een boek opgestuurd, met daarin het relaas van een jonge vrouw die een soortgelijke gebeurtenis meemaakte. Het verhaal raakte mij en deed me beseffen hoe eenzaam ik was met mijn gevoel. Hoewel ik mijn verhaal wel deelde met vrienden en familie — ook wanneer ik het moeilijk had — was er niemand die het echt begreep.
Ik kreeg vaak het goedbedoelde advies om hulp te zoeken.

Ook hoorde ik nogal eens opmerkingen als: “Het is al zo lang geleden, waarom heb je het er nu nog over?” of: “Het had veel slechter af kunnen lopen.” Ik kreeg meestal de indruk dat ik mijn gevoel niet met anderen mocht delen. Dat ik er het overgrote deel van het jaar niet over praat en positief in het leven sta, doet er kennelijk niet toe. Op die spaarzame momenten dat ik er wél iets over wil delen, voel ik me niet gehoord.
Ik wil in het komende jaar meer tijd nemen om mijn verhaal compleet te krijgen. Om alle teksten en gedichten in een samenhangend verhaal te bundelen.
Bij dat voornemen dacht ik aan jou.
Als ergens een nóg groter taboe op rust, dan is het jouw verhaal. Jij wordt niet gezien als slachtoffer, al ben je dat wel — veel meer dan mensen denken. Uiteraard ben je sterker en wijzer geworden in de loop van de jaren en heb je kracht gehaald uit die vreselijke gebeurtenis.

Misschien heb je dat hele boek gesloten en richt je je nu op je kinderen en je toekomst. En zit je helemaal niet te wachten op contact met mij. Laat staan op het delen van je verhaal.
Wellicht sta je ervoor open, maar niet op dit moment. Ik heb getwijfeld om je te mailen, maar ik wil later niet denken: ‘Had ik het maar gedaan’.
Mocht je ervoor openstaan, nu of in de toekomst, dan lijkt het me heel bijzonder om samen met jou ons verhaal te delen in een boek.

Voor nu wens ik jou en je gezin een fijne jaarwisseling toe en heel veel geluk, liefde en gezondheid in 2015!

Liefs, Sonja

STILLE NACHT

There are wounds that never show on the body, that are deeper and
more hurtful than anything that bleeds.

Laurell K. Hamilton

8 september 2003, 23.15 uur. “Ga nou maar. Als je nog later gaat, lopen er van die freaks op straat. Rij voorzichtig, schat”, zegt Ryan. Het is wat later geworden dan normaal als ik op mijn fiets stap om mijn dagelijkse route van Doorwerth naar Heelsum te fietsen. Ik trap flink door, want in het donker is fietsen in je eentje geen pretje. Ik ben liever thuis.

Vlak na het grote kruispunt dringt zich een visioen van een verkrachting aan me op. Ik duw het weg. De angst komt vast door het late uur. Gek dat ik me zo voel, want ik heb vaak midden in de nacht op de fiets gezeten.

Een minuut later zie ik een man de weg over rennen. Het is een donkere verschijning, zo vanuit de verte, met een zwarte jas, een zwarte broek en een zwarte pet. Ik rem wat af als ik heuvelafwaarts fiets.

Hij kijkt even achterom, loopt dan verder, aan de linkerkant van het fietspad. Ik bel voor de zekerheid, zodat hij weet dat er een fietser aankomt en hij aan die kant van het pad blijft lopen.

Wanneer ik bijna bij hem ben, draait hij zich opeens om en springt voor mijn fiets. Even schrik ik. Dan stelt hij een geruststellende vraag. “Weet je soms hoe laat het is?” We staan vlak bij een bushalte. Ik denk: misschien moet hij de bus hebben. Hij wil natuurlijk weten hoelang hij nog moet wachten.

Ik pak mijn telefoon uit de binnenzak van mijn jas en werp een blik op het klokje. Als ik opkijk, zie ik een mes in zijn hand. “Meelopen!”

Tientallen dingen flitsen door mijn hoofd. Een gevoel dat niet te omschrijven is. De eerste seconden verkeer ik in verwarring. Is dit een grap?

Ik ben bang, want ik weet niet wat er gaat gebeuren. Wat wil hij van mij? Waarom moet ik meelopen?

Het ratelt in mijn hoofd. Wat kan ik tegen hem zeggen, zodat hij mij laat gaan? Wat kan ik doen om weg te komen? Ik kijk om me heen, om te zien of er iemand is die mij kan helpen. Maar ik ben helemaal alleen.

Hij slaat een arm om me heen. “Doe maar gewoon alsof je mijn vriendinnetje bent.” Dan zoent hij me. Ik verstijf. Is hij hierop uit? Ik stel hem allerlei vragen. Waarom doe je dit? Waarom ik? Waarom zoek je niet iemand anders? Wat wil je van me? Wil je me alsjeblieft geen pijn doen? Zou je alsjeblieft dat mes weg willen doen? Ik moet naar huis, mijn ouders worden ongerust. Ik heb een vriend. Ik wil dit niet!

Met woorden probeer ik een onredelijk mens tot rede te brengen.

Hij geeft geen antwoord. “Als je lief voor mij bent, mag je snel weer naar huis.” Ik geloof hem niet. Hij zegt het mes later weg te zullen doen, alleen nu nog even niet.

Ik kan niet huilen. Ik zou wel willen, om hem te overtuigen dat hij me pijn doet en dat ik verdriet heb. Maar het lukt niet. Ik ben compleet in shock. Schreeuwen durf ik niet. Ik zie verder niemand. Stel dat het hem boos maakt, dan gebruikt hij vast dat mes om me stil te krijgen.

De shock brengt me in trance, net als bij een muis na de eerste beweging van de kat. Ik voel pijn noch doodsangst, hoewel ik me volkomen bewust ben van wat er kan gebeuren.

Het kleine stukje lopen naar de plek die hij in gedachte heeft, lijkt een eeuwigheid te duren. Steeds zoent hij me. “Je moet lief zijn. Je vindt het vast leuk met mij.” Het mes drukt tegen mijn buik. Ik durf niets te doen. “Mijn mes is scherp, dus haal je niets in je hoofd.”

Hij brengt me naar een stukje gras achter een container en een shovel, zodat we niet zichtbaar zijn vanaf de weg. “Leg je fiets maar in het gras en trek je jas uit.”

Weer zoent hij me. Ik leg mijn jas op de grond. “Doe ook je shirt uit.” Ook dat leg ik op de grond. Nog steeds heeft hij het mes in zijn handen. Hij haalt het lemmet door de voorkant van mijn bh. “Mooie tepels”, zegt hij en zoent mijn borsten en mijn nek.

Wat moet ik daarop zeggen? Dank je wel? Verstijfd laat ik alles over me heen komen.

Hij snijdt mijn haarelastiekje door. “Los haar is veel mooier.” “Doe je broek en je schoenen maar uit.” Ik trek mijn broek met trillende handen over mijn laarzen en vergeet daarna alsnog mijn laarzen uit te doen. Ik moet op de grond in het gras gaan zitten. Ik waarschuw hem dat ik ongesteld ben, maar hij reageert niet.

Ineens stelt hij allerlei vragen. “Hoe oud ben je?” “Rook je?”, “Scheer je je schaamhaar?” “Waar zit je op school?” “Wat voor werk zoek je?” Ik geef antwoord. Naar eer en geweten. Bang om een fout te maken. Om op een leugen betrapt te worden en straf te krijgen. Dat mes heeft hij vast niet voor niets meegenomen. Een soort kalmte neemt het van mij over. Ik concentreer me volledig op hem. Alles om te overleven.

Hij ritst zijn broek open. “Doe hem maar in je mond.” “Je vindt het lekker, hè?” “Je doet het heel goed.” Ik stop even, om te zeggen dat ik dit helemaal niet wil en het níet lekker vind. Hij pakt mijn hoofd vast, geeft daarmee aan dat ik door moet gaan.

Al snel merk ik dat hij klaar wil komen. Ik besef ineens dat het waarschijnlijk voorbij zal zijn als dat gebeurd is. Tegenstribbelen heeft geen zin meer. Ik kan maar beter zijn commando’s opvolgen en hopen dat hij snel krijgt wat hij hebben wil. En daarna heel hard hopen dat hij me laat leven.

“Ga maar op de grond liggen.” Gedurende een paar minuten ligt hij boven op me, zijn gezicht boven mijn kruis. Vanaf dat moment onderga ik alles in stilte. Praten heeft geen zin meer. Ik moet me focussen op hem om dit zo snel mogelijk voorbij te laten zijn.

Hij wil dat ik boven op hem ga zitten en dan komt hij in me. Even later bedenkt hij zich en staat op. “Ga eens op je rug liggen.” Geruisloos doe ik wat hij zegt.

Terwijl ik op mijn rug lig, sluit ik mijn ogen. Ik neem in gedachten afscheid van mijn ouders, mijn broertje en Ryan. Mijn ouders vinden me straks levenloos. Op de meest gruwelijke manier. Ik druk de tranen die opkomen, snel weg.

Een paar tellen later zie ik mezelf in het gras liggen. Van bovenaf. Ik voel rust. Ik kijk naar een meisje met een hongerig monster boven op zich.

“Doe hem maar weer in je mond.” Ik ben weer terug op aarde en vervolg mijn ‘missie’ in stilte.

Even later voel ik vocht in mijn mond stromen. Met dat vocht stroomt ook de emotie weer door mijn lijf. Ik spuug het gelijk uit op de grond, van walging en schaamte.

Dat sperma geeft de misdaad die mij op dit moment overkomt, iets seksueels en menselijks. Alsof ik eraan meegewerkt heb.

Hij heeft zijn zin, en nu? Ik ben ontzettend bang. Wat gaat hij doen? Laat hij me gaan of vermoordt hij me? Hij heeft niet voor niets een mes bij zich. Ik denk aan de zaak van Marianne Vaatstra. Zij werd verkracht én vermoord. Als hij me laat gaan, kan ik naar de politie stappen. Ik kan me niet voorstellen dat hij zo’n risico neemt. Die paar seconden sta ik doodsangsten uit. Veel meer dan in de minuten ervoor.

Wat gaat er gebeuren? Waar is het mes? Hij loopt naar een hoopje spullen verderop, en geeft me mijn kleren aan. Terwijl hij zijn broek omhoog hijst, draait hij zich nog even om en vraagt: “Lukt alles zo verder?” Vervolgens loopt hij weg. Alsof het de gewoonste zaak van de wereld is.

Alleen blijf ik achter, verslagen. Zittend probeer ik mijn broek aan te trekken. Mijn handen trillen zo hevig dat ik de rits niet dicht krijg. Op de één of andere manier lukt het me om de drukknoop vast te klikken. Ik sta op, kijk snel om me heen naar de grond en gris mijn bh uit het gras. Dan draai ik me om. De straat is donker en verlaten.

Bevend stap ik op de fiets. Een paar tellen later denk ik: wat als hij zich bedenkt en achter me aan komt? Ik trap alsof mijn leven ervan afhangt.

Op de fiets overvallen de emoties me. Ik huil en schreeuw zoals ik nog nooit heb gedaan.

Het fietsen en het krijsen beneemt me de adem. Mijn moeder zei later: “Ik hoorde je in de verte schreeuwen en wist dat er iets ergs gebeurd was.”

Ik zet mijn fiets in de achtertuin en zie mijn moeder in de woonkamer staan. Snel trek ik mijn bh onder de snelbinder vandaan. Geen idee waarom ik die heb meegenomen. Huilend ren ik naar binnen en gil: “Die klootzak heeft me verkracht!” De kapotgesneden bh smijt ik op tafel.

Mijn moeder schrikt zich rot. Ze wekt mijn vader en belt 112. Rillend van emotie en schokkend van het huilen zoek ik een telefoon om Ryan te bellen.

Onsamenhangend vertel ik, met een onvaste stem, dat ik verkracht ben en dat hij moet komen. “Dat meen je niet!” Hij valt stil. Even later weet ik dat hij eraan komt.

Kort daarop staat er een politieagente in de woonkamer. Ik zit op de bank en kan niet meer ophouden met trillen. Ik voel me vies en wil water om die smerigheid uit mijn mond te spoelen. “Je mag niets meer eten en drinken. En je mag niet douchen en roken”, zegt de agente. Een ander aanraken wordt me ook verboden.

Goed, ik aanvaard haar instructies. Als dit helpt om dat monster zo snel mogelijk te vinden, dan wacht ik. Erger wordt het niet.

Ze wijst me op de consequenties van een valse aangifte doen. Niet dat ze me niet gelooft, zegt ze, maar het komt vaak voor. Die mededeling maakt me onzeker. Ik verzin dit niet! Maar ik weet dat er bewijsmateriaal is, en de vrouw tegenover me bedoelt het goed. Ik knik kort.

Ze vraagt me wat er gebeurd is en wil een beschrijving van de dader. Mijn herinneringen zijn nu nog vers en gedetailleerd, legt ze uit. Hoe meer tijd er overheen gaat, hoe troebeler die herinneringen.

Ik spui het verhaal. Tussen de zinnen door hap ik naar adem.

Langzaam druppelen er anderen binnen, mensen van de zedenpolitie en van de technische recherche. Ik verneem wat me te wachten staat. De GGD zal de sporen op mijn lichaam veiligstellen. De recherche zal het hele gebied afzetten en op sporen onderzoeken. Mijn kleding en bh moet ik meegeven. Ik mag even naar boven om andere kleren aan te trekken, maar wassen is uitgesloten. Weer beneden krijg ik te horen dat ik me morgen bij het ziekenhuis moet melden voor pillen, aidsremmers. Ook moet ik bloed laten prikken.

Hier had ik geen seconde bij stilgestaan, maar dat kan natuurlijk óók nog. Dat hij een ziekte bij zich draagt, die ik nu misschien ook heb. Zwanger kan ik in ieder geval niet zijn, want ik ben ongesteld.

Ryan is er nog steeds niet en ik bel hem nog een keer. Hij en zijn moeder zijn nog thuis! Ik durf niet naar de reden te vragen, maar vraag huilend of ze alsjeblieft zo snel mogelijk willen komen, omdat ik zo direct naar de GGD moet.

Zodra ik de auto zie, ren ik naar buiten, op Ryan en zijn moeder af. Ik omhels mijn schoonmoeder. Net te laat herinner ik me de instructies.

Mijn schoonmoeder veronderstelde dat ik de verkrachting verzonnen had. Het kwam niet in haar op dat zoiets werkelijk kan gebeuren, zegt ze me, gevolgd door haar excuses. De broertjes van Ryan moeten morgen weer naar school en ze stond niet te popelen om Ryan zomaar naar mij toe te brengen. Onderweg hierheen viel het haar op dat het hele gebied was afgezet met rood-witte linten. Toen drong het tot haar door dat ik dit waarschijnlijk niet had verzonnen, en ze schaamde zich nu voor haar eerste gedachten.

Alles gaat verder in een roes langs me heen. Ik merk wel dat ik nu wat gekalmeerd ben.

01.30 uur. Ruim een uur na mijn thuiskomst stap ik bij twee politieagenten in de auto om naar Arnhem te rijden voor het onderzoek. Onderweg zie ik nu ook het met linten afgezette gebied. Het lijkt wel een film. Ik zie dat de recherche op een heel verkeerde plek zoekt. De agente rijdt wat langzamer en ik zeg het haar. Ze vraagt me of ik uit wil stappen om de juiste plek aan te wijzen. Met de agenten loop ik erheen. Ik wijs ze op de tampon en het kapotgesneden haarelastiekje. Ook vinden ze de plek waar ik zijn sperma heb uitgespuugd. Ze vinden het knap van me dat ik meegelopen ben. Ik zie het echter emotieloos aan. Ik wil alleen maar dat ze de dader zo snel mogelijk opsporen. Maar het voelt wel goed dat ik ze heb kunnen helpen.

Rond 02.00 uur komen we bij de GGD in Arnhem aan. Het gebouw is helemaal verlaten, maar vanuit de donkere hal zie ik een verlichte kamer. Daar wacht een vrouw op ons. Ze stelt zich voor en legt uit wat mij te wachten staat. Ze is zenuwachtiger dan ik, op dat moment. Ik geef antwoord op alle vragen, voel dat ik bewust aanwezig ben in die ruimte — maar het deel van mij dat emotie hoort te voelen, is uitgeschakeld.

De vrouw neemt foto’s van een kras op mijn bil en een kras op mijn borst. Die zijn kennelijk veroorzaakt door het mes, ik kan me daar niets van herinneren. Ze neemt monsters van allerlei plekken op mijn lichaam.

Mijn lichaam is een bewijsstuk geworden. Een terrein van misdaad. Een ‘plaats delict’. Er zijn nog net geen rood-witte linten om mij heen gespannen.

Ze doet ook inwendig onderzoek met een eendenbek. Dat apparaat hoort koud aan te voelen, maar het is daar gevoelloos. Ook neemt ze wangslijmvlies op met een wattenstaafje. Als ze klaar is, mag ik eindelijk wat drinken. Ik klok een glas water in één teug naar binnen en vraag om nog een glas.

Alles gaat traag. Omdat ze zenuwachtig is, doet ze alles heel langzaam. Ze wil me geen pijn doen. Steeds wanneer ze een mislukt onderzoekje opnieuw moet doen, verontschuldigt ze zich.

Ik voel mezelf ook een beetje schuldig, ik geef haar kennelijk een ongemakkelijk gevoel. Twijfel overvalt me: deed ik er goed aan om hier te komen? Ik wil douchen, een warme deken over me heen trekken, slapen, wakker worden en beseffen dat dit een boze droom was. Maar ik spreek mezelf streng toe. Niemand heeft het recht om mij te verkrachten. Het monster loopt nog vrij rond.

05.30 uur. Het onderzoek is klaar. Ik zie mijn ouders en Ryan in de hal zitten. Ze zijn de politiewagen gevolgd en hebben al die tijd gewacht. Ik mag ze eindelijk een knuffel geven en we vertrekken naar huis. Zij zijn intussen geïnstrueerd over het programma dat komen gaat. Ik hoor dat we al in de ochtend naar het ziekenhuis moeten en dan door naar het politiebureau, voor het procesverbaal. Op de terugweg in de auto ben ik stil en uit het veld geslagen. Ik bevat niet wat er allemaal is gebeurd. Thuis trek ik me terug, onder de douche.

06.45 uur. Ik lig in bed en de tranen komen. Maar de vermoeidheid wint het en ik val snel in slaap. Mijn ouders maken me een paar uur later wakker. Ik moet naar het ziekenhuis voor de afspraak van 11.00 uur. De emotie die ik een paar uur geleden heel even in mijn bed voelde, is weg. Ik ben terug in de roes en laat alles op me afkomen. Ik krijg tabletten en er wordt bloedonderzoek gedaan. De gynaecoloog legt uit dat ik de komende maanden onder medische controle blijf. De wetenschap dat het monster een ziekte met zich mee kan dragen, doet mij op dat moment weinig.

13.49 uur. Ik zit in een kamer op het politiebureau in de Beekstraat te Arnhem. Tegenover mij zitten Annemiek en John, rechercheurs. Ik voel me op mijn gemak bij hen. Van seconde tot seconde beschrijf ik wat ik meemaakte.

Eerst vragen ze me om wat over mezelf te vertellen. Wie ben ik, waar woon ik, hoe oud ben ik, wat doe ik en met wie heb ik een relatie?

Ik vertel dat ik sinds tweeëneenhalf jaar een relatie heb met Ryan. Ze horen over de spanningen tussen mijn ouders en mij. Mijn ouders nemen het me kwalijk dat ik geen opleiding volg en niet werk, afgezien van een weekendbaantje bij het voetbalstadion. Het frustreert ze dat ik weinig actie onderneem om iets met mijn leven te doen.

Vervolgens vertel ik over de bewuste avond. Ze stellen veel vragen. Ik houd niets achter. Het lijkt net alsof ik over iemand anders praat. Het besef van wat me overkomen is, zweeft ergens anders. Een vernuftig beschermingsmechanisme. Af en toe waait er een vleugje van het besef binnen en grijp ik een tissue om mijn tranen te drogen. Maar ik herpak mezelf snel; de film moet verder draaien.

Na ruim twee uur ben ik leeg, moe en koud.

CALM AFTER THE STORM

When someone is going through a storm,
your silent presence is more
powerful than a million empty words.

Thema Davis

Ik had geen besef meer van mijn eigen identiteit, ik voelde niets meer. Ik keek ook niet meer naar de toekomst, hoewel ik op de een of andere manier zaken regelde die met een toekomst te maken hadden. Het nieuws was snel rondverteld. Mensen belden me op. Ik kan me niet meer herinneren wat ik tegen hen zei, want ik bestond niet.
De verkrachter had iets gestolen uit de kern van wat ik als mijn persoonlijkheid had beschouwd. Maar hoe zou ik dat vermiste stuk van mijzelf terug kunnen vinden? Ook al zou de verkrachter worden gepakt, de vrouw die niet verkracht was, zou nooit meer terugkeren. (Raine, p. 35, p. 51)

Dit lees ik later in het boek van Nancy Venable Raine, De stilte voorbij. Het beschrijft precies hoe ik me na die 8ste september voelde.

De dagen na de verkrachting vullen zich met ongeloof, een roes, gesprekken, telefoontjes, visites. Langzaamaan wordt iedereen in mijn omgeving op de hoogte gesteld. Mijn ouders nemen die taak op zich. Het lukt mij niet om zelf de telefoon te pakken en mijn verhaal te vertellen aan iemand die mij lief is.

Alleen mijn broertje, Peter, weet nog van niets. Mijn ouders hebben hem niets verteld, tot aan donderdag. De verkrachting was op maandag en Peter was op dat moment in een vakantiepark, waar hij stage loopt. Hij is net begonnen en verblijft er doordeweeks in een cottage. Op vrijdag komt hij weer thuis. Mijn ouders hadden de intentie om tot dan te wachten. Maar vrijdag verschijnt ook een bericht in de krant, weten we van de politie. Bovendien is het nieuws inmiddels als een lopend vuurtje door het dorp gegaan. (Een collega van mijn moeder heeft het doorverteld). Het risico bestaat dat het nieuws al eerder bij Peter terechtkomt. Weliswaar bestaan er op dat moment nog geen sociale media, maar de kans is groot dat iemand hem belt of per sms informeert over wat er gebeurd is.

Van tevoren lichten mijn ouders de leidinggevende van Peter in. Ze vertellen niet wat er aan de hand is, maar wel dat ze Peter zwaar nieuws te melden hebben en dat ze langskomen. Ik kan me niets van die dag herinneren.

Ik heb Peter later gevraagd om zijn herinneringen aan dat moment op papier te zetten. Zo hoopte ik er zelf iets van terug te kunnen halen. Na het lezen van zijn e-mail merk ik dat dit laatste niet gelukt is, maar ik wil wel graag zijn ervaring van die dag delen.

Die ochtend, tijdens de tweede stageweek bij het vakantiepark, zat ik op mijn werkplek de meldingen die binnen waren gekomen op mijn afdeling, te bekijken. Ik werkte als stagiair op de ICT-afdeling van het park.
Mijn deur ging open en zoals elke dag zag ik mijn collega Els binnenkomen. Alleen, deze keer was ze niet in haar eentje. Ik hoorde nog andere voetstappen. Dat verbaasde me, want dat gebeurde nooit. We waren in een rustig deel van het park gevestigd. Mijn ouders kwamen binnenlopen. 'Wat moeten die nu hier?’, dacht ik. Ze kwamen vast niet om van de wildwaterbaan te gaan. Gedachten flitsten door mijn hoofd. Hadden we de jackpot gewonnen, kwamen ze me ophalen als verrassing voor een vakantie of zou er iets ergs... De uitdrukking op hun gezichten toonde me het antwoord. Maar wát dan?! “Peter, er is iets ergs gebeurd met Sonja”, vertelde mijn vader. Even dacht ik aan het ergste en was in shock. Snel vervolgde hij zijn verhaal. “Sonja is verkracht...” Mijn zus is door een of andere psycho gepakt! Het was alsof de tijd stil stond en ik in een filmscene was geplaatst. Waar is de verborgen camera... En, en verkracht zoals je weleens in het nieuws of in de krant ziet?
Verdriet en woede overvielen me. In die toestand stapte ik in de auto, richting huis, waar Sonja zat te wachten op mijn terugkomst. Ze leek rustig. Het voelde voor mij heel even alsof ze er niets aan overgehouden had. Wist ik veel dat de schade niet aan de buitenkant te zien was! Ze geven geen handleiding bij zo’n gebeurtenis.