Copyright © 2022 Menno J. de Vries

Uitgever: Opus Magnum Invicta

Druk: Pumbo.nl

ISBN: 978-90-83256-01-6

NUR 770

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteur.

www.mennojdevries.nl

“Probeer de wereld net een beetje beter achter te laten dan hoe je hem gevonden hebt”

- Lord Baden Powell, oprichter van Scouting

Inhoudsopgave

Inleiding - Waarom lees je dit?

Verantwoording

1. Het vinden van je levensdoel

Deel I – Biografieën

2. Persoonlijke ontwikkeling

3. Je eigen geluk creëren

4. Hoe zet je een idee om in werkelijkheid?

5. Tegen de stroming in

6. Omgaan met tegenslagen

7. Een compleet land veranderen, zonder het te besturen

8. Het verschil bepalen, wanneer niemand anders dat durft

Deel II – Analyse

Intermezzo - Het is niet alleen het karakter wat telt

9. Hoe je mensen overtuigen kan

10. Je belangrijkste volgers

11. Alfapersonen

12. Krachtige relaties

13. De ontwikkeling van leiderschap

14. Je maaltijd bereiden

15. Twee vaardigheden die geen enkel talent vereisen, hooguit een inzicht

16. De kracht van mentors

Deel III – Discussie

17. Een cruciaal moment

18. Die ene vraag

19. Het voorkomen van een ondergang

Deel IV – Conclusie

20. Hier zijn de middelen

Aanbevolen - Literatuur & Media

Referenties en voetnoten

Een discussie op belangrijke personages

Index - Personages

Dankwoord

Inleiding

Waarom lees je dit?

Dus, beste lezer, daar ben je dan. Je wilt dit boek lezen om redenen die ik niet ken. Ik kan alleen maar speculeren over jou, hoewel ik wel kan gokken hoe jouw leven er waarschijnlijk uit ziet. Statistisch gezien ben je waarschijnlijk iemand die leeft in wat we ‘lage klasse’ of ‘middenklasse’ noemen. Zeer waarschijnlijk heb je rekeningen te betalen. Heb je een baan en een hypotheek. Ga je zo nu en dan op vakantie en heb je een partner, vermoedelijk zelfs kinderen. En toch vraag je jezelf af: hoe doen anderen dit? Je werkt erg hard maar andere mensen lijken het soms zoveel makkelijker te hebben. En hoewel je nog harder zal kunnen werken, wellicht leidend tot een promotie op je werk, heb je niet het gevoel dat je ooit ‘gepromoveerd’ zal worden tot de ‘hoogste klasse’.

Kortom, je ziet jezelf zeer zeker niet als iemand die ooit landen zal leiden en de wereld zal beïnvloeden; laat staan de wereld veranderen. En toch lees je dit boek. Waarom?

Misschien wel om dezelfde reden als waarom ik dit boek in de eerste plaats ben gaan schrijven. Namelijk door mezelf af te vragen: hoe deden de mensen die de wereld hebben veranderd dat? Wat hebben zij in het begin van hun leven anders gedaan dan ik? Hoe kwamen zij zo ver?

De juiste kansen

Terugkijkend op je geschiedenislessen heb je waarschijnlijk wel enkele namen voorbij horen komen: Alexander de Grote, Dzjenghis Khan, Winston Churchill, Mahatma Ghandi, Nelson Mandela, Abraham Lincoln, George Washington, Martin Luther King, Julius Caesar, Napoleon Bonaparte, Che Ernesto Guevara, Christopher Columbus of Henry Ford; mensen die de wereld op de één of andere manier hebben veranderd. Maar de vraag is: hoe hebben ze dat dan gedaan?

Waarschijnlijk ben je geneigd om te denken dat deze mensen geboren waren in rijkdom en dat ze simpelweg de juiste kansen hadden gekregen in hun leven. Dat ze, anders gezegd, ‘de gelukkigen onder ons’ waren.

Maar is dat zo? Is geboren worden in rijkdom automatisch te associëren met ‘makkelijk kansen krijgen’ en ‘de wereld veranderen’? Laat me je alvast iets bij voorbaat vertellen: dit is absoluut niet het geval.

Waarom? Twee redenen.

Ten eerste, zoals we later in dit boek zullen lezen, hebben ook wereldveranderaars die in rijkdom waren geboren moeilijke keuzes moeten maken. Ze moesten veel meer doen dan alleen ‘de groep volgen’. Sterker nog, ze moesten zelfs uit de groep stappen. Ook zij hadden momenten waarin ze voor zichzelf op moesten staan en ook zij hadden momenten, vele zelfs, waarin ze moesten besluiten om hun eigen dromen te volgen. Ongeacht wat de mensen om hen heen zeiden of dachten.

De tweede reden waarom rijkdom geen fundamenteel criterium is om de wereld te kunnen veranderen, is het feit dat er verhalen zijn van mensen die vanaf niks moesten beginnen. Die bijvoorbeeld geboren waren in armoede, met hopeloze perspectieven, of gewoon veel pech hadden in het begin. En toch wisten ook mensen als zij de weg naar boven te beklimmen, met wereldveranderende gevolgen. Sommige van hen hebben zelfs een lange tijd in de gevangenis door moeten brengen, zoals Nelson Mandela, Fidel Castro en Galileo Galilei. Vele van hen werden zelfs opgesloten zonder de kleinste kans om ooit weer vrij te komen. Uiteindelijk, nadat ik veel levensverhalen en biografieën heb gelezen, kan ik concluderen dat ik niet één verhaal voorbij heb zien komen van iemand die geen falen heeft meegemaakt en niet hard moest werken.

Ze moesten het allemaal.

Daarom, mocht je van plan zijn om de wereld te veranderen: bereid je voor op falen, tegenslagen en hard werken.

De juiste tijd

Echter, een goede criticus vraagt zich nu waarschijnlijk het volgende af: waren deze mensen niet gewoon in de juiste tijd geboren? Als Martin Luther King niet was geboren, had dan niet iemand anders de apartheid vroeg of laat weten te veranderen? Zeer waarschijnlijk: ja. Als Napoleon nooit zijn thuiseiland Corsica had verlaten, had dan niet iemand anders de macht gegrepen na de chaotische Franse revolutie en Frankrijk op zijn manier veranderd? Zeer waarschijnlijk: ja. Maar dit is het doel van dit boek dan ook helemaal niet, want alle wereldveranderaars waren inderdaad geboren in voor hen het juiste continent en in de juiste tijd. Het doel van dit boek is om hun reis te bekijken vanuit een individueel standpunt. Bijvoorbeeld, hoe wisten mensen zoals Columbus, Jeanne d’Arc en Thomas Edison, vanuit hun persoonlijke situatie gezien, precies zover te komen? Hoe gingen ze om met tegenslagen? Hoe gingen ze om met hun volgers? Wat waren hun gedachtes over discipline? Wat deden ze in hun vrije tijd? Enzovoort. De onderzoeksvragen van dit boek zijn daarom als volgt: wat is de persoonlijke ontwikkeling geweest van een ruime selectie wereldveranderaars? Welke overeenkomstige kenmerken zijn er te vinden? En wat kunnen we daarvan leren voor onze eigen persoonlijke ontwikkeling?

De juiste persoon?

Het kan zijn dat jij je nog wel het volgende afvraagt: wie is diegene die mij dit allemaal vertelt? Wat heeft hij bereikt? Wat heeft hij veranderd? Om heel eerlijk te zijn, niet veel. Sterker nog, in de tijd dat ik dit boek begon te schrijven was ik 25 jaar oud, had ik net mijn master diploma van de universiteit op zak en was ik met mijn allereerste baan als wetenschapper begonnen. Gezien mijn leven tot dusverre: ik doe mijn ding, maar ik ben verre van baanbrekend. Ik worstel gewoon met het leven zoals de meesten van ons dat doen. Dus, in andere woorden, ik heb zeer zeker de wereld niet veranderd. Nog niet.

Echter, ik vond het wel nodig om deze persoonlijke zaken over mijn leven kort te vertellen omdat ze het perspectief van dit boek veranderen. Om absoluut duidelijk te zijn: dit is geen ‘ik heb de wereld veranderd en nu ga ik jullie vertellen hoe je dat moet doen’-boek. Dit is een ‘ik heb de wereld niet veranderd maar ik ben geïnteresseerd geraakt in de mensen die dat wel hebben gedaan’-boek. Het is een onderzoeksverslag; een samenvatting van mijn bevindingen. Ik wil weten hoe ze dat hebben gedaan en gedurende mijn zoektocht om hierachter te komen, deel ik mijn gedachten en bevindingen met jou.

Verantwoording

Voordat onze tocht begint, is het belangrijk om op te merken dat ik ook een podium zal geven aan personages die moreel slechte en verwerpelijke acties hebben gedaan. Waarom? Omdat, gedurende mijn onderzoek, ik concludeerde dat er ook van hun levensverhalen, zoals hun opkomst en ondergang, belangrijke lessen kunnen worden gehaald. Sterker nog, ik kwam tot de conclusie dat de meesten van hen, ‘the bad guys’, in eerste instantie uiterst goede bedoelingen hadden maar hun moreel gevoel ergens onderweg verloren. Meestal gebeurde dit wanneer ze van de beker van macht hadden geproefd. Maar gezien het feit dat ze de ladder naar de top hebben weten te beklimmen, betekent dit dat ze een persoonlijke ontwikkeling hebben doorgemaakt, waarin ze hebben ontdekt hoe ze invloed moesten krijgen. Ik ben geïntrigeerd geraakt in wat ze hebben geleerd en het is daarom dat ik ook hen gebruik als analyse-materiaal. Echter, de negatieve kant van hun leven laat ik zeker niet onvermeld, zoals in de sectie ‘een discussie op belangrijke personages’.

Hoofdstuk 1

Het vinden van je levensdoel

Wat is eigenlijk hetgeen waarvoor je geboren bent?

Er wordt wel eens gezegd dat iedereen in het leven een ‘levensdoel’ heeft. Maar wanneer je je gaat verdiepen hierin, dan valt het al gauw op dat het geschetste beeld van ‘leven in je roeping’ maar slecht toepasbaar is op veel mensen in het dagelijks leven. Met andere woorden, het lijkt alsof veel mensen niet weten wat hun ‘levensdoel’ eigenlijk is. Hier kan ik in meekomen, omdat ook in mijn ervaring mensen hun leven vaak niet hebben gevormd richting een levensdoel, maar richting hetgeen wat hun sociale leven van hen vroeg. Ze hebben bijvoorbeeld de opleiding gedaan die hun ouders van hen vroegen, hebben banen aangenomen die hen het meeste geld opleverde, of ze zijn verhuisd naar gebieden waar de meeste vrienden en familie in de buurt zijn, en niet omdat hun levensdoel daar ligt. Ook valt het op dat veel mensen geneigd lijken te zijn om hun carrière te willen baseren op veel zekerheden, zoals ‘de gouden ketting’ van een vast contract. Dit alles met het uiteindelijke doel om een rustig en stabiel leven te leiden waarin ze de rekeningen kunnen betalen en gelukkig kunnen zijn. Maar wat als je echte levensdoel iets anders is dan dat? Wat als, ergens daar buiten, er een positie voor jouw leven klaar ligt waar je echt een verschil mee zou kunnen maken? Wat als er ergens daar een baan of functie bestaat, waarin al jouw talenten en persoonlijkheid tot hun volste recht kunnen komen? Waar je van invloed kan zijn en misschien zelfs andere mensen en systemen ten goede kan veranderen? Misschien zelfs de wereld?

Het is verleidelijk om te denken dat dit te hoog gegrepen is voor jou als persoon. Of op z’n minst dat als je een dergelijk doel werkelijk na zou willen streven, dit een drastische omslag van jou vraagt. Bijvoorbeeld dat je eerst nieuwe vaardigheden zal moeten leren, of bestaande verder moet ontwikkelen dan wel (veel) nieuwe kennis moet zien op te doen. Maar die conclusie is misschien onjuist. Het zal namelijk kunnen dat je met jouw huidige talenten, vaardigheden en kennis al meer dan genoeg in huis hebt om dat verschil te kunnen maken. Dat blijkt namelijk uit het volgende verhaal.

Jouw talenten. Jouw navigatie.

In 1990 werd Koeweit binnengevallen door Irak. Voor de lokale bevolking die daar woonde, was dit erg onverwachts. Vóór die inval was Koeweit een krioelend nest van onder andere zakenmensen die een leven van rijkdom en carrièresucces leefden. Voor deze groep mensen was winst vaak het antwoord op welke vraag dan ook¹. Maar na de snelle invasie van Irak had financiële winst geen enkele betekenis meer. Het waren plotseling de levens van mensen die telden. Het regime van Irak zette een terreurregime op waarin iedereen zonder pardon vermoord kon worden wanneer hij of zij iets ongewenst zei of van een bepaalde etnische afkomst was. Binnen enkele dagen veranderde het paradijselijke Koeweit in een brandende hel. Letterlijk. Zodoende wilden de mensen die daar woonden logischerwijs vluchten, maar het probleem was dat Koeweit een land was te midden in de woestijn. Veel mensen waren daar olieveldmedewerkers en waren ofwel financieel niet in de gelegenheid om dure tickets te kunnen betalen voor henzelf en hun gezin, óf ze hadden hun noodzakelijke papieren in de oorlogschaos verloren. Hierdoor waren ze gevangen geraakt in deze zeer ernstige ellende, ver weg van enige vrijheid of veiligheid.

Maar plotseling, te midden van al die wanorde, stond een groep miljardairs uit India op²⁻⁴. Hoewel deze succesvolle zakenlui, wonend in Koeweit, makkelijk op eigen financiële middelen hadden kunnen vluchten, deden ze dat niet en begonnen ze met het organiseren van een gigantisch vluchtelingenkamp voor meer dan 170.000 (!) mensen. Dit clubje van miljardairs besloot dat ze hen allemaal naar veiligheid zouden brengen, ongeacht de horror waar ze zich in bevonden. In de daarop volgende drie maanden werd duidelijk hoe deze zakenmensen dat deden: door het gebruik van hun talenten in onderhandelen, politiek, organiseren, omgaan met verschillende tegenstrijdige belangen en het creëren van orde in chaos. Het waren dezelfde talenten, persoonlijkheden en vaardigheden als waarmee ze hun hele leven lang winst hadden nagejaagd. Maar ditmaal gebruikten ze die voor het redden van mensenlevens.

Eén van hen legde later aan een journalist de enorme uitdagingen waar ze mee te maken hadden uit:

“[Te midden van een oorlogsgebied], moesten we water, voedsel, tenten en dekens regelen voor iedereen! En wanneer we begonnen met het organiseren van de evacuatie, moesten we ook nog eens vervoer regelen [bussen voor 170.000 mensen en 488 vliegtuig vluchten naar India] en duizenden paspoorten voor mensen die waren vastgelopen in een bureaucratisch niemandsland.

En te midden van dit alles moesten we ook nog eens communiceren en onderhandelen met de Irakezen, de Jordaniërs én de overheid van India door middel van hun ambassade in Bagdad.

Dit alles was dan ook een enorme operatie!” ⁵

- Tony Jashanmal, één van miljardairs die was betrokken bij de hele evacuatie-operatie

Uiteindelijk wisten ze iedereen daadwerkelijk naar veilig gebied te brengen⁶. Deze gebeurtenis laat ons duidelijk zien hoe iemand precies dezelfde talenten gebruiken kan voor twee verschillende doelen: persoonlijke winst of de kwaliteit van de levens van anderen. Hierdoor begon ik na te denken. Want als daar ergens inderdaad een functie beschikbaar is waarin ik mijn beste eigenschappen tot hun volledige recht kan laten komen, dan moet die positie in lijn zijn met de talenten waar ik al bekend mee ben. Zou het kunnen dat jouw talenten je wijzen naar je echte doel in het leven?

Of zoals de schrijver Ernest T. Campbell het ooit treffend zei:

“Er zijn twee belangrijke dagen in je leven.

De dag waarop je wordt geboren en de dag waarop je ontdekt waarom.” ⁷

Hoe vind je jouw doel?

Onder andere kijkend naar het voorbeeld uit Koeweit, heb ik geleerd dat er een verschil is tussen de mensen die succesvol zijn en de mensen die betekenisvol zijn. Succesvol zijn is waarde toevoegen aan jezelf terwijl betekenisvol zijn betekent dat je waarde toevoegt aan anderen⁸. Helaas heb ik moeten concluderen dat er veel mensen in de wereld zijn die een succesvol leven leiden, maar niet betekenisvol zijn. Maar misschien is het juist belangrijk om een leven na te jagen van betekenis, in plaats van een leven dat alleen bestaat uit winst en carrière succes. Want als je werkelijk de wereld betekenisvol weet te veranderen, dan zullen succes en geld bijproducten zijn. Maar als succes en geld je eerste doelen zijn, is het veranderen van de wereld niet vanzelfsprekend. Soms bereik je zelfs het tegenovergestelde ermee en breek je de wereld weer net een stukje af. Door deze constatering voelde ik mezelf verplicht om over de volgende vraag na te denken: hoe ga ik mijn persoonlijk levensdoel vinden? Ik bespreek hieronder drie vragen die mij hielpen om dit doel te ontdekken.

1) Waar heb ik écht passie voor?

Welk ‘ding’ in het leven geeft me échte passie? Waar kan ik ’s nachts wakker van liggen? Wat moet ik doen om het gevoel te hebben dat ik lééf? Is het een bepaald project (bijv. een eigen winkel starten) of het uitoefenen van een bepaalde vaardigheid (bijv. voetbal)? Als je dit ene doel nog niet gevonden hebt, blijf zoeken!

2) Ben ik er ook goed in?

Echter, het kan voorkomen dat je ergens zeer veel passie voor hebt, maar dat je er simpelweg niet goed in bent. Denk maar aan tv-programma’s zoals Idols of Holland got talent en de voorbeelden die je daar soms in ziet van gepassioneerde mensen, die er helaas echt geen talent voor hebben. Je doet er daarom goed aan om iemand dichtbij je te hebben die jou altijd de waarheid vertellen kan.

3) Maakt het me een betekenisvol persoon?

Het is mogelijk dat je, in lijn met je passie en talenten, een bedrijf wilt oprichten die balanceert op de rand van de wet. Waarin jij alleen rijker wordt als anderen gek genoeg zijn om voor jouw trucjes te vallen. En juist daarom is er nog een derde vraag: maakt datgene wat je doet jou wel een betekenisvol persoon? Rijker worden dankzij de stommiteit van anderen kan je veel succes brengen, maar het maakt je niet betekenisvol.

“Ik was er erg goed in om mensen spullen aan te smeren die ze waarschijnlijk niet nodig hadden. Maar het liet een nare smaak achter in mijn mond.”

- Anoniem

Kortom, heb jij datgene in je leven gevonden waar je én passie voor hebt én goed in bent én dat jou ook nog een betekenisvol persoon maakt? Gefeliciteerd! Dan heb je waarschijnlijk jouw ‘waarom’ gevonden: het antwoord op de vraag waarom jij bestaat.

Een levensdoel voor iedereen

Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat iedereen een doel in het leven heeft. Dat iedereen een niche vinden kan waarin hij of zij waarde kan toevoegen aan de levens van mensen, zelfs als het voor die mensen niet direct zichtbaar is. Misschien kan jij wel een fantastische moeder of vader zijn, die veel waarde kan toevoegen aan de levens van je kinderen, of een erg goede coach of manager die zijn spelers en werknemers ook op persoonlijk vlak weet op te bouwen. Het kan ook zijn dat het niet jouw doel is om te pionieren, maar om iemand anders te helpen in het bouwen van zijn droom; bijvoorbeeld door een fantastische secretaresse, cameraman of marketeer te zijn. Je hebt pioniers en je hebt bouwers. Beiden zijn nodig om een droom tot werkelijkheid te brengen.

“Teamwork makes the dream work.” ⁹

- John C. Maxwell (schrijver)

Gedurende mijn verdere onderzoek hiernaar kwam ik interessant genoeg op een verhaal uit van een man die enorme invloed heeft gehad op de huidige maatschappij: Steve Jobs, de oprichter van Apple. Tijdens zijn eigen zoektocht realiseerde hij zich namelijk dat mensen vaak geneigd zijn om elkaar iets te vertellen dat mogelijk een belangrijke reden is voor velen om te stoppen met het zoeken naar hun levensdoel. Wat, zoals hij aangeeft, eigenlijk enorm zonde is en vooral niet hoeft.

Hij beschreef het als volgt.

“Wanneer je opgroeit is men geneigd om je te vertellen dat de wereld is zoals het is en dat het doel is om je leven te leven binnen die wereld. Bots niet teveel tegen de sociale muren aan, probeer een leuk gezin te stichten, heb plezier en zet wat geld opzij.

Maar eigenlijk is dat een heel erg gelimiteerd leven!

Het leven zal namelijk veel breder worden op het moment dat je een heel simpel feit ontdekt. En dat is dat alles om jou heen, datgene wat jij ‘leven’ noemt, gemaakt is door mensen die niet slimmer zijn geweest dan jijzelf. En dat betekent dat jij het ook kan veranderen. Dat je het kan beïnvloeden! Dat jij je eigen dingen kan bouwen die anderen kunnen gebruiken!

Dus verbeter dat leven! Druk er je stempel op!

Want op het moment dat je dit ene feit hebt geleerd, zal je leven nooit meer hetzelfde zijn.” ¹⁰

En zo begon mijn reis.

I

Biografieën

Levenslessen uit levensverhalen

Hoofdstuk 2

Persoonlijke Ontwikkeling

Zoals in het vorige hoofdstuk verteld, lijken sommige mensen te stoppen met het zoeken naar hun levensdoel omdat ze het gevoel hebben dat ze hun leven moeten vormgeven naar ‘het sociale systeem’. Maar er lijkt nog een tweede reden te zijn waarom sommige mensen deze zoektocht vaak niet eens ondernemen: omdat er gebrek is aan persoonlijke ontwikkeling.

Sommige mensen groeien op, maar groeien nooit echt op. Als je jezelf niet echt kent, zal je ook niet weten waar je eigenlijk echt goed in bent en hoe je die talenten op de juiste manier zou kunnen gebruiken.

“Eerst de vent en dan de tent.”

- Bekend gezegde

Het is daarom essentieel om je eigen identiteit echt goed te kennen. Hierdoor moeten we onszelf afvragen: wat is datgene wat jou, jou maakt? Hoe definiëren we een persoonlijkheid?

Drie vragen die waarschijnlijk bepalen wie jij bent

Henri Nouwen (1932-1996), een Nederlandse priester en hoogleraar aan Yale en Harvard, vertelde ooit dat wanneer iemand aan je vraagt wie je bent, je geneigd bent om een antwoord te geven dat de volgende drie factoren bevat¹¹:

1) Wat je doet

2) Wat je bezit

3) Wat anderen over jou denken

Bijvoorbeeld, je noemt je beroep (wat je doet), je huis en familie (wat je bezit) en mogelijk hoe succesvol je bent in je sociaal leven (wat anderen van jou denken). Maar als je identiteit hier volledig op is gebaseerd, wat gebeurt er dan wanneer je één van deze factoren verliest?

Laten we een kort gedachten-experiment proberen.

Stel je voor:

Je bent een ambitieuze en gepassioneerde schilder die zijn hele leven lang al schildert. Hoewel anderen jou niet de beste schilder zullen noemen, hou je van wat je doet en zal je het blijven doen. Alles in jouw leven is aangepast op jouw dagelijks schilder-ritme. Wanneer mensen vragen wie je bent, vertel je ze hier graag over. Maar op een dag merk je dat je het gevoel in je handen begint te verliezen. Twee weken later word je gediagnosticeerd met een neurodegeneratieve ziekte (bijvoorbeeld Parkinson) en word je verteld dat je het vermogen tot schilderen zal verliezen. Een dergelijk scenario is nagespeeld in de film Love & other drugs (2010) door Anne Hathaway. Als iemand vervolgens vraagt wie je bent, wat voor antwoord kan je dan nog geven?

Wat blijft er over van je identiteit als je jouw baan verliest?

“Ik was erg gelukkig als een journalist. Ik had nooit gedacht dat bij het verliezen van mijn baan, het verliezen van mijn identiteit erin mee zou gaan.” ¹²

- Maria Shriver, voormalig echtgenoot van Arnold Schwarzenegger. Zij nam bewust ontslag toen haar man destijds gouverneur werd.

Stel je voor:

Je bent een succesvol ondernemer en je hebt erg hard gewerkt om op dat punt te komen. Al jaren ben je bezig met het bouwen aan je eigen bedrijf en als mensen vragen wat je doet, vertel je graag over de afzetmarkt, de omzetcijfers en de wereldwijde distributie van jouw product. Maar op een dag begint de directeur, die je hoogstpersoonlijk zelf had aangesteld, zich tegen jou te keren en weet jou uiteindelijk te ontslaan uit je eigen bedrijf. Dit is hetgeen wat Steve Jobs is overkomen toen hij ontslagen werd uit zijn eigen Apple bedrijf¹³. Wanneer mensen nu aan je vragen wie je bent, kan je ze niet meer je gebruikelijke verhaal vertellen.

Wat blijft er over van jouw identiteit als je alles verliest wat je bezit en hebt opgebouwd?

Stel je voor:

Je bent een zanger die al jaren bouwt aan zijn muziekcarrière. Gedurende lange tijd treed je slechts op in de kroeg, maar op een dag word je ontdekt en beland je eindelijk op het grote podium. Wanneer mensen jou vragen wie je bent, vertel je ze graag over je CD-verkoop, publieksopkomsten en je ontvangen prijzen. Maar op een dag verlies je al je fans en wordt er massaal over jou geroddeld. Dit overkwam zanger Rob Pilatus, nadat bleek dat hij zijn shows playbackte. Uiteindelijk kon hij de slechte kritiek niet aan en pleegde hij triest genoeg zelfmoord¹⁴.

Wat blijft er over van je identiteit als mensen niet meer positief over jou denken?

“Tenzij je weet wie je echt bent,

zal je altijd zwak zijn voor wat mensen over jou zeggen.” ¹⁵

- dr. Phil

Wees een standbeeld

Zoals Henri Nouwen al concludeerde is het niet verstandig om je identiteit te bouwen op één van deze drie factoren, hoe verleidelijk ook. Simpelweg omdat je jouw identiteit verliezen zal wanneer jij je baan, bezit of positieve feedback verliest. Bouw je identiteit niet op los zand dat makkelijk wegspoelen kan.

Want wat als jouw identiteit getransformeerd kan worden in een metaforisch standbeeld, dat uniek is in een beeldentuin? Waarin het niet uitmaakt wie er naast je staat, omdat jouw identiteit altijd anders zal zijn? Men kan jouw plek bij de ingang van je afpakken (je baan, wat je doet) maar dat zal je niet breken. Men kan de bloemen die je omgeven wegsnoeien (je bezit) maar jij zal er nog steeds staan. Men kan je zelfs besmeuren met graffiti (kritiek, hoe men over je denkt) maar je vormgeving zal er niet door worden aangetast.

Wees dat standbeeld.

“In order to be irreplaceble, one must always be different.” ¹⁶

- Coco Chanel