1

Henri Smeijel

Dinsdag 5 maart

Om zich niet helemaal een gevangene te voelen reisde Henri Smeijel elke eerste dinsdag van de maand per trein naar zijn werk. Ida, zijn vrouw, bracht hem dan met de auto naar Station Dordrecht waar zijn drie beveiligers onopvallend op hem wachtten. Hij kocht elke keer zelf zijn kaartje voor de eerste klas, maar bleef meestal hangen op het balkon. Bij een naar beneden gedraaid raam trok hij gretig aan een sigaret. Hij genoot van het korte moment van vrijheid. Tijdens al die keren dat hij dit deed kreeg hij negatieve opmerkingen van politieke tegenstanders naar zijn hoofd geslingerd. ‘Dat was weer een linkse fanatiekeling,’ zei hij dan berustend, in de wetenschap dat hij ook aanhangers had.

De rit naar Rotterdam duurde slechts veertien minuten. Van het Centraal Station reed hij met drie geblindeerde auto’s naar Den Haag op weg naar zijn werk op het Binnenhof. Terug reisde hij nooit met de trein. Hij had het een keer geprobeerd, maar zijn beveiligers waren te druk geweest met boze en te enthousiaste burgers van hem af te houden.

Ook op dinsdag 5 maart stond hij bij de voordeur op zijn vrouw te wachten, een volkoren boterham met kaas in de hand. Het was een zonnige dag, een paar mistwolken hingen laag boven de weilanden. Met een rustig gangetje reed Ida hem naar het centrum van Dordrecht. Bij het station aangekomen zag hij de drie mannen al naar hem uitkijken. Zonder de indruk te wekken dat hij ze kende liep hij naar de ticketbalie, legde een briefje van vijf neer en liet twintig cent liggen. Zoals altijd controleerde René al het perron. Via oortjes stond hij in contact met de twee andere beveiligers. Zodra de intercity stopte op perron 2 liep Henri naar de trein. Steeds weer exact om 8.32 uur. Een van de beveiligers, Louis, versnelde zijn pas om Henri bij te houden, en Anton paste zich achter hen aan. Precies op het moment dat de trein met piepende remmen tot stilstand kwam, stond Henri klaar om in te stappen. Achteraan sluitend bleef Smeijel direct met de sigaret in zijn hand in het halletje achter, tot ergernis van zijn drie beveiligers. Binnen een minuut kwam de trein langzaam op gang. In het halletje stond alleen een jonge vrouw met haar kinderwagen. Voorovergebogen naar haar baby had zij geen oog voor de politicus. Henri twijfelde of hij de sigaret zou opsteken. Zijn verlangen naar nicotine bleek te groot. Hij besloot de sigaret zoveel mogelijk buiten het raam te houden zodat de kleine er geen last van had.

Vanaf het afscheid van Ida tot aan de wandeling naar het halletje was er niemand die hem had begroet of aangeklampt. Zou zijn facelift en zijn geverfde haar dan toch een positief effect hebben? Niemand die hem herkende? Het kon weleens een mooie dag worden, de laaghangende mist was zo goed als verdwenen. De trein maakte aanstalten om na de Nieuwe Maas richting Rotterdam echt vaart te maken. Op de brug draaide hij zich meestal om zodat hij de windvlaag die met de passerende trein meereisde geen vat op hem kreeg. Vandaag voelde hij zich goed. Hij hoorde al het repeterende geluid dat de tegemoetkomende intercity op de metalen bielzen van de brug maakte. Het raam was voldoende open om de rook naar boven te laten kringelen. Met de ogen dicht keek hij richting de zon en voelde de koele ochtendbries op zijn gezicht. Hij had zin in de nieuwe dag. Een ogenblik lang was hij helemaal afgesloten van zijn omgeving. Hij genoot van zijn moment van vrijheid. Even geen beveiliging of bedreiging. Gedachten ver weg. Hij stond daar met een glimlach op zijn gezicht

Net toen hij op het punt stond een trekje te nemen en zijn gezicht naar zijn sigaret bewoog hoorde iedereen op het balkon een harde knal en viel Henri achterover.

De vrouw achter hem werd bijna gescalpeerd. Gelukkig stond ze nog steeds voorover gebukt om haar kind in de kinderwagen op zijn gemak te stellen. De kogel ketste boven op haar schedel. Ze dacht dat iemand haar een tik gaf, keek op en zag allemaal hersenresten op de gezichten van de drie mannen om haar heen. Ze viel flauw toen ze het gapende gat in het hoofd van de man voor haar zag.

2

Mick Harris

Donderdag 2 mei

De buitenproportionele, zwarte SUV, type Chevrolet Suburban reed precies tachtig kilometer per uur. Zo’n auto die door de FBI gebruikt wordt. Een opvallend onopvallende wagen. In dit geval zat de directeur Operatiën van de AIVD, de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, achter de geblindeerde ramen. Op deze wegen door de dichtbegroeide bossen van de Veluwe gold een maximumsnelheid van zestig kilometer per uur. Net genoeg tijd om voor herten en everzwijnen te remmen. Hoewel de zwaar bepantserde Suburban eerder door een boom heen zou rijden dan erdoor tegengehouden worden, vervolgde het zwarte monster stoïcijns met een te hoge snelheid zijn weg, geen rekening houdend met wild of groen. De directeur had haast. Sinds de moord op de bekende rechtse politicus had hij inmiddels drie ministers op zijn nek: Justitie, Binnenlandse Zaken en nu ook Buitenlandse Zaken.

De chauffeur remde, de zware SUV gleed een paar meter door op het rulle zandpad. Voordat de directeur uit kon stappen werd de deur al voor hem door de chauffeur geopend en liep de man met de pet richting het kleine witte huis onder het rieten dak. Voor de donkerrode deur met het puntige afdakje bleef de chauffeur met een vragende blik staan: geen bel. Wel een deur in twee helften. Iets te enthousiast sloeg de chauffeur met een vuist op het hout van het bovenste deel. Met een pijnlijk gezicht wreef hij over zijn knokkels. Terwijl hij na bijna een halve minuut zijn hand nogmaals ophief om te kloppen was er een geluid achter de deur te horen. Uiteindelijk werd een schuif verschoven.

Een slaperig gezicht keek door de deuropening.

‘Ja?’

‘Dag mijnheer Harris. Mag ik Mick zeggen?’

‘Wat jij wil.’ Mick wreef in zijn ogen. ‘Het moet wel heel belangrijk zijn als iemand zoveel moeite doet om me te vinden. Niemand kent deze plek, en jij bent de eerste die aan de deur staat.’

Directeur Hanks keek de man aan. De eerste indruk was niet overwegend positief. De man voor hem zou een indrukwekkende staat van dienst hebben. Wat hij zag was een duf kijkend persoon in een donkerblauwe joggingbroek en een wit vervuild T-shirt met op harthoogte een rode leeuw, het jaartal 1975 en een verkleurde ster eronder. Normaal gesproken zou je bij die slaperige ogen een verwarde haardos verwachten. Sinds Afghanistan had hij die allang niet meer. Harris was compleet kaal. Het moest een ziekte zijn, of hij kon zich heel goed scheren. Hanks zag geen aanzet, of stoppels haar. Wel een ongeschoren gezicht met een roodbruin hoofd. Vakantie? Of had hij zich al in de vroege ochtend druk gemaakt, alhoewel hij er niet zo uitzag. De afgelopen dagen was het in Nederland slecht weer geweest, daar had hij die gezonde kleur niet van gekregen. Hanks bedacht dat hij al te lang stil was.

‘Laat ik me even voorstellen. Ik ben Hanks van de AIVD en ik wil u wat vragen.’

‘Kom dan maar binnen. Ik zal het onderste deel van de deur openen. Je reisgenoot blijft in de auto?’ Mick probeerde beleefd te blijven.

‘Ja, die past op de wagen.’ De directeur keek achterom naar de auto, waarin de chauffeur inmiddels had plaatsgenomen.

Nog voordat Hanks naar binnen liep, sprintten er twee pikzwarte katers naar buiten. ‘O, had ik die tegen moeten houden?’

‘Nee,’ zei Harris. ‘Ze hebben niet zo vaak de kans om naar buiten te rennen. Als ze honger krijgen komen ze vanzelf weer binnen.’

Hanks volgde Harris.

‘Het spijt me, ik heb op dit moment slechts één fauteuil tot mijn beschikking, de andere is bij de meubelmaker. Die mag er net zolang overdoen als hij denkt nodig te hebben. Ik heb geen haast. Voor mij is één makkelijke stoel voldoende. Laten we aan tafel gaan zitten. Bier?’ Mick lette op de reactie van de directeur.

‘Nee, dank u. Maar als u koffie heeft doet u mij een groot plezier.’

‘Ik zal het apparaat aanzetten.’

Hanks keek om zich heen. In de bijna lege ruimte hingen slechts enkele foto’s aan de muur. Hij liep erop af en stopte zo nu en dan om quasi-geïnteresseerd te kijken. Op een prikbord zag hij twee foto’s van een jonge Mick, met lang haar, en een man die waarschijnlijk zijn vader was. Op de ene foto stond de jongen met een geweer in de hand en richtte hij zijn loop naar de kijker. Op de andere keek de vader van Mick over de loop en zag je net het hoofd van de zoon boven een rand uitkomen. Hij leek zijn adem in te houden. Het was zo’n typische foto die je op de kermis bij de schiettent maakte. Voor veel jongens de eerste kennismaking met een geweer.

Hanks vroeg zich af of dat ook voor Harris gold. Hij schoof aan aan de kale hardhouten tafel, zonder kleed, zonder asbak, maar wel met een grote vaas wilde bloemen.

‘Vertel, wat brengt je hier.’

‘Zoals ik al zei ben ik directeur bij de AIVD, en op dit moment zitten we met een internationaal probleem.’

‘En dat moet ik oplossen?’

‘Niet zo snel, Mick. Heeft u gehoord van de moord op Hendrikus Schmeichel?’

‘De politicus?’

‘Ja, de man die zich de laatste tijd Henri Smeijel noemde. Waarom, weet niemand.’

‘Ah, dan heeft zijn facelift niet veel geholpen.’

‘Hoe bedoelt u?’

‘Nou, dat de moordenaar hem toch heeft herkend.’

‘Ik weet niet of de heer Schmeichel onherkenbaar probeerde te zijn, misschien iets jonger.’

‘Hoe dan ook, hij verblijft nu op de eeuwige jachtvelden,’ zei Mick.

Hanks overwoog hoe hij verder zou gaan. Hij kreeg geen hoogte van deze Mick. ‘Uw naam kwam ter sprake in het overleg met drie ministers.’

Mick keek op, zijn ogen iets groter dan normaal. Hij wreef zich over zijn kale hoofd. ‘Drie nog wel.’

‘Voor iemand die zo’n beetje alle militaire onderscheidingen heeft ontvangen hoeft u niet zo bescheiden te doen.’

‘Ik dacht dat ik bekend was bij slechts één minister, die van Defensie.’

‘Zeker niet. Ik heb begrepen dat u de Nederlandse Chris Kyle bent.’

‘Dat is te veel eer. Zoveel streepjes heb ik niet op mijn kolf.’

Hanks bleef doorpraten: ‘De keren dat u de media heeft gehaald zijn inmiddels ontelbaar. U bent in ieder geval geen onbekende bij de verschillende ministeries.’

‘Heel fijn allemaal, maar waarom ben je hier?’

‘Na de moord op Schmeichel zijn er inmiddels nog twee moorden gepleegd. Niet in Nederland, wel op min of meer dezelfde manier. De slachtoffers zijn allemaal door hun voorhoofd geschoten.’

‘En nu dacht je, die Mick heeft negen jaar lang mensen door het hoofd geschoten in Afghanistan, dan zal hij het wel hebben gedaan.’

‘Eerlijk gezegd ging die gedachte door het hoofd van een van de ministers, maar we hebben uw alibi’s gecheckt. Dat was tegen het zere been van de minister van Defensie, u begrijpt; we willen zoveel mogelijk uitsluiten.’

‘Begrijp ik. En nu?’

‘Bent u bekend met die andere twee moorden?’

‘Nee. Ik weet niet welke twee je bedoelt van al die moorden die dagelijks het nieuws halen.’

‘Heel in het kort. Na de moord op Schmeichel zijn een Japanse zanger en een Franse acteur om het leven gebracht.’

‘Nou dat is dan toevallig,’ zei Mick. ‘Over die twee heb ik wel iets gelezen. En ik moet bekennen dat ik het gedaan zou kunnen hebben. Ze waren met extreme precisie uitgevoerd, en wat ik heb onthouden is dat er geen dader voor of na de moord is gezien. Men vermoedt dat de schutter op een andere plek zijn plan heeft uitgevoerd.’

‘Precies. Na de moord op Schmeichel is een team van dertig rechercheurs samengesteld. Nu, na bijna twee maanden, weten ze nog steeds niet wie er achter de moord zit. De meest recente aanslag, die op de Franse acteur, is begin april gepleegd.’

‘Aha, en nu wil je aan mij vragen of ik deze zaak eventjes oplos.’

‘Eigenlijk wel, ja.’

‘Als je toch mijn antecedenten hebt blootgelegd, dan weet je dat ik na Afghanistan sporadisch in actie kom, en slechts om vermiste of ontvoerde kinderen op te sporen. Eerlijk gezegd adviseert mijn psychiater me om slechts een paar opdrachten per jaar te doen. Daar hou ik me niet altijd aan. Je begrijpt dat zo’n grote opdracht veel van me vergt. Ik neem aan dat je onderzoek naar me hebt gedaan en weet waarom ik gestopt ben bij de landmacht. En... niet minder belangrijk, dat ik niet meer in opdracht van de Nederlandse overheid werk.’

‘O, hoe dat zo?’ Hanks deed net of hij dat niet wist.

Mick reageerde niet en praatte verder. ‘En dat ik geen rechercheur ben die op zoek is naar moordenaars. Ik probeer een zo anoniem mogelijke detective te zijn.’

‘Dan bent u daar niet zo goed in geslaagd. Ik begrijp dat er opvallend vaak ontvoerders in uw zaken zijn geweest die op onfortuinlijke wijze om het leven zijn gekomen nadat u het kind had ontdekt.’

‘Dat klopt. Het zijn meestal emotionele beslissingen van mensen die op een dag besluiten een kind te ontvoeren. Emotie en beperkte intelligentie zijn niet de juiste combinatie om een ontvoering te laten slagen. Die mensen vallen regelmatig van schrik van een gebouw als ze zijn ontdekt. Je kunt het mij niet in de schoenen schuiven als iemand voor een auto loopt of niet kan zwemmen.’

‘Nee, nee. En daar wil ik het nu ook niet over hebben. Het gaat ons erom, en dan praat ik mede namens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, dat deze zaak snel en discreet wordt opgelost. Daarom mijn vraag of u deze taak op u wilt nemen.’

‘Dus de Nederlandse politie, de AIVD en de NCTV zijn geen stap verder gekomen in deze zaak. Waarom denk je dat ik het kan oplossen?’

‘Omdat u in het hoofd van de dader kunt kruipen.’

‘Mag ik je erop wijzen dat niet alle schutters hetzelfde denken of dezelfde ambitie hebben. Ik deed het voor mijn vaderland, en omdat ik toevallig een onbeweeglijke hand heb, uren stil kan zitten en het leuk vind om vanaf een onmogelijke afstand een object te raken. Eerlijk gezegd ben ik er niet trots op dat ik zoveel doden op mijn naam heb staan. Deze schutter heeft waarschijnlijk een andere motivatie.’

‘Ja, en ik hoop dat u die voor ons kunt ontdekken.’

‘Mag ik daar over nadenken?’ vroeg Mick die al een beslissing had genomen, maar de zelfingenomen directeur een tijdje wilde laten bungelen.

‘Ja, natuurlijk.’

‘En mocht ik het doen, mag ik dan mijn eisen stellen?’

‘Hoe bedoelt u?’

‘Nou, bijvoorbeeld dat ik zelf een team samenstel. Je verwacht toch niet dat ik het in mijn eentje kan oplossen?’

‘Aan hoeveel mensen zit u te denken?’

‘Vier mensen minimaal. Twee mannen en twee vrouwen. Met deze personen heb ik veel gewerkt de afgelopen jaren. Als je je huiswerk echt goed had gedaan, had je geweten dat ik alleen succes kan garanderen als zij in mijn team zitten.’

‘Wat zijn hun taken?’

‘Clark en Miranda zijn daar waar ik ben. John en Amy zitten op kantoor in Den Haag. Zij zoeken alles voor me uit, research heet dat tegenwoordig. Clark en Miranda zijn mijn extra paar ogen, en als het moet, vuisten.’

‘Dat hoeft geen probleem te zijn. Wanneer kan ik uw antwoord verwachten?’

‘Morgen, of anders een paar dagen later.’

3

Henri Smeijel

Januari

Ida Schmeichel stond, gekleed in de creaties van de bekendste ontwerpers, regelmatig voor de spiegel zichzelf te bewonderen. Ze vroeg zich af of het door de kleding, haar kapsel of haar huwelijk met een bekend politicus kwam dat ze zoveel volgers op de sociale media had. Voor iemand van boven de veertig kreeg ze tot haar verbazing vaak reacties van jongere mannen.

Terwijl ze tijdens de dagelijkse routine haar coupe aan het bijwerken was schrok ze van de grijze gloed op haar hoge lok. Haar verder korte kapsel was donkerblond, met de nadruk op donker. De enkele grijze haren die ze af en toe uittrok hadden haar niet goed genoeg voorbereid op deze ontwikkeling in haar leven. Was haar oude dag nu al begonnen? Of kon ze het stoppen door haar kapsel een andere kleur te geven? Toen haar man, de Nederlandse politicus Hendrikus Schmeichel, ’s avonds thuiskwam stond ze bedremmeld in de deuropening. ‘Kijk eens!’ Ze wees op haar coupe.

‘Ja? Ik zie niks.’

‘Die gloed.’

‘Ik zie geen gloed.’

‘Grijs.’

‘Van waar ik hier sta zie ik geen grijze gloed.’

‘Vanochtend was-ie er anders wel. Ik ga mijn haar verven.’

‘Is dat niet wat overdreven?’ vroeg Hendrikus. ‘Je kunt toch gewoon nog even afwachten?’

‘Afwachten, waarop? Nee, ik heb er de hele dag over nagedacht. Ik ga het doen.’ Ida klonk meer vastbesloten dan ze in werkelijkheid was.

‘Als je toch bezig bent, kun je net zo goed je hele kapsel een nieuwe kleur geven dan alleen je kuif. Doe eens gek, maak het helemaal grijs, dat is toch in de mode tegenwoordig? En dan schrik je niet meer van een klein plukje.’

‘Alleen als jij het ook doet. Hoewel, grijs vind ik wel erg rigoureus. Blondgrijs misschien, of zilvergrijs.’

Hendrikus lachte. Bij hem kwam er af en toe een grijze haar tevoorschijn. Hij had nooit overwogen om zijn donkere haardos grijs te verven. ‘Ik kan er natuurlijk altijd over nadenken.’

‘Denk jij erover na, morgen wil ik het weten,’ zei Ida. ‘Dan krijgt het leven binnenkort een nieuwe kleur.’ Hierbij keek ze hem hoopvol aan. ‘Of ik verander het plukje gewoon in mijn eigen donkerblonde kleur.’

Hendrikus zocht diezelfde avond op internet hoe je je haar grijs kon verven. In vette letters werd meerdere keren herhaald dat je een paarse toner moest gebruiken. Dat was om te voorkomen dat je haar een gele gloed kreeg. Grijs is tot daaraan toe, dacht Hendrikus, maar geel? Dat zag hij niet zitten.

De volgende ochtend werd hij opgewekt wakker. ‘Laten we het doen,’ riep hij iets te hard tegen Ida die nog half lag te slapen.

‘Huh?’

‘Ons haar grijs verven, maar dan op die moderne manier dat het meer blond lijkt dan grijs.’

‘Goed, laten we het doen. Als het niks wordt, kunnen we het altijd nog terugdraaien.’

's Middags maakte Ida een afspraak voor de week daarop.

Hendrikus was een politicus met extreemrechtse sympathieën, en soms had hij extreme ideeën. ‘Weet je wat?’ zei hij een paar dagen later. ‘Laten we gek doen. Nemen we ook een facelift. Verbinden we er een wedstrijd aan. Maken we elke dag een foto, en wie het eerst twee rimpels heeft, moet een dinertje betalen.’

‘Wat is dat nou voor onzin?’

‘Eerlijk gezegd zit ik er al een tijdje over na te denken om het een en ander te veranderen, waaronder mijn naam. Hendrikus Schmeichel klinkt zo ouderwets. Ik denk meer aan iets als Henri Smeijel.’

Ida begon te lachen. ‘Alsof dat zo modern klinkt.’

Er gingen een paar dagen overheen waarin Hendrikus Ida probeerde over te halen.

Nadat hun kapsel veranderd was in een grijsblonde coupe vonden ze zichzelf toch wel een stukje ouder lijken. Dus stemde Ida in met een ‘kleine’ facelift. Niet te extreem, één keer schrikken was genoeg.

Een maand later namen ze allebei een paar weken vrij. Ze verbleven twee weken in een kliniek in Duitsland, en op de dag dat ze naar huis mochten, maakten ze hun eerste foto. Schmeichel was met hoongelach in de Kamer ontvangen. Vooral zijn politieke tegenstanders maakten hem op social media belachelijk. Dat maakte hem niet uit. Hij vond het zelf ook geen gezicht. Maar ja, voorlopig zat hij eraan vast. Hij ontweek de buitenwereld zoveel mogelijk. Door de publicaties van zijn collega’s was de pers al snel bovenop hem gedoken.

Schmeichel hield het bij één interview. De andere verslaggevers mochten uit dat gesprek citeren. Er was veel hilariteit, weinig echte negativiteit.

Met Ida had hij het er een paar dagen later over. ‘Interessant,’ zei hij, ‘Je ziet iets, maar weet niet wat. Ik hoopte dat er niet veel mensen in de gaten zouden hebben dat we een echte facelift hadden ondergaan. Dat valt tegen. Ze kijken allemaal net iets langer naar me dan me lief is.’

Ida vond het prima. Ondanks haar grijsblonde haar met paarse gloed zag ze er niet slecht uit. Niet dat ze het nog een keer zou doen, zo’n facelift, hooguit een beetje botox. Ze kon natuurlijk niet de rest van haar leven haar gezicht blijven straktrekken tot er geen vel meer over was. Voor nu vond ze het prima, en dat Hendrikus voortaan Henri heette maakte haar niet zoveel uit. Ze had hem altijd al Hennie genoemd, de naam Henri zou niet te gecompliceerd uit haar mond hoeven komen.

Henri zag in de spiegel iemand met een aristocratisch uiterlijk, waar zijn nieuwe naam wonderwel bij paste. Hij was benieuwd wanneer hij de eerste rimpel zou waarnemen. Die kreeg hij echter nooit te zien.

4

Mick Harris

Vrijdag 3 mei

Het was moeilijk voor een buitenstaander om de juiste indruk te krijgen van Mick Harris. Was hij lui, was hij geduldig, of was hij onverschillig? Of niets van dat alles, was hij gewoon zichzelf, en wat was dat dan? Om een sluipschutter te zijn moest je veel geduld hebben. Op het eerste gezicht hoefde je er niet veel voor te doen. Je moest controle hebben over je lichaam en je geest. Urenlang stilzitten, -liggen of -staan. Goede ogen hebben was belangrijk. Je uitrusting tot in de puntjes verzorgen. Tijdens zijn dienst in Afghanistan haalde hij dagelijks zijn geweer in en uit elkaar. Oliede het en wreef het schoon. Hij was niet ijdel, wel pragmatisch. Zijn kale hoofd had niets te maken met een erfelijk gen, maar met doeltreffendheid. Er mocht geen haartje in de ogen waaien tijdens een opdracht. Daarom had Mick halverwege zijn missie in Afghanistan besloten om zijn haar bij een haarinstituut te laten uittrekken. Bij een gemiddelde haartransplantatie was men zo’n acht uur bezig. Bij Mick duurde het twee dagen om het restant haar uit zijn hoofd te krijgen. Achteraf was hij blij dat hij het met verdoving had laten doen. De duizenden haarzakjes stelde hij ter beschikking aan de kliniek om een kind met kanker een volle haarbos te bezorgen. Iets waar hij zich niet op voor liet staan of aandacht voor wilde, net zo min als voor de donaties die hij jaarlijks deed.

Bij het ontwaken baalde Mick al direct. Hij had slecht geslapen, en was twee keer opgestaan om het dekbed van de grond te rapen. De ontmoeting met directeur Hanks van de AIVD was in hem gaan zitten als een te zware maaltijd. Hij had zelfs een keer een van het zweet plakkerig T-shirt vervangen. Het was ongeveer een jaar geleden, of langer, dat dat was voorgekomen. Visioenen die terugkwamen. Mick liep naar het koffieapparaat en krabde over zijn kale bol. Moest hij het doen? Moest hij niet gewoon zeggen dat er zich onverwacht een andere klus had aangediend? Een meisje van vier dat was verdwenen, waarschijnlijk naar het buitenland. Dat hij daar al zijn aandacht op moest vestigen. Hij vermoedde dat drie internationale moorden hem de komende maanden bezig zouden houden. Met de ontvoeringen was hij meestal binnen een maand klaar. Zijn vier partners deden het meeste werk, hielden hem zogezegd uit de wind. De belangrijke beslissingen nam hij, en hij was natuurlijk altijd ter plekke. Zoals de politie op een plaats delict. In een ontvoeringszaak was er niet echt een pd. Ja, of je moest een stad of een land zo noemen. Dan had je wel een erg groot gebied.

Als hij de klus van Hanks aan zou nemen betekende dat veel huiswerk en veel reizen. Als de dader eenmaal in de gaten kreeg dat er een fanatieke pitbull naar hem zocht, kon hij zelfs een kogel verwachten. Die kogel was niet het grootste probleem, zolang hij maar bewoog. De drie slachtoffers hadden allemaal stilgestaan. In de trein, op een podium en op een filmset. Normaal gesproken maakte dat niet uit, behalve als er een sluipschutter zijn geweer op je richtte, dan kon je beter blijven bewegen.

Nee, zijn angst was vooral de nachtmerries, het uitgeput wakker worden en het trauma dat weer nieuw leven in werd geblazen. De extra pillen die hij moest slikken. Wat had zijn psychiater gezegd? ‘Geef het geen zuurstof, Mick. Zorg dat je er verre van blijft. Doe geen dingen die je helpen eraan herinnerd te worden.’ Dat was makkelijk gezegd. Hij kon niet als een kasplantje hele dagen in huis zitten. Hij was al verhuisd naar een plek waar ze hem amper konden bereiken. Pas na een lange uitleg, meestal met de telefoon in de hand om ze de juiste richting op te wijzen, konden ze hem vinden. Hij was zeer verbaasd dat Hanks gisteren bij hem op de stoep stond, zonder uitleg. Hoe had hij geweten waar hij woonde? Hadden ze hem bij de AIVD op de korrel? Werd zijn telefoon afgetapt? Voordat hij echt de opdracht zou accepteren moest hij dat weten van Hanks. Hij mocht niet paranoïde worden alvorens een levensgevaarlijke sluipschutter op te sporen. Het feit dat de schutter zo op het oog in het wilde weg mensen had doodgeschoten deed vermoeden dat de persoon totaal geen moeite had om willekeurig wie neer te leggen.

Twee wereldberoemde personen die tijdens het uitoefenen van hun vak waren vermoord. En één wereldberoemde politicus, althans bij een beperkte groep, was op weg naar zijn werk omgelegd. Moest hij daar waarde aan hechten, dat de acteur en de zanger letterlijk op het hoogtepunt van hun carrière om het leven waren gebracht? Zouden er meer beroemdheden op de dodenlijst staan van deze sluipschutter, en was het dan de bedoeling dat hij die moest gaan onderzoeken? Daar ging veel tijd inzitten. Tijd vol spanning en stress, lange dagen, korte – slapeloze – nachten en veel onrust. Kon hij dat aan? Hij twijfelde geen moment. Hij ging het doen. Alleen al om de ware reden van de schutter te achterhalen.

5

Henri Smeijel

Februari

Voordat Hendrikus Schmeichel zijn naam veranderde in Henri Smeijel, en hij een facelift kreeg, sportte hij veel. Ondanks die sportiviteit kon hij niet van de sigaretten afblijven. Een zwakte die hij probeerde goed te maken door zo gezond mogelijk te eten. Over een andere kleur haar had hij nooit nagedacht, en als zijn vrouw er niet over was begonnen had hij dat ook nooit gedaan.

Hij was begin veertig en een ervaren partijleider in Nederland. Zijn streven was om binnen twee jaar premier te zijn en zijn land nog meer naar rechts te duwen. Zowel rechts als links was te veel naar het midden geschoven, vond hij. Er moest een duidelijke rechtse visie komen voor zijn land. Hij introduceerde de minder beleefde debatten in de Kamer, was geducht om zijn repliek en werd daardoor liever niet uitgenodigd in praatshows. Zijn vrouw Ida had er al vaker op gehamerd dat hij zich tijdens zijn werk beter moest gedragen. Door zijn fanatisme en verbazing over de domheid van anderen kon hij het niet laten om de ander te provoceren.

Dit was de oorzaak dat hij een aantal jaren geleden persoonsbeveiliging had gekregen. Op internet verschenen steeds vaker bedreigingen aan zijn adres. In eerste instantie liet hij het langs zich heen gaan, gestaag werd het serieuzer. Ida vroeg zich af hoe dat verder moest. Nadat er een keer een taart naar hem was gegooid en hij een emmer rode verf over zich heen had gekregen vond de premier het tijd worden voor beveiliging. Vanaf die tijd liepen er minstens drie, soms negen, mannen in zwarte pakken om hem heen. Mensen die dagen van tevoren de plekken controleerden die hij zou gaan bezoeken. Openbare gebouwen werden afgezet en mensen konden alleen met een pasje naar binnen, niet eerder dan twee uur voordat Schmeichel aanwezig zou zijn. Een beperking van zijn vrijheid waar hij voor zijn aanhangers juist naar het tegenovergestelde streefde. Elke keer merkte hij weer hoe belangrijk het was om in alle rust en vrijheid je te kunnen bewegen. Sporadisch waren er momenten wanneer hij en Ida zich vermomden om op vakantie te gaan of familie te bezoeken. Niets kon spontaan. Hij kon niet in een opwelling een ijsje halen, of een patatje eten. Hoewel hij veel applaus en schouderklopjes kreeg als hij zich op straat vertoonde, waren er altijd mensen die hem uitscholden of tegen hem demonstreerden. Ida had al meermalen geklaagd dat hij zich wat rustiger moest houden en niet met het openbaar vervoer moest reizen, waar iedereen hem van dichtbij kon benaderen. Vaak genoeg moesten zijn beveiligers een iets te enthousiaste tegenstander van hem afhalen. Voor Ida was de maat al lang vol. Het liefst zag ze dat haar man uit de politiek stapte. Wat hij dan zou moeten doen wist ze ook niet.

Als kind was Hendrikus totaal niet in politiek geïnteresseerd geweest. Elke dag speelde hij buiten: voetballen, hutten bouwen, verstoppertje spelen. Vanaf de middelbare school werd hij iets serieuzer en ging hij amper naar buiten. Langzamerhand kreeg hij steeds meer kritiek op de toenmalige linkse politieke kopstukken. Hij ergerde zich dagelijks aan beslissingen die niet gunstig waren voor het Nederlandse volk. Te vaak zag hij politici voor eigen gewin gaan. Het leek wel of ze alleen maar beslissingen namen die later in een geschiedenisboek terecht zouden komen.

6

Mick Harris

Zaterdag 4 mei

Met zijn voeten in de kale vensterbank en zijn vermoeide blik op de laaghangende mist boven de hei liet Mick de vorige dag door zijn hoofd gaan. Eergisteren had hij het gesprek met de directeur van de AIVD gehad. Gisteren had hij de definitieve beslissing genomen, en vandaag of morgen (hij glimlachte) zou hij Hanks laten weten dat hij het ging doen. Precies zoals hij het wilde. Hij roerde in zijn espresso zonder suiker, maar wel met melk.

Hoe langer hij erover nadacht, hoe vreemder hij het verzoek vond om juist hem te vragen om op zoek te gaan naar de moordenaar of moordenaars van afrekeningen in drie landen. Als er nou drie ontvoeringen waren geweest, kon hij het zich indenken, maar moorden? Als het om een seriemoordenaar ging waren er meerdere aanslagen gepleegd. Misschien wel meer dan die drie. Vier weken na de moord in Parijs werd hij er al bijgeroepen. Zou de Franse politie normaal gesproken binnen die tijd moorden oplossen en waarom lieten ze het nu over aan een buitenlandse detective? Het was inmiddels twee maanden geleden dat de Nederlandse politicus was omgelegd. Het was niet gebruikelijk dat de nationale politie het werk zo snel uit handen gaf. Nog wel aan een ex-sluipschutter die overhoop lag met de overheid. Hanks had gezegd dat hij zijn werk anoniem en onzichtbaar moest uitvoeren. Hoe was dat mogelijk als hij veel mensen ging ondervragen? Volgens Hanks mocht hij de politie in de verschillende landen niet voor de voeten lopen. Zij bleven ook zoeken naar de dader.

Gek eigenlijk hoe je brein werkt. Het was de laatste jaren voor hem uitgesloten geweest om voor overheden te werken. Nu had hij toch toegehapt. Na zijn periode in Afghanistan had hij genoeg gekregen van werkgevers die hem opdrachten gaven waar hij niet achterstond. Hij had enkele jaren geleden zelfs gezworen om nooit meer bij de Nederlandse overheid in dienst te gaan na het debacle van zijn laatste klus in Afghanistan. Toch was hij geïntrigeerd geraakt door het gemak waarmee de drie moorden waren gepleegd. Op geen enkele manier was er bewijs dat er een dader in de omgeving was geweest. Dat had de landen waar het gebeurd was een reden gegeven om te denken dat ze hier te maken hadden met een sluipschutter. Iemand die zich ‘onzichtbaar’ in een menigte kon ophouden of van een enorm grote afstand raak kon schieten. Hoewel de Nederlandse politicus juist op een geraffineerde manier van zeer dichtbij was vermoord. De politie vermoedde dat er vanuit een passerende trein was geschoten. Er was geen bewijs in die andere trein gevonden. En er moest natuurlijk altijd rekening worden gehouden met het feit dat er helemaal geen sluipschutter aan het werk was geweest, maar iemand die van dichtbij een kogel had afgevuurd. Hoe dan ook, voor Mick de ondankbare taak om uit te zoeken wie de dader of daders waren die deze brutale moorden op het geweten konden hebben.

John en Amy hadden al wat speurwerk verricht nog voordat Mick tegen Hanks zei dat hij de klus onder voorwaarden zou aannemen. Met de informatie van zijn collega’s kreeg hij een indruk van wat hij zich op zijn hals zou halen.

Na zijn telefonische ‘ja’, kregen de collega’s van Mick het groene licht om verder te graven. Zij speurden naar informatie over de drie vermoorde personen en hoe ze aan hun einde waren gekomen.

Mick was vergeten hoeveel tijd het kostte om voor de overheid te werken. Voordat alle ministeries, inclusief de internationale, alle hobbels glad hadden gestreken waren er alweer enkele weken verloren gegaan. Gelukkig waren John en Amy al druk bezig. Zijn twee researchers hadden al veel data verzameld over de drie doden. Namen, achtergronden, familie, vrienden, mogelijk wapen, kaliber, karakter van de slachtoffers. Waarom ze waren waar ze waren tijdens de aanslag. Wat ze zouden gaan doen en wat ze de weken voor hun dood hadden gedaan. Alibi’s werden gecheckt, eventuele motieven van vrienden en familie werden nagegaan. Mick kreeg zo een uitgebreid beeld van de slachtoffers en hun omgeving.

De eerste waar Mick in was geïnteresseerd was de beroemde Franse acteur Guy de Grandseigneur. Waarom zou iemand hem van het leven willen beroven? Omdat de Police National de onderzoekgegevens niet prijsgaf en John en Amy druk waren om alle informatie omtrent de moord op de Nederlandse politicus te achterhalen vond Mick dat goede redenen om eerst naar familie van De Grandseigneur te gaan.

En dus reed hij een paar dagen later naar Parijs om te praten met de moeder van de verwende acteur.

7

Schutter

2017 en maart 2019

Waar met de moord op de Japanse zanger en de Franse acteur geen rekening mee hoefde te worden gehouden was een lastig aspect voor de voorbereiding op de Nederlandse politicus: de bewegende factor. De trein van Smeijel reed met ongeveer dertig kilometer per uur naar het westen. Met dezelfde snelheid naderde de trein van Schutter het station van Dordrecht. Er moest rekening worden gehouden met een verschil van zestig kilometer per uur. De afstand tussen de twee wagons was minder dan vier meter. Maar hoe raak je een snel bewegend doel vanaf zo’n korte afstand. De kogel snelde naar zijn slachtoffer met zo’n 632 meter per seconde. Om de afstand van trein tot trein te overbruggen duurde dat de bijna onmetelijke tijd van 0,005 seconde, dat is vijfduizendste. In diezelfde tijd bewoog Smeijel ruim acht centimeter. De app in de iPad die het mechanisme van de Heckler & Koch HK416 activeerde moest dus rekening houden met een foutmarge van acht centimeter. De kogel hoefde niet precies in het midden te belanden, het hoofd moest wel geraakt worden en dus maakte Schutter achter het ouderlijk huis een constructie waarbij een pop met dertig kilometer per uur voorbij reed en de HK416 met dezelfde snelheid de ander kant opging. Na tientallen pogingen bleek dat de berekening goed genoeg was. Smeijel zou in zijn voorhoofd geraakt worden en gegarandeerd zijn vrijgekomen hersendelen achterna gaan. De impact was zelfs op zo’n korte afstand al gigantisch, dat Smeijel door de klap achterover zou vallen. De kogel zou de trein aan de andere kant door het gesloten raam verlaten, en het zou een hele klus worden om die op de bodem van de Oude Maas terug te vinden. Gewoon onmogelijk, dus. Met voldoende zelfvertrouwen reisde Schutter twee weken voor de aanslag naar Nederland.

Speciaal voor de Nederlandse politicus had Schutter een wapen gekozen dat door veel eenheden binnen het Nederlandse leger in gebruik was. Zo leek het of een landgenoot het schot had gelost. Leden van het Korps Mariniers oefenden met de HK416. Ook had hij gelezen dat de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten van de Koninklijke Marechaussee en de Gewapende Beveiliging Burgerluchtvaart dit snipergeweer gebruikten, dat een looplengte heeft van 254 millimeter. Schutter gebruikte de veilige vuurregelaar en niet de semi- of volautomatische variant. Het had in dit geval geen nut om zo’n 15 schoten per seconde af te vuren. Met zoveel schoten was het zeker dat de politicus geraakt zou worden, maar ook alle reizigers bij hem in de buurt. En dat was nou net niet de bedoeling. Het kaliber van 5,56 x 45 millimeter was voldoende om Smeijel snel te doden. Nog voor hij de grond raakte zou het licht uit zijn ogen verdwijnen.

Schutter gebruikte slechts een deel van de HK416. De schoudersteun, het magazijn en de handgreep waren niet nodig. De kolf werd aangepast en het overgebleven deel van het geweer kwam te hangen aan het plafond van het toilet in de intercity. Daar had Schutter een vernuftig systeem van sterke magneten en klemmen voor bedacht. Het geweer mocht niet trillen of bewegen. Wel werd er een geluiddemper op geplaatst. In feite werd de HK416 op z’n kop gezet. Twee minuscule HD-camera’s werden aan het schiettuig toegevoegd. Die lieten via de iPad precies zien waar het doel zich bevond en toonde de rode stip op het voorhoofd van Smeijel. Op het scherm van de tablet was het complete plaatje zichtbaar. De trein liep snel door het beeld. Slechts een seconde had Schutter om de trekker over te halen. In dit geval dus om op de iPad te tikken. Het leek op een schietspel, met dien verstande dat het poppetje een echt mens was dat via een precieze timing van het leven werd beroofd.

Het was 08.21 uur op het Rotterdamse Centraal Station. De vele toeristen en forenzen krioelden door elkaar op deze dinsdagmorgen. Tussen al die gezichtsloze reizigers liep Schutter, een kleine zwarte leren koffer in de hand. Hij keek op de klok, nog vijf minuten voordat zijn trein vertrok. Hij moest haast maken op perron 6. De mensen verdrongen zich voor de ingangen van de intercity richting Dordrecht. Hij zocht de schuifdeuren in de buurt van de eerste klas. In de trein liep hij direct naar het toilet dat grensde aan de plek waar hij zou gaan zitten. Binnen een minuut had hij de constructie van het geweer aan het plafond vastgemaakt. Hij pakte het bordje Buiten Gebruik en hing het achter zijn rug op. Niemand van de forenzen lette op hem. Hij bleef een paar seconden staan totdat iedereen die binnen was gekomen een plek in de coupés had gezocht. Hij liep ogenschijnlijk op zijn gemak door de tussendeur. De intercity was inmiddels in beweging gekomen. Er was niets meer over van de enorme hoeveelheid reizigers op het perron. Hier in de eerste klas was het rustig, gemiddeld één persoon per coupé. Door de glazen schuifdeur zag hij het bordje Buiten Gebruik hangen.

Nog tien minuten. Hij pakte zijn tablet uit de koffer. De twee camera’s deden hun werk. Op het scherm zag hij even niets. Net voordat hij in paniek raakte realiseerde hij zich dat de trein onder de Nieuwe Maas doorreed. Niet lang daarna kreeg hij weer beeld en zag hij het imposante stadion van voetbalclub Feijenoord, wat hem deed denken aan zijn trip naar Japan die hij binnenkort zou maken. Pas op de brug over de Waal zag hij het korte stuk landschap tussen Rotterdam en Dordrecht aan zich voorbijschieten. De woningen van Zwijndrecht attendeerden hem erop dat hij binnen een paar minuten over de Oude Maas zou rijden. De rust die hij had gevoeld toen hij opstond die ochtend was verdwenen. Er zat iets in zijn maag, een gevoel dat waarschuwde voor een slechte afloop. Hopelijk voor Smeijel, niet voor hem.

De intercity begon te vertragen. Hij wierp een blik naar buiten en keek om zich heen. Niemand had oog voor hem. Het beeld op zijn scherm liet een vertraging zien. Nog even en hij hoorde het gebons van de trein op de metalen spoorbrug. Hij voelde voor de zoveelste keer aan zijn oortjes. Die moesten medereizigers de indruk geven dat hij muziek luisterde of een computerspelletje speelde. Alles was klaar om tot actie over te gaan. Zijn rechterhand trilde iets. De trein reed nu op de brug. De tegemoetkomende intercity bewoog rustig door het beeld van zijn iPad. Hij zette zich schrap. Hij moest twee keer tikken. Een keer om de rode stip op het voorhoofd van Smeijel te laten locken, en een keer om de trekker over te halen. Een opwinding ging door hem heen toen hij de lock toepaste. Precies op het moment dat hij afvuurde voelde hij een hand op zijn schouder.

8

Winston Hanks

Vrijdag 3 mei

Direct al de dag na het gesprek met Mick Harris reed directeur Hanks van de AIVD het gehucht Maaldrift binnen. Het lag dicht bij de A44 en niet te ver van Den Haag en Zoetermeer. Voor de verandering reed hij zelf, in zijn Lexus LS 500h AWD Hybride. Deze ontmoeting was slechts voor een paar oren bestemd. Hij draaide de te grote parkeerplaats op van de enige horecagelegenheid van Maaldrift, bar-bistro De Patriot, bekend om zijn ossenhaas in eigen jus. Bleef midden op de parking met zijn snelle Lexus staan en keek om zich heen. Hij zag geen bekende auto’s. Zijn gesprekspartners zouden allemaal op eigen gelegenheid komen. Zeer in het geniep. Een rendezvous-incognito, zoals de minister van Defensie het noemde. Samen met minister Karstens van Binnenlandse Zaken, Kralinger van BuZa en Traminé van de MIVD, de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst zouden ze slechts over één onderwerp praten: Mick Harris.

Bar-bistro De Patriot was niet groot, maar had wel enkele privéruimtes tot zijn beschikking. Hanks had de kleinste afgehuurd, vanwege de eigen ingang en ober.

Vijftien minuten na zijn eerste cappuccino kwamen de anderen min of meer gelijktijdig binnen. Hanks keek naar buiten of ze samen met één auto waren gekomen. Hij zag de vier benzineslurpers netjes naast elkaar staan. Niet in de buurt van die van hem. Hij stond op en liep naar de deur. Bij binnenkomst uitte Traminé direct zijn excuses: ‘Sorry, Winston, vlak voor ons gebeurde een ongeluk, kettingbotsing. Duurde even voordat we er langs mochten.’

‘Je hebt toch geen gebruik gemaakt van je privileges, hè?’ vroeg Hanks bezorgd.

‘Nee, nee, natuurlijk niet. Ik weet dat we hier zogenaamd niet zijn.’

Met een gerust hart begroette Hanks de andere drie uitbundig van opluchting. Hij kneep hun handen bijna fijn, blij dat ze er eindelijk waren. Doris Windygard van Defensie kuste hij zelfs eenmaal op haar wang.

‘Jullie weten waarom ik hier heb afgesproken?’ vroeg Hanks overbodig.

Vier hoofden knikten.

‘Het is namelijk zo dat ik er nog niet geheel over uit ben, vandaar dat ik jullie advies nodig heb. Zoals jullie weten heb ik de ex-militair Mick Harris voor een opdracht gevraagd. De man die zo’n beetje alle militaire onderscheidingen heeft ontvangen verliet een paar jaar geleden geheel onverwacht de commandotroepen in Afghanistan.’

‘Zo onverwacht was dat toch niet na dat akkefietje met die bus waar hij bij betrokken was,’ zei Draaisma van Defensie.

‘Nee, nee. Als je het zo bekijkt. In eerste instantie was ik niet op de hoogte van dat incident,’ zei Hanks. ‘Nu is het zo dat ik hem gisteren heb vereerd met een bezoekje. Ik heb jullie gebriefd over die aanslagen die de afgelopen maanden hebben plaatsgevonden. Onze eigen Henri Smeijel, die in de trein op weg naar zijn werk onverwacht in zijn oog is geschoten. Dan zijn er een Japanse zanger en een Franse acteur. Beiden hebben van grote afstand een kogel door het hoofd gekregen. Ik heb Harris gevraagd of hij het onderzoek op zich wil nemen. Hoewel Smeijel van dichtbij is geraakt gaan we toch uit van één dader, een sluipschutter. Als ervaren sniper heeft Harris aardig wat inkepingen op zijn kolf. Hij moest erover nadenken of hij de zaak aan zou nemen. De laatste jaren heeft hij zich beziggehouden met kidnapping. Althans, het opsporen van kidnappers. Daar is hij heel succesvol in. Tot nu toe heeft hij een score van honderd procent. Nadeel is echter dat hij ook een score van honderd procent heeft als het gaat om het doden van de ontvoerders. Hij zegt zelf dat het ongelukjes zijn die de kidnappers zichzelf hebben toegebracht. Een val van grote hoogte, een ongeluk met een snel voertuig, toevallig iets te dicht aanwezig bij een ontploffing. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Volgens onze dienst is Harris bezig met een soort vendetta tegen de overheid, en met name het Ministerie van Defensie. Mocht hij de klus op zich nemen, dan vrezen we dat hij na de oplossing ervan gewoon doorgaat met moorden. Daar wil ik een stokje voor steken en daar heb ik jullie hulp, zeg maar, toestemming voor nodig.’

‘Hoe wil je dat doen?’ vroeg Draaisma van Defensie.

‘We willen hem om laten brengen door een vakgenoot, zogezegd. Een sluipschutter die bewezen heeft van zo’n twee kilometer afstand raak te schieten.’

De hoogwaardigheidsbekleders keken elkaar aan. Ze wisten niet wat ze hier op moesten zeggen.

9

Schutter

2017-2019

Nooit gedacht dat het voorbereiden van vijf moorden zoveel tijd kostte. Eerst de speurtocht naar vijf kandidaten. Dat was al een heel gedoe. Het moesten mannen zijn, alle vrouwen vielen af. Het liefst beruchte mannen van verschillende nationaliteiten die erom bekend stonden hun medemens, en dan vooral vrouwen, slecht te behandelen. Dat kon familie, medewerkers, landgenoten of fans zijn. Na dagenlang filteren bleven er zes min of meer wereldberoemde mannen over. Allemaal bekend door een bepaald facet uit hun leven, dat niet in een diamant paste. In een tijdsbestek van drie maanden zouden de mannen worden afgeknald. Het had twee jaar geduurd voordat het draaiboek klaar was. Eindelijk kon er tot actie worden overgegaan. En de eerste zou al over vier weken zijn: de extreem rechtse politicus Hendrikus Schmeichel. De man die zijn vrouwelijke collega’s vernederde en die weinig moeite had om de regels van de wet aan zijn laars te lappen.

Om Schmeichel beter te leren kennen had Schutter vier maanden in Nederland doorgebracht. Een paar keer de Tweede Kamer bezocht en uitgezocht wat Schmeichels dagelijkse routine was. Hij werd altijd omringd door beveiligers. Eens per maand reisde hij zo anoniem mogelijk met de trein. Schutter was er bij toeval achtergekomen dat dat elke eerste dinsdag van de maand was. Een rustige dag voor treinreizigers.

Zodra een partijvertegenwoordiger niet het standpunt van Schmeichel verkondigde ging hij fel in discussie. Het maakte niet uit of het leden van de oppositie of de regeringspartijen waren. Menigmaal moest de Kamervoorzitter ingrijpen. ‘Ga toch naar huis iets nuttigs doen!’ riep hij naar een vrouwelijke collega als haar antwoord hem niet aanstond. ‘Had een vak geleerd! Wat doet u hier eigenlijk?’ Het waren een paar van de meest milde voorbeelden. Zodra Hendrikus in debat ging vergat hij alle normen en waarden. Iets waar zijn partij niet voor leek te staan. Sinds zijn partij tijdens de laatste verkiezingen flink gewonnen had, leek er geen maat meer op hem te slaan. Alsof hij liever vijanden maakte dan vrienden. Een probleem voor Schmeichel was dat niet één partij met hem wilde regeren. En zolang hij niet de absolute meerderheid in de Kamer zou krijgen, moest hij zich beperken tot de oppositie en was de positie van premier ver weg. ’s Avonds klaagde hij tegen Ida, zijn vrouw, dat niemand hem begreep.

‘Probeer eens wat milder te zijn in je bewoordingen en interrumpeer niet altijd,’ zei Ida dan. ‘Je beledigt je collega’s alleen maar.’ Het waren woorden tegen dovemansoren gericht. Het leek alsof hij alleen naar zijn eigen stem luisterde.

Voor Schutter was uiteindelijk de voorbereiding op de moord van de Nederlandse politicus het langst gebleken. Hij had zich meerdere malen afgevraagd hoe hij zich had kunnen bedenken om iemand in een rijdende trein te doden. Hij kon zich niet meer herinneren waarom hij een bewegend doel op zijn lijst had staan. Waarschijnlijk omdat hij het zich niet al te makkelijk wilde maken. De uitdaging zat hem erin dat hij uitermate weinig tijd kreeg om Smeijel te raken. Hij kon de installatie die hij daarvoor had gebouwd niet op twee treinen uitproberen. De beweging en de snelheid kwamen aardig in de richting. Daarna had het weken geduurd voordat hij de app zo ver had gekregen dat deze in een fractie van een seconde lockte op het target. Toen dat was gelukt, was het een kwestie van oefenen in de grote tuin van zijn ouders, aan de rand van het bos, om adequaat te reageren en het doel te raken. Op dinsdag 5 maart was het zover. Hij was benieuwd of het echt ging lukken. De stress van de daadwerkelijke actie had hij tot nu toe niet gevoeld.

10

Olga Lowachenko

Zaterdag 4 mei

Zoals zo vaak de laatste jaren kreeg Olga Lowachenko haar opdrachten op de meest onverwachte momenten. Het was alweer een jaar of drie geleden dat ze uit Afghanistan was vertrokken. Ze had haar contract uitgediend en was niet, zoals Mick Harris, halsoverkop met wroeging aan een nieuwe uitdaging begonnen.

Lowachenko had een jaar rust genomen om de stress en spanning uit haar lichaam te laten zweten tijdens nachtelijke angstdromen. De keer dat ze was ontdekt zou ze niet gauw vergeten. Het geluid van kogels en granaten kon haar nachtenlang wakker houden. Het was dankzij haar spotter geweest dat zij op tijd haar peloton had gevonden. Als ze eraan terugdacht kon ze nog steeds de piloot omhelzen van de helikopter die hen naar het kamp terug had gebracht.

Het afgelopen jaar had ze zelfs met een grote boog om haar geweer heengelopen. Enkele weken geleden had ze een eenvoudige beveiligingsjob aangenomen. Al gauw bleek dat personen of gebouwen bewaken haar niet lag. Het lange wachten en routes lopen vond ze niet erg, maar de spanning ontbrak. Als ze niet met haar precisiegeweer op pad kon, dan op zijn minst met een pistool. Ze besloot detective te worden. Een rechercheur bij de politie moest zich te veel aan de regels houden. Nee, privédetective leek haar wel wat. Zelf bepalen welke zaken je aannam, geen mannen die vreemdgingen, verder maakte het haar niet uit waar ze naar moest uitkijken of wie ze moest opsporen.

Meteen al de volgende dag nadat ze een onverwacht telefoontje van directeur Hanks van de AIVD had gekregen, was de afspraak met zijn secretaris, Grutten. Ze hadden haast. Grutten was een iets te nette man naar haar zin met strak naar achteren gekamde haren, een zwart driedelig pak, donkerbruine schoenen (wat een combinatie!) en een stropdas van een onduidelijke kleur. Met zo’n uiterlijk zou ze verwacht hebben dat hij een hoed zou dragen. Hij was zeer stijf en officieel. Het leek alsof hij het spannend vond om de opdracht aan haar uit te leggen.

‘Goedemorgen mevrouw Lowachenko.’ Secretaris Grutten knikte beleefd, maakte een lichte buiging, keek om zich heen of hij iemand vermoedde en gaf Olga daarna een hand. ‘Ik heb hier een map,’ hij hield zijn hand omhoog, ‘met de informatie die we voor u hebben verzameld. Alles wat u over de target moet weten staat erin. We noemen hem Dandy, zo heeft u een naam om aan te refereren. Omdat dit een zeer geheime opdracht is heeft u ook een codenaam.’

Olga Lowachenko keek de man meewarig aan. Hoe ingewikkeld kon je zo’n opdracht maken? Je hebt een persoon, en op een gegeven moment schiet je hem dood. Het enige wat zij hoefde te weten was, waar bevindt hij zich en hoe ziet hij eruit. Ze was eraan gewend dat ze de naam van de target niet te horen kreeg.

‘Ik ben benieuwd,’ zei ze.

‘Uw codenaam is Mandy.’

Lowachenko glimlachte. Olga ‘Mandy’ Lowachenko, dacht ze. Maar ze zei: ‘Hopelijk vergeet ik het niet. Ik ben niet zo goed in namen.’

‘Daarom hebben we de naam in de map gezet,’ zei de secretaris serieus.

‘Dank u. Mag ik nu mijn koffie opdrinken?’

Grutten knikte verontschuldigend. ‘Neemt u mij niet kwalijk. Drink gerust, praten wij zo verder.’

‘U mag mij de regels uitleggen terwijl ik drink,’ glimlachte Olga. ‘Ik kan meerdere dingen tegelijk.’

‘Goed. Wat ik u nu vertel is zeer vertrouwelijk en staat allemaal in de map. Mocht u iets vergeten kunt u het altijd opzoeken.’

Het kwam erop neer dat Olga het doelwit in eerste instantie moest observeren. Wachten totdat de man zijn opdracht voltooid had, of dat Hanks zei dat het klaar was. Vanaf dat moment kreeg ze haar wapen en was Dandy vogelvrij. Het liefst zouden ze hebben dat het op een ongeluk leek, een kogel door iemands hoofd was duidelijk moord.

Tot slot zei de secretaris. ‘Mocht het u lukken om Dandy om het leven te brengen zonder een kogel te gebruiken, dan kunt u een extra premie verwachten.’

Olga keek de man aan en wilde een heleboel tegelijk zeggen. ‘Mijn specialiteit is schieten op afstand. Ik ben onzichtbaar voor het doelwit, voor omstanders én voor de autoriteiten. Mocht de man op een andere manier overlijden, zal dat niet aan mij liggen. Ik hou me op een veilige afstand’. En met die woorden nam ze afscheid van de secretaris van directeur Hanks.

11

Schutter

Dinsdag 5 maart

Schutter keek op in het vriendelijke gezicht van de conducteur.

‘Stoor ik u?’ zei de vrouw. Met een half oog keek ze naar zijn scherm. ‘Vlak voordat we op Station Dordrecht aankomen wil ik graag even uw vervoersbewijs zien.’

Schutter klikte zijn scherm weg, deed zijn oortjes uit en legde de iPad naast zich neer. Hier had hij op gerekend. Niet juist op dit moment. Hij pakte het kaartje uit de binnenzak van zijn colbert en overhandigde het. De conducteur keek erop en gaf het aan hem terug. Even bleef de vrouw staan. Stond ze op het punt om iets te zeggen? Uiteindelijk schudde ze met haar hoofd en liep door. Ze mompelde iets wat Schutter niet kon verstaan.

Een diepe zucht verliet zijn longen. Had zij iets gezien? Twijfelde ze daarom? Wat betekende die blik in haar ogen? Schutter besloot om pas later naar antwoorden op die vragen te zoeken. Mocht ze ooit ondervraagd worden over de dood van de politicus en mocht ze aan hem denken, zou ze een accurate beschrijving geven.

‘Ja, de man die op het scherm van zijn tablet naar een rijdende trein keek, zag eruit alsof hij naar zijn werk op weg was. Een donkerblauw kostuum, een lichtgrijs overhemd en een donkergrijze stropdas. Volgens mij had hij een regenjas bij zich. Daar heb ik niet zo op gelet. Die lag tegenover hem op de stoel. Hij had een koffer bij zich. Nee, geen reiskoffer, een attachékoffer. Hoe hij op me overkwam? Nou, rustig. Hij klikte zijn tablet uit, legde zijn oortjes op de bank, en overhandigde mij zijn reisbewijs. Tenminste, zo ongeveer herinner ik het mij. O ja, hij had donker kort haar in een scheiding. Het leek op een pruik, ook daar ben ik niet zeker van. De trein liep al het station binnen en ik moest me haasten om op tijd bij de deur te zijn.’

Als de conducteur hem zo zou beschrijven zou hij tevreden zijn. Niemand die hem ooit zou herkennen. Nu moest hij opschieten. Hij had een paar minuten om het schiettoestel uit het toilet te halen. Niemand in de eerste klas keek op. De reizigers tuurden naar buiten of waren bezig een jas aan te trekken. Schutter had niet het gevoel dat iemand hem in de gaten hield. Hij pakte zijn koffer, deed zijn regenjas over zijn arm en liep naar het toilet. Hij had geluk, iedereen in het halletje stond met de rug naar hem toe en met hun gezicht naar het voorbijglijdende perron. Op zijn gemak ging hij voor het Buiten Gebruik bordje staan, haalde het van de deur, deed het onder zijn jas en ging naar binnen. Nu had hij bij wijze van spreken alle tijd. Niemand die hem op de vingers keek. Hij hoorde het ongeduldig geschuifel van de wachtende mensen in het halletje. Door de schommeling van de trein hield hij zich vast aan een wand en keek naar buiten. Hij zag de perrons van Station Dordrecht langskomen. In één simpele beweging trok hij de op de kop hangende kolf met loop van het plafond. Het enige bewijs zou een klein gaatje in het raam zijn, dat hij had uitgesneden om het geluid van rinkelend glas te vermijden. Hooguit waren er wat schrammetjes aan het plafond. Zelf zag hij niets, met een vergrootglas was wellicht iets waarneembaar.

Het zou precies anderhalf uur duren voordat Schutter wist dat zijn schot doel had getroffen. Hij durfde niet te dralen op het station, en liep direct naar de auto die hij de dag ervoor in Breda had gehuurd. Een onopvallende zwarte Volkswagen Golf. Alert dat hij niet de maximum snelheid overschreed reed hij via de A16 in een half uur naar de autoverhuurder. Ook dit keer had hij weinig oog voor zijn omgeving. Hij zou zich later alleen de lange brug over het Hollands Diep herinneren.

Pas bij parkeerplaats Den Hoek, ongeveer halverwege Breda, gunde hij zich de tijd en de rust om zich om te kleden. Hij liep om de auto heen om zijn tas met kleren uit de kofferbak te pakken. Er stonden twee andere auto’s. Ver genoeg weg om hem niet te herkennen. Hij zag alleen de contouren van de inzittenden. Een man stond met de rug naar hem toe zijn blaas te legen. Van de persoon in de andere auto kon hij niet zien of het een man of een vrouw was. Deze had het raampje open en liet de rook van een sigaret in de lucht verdwijnen.

Na twintig minuten durfde hij op pad te gaan. Hij wachtte tot de adrenaline was gezakt, at een broodje en dronk wat koude thee.

Stern Autoverhuur bevond zich een kwartier lopen van het Centraal Station van Breda. In de kiosk kocht hij een Nederlandse en een Engelse krant, ging naar perron 3, en wachtte op de intercity naar Bruxelles Midi. Vanuit een ooghoek zag hij politie op het perron. Hij verborg zich achter zijn Nederlandstalige krant die hij niet begreep, en hoopte dat ze hem niet zouden storen.

Toch schrok hij toen hij een vrouwelijke conducteur zag lopen. Dichterbij gekomen merkte hij dat het de conducteur van ‘zijn’ trein was. Ze leek rechtstreeks op hem af te komen. Ze trok haar colbert recht en haalde iets uit haar borstzakje. In een lichte paniek staarde hij besluiteloos naar het papier. Hij wist niet hoe diep hij zijn hoofd in de krant moest stoppen. Gelukkig had de conducteur geen oog voor hem, ze sloeg af naar de toiletten en stak iets in haar mond.

Meteen stond hij op en liep een stuk verder het perron op. Zijn trein was inmiddels gearriveerd en zonder om te kijken ging hij in de eerste klas zitten. Tijdens de anderhalf uur durende reis hield hij op zijn telefoon de nationale en internationale nieuwssites in de gaten. Halverwege de trip verscheen het pushbericht over de aanslag op de rechtse politicus Henri Smeijel, voorheen bekend als Hendrikus Schmeichel. Op de foto’s zag hij politieauto’s bij het station in Dordrecht én in Rotterdam. Ook in Breda, daar was de trein met de vermoedelijke schutter naartoe gereden. Een foutje van Schutter. Hij had niet verwacht dat er al zo snel blauw op het perron van Breda te zien zou zijn. Alle passagiers werden ondervraagd. Pas na achterlating van hun naam, adres en telefoonnummer mochten ze hun reis vervolgen.

Een foto van het slachtoffer was al van de juicy nieuwssites afgehaald. Te veel bloed en hersenen, een jonge moeder en haar kinderwagen onder het bloed en drie verbijsterde beveiligers. Het vermoeden bestond dat Smeijel vanuit een andere, passerende trein was doodgeschoten. Die trein was op het eerste station na Dordrecht stilgezet en had niet meer verder mogen rijden, zoals hij had gemerkt. Meerdere rechercheurs hadden alle treinstellen onderzocht en waren in eerste instantie niet op bewijsmateriaal gestuit.

Hoewel een paar centimeter breed was het gaatje op het toilet erg smal, herinnerde Schutter zich. Pas als ze de conducteur zouden ondervragen en een kijkje gingen nemen in de eerste klas, zou het kunnen dat het schietgat werd ontdekt. Tegen die tijd zat hij al te relaxen in het vliegtuig vanuit Brussel naar Washington.

12

Carl Anderson

Boston

De moeder van Carl Anderson had aan aardig wat touwtjes moeten trekken om haar zoon naar Harvard te krijgen. Het was de wens van haar man dat hun enige kind aan de prestigieuze universiteit ging studeren. Steve Anderson was op 31-jarige leeftijd in Koeweit overleden, vlak voor het einde van de Golfoorlog. Tot die tijd had Carl niet de indruk gewekt een buitengewoon intelligent kind te zijn. Manipuleren kon hij als de beste: klasgenoten, leraren, ouders van vrienden. Op de Marblehead Highschool perfectioneerde hij dat, waardoor hij soepel doorstroomde naar het examenjaar.

Om de studietijd van haar zoon te bekostigen verdeelde zijn moeder haar werktijd tussen het Salem Hospital en Shubie’s Marketplace. Een supermarkt die vooral bezorgt maar ook een avondkassière kon gebruiken. Het inkomen werd aangevuld met een klein oorlogspensioen.

Hoewel Carl, op jonge leeftijd, niet aantrekkelijk oogde, lukte het hem om een vriendinnetje aan de haak te slaan. Halverwege Highschool groeide hij uit tot een van de minst populaire, wel langste, jongeren van de school. Op Marblehead was desalniettemin Helen Winters een van zijn eerste slachtoffers. Hij ging in de klas zo dicht mogelijk bij haar in de buurt zitten. Hij droeg elke dag haar zware tas met boeken. Soms bracht hij een klein cadeautje voor haar mee en fluisterde hij lieve woordjes in haar oor. Uiteindelijk was al die positieve aandacht te veel voor Helen. Ze viel voor Carl. Eerst in bed, en daarna leverde zij de antwoorden voor zijn toetsen. Elk jaar was er een jonge dame die voor zijn charmes viel. Zijn mannelijke klasgenoten begrepen er niets van. Iemand die niet aantrekkelijk was, niet sportief, niet muzikaal, kreeg elk meisje mee zolang hij haar aandacht gaf. Er waren jaren bij dat Carl moest doorzetten, volhouden, totdat het hem gelukt was. Behalve in zijn examenjaar, toen Claire Domholt na twee maanden nog niet toegaf. Carl weet dat later aan haar dominante broer die niet wilde dat ze met een klasgenoot omging. Om dat laatste jaar toch positief af te sluiten kreeg hij kennis aan Tiffany Bleakdale. Die relatie was goed voor een acht gemiddeld op zijn eindlijst. Nu moest Carl aan de bak om een succes te maken van de toelating tot Harvard. Daar hielp zijn moeder voor een deel aan mee. De universiteit lag slechts dertig kilometer van Marblehead, voor de meeste studenten was het een onoverbrugbare afstand. Slechts vijf procent van de aanmeldingen werd geaccepteerd. De gehele toelating was voor Carl een tijdrovend proces. Hij was maanden bezig geweest met het invullen van formulieren, het schrijven van essays en het maken van toetsen. De meeste tijd ging zitten in het vinden van de juiste personen die hem moesten helpen met het invullen van al die formulieren. Voorbeelden van activiteiten die hij naast de highschool had gedaan zoog hij uit zijn duim. De ‘bewijzen’ daarvan waren moeilijk vast te leggen. Tot zijn geluk werd dat niet geverifieerd. Carl gaf aan prominente rollen op school te hebben gespeeld als debater, sporter, acteur tijdens het jaarlijks afsluitende toneelstuk, en als lid van het schoolorkest. Hoewel die rol niet zo prominent was als hij voordeed, had hij daadwerkelijk een optreden bijgewoond als ukelele-speler, waarvoor hij slechts twee akkoorden uit zijn hoofd had hoeven leren.

De jaren op Harvard verliepen relatief voorspoedig. De medestudentes die hem op weg hielpen werden na één seizoen afgedankt. Zo bleef de verse toevoer van informatie gewaarborgd.

13

Olga Lowachenko

Maandag 6 mei

Met veel plezier dacht Olga Lowachenko de volgende ochtend terug aan haar ontmoeting met Grutten, de secretaris van directeur Hanks van de AIVD. Het leek of de man zelf had bedacht wat ze moest doen. Hij bracht het verhaal in ieder geval met veel trots en rode wangen. Volgens haar zou hij er graag bij zijn als ze de trekker over haalde. In haar appartement op de twintigste verdieping van het Hoge Maas-gebouw in Rotterdam las ze de map die Grutten haar gegeven had grondig door. Er welden enkele vragen in haar op, maar ze had niet de behoefte Grutten te bellen. Ze zou eerst haar opdracht in Frankrijk afwachten. De eerste reis van Dandy ging naar Parijs, een bezoekje aan de moeder van de noodlottig omgekomen Franse acteur. Het was niet de bedoeling dat ze in Nederland ging surveilleren.

Ze legde de map in een kleine kluis, pakte een grote mok zwarte koffie en liep naar het raam. Haar vriendin sliep nog. Na een late dienst probeerde zij enkele uren in de ochtend te pakken. Voor Olga maakte het niet uit. Zij moest soms nachten lang haar doel in de gaten houden. Vier uur slapen was voor haar meer dan genoeg.