©2021 Ingen Wagenaar

Hoeren en godinnen, een verhaal voor het slapengaan

Eerste druk paperback: december 2021

Tweede druk paperback: maart 2022

Derde druk Epub: januari 2023

©2023 Dragonfly Publishing

Boekverzorging: Ellen Langendam, artwisedesign.nl

ISBN Epub: 978 90 83294 92 6

NUR: 300

www.dragonflypublishing.eu

www.ingenwagenaar.nl

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Uitgeverij Dragonfly Publishing.

No part of this book may be reproduced in any form by print, photoprint, microfilm or any other means, without written permission from Dragonfly Publishing.

Ingen Wagenaar

Hoeren en godinnen

een verhaal voor het slapengaan

Voor mijn lief

Ik weet niet waar we naartoe gaan

maar ik wil ernaartoe met jou.

Hoofdstuk 1

Een zachte glimlach van zoete pijn versluierde het gezicht van de godin

Haar intrinsiek lijden als voorwaarde voor onbelemmerd bewustzijn

Waar magie en verwondering zetelen

Als het zaad van de ziel

Van godin naar hoer

Om als bloesem te ontluiken tot koningin.

Ingen Wagenaar

Het jaar 280 voor Christus, Etrurië

‘Laten we elkaars handen vasthouden,’ zegt Una1 zachtjes.

De vrouwen staan in een kring, hun hoofden gebogen. De grot is zacht en gedempt verlicht maar vochtig en kil. De sfeer is om te snijden. In het flakkerende licht van de fakkels en de kaarsen worden de emoties uitvergroot. Wanhoop, verdriet en angst voeren de boventoon.

Bij sommige vrouwen lopen de tranen geruisloos over de wangen, anderen snikken luid en gepassioneerd.

Una kijkt strak voor zich uit, af en toe haar vriendinnen schuchter in de ogen kijkend.

Ik mag me niet laten gaan, ik moet sterk blijven en de lijn uitzetten. Een baken zijn voor de vrouw in het heden en de mens in de toekomst, denkt Una.

‘Zusters,’ fluistert Una, ‘laten we ons bewust zijn van onze missie.

De tijd van gelijkwaardigheid is voorbij.

De tijd van harmonie en medemenselijkheid wordt opgeschort.

Een ander wereldbeeld neemt het over. Het gedachtegoed van Aristoteles2 en Herodotus3 neemt het over. We zien deze denkbeelden uitvergroot in onze Romeinse overheersers.

De Etruskische wetten en idealen worden vernietigd door een volk waar de normen en waarden dusdanig anders zijn, dat wij, vrouwen, in de ketenen geslagen worden. Uitgemaakt worden voor hoeren.

Laten we sterk zijn en de verantwoordelijkheid nemen voor onszelf, onze dochters en onze zusters.

Samen kunnen we alle kennis en wijsheid bewaren en doorgeven aan onze kinderen.

We zijn niet te doden en elke tegenslag maakt ons sterker.

Laten wij ontsluieren wie wij waarlijk zijn.

Laat ons uitgroeien tot onze waarlijke bestemming.

Van generatie op generatie zullen we onze verhalen vertellen. En voeden we onze zonen en dochters op in onze oude en heilige tradities.

Het zijn de vrouwen die de wijsheid en de kennis van ons eeuwenoude volk dragen en doorgeven.

En wij zullen zegevieren.

Het mannelijke en het vrouwelijke zal geheeld worden en transformeren.

De liefde, de wijsheid en de gelijkwaardigheid zullen overwinnen.’

Una schudt haar lange donkerbruine haar dat golvend tot op haar onderrug valt. Haar turquoise ogen kijken haar vriendinnen liefdevol doch scherp aan. De vrouwen voelen de verbinding met elkaar en knikken naar Una zodat zij verder kan gaan met haar uitleg over de toekomst en de missie van de zusterschap.

‘De moeder wijdt haar dochter in, de vader wijdt zijn zoon in,’ continueert Una.

‘De vrouwen zijn degenen die de verantwoordelijkheid nemen om de elf4 verhalen te onderwijzen aan hun kinderen net zo lang totdat ook zij de verhalen in hun hart en geheugen gegrift hebben. Elke vrouw neemt op deze manier deel aan de overlevering van ons Etruskisch waardengoed, hetgeen de basis vormt van onze kennis, ons heilig weten.

De elf verhalen van het leven gegoten in een verhaal voor het slapengaan.

Deze wijsheid kunnen we leven in onze eigen kleine kring tot de wereld eraan toe is om in gelijkwaardigheid en liefde samen te leven, met elkaar, met Tinia5, Uni6 en Menrva7.

Zie het als je heilige taak om de verhalen uit je hoofd te leren. Vertel jouw dochter en zoon vanaf hun geboorte alle verhalen totdat zij zich onze wijsheid eigen gemaakt hebben. Jouw dochter kan onze leer en wijsheid weer doorgeven aan haar kinderen. Zo gaat onze kennis en cultuur niet verloren.

Er komt een tijd dat wij mensen rijp zijn om deze wijsheid te leven. Tot die tijd zullen de zusters in de onderstroom moeten leven, ademen en onderwijzen.’

Una verheft haar stem: ‘Vergeet echter niet zusters, wij zijn de inspiratie van de mannelijke energie. De goden hebben, ons zusters, de schoot gegeven om het leven op aarde te dragen en geboren te laten worden. Onze ontvankelijkheid geeft het leven de mogelijkheid te groeien en te bloeien want wij zijn degenen die onze zonen en dochters onderwijzen in “mens-zijn”.’

De vrouwen knikken. Hoopvol kijken ze elkaar aan. De liefde voor elkaar ontstijgt de kilte van de grot.

‘Wij zullen zegevieren,’ fluisteren de vrouwen gelijktijdig.

Hun zachte stemmen klinken als een murmelende beek die een hoopvolle boodschap meevoert.

‘Op eenvoudige wijze kunnen wij onze liefde doorgeven en kunnen wij voortleven door onze kinderen een verhaal te vertellen voor het slapengaan.’

Una zucht diep en laat de handen van haar zusters los.

De vrouwen omhelzen elkaar. Een voor een schuifelen en sluipen de vrouwen naar de ingang van de grot om hun leven in de harde realiteit weer op te pakken.

Met een hoopvolle en wonderschone boodschap in hun hart.

Het jaar 1479 na Christus, Perugia

Hierbij getuig ik, Vibia Oddi8, dat ik waarheidsgetrouw de elf verhalen opteken die de basis zijn van het, nu geheime, gedachtegoed van het Etruskische volk.

Vanaf de oorsprong der volkeren hebben onze priesters en priesteressen de lijn uitgelegd voor een vreedzame en gelukkige samenleving in elf verhalen.

Deze verhalen geven het leven van de mens weer in al haar stadia, van geboorte tot en met het terugkeren in de goddelijke schoot.

In elke fase van de groei en ontwikkeling van de mens is het belangrijk dat het kind vanaf de geboorte onderwezen wordt in eigen geluk, relatie, ouderschap en de functie hiervan in de samenleving.

Als belangrijke leidraad hanteren wij de liefde en de balans tussen het mannelijke en het vrouwelijke als het hoogste goed in een mensenleven. Wij leren onze kinderen hoe zij hun eigen hart en het hart van de ander kunnen openen zodat zij in harmonie en vreugde kunnen leven en liefhebben.

Onze kinderen werden tot op heden door middel van het doorgegeven en gesproken woord onderwezen in onze leer.

De verantwoordelijkheid voor het onderwijzen en verspreiden van onze leer heeft altijd bij de vrouwen van onze gemeenschap gelegen.

De vrouw die haar dochters en zonen door middel van de verhalen, van jongs af aan inzicht geeft hoe het door de goden gegeven geschenk van het leven in al zijn glorie geleefd kan worden, tezamen met de man, haar zusterschap en zijn broederschap.

De taak van de man bestaat hieruit dat hij als begeleider en beschermer een voorbeeld aan zijn nakomelingen geeft, hoe een man zichzelf, zijn vrouw, zijn kinderen, zijn medemens en zijn bezit, tot de hoogst mogelijke verwerkelijking kan brengen.

Natuurlijk is er in de loop der eeuwen een heleboel veranderd zowel in de mens, haar denkbeelden als in haar gemeenschappen.

Ons volk is opgegaan in de Italiaanse geschiedenis en er is de mogelijkheid van het gedrukte woord ontstaan. Vele inzichten en nieuwe bevindingen hebben het leven en de leer een andere invalshoek gegeven in de huidige samenleving.

In gebed vraag ik begeleiding bij het schrijven en optekening van de verhalen zodat ik als mens het hoogst mogelijke kan inzetten om de geheime leer zo zuiver mogelijk weer te geven.

In de hoop dat dit boek en zijn inhoud de man en de vrouw kan begeleiden de verwarring achter zich te laten zodat in zuiverheid en eigenheid de wil van het goddelijke geleefd kan worden.

Ik doop het boek met de titel: Undici storie della vita9.

Hoor wie horen wil, lees wie lezen wil.

Vibia Oddi

Het jaar 1534 na Christus, Perugia

Geschreeuw en gegil. Het doet pijn aan haar oren en haar hart bonkt als een bezetene.

Uni Baglioni10 rent door de straten van Perugia, ze hoopt dat ze uit handen van de soldaten van Paulus III11 kan blijven. Ze voelt zich uitgeput maar de adrenaline wordt door haar aderen gepompt en maakt dat ze vleugels krijgt. In haar armen houdt ze krampachtig een groot dik leren boek vast. Ze weet maar een plek waar het veilig is en niet gevonden kan worden. Daar gaat het om.

De paus wil niet alleen de familie Baglioni vernederen en vernietigen, hij wil ook Undici storie della vita in handen krijgen. Niet voor niks.

Dit boek kan alles omverwerpen waar de machtsbeluste paus voor staat.

De gedachte dat de gewone man en vrouw dit boek zouden kunnen lezen is een gruwel voor Paulus III.

Als liefhebber van overheersing en onderwerping sloeg hij de gelovigen met Il principe12 om de oren zonder de onderliggende tevens ook vreedzame intenties van de schrijver te begrijpen. De medici waren voor velen, en voor hem, een lichtend voorbeeld van rijkdom, macht en overheersing. Paulus, een man vol frustratie en agressie wilde maar een ding. De medici overvleugelen en naar de kroon steken; de machtigste paus worden die de geschiedenis heeft gekend door inlijving van Perugia en het vergroten van de pauselijke staat.

Uni’s moeder had haar gesmeekt het boek op te halen uit een van de villa’s van de Baglioni’s. Een mooi bouwwerk waar ingewijden de geheime leer van de Etruskische priesteressen volgen. Daar zou als eerste gezocht worden. Het zou bij niemand in het hoofd opkomen dat het boek verstopt zou worden vlak voor de ogen van de vijand, namelijk in het familiehuis, Casa dei Baglioni’s13.

Zonder gezien te worden schiet Uni in een steegje waar ze even uithijgt en tegen de muur leunt. Haar donkere lokken zijn nat van transpiratie, haar gezicht gezwollen en rood van opwinding en ongekende fysieke activiteit. Als ze een beetje op adem is gekomen, sluipt ze naar een deur die toegang geeft naar het Casa dei Baglioni’s. Het is de ingang voor de bedienden, hier kan ze ongezien haar huis en haar moeder bereiken.

Velia14 Baglioni staat ondertussen handenwringend in de patio te wachten op haar dochter. Zelf is ze niet meer zo goed ter been, ze heeft al haar hoop gevestigd op haar atletische en jonge dochter.

‘Mama, mama, waar ben je?’

Velia snelt naar de plek waar Uni’s stem vandaan komt en sluit dochter met boek en al in haar armen. ‘Snel lieverd,’ zegt Velia, ze dirigeert Uni naar de ondergrondse gewelven van het Casa. Uni huivert en loopt met een fakkel achter haar moeder aan. Ze komt hier zelden, voelt zich altijd enorm opgelaten bij een bezoek. Alsof hier gebeurtenissen hebben plaatsgevonden die het daglicht niet kunnen verdragen. Schamper bedenkt ze dat je haar vader dat wel kan toevertrouwen. In tegenstelling tot haar wijze en liefdevolle moeder, is haar vader in haar ogen een wrede bruut, een absolute evenknie van de dreigende paus. Ze weet dat haar moeder was uitgehuwelijkt om de macht van de familie Baglioni in Perugia te bestendigen. Gelukkig was haar vader altijd op pad, politiek bedrijven, met zijn legers de pauselijke staat bestrijden, zodat de man niets wist van het geheime leven van zijn vrouw en dochter.

Velia blijft voor een muur staan waar ze op ooghoogte een steen voorzichtig uit de muur haalt. Ze steekt haar hand in het gat dat is ontstaan en doordat ze een hendel overhaalt draait een zware stenen deur open. Uni kijkt verschrikt naar haar moeder, zich realiserend dat ze eigenlijk weinig weet over haar moeder. Haar moeder glimlacht naar Uni.

‘Het is tijd mijn lief dat ik je alles ga vertellen. Maar eerst moeten we het meest kostbare van ons volk verstoppen.’ Ze pakt het boek uit Uni’s handen en streelt met haar vingertoppen het oude, dikke donkerbruine leer. Op de omslag staat een verguld symbool, zo prachtig dat Uni een brok in haar keel voelt als ze naar het boek kijkt.

Het is alsof ze opeens begrijpt wat een waardevolle schat ze heeft gedragen.

‘Ik zal je alvast vertellen waar het symbool voor staat,’ fluistert Velia. ‘En als we hier klaar zijn zal ik je alles over de oorsprong van het boek vertellen.

De cirkel staat voor de godin en de vrouwelijke kracht. De cirkel tezamen met het omgekeerde kruis noem je ook wel het venussymbool. Dat staat voor de vrouwelijke liefde en haar seksualiteit. Het vierkant binnen de cirkel staat voor de mannelijke energie en de fysieke wereld. De mannelijke energie wordt door de vrouw gedragen. Zij is de inspiratie voor zijn creatie en manifestatie. Doordat de vrouw de man “ziet” en in dynamiek draagt, kan hij zijn kwaliteiten uitleven in de materiele wereld, “bouwen”, en met zijn kracht en zijn hart de vrouw liefhebben en beschermen. Daarom staat het hart in het midden van dit symbool. Het hart is de verbinding tussen de man en de vrouw en al wat leeft in Gaia en de kosmos.’

Uni en Velia betreden de kleine stenen kamer. Ook daar worden door Velia in de grond enkele stenen losgepeuterd. Ze wikkelt het boek in een linnen kleed en legt het in de houten kist die in de verborgen ruimte ligt.

‘Zo,’ zegt Velia, ‘het boek is beschermd, het ligt te wachten totdat de tijd rijp is om gevonden te worden.’ Met devotie sluit ze de kist in de ondergrondse ruimte en dicht deze met de stenen.

Zowel op de kist als op de middelste steen staat het symbool gebeiteld. Uni kijkt verbaasd.

Haar moeder knikt.

‘Dit hebben we altijd geweten, mijn dochter. Daarom hebben we alles klaargemaakt om onze kennis en wijsheid veilig te stellen. Kijk maar dadelijk op de deur.’

Verbaasd ziet Uni dat ook op de stenen deur hetzelfde symbool heel klein is afgebeeld. Velia sluit de deur en legt de steen weer terug in de muur.

‘Kom, mijn kind. Ik vertel je boven alles wat je wil weten.’

Moeder en dochter haasten zich naar de patio en schermen zich af van de herrie en al het geweld.

‘Je moet weten dat ik, en daardoor ook jij, uit een oud Etruskisch geslacht stammen.’

Uni kijkt met aanbidding naar haar moeder en is blij dat ze haar mooie turquoise ogen en dikke donkerbruine haren heeft geërfd. Behalve haar atletische spieren heeft ze niets van haar vader meegekregen.

‘Voordat de Romeinen ons overvleugelden hadden wij een heel vrije en harmonieuze samenleving. In tegenstelling tot nu waren de vrouwen volledig gelijkwaardig aan de mannen en werden wij als vrouw, priesteres en onderwijzer geëerd. We werden aanbeden als godinnen.

Onze mannen overlaadden ons met juwelen en schonken ons vreugde in bed. Wij vrouwen waren meesteressen in het behagen van onze mannen. De mannen werden door hun vrouwen gezien en konden daardoor hun hart openen, hun vrouwen liefhebben en beschermen. Dit uitte zich in gelijkwaardige en gepassioneerde liefdesrelaties tussen man en vrouw.’

Uni merkt dat ze bloost omdat ze haar moeder zo openlijk over seksualiteit hoort praten. Velia strijkt haar dochter over haar hoofd.

‘Jouw tijd van inwijding komt nog, er is nog zoveel meer, mijn dochter. Maar eerst wil ik je het ontstaan van het boek uitleggen.’

‘De vrouwen in de nieuwe Romeinse cultuur leefden in het geheim hun oorspronkelijk wijsheid en kennis,’ vertelt Velia verder. ‘Generaties en eeuwenlang werden van moeder op dochter en zonen de elf verhalen verteld. Deze verhalen gaan over geboorte, leven en dood, de dynamiek tussen de seksen, met de liefde als leidraad in ons leven. Met andere woorden, de inwijding van de mens.’

Velia zucht. ‘Met dankbaarheid kan ik je vertellen dat een van onze zusters vijfenvijftig jaar geleden alles op papier heeft gezet en in deze leren kaft heeft gebonden.

Elf hoofdstukken.

Zoals je ziet in onze tijd kunnen mannen en vrouwen dit nog niet leven. Wij vrouwen moeten elf verhalen doorgeven, zo staat geschreven. En deze kennis mag niet in verkeerde handen komen en zo teloorgaan.’

Uni kruipt in haar moeders armen.

‘Mama, wat mooi. Vertel me de verhalen alsjeblieft,’ vraagt Uni. ‘Alle elf.’

Velia houdt haar dochter stevig vast en lacht.

‘Vanaf vandaag zal ik je alles vertellen,’ bevestigt Velia.

‘Wat er ook gebeurt mijn kind, geef het door aan jouw dochters en zonen. Zo zal onze wijsheid voortleven.

De eeuwenoude legende vertelt dat in de toekomst, wanneer de tijd én de man én de vrouw er rijp voor zijn, een vrouw met turquoise ogen en donkerbruin haar het boek zal vinden en de inhoud openbaar zal maken.’

Moeder en dochter kijken elkaar vol liefde aan, hun hoofden dicht bij elkaar.

Alle elf verhalen worden door Velia aan Uni verteld. De wijsheid wordt gedeeld.

En zo blijven vrouwen generaties lang de verhalen doorgeven en vertellen aan hun kinderen.

Tot de tijd rijp is voor de openbaring van Undici storie della vita.

Hoor wie horen wil, lees wie lezen wil!

Hoofdstuk 2

Aerdenhout, 2017

In een fleece dekentje gewikkeld zit ze in de tuin, kwetsbaar, zich realiserend dat haar dagen in dit leven zijn geteld. Het is goed om te gaan, denkt ze, ik ben er klaar voor.

Haar enige zorg is haar kleindochter. Als ze aan Fee15 denkt dan vult haar hart zich met liefde. Het kleine wezentje dat ze met acht jaar in huis nam na het verongelukken van haar ouders, haar dochter en schoonzoon.

Fee die niet kon bevatten wat er gebeurd was en zich terugtrok voor menselijke interactie en het delen van emoties. In de tuin voerde ze hele gesprekken met de plantjes en de bomen. Gesprekken die ze lang niet met haar oma durfde aan te gaan. Verdrietig sloeg Vibi16 haar kleindochter dan gade, zich afvragend hoe ze het kleine meisje in godsnaam kon bereiken. Uiteindelijk vond Vibi de oplossing. Samen op de knieën in de tuin, samen deva’s spotten in het bos, de aanschaf van het allerliefste hondje van de wereld. Zo kreeg ze toegang tot het kleine meisje, zo raakten ze aan de praat. Hun contact, dat verliep over de planten- en dierenwereld, was de aanzet tot het verwerken van het verlies van haar ouders. Hun relatie werd er een van wisselwerking, respect en liefde. Vibi verbaasde zich er meerdere malen over dat ze met haar kleindochter een verwantschap deelde waar ze met haar dochter nooit aan toe was gekomen.

Pff, ik moet even diep zuchten en mijn schouders ontspannen. Mijn activistische zelf heeft spectaculair mogen zegevieren vandaag. Ik voelde de grote grijns op mijn gezicht, vol van opwindende gedachten over de toekomst en alle mogelijkheden. Het kleine meisje in mij wil zo snel mogelijk naar oma toe rennen en het goede nieuws vertellen. Het meer geëvolueerde deel van mijn karakter vindt dat ik met waardigheid mijn zegeningen moet tellen. Graag wil ik vooral dat laatste naar buiten toe tonen. Vaak lukt dat en soms niet. Ik schokschouder als ik denk aan de opmerking van een goede kennis van me. Eigenlijk ben je een watje dat je goed compenseert met een rationeel masker. Mij hou je niet voor de gek, lachte hij en ik vond hem op dat moment een ‘smug’, een lekker in de mond liggend woord voor gewoon een eikel. Ik besef heus wel dat ik me vaak verstop, maar hé, je bepaalt altijd zelf aan wie je je ware gezicht laat zien. Het voorrecht van de persoonlijkheid in kwestie.

Mijn volwassen kant laat zich niet lang vangen. Al snel weet ik mijn geweten te sussen, net zoals ik de Ben & Jerry’s te lijf kan gaan uit de vriezer. Cookie Dough met stukken chocola, mmm. Mijn geweten is dus ook een washandje. Op de fiets naar oma, genieten van het delen van mijn succes. Mijn volwassen kant even aan de wilgen hangen en als een klein meisje me laten complimenteren.

Ik zie mijn oma Vibi zitten onder de grote kastanjeboom in de tuin. Ze is in een ernstig gesprek verwikkeld met een vrouw die een lange jurk draagt. Een beetje verbaasd vraag ik mij af wie zij is want ik heb haar nog nooit bij mijn oma gezien. Snel loop ik op hen af.

Raar, als ik vlak bij mijn oma ben, zie ik de vrouw opeens niet meer.

‘Hoi oompje, waar is je gezelschap?’

Ze ziet eruit alsof ze van porselein is. Een vlaag van bezorgdheid gaat door me heen, gedachten durf ik daar niet aan vast te knopen.

Ik ben alleen met mijn gedachten Feetje, er is hier niemand. ‘Ik wilde even buiten zitten, voelen dat alles weer gaat groeien en bloeien,’ zegt ze tegen me met een ijle stem.

‘Het is lente, een nieuw begin. Ik hoor alle planten en bomen zingen, blij dat ze weer een nieuwe levenscyclus mogen aangaan.’

Ik zag toch net iemand naast haar staan, denk ik een beetje verward. Maar rationeel als ik kan zijn, schud ik alle ballast van me af. Ik heb zo veel opwindende zaken om me op te richten.

‘Oompje, deze diepzinnige woorden gaan echt even aan mij voorbij hoor, ik sta te stuiteren om je mijn goede nieuws te vertellen.’

Mijn oma kijkt me aandachtig aan, ondertussen vriezen mijn billen eraf. ‘Kom,’ spoor ik haar aan, ‘we gaan naar binnen, ik vind het retekoud. Ik heb je leuk nieuws te vertellen.’ Ondanks dat oma me vol vertrouwen aankijkt voel ik wel degelijk mijn licht egocentrische neiging om geen aandacht te schenken aan haar filosofische mijmeringen én aan haar kwetsbaarheid.

We wandelen naar de tuindeur waarbij ik haar oude lijf ondersteun.

Binnen is het lekker warm, de elektrische haard is aan en met een kop thee weet ik oma’s interesse te vangen. Ik heb dan ook spannende dingen om te delen.

‘Vertel eens, lieverd, wat heb je me voor leuks te vertellen?’ Oma schikt een dekentje over haar benen en ik ga ervoor zitten om mijn verhaal te doen. Ik wil zo graag dat ze trots op me is, dan voel ik een energie door me heen gaan die me optilt en me groter maakt dan ik in werkelijkheid ben.

‘Nou, je weet dat ik na mijn master het liefst wilde promoveren, dat is niet makkelijk voor een antropologe die afgestudeerd is op de invloed van de Griekse filosofen op het huidige vrouwbeeld en het patriarchaat.’ Ik trek een gekke bek om te benadrukken hoe wetenschappelijk ik wel niet ben ondanks dat mijn masterscriptie door velen met een onderwerp van twijfelachtige allure werd ingeschat.

Ik kan er niets aan doen. Ik voel me aangetrokken door de underdog, de eenling en de eigenheimer in de samenleving. En ik ben me er goed van bewust dat ikzelf onconventioneel en een tikkeltje exotisch ben. Geen aardappel in de keel maar helaas wel als eigenheimer onderdeel van het ras.

Oma knikt, het witte haar danst mee met de beweging van haar hoofd terwijl ze me vol verwachting aankijkt.

‘En…?’ vraagt ze.

‘Nou, ik had gelezen dat er in de omgeving van Perugia een heel apart symbool is gevonden. Het blijkt dat dit symbool vaker gezien is, maar nooit begrepen is waar het eigenlijk voor staat. En of het inderdaad met de Etrusken te maken heeft. Men vermoedt dat het symbool gekoppeld is aan de mystieke leer van de Etrusken. De legende spreekt van de optekening ervan in de late Middeleeuwen maar een boek is tot nu toe niet ontdekt. Wat het symbool betekent blijft een raadsel.’

In mijn sollicitatiebrief voor de promotieplaats heb ik wat gegoocheld met mijn kennis en de weetjes die ik van jou heb gehoord, zonder te laten merken dat mijn oma beweert dat wij van de Etrusken afstammen. En kennelijk vonden ze dat genoeg om een gesprek met me aan te gaan.

Trots kijk ik haar aan en voel me een beetje glanzen van zelfgenoegzaamheid.

‘Oma, alsjeblieft,’ mompel ik tegen haar, ‘steek nu even een veer in m’n achterwerk, dat heb ik echt even nodig.’ Oma lacht en grinnikend bevestigt ze waar ik zo’n behoefte aan heb. Gezien worden.

‘Ben je aangenomen?’ reageert oma opgetogen.

Ik probeer mijn adem naar beneden te duwen om wat rustiger te worden.

‘Van de week ben ik heen en weer gevlogen naar Perugia. Ik wilde het je pas vertellen als ik meer helderheid had over mijn mogelijkheden,’ zeg ik met een air alsof ik een vrouw van de wereld ben.

‘Ik had een goed gesprek en ben vanmorgen gebeld dat ik de eerste van de komende maand kan beginnen. Dus, surprise!’

Om mijn onzekerheid te verbergen tover ik een vette glimlach op mijn gezicht.

Echt, ik ben dolblij maar het is ook spannend en dat wil ik niet laten merken.

Ondertussen wil oma alles weten over mijn promotieplaats en de bijbehorende stelling. Enthousiast vertel ik over de Universiteit van Perugia17 dat een onderzoek heeft uitstaan over de vraag in hoeverre ‘het Etruskisch gedachtengoed over de rol van de sekse in de samenleving, een aanzet kan zijn voor de definiëring van Nieuw Leiderschap in de huidige tijd’. Helemaal mijn ding natuurlijk, alhoewel ik de stelling en het onderzoek nog scherper moet omkaderen staan de grote lijnen van mijn promotieonderzoek vast.

‘Ik ben blij voor je,’ zegt oma Vibi. ‘Een droom wordt bewaarheid, lieverd. En ik ben heel trots op je. Wat zal je genieten van je werk, het land en al de nieuwe dingen die op je pad gaan komen.’

Ik glunder. ‘Ja, gaaf hè! Dan kom je deze zomer op vakantie bij me en laat ik je de omgeving zien en kan je herinneringen ophalen aan alle kennis die jij weer van je moeder en grootmoeder overgeleverd hebt gekregen. Het wordt tijd dat je me alles gaat doorgeven. Ik ben er klaar voor,’ zeg ik zelfbewust.

De zitkamer van oma Vibi straalt sfeer en kunstzinnigheid uit. Kleurrijke moderne schilderijen gecombineerd met eenvoudige beeldjes uit lang vervlogen tijden. Een antieke kast en tafel in combinatie met moderne designstoelen. Een mix van een onconventionele stijl en lef. Een charme en fluïdum die beide vrouwen uitstralen.

Oma en kleindochter zitten in gedachten verzonken bij elkaar. Fee met een innerlijke opwinding van haar nieuwe mogelijkheden, Vibi met een melancholie en een weemoedig gevoel die fysiek pijn doen. Onbewust streelt Vibi over haar hart en bedenkt dat ze er vrede mee heeft om over te steken. Maar het besef haar Fee achter te laten wekt een dusdanig verdriet bij haar op dat ze haar ziel stilletjes smeekt nog een tijdje te kunnen blijven totdat haar kleine meisje thuis is gekomen in haar leven. En dan mag ze gaan.

Maar de ziel is onwrikbaar over de weg die de mens moet gaan en gespeend van alle emoties die de persoonlijkheid definiëren.

Ik ben diep aan het nadenken en heb niet door dat mijn oma ook aan het peinzen is.

Hoeveel ik ook van mijn oma houd, het feit dat ik me mijn moeder en vader nauwelijks meer kan herinneren en dat zij nu niet aanwezig kunnen zijn bij mijn professionele triomf maken me melancholiek en triest. Een eenzaamheid overvalt me. Meestal kan ik deze emoties goed wegdrukken maar die gevoelens komen nog steeds omhoog bij belangrijke gebeurtenissen in mijn leven. Het is meer dan eenzaamheid alleen, flitst er door me heen. Ook deze gedachtesprong druk ik weg.

Het gemis van mijn ouders is van jongs af aan een belangrijk thema voor me, gelukkig heb ik daar met mijn oma altijd over kunnen praten. Zij heeft mijn gemis begrepen en geprobeerd de herinnering van mijn ouders zo goed als mogelijk levendig te houden.

‘Ik zal je missen, oompie,’ fluister ik. Ik kniel voor mijn grootmoeders stoel en leg mijn hoofd in haar schoot. Oma streelt mijn dikke donkerbruine haar. Als ik omhoogkijk vinden onze turquoise ogen elkaar.

‘Ik zal altijd bij je zijn, mijn lief kind, waar je ook bent,’ zegt oma zacht. ‘Je hebt een telefoon, je kan me altijd bellen. Als je me nodig hebt hoef je alleen maar te roepen en ik zal gelijk voor je klaarstaan.’

Ik glimlach. ‘Echt iets voor jou, oma, ik hoef maar te piepen en je neemt het vliegtuig naar Perugia.’

In stilte bereiden de oude en de jonge vrouw zich voor op de op handen zijnde scheiding, beiden weten ze dat ze altijd in elkaars hart aanwezig zullen zijn, waar ze ook zijn.

Mijn fiets heb ik achtergelaten bij oma, meenemen naar Perugia is geen optie. Diep in gedachten verzonken sta ik bij de bushalte te wachten op de bus naar Amsterdam. Mijmerend over mijn toekomst, die van mijn oma en alle spannende ervaringen die op mijn pad zullen komen. Is oma’s conditie nog wel zo goed? Kan ze nog naar Italië komen en met mij genieten van het land van haar voorouders?

Een vrouw met een lange linnen jurk staat opeens naast me en raakt mijn schouder lichtjes aan. Ze fluistert.

Verschrikt word ik uit mijn gedachten gehaald. Ik kijk de vrouw verwonderd aan.

Waar kom jij vandaan, uit een ander tijdperk of zo, denk ik afwijzend in mezelf.

De vrouw kijkt me zo intens aan dat ik het gevoel krijg alsof ik verdrink in de turquoise ogen van de ander. Een duizeligheid overvalt me en ik grijp de rand van het bushokje om te blijven staan.

‘De tijd is aangebroken,’ zegt de vrouw met een hele zachte stem.

‘De tijd is rijp,’ herhaalt ze.

Als ik wil vragen waar de tijd dan rijp voor is, is de vrouw verdwenen, mij achterlatend met een gevoel van verdwazing.

Ik lijk wel gek, denk ik boos. Een beetje te veel stress van de laatste ontwikkelingen zeker.

Ik recht mijn rug en met een grimmige trek op mijn gezicht stap ik in de bus op weg naar huis.

Amsterdam, een week later

De dozen met mijn schamele bezittingen die vooral uit boeken, schilderijen en kleding bestaan, zijn al vooruitgestuurd. Ik heb een druk sociaal leven, hecht weinig aan mooie spullen. Dat is ontstaan, volgens mijn goede vrienden, door bindingsangst. Bindingsangst die zich in alle facetten van mijn leven laat zien.

Intieme gedachten met vriendinnen delen daar heb ik zelden behoefte aan en ik kies heel zorgvuldig uit bij wie ik mijn gezicht kan laten zien. Met mijn mannelijke vrienden deel ik humor en soms seks. Het algemene oordeel over mijn hechtingsangst lap ik vierkant aan mijn laars. Dit is niet de tijd om me ermee bezig te houden. Er komt een tijd dat ik me durf open te stellen voor hetgeen zich in mijn schaduw bevindt. Nu even niet.

Ik prijs me gelukkig dat de Universiteit van Perugia appartementen heeft voor buitenlandse promovendi en docenten. Gelukkig kwam er eentje vrij voor mij.

Opgewonden als ik ben, smijt ik mijn laatste spullen en benodigdheden in de koffer waar ik met mijn volle gewicht op moet gaan zitten om hem dicht te krijgen. Van oma heb ik gister afscheid genomen en afgelopen vrijdag heb ik met mijn beste vrienden in onze stamkroeg een afscheidsfeestje gevierd.

In het vliegtuig zit ik naast een in mijn ogen saaie en oninteressante vrouw met dito echtgenoot. Gelukkig hoef ik geen gedwongen vriendelijke praatjes aan te gaan. Ik nestel me in mijn vliegtuigstoel en geef me over aan mijn dromen, die van een grandioze toekomst als wetenschapper. Ik glimlach omdat ik me realiseer hoe belangrijk het voor me is om uiterlijk en maatschappelijk succes te hebben. Ik kom steeds dichter bij mijn doel, een gevoel van onoverwinnelijkheid neemt bezit van me waarmee ik blij verder doezel en droom.

De aankomst in Perugia loopt soepel en met een taxi rij ik naar mijn appartement, net buiten het centrum van de oude stad, op steenworp afstand van het universiteitsgebouw.

Al mijn dozen stonden al opgestapeld in de zitkamer, het geheel zag er kaal en ongezellig uit. Nog een heel weekend om de boel uit te pakken en leefbaar te maken. Hoe stoer ik ook ben, een eigen stekkie waar ik me fijn en thuis voel, is belangrijk als basis.

Doodmoe kruip ik ’s avonds in mijn bed.

Toegegeven, ondanks alle leuke dingen eromheen, van omgeving veranderen, nee, van land veranderen, het vraagt wel wat van je flexibiliteit.

Ik moet wennen, bedenk ik me. En ik mag wennen en de tijd ervoor nemen. Van Amsterdam naar Perugia is een grote overgang en met die milde gedachte over mijn aanpassingsvermogen val ik in slaap.

Ik word geroepen en ik ben verbaasd als ik de stem herken. Het is mijn moeder die roept, denk ik in mijn droom.

‘Felia, Felia, zoek het in het verborgene mijn kind,’ roept haar stem.

Ik loop in een soort ondergronds gangenstelsel en voel me angstig en bedreigd.

‘Zoek mijn kind, en herinner je.’

‘Mama, mama, waar ben je, ik weet niet waar ik ben? Waar moet ik dan zoeken? Wat moet ik dan zoeken?’ Ik begin te huilen.

‘Ik ben hier, dicht bij je,’ echoot de stem van mijn moeder.

‘Mama, ik zie je niet, waar ben je?’ jammer ik.

‘Zoek mijn kind, in het verborgene en herinner je…’

Haar stem vervaagt tot zij uiteindelijk verdwijnt.

Huilend en druipend van het zweet word ik wakker.

Hoofdstuk 3

De eerste week in Perugia is razend druk. Aan werken kom ik niet toe. Ik moet kennismaken met collega’s en de wirwar van gebouwen ontcijferen en de omgeving leren kennen.

Al die sociale gelegenheden gaan gepaard met heerlijk eten en verrassend goede streekwijnen. Ik geniet, maar voel me ook een beetje uitgeput van alle indrukken.

‘Pff, ik zal een weegschaal moeten kopen,’ mopper ik ’s ochtends bij het aankleden. Mijn broek zit nu al strak. Misprijzend kijk ik in de vrouwhoge spiegel.

Het beeld van een jonge vrouw in een lange tuniek vermengt zich met mijn spiegelbeeld. Dat vreemde mens uit het bushokje, denk ik getergd. De vrouw raakt mijn schouder aan.

‘Ik ben Una, en wie ben jij,’ zegt ze zachtjes.

Het duizelt me en ik knijp mijn ogen dicht. Als ik ze weer opendoe, zie ik alleen mijzelf. Alsof er niks is gebeurd.

Verwarring overvalt me.

‘Dit is nu al de derde keer dat ik dat mens zie,’ scheld ik hardop. ‘Ik lijk wel overspannen. Loslaten Fee, je bent gewoon moe en na een paar minuten werp ik weer een blik in de spiegel.’

Niks aan de hand.

Mijn spiegelbeeld toont me een aparte jonge vrouw. Prachtige turquoise ogen, donkerbruin haar en de welvingen van een goed geproportioneerd vrouwenlichaam. Alles zit op de juiste plek. Opgelucht haal ik adem en voel me wat milder gestemd nadat ik mezelf uitgebreid heb geïnspecteerd maar niet zonder mezelf te beloven dat ik mag genieten van de overdaad aan heerlijkheden met uitsluiting van het krijgen van een dikke kont. Zal mijn hardloopschoenen uit de kast moeten halen en weer op de loop moeten gaan, bedenk ik me.

En met die belofte verlaat ik mijn appartement.

De lente was veelbelovend begonnen, de zon scheen mild en koesterend. Na de winterse regenbuien maakte de natuur een sprongetje van blijdschap, toonde zich in al haar kleurenpracht en glorie. Ik was onder de indruk van het landschap rondom Perugia en genoot van elke rit die mijn collega’s me meenamen om de omgeving te verkennen. Een collega zou me binnenkort adviseren en helpen om een kleine auto te kopen zodat ik onafhankelijk op pad kon gaan.

In de momenten dat ik alleen thuis zat studeerde ik hard op mijn Italiaans want ondanks de cursussen was de taal spreken in het land zelf toch iets anders.

Het promotieonderzoek werd in het Engels geschreven; mijn collega’s beheersten de Engelse taal bijzonder goed, echter, hun Engelse uitspraak verstaan was een tweede. Dat moest ik gewoon compenseren door vloeiend het Italiaans te gaan beheersen.

Met oma heb ik uitgebreid geskypet en whatsappen doen we ook dagelijks. Maar ik mis de uitstapjes naar Aerdenhout, even op de racefiets of op de bus naar het huis waar ik ben opgegroeid. Als ik diep in mijn hart kijk zou ik mijn droom en de verschijningen van die Una met oma willen bespreken. Maar ik durf het niet want als ik erover praat bevestig ik de aanwezigheid van iets ongrijpbaars en rationeel onverklaarbaars.

En er is natuurlijk niets aan de hand. Toch…?

Met een vlaag van heimwee denk ik aan de veiligheid van het huis waar ik ben opgegroeid. Voor mijn gevoel had mijn oma daar haar hele leven gewoond. Dat was natuurlijk niet zo want het huis was door mijn grootvader en grootmoeder vlak na de oorlog gekocht. Mijn moeder was er geboren en opgegroeid en na het overlijden van mijn opa, konden oma en mijn moeder in het huis blijven.

Na het overlijden van mijn ouders was ik de volgende generatie die in het huis zou groeien en bloeien. Ondanks dat mijn oma was achtervolgd door verdrietige verliezen van dierbaren, en in haar leven al jong weduwe was geworden, was ze altijd een sterke en moedige vrouw gebleven. Ze had nooit geldgebrek gehad en kon blijven wonen in het aparte eclectische huis in Aerdenhout.

Even ging er een steek van pijn door me heen. Ik dacht aan het ongeluk dat de dood van mijn ouders had veroorzaakt na een avondje op stap te zijn geweest. De reden dat ik, de kleine Felia, door mijn oma werd opgevoed. Met mijn tweeëndertig jaar, volwassen en uitgegroeid tot een intelligente en verder best wel emotioneel stabiele vrouw, miste ik mijn ouders nog dagelijks.

In een flits herinnerde ik me de droom die ik de eerste nacht in Perugia had. De stem van mijn moeder die ik na al die jaren gelijk herkende. De droom was naargeestig geweest maar tijdens de droom voelde mijn moeder heel dichtbij. Het was een beetje gek maar ook nu heb ik het gevoel dat mijn moeder in de buurt is. En die rare vrouw… Una, ook haar voel ik om me heen.

Ik schudde de macabere sfeer en gevoelens van me af en stortte me weer op het Italiaans. Hardop oefende ik mijn Italiaanse uitspraak, lachend om mijn Nederlandse tongval. De Italianen vonden mijn verwoede pogingen om hun taal te spreken schattig, dus echt slechter werd ik er niet van.

Na het weekend zou ik eindelijk aan mijn onderzoek kunnen beginnen, ik stond te trappelen om ingewijd te worden in alle nieuwe feiten en archeologische vondsten. Vooral naar het symbool was ik vreselijk nieuwsgierig.

Maandagochtend stond ik nadenkend in mijn werkkamer over de foto gebogen die nog maar kortgeleden bij de vondst was gemaakt. Ik keek met verwondering naar het mysterieuze teken. Het symbool was in een muur gehakt, een centimeter boven de grond. Geen wonder dat het nooit gevonden was.

En niet alleen in Perugia maar ook op de Etruskische necropolis in Cerveteri18 kwam men opeens dat symbool tegen. Heel klein en onopvallend. Niemand had het ooit gezien en nu dook het opeens in twee verschillende steden op die onderdeel waren geweest van de Etruskische Twaalfstedenbond19.

Ik tekende het symbool na en voelde intuïtief dat het me iets belangrijks te vertellen had.

In mijn eigen kleine werkkamer op de universiteit staarde ik net zo lang naar het symbool totdat ik er tranen van in mijn ogen kreeg. Ik moest even flink met mijn ogen knipperen en besloot dat ik niet van mezelf kon verwachten dat ik binnen een uur wist waar het symbool voor stond.

In een vlaag kwam mijn droom weer naar boven die ik stante pede wegdrukte. Doch ook Una’s stem roerde zich.

‘Wie ben jij?’ zoemde haar zachte stem door mijn hoofd.

Geen moeilijk gedoe nu even. Met wilskracht trok ik me uit het dreigende en bezwarende gevoel.

Er was zo veel literatuur en onderzoek waar ik me voor moest inlezen dat tijdens het verstrijken van de week het symbool een beetje op de achtergrond verdween. Niet alle data waren in het Engels en wetenschappelijk Italiaans kostte me nog veel energie om te vertalen.

De eerste maand vloog om en ik genoot van alle reuring in Perugia. De Italianen en de internationale studenten maakten er een feestje van om in de avonden en weekenden met elkaar rond te lopen, uit eten te gaan en op terrasjes van de sfeer te genieten.