Lichter

Elje van Turennout

Lichter

Een roman van Uitgeverij Hartklopper

Eerste druk: november 2022
ISBN 9789083242880
NUR-code 301

© 2022 Elje van Turennout

Omslagontwerp: Elje van Turennout
Fotograaf profielfoto: Ans de Heer, Foto Duca
Drukkerij: Ipskamp Printing

Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde fotobestanden of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Voor jou, K’s
en natuurlijk
de koffie

Een

Februari

Maart

Mei

Juli

Twee

December

Januari

Februari

Maart

Mei

Juni

Augustus

September

November

Februari

Maart

April

Mei

Juni

September

November

December

Mei

December

Februari

Drie

April

September

Januari

Augustus

September

Februari

Vier

Juli

Proloog

Thou art full of truth and grace,
grace to cover all my sin…

Zonlicht filtert door het glas in lood in sprankelende kleuren. Landt op grijze afgesleten stenen, raakt vlinderlicht in roze tinten de gesleten onderkant van bruine schoenzolen.

Pastelblauw en lichtroze streelt het blonde haar op het gebogen hoofd. Een zilveren ring aan een slanke vinger vangt één van de stralen en schittert haar met verrassende kracht terug. Het lichtje speelt langs de marmeren pilaar in een echo van het ritme van de trillende handen, op de gesleten gladde, hoge leuning.

Langzaam komt het blonde hoofd omhoog. De brandende ogen gericht op de houten crucifix met het gave, slanke in brons gegoten lichaam. Glinsterende sporen tekenen de wangen. Even blijven de ogen verlangend vastgehaakt aan het krachtige, glanzende borstdeel en de gespierde, uitgestrekte schouders.

De buitenste hand op de hoge, houten leuning van de knielstoel laat zijn ijzeren greep los en als een dubbele bloem ontvouwen tien slanke vingers zich tot een kelk. Open palmen naar de hemel.

Een warme zucht ontsnapt vanuit een peilloze diepte aan de welgevormde lippen.

Dan staat hij op en loopt over de eeuwenoude stenen naar de openslaande deuren, het zonlicht in.

Een

Februari

De droge koude lucht waait langs mijn wangen. Ik staar zonder iets te zien naar de verte. Mijn benen zijn bijna gevoelloos en ergens in mijn achterhoofd vraagt een stemmetje waarom ik niet naar binnen ben gegaan.

Over de balustrade hipt een zwarte kauw.

Onthecht. Dat is misschien het woord. Niet voor de kauw, maar voor mij en alles wat ik niet vast kan pakken.

Met zijn gewiebel trekt hij mijn aandacht. Zijn nagels – zijn het eigenlijk nagels? – tikken op het zilvergrijze metaal. Langzaam hipt hij in een ongelijk ritme mijn kant op. Zwarte vleugels klapperen in de lege ruimte rond zijn lijf, het dier vliegt op als vanaf het trappenhuis iemand aan komt lopen.

Ik kijk op.

Schrik trilt onwillekeurig door mijn lijf. Tot ik de man herken. Het is de buurman van het appartement op de hoek van deze galerij. ‘Dag buurvrouw.’

Hij groet altijd vriendelijk. Ik denk dat hij maar iets ouder is dan ikzelf. We spreken elkaar soms, kort. In het trappenhuis, of buiten bij de fietsenstalling. Een enkele keer als we elkaar tegenkomen tijdens een wandeling. Hij woont hier met zijn vrouw, vermoed ik, of misschien zijn vriendin.

‘Dag buurman.’ Ik knik.

Hij staat even stil en kijkt naar dezelfde horizon.
Hij zwijgt.

Dat waardeer ik. Er is niet veel ruimte in mijn hoofd voor woorden. Zijn aanwezigheid verandert iets in de kou en de wind en de stilte van deze plek, hoog boven de straten van de stad.

Een minieme beweging van zijn hand.
‘Mag ik je uitnodigen voor een kop koffie?’

Ik kijk opzij. Mijn wenkbrauwen kriebelen omhoog. Mijn hoofd moet moeite doen om de woorden in een logische volgorde te laten landen.

‘Koffie?’ vraag ik.

‘Ja, of thee. Chocolademelk mag ook. Iets warms?’

‘Lekker.’ Ik glimlach kort. Zo’n snelle beweging van mijn lippen, als mijn ogen nog niet weten of ze mee willen doen.

‘Oké. Tot zo.’

Hij loopt al verder. Even kijkt hij achterom.
‘Kom maar als je zover bent.’

‘Oké.’

Ik vraag me af waarom ik op deze uitnodiging inga. Ik ben niet in de stemming om te praten, weet niet eens zeker of ik het wel kan. Of ik zinnen kan vormen die iets zeggen.

Februari is niet mijn beste maand. Langzaam loop ik de galerij af. De deur staat op een kier. Ik stap naar binnen en sluit hem achter me. ‘Dank u,’ hoor ik vanuit de keuken.

‘Wat?’

‘Ik was bang dat je stond te bevriezen buiten. Maar toen ik de deur openliet, was ik bang dat ik zelf hier binnen zou bevriezen. Wat mag het zijn… koffie, thee, chocolademelk?’

Het aanrecht toont een verrassende verzameling mogelijkheden. ‘Koffie, graag.’

‘Ga je gang.’ Hij wijst richting de grote kamer en terwijl ik door de hal loop, probeer ik niet nieuwsgierig om me heen te kijken.

De deuren naar de twee slaapkamers staan half open. De ingang naar de woonkamer heeft de vorm van een boog, stijlvol witgepleisterd. De kamer zelf is ingericht in een stijl die ik als mannelijk zou beschrijven. De smaakvolle taupekleurige muur met de lichte meubelen, een weldoordacht geheel. De prulletjes bij de telefoon zijn van een vrouwenhand, de rest van de kamer is eenduidig en strak ingericht.

Ik kijk naar buiten en zie, uiteraard, hetzelfde als wanneer ik vanuit het appartement van Lianne en mij naar buiten kijk.

De stad slaapt nooit, hoe grijs de lucht ook is.

Marc, denk ik ineens, terwijl ik me laat zakken in de zachte kussens van de bank. Dat is de naam van de buurman, hoe de buurvrouw heet weet ik eigenlijk niet.

‘Kijk eens, ik zet ‘m hier neer.’

De man zet een grote mok met dampende koffie voor me neer en met een zachte tik op de tafel volgt een schaaltje met papieren sticks met suiker, poedermelk en een paar lepeltjes.

‘Dank je.’

Ik pak de beker op en houd hem tussen mijn koude handen. Om mezelf een houding te geven blaas ik zachtjes de damp weg.

Ik weet niet wat ik moet zeggen, woorden warrelen rommelig door mijn hoofd.

Hij gaat zitten en kijkt mij rustig aan, dan kijkt hij naar buiten. We zwijgen.

Als mijn mok leeg is, neemt hij, na een klein knikje van mij, de bekers mee naar de keuken en vult weer bij.

De woorden willen nog geen zinnen worden en ik glimlach voorzichtig. Ik hoop dat mijn verontschuldiging woordeloos overkomt. De man neemt zijn mok in zijn handen en knikt naar me. Ik denk dat het oké is als ik niets weet te zeggen.

We zwijgen nog wat langer en af en toe glimlach ik een halve lach. Het lijkt alsof dat genoeg is.

Dan sta ik op.

‘Bedankt voor… dit.’ Ik maak een onduidelijke beweging met mijn arm, richting de bank, de tafel en de koffiemokken.

‘Graag gedaan. Het is gelukt je niet te laten bevriezen.’

Een lichte toon van ironie in zijn stem, terwijl zijn gezicht uitgestreken blijft.

‘Dank je wel. Eerlijk.’

Hij staat op en loopt mee richting de deur.
‘Tot de volgende keer.’

Ik steek mijn hand op.

Maart

Drie weken later is het maart.
Dat helpt.

De roze en paarse bloempotjes staan klaar in het licht van de eerste voorzichtige voorjaarsstralen, op het oppottafeltje op het balkon. De chaos in mijn gedachten is weer tot rust gekomen en met mijn vingers in de donkere potgrond en de bolletjes in mijn handen, voel ik dat ik weer terug op aarde ben.

Terug in dit leven.

Zonder Ron, zonder dat wonderlijke wij.

Als alle bolletjes grondig verstopt zijn in de potjes, bedekt door een laagje donkere potgrond, veeg ik het tafeltje schoon. Ik ruim de rommel bij elkaar en veeg het in de afvalbak op het balkon. De bloembakken aan de balustrade zijn gevuld en hangen weer op hun plaats. De andere potten verdeel ik over de hoeken van het balkon en het tafeltje.

Binnen was ik mijn handen, maar het lukt niet goed om de aarde vanonder mijn nagels vandaan te krijgen.

Ik hoop maar dat de caissière in de supermarkt het me vergeeft, als ik straks met zwarte vingers mijn boodschappen afreken.

De seizoenen zitten als een onzichtbare klok in mijn lijf.

Maart gaat weer de goede kant op, tijd om in de aarde te wroeten en ieder gaatje te vullen met mogelijkheden voor nieuw leven.

Het is komende zomer vijf jaar geleden dat ik afstudeerde, maar hier in deze studentenstad voel ik me de eeuwige student, wanneer ik door de smalle steegjes en over het marktplein slinger met mijn fiets.

Bij het verkeerslicht wacht ik tussen negen andere fietsers tot het tikkende geluid van ritme verandert, het licht op groen springt en we als één organisme met een gezamenlijk, onwrikbaar doel voor ogen in beweging komen.

Met de eerste voorzichtige zonnestralen op mijn gezicht, sluit ik een seconde mijn ogen en haal diep adem. Dan laat ik de lucht ontsnappen in de ruimte om me heen.

Mijn stuur glipt bijna uit mijn hand, als ik een half uur later de voorkant van mijn fiets optil om de band tussen de metalen bogen van het rek te schuiven. Ik ben meteen weer alert. Waar ik even daarvoor met mijn gedachten was, durf ik eigenlijk niet te zeggen. Ik sjor de volle shopper van mijn fietsstuur. Hij landt met een zachte plof op de grond. Met het hangslot maak ik het voorwiel vast aan het rek.

Uit mijn ooghoek zie ik Marc lopen.
‘Dag buurvrouw.’

‘Dag buurman.’

Ik grijns. Waarom heb ik het idee dat ik me moet verontschuldigen? Voor de volle tas, voor mijn zwijgen tijdens de koffie misschien of voor de weken die ongezegd voorbij zijn gegaan?

We lopen samen de trap op en laten elkaar om de beurt voorgaan bij de draai rond de trapleuningen op de tussenplateau’s.

‘Lekker weer, hè? Je voelt de lente al aankomen.’
Hij lacht naar me.

Ik glimlach terug, ik weet niet zo goed wat ik moet zeggen na zulke opmerkingen.

Mijn blik haakt zich vast aan de witte neuzen van mijn gympen die om de beurt ritmisch een trede hoger stappen. Precies zoals ze altijd doen als ik de trap oploop.

Mijn acute fascinatie voor mijn schoenen leidt me net voldoende af van de achteloze ruimte die de man naast me ontspannen inneemt.

Een vlaag ongekende dapperheid baant zijn weg naar buiten. Door mijn keel. Langs mijn lippen.

‘Heb je zin in koffie?’ Ik kijk hem zijdelings aan en glimlach voorzichtig. ‘Of thee… of chocolademelk?’

‘Klinkt allemaal lekker. Heb je tijd?’

Ergens tussen de vierde en vijfde etage vraag ik me meer dan eens af waarom ik de lift meestal negeer. Nu ook. Zeker met een volle boodschappentas én een volle blaas is de zesde etage al een hele klim. Zijn vraag past er even niet tussen.

‘Anders vroeg ik het niet.’

Ik hoop niet dat dat vinnig klinkt.

‘Graag!’ Beleefd smeert hij een mogelijk scherp randje glad. Het is oké.

We lopen over de galerij en Marc praat met een gemoedelijke glimlach door over een hondje dat hij onderweg tegenkwam.

‘Een gek ding, enthousiast en springerig, maar te bang om aangeraakt te willen worden.’

Ik grinnik, vooral als teken dat ik hem hoor en naar hem luister, omdat ik niet goed weet wat ik over honden moet zeggen.

‘Kom binnen.’

De deur zwaait makkelijk open en ik houd mijn boodschappentas zo dat de deur niet met dezelfde snelheid weer dichtklapt.

‘Loop gerust verder. Ik moet eerst even hier zijn.’
Ik knik naar de deur van het toilet.

‘Tuurlijk.’

Zijn jas zakt al over zijn schouders omlaag als ik de deur van het kleine kamertje achter me dichttrek.

Wát heb ik gedaan? Waarom nodig ik een vreemde – ook al is hij een buurman en ken ik zijn naam – uit in mijn huis, ons huis, als ik alleen thuis ben. En dan laat ik hem ook nog vrij rondlopen, terwijl ik mezelf opsluit in het toilet!

Met een schokkerige beweging dwingen mijn longen mij alle zuurstof die ik kan vinden, te verzamelen.

Ik kijk in de spiegel, naar mijn schrikkerige ogen, en dan haal ik rustig adem.

Eerst even plassen, dat kon niet veel langer wachten. Dan kijken we straks verder, spreek ik mezelf in gedachten rustig toe. Dat helpt. Ik blijf, als ik klaar ben, nog even zitten.

‘Dat was een héle spontane actie van iemand die al twee jaar zoveel mogelijk mensen op afstand houdt, dame,’ spreek ik mezelf nu op een bestraffende toon toe.

In de keuken hoor ik water stromen, het deksel van de koffiepot klikt. Er schuift iets over het aanrecht. Is dat het zacht dichtvallen van het keukenkastje? Ik probeer de geluiden die ik hoor te herleiden. Het is me niet eerder opgevallen dat de wand tussen het toilet en de keuken zo dun is. Of ben ik te alert?

Naast me staat iemand in mijn – onze – keuken te rommelen. En ik heb mezelf hier opgesloten.

Dan open ik de deur naar de hal. Mijn boodschappentas is weg. Ik kijk in de richting van de keuken.

Daar staat de tas parmantig op een stoel, klaar om uitgepakt te worden.

Tegen het aanrecht geleund staat Marc, zijn armen over elkaar. ‘Ook zin in koffie?’ Achter hem pruttelt het apparaat enthousiast mee.

Ik grijns. Ondanks mezelf. ‘Heb je alles kunnen vinden?’

‘Alleen de suiker niet. Ik durfde te gluren tot in… dít kastje,’ hij wijst naar het kastje met de glazen deurtjes, ‘en verder eigenlijk niet.’

Verontschuldigend haalt hij zijn schouders op.

Ik grimas, de buurman-vreemde is toch niet heel vreemd. Hij lijkt zich prima op zijn gemak te voelen in deze keuken, maar hij is niet brutaal genoeg om lukraak allerlei laatjes en deurtjes te openen. ‘De suiker staat hier…’ ik schuif een laatje open, ‘bij de koffielepeltjes en de creamer en de cacao.’

De gekke spanning die eerder mijn keel dicht leek te knijpen trekt zich langzaam terug en terwijl Marc de koffie inschenkt, ruim ik de boodschappen weg. Griezelig bewust van mijn eigen bewegingen en de ruimte van de keuken, die ineens onverklaarbaar kleiner lijkt. ‘Voel je welkom!’ Ik knik in de richting van de smalle hal en de woonkamer die daaraan grenst.

Ik woon hier nu drie jaar bij Lianne in.

We waren tijdens onze studietijd al huisgenoten, tot we een voor een het studentenhuis verlieten en een eigen plekje vonden. Maar toen ik ineens weg moest van de plek die meer als een thuis voelde dan ik ooit had gekend, deed Lianne haar deur voor mij open en gaf me een bed en een sleutel. En heel veel tijd.

Als ik de woonkamer inloop zie ik de rug van Marc.

Voor het raam kijkt hij, net als ik een paar weken eerder, naar een vertrouwd uitzicht en ziet de potjes op het balkon.

Ik vertel over mijn projectje, het oppotten en de bloembollen. Stiekem ben ik verrast over het gemak waarmee ik praat, zonder dat ik veel zeg.

Als Marc vraagt of ik hier alleen woon, vertel ik over Lianne, dat we eerder huisgenoten zijn geweest en sinds een paar jaar dit appartement delen.

Ik denk dat hij dat al wel wist.

Ik weet niet zeker waarom ik niet naar zijn vrouw, of zijn vriendin, vraag. Het is een veilig idee om te weten dat ze hier vlakbij, en tegelijk ergens op de achtergrond van ons gesprek, rondloopt.

In kleermakerszit trek ik mijn benen onder me op de bank, waarna een wolk van lila naast mij naar beneden glijdt en de plaid de roestbruine bank niet langer aan het oog onttrekt.

Eigenlijk is dit appartement, met een ratjetoe aan kleuren, stoffen en verzamelde meubels, een verlengde versie van een studentenhuis. Marc lijkt zich hier op een wonderlijke manier op zijn gemak te voelen. Hij vertelt over zijn werk als ICT-manager bij een internationaal bedrijf dat ik niet ken en terwijl hij praat krijg ik de indruk dat hij misschien nog meer geniet van het aansturen en begeleiden van zijn medewerkers, dan van de soft- en hardware systemen zelf. ‘Je bent niet het prototype computernerd,’ flap ik er ineens uit.

Hij kijkt op en lacht. ‘En jij bent niet de eerste die dat opmerkt. Haha. Nee, dat klopt. Computers en alle nieuwe ontwikkelingen en mogelijke toepassingen zijn razend interessant, maar uiteindelijk gaat het me denk ik meer om de mensen die het moeten gebruiken én de mensen die ómgaan met de mensen die het moeten gebruiken.’

Hij tekent met zijn vinger een cirkel over de rand van het lichtblauwe koffiekopje.

‘Ik heb een paar prachtige mannen in mijn team zitten, die aan het leren zijn niet alleen hun werk, maar ook hun klant ‘centraal te stellen’. Met zijn vingers maakt hij haakjes in de lucht. ‘Een jeukwoord, ik weet het, maar het is geweldig om te zien hoe dat werkt.’ Zijn zachte, vriendelijke stem is rustgevend en prettig om naar te luisteren.

Marc luistert lachend, als ik met enig gevoel voor dramatiek het slot van een anekdote vertel, – een voorval op mijn werk, waar een kopieerapparaat, een lekkende cartridge en een verkreukeld plastic rietje bij betrokken waren – als ik de voordeur hoor opengaan.

Ik heb geen idee van de tijd. Ik zie dat Marc op zijn horloge kijkt en aanstalten maakt om te gaan staan.

‘Ben thui-huis.’ Lianne gooit haar sleutels op het plankje.

‘Hé… oh… hoi.’ Ze steekt haar hoofd om de hoek van de kamerdeur als ze Marc in het oog krijgt.

‘Ik moet weer gaan.’ Marc kijkt me even aan.

Lianne heeft zich verrassend snel weer teruggetrokken.

‘Het was gezellig, leuk om je wat beter te leren kennen. Je was spraakzamer dan…’ even knikt hij met zijn hoofd in de richting van zijn eigen appartement.

Ergens in de afgelopen jaren ben ik een deel van mijn sociale vaardigheden kwijtgeraakt. Of eenvoudig mijn vaardigheden om te leven en samen te zijn met anderen.
Vanmiddag was een verrassing.

‘Ik was spraakzamer dan…’ herhaal ik met een glimlach.
‘Dank je wel.’

Hij staat op en loopt richting de deur. Ik loop mee.
‘Tot de volgende keer.’

Ik steek mijn hand op, terwijl een lach over mijn gezicht kriebelt.

Mei

While the tempest still is high.
Hide me, O my Savior, hide,
till the storm of life is past;

Ik ben hier komen wonen om te genezen. Om te onderzoeken of ik kan herstellen van een klap die ik nooit aan heb zien komen en die ineens, of eigenlijk in twee keer, in mijn gezicht terechtkwam. Er zijn dagen dat ik denk dat ik het kan.

Dat ik kan werken, verstandige dingen kan zeggen en misschien zelfs goede dingen doe.

Dat ik opsta en leef en beweeg.

Er zijn ook ochtenden dat ik niet weet waarom ik mijn dekbed op zou tillen, mijn voeten uit bed zou zetten en hoe ik aan de moed kan komen om het gordijn open te doen.

Om het licht en de dag en het leven binnen te laten.

Dagen dat ik wil ontsnappen aan de storm en de golven die over me heen dreigen te slaan.

Op die dagen heb ik opnieuw genade nodig om te kunnen vergeven. Heb ik genade nodig om weer te kunnen vertrouwen.

Ik schrik op van de vrolijke lach van Winnie de Pooh, die op een roze koffiemok voor mijn gezicht zweeft.

‘Jij was even heel ver weg.’

De zachte klank die Lianne aan haar woorden geeft omarmen me even en ik kan niet anders dan glimlachen.

Als huisgenoot ben ik misschien wat ingewikkeld en niet altijd gezellig, maar Lianne beweegt altijd vloeiend om mij heen. Geeft me ruimte, maar trekt me ook weer terug naar het hier en nu. ‘Nog bloemen weggestuurd?’

Lianne kijkt me een moment verrast aan, dan grinnikt ze en zet haar koffiemok op een gebloemd onderzettertje op de grote salontafel. ‘Nee, dat is alweer even geleden. Er liggen wel twee enveloppen in het mandje. Als je het mij vraagt…’ Even tuurt ze naar de muur alsof ze een ingewikkelde som, gekrabbeld op het behang, moet oplossen. ‘Ja, ze voelden allebei meer als een beschreven kaart dan, laten we zeggen, een brief. Naar mijn uiterst bescheiden mening, uiteraard.’

‘Jij bent daar veel te goed in geworden.’ Ik steek spottend mijn duim op. Dan zie ik pas dat ze al gekleed is in haar uniform.

Als verpleegkundige in het ziekenhuis heeft ze een wisselend rooster, dat door ziekte of uitval van collega’s de laatste weken vaak nog een tikje afwisselender is geworden.

‘Heb je komende week nog een avonddienst? Of een leuke collega om in te werken?’ vraag ik, om de aandacht af te leiden van mijn gedagdroom.

Weinig onderwerpen zijn zo makkelijk voor Lianne om met scherpe humor en vrolijke anekdotes over te vertellen en een glimlach op mijn gezicht te brengen.

En ik leef.

Ik leef in haar verhalen als ik zelf weinig woorden heb.

Juli

‘Dag buurvrouw.’
‘Dag buurman.’

Ik pruts met het touwtje van de afvalzak voor plastic en probeer het rond het haakje aan de lantaarnpaal te krijgen. Die hangt al flink vol en op de grond ligt los afval, uit de zakken die de katten in de buurt hebben opengewerkt.

‘Past ie er nog bij?’ Marc komt dichterbij, misschien om te helpen of voor een klein praatje.

‘Met een beetje handigheid lukt het prima.’

De geur uit de zakken prikkelt in mijn neus, een mengsel van zure melk vermengd met restjes wasmiddel.

‘Ik was van plan een rondje te lopen, heb je toevallig tijd en zin om samen te wandelen?’

Hij kijkt me schattend aan en zijn ogen lijken mijn gezicht af te zoeken.

Ik kijk even langs hem heen en probeer te voelen wat ik wil. Ik heb mijn lekkere gympen aangetrokken om te gaan wandelen, Lianne werkt vanavond en ik heb geen zin om op de bank te blijven hangen. Wil ik samen wandelen?

‘Dat klinkt gezellig. Maar…, weet je zeker dat je niet liever alleen loopt?’

Hij haalt met een snelle beweging zijn schouder op, terwijl hij mijn blik vasthoudt.

Nadat hij vier maanden geleden in onze keuken koffie had gemaakt en we die middag hebben zitten kletsen, voelt het iets vertrouwder en spreken we elkaar in het trappenhuis of bij de fietsen ook regelmatiger.

Nog steeds heb ik de neiging mensen te ontwijken, maar buurman Marc voelt… veilig. Ik kan niet ontkennen dat het helpt dat hij een partner heeft. Beschikbare singles, zoals Lianne alleenstaande mannen noemt, houd ik goed op afstand.

Misschien verbeeld ik het me, maar hij lijkt het contact met mij soms ook op te zoeken.

‘Het lijkt me heel gezellig om samen te lopen. Links of rechts?’ Zie je wel! Het is niet alleen mijn verbeelding.

Hij wijst met beide duimen een andere richting op. Ik wijs naar links. De route langs het stadspark.

‘Daar gaan we.’

We maken een paar kleine opmerkingen, over het afval en over de glasscherven naast de glasbak. Een kort ‘pas op’ als zijn hand mijn arm tegenhoudt, omdat ik zonder te kijken wil oversteken. En een streng ‘aan de kant jongen,’ als een hond te dichtbij me komt en ik opzij stap.

Als het tikken van de verkeerslichten is weggestorven, brandt een vraag op mijn lippen.

‘Wat vindt je vrouw ervan dat je met mij gaat wandelen?’
Met een snelle beweging draait Marc zijn hoofd naar mij.
‘Mijn vrouw?’ Er klinkt ongeloof in zijn stem.

‘Eh... je… vriendin?’ Ik krijg het idee dat ik toch ergens een fout heb gemaakt.

‘Waar heb je het precies over?’

‘Ik… ik dacht dat je getrouwd was… of samenwoont… met een vrouw?’

Hij is even stil en dan hoor ik hem grinniken.

‘Suzanne bedoel je? Mijn zus? Ze logeert af en toe bij mij. Als ze in Nederland is. Mijn ouders hebben niet zoveel… ruimte… en bij mij heeft ze dat wel. Jij dacht…’

‘Ze is dus niet je vrouw?’ vraag ik met een klein stemmetje.
‘Nee, dan had ik het geweten, denk ik.’

Ik hoor de grinnik in zijn stem.

Onwillekeurig ga ik iets verder bij Marc vandaan lopen.

We lopen in stilte verder. Soms hikt hij even. Ik geloof dat ik hem een paar keer ‘mijn vrouw’ hoor mompelen.

‘Sorry, buurvrouw. Het spijt me dat ik niet getrouwd ben.’
Diezelfde lichte ironie in zijn stem die ik eerder gehoord heb. Het klinkt niet alsof hij het vervelend bedoelt, eerder verrast.

‘Ach, daar kun je misschien ook niets aan doen,’ antwoord ik luchtig en ik hoop dat het niet vervelend klinkt.

Mijn hoofd begint te tollen, gedachten rommelen door elkaar en over elkaar heen, vechtend om gehoord te worden, ook al klopt er niets van de volgorde. Ik probeer rustig te ademen om de opkomende paniek te onderdrukken.

‘Buurvrouw?’
‘Ja?’

‘Zou het beter zijn… als ik wel getrouwd was?’ De vriendelijke klank van zijn stem doet bijna pijn.

Hij strekt met zijn woorden een hand naar mij uit, maar hij heeft overduidelijk geen idee, tast in het duister rond naar mijn bedoelingen.

‘Ja, buurman. Dat zou veel beter zijn geweest,’ antwoord ik, met een onverwachte brok in mijn keel.

Een fietser passeert ons rakelings.
‘Vind je het erg als ik dat niet begrijp?’
‘Nee, buurman. Dat is niet erg.’

Rechtsomkeert maken en dezelfde weg terugwandelen is het enige alternatief. Als we nu hier rechtdoor lopen, hebben we alleen de keuze voor het verder aflopen van de hele route.

Marc staat even stil en als hij zich een kwartslag draait vraagt hij:
‘Links of rechts?’

Links is terug naar huis. Rechts is de route vervolgen.

Ik knik naar rechts.

‘Dat hoopte ik al,’ fluistert hij.

Als hij het lef heeft om met mij verder te wandelen, na mijn absurde reactie van zojuist, dan neemt hij het me vast niet kwalijk als ik nog even geen tekst heb.

We lopen zwijgend naast elkaar.

Het tempo van onze passen zorgt voor een nieuw ritme, het begin van een ontspannen cadans in mijn hoofd. De paniek ebt langzaam weg. We knikken vriendelijk naar een man die zijn hond wat strakker aanlijnt, voordat we hem passeren.

Dan valt de stilte weer om ons heen. Op het bruggetje klinken onze voetstappen luider, daarna gevolgd door de doffe weerklank van zolen op het asfaltpaadje.

‘Het spijt me.’ Ik kijk even opzij.

Als ik weer voor me kijk, voel ik hoe hij een paar keer knikt.

We passeren een paar knotwilgen, die volop zijn uitgelopen en ongegeneerd hun blad dragen.

‘Ik was van plan je mee uit eten te vragen… of ergens wat te drinken… de volgende keer dat ik je tegen zou komen. Maar ik heb zomaar het idee dat je dan nee gaat zeggen.’

Zijn stem is zachter, maar niet alsof hij aarzelt. Precies zacht genoeg om ruimte te maken voor mij.

‘Als… vrienden?’

‘Ja… en misschien… iets meer dan vrienden?’ We lopen zwijgend door. Hij is zo eerlijk.

Dan loop ik een stukje de grasstrook tussen het paadje en de sloot op en sta stil, vlakbij een picknickbankje.

Hij volgt me en kijkt me aan.

‘Het spijt me. Ik ben bang dat… dat ik dat niet meer kan.’

Hij zoekt mijn gezicht af. Zijn stem is zacht als hij me een vraag stelt.

‘Wil je me vertellen waarom niet?’

Ik kijk naar het uitgestrekte veld aan de overkant dat na de slootrand begint.

‘Ik had ooit… een man lief.’

Twee

December

Hide me, O my Savior, hide,
till the storm of life is past;
safe into the haven guide;
O receive my soul at last.

Het is één van de laatste dagen van het jaar als de bevroren sneeuw knispert onder mijn schoenen aan de waterkant van een donkere, snelstromende rivier.

Ver achter me branden enkele lichten en klinkt gedempt geluid van mensen die in groepjes over het terrein lopen.

Het is ijskoud, mensen lopen snel door naar de verwarmde ruimtes binnen, in de gebouwen op de campus.

In mijn wangen en oren prikken ijskoude naalden. Ik frons om de huid van mijn voorhoofd te bewegen.

In mijn hoofd tollen dezelfde gedachten keer op keer langs.
Eerder op de dag heeft zich daar het idee genesteld dat het ijskoude water de snelste manier is om mijn doel te bereiken.

De snelste route van de aarde naar de hemel. Een onderkoelde dood op de weg daarheen.

Ik wil niet langer leven. Ik ben te moe en te bang. Moe van alles niet goed doen, zo weinig is volmaakt. Moe van het vallen en het falen. Ik ben bang voor een nieuw jaar dat al om het hoekje van de aankomende oudejaarsdag nieuwsgierig mijn kant op gluurt.

Ik ben bang voor nieuwe verwachtingen en nieuwe plannen.

Ik ben bang voor het leven. Ik weet niet… waar ik hoor en of ik hier wel hoor.

Drie passen vanaf de graskant naar het water. Als ik twee stappen verder zet – waar de beschoeiing langs de waterkant ophoudt – neemt het water me mee, trekt me aan mijn volgezogen kleren naar beneden. Zwaar als lood sterf ik letterlijk van de kou en kom weer bovendrijven, verder stroomopwaarts waar ergens een dorpje moet zijn. Een plaats waar niemand me kent en het te laat is om daar nog aan te beginnen.

Ik heb geen verlangen om dramatisch te sterven, de hemel te bestormen. Ik wil alleen maar daar naar binnen mogen. Over de drempel strompelen en neervallen op een plaats van rust, genezing en herstel. Een plaats waar Iemand me echt kent.

Hier gieren de gedachten door mijn hoofd, mijn mond trekt in een scheve grijns als ik de dubbelheid herken in mijn eerdere gedachte over het dorpje even verderop. Daar is niemand die me kent, maar waar ik nu ben kent ook niemand mij. Niet echt.

De jonge gasten in het groepje dat ik deze week leid, denken daar misschien anders over. Ze lopen met me weg, vinden me geweldig. Na twee dagen besloten ze al unaniem dat ze van me houden en zeggen lieve dingen. Met van die postcard-teksten. Woorden die ik niet kan bedenken.

Als ik hen over mij hoor praten, grijns ik maar wat. Ze hebben geen idee wie ik ben. Ikzelf ook niet trouwens.

Ik ben bang voor het leven, omdat ik het niet begrijp.

Voor de dood ben ik niet bang, de gedachte aan de dood is vertrouwder voor me dan het leven.

Ik denk weleens dat het leven niet voor mij is weggelegd, dat ik het per ongeluk heb gekregen omdat er iemand miste in de rij. Een kaartje over, hier, neem jij die dan maar.

Het donkere water wordt opgezweept door de oostenwind. De wind die ook trekt aan mijn jas en capuchon, prikt in mijn hals en schuurt tegen de huid van mijn wangen.

Het water stroomt snel en verdwijnt achter een donkere bocht.
Het zijn drie stappen om bij de donkere rand te komen. Vier om eroverheen te stappen. Ik steek een voet naar voren en zet me met mijn billen af tegen de paal waar ik tegenaan geleund stond. Mijn benen brengen mijn voeten in beweging. Ik loop door.
Naar het donker, naar het koude water.

Naar de hemel.

Dan voel ik een vederlichte druk van een hand op mijn schouder. Pulserende vingers duwen tegen mijn schouderblad, draaien eerst mijn schouder opzij en dan mijn bovenlichaam.

Ik zie niemand – er is niemand – maar ik volg gehoorzaam de druk van de onzichtbare hand en mijn lichaam draait mee.

Weg van het water, weg van het donker.

Ik zie het licht van de lantaarnpalen langs het pad, gebreide mutsen en wollen sjaals in ongedefinieerde kleuren en hoor het geluid van pratende mensen die richting het hoofdgebouw lopen.

Mijn benen brengen mijn voeten in beweging. Ik loop door.
Naar het licht, naar de deur.

Naar binnen.

Dinsdag

De veren drukken door de bankbekleding heen als Ron wat gaat verzitten in de hoek van de versleten bank.

In gedachten verzonken stroopt hij de mouwen van zijn grijze sweater op. Met een snelle beweging veegt zijn hand langs zijn voorhoofd een vochtige, blonde lok voor zijn ogen weg.

De grote hal stroomt steeds voller nu over tien minuten het avondprogramma in de grote zaal bijna van start gaat.

Hij is benieuwd waar ze blijft.

Hij had voorgesteld haar hier om half acht te ontmoeten.

Zou het eerste contact gelijk leuk zijn, dan kon hij voorstellen om samen naar het avondprogramma te gaan. En als de klik er niet is, dan is een halfuur oppervlakkig kletsen ook niet onoverkomelijk en kunnen ze zonder grote onhandigheid allebei een eigen plekje in de buurt van vrienden opzoeken.

Maar hij heeft het meisje nog niet gezien.
Even zucht Ron diep.

Twee van de jongens die hij in zijn busje mee naar de conferentie heeft genomen, zijn vastbesloten hier voor hem het juiste meisje te vinden. Ze vinden hem met zijn achtentwintig jaar veel te oud om nog single te zijn. Zijn halfhartige grijns dat ze geen moeite hoefden te doen en zijn mening dat de Ware vanzelf wel langs zou komen, deed er weinig toe. En nu zit hij te wachten op ene Manoah, de derde dame die ze voor hem hebben uitgezocht. De eerste twee blind dates hadden, zoals hij zelf al had verwacht, overduidelijk niet opgeleverd waar Hans en Geert op hoopten. Een gezellige babbel, een leuk gezichtje en, zeker de tweede dame, prachtige twinkelende ogen. Beiden waren een paar jaar jonger dan hij. De jongens vinden per definitie iedereen ouder dan twintig stokoud, waardoor de precieze leeftijd er voor hen eigenlijk niet zoveel toe doet.

‘En jij bent ook nog eens veel ouder dan je eruitziet, daar past best een jonge dame bij!’ hadden ze gezegd, met een brede lach, een ferme schouderklop en zonder een deuk achter te laten in zijn zelfvertrouwen. Waarna ze onvermoeibaar waren doorgegaan met het vinden van de juiste vrouw.

En dus zit hij hier, op een bank die de kringloopwinkel nog zou afwijzen als hij daar aangeboden zou worden, te wachten op ene Manoah.

Iedere keer als de grote deur open gaat, komt er een koude luchtstroom met de mensen mee. Groepjes komen binnen en stampen op de mat om de sneeuw van hun schoenzolen te schoppen.

De volgende koude vlaag brengt één meisje naar binnen.

Ze blijft stilstaan en draait langzaam haar gezicht van links naar rechts, alsof ze de hele ruimte in een enkele, lange blik wil doorzoeken.

In een impuls steekt Ron zijn arm omhoog en zwaait met een korte, snelle beweging van zijn hand, voordat hij zijn arm weer terug op de leuning legt.

Het meisje ziet hem en loopt recht op hem af, alsof hij voor haar een lichtbaken is in de donkere nacht.

Onhandig struikelt ze over losse tassen en achteloos neergegooide jassen die op de grond verzameld zijn en landt op de bank, daar waar zijn arm over de rugleuning ligt. Net boven haar schouders.
‘Hé, welkom op deze bank! Ik ben Ron.’

‘Dank je wel.’

Hij is zelf niet direct in de stemming voor een onhandige blinddateconversatie en het meisje maakt ook niet meteen een start met een nadere kennismaking.

Het lijkt alsof ze vooral even bij moet komen van de tocht door de wind en de sneeuw. Dat biedt hem een mooie gelegenheid om haar te observeren, hoewel ze te dichtbij zit om dat onopvallend te kunnen doen.

Haar vingers zijn bijna kleurloos, de nagels haast melkachtig wit. Instinctief pakt Ron haar smalle koude handen in zijn rechterhand en vouwt zijn linker er als een kommetje overheen. Even vraagt hij zich af of hij onopvallend haar pols kan opnemen.

Het meisje zegt niets, maar kijkt ineens naar hem op.

Dezelfde grote, donkere ogen die net nog zoekend door de ruimte gleden, kijken hem nu onderzoekend aan.

‘Je bent later dan ze hadden gezegd. Heb je wel zin om naar het hoofdprogramma te gaan?’

‘Ze?’ Het meisje kijkt naar zijn handen. ‘Ik had niet echt een plan voor vanavond. Ik weet eerlijk gezegd niet eens wat het programma is.’

Een onvoorbereid warhoofdje deze keer. Hij wordt wel nieuwsgierig hoe de jongens dit meisje hebben gevonden. Ze lijkt voor dit moment niet al te wanhopig om hem te leren kennen, in ieder geval. ‘Wat bedoel je met ‘later dan ze hadden gezegd’?’

‘Wel, de zaal gaat bijna open en voor een beetje kennismaking hebben we misschien iets meer tijd nodig? Tenminste, als je samen naar het programma in de grote zaal wilt?’

Het meisje, minstens tien jaar jonger dan hij, kijkt hem met een scheve grijns aan.

‘Dan kennismaken we toch verder in de grote zaal? Of na afloop?’ Ron haalt zijn linkerschouder op en trekt daardoor hun in elkaar gevouwen handen naar zich toe. Op zijn knie ligt nu zijn rechterhand met die van haar erin en beschermend daar bovenop zijn andere hand. Langzaam neemt de huid van haar handen zijn warmte over. Beschermend en zorgzaam, zoals hij voor een zusje zou voelen.

Zacht geeft hij een klein kneepje in haar handen.
‘Prima, dan kennismaken we gewoon later.’

Niet alleen haar handen zijn weer ontdooid, als ze de zaal om half tien weer uitlopen en zich al pratend in hun jassen wurmen, om weer naar buiten en de kou in te gaan. Het meisje zelf is ontdooid in het anderhalve uur dat ze luisterend en fluisterend de spreker op het podium volgden of negeerden.

Die Manoah blijkt een leuke meid, met snelle gedachtesprongen en bijdehante opmerkingen. Waar ze eerst nog afwezig leek, klinken nu gevatte reacties en rake, droge observaties en onverwacht maakt ze hem aan het lachen.

Hij wordt blij van de frisse, snel gefluisterde opmerkingen en ergens in de buurt van zijn hart voelt hij zich warm worden.

Verwarrend.

Hij durft niet te vragen naar haar leeftijd, in haar woorden klinkt ze vele malen wijzer en ouder dan ze er uitziet. Tegelijkertijd frisser en bijdehanter dan hij met vrouwelijke leeftijdgenoten eerder heeft ervaren.

Dit gevoel – dat hij wil springen en bewegen, gillen met zijn armen in de lucht – maken alleen twee dierbare vrienden in hem los. Zij komen uiteraard niet voor op het datinglijstje dat Hans en Geert hebben samengesteld.

Het meisje stoot hem aan en wijst naar de deur van de koffiecorner waar uit de ramen warm licht naar buiten schijnt.

Ze is leuk en levendig.
Hij grijnst.

Binnen loopt het meisje resoluut voor hem uit naar een tafeltje bij het raam, waar een gordijntje met een ouderwets rood-wit geblokt patroon een bijdrage levert aan de knusse, kabouterachtige sfeer van de ruimte.

Ze wurmt zich weer uit de winterjas, die ze zojuist zorgvuldig had dichtgeknoopt en gooit die over de extra stoel. Haar tas erbovenop. Hij lacht om de verwachtingsvolle blik op haar gezicht als ze naar de serveerster zoekt.

Wat een verschil met de grote ogen en verdwaasde blik toen ze eerder die avond de grote hal binnenkwam.

Het meisje lijkt herboren.

‘Een zwarte koffie. Hoe zwarter hoe beter,’ grapt hij tegen de serveerster met haar blocnote in de aanslag. De jonge vrouw glimt een voorzichtig lachje naar hem en haar ogen sprankelen.

‘Voor mij ook.’ Even draait ze haar hoofd naar de serveerster en dan is haar aandacht weer voor hem.

Ron schuift met zijn rug tegen de stoelleuning en hij voelt de chemie – is dat het, dat wonderlijk kriebelige gevoel in de buurt van zijn ribben? – in de lucht tussen hen in hangen.

Alles lijkt ineens onverwacht snel te gaan.
Verwarrend anders dan hij zich ooit had voorgesteld.

Eigenlijk… is hij er niet helemaal zeker van, wat hier nu precies gebeurt.

***

Ik kijk naar de man tegenover me. Hij is leuk en grappig.

En op één of andere manier voelt het alsof ik hem al jaren ken. Nee, alsof hij mij al jaren kent. En zelfs… alsof hij op mij zat te wachten in het hoekje van de hal van het conferentiecentrum.

Toen hij mijn handen vastpakte, bracht hij me terug van de koude waterkant naar de warmte in het coconnetje van zijn vingers. Bracht hij me terug van de dood naar het leven. En ik weet niet zeker of hij dat ook doorhad.

Hij leek een plan te hebben. In elk geval tot het moment dat we de zaal ingingen en een plekje hadden gevonden.

Vanaf toen was het niet langer zijn plan – laat staan dat van mij… ik had helemaal geen plan meer – maar was het wij. En dat wij borrelt nog steeds tussen ons in.

Hij heeft gezegd hoe hij heet, maar ik heb mijn naam niet genoemd. Dit is een mooi moment om dat recht te trekken.

‘Weet je wat dom is? Je hebt je naam genoemd, maar ik ben vergeten het te onthouden.’

Hij grijnst. Hij hoort het grapje in mijn woorden en probeert me niet te verbeteren.

‘Ik heet Ron. En jij?’
‘Ik heet Norah.’

Zijn wenkbrauwen schieten omhoog.

‘Is dat… een andere vorm voor ‘Manoah’?’
‘Manoah? Nee, waarom?’

Hij lacht voluit en aanstekelijk. Ik grijns wat mee.

Ik zoek op zijn gezicht of ik kan zien waarom we lachen.

‘Ik dacht dat de jongens die een blind date voor me hadden geregeld zeiden dat jij Manoah heet.’

Een giechel kriebelt en blijft steken in mijn keel tot een hoestbui. ‘Blind date?’ weet ik tussen twee hoesten uit te brengen.

Ron grijnst.

‘Jij bent niet mijn blind date? Wát een zegen!’ En weer lacht hij al zijn tanden bloot.

Ik weet niet precies wat ik daarop moet antwoorden.

Zijn gulle lach werkt aanstekelijk en ik geef hem grijnzend terug. De warmte van de koffie, de sfeer in de kantine en de man tegenover me, vormen de perfecte ingrediënten voor een lang gesprek en een onverwacht gezellige avond.

De gedachten aan de waterkant, het donker en de dood laten zich gehoorzaam wegslikken.

Mijn keel en mijn borst weten hoe dat moet.

Woensdag

Ron kijkt hoe de halve maantjes van haar wimpers op de zachte huid boven haar wangen rusten, als ze diep en geconcentreerd ademhaalt.

‘Had ik dat niet mogen vragen?’

‘Jawel… je mag dat vragen. Maar ik heb geen passend antwoord op voorraad.’

Langzaam ademt ze uit.

‘Op voorraad? Heb je voor andere vragen wel antwoorden… op voorraad?’

Naast verrassing dwarrelt ook een verwarrend lichtpuntje van herkenning, bovenop de verzameling ontdekkingen die langzaam in zijn hoofd ontstaat. Nog meer.

Niet dat hij precies herkent wat ze zojuist vertelde, wel herkenning van dat andere. Dat zij met vaste antwoorden op veelgestelde vragen werkt.

Hij kan zich niet eens meer herinneren wanneer hij daar zelf mee begonnen is. Op iedere vraag die hij kon bedenken formuleerde hij in gedachten al zijn antwoord.

Om niet door de mand te vallen. Om niet met zijn mond vol tanden te staan. Om niet dom te lijken…

Om zoveel redenen, die bij de juiste mensen zo onzinnig lijken. Maar vaak ook zo hard nodig zijn.

‘Ja.’ Ze kijkt hem recht aan.

‘Over het algemeen bedenk ik wat ik wil vertellen, hoe ik dat wil vertellen en hoe ik zorg dat ik het zo vertel dat ik daar geen ongemakkelijke vragen bij krijg. Maar op één of andere manier lukt dat niet bij jou. Aan jou vertel ik wat ik nog nooit eerder hardop heb gezegd. Jij luistert alsof je me gewoon begrijpt.

Maar als je dan vragen stelt waarop ik geen antwoord heb voorbereid… dan weet ik niet wat ik moet zeggen.’

Ron grinnikt zacht en schuift zijn koffiekopje opzij, zodat hij zijn onderarmen op de tafel kan laten rusten.

‘Niet gek kijken, maar… dit heb ik ook.’

De frons op haar gezicht ontspant en hij ziet de verrassende schittering in haar donkere ogen. Nog meer herkenning.

‘Echt waar? Heb jij ook… vaste antwoorden?’

‘Stapels! Heb bijna geen spontane antwoorden… Maar daar lijkt sinds heel kort iets in te veranderen,’ knipoogt hij.

De ontdekking dat dit meisje verrassend veel woorden kent en gedachten deelt waarin hij zich vaak alleen en onbegrepen voelt, de verzameling van alles waarin hij zich afwijkend voelt, vreemd en anders, krijgt in het gesprek met haar de bevestiging van herkenning. De stapel overeenkomsten lijkt met iedere gedachte groter te worden.

De schroom om dit hardop te zeggen, toe te geven, wordt met iedere uitspraak die ze wisselen een beetje kleiner.

Hij kan het niet laten om haar met een opgeluchte grijns toe te lachen en ziet hoe langzaam haar mondhoeken omhoog krullen en ze zijn ogen zoekt.

‘Zal ik nog een refill halen?’

Als ze knikt pakt hij de kopjes op en loopt naar de bar. De dame van de koffiecorner strekt haar hand al uit om de kopjes aan te pakken, als ze vraagt wat het mag zijn. Terwijl ze het apparaat aan het werk zet, kijkt Ron achterom naar het tafeltje.

Door de ontspannen manier waarop Norah haar verhaal vertelde, voelde het vanzelfsprekend om zijn eerlijke, maar tegelijk bizarre vraag te stellen. ‘Waarom wilde je dood?’

Dat ze daarop geen standaardantwoord paraat heeft, verbaast hem niet. Dat ze over het algemeen, net als hij, gewend is te communiceren met voorgeprogrammeerde teksten, zinnen, vragen en antwoorden had eigenlijk ook geen verrassing hoeven te zijn. Toch? Of was hij te lomp geweest? Te direct?

‘Twee zwarte koffie, alsjeblieft.’

Hij schuift het geld over de toonbank en pakt met een knikje de kopjes op.

‘Dank!’

De middag is nog vroeg en ze hebben alle tijd.

‘Weet je, net bij de workshop zaten allemaal van die gasten, iedereen met vragen en twijfels, dingen waar ze zich zorgen om maken en waar ze meer over willen weten. En natuurlijk is ieder mens uniek en zo…, dank je wel.’

Al voordat hij gaat zitten en de koffiekopjes de tafel raken, is ze van wal gestoken, alsof ze geen tijd te verliezen hebben.

Of heel veel tijd in te halen.
Misschien wel allebei.

‘…Maar uiteindelijk zijn alle dingen die ze hardop zeggen toch wel in vier of vijf verschillende categorieën te verdelen. En dan durf ik niet meer, heb ik geen idee hoe wat ik denk in zo’n hokje past en of daar een extra categorie bijgemaakt moet worden en óf het eigenlijk wel ergens bij past of dat ik maar beter mijn mond kan houden. En dat is dus wat ik meestal doe. Ik kijk om me heen, verbaas me over wat er gezegd wordt en dan… dan heb ik echt niets meer te zeggen.’

Haar lippen verdwijnen tussen opeengeklemde tanden.

‘Dan ben ik blij dat ik naast je liep toen we uit die workshopruimte kwamen en je zo goed was om bij mij de stoom die je had verzameld wel even uit te blazen.’

‘Sorry voor de stoom.’

‘Ik vind de stoom wel interessant. Ik luister geloof ik graag naar jouw stoom. Sorry, Norah, voor mijn lompe vraag.’

Haar ogen glijden naar de vingers van haar rechterhand, die aan een velletje naast de duimnagel prutsen. Dan kijkt ze hem recht aan.
‘Je vraag was niet lomp. Ik was nog onder de indruk van mezelf, denk ik. Dat ik aan jou verteld heb dat ik het leven niet durf, dat ik wil stoppen of geen reden zie om het te blijven proberen.’

Even twijfelt hij of hij haar hand zal pakken, haar aanraken, laten merken dat ze niet alleen is, dat hij wil luisteren en er voor haar wil zijn.

Ze kan het verkeerd opvatten, er een andere betekenis aan geven. Hij doet het niet.

‘Ik was ook onder de indruk… van je dapperheid. En ik zou graag de rest van je verhaal horen.’

Ze schuift haar stoel naar achteren. Haar hand ligt al op haar dikke winterjas als ze hem recht aankijkt.

‘Zullen we gaan lopen?’

Hij glimlacht om haar voorstel, op dit moment wil ook hij niets liever dan naar buiten, wandelen en als ze hem toestaat… luisteren.

***

Het was geen smoes. Mijn voorstel om te gaan lopen.

Ik wil ook echt naar buiten en wandelen is fijn omdat ik dan beter na kan denken. Maar ik kan niet ontkennen dat ik ook wat tijd koop, door het gedoe met jassen aandoen en kopjes naar de afruimband brengen en het terrein aflopen. Een verzameling neutrale uitstelmomenten.

Tijd om de rommelige gedachten op een rij te krijgen.

Ik ben nu twee dagen op deze conferentie. God, geloof en jongeren in de kerk. Dat zijn denk ik de kernwoorden. Ambitieus en veelbelovend in opzet klonk het toen ik me op aandringen van Rosa aanmeldde. Vanwege onze leeftijd direct maar als groepsleider. Het geeft me in ieder geval een duidelijke rol. Maar nu ik hier rondloop, vraag ik me af of mijn beelden bij God, mijn ervaringen met geloof en mijn gedachten over jongeren, wel aansluiten bij wat ik de deelnemers die ik hier tegenkom hoor zeggen. En ik probeer me af te vragen of dat erg is.

Nadat ik gisteravond Ron haast per ongeluk leerde kennen, heb ik hem toegezegd elkaar vandaag weer te zien.

In de ontbijtzaal kwamen we elkaar meteen tegen en vanaf dat moment zijn we steeds samen geweest.

Hoeveel creativiteit er van zijn kant nodig was om zijn programma op het mijne af te stemmen, weet ik eigenlijk niet. Of zouden we voor vandaag simpelweg dezelfde programmaonderdelen gekozen hebben?

Ron ging helemaal los tijdens de workshop Creatief met klei en draaide zijn hand niet om voor de opdrachtjes waar ik flink op zat te zweten.

Tijdens de grote meeting na de lunch kon ik hem af en toe van opzij bestuderen, terwijl ik tegelijk probeerde te luisteren naar de spreker.

Het was warm in de zaal en ik zat te draaien op mijn stoel. ‘Zullen we gaan?’ had Ron met een ondeugende twinkeling gefluisterd en ik had geprobeerd verontwaardigd te kijken bij zo’n onvolwassen voorstel.

Ik hield dat alleen niet lang vol en knikte snel.

‘Dan moeten we even doen alsof je onwel geworden bent.’

De pretlichtjes in zijn ogen glansden me tegemoet en even vroeg ik me af of ik dat wel durfde in zo’n volle zaal.

‘Want zomaar tijdens de lezing de zaal verlaten, kan natuurlijk niet,’ siste hij nog snel in mijn oor, toen ik opstond om me tussen de rijen door, langs alle benen, naar het gangpad te wurmen. De ondeugd in zijn stem prikkelde een verwarrend onbekend, misschien zelfs roekeloos gevoel, dat zich verrassend vlot wakker liet kussen. De ontsnapping gaf ons een halfuur extra voor een wandeling, voordat het lunchtijd was en de zalen waar de lunch werd geserveerd openden.

De workshop met als titel Wie ben jij?, na de lunch, had ik achteraf gezien misschien niet willen bijwonen.

Vooral niet omdat ik daarna zó eerlijk werd.

Ik zucht, dat is me niet eerder overkomen, zelfs bij mijn huisgenoten niet.

‘Stond je hier,’ Ron wijst naar de plek waar ik inderdaad gestaan heb, ‘gisteravond?’

‘Ja.’

Nu kan ik zijn vraag van zojuist niet meer negeren en ik zoek naar antwoorden die ik nooit eerder hardop heb uitgesproken.

‘Weet je… ik weet het eigenlijk niet. Misschien is dat wel het eerlijkste antwoord op jouw vraag. Waarom wil ik dood? Ik wil niet sterven, maar… ik durf niet te leven… ik denk dat ik dat niet zo goed kan.’

‘Wat bedoel je, als je zegt dat je het leven niet durft?’

Hij is voorzichtig, geschrokken misschien van mijn reactie eerder. Ik verbaas mezelf, als ik merk dat ik toch zoek naar woorden, om uit te leggen wat ik denk.

‘Durf jij te leven?’

Ik kets de vraag terug, om tijd te rekken of om zijn gedachten te horen, ik weet het niet.

‘Ik denk het wel. Maar,’ even is hij stil, ‘misschien dat ik mezelf dat nooit langdurig serieus heb afgevraagd. Het leven komt op me af, iedere dag opnieuw. In iedere dag zitten nieuwe kansen, mogelijkheden om van betekenis te zijn. Oké, dat klinkt zweverig. Ik bedoel denk ik… Ik doe dingen die ik leuk vind en waar ik goed in ben.... Het is oké en… en soms is dat genoeg.’

Als ik Ron hoor praten, wil ik dat dat voor mij ook genoeg is.

Dat ik niet meer verlang dan simpelweg de goede dingen doen en iedere dag als een nieuwe kans te zien.

‘Maar het is niet altijd genoeg, toch?’

‘Nee. Het is niet altijd genoeg. Meestal wel, gelukkig.’
Ik hoor een verlangen in zijn stem.

‘Je maakt me jaloers.’ Ik grinnik. Een rare poging om luchtig te doen en om mijn verwarring te verstoppen.

‘Je neemt me niet serieus? Of wel?’ Als hij me ineens zijdelings aankijkt, ziet hij dat mijn ogen hem niet uitlachen, maar volgestroomd zijn met warme tranen.

‘Norah… ik heb geen enkel recht op een eerlijk antwoord. En als je het niet wilt vertellen is dat oké. En als je het wel wilt vertellen maar later, is dat ook goed. Ik wil alleen maar… ik wil dat je weet…’ Zijn zachte stem maakt de brok in mijn keel groter en ik kan de tranen nu niet meer tegenhouden.

‘…dat jij kan luisteren. Dat weet ik,’ fluister ik schor.

Donderdag

Met een laatste blik kijkt Ron de kamer rond. Alles zit weer in de grijsgroene weekendtas die bij de deur tussen de twee stapelbedden staat. Macht der gewoonte om toch nog even goed te controleren of hij niets achterlaat tussen de spullen van zijn kamergenoten.

De conferentie is alweer voorbij, tijd voor inpakken en afscheid. In de rij bij het ontbijt had hij goedmoedig de jongens die met hem meerijden, op het hart gedrukt dat ze om elf uur bij de bestelbus staan, omdat de bus en hijzelf anders zonder hen zouden wegrijden. Met gespeeld respect hadden ze alle drie ernstig geknikt en vervolgens dramatische verhalen opgehangen over de enorme klus van opruimen, inpakken en schoon achterlaten van de kamer. En natuurlijk alle tijd die ze nodig hadden voor het afscheid van alle nieuwe kennissen en vrienden en potentiële vriendinnetjes die ze deze conferentie hadden leren kennen.

Niet dat het hem heel veel aangaat. Die planning kunnen ze mooi regelen met hun kamer-oudste. Een rol die hij dit jaar lekker aan zijn neus voorbij had laten gaan. Dit jaar was hij alleen chauffeur voor deze gasten en bewees zijn Volkswagen bus trouwe dienst door voor de tiende keer volgepakt met koffers, weekendtassen en voldoende snacks voor vier passagiers naar de conferentie te rijden en straks weer terug naar huis.

Ron trekt de deur van het kamertje achter zich dicht. In de hal loopt hij langs openstaande deuren waaruit het geluid van schuivende bedden, stofzuigers en algehele opruimwoede klinkt, vermengd met de geuren van adolescentie, deodorant en douchegel.

Al tien jaar komt hij hier en ontmoet de mooiste mensen, die hij vervolgens ook zonder spijt weer uitzwaait tot volgend jaar of een andere conferentie op het christelijk erf.

Maar Norah is een ander verhaal.

Het liefst zou hij dit jaar hier willen blijven, terwijl het geroezemoes van de conferentie om hen heen voortkabbelt, zodat hij meer tijd krijgt om met haar door te brengen. Ze is leuk en grappig. En ze is bloedeerlijk en serieus. Een bijzondere dame.

Terwijl hij met zijn schouder de klapdeur openduwt, steekt hij zijn hand op naar een jongen die hij tijdens een van de workshops heeft gesproken. Kleine kans dat ze elkaar nog eens tegenkomen.

Maar Norah…

Ron grijnst als hij denkt aan de enorme hoeveelheid koffie die ze kan drinken. Hij kan haar uittekenen met de koffiemok half voor haar gezicht, terwijl ze drinkt of genietend aan het donkere goedje ruikt.

De tranen die haar in de ogen sprongen, toen ze te snel een hete slok nam, de weemoedige blik toen de mok al leeg was op het moment dat ze nog een slok wilde nemen.

Diep in zijn hart weet hij dat hij geen afscheid van haar wil nemen. En toch is dat wat hij straks gaat doen.

Als hij naar buiten stapt, waait de koude decemberlucht meteen in zijn gezicht. Hij trekt zijn capuchon wat omhoog rond zijn hals, de band van zijn weekendtas schrijlings over zijn rug. Het terrein doet denken aan een mierenhoop, vol mensen die inpakken, dingen zijn vergeten, afscheid nemen, terugrennen en uiteindelijk toch vertrekken. Sommige gasten worden opgehaald door hun ouders. Vaders sjouwen met koffers en tassen naar de wachtende auto’s. Vrienden nemen dramatisch of juist opgewekt afscheid van elkaar en groepjes jongeren staan te wachten tot ze compleet zijn of de laatste kamers zijn ontruimd.

Ron durft aan zichzelf wel te bekennen dat hij op zoek is naar Norah. Hij moet haar spreken voor ze vertrekt. De grootste kans maakt hij wellicht in de buurt van één van de koffiecorners.

Vanaf de kaart in zijn hoofd puzzelt hij een route in elkaar waarmee hij én langs alle koffiepunten komt én waarmee hij nonchalant kan doen alsof hij op weg is naar de parkeerplaats.

Want dit is niet het moment om wanhopig over te komen.

Na de zevende potentiële vindplaats – de koffiecorner in de buurt van haar slaapzaal – staat hij even stil. Hij heeft haar nog steeds niet gevonden.

Hij verschikt de band op zijn schouder en loopt met grote passen het terrein af, naar de parkeerplaats.

De blauwe bus valt goed op. Zelfs vanaf hier is duidelijk te zien dat de jongens nog niet bij de bus staan en hun tassen er ook nog niet bij gezet hebben. Als hij bij de bus is gooit Ron zijn tas achterin en sluit met een klik de grendel.

Nog tien minuten om zijn zoektocht te vervolgen.

***

Ik prop mijn sweater boven in mijn backpack. Alles zit er nu in. Samen met de kamer-oudste heb ik de bedden gecontroleerd. Bedlinnen staat netjes in zes kussenslopen op de gang. Kussens liggen keurig op gevouwen dekbedden. Alles precies volgens de minutieuze instructies op de geplastificeerde kaart, die op het gefineerde bureautje lag. De vloer is gezogen en mijn tas zet ik als laatste ook de kamer uit.

Klaar, tijd voor koffie.

Daarna heb ik tijd genoeg om langs de centrale receptie te lopen, om op het prikbord te kijken naar de tabel met vertrektijden van de lijnbus. In de trein eet ik dan de lunch die ik vanmorgen bij het ontbijtbuffet in een papieren zakje heb verzameld en dat nu strak ingepakt in het voorvakje van mijn backpack gepropt zit.

Als ik de deur naar buiten open zie ik net toevallig Ron lopen. Ik herken hem meteen aan zijn loopje met iets te grote passen. Zoo… ben je al klaar met inpakken?’

‘Zeker! Alles paste gelukkig ook weer terug in de tas. En jij? Nog druk bezig?’ Ik glimlach er fijntjes bij.

Ron grijnst en houdt een sleutelbos in de lucht.

‘Mijn koffer staat allang in de auto. Maar ik moet nog wachten op de jongens die met me meerijden.’

‘Ah, dat is mooi, heb je dan misschien nog even tijd voor koffie?’ Als vanzelf lopen we naar mijn favoriete koffiecorner, met de vrolijke naam Bella.

Het is een vrolijk ingerichte ruimte. Voor de ramen hangen zacht paarse gordijntjes, alle stoelen zijn geverfd in verschillende blije kleuren en op de tafels liggen roze tafelkleedjes in snoepkleurige bloemenprint. Aan het plafond hangen kitscherige paarse en zilveren kroonluchters en de muren zijn bedekt met allerlei prints en prullaria.

Door de bijna overdreven vrolijke inrichting geeft het eigenlijk meer de indruk van een tienermeisjesslaapkamer. Toch is de plek ook favoriet bij jongens en Ron heeft er gelukkig geen probleem mee dat ik aan deze plek de voorkeur geef.

Bij de ingang naar het tussenhalletje raakt mijn schouder zijn bovenarm. Als vanzelf deins ik terug en tegelijk realiseer ik me dat het na deze paar dagen vertrouwd en ontspannen begint te voelen om bij Ron te zijn. Ik kijk hem aan en knik in de richting van de bar.

‘Zullen we meteen bestellen en dan nog even gaan zitten? Hoeveel tijd heb jij?’

Ron kijkt op zijn horloge en grijnst.

‘Ik heb de jongens gemaand zich te haasten, zodat we om elf uur kunnen gaan rijden. Maar dat zal toch wel flink uitlopen.’
‘Gemaand?? Opa!’

Ik glimlach breed en laat merken dat ik het wel grappig vind hoe hij met deze jongens omgaat. Ron is denk ik acht of tien jaar ouder dan ik, waarschijnlijk ben ik zo’n beetje even oud als de jongens die hij hierheen gebracht heeft en met een schuin oog in de gaten houdt.
‘Hoe ga jij terug naar huis? Kan ik je een lift aanbieden of je thuisbrengen?’

Ik slik. Daar was ik al bang voor. Dat hij lief gaat doen. Dan lukt het me straks helemaal niet om afscheid te nemen.

‘Dank voor het aanbod, maar ik neem liever de bus en de trein.’ Ron trekt zijn wenkbrauwen op.

‘Echt waar? Je kunt meerijden in mijn bus, ik heb voorin een stoel over.’

Ik zie mezelf niet tussen al die jongens in de bus gepropt zitten en dan met mezelf een eindeloze discussie in mijn hoofd aangaan of ik eigenlijk zou moeten praten. Ik droom van een hele stille treincoupe waarin ik zo lang mogelijk onderuit kan zitten en naar buiten kan staren om alles in mijn hoofd weer op een rijtje te krijgen.
‘Zie je mij al tussen die blije gasten zitten? Ik denk dat het openbaar vervoer rustiger is.’

Ik glimlach.

Ik probeer afscheid te nemen. Op mijn onhandige manier.

‘Norah, die jongens slapen zodra ik de snelweg oprijd. Ze zijn hartstikke moe na een paar nachten weinig slaap.’

Ron kijkt me aan, het is alsof hij mijn gezicht onderzoekt en het in zich op wil nemen. Na vandaag zien we elkaar waarschijnlijk nooit meer.

Over het roze gebloemde tafelkleed schuift zijn hand naar me toe. Ineens wil ik mijn stoel naar achteren schuiven. Ik voel de spanning in mijn borst. Ik kan dit, wat we hier hadden, niet meenemen naar mijn andere leven… naar huis.

We moeten dit maar gewoon hier laten. Hier, tussen de muren van de koffiecorners die al onze gesprekken hebben gehoord. De bomen die getuige waren van de wandelingen over het terrein en de flarden van gesprekken die door de wind werden meegenomen. Mijn eerlijke verhaal, mijn angst voor het leven en mijn bekentenissen over de dood.

Tussen de waas van paniekerige gedachten door zie ik zijn handen. Hij heeft uitzonderlijk mooie handen, slank en gespierd. De nagels netjes verzorgd, de vingers bijna haarloos. Dan pakt hij mijn hand vast. Ik houd mijn adem in.

Gedachten razen ongecontroleerd door mijn hoofd, ik heb moeite om ze te ordenen. Geef ik mijn telefoonnummer, als hij daar om vraagt? Is er in mijn leven een plekje voor hem? Zou hij vrienden willen zijn met mij? Ik ben verschrikkelijk slecht in vriendschappen, daar komt hij dan meteen ook achter.

Ik herken mijn hoge paniekerige ademhaling, dan zie ik hoe Rons vingers zachtjes over mijn handen strijken en langzaam komt het gevoel in mijn vingers weer terug. Voel ik ook de zachte streling die ik met mijn ogen al had waargenomen.

Ik sluit mijn ogen en concentreer me op mijn ademhaling. Als ik diep ademhaal voel ik hoe mijn tanden in mijn onderlip gedrukt staan.

Ik durf deze bubbel van drie dagen geen vervolg te geven, omdat het bijna een droom leek. Deze dagen en deze prille vriendschap lijken in niets op mijn andere leven, waar ik bang ben en somber en ik niet weet waar ik bij hoor of wie ik ben.

Bij Ron lijkt dat ineens geen vraag meer, bij hem kan ik zeggen wat ik denk en klinkt het niet vreemd.

Het lijkt wel alsof ik mezelf heb thuisgelaten en bij hem een nieuwe Norah heb leren kennen.

Een Norah die eerlijk is en grappig. Een Norah die vertrouwen heeft in een ander, terwijl ze de deur naar een zorgvuldig afgesloten tuin op een klein kiertje zet en hem daar een kijkje gunt.

Het is prima dat die gasten volgens Ron zo in slaap vallen, maar dit is mijn enige manier om afscheid te nemen.

Ik wil met het openbaar vervoer terug. Zodat ik niemand hoef te spreken en zodat ik op adem kan komen van al deze nieuwe ervaringen.

Zodat Ron niet mijn echte leven binnenrijdt, als hij zijn bus voor mijn studentenhuis parkeert. Maar het doet pijn om te bedenken dat ik hem dan nooit meer spreek, mijn gedachten niet meer met hem kan delen, dat hij niet in mijn leven blijft.

Ik kijk Ron aan en schrik ineens van de warme blik in zijn ogen.

Toch houd ik vol.

‘Ik ga liever met de trein… Dat geeft me de tijd om even alleen te zijn.’ En met een kleine glimlach voeg ik eraan toe: ‘En om te verwerken wat hier allemaal is gebeurd.’

Ik geef een klein kneepje in zijn hand en pak mijn koffiemok. Koud inmiddels.

‘Oké. Dan houd ik erover op.’

Rons mondhoek trekt opzij. Zijn vingers trommelen op de tafel. Hij vraagt niet naar mijn telefoonnummer.

Middag

Een diepe frons tekent lijnen over zijn voorhoofd, terwijl zijn vingers steeds harder trommelen op het stuur.

Waarom heeft hij nou niet meer aangedrongen om haar thuis te brengen of haar bij het dichtstbijzijnde treinstation af te zetten? Hij weet nu niet eens waar ze woont. Ze is koppig en eigenwijs.

Hij mist haar nu al en hij is nog niet eens een halfuur onderweg. Het was bijna kwart voor twaalf voor hij eindelijk wegreed.

Bij het afscheid heeft hij niet meer om haar nummer gevraagd. Zij gaf het ook niet uit zichzelf. Was dat laatste op één of andere manier misschien voor hem de reden om er zelf niet naar te vragen? Gaat hij ervan uit dat als zij de vriendschap wil voortzetten, dat ze dan wel om zijn nummer had gevraagd? Was hij bang voor de indruk die hij zou wekken?

Welke indruk wilde hij eigenlijk bij haar wekken?

Het is stil achterin de bus. Tom en Hans zitten rechtop te slapen en Geert kijkt door het zijraam naar buiten. Uit de cassettespeler voorin klinkt zachte muziek.

Dit was de tiende keer dat hij naar deze conferentie ging, eigenlijk hoort hij allang niet meer bij de doelgroep. Toch is het een leuke manier om nieuwe mensen te leren kennen en soms zijn ingesleten gewoontes als een jaarlijkse conferentie een goede manier om dingen vast te houden die in het dagelijks leven zomaar door zijn vingers dreigen te glippen.

Waarom, waarom wilde Norah niet meerijden? Zijn hoofd wil de vraag nog niet loslaten. Was het echt alleen maar vanwege de jongens? Had ze echt zoveel behoefte aan stilte en alleen zijn, dat ze het niet kon verdragen om nog langer bij hem te zijn, laat staan naast hem te zitten tijdens de rit naar het station?

Hij had het een derde keer moeten vragen.

Bij bijna alle andere mensen die hij in de afgelopen jaren op de conferentie heeft ontmoet, hanteerde hij het standpunt dat hij hen volgend jaar of ergens anders wel weer zou zien. En als dat zo was en bij een tweede ontmoeting bleek het nog steeds of opnieuw leuk om contact te hebben, dan wisselde hij nummers en adressen uit. Daar zijn verschillende mooie vriendschappen uit voortgekomen. Onwillekeurig danst het gezicht van John voor hem uit, zijn felblauwe ogen en zijn brede lach en hoe ze kilometers van huis vandaan ontdekten dat ze zo dicht bij elkaar wonen. John… en Arnout.

Wachten tot volgend jaar is wat hem betreft geen optie als het om Norah gaat. Hij zal haar adres en telefoonnummer op een andere manier moeten achterhalen.

‘God, ik mis haar,’ fluistert hij als een stil gebed voor zich uit. ‘God… aan haar kan ik alles vertellen. Zij begrijpt het. Als ik haar ooit weer spreek…’

Nu eerst ruim anderhalf uur rijden, voordat hij in Leiden Tom bij zijn ouders kan afzetten. Dan aan de rand van de stad Geert en als laatste Hans, die een straat bij hem vandaan in Voorschoten, bij zijn vader, woont.