Aldert Schuil

Een thriller van Uitgeverij Hartklopper

Eerste druk: april 2023

ISBN 978-90-830816-1-8

NUR-code 305

© 2020 Aldert Schuil

Omslagillustratie: Kasper van Dijk

Omslagontwerp: Zinnenprikkelend

Vormgeving binnenwerk: Artgen

Ebook: epublicist.nl

Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde fotobestanden of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Het verleden sloeg diepe kraters in zijn geest.
De buitenwereld zag slechts succes.
Van binnenuit wroette het ingekapselde kwaad zich echter weer een weg naar buiten.

Proloog

Tot daar konden ze hem helpen. Daarna was hij op zichzelf aangewezen om een nieuw leven op te bouwen.

Ondanks de strikte instructies meldde Sime zich niet bij het loket waar hij voor de deur was afgezet. Hij kon het niet. Hij was er niet klaar voor. De pijn, het verdriet, de woede, het was allemaal nog te vers, het zat te diep. Ook was hij bang om daardoor door de mand te vallen. Toen zijn begeleider snel was vertrokken, uit angst om wegens mensensmokkel te worden aangehouden, en uit het zicht was verdwenen, liep hij van het centrum vandaan, doelloos en nog altijd in een wezenloze staat, als gevolg van zijn gruwelijke ervaringen uit het recente verleden.

Het weinige geld dat hij mee had was snel op en daarna stal hij eten en drinken om te overleven. Zonder plan zwierf hij op enig moment in Nederland rond. Dat was niet zijn geregelde bestemming, maar hij was het zich niet eens bewust. Het draaide in die tijd om overleven – op instinct.

Op een avond was hij na een lange voettocht aan de rand van een dorp beland, bij een mooi kerkje, waarvan de deur openstond. Hij voelde voor het eerst behoefte aan troost en vroeg zich af of zijn zonden ooit vergeven konden worden. Spijt had hij niet, dat voelde hij niet – het was een verstandelijke benadering. Maar er brandde ook volop woede in hem, bijna zichtbaar en tastbaar, door de tragedie die aan alles ten grondslag lag.

Net in de kerk hoorde hij vanuit de deuropening nog iemand naderen over het grindpad. Uit schrik verborg hij zich snel boven aan de trap naar de verdieping waar het orgel zich bevond. De persoon liep de kerk in. Aan de tred en het geluid van de schoenen herkende hij dat het om een vrouw ging. Hij sloop naar beneden en probeerde een glimp van haar op te vangen. Wat hij zag – van achteren en een beetje van opzij – was in zijn ogen alles wat een vrouw moest zijn. Er kwam begeerte in hem naar boven. Het was lang geleden dat hij gewoon contact met een vrouw had gehad, laat staan seks. Zijn kwetsbare evenwicht raakte verstoord toen beelden van zijn zus en schoonzus binnendrongen. Dat zette die vreselijke film weer in beweging.

Onbewust had hij het zware mes, dat hij als bescherming altijd bij zich droeg, in zijn hand genomen. Hij had zich teruggetrokken toen ze opnieuw zijn kant op kwam – nu om de kerk te verlaten. Vervolgens liep hij naar het altaar, waar hij twee kaarsjes zag branden en waarvan het licht viel op een foto van een stralende, jonge vrouw in een trouwjurk. Hij kon die gelukzaligheid niet verdragen. Hij doofde de kaarsen met spuug op zijn vingertoppen en omklemde in elke hand één om ze te breken; geknakt liet hij ze in de zandbak staan. De foto vouwde hij en stak deze in een broekzak. Hij haatte deze vertoning, want daartegenover zag hij de beelden van zijn zus en schoonzus – met hun opengesneden kelen. In een soort trance verliet hij de kerk om te kijken of ze nog in de buurt was. Hij zag haar nog net verdwijnen achter een paar coniferen, die de lage heg die als afscheiding tussen kerk en kerkhof diende onderbraken. Onbedwingbaar was de drang om haar te volgen. In de stilte en beslotenheid van het achterste deel van de begraafplaats was hij zijn verstand volledig verloren.

Toen het achter de rug was en hij een beetje bij zinnen kwam – toen de blinde haat en woede langzaam doofde – besefte hij dat hij weer moest vluchten.

1. Een krantenbericht

‘VERMINKT LICHAAM JONGE VROUW IN BOS.’ Zo luidde de vette kop in kapitale letters boven het hoofdartikel op de voorpagina van het landelijke dagblad dat Anita aan de leestafel van het grand café, dat ze meerdere keren per week bezocht om er even uit te zijn of om met een vriendin af te spreken, net naar zich had toegetrokken. Er was weinig ruimte voor tekst op de pagina doordat er een forse foto was afgedrukt van een met bedrukt lint omlijnde politieafzetting, waarachter een witte tent, politieauto’s, politiemensen en een ambulance zichtbaar waren.

De Dagkoerier stond erom bekend met weinig en eenvoudige woorden verslag te (kunnen) doen en ook nu was meteen helder dat er een verschrikkelijk geweldsincident met een jonge vrouw als dodelijk slachtoffer had plaatsgevonden. Anita huiverde kort. Het was de vette kop van het artikel in het toen nog gevouwen blad die haar aandacht het eerst had getrokken. Maar nu lag de volledige voorpagina voor haar uitgespreid. Het hoefde geen verduidelijking dat de ambulance ten onrechte het beeld schiep dat er nog hoop was.

Een abonnement op deze krant was in haar kringen natuurlijk uit den boze, maar hier in het grand café of in de bibliotheek, die ze eenmaal per week bezocht, permitteerde ze het zich om er wel eens in te snuffelen. Het was toch wel een keer lekker om een luchtig nieuwsblad door te bladeren. En ze was wel heel nieuwsgierig of er meer informatie over die moord was – want dat moest het wel zijn: moord.

De andere huiskranten van het grand café waren erg summier in hun berichtgeving geweest, zonder foto en veel meer dan melding van de vondst van een dode, jonge vrouw onder verdachte omstandigheden hadden ze niet gebracht. Een van die kranten had er een globaal locatiekaartje bij afgedrukt, maar daar bleef het bij. Veel meer wisten zij ook nog niet.

Op de gezamenlijke persconferentie van politie en justitie was bekendgemaakt dat een wandelaar het lichaam van een dode, jonge vrouw had gevonden en dat een misdrijf niet werd uitgesloten, met vermelding dat de identiteit van het slachtoffer nog niet was vastgesteld en van een tijdstip en locatie van de vondst.

De voorpagina die voor haar lag werd bij dit soort gebeurtenissen steevast als een spectaculaire blikvanger opgemaakt. Het was een beproefde strategie en bewezen feit dat de losse bladenverkoop van het blad altijd een piek beleefde als er bij een schokkende gebeurtenis een grote pakkende foto werd gepubliceerd. De hoeveelheid tekst was van ondergeschikt belang; het aas was uitgezet en de vis hapte vaker dan gewoonlijk.

Anita was zich bewust van dit effect, voelde zich ergens een schaamteloze ramptoerist, maar wist ook dat ze honger had naar het verhaal achter de foto. Het bericht kreeg onmiddellijk veel meer impact door die lugubere kop en die foto. Het nieuws kwam daardoor veel dichterbij, stond direct op je netvlies gebrand. Zijzelf voelde zich zo bijna op de plaats delict, al stond niet vast dat het dat was op de foto. Ze las de ‘tot nu toe bekende feiten en omstandigheden’, zoals de reporter het verwoordde.

Bregje Ellebroek mag zich sinds haar jeugd één van de beste vriendinnen van Anita noemen. Zij betitelt zichzelf al jaren steevast – naar wie het maar wil horen – als ‘de beste vriendin van’ en kan de dwang om zich daarbij met de andere vriendinnen van Anita te vergelijken maar moeilijk onderdrukken. Dit trekje van Bregje wordt haar door de andere vriendinnen zonder voorbehoud vergeven. Bregje is niet meer helemaal wie ze was nadat ze jaren terug werd aangereden en ernstig gewond raakte. Op haar fiets, in de avondschemer, frontaal geraakt door een auto, die nooit is getraceerd en waarvan de bestuurder dus nog altijd ergens straffeloos rondloopt. Ze had meerdere botbreuken, inwendige bloedingen en lag maanden in coma.

De oude Bregje was een sportvrouw in hart en nieren. De Bregje van nu loopt moeizaam, met wat je een klapvoet zou kunnen noemen. Afhankelijk van de gekozen schoen hoor je haar van ver aankomen, met die ene voet die om de stap wat ongecontroleerd contact met de aarde zoekt. De Bregje van nu is vooral de Bregje met hersenletsel. Als ze stilstaat of zit is er op het oog weinig aan haar te merken. Uiterlijk is ze nog altijd die zachte lieverd die ze altijd al was. Maar ze functioneert niet meer zoals voorheen in een ‘normale’ sociale setting of werkomgeving. Ze kan moeilijk met prikkels omgaan, groepjes zijn haar snel te veel, ze raakt af en toe in de war; maar het heftigste voor haar en haar omgeving is haar onvoorspelbare ontremde gedrag.

Ze is op weg naar haar afspraak met Anita. Een kop koffie met een taartje samen en dan ontsnappen aan het richting lunchtijd almaar toenemende gegons van pratende bezoekers door lekker samen door de stad en het park te slenteren.

Ze ziet Anita zitten – aan de leestafel, waar ze elkaar meestal treffen voordat ze samen het prachtige historische stadscentrum intrekken. Ze loopt van achteren naar haar toe en legt een hand op haar schouders. Anita schrikt zichtbaar van de onverwachte aanraking en draait zich in een ruk naar de ‘boosdoener’ om.

‘Hé schat, schrik niet. Ik ben het maar! Dag,’ zegt Bregje, terwijl ze zich vooroverbuigt om haar met zoenen te begroeten.

‘Zie ik het goed meisje, lees jij dát blad?’ vervolgt ze met een giechelend stemmetje.

‘Dag Breg, fijn je te zien. Ga zitten. Waar gaan wij ons vandaag aan bezondigen bij de koffie?’

‘Oh, daar heb ik me de hele ochtend al op verheugd: perentaart met een grote portie slagroom. Heerlijk die stevige zoete slagroom hier!’ roept ze verlekkerd.

Anita geeft de bestelling door aan de serveerster: twee cappuccino ‘large’, een perentaart en een cheesecake, beide met een grote portie slagroom.

‘Doet u mij nog maar een extra schaaltje slagroom erbij,’ zegt Bregje tegen de bediening.

‘Zou je dat nou wel doen Breg? Je weet het hè, je gewicht!’ Anita kijkt haar met een bezorgde blik aan. Bregje in opgewonden staat consumeert onmatig sinds haar ongeluk en moet in toom worden gehouden; vooral wat zoetigheid betreft. En dat is dan de lichte kant van haar ontremming. Het is veel lastiger om er getuige van te zijn als ze in sociaal contact de plank volstrekt misslaat of verbaal tekeergaat.

‘Komt goed Anita. Maar hoe kwam je in dat blad terecht meisje?’ vraagt ze plagend.

‘Ach, je hebt het vast ook wel gelezen. Er is weer eens een dode vrouw gevonden. Zeer waarschijnlijk een misdrijf. Ik wilde toch even kijken of zij iets meer weten dan de andere kranten – de kop op de voorpagina deed dat vermoeden, kijk maar – maar je kent het riedeltje wel: interviews met politiemensen die zeggen niks te kunnen vertellen, maar die waarschijnlijk toch net iets teveel hebben laten ontsnappen, zodat er een tekst kan worden geschreven; en met omwonenden die niks hebben gezien maar dan desgevraagd toch maar een duit in het zakje doen, zoals dat het bos al jaren niet meer veilig is, suggesties richting een tbs-kliniek, harder straffen.’

Bregje had de voorpagina ondertussen naar zich toegetrokken en bekeek deze kort.

‘Vreselijk. Ik heb er zeker overheen gelezen. O, wat verschrikkelijk. Wat erg voor die vrouw en haar familie.’

‘Ja, zeker. Je denkt dat alle gekken zo langzamerhand wel achter slot en grendel zitten, maar dan blijkt er toch nog eentje rond te lopen; en dan nog een, en daarna nog een. Het zal wel een niet uit te roeien verschijnsel zijn.’

‘Het is wel vreemd Anita, maar wij lezen dit vandaag en we voelen even afschuw en boosheid, medelijden ook, morgen als er aanvullende informatie over in de krant of op het nieuws verschijnt heeft het nog onze volle aandacht, maar dan verdwijnt deze gevonden dode weer langzaam naar de achtergrond, wat er ook achter zit; wij kennen haar niet. Ons leven gaat gewoon door. Het is toch altijd een ver van mijn bed show.’

‘Ja, dat heb ik ook hoor. Vaak zijn er relatieproblemen in het spel. Doorgedraaide exen of aanstaande exen. Het blijft een misdrijf, heel ernstig, maar een ontbrekende verdachte, een onbekende moordenaar, dat vind ik pas eng; eentje die ze niet te pakken krijgen, die ze zelfs nooit op het oog hebben gehad of zullen krijgen.’

‘Ik zie dat zij hemelsbreed – wat zal het zijn – een kilometer of dertig, veertig hier vandaan, is gevonden. Nou gelukkig niet echt vlakbij. Laten we het over wat leukers hebben, want ik voel druk op mijn hoofd. Je ziet er weer super uit Anita. Hoe gaat het met Josje en Lucien?’

‘Joh, die doen het hartstikke goed op school! Josje is volgens mij verliefd, maar ik mag er niks over zeggen, haha. Op haar dertiende! Ik ben er weleens jaloers op dat ik zoveel later was met die dingen. Ik kreeg mijn eerste zoen pas op mijn zestiende en verliefdheid voelde ik pas op mijn negentiende. Lucien heeft wel wat last van pesterijtjes nu hij net uit de kast is gekomen. Hij oogstte respect van zijn medeleerlingen, maar zelfs onder zijn vrienden zijn er die – in hun ogen onschuldige – grapjes maken. Maar daar blijft het bij en hij is gelukkig wel weerbaar. Hij is een dijk van een kerel, daar verandert niks aan. Ze blijven dus wel van hem af. En anders wel vanwege de reputatie van zijn vader.’

‘Nou, ik was stomverbaasd toen ik het van je hoorde, maar het is heel stoer van hem. Super!’

‘Bregje, ik moet bekennen dat zelfs ik verrast was. Ik moest best even slikken. Ik ben een beetje bang voor de reactie van zijn vader. Je kent hem. Lucien heeft deze keuze zelf gemaakt en loopt nu het risico dat zijn vader het via het geruchtencircuit hoort. Dat krijg je als je als vader nooit aandacht voor je kinderen hebt en als je ouders geen goed contact meer met elkaar hebben. Lucien wil ook pertinent niet dat ik het initiatief neem en hem bel. Geen idee hoe hij erop zal reageren. Hij leeft in een klein en eng wereldje.’

‘Ja, die Ron is toch een engerd geworden moet ik zeggen. Het leger heeft hem in ieder geval weinig goeds gebracht met die uitzendingen. Vroeger had ik nog best een klik met hem en kon ik zijn humor waarderen. Hij is enorm veranderd. Jij hebt het niet makkelijk gehad, meisje.’

‘Zeg dat! En de kids hebben het ook te verduren gehad,’ zucht ze, ‘maar gelukkig heb ik jou, schatje: geen spat veranderd sinds ik je heb leren kennen, haha.’

Bregje verslikte zich bijna in haar mond vol gebak en kon de ironie wel waarderen. Ze lachte met gesloten mond. Bregje was zich terdege bewust van haar veranderde persoonlijkheid en gedrag. Met Anita als gezelschap gebeurde het zelden dat ze verbale uitspattingen kreeg. Anita was voor Bregje een medicijn. En Anita haar hart stond altijd open voor Bregje.

Anita had Bregje vanaf haar ongeluk bijna elke dag bezocht en had haar in haar zorgwekkende comateuze toestand steevast voorgelezen. Hun band was onverbrekelijk. Maar anders dan Bregje had Anita een kring van vriendinnen om zich heen om wie zij in het algemeen ook veel gaf. Die hadden echter niet die aandacht nodig. Door Anita was Bregje ook ‘vriendin’ met de meeste van Anita’s vriendinnen, maar dat lag op een ander level.

Hemelsbreed op nog geen twintig kilometer bij hen vandaan zat iemand op een grote donkere zolderruimte, die met slechts een gericht schijnsel van een leeslampje werd verlicht, al uren naar de voorpagina van De Dagkoerier te staren. Van verontwaardiging, schrik of angst was geen sprake, laat staan van afschuw. Integendeel! Euforie en trots waren op het gezicht van de gedaante te lezen. De ogen leken maniakaal. Dit was dus hoe het voelde: de bekroning van al het werk. Alle landelijke kranten lagen ongeopend op een breed werkblad. De voorpagina’s, daar draaide het om. En die met foto, dat was de eretitel. De hele voorpagina! Dat betekende dus nieuws met eeuwigheidswaarde.

Anita en Bregje slenterden door het centrum. Bregje had de meeste moeite om de verleiding van de winkeletalages te weerstaan en sleurde Anita af en toe mee naar binnen. Bregje was gek op mooie, veelal kleurrijke jurken, kekke jasjes en sexy schoenen. Het maakte niet uit dat de meeste schoenen niet meer zo geschikt voor haar waren. Ze wilde ze passen en liet Anita er dan een foto van nemen.

‘Hoe gaat het op je nieuwe werkplek? Bevalt het je, Breg?’ vroeg Anita toen ze na een klein uurtje de vele prikkels van het centrum achter zich hadden gelaten en eindelijk, vanaf een bankje, de weldadige rust van een parkje ondervonden. Niet volledig zonder stadsgeluiden, maar buitenshuis zou het overdag in de stad nergens beter worden dan daar.

Bregje was na de middelbare school samen met Anita de verpleging in gegaan. Ze doorliepen de opleiding samen en werkten bij dezelfde instelling. Hun innige vriendschap ‘voor eeuwig’ speelde zeker een rol bij die keuze, want zij riepen al vanaf dat ze vriendinnen waren dat ze ‘later’ samen verpleegster wilden worden. Verrassend was die keus ook anderszins niet, want andere beroepskeuzes hadden ze geen van beiden ooit overwogen. Het was voor allebei als een droom die werkelijkheid moest worden. Na hun opleiding bleven ze beiden werken voor de instelling waar ze waren opgeleid, maar ze werden bewust op verschillende afdelingen geplaatst; daar hadden ze helaas geen invloed op.

Na haar ongeluk, het langzame herstel en de langdurige revalidatie kon Bregje echter onmogelijk terug naar haar oude baan. Haar lichte fysieke beperking – haar klapvoet – zou nog wel een in te passen tekortkoming zijn, maar haar hersenletsel zeker niet. Bregje had duidelijk vastgestelde cognitieve stoornissen, die het zelfstandig functioneren als verpleegster onmogelijk maakten. Hoe zich dat zou ontwikkelen was niet goed te voorspellen.

Haar werkgever wilde eraan meewerken om haar tijdelijk – puur bij wijze van therapie, het was niet bedoeld als re-integratie – een paar uurtjes per week onder haar collega’s te laten zijn. Dat zou haar welzijn wellicht nog een positieve impuls geven. Maar niemand geloofde nog in een wonderbaarlijke genezing; Bregje kon zeker niet meer zelfstandig een dienst volgens schema draaien en ook onder begeleiding bleek het te lastig voor de collega’s van dienst om langdurig vol te houden; de zorg was al onderbezet. Bregje kon niet helpen tillen; gaf soms de verkeerde pillendoosjes, haalde water voor een patiënt die absoluut niets mocht drinken, was opeens zonder wat te zeggen verdwenen of snauwde om vriendelijke verzoeken die ze als ‘opdrachten’ voelde of ze werd op een andere manier emotioneel om goed bedoelde opmerkingen over haar handelingen. Nadat ze vanwege de stress een keer heel boos was geworden op een patiënt die volgens haar onnodig op een rode knop had gedrukt was het welletjes en moest het project gestopt worden. Dat is nu alweer dik drie jaar geleden.

Sindsdien zit ze vooral thuis. Eens in de zoveel tijd krijgt ze weer een kans om deel te nemen aan een sociaal werkproject. Tot nu toe lukte het haar niet om meer dan een plek op proef te veroveren. Dat kwam vooral doordat ze ook haar gevoel voor hiërarchie kwijt leek te zin. Telkens liep het stuk op problemen met gezag; en het begrip voor haar verbale uitschieters bleek overal op grenzen te stuiten. Nu probeert de manager van een grote bioscoop het voor een paar middagen per week met haar, achter de popcorn en drankjesbar.

‘Het is super joh, wat een leuk werk. Volgens mij gaat het echt goed!’

‘Ah, dat is fijn om te horen. Ik hoop het voor je schat.’ Anita wist dat het altijd zo begon, maar nooit lang duurde.

‘Hoor je trouwens nog wel eens wat van Sybrand?’

Sybrand is de ex van Bregje. Een flierefluiter. Muzikant, maar meestal werkloos; als hij niet speelt dan doet hij zich het liefst tegoed aan genotsmiddelen – waaronder hij ook vrouwen schaart. Eerlijk is eerlijk, Sybrand is zelfs dronken nog een aardige vent en zal nooit een vlieg kwaad doen; hij is niet eens rokkenjager, er zijn simpelweg te veel vrouwen die een zwak voor hem hebben en hij kan geen nee zeggen. Hij kon geen verantwoordelijkheid voor Bregje dragen toen het eropaan kwam; hij kan niet eens zijn eigen leven managen.

‘O ja, kortgeleden nog. Maar dat is omdat ik hém belde, omdat hij een kaartje stuurde! Dan vraagt hij wel hoe het met mij gaat hoor, maar ik weet niet of hij er wel iets bij voelt. Ik mis die klootzak nog altijd.’

Sybrand Suringa ging vreemd terwijl Bregje in coma lag en verliet haar toen bleek dat ze blijvende beperkingen had. Vlak voor het ongeluk had Bregje hem eindelijk overgehaald om te proberen een kind te krijgen. Kinderen krijgen kon ook na het ongeluk nog best, maar Sybrand was er vandoor gegaan voordat er zelfs maar een ‘ongelukje’ kon gebeuren. Hij had snel door dat hij in de nieuwe situatie een veel grotere verantwoordelijkheid zou moeten dragen dan hij aankon. Bregje stevent nu af op een kinderloos bestaan. Met relaties wil het namelijk ook niet meer vlotten.

‘Langskomen doet hij niet?’

‘Hij zei voor de verandering dat hem dat ook leuk zou lijken. Maar een concrete afspraak maken lukt dan weer niet. Waarom blijft die klojo mij dan toch al die jaren regelmatig een kaartje sturen met leuke, lieve of bemoedigende teksten? Snap jij er wat van?’

Bregje had de afgelopen jaren wel de nodige flirts en ook best wel een aardig aantal seksavontuurtjes gehad. Haar loopafwijking was voor de meeste mannen geen beletsel. Dat loopje had misschien juist wel iets aandoenlijks. Het bleef iedere keer bij vluchtige affaires, net zolang tot het de mannen duidelijk werd dat er meer aan de hand was. De intelligente uitstraling van Bregje had geen schade opgelopen door het ongeval, ook haar intelligentie op zichzelf niet, hooguit het onbelemmerde en constante gebruik daarvan. Bregje bleef dus ook voor dezelfde soort mannen gaan als vroeger. Ze zou er goed aan doen om daar niet langer aan vast te houden, als ze niet in haar eentje oud wilde worden. Want er bestonden mannen, goede mannen, die hun leven wilden delen met de vrouw die ze nu was.

‘Weet je wat jij moet doen lieverd? Hem vergeten en je inschrijven bij een serieus bemiddelingsbureau. Ik blijf dat maar zeggen. Ik help je wel!’

‘Ja vast wel! En mezelf omschrijven met een paar euveltjes zeker!?’ De toon was opeens fel; een teken voor Anita om de bakens te verzetten. Gewoon de vaargeul voor de mannenjacht een beetje verleggen, van heel serieus naar een speelsere vorm – dan maar als vrijetijdsbesteding.

‘Haha, ik weet het. Jij voelt je beter met je spelletjes en chatprogramma’s, hè meissie; daar kun je natuurlijk ook een keertje de ware tegenkomen. Blijf daar maar lekker actief.’

Bregje was al jaren verslaafd aan verschillende spelletjes via internet. Ze speelde al die jaren met een redelijk constant groepje vaste contacten, die je als ‘vriend’ in een app op je mobiel kon vastleggen, maar bij een paar apps ook met willekeurig voor haar geselecteerde tegenstanders. Anita was zo’n ‘vriend’ van het eerste uur, maar dat was meer voor de administratie dan voor onderling spelplezier. Ze had een truc bedacht om niet helemaal door spelletjes met Bregje in beslag te worden genomen. Zij speelde tijden geleden wel eens een simpel woordspelletje – Pretletters – waar weinig tot geen tijdsdruk op stond en deed zelf bewust hooguit een zet per dag. Waarschijnlijk was hun onderlinge competitie doodgebloed doordat ze ‘vergat’ een spel af te maken. Er zat geen ‘echte’ chatfunctie op deze app en Anita had daar nog nooit bij stilgestaan, domweg omdat ze er niet mee bekend was. Bregje was haar enige onlinetegenstander ooit en ze was nooit op het idee gekomen daar verandering in aan te brengen. Een paar vriendinnen van Anita speelden ook wel eens onlinespelletjes met Bregje, net als haar dochter Josje, die het wel cool vond om met haar te spelen. Josje chatte graag met Bregje en kon met haar nieuwtjes en puberproblemen goed bij haar terecht.

‘Jij zou zelf maar eens wat actie moeten ondernemen dame! Je bent alleen met je kinderen en je werk bezig; voor de rest hoor ik je alleen over ‘Netflix dit’ en ‘HBO dat’. Je moet weer eens meer naar mannen omkijken, wat meer spanning opzoeken. Of is daar je ex, Ron, dat je er niet aan durft te beginnen?’

Daar raakte Bregje een paar gevoelige punten. Anita besteedde veel van haar vrije tijd inderdaad aan haar kinderen, maar daarnaast keek ze veel films en series op televisie; met of zonder de kinderen. Zij had haar eigen verslaving. Dat onder ogen zien vond ze vervelend, want ze wist dat er betere vrijetijdsbestedingen bestonden. Het punt ‘Ron’ was echter van een andere orde; een stoere macho, die thuis een heel ander mens was dan ‘de leuke gast’ die hij naar de buitenwereld toe speelde. Ron was thuis niet vaak een leuke gast geweest. Hij was autoritair, bezitterig, jaloers en snel boos, dat laatste ook op de kinderen. Alles draaide om hem. Hij zag er vroeger goed uit, groot en gespierd, maakte toen nog wel eens een grapje, daar was Anita voor gevallen; en dat hij zo seksueel was, dat was vreselijk aantrekkelijk. Ze voelde zich altijd door hem begeerd. Hun seks was in het begin geweldig en daarna lang goed, vooral doordat zij zich veel voor hem wegcijferde. Ze had het geluk heel makkelijk klaar te komen, waardoor ze het seksueel egoïsme van Ron goed kon verdragen.

Ze had het ondanks alles misschien wel met hem uitgehouden – als hij zichzelf was gebleven. Maar de Ron van voor zijn uitzendingen – hij was beroepsmilitair geworden – veranderde door die missies schoksgewijs in een ramp voor het gezin. Hij had veel woedeaanvallen – vaak ontstonden die uit het niets, begon Anita te slaan, later ook de kinderen. Hij had veelvuldig nachtmerries, waarbij hij schreeuwend en badend in het zweet wakker werd en dan tijden glazig voor zich uit kon blijven kijken. Eén keer had hij haar zelfs bij de keel gegrepen en haar in doodsangst gebracht. Pas nadat hij achteraf besefte waar hij mee bezig was en Anita naar de politie wilde stappen, zegde hij toe hulp te zoeken. PTSS luidde de diagnose.

Voor Anita viel dat niet te rijmen met zijn daarna sterk toenemende interesse voor ‘mijn vrienden van de 1%MC’, zoals hij ze graag noemde, en zijn daarop snelle toetreding als volwaardig lid van die als ruig en crimineel bekendstaande motorclub. Hij was voor haar een paar stappen te ver gegaan. Hij had er, na opnieuw enkele zware uitbarstingen in huis, mee ingestemd om het huis te verlaten, in het belang van de kinderen. Daarna werkte hij zelfs soepel mee aan de scheiding en betaalde tot dusver altijd trouw de vastgestelde kinderalimentatie.

Feitelijk fungeerde het gezin sindsdien niet veel anders dan wanneer Ron op een buitenlandse missie was. Anita haalde het tijdens het huwelijk niet in haar hoofd om vreemd te gaan. En nog altijd speelt in haar hoofd hoe Ron zal reageren als hij hoort van een nieuwe man in haar leven. Heeft hij haar als zijn bezit ook echt uit zijn hoofd gezet? En kan hij een andere man in de buurt van zijn kinderen accepteren? Ze is ervan overtuigd dat Ron precies weet wat er speelt, ook al onderhouden ze geen regelmatig contact. Bij haar contacten met andere mannen speelt nog altijd een gevoel van onveiligheid op de achtergrond. Ron was altijd al erg jaloers en bezitterig, maar nu is hij ook nog onbeheerst en onvoorspelbaar. De tijd dat Anita weer aan zichzelf moet denken is echter aangebroken. Het is genoeg geweest. De dagelijkse flirts op haar werk en de paar slippertjes daar – ze heeft nog wel eens in het geniep seks met een zaalarts van dienst in een van de inpandige, raamloze kamertjes in de instelling en is ook een keer in een voorraadkast genomen door een chirurg – zijn niet meer genoeg! Bregje heeft gelijk. Zij moet haar eigen leven meer sjeu geven en zelf weer op mannenjacht. Of liever: zich door mannen laten bejagen! Angst voor Ron is iets wat in haar hoofd zit. Maar ze maakt het misschien groter dan het is. Hij is van haar gescheiden en heeft haar daarna fatsoenlijk behandeld.

‘Bregje, je hebt een punt! Ik moet daaraan werken. Ik wil sowieso meer spanning in mijn leven. De kinderen kan ik ook best af en toe alleen laten, die redden zich nu wel.’

‘Misschien moet ik mezelf maar inschrijven op een datingsite.

Dat heb jij toch echt nog nooit gedaan hè?’

‘Haha, nee, waarom zou ik. Om eerlijk te zijn speel ik de laatste tijd los van mijn vaste groepje steeds vaker de hele dag en avond verschillende soorten woordspelletjes met willekeurig gekozen tegenspelers – de app zoekt dan online iemand voor je; ik doe dat soms tot diep in de nacht en maak van alles mee. Helemaal gratis! Ik zit ook in chatboxen. Waarom probeer je dat niet eens? Als je een man treft ga je chatten en je ziet wel waar het naartoe gaat. Soms krijg ik er echt een kick van!’

Anita beantwoordt de high five die Bregje met een grote lach op haar gezicht heeft ingezet. Het wordt tijd om naar huis te gaan. Nadat ze elkaar hebben geknuffeld, zien ze een zwaaiende Sunny op hen afkomen, een poppig typetje, en een heel goede vriendin van Anita. Ze kletsen kort en ze hadden al afscheid genomen met wangzoenen toen Sunny nog iets te binnen schoot.

‘Oh, hebben jullie het gelezen? Die moord? Vreselijk. Een jonge vrouw, afgeslacht.’ Met een hand voor de mond benadrukte ze de ernst van de boodschap. Haar bron was helder, ook zij had de kracht van die foto niet kunnen weerstaan.

‘Het moet een maniak zijn. Ik ben er bang van. Mijn vriend appte mij vanmorgen dat ik goed moet oppassen. Willen jullie ook voorzichtig zijn!? Hij loopt nog vrij rond en hij kan ook in onze stad gaan rondstruinen op zoek naar een slachtoffer. Ga in elk geval niet meer alleen naar een bos of park meiden, oké!? Je moet het gevaar niet opzoeken. Nou, doei!’ Sunny Moermans gaf beiden nog een vluchtige zoen en banjerde zonder nog op een reactie te wachten weg, de stad in. Opeens had ze weer haar kenmerkende haast. Anita en Bregje staarden haar beiden nog even in stilte na en keken elkaar daarna met bedrukt gezicht aan. Ze hadden zich allebei onmiddellijk wat minder veilig en onbezorgd gevoeld. Dit moet direct doorbroken worden, dacht Anita. Voor zichzelf, maar vooral voor die kwetsbare vriendin van haar.

‘Nou, die heeft of dezelfde voorpagina gelezen of er is inmiddels meer bekendgemaakt dan wij weten. Gewoon zoals altijd de deur goed op slot en in de avond voor niemand opendoen schat. Wij gaan ons hier niet angstig door voelen! Wel thuis Breg.’ Ze gaven elkaar nog een keer een stevige knuffel en een zoen en vertrokken.

Anita was het krantenbericht alweer vergeten toen ze in haar eentje op weg was naar huis. Maar Sunny had een zaadje bij haar geplant. Thuis zou ze toch gaan kijken of er op internet meer nieuws te vinden zou zijn. Ze nam zich voor ’s avonds de journaals van de grote concurrerende tv-zenders te bekijken.

2. De eerste impact van het nieuws

Op het internet werd Anita niet heel veel wijzer, behalve dat de politie ondertussen had bevestigd dat de dode, jonge vrouw slachtoffer was geworden van een misdrijf. Uit het forensisch onderzoek waren al aanwijzingen van seksueel misbruik gebleken, maar de patholoog moest nog bevestigen dat er daadwerkelijk sprake was geweest van seksueel geweld of dat het enkel om een levensdelict ging. Daarover zou door de hoofdcommissaris van politie van de betreffende regio persoonlijk een persconferentie worden gehouden zodra de resultaten bekend waren. De media roken kennelijk de nieuwswaarde van wat komen ging, want steeds meer vertegenwoordigers van de schrijvende pers en busjes met een schotel op het dak hadden zich voor het politiebureau verzameld.

Toch was het weer De Dagkoerier die online de indruk wekte al meer te weten van wat er later officieel zou worden verklaard. Het blad meldde uit betrouwbare bron te hebben gehoord dat de identiteit van de vrouw nog niet was vastgesteld. De digitale editie schreef ook dat het lichaam van de jonge vrouw vreselijk was toegetakeld en dat zij geheel ontkleed was gevonden. Alles duidde volgens de schrijver van het stukje op een lustmoord. ‘Psychopaat op vrije voeten?’ luidde de kop boven het korte artikel.

Anita huiverde van deze berichtgeving. Je kon van alles zeggen over de kwaliteit van de krant, maar ze hadden vaker dan de andere dagbladen primeurs. Ze konden niet worden betrapt op het verkondigden van onwaarheden, maar wel vaker dan bij de concurrentie hanteerden ze ‘waarschijnlijkheden’. Soms werden ‘mogelijke’ scenario’s beschreven; zij schreven waar anderen nog dachten. Ze besloot er nog niet te veel waarde aan te hechten. Ze koos ervoor het weer weg te zetten tot de harde feiten publiek werden gemaakt. Die avond moest ze het nieuws maar in de gaten houden.

Nog één vroege dienst te gaan, daarna zou ze vier dagen vrij zijn en dan volgde er gelukkig weer een rooster met dagdiensten. Nachtdiensten deed ze alleen als invalkracht, bij ziekte en bij bijzondere persoonlijke omstandigheden van collega’s. Ze had dat destijds kunnen regelen vanwege haar thuissituatie. Ron was veel afwezig voor oefeningen en werd regelmatig op missie gezonden; haar moeder wilde ze niet structureel met hun probleem opzadelen – laat staan anderen. De tijd dat ze de kinderen ‘s nachts alleen kon laten kwam steeds dichterbij. Eigenlijk durfde ze dat nu al wel aan, maar ze stelde het liever nog even uit. De kinderen werden al zo snel groot!

Nachtdiensten draaien ontregelde toch je hele ritme en systeem. Ze had het in haar jonge jaren al zwaar gevonden. De weinige keren dat zij nu nog nachtdiensten draaide riep zij haar moeder – oma Els, voluit: Elisabeth Balemans-Offering – op voor nachtdienst bij háár thuis; die zorgde dan voor het ontbijt van de kinderen en bonjourde ze zonodig naar hun scholen. Vandaag restte haar nog wat boodschapjes doen, koken en eten met de kinderen, hun dag samen doornemen aan de eettafel en daarna nog een paar uurtjes relaxen voordat ze op tijd naar bed zou gaan.

Aan tafel waren beide kinderen tegen de afspraken in nog in de weer met hun mobieltjes. Dat hield pas op toen ze merkten dat hun borden wel erg lang leeg bleven en doorkregen dat er wat aan de hand was. Anita, die hen al een poosje in volstrekt zwijgen indringend had aangekeken, had eindelijk hun aandacht getrokken.

‘Mam, wat is er? Waarom schep je niet op?’ vroeg Lucien.

‘Wat was onze afspraak Lucien? Josje?’ Ze bleef de kinderen strak aankijken, zonder de blik naar de mobieltjes te laten afdwalen.

‘Oké mam, we snappen het! Wil je dan nu alsjeblieft opscheppen, want ik verga langzamerhand van de honger.’ Lucien stond op en legde zijn mobiel op het keukenblad. Josje volgde zijn voorbeeld zonder iets te zeggen. Ze keek wat geïrriteerd door deze interventie. Maar haar trek in eten won deze slag verder zonder enige opstandigheid.

De kinderen vroegen nooit hoe Anita’s werkdag was geweest of hoe het met haar ging. Anita was nu eenmaal moeder, moest voor de centjes zorgen en was nooit moe of ziek; dat was een vanzelfsprekendheid. Mam werkte gewoon. Als de kinderen vragen aan hun moeder hadden, dan ging het over henzelf, over school, over sport, over geld, over samen leuke dingen doen, over hun oma’s of hun ene opa, over ooms en tantes of vrienden en bekenden, soms over gebeurtenissen, maar nooit over hoe hun moeder zich voelde. Dat kwam vast ook door Anita zelf, die krachtig oogde en die zich op zwakke momenten altijd sterk hield voor haar kinderen. De kinderen hadden al zoveel moeten doorstaan: de vele ruzies en uitbarstingen, de scheiding en een erg moeizame relatie met hun vader. Zij moest er daarom gewoon voor hen zijn, altijd! Bovendien vertelde Anita wel uit zichzelf, wat volgens de kinderen vragen stellen overbodig maakte. Hun moeder was voor hen een baken waar ze op vertrouwden, een rotsvaste zekerheid. Ze waren te jong om zich bezorgd te maken om hun moeder. Anita daarentegen zorgde dat zij met hun verhalen aan hun trekken kwamen. Ze vulde de borden en haar kinderen vielen erop aan.

‘Wie van jullie heeft nog iets leuks beleefd vandaag?’ vroeg ze.

Ze kreeg eerst alleen gemompel met volle mond te horen. Lucien bleef eten, maar zei tussen de happen door: ‘Ik niet, saai vooral’. Maar opeens kreeg Josje de geest en ging even rechtop zitten.

‘Nou, ik wel. Een paar meiden uit de examenklas hebben gevochten. Het was echt erg! Ik zweer het je. Ze trokken elkaar hard aan de haren en eentje had een bloedneus. Het was in de pauze, iedereen stond er in een kring omheen. Dat ene meisje ligt een beetje buiten de groep, omdat ze van een kamp komt. Twee van die ‘snobbies’, je weet wel van die truttige rijkeluiskindjes, zaten haar te sarren, neerhalen weet je wel. Zij schopte die ene zonder pardoes een bloedneus en toen was het schreeuwen en trekken. Volgens mij zijn ze alle drie geschorst.’

‘Zo, dat is best heftig lieverd. Ik dacht dat zoiets alleen op het vmbo gebeurde, zeker niet op het gymnasium.’

‘Mam, kom op, hier heb je ook groepjes, jaloezie, etters en mikpunten, net als overal. ‘‘Het is een vernislaagje, het gedrag van de mens,’’ zei een leraar laatst nog tegen ons. Bij ons is het laagje dat ons scheidt van fout gedrag misschien een heel klein beetje dikker, meer is het niet hoor, haha.’

Lucien liet het onderwerp voor wat het was. Het boeide hem niet.

‘Er is een vrouw vermoord,’ zei hij toen Josje haar beleving van de dag had verteld. ‘Schijnt nogal een luguber verhaal te zijn. Op internet gaan geruchten dat ze verkracht is. Haar keel zou zijn doorgesneden en haar borsten eraf gesneden.’

Het werd doodstil aan tafel. Anita keek ontzet naar haar etensbord. Hoe haalde Lucien het in zijn hoofd om zulke gruwelijke geruchten aan de eettafel te delen!? Josje liet haar mes en vork demonstratief op de randen van haar bord kletteren. Zij had niets over een moord gehoord. Niemand van haar vriendinnen had het erover gehad vandaag. Ook de jongens op haar school moest het zijn ontgaan, anders was er vast wel een geruchtenstroom op gang gekomen.

‘Het is inderdaad heel triest wat er gebeurd is, maar je moet niet meedoen met het verspreiden van dit soort geruchten, Lucien. Ik denk dat het vanavond op het nieuws komt. Misschien kunnen we dan samen kijken wat er bekend is?’

‘Hoe oud was die mevrouw mam,’ vroeg Josje.

‘Dat weet ik niet schat. Een jonge vrouw volgens de kranten. Ze...’

‘Ik heb gelezen dat ze al weten wie het is,’ interrumpeerde Lucien haar. ‘Het is een studente van achttien jaar en ze studeerde in Maastricht. Ze was een paar dagen logeren bij een oom en tante in ’s-Hertogenbosch en verdween toen plotseling spoorloos. Ze was al een paar dagen vermist voordat de politie het serieus nam. De vindplaats is zo’n beetje halverwege richting onze stad. Wie weet waar die maniak woont? Het kan zomaar een buurman van ons zijn. Niet echt natuurlijk, maar je begrijpt wat ik bedoel.’

Weer bleef het een poosje stil. De dode, jonge vrouw op krantenpapier kreeg door de summiere omschrijving door Lucien de contouren van een echt persoon.

‘Als het zo is als jij nu vertelt, een achttienjarige studente, dan is dat het schrikbeeld van elke ouder. Vreselijk,’ zuchtte Anita. Ze had een bezorgde blik op haar gezicht.

‘Laten we erover ophouden en de feiten afwachten. Maar erg is het, heel erg!’ Ze vroeg naar de plannen van de kinderen voor de avond. Josje wilde wel een serie kijken met Anita. Lucien zei dat hij huiswerk moest maken en vertrok na het eten naar zijn kamer. Anita wist dat de kans groot was dat hij tegen iemand uit Japan, Chili of India of welk land dan ook zou gaan gamen. Fortnite was zijn favoriete spel. Eigenlijk het enige spel dat hij tegenwoordig speelde. Ze legde al een half jaar bijna dagelijks briefjes op zijn bureau met de boodschap dat hijzelf verantwoordelijk is voor zijn huiswerk en dat Fortnite hem zijn examen kan kosten. Teksten als: ‘en daar ga je heel veel spijt van krijgen Lucien! Dus: maak eerst je huiswerk af en ga dan nog maar even gamen als dat zonodig moet,’ schreef ze. Ze had het opgegeven er met de tegendraadse Lucien over te praten. Het liep altijd uit op ruzie met soms slaande deuren tot gevolg. Het was zijn puberteit, maar Anita zag tot haar verdriet ook iets van de agressie van zijn vader in hem terug. Lucien zou deze avond nog een keer van zijn kamer komen om iets te drinken te halen en te zeggen dat hij naar bed ging, maar verder hoorden of zagen ze hem niet meer. Anita keek met Josje twee afleveringen van het nieuwe seizoen van Game of Thrones – knus tegen elkaar aan genesteld op de bank. Om Josje maakte Anita zich niet druk. Die was gedisciplineerd en doelgericht wat huiswerk betreft en het ging haar heel gemakkelijk af, alsof het geen energie kostte. Die wist wat ze later wilde worden: dokter! Lucien kwam niet verder dan dromen dat hij van gamen zijn beroep kon maken.

Anita hield wel goed in de gaten dat ze op tijd zou overschakelen naar het journaal van tien uur om te kijken of er nieuws over de moord was. Samen met Josje luisterden ze aandachtig naar de nieuwslezer en volgden de begeleidende beelden nauwlettend. De bronnen van Lucien waren goed geïnformeerd, zo bleek. De leeftijd en woonplaats van het slachtoffer werden bevestigd, net als dat ze studente was, dat ze bij een oom en tante logeerde en tijdens haar verblijf daar spoorloos verdween. Ze was inderdaad al dagen vermist voordat opsporingsactiviteiten in gang werden gezet. De woordvoerder van de politie – dit keer de districtschef, een commissaris van rang – liet op een persconferentie weten dat het lichaam ernstig was toegetakeld, dat het slachtoffer ontkleed werd gevonden en dat er geen kleding op de vindplaats van het lichaam werd aangetroffen. Ook de fiets van het slachtoffer was nog niet gevonden. Er werd een recente foto van het slachtoffer getoond, waarop ze toevallig dezelfde kledingcombinatie droeg als op de dag van de verdwijning; haar kleding en fiets werden vervolgens gedetailleerd beschreven. Er was nog geen spoor van de dader of daders, maar de districtchef bezwoer dat de dader zijn straf niet zou ontlopen. Iedereen met tips werd opgeroepen zich te melden.

‘Mam, ik vind het heel eng. Het is vast een wildvreemde geweest, anders zouden ze wel een verdachte op het oog hebben. Wie dit heeft gedaan kan overal opduiken, dus ook hier. Het is niet ver weg. Straks is het nog een psychopathische seriemoordenaar.’ Ze kroop tegen haar moeder aan; Anita sloeg haar arm nog steviger om haar heen.

Bennie Willems was laat op die avond nog bezig binnenstromende tips door te nemen. Een gouden tip leek er niet tussen te zitten, maar hij selecteerde de tips waarop verder kon worden gerechercheerd. Hij sloeg zijn ogen af en toe op naar het grote bord aan de kantoorwand rechts naast zijn bureau. Daarvandaan glimlachte de mooie, jonge vrouw hem nog toe. Yolanda Houtvester, achttien jaar oud – ook op die foto al – een gezonde, jonge vrouw vol plannen, die geen moment rekening zal hebben gehouden met een vroegtijdige dood. Het contrast met de foto even verder op het bord kon niet groter zijn. Op die foto van nu één dag geleden stond ze als slachtoffer van een verschrikkelijke daad. Dood. Een close-up van alleen het gezicht. Haar ogen waren gesloten; een oogkas was bont en blauw en het weefsel er omheen flink opgezwollen; haar lippen waren beschadigd en ze had snijwonden op haar wangen. Het was duidelijk dat haar gezicht heftig geweld had ondergaan. In het midden onder deze foto’s waren nog enkele foto’s geplaatst, van Yolanda op de vindplaats in het bos en op de autopsietafel. Het geweld dat de rest van haar lichaam had moeten ondergaan was weerzinwekkend. Bennie Willems was een gelouterd politieman en hij had al veel gezien in zijn carrière, maar dit was een zaak zonder weerga. Zulk heftig en buitensporig – ongetwijfeld opzettelijk toegepast – geweld paste misschien in een maffiafilm, waarin een overloper tot zijn dood werd gemarteld, maar anders kon dit alleen het werk van een geesteszieke zijn. Hij moest de dader vinden. Hij zou de dader vinden. Hij vroeg zich af of hij het zou kunnen, als hij de gelegenheid kreeg om de dader de enig echt passende straf te geven. Hoe professioneel hij ook was, onderhuids was zijn woede gaan borrelen. Hij liep naar de foto’s en staarde nog eens naar de mooie, jonge vrouw die ze was. Daarna tekende hij nog een paar lijnen op het bord, beginnend vanuit de foto’s van het slachtoffer. Het waren voorlopige lijnen, het was uitwisbare inkt. Naaste familie/nauwe vrienden schreef hij onder de eerste lijn. Oom/tante onder de tweede. Monster? Onder de derde. Bijna onderaan het bord plaatste hij een horizontale lijn, waar hij een voorlopige tijdlijn van maakte. Daarna besloot hij dat hij zijn nachtrust moest pakken. De volgende ochtend in alle vroegte werd weer leiding van hem verwacht. Dan moest hij scherp zijn en taken en opdrachten uitzetten.

Anita was opgelucht toen de laatste vroege dienst van het maandrooster er voor haar op zat. Ze kon het er nu weer van nemen en kreeg tijd om aan zichzelf toe te komen. Ze was thuis gaan lunchen en gaf toe aan de behoefte om even languit op de bank te gaan liggen. Het was niet de bedoeling, maar ze viel in slaap. Ze werd wakker door de thuiskomst van haar dochter. Josje riep elke dag als ze uit school of van sporten kwam of als ze bij een vriendinnetje was geweest vanaf het moment dat ze de deur opende: ‘Hé mam, ben thuis!’ en maakte verder ook zoveel lawaai dat het Anita haast niet kon ontgaan. Ze rammelde direct in de kasten op zoek naar eetbare dingen, maakte glaswerk of kopjes aan het rinkelen, sloeg onbedoeld met keukenkastjes, of vertrok zonder verdere begroeting met het nodige gestamp de trap op naar haar kamer.

‘Hé Jos. Je bent vroeg. Alles goed?’

‘Er viel een les uit. Leraar ziek.’

‘Maar moet je horen mam, dit geloof je toch niet,’ zei ze op opgewonden toon, ‘krijg ik een bericht van mijn vader, dat ik voorzichtig moet zijn en nooit met vreemde mannen moet praten en nooit alleen naar stille buurten moet gaan. Hij schrijft dat hij van me houdt. Waar komt dit opeens vandaan mam!? Dat heeft hij nog nooit tegen mij gezegd of geschreven. “Papa’s meisje,” verder kwam hij nooit.’

3. Nieuws vervaagt snel

Tijdens de afwas dacht Anita na over wat ze de komende vrije dagen ging doen. Een paar vrienden zien, dat zeker! Naar de bibliotheek gaan stond al in de agenda. Ze bedacht dat ze haar moeder een keer wilde uitnodigen om te komen eten en spelletjes doen. Josje was gek op oma Els en Lucien mocht dan tegendraads zijn en zich het liefst opsluiten om op zijn kamer te gamen, maar als oma spelletjes kwam doen was dat toch te leuk om nee tegen te zeggen. Weer eens met de vriendinnen naar de sauna kwam bij haar op – hoe lang was dat al niet geleden? Lekker allemaal in hun blootje, bijkletsen, samen lunchen en dan ook nog stiekem naar naakte mannen kunnen kijken. Het leek een begeerlijk vooruitzicht.

Altijd als ze echt in de sauna was bleek naakt snel heel gewoon en natuurlijk. Zij en de meiden gluurden echt wel, maar dat was meer voor de pretpraat na afloop. Ze merkte dat de gedachtes aan blote mannen in de sauna, waar ze zelf naakt tussen kon lopen, haar prikkelden. Haar seksleven met Ron was verre van goed geweest, maar sinds zijn vertrek kon het ronduit armzalig genoemd worden. Het werd daarna bijna volledig bepaald door haar dienstwillige vingers, wat Anita niet eens als seks telde. Ze stond feitelijk al jaren droog, slechts onderbroken door een paar stiekeme slippertjes. Ze wilde wel weer eens echte seks, in een bed, met een geile kerel die haar urenlang verwende. Ze beeldde zich staand aan het aanrecht in dat ze een poos stevig gebeft werd, waarna de opgewonden man zich omhoog worstelde en haar tepels hard zoog en er lichtjes in beet. Ze had haar ogen al dromend gesloten en voelde bijna lijfelijk dat de pik van de man tegen haar schaamlippen drukte, met het doel de poort te openen. Ze duwde net haar buik tegen het aanrecht toen Josje onaangekondigd binnenkwam en zei: ‘Hé mam, wat ben je aan het doen? Gaan we nog een paar afleveringen kijken vanavond?’ Anita rukte zich geschrokken los uit haar lustopwekkende droombeelden en herstelde zich snel, maar wel met voor Josje zichtbaar gekleurde wangen.

‘O, eh, ja eentje lijkt mij leuk. Maar ik heb vroege dienst gehad hè; ik voel dat ik al een beetje wankel Jos. Meer gaat het vanavond niet worden.’

Tijdens het kijken naar de aflevering merkte Anita dat haar gedachten opnieuw afdwaalden naar mannen en seks. Bregje had gelijk, ze moest na al die jaren het lot zelf in handen nemen en op mannenjacht gaan of ervoor zorgen dat ze als smakelijke prooi herkend werd. Het was al heel wat keren geopperd door haar vrienden en vriendinnen, of ze niet eens open moest staan voor een nieuwe vent in haar leven, een nieuwe relatie. Maar ze had op dit moment gewoon behoefte aan seks, aan comfortabele seks, aan kwaliteitsseks, niet aan een snelle hijgende wip in een afgesloten voorraadkast.

Bregje had haar een makkelijke weg gewezen om veilig vanuit huis, anoniem, de eerste avontuurlijke stappen buiten haar comfortzone te zetten. Ze had het nooit zelf bedacht, via spelletjes of chatprogramma’s contacten leggen. Het idee alleen al, daar was ze nooit opgekomen. Ze kende niemand persoonlijk die het zo deed, op Bregje na dan. Die weg kon gratis en anoniem bewandeld worden en tot niks verplichten. Ze geloofde niet werkelijk dat ze op die manier een date zou vinden en seks via deze weg leek haar onwaarschijnlijk, maar het kon misschien wel spannend zijn en een mooie manier om weer te oefenen met flirten. Datingsites, daarvan kende ze wel een paar ervaringen uit haar omgeving.

Een verpleegster had haar een keer tijdens een gemeenschappelijke dienst in vertrouwen verteld dat ze op een datingsite die zich specifiek richtte op een tweede, geheime liefde stond en dat ze van dat geheime leven ernaast zoveel gelukkiger was geworden. Daar zou ze dus vissen in een vijver met getrouwde mannen. Daar ging ze niet aan beginnen; ze wist welke ellende het in een gezin kon veroorzaken als het uitkwam – zij zou bij die mannen uit de buurt blijven! Van een paar andere vrouwelijke collega’s – waaronder ook die ene vrouwelijke arts die zich niet te goed voelde om regelmatig met de verpleegkundigen te lunchen – wist ze dat die op een ‘gewone’ datingsite stonden of hadden gestaan. De een vond het heel spannend, al die aandacht die ze op internet wél kreeg, maar piekerde er niet over om in het echt te daten met ‘die mannen’; een ander had daardoor wel eens dates, maar vond het ook vaak ranzig wat zich op zo’n platform of in zo’n box afspeelde. ‘Wel opwindend, maar vunzig vaak,’ zei ze erover. De arts – toch al richting de veertig jaar – had opgebiecht dat zij pertinent nog geen relatie wilde; haar carrière kreeg de komende jaren absoluut voorrang. Zij deed het voor de kick en de seks. ‘Ik ben een goede jager en een slimme prooi,’ zei ze erover. ‘Er komen altijd zoveel reacties als ik weer publiek ga, dat ik te kust en te keur kan kiezen, maar ik moet op mijn grenzen letten, het is een verslavende hobby. Gelukkig wint mijn discipline het nog. Heb je geen sterk karakter, begin er dan niet aan. Je weet niet waar je aan begint.’

Anita had uit hun biechten geen inspiratie geput. Het waren toen heerlijke verhalen geweest, zoals zij die als collega’s onderling vaker deelden. Dat verbrak voor even de steriele ziekenhuissfeer en gaf energie voor het vervolg van een dienst. Van haar uitgebreide vriendenkring wist ze alleen van Bregjes digitale avonturen. Zou er onder de anderen niemand zijn die toch stiekem…? Geen van haar vrienden of mannelijke collega’s had ooit iets in deze richting verteld. Mannen... Ze gniffelen en glunderen van plezier als ze mee mogen genieten, maar geven zelf niet thuis. De statistieken gaan zeker altijd over mannen die ik niet ken, dacht Anita. De aflevering trok aan haar voorbij zonder door te dringen. Ze zou die de volgende ochtend nog wel een keer in alle rust terugkijken, als Josje naar school was.

In bed stuurde ze een berichtje naar Bregje:

Heb je een advies voor zo’n spel of chat waar je het over had? Dan kan ik eens kijken of het iets voor mij is.

Bregje kon nachtbraken, dat wist ze. Insomnia als gevolg van hersenletsel, had haar psychiater gezegd. Boerenverstand kon de link tussen het ongeval, haar gemoedstoestand en haar slaapproblemen net zo makkelijk verklaren als een hoogopgeleide arts; voor het ongeval sliep ze als een prinses gaten in de dag. ‘Je kunt het niet zien, maar het is logisch dat het verband houdt met je ongeluk. Er zijn onzichtbare beschadigingen. Die verklaren ook je gedragsstoornissen,’ had de psychiater geconcludeerd. De kans was groot dat Bregje deze avond nog zou reageren. Dat gebeurde ook. Uitgebreid zelfs, een heel epistel kwam binnen, helemaal Bregje.

Schatje, ga je eindelijk op avontuur? Eens kijken… wat kan ik je aanraden? Er zijn veel onlinewoordspelletjes, zonder en met chat, maar onder die met chatfunctie hebben de meeste heel strenge beleidsregels en zijn er maar een paar waar bijna alles mag. Die laatste moet je uiteindelijk hebben. Wil je veilig beginnen, dan kun je ‘Pretletters’ nemen, om droog te oefenen zeg maar, haha. Daar kun je alleen met smileys, duimpjes en een paar voorgeschotelde keurige woorden chatten. Dan weet je hoe het werkt. Als ik mij goed herinner heb je dat spel ooit wel eens tegen mij gespeeld. Of was jij dat niet… hm? Als je echt los wilt gaan, installeer dan Woordspelplus maar eens. Daar kun je je uitleven. Je moet het heel bont maken wij je er daar uitgegooid worden.

Een tijdje later volgde een tweede lange bericht:

… O, schrik niet als je daar ooit een tegenstander tegenkomt met een ‘dickpic’ als profielfoto. Dat overkwam mij onlangs nog. Veel spelers spelen het spel puur om het spel en een deel daarvan vindt een nette chat of een flirt ook wel leuk, een grote groep is er op jacht – dat merk je pas als er gechat wordt – en dan heb je er een kleine restcategorie geilaards of mafkezen tussen… Al kan dat ook weer heel spannend zijn, haha. Uit ervaring weet ik dat je dat soort figuren pas tegenkomt als de algoritmes denken dat jij tot de doelgroep behoort.

Ze sloot af met een glimlachende, beschaamde smiley.

Anita zocht het laatste programma op en installeerde het op haar tablet. Ze wilde het niet op haar telefoon, omdat ze die moeilijker kon wegleggen en niet steeds met een spel geconfronteerd wilde worden. Maar haar keus was helder: ze ging heus niet eerst in het pierenbadje.

Woordspelplus geïnstalleerd, en nu? schreef ze Bregje.

Het duurde een kwartier, maar toen volgde een heldere instructie via een gesproken bericht:

Ga naar ‘nieuw spel’ en druk op ‘willekeurige tegenstander’, eigenlijk net als bij de meeste andere spellen, schat. Maar deze blokkeert geen woorden... Haha. En dan ga je vooral chatten schat! Geen foto van de speler en geen speelnaam waar je wat aan hebt, dan geldt dit: als je een poes als profiel ziet dan is het honderd om één een vrouw, met een poedel of teckel ook, maar hoe groter en gevaarlijker de hond oogt of als er een auto op het profiel staat, dan is het bijna altijd een man. Hou je niet te veel in Anita, succes! En mij vertellen als je wat beleeft hè!

Anders dan voor het woordspel Pretletters, dat al op haar mobiel stond – dat ze daar ooit op verzoek van Bregje en puur om haar een plezier te doen op had gezet en dat ze eigenlijk al lang was vergeten – bedacht ze dit keer een fantasiespeelnaam, AJLForce – een gebundelde kracht van haar gezinsleden – en nodigde een eerste willekeurige tegenspeler uit. Diabooltje werd door de computer aan haar gekoppeld. Diabooltje had net als Anita geen profielfoto geüpload. Beiden hadden dus ook geen poes, hond, auto, bloemen, wolken, of wat dan ook maar, als profielafbeelding geplaatst. Anita gebruikte alleen een realistische profielfoto op haar WhatsApp. Op haar openbare Facebook-profiel toonde zij een foto van zichzelf in de verte tegen een zonsondergang, die alleen contouren verraadde. De rest was beveiligd en slechts voorbehouden aan een kleine kring van Facebook-vrienden. Haar eerste indruk was dat het een vrouwelijke speler moest zijn. Mannen zouden geen verkleinwoordje kiezen, dacht ze. Je kon niet zelf kiezen voor een man of vrouw als tegenstander. Niet echt handig als je op mannenjacht wilde. Maar goed, kennelijk moest je wachten tot je er eentje tegenkwam. Zij moest beginnen en legde vlot een woord uit. Voor het eerst gebruikte ze in een omgeving als deze de chatfunctie. Ze typte:

Hallo