DROOM LEVEN

Eerste druk, mei 2023

© Thea Rotteveel

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp en typografie: Villa Grafica

Foto auteur: Marjolein Moens Fotografie

Ebook: epublicist.nl, Amersfoort

NUR 770

ISBN 9789083323701

Uitgeverij Novamontes

www.novamontes.nl

Inhoud

Inleiding

DEEL I: EEN SECOND CHOICE LEVEN BEGINT ONGEMERKT

1.Het elfde gebod

Werken in de vis

2.Ongezien, de symptomen van een second choice leven

Neverland

Boeken en een kastanjeboom

Niet echt weten wat je wilt

Ruzie met m’n vader

Niet voor mij

Een ziek meisje en De lange stille jongen

Een niet uit te leggen leegte

De dichtende en pianospelende onderwijzer

Altijd moe

Een afgeknipte roos

Opoffering zonder standbeeld

De psycholoog en ik

3.Hoe komt het dat je jezelf kwijtraakt?

Het begint in onze jeugd

Zuurkool en weten wat je wenst

School is een systeem

Meester Bart

Een second choice leven is veilig voor onze omgeving

Overtreding van het elfde gebod

4.Een second choice leven is niet vol te houden

Onze ziel accepteert geen nee als antwoord

Zonder ziel geen moeder

Het leven praat terug!

Herhaling van zetten

De wereld is niet compleet zonder jouw unieke bijdrage

De eerste keer directeur

Vanachter dammen is het moeilijk om gelijkwaardige relaties aan te gaan

De laatste keer dat ik mijn vader zag

DEEL II: EEN LEVEN VANUIT DE BRON

5.De drempel, het voorbereidende werk

Love me: jij eerst, dan de rest

Tussen de sinaasappelbomen in Andalusië,

Boos op de kiter en Trommelende sjamanen

Leer je natuurlijke eigenschappen kennen

Gekwetste jongens

Zin in een oefening?

Patronen en routines

Het tweedemansyndroom en Patronen veranderen

Droom je of word je gedroomd?

Nadagen met de psycholoog, Een reis naar Egypte en

Niet opgelet

Dromen en hoop

Wie praat er nu weer?

De elektrische auto

Het voorbereidende werk samengevat

6.Het pad naar herstel van het contact met je bron

Jezelf openstellen voor de bron

Twee herten

In het hier en nu alles voor de eerste keer zien

De lachende monnik

Stop met etiketten plakken en maak echt contact

De witte slang

Laat de bron met je natuurlijke eigenschappen het pad bepalen

In een Spaans café

Ontspan in de bron

Gekte met de Awareness Understanding Meditation (AUM)

Het opnieuw contact maken kort samengevat

DEEL III: NOOIT MEER TERUG NAAR EEN SECOND CHOICE LEVEN

7.Vinger aan de bron

De organisatiehark en De arme slager

Hulpmiddelen om op je pad te blijven

De cirkel: visualiseren – leren – inspireren

De buurvrouw en blauwe ridderspoor

Het bron-script

Ringen en nieuwe woorden: in vier stappen het bron-script in de praktijk

Een contract met jezelf

Druk met werk

De fanclub

8.Neem de uitnodiging van je bron aan

Appendix A: Blanco schema en lijst met eigenschappen

Appendix B: Voorbeeld contract met jezelf

Noten

Dankwoord

Inleiding

Ik denk dat het rond mijn twintigste begon. Het zoeken, me afvragen hoe en waarom. Vanaf mijn twintigste was ik een zoeker, ik mediteerde, zocht naar vervulling, dacht het te vinden in relaties en reizen, maar ik kon m’n onbehagen nooit precies duiden. Rond mijn veertigste begon ik te begrijpen dat er iets wezenlijks mis was. Je zou mij een laatbloeier kunnen noemen. Mijn gevoel van leegte weet ik toen aan mijn relatie. Ik voelde me gevangen in mijn rol als kostwinner van het gezin, met een man die alles beter wist en een prachtig kind waarvoor ik niet de moeder kon zijn die ik wilde zijn.

Mijn man en ik gingen scheiden, ik kreeg mijn vrijheid terug, werd een energievolle moeder die haar zoon opvoedde zoals zij dat zelf wilde en ik ging mijn passies volgen. Tenminste, dat dacht ik. Het bleek een sprookje. Zo simpel verliep dat niet.

Zeker, met de scheiding herwon ik vrijheid, al moest ik schulden maken om aan mijn alimentatieplicht te voldoen. Ik fleurde op in mijn moederschap, een halftime moederschap dan, vanwege het co-ouderschap. Nadat ik het vreemde en onnatuurlijke gevoel om mijn zesjarige zoontje de helft van de tijd niet mee te maken een plekje had weten te geven, kwam ik erachter dat ik geen idee had wat ik verder nu echt wilde van het leven. Wat waren nu eigenlijk mijn passies? Ik kende ze niet echt. Waar wilde ik tweehonderd procent voor gaan? Het onbehaaglijke gevoel van leegte bleef sluimeren. Het ging niet weg. Het lag stil in mijn binnenste te wachten om toe te slaan, zodra ik weer te veel over het leven zou gaan nadenken.

Om dit gevoel te compenseren, ging ik in de overdrive met het bedenken van plannen om het gat in mezelf te dempen. De ene fantasie na de andere passeerde de revue. Het ene moment wilde ik me volledig storten op schilderen, dan weer fantaseerde ik erover om een meditatiecentrum te beginnen. Maar vaak nog voor ik ergens aan begon, wierp ik allerlei bezwaren op, voelde ik me onzeker over de richting en twijfelde ik of het de offers waard was. Was dit wel wat ik wilde? Met verbazing sloeg ik mezelf gade. Ik kwam erachter dat ik mezelf niet echt kende. Dat ik niet wist wat ik werkelijk van het leven verlangde, dat ik niet goed wist wat mijn leven zin gaf.

Eén ding stond vast. Ik wilde de verantwoordelijkheid voor mijn leven niet meer afschuiven op ‘externe omstandigheden’. Ik had iets op te lossen in mezelf, met mezelf. En al wist ik niet hoe dat moest, ik ging op zoek.

Een second choice leven

Tijdens die zoektocht kwam ik erachter dat ik de neiging had een second choice leven te leiden, een leven dat me ‘overkomen’ was, dat ik niet bewust gekozen had en waarin ik nu maar een beetje ronddobberde. Ik maakte m’n volle potentieel niet waar, ik schikte me naar de omstandigheden, volgde niet datgene wat ik in het diepste van m’n hart zou willen, eigenlijk wist ik niet eens meer precies wat ik het liefste zou willen. Second choice ten top.

De term second choice kwam ik ook tegen in het boek: Het geheim van Hollywood.¹ Het boek onthult de gouden succesformule achter de Hollywoodfilms. De gouden formule ziet er als volgt uit: er is een Probleem, een Hoofdpersoon, die van een Second Choice leven naar een First Choice leven moet gaan en Vijf Plannen (waarvan er vier mislukken) om naar dat First Choice leven te komen. Het probleem is dat de hoofdpersoon een second choice leven leidt, maar dit niet kan toegeven of het niet doorheeft. Hij of zij blijft liever in het veilige en bekende second choice leven waarin iets ontbreekt, waarin hij of zij niet maximaal gelukkig is en zijn of haar volle potentieel niet waarmaakt, dan geconfronteerd te worden met zijn of haar diepste pijn, trauma of angst en te moeten veranderen om naar een first choice leven te gaan. In de Hollywoodfilms krijgt de hoofdpersoon een probleem dat zo groot is dat hij of zij wel moet veranderen. Zoals Jack Nicholson in As Good As It Gets zijn dwangmatige patronen wel moet doorbreken omdat hij anders de vrouw verliest waarvan hij houdt.

Deze gouden formule voelde absurd confronterend. Het was alsof ik naar het scenario van mijn eigen leven zat te kijken. Ik moest erom lachen en huilen tegelijk. Ik besefte dat ik net als de hoofdpersoon in een film in een second choice leven was beland. Mijn probleem bestond eruit dat ik mezelf kwijt zou raken als ik niet op zoek zou gaan naar mijn passies en ik niet mijn leven zou gaan inrichten zoals dat voor mij goed was.

In de film duurt het vijf plannen, waarvan er vier mislukken om de film spannend te houden, maar in het echte leven mislukken pogingen ook. Het is niet gemakkelijk om een second choice leven te herkennen en nog minder makkelijk om eruit te stappen. In dit boek geef ik een inkijk in mijn mislukte plannen, in hoe mij de route naar een first choice leven beetje bij beetje duidelijk werd en welke stappen ik zette om in een first choice leven te belanden.

Hoe dit boek werkt

Dit boek is voor jou als je voelt dat er meer is in het leven, als je ergens een leegte voelt, je niet helemaal happy bent, je jezelf weer op hetzelfde kruispunt vindt en niet weet welke afslag je moet nemen. Het is voor jou als je je volle potentieel wilt leven. Het verhaalt over mijn zoektocht.

Ik heb puzzelstukken gevonden en aan elkaar gelegd. Puzzelstukken die ik in mijn werk en in mijn privéleven met mensen heb gedeeld, die me dichter bij mezelf hebben gebracht. Deze puzzelstukken heb ik samengebracht in dit verhalende (werk)boek, waar mijn persoonlijke levensverhaal doorheen loopt om de puzzelstukken en vragen te verduidelijken.

Een mentor zei ooit tegen mij: ‘door je ervaringen te delen, versnel je mogelijk het pad van een ander,’ dus dat mijn reis je mag inspireren! Er is niets zo mooi als je volle potentieel te leven. Het is een avontuur, een reis die je eigenlijk niet mag missen. En de wereld is niet compleet zonder jouw unieke bijdrage eraan.

HOOFDSTUK 1

Het elfde gebod

De Bijbel kent tien geboden en mijn ouders voegden daar nog een elfde aan toe. Gij zult uw vuile was niet buiten hangen, luidde dat elfde gebod. Het was een ongeschreven, uitgesproken en onuitgesproken regel. Al vroeg kregen we hem mee. Zo hoorde het. Zo moest het. Zo was het. Net zo dwingend als de regels die we meekregen vanuit de katholieke kerk.

Als kind snapte ik niet goed wat vuile was inhield. Mijn broer was bang voor water, daar mocht ik met niemand over praten. Mijn moeder was vaak ziek, het ging prima met haar moest ik zeggen. De kleuterjuf zette me in een hoek omdat racegeluiden maken te uitbundig was, dat ging niemand iets aan, want juffen deden enkel aardige dingen.

Bij mijn opa in huis kreeg het elfde gebod ook een fysieke vorm. We mochten niet in de voorkamer komen. Wat daar werd gezegd was niet voor kinderoren bestemd. Nieuwsgierig als ik was naar de geheimen van de volwassenen, ging ik luistervinken achter de schuifdeuren met glas-in-lood. Al snel werd ik gesnapt. Ik kon hen niet zien door het gekleurde glas, maar zij mijn schaduw wel. De rest van de middag moest ik voor straf op een stoel in de keuken zitten. Ik was zwaar teleurgesteld, want ik had niets spannends gehoord.

Maar het allerergste vond ik dat meisjes meer regels hadden dan jongens. Wij moesten onze kleren netjes houden en jongens mochten onder de modder thuiskomen. Ik vond dat oneerlijk en lastig omdat ik nu eenmaal vaak in bomen klom en hutten bouwde. Maar mijn moeder had geen boodschap aan mijn argumenten. Het elfde gebod zegevierde, mond dicht en opletten met bomenklimmen. Daarnaast viel ik vaak gaten in mijn broek waar mijn moeder dan mopperend een stoffen plaatje van een appel of peer overheen naaide. Dit leverde op school de verbastering van mijn achternaam op. Rotteveel werd Rotte-appel of Rottepeer.

Ik raakte eraan gewend dat ik maar beter zo weinig mogelijk kon zeggen over wat we als gezin meemaakten, wat we deden en hoe we met elkaar omgingen. Gelukkig had ik een paar goede vriendinnen met wie ik veel deelde en een surrogaatoma.

Mijn twee zussen en twee broers hoorden bij het elfde gebod. Gij zult de vuile was niet buiten hangen, was voor mij gemeengoed geworden. Zo kwam het dat niemand vroeg hoe het voor mij was dat ik op mijn vijftiende op het politiebureau moest komen en hoe dat precies was gekomen.

Daar praatten we thuis niet over.

Werken in de vis

Vanaf de zesde klas – tegenwoordig groep acht – van de lagere school liep ik een folderwijk. Zelfstandigheid en zelf je broek ophouden, zat er in ons gezin al vroeg in. Op mijn dertiende begon ik stiekem te roken, ging ik naar de soos en kocht ik coole kleding. Geld begon in die tijd voor mij synoniem te worden aan vrijheid. Ik nam er een tweede folderwijk bij. Na een jaartje besloot ik dat folders rondbrengen te weinig opbracht. In de vis kon je goed verdienen, had ik gehoord. Op donderdagen waren we om halfeen uit van school, dus zette ik mijn zinnen op donderdagmiddagwerk in de haven. Het havengebied kende ik goed, ik hield van die ruige wereld, zwierf er vaak rond en ik wist welke bedrijven er zaten.

Allereerst begon ik om werk te vragen bij de grotere bedrijven. ‘Je bent nog geen vijftien, dus kom over een halfjaar maar terug,’ kreeg ik daar te horen. Ik verlegde m’n route en ging langs bij kleinere bedrijven. Na een paar middagen had ik beet bij een visverpakkingsbedrijf. Dansend liep ik door het park terug naar huis. Het was gelukt! Gewoon gelukt! Superblij was ik met mijn nieuwe baan. Met twee donderdagmiddagen verdiende ik net zoveel als met mijn dubbele folderwijk in een maand. En het werk leek niet moeilijk. Bij het bedrijf kwamen ladingen bevroren vis en kikkerbillen in grote containers aan en ik moest helpen die te verpakken in handzame kartonnen dozen voor groothandels in binnen- en buitenland.

De eerste middag in het verpakkingscentrum vond ik meteen gaaf. Het gonsde van de activiteit en ik keek mijn ogen uit. Tegen de achterwand van de grote rechthoekige ruimte stonden de vriescellen met de containers. Mannen schepten vis en kikkerbillen uit de containers in wagentjes met bakken. Die wagentjes reden naar de lopende band en kwamen leeg weer terug. Langs de wand haaks op de vriescellen met containers, stonden pallets met stapels platte kartonnen dozen. Twee mannen vouwden continu dozen en plakten de onderkant dicht. De lopende band stond midden in de ruimte.

De gevouwen dozen vormden het beginpunt, de eerste vrouw aan de band legde er plastic in, haar buurvrouw vulde de doos met de eerste laag kikkerbillen of vis, diegene naast haar deed de tweede laag, en zo verder totdat de doos vol was. De een na laatste vrouw vouwde het plastic en de doos dicht en de laatste plakte de doos af.

Vandaar stapelden mannen de dozen op pallets, die als ze vol waren, met een heftruck naar de vriescellen aan de andere kant werden gereden. Zo had iedereen zijn taak, alles was op elkaar afgestemd, en ondertussen werd er veel gelachen, geschreeuwd en ook gescholden als er iets misging.

Als kleintje stond ik op een kist aan de lopende band tussen de stevige vrouwen van in de twintig en dertig. Met grote rubberen handschoenen graaide ik de vissen uit de bakken van het wagentje achter ons en legde die netjes op een rij in de doos. Ik mocht de vrouwen graag. Met hun schelle stemmen maakten ze grappen over mannen, babbelden ze over het permanenten van haar, welke kleurspoelingen de beste waren en over de uitvinding van tampons. Die laatste waren nieuw voor mij. Thuis gebruikten wij stoffen maandverband en als ik uitging gebruikte ik wegwerpmaandverband. De vrouwen schaterden het uit, ze konden het zich niet voorstellen, een strakke broek en dan zo’n bubbel maandverband tussen je benen. Beter dat dan zo’n eng ding diep in je vagina, vond ik.

De vrouwen schaamden zich nergens voor, ze vertelden elkaar over hun liefdesavonturen en deelden openlijk hun verdriet. Als streng katholiek opgevoed meisje waren mijn oren altijd gespitst en zoog ik hun verhalen in mij op.

Af en toe werd ik ingedeeld als afplakker van de doos en was ik de laatste in de rij. Dan werkte ik samen met een beer van een vent, Goliath was zijn bijnaam, die de volle dozen op de pallets stapelde. Hij praatte in zichzelf en ik was een beetje bang van hem.

Volgens mijn collega’s was dat nergens voor nodig, hij had ze niet allemaal op een rijtje, maar was superlief.

Tussen de mannen en de vrouwen in het centrum werd er onder het werk flink geflirt. Ze daagden elkaar uit, verbaal, en zo nu en dan vlogen er ook lege dozen door de lucht. Dat er daarbij weleens eentje stukging, leek niemand iets te kunnen schelen.

Ook onze baas niet, een kleine gezette man met geblondeerd haar, steevast gekleed in een beige pak met stropdas. Hij vond alles best, zolang de dagproductie maar werd gehaald. Dagelijks om 11.00 uur en om 16.00 uur controleerde hij de voortgang en telde hij de pallets. Om zijn pols droeg hij een groot goudkleurig horloge, een echte Rolex volgens mijn collega’s. Liepen we achter op schema dan hield hij zijn Rolex omhoog en tikte erop. ‘Sneller meisjes en jongens, anders wordt het een latertje,’ zei hij dan. De dagproductie was heilig voor hem en niemand haalde het in zijn hoofd naar huis te gaan voordat die gehaald was.

De inspectiemomenten waren de enige momenten dat ik de grote baas zag. Ik vond hem aardig, hij zei nooit iets tegen mij, maar lachte altijd vriendelijk. Zijn zoon, de tweede baas en degene die mij had aangenomen, kwam nooit in het verpakkingscentrum en omdat de verkoop en de verpakkingsruimte twee verschillende ingangen hadden, had ik hem na het sollicitatiegesprek niet meer gezien. Enkel aan de zilvergrijze Mercedes kon ik zien dat hij in huis was.

Ik werd per uur betaald en na een aantal maanden breidde ik de vaste donderdagmiddag uit met andere uren die op school uitvielen. Op een gegeven moment begon ik ook te spijbelen, want het verpakken leverde goed geld op. Ik had het enorm naar mijn zin in het verpakkingscentrum en werd er kind aan huis. Vol trots ontving ik dan ook de uitnodiging voor de kerstborrel. Ik hoorde er helemaal bij.

Voor de gelegenheid was het verpakkingscentrum netjes opgeruimd en schoongemaakt. Langs de wand waar normaliter de pallets met kartonnen dozen stonden, stond nu een lange dranktafel met een biertap, flessen wijn en sterker spul om te mixen met frisdrank. En een lange tafel met hapjes. De lopende band was aan de kant geschoven en in het midden stonden vrolijke statafels met kerststukjes erop. Vader en zoon hielden een korte speech, we klonken op elkaar en op het afgelopen jaar en daarna ging de kerstborrel los.

Mijn vrouwelijke collega’s waren bijna onherkenbaar met hun strakke jurkjes en gestifte lippen en lachten veel en hard. De zoon van de baas had eenzelfde soort horloge als zijn vader. Het zwiepte heen en weer als hij liep, zodat ik er wel naar moest kijken. Zowel hij als zijn vader was populair bij de vrouwen en mannen van het verpakkingscentrum. Verder waren er nog een paar andere collega’s van kantoor die ik niet kende. Goliath, de blonde reus, stond in het middelpunt van hun spot en niemand leek mij op te merken. Dat vond ik fijn.

Onwennig nippend aan mijn seven-up met bessenjenever leunde ik nonchalant tegen de muur. Het dranktempo lag hoog en de sfeer werd steeds luidruchtiger. De blonde reus kreeg er genoeg van dat er om hem gelachen werd en liep het groepje uit. Hij kwam naast me staan. Ik reikte tot zijn navel en keek aarzelend omhoog.

‘Ze hebben hem al aardig zitten, hè,’ zei ik om iets te zeggen te hebben.

Hij knikte. ‘Je kunt beter naar huis gaan.’

Verbaasd keek ik hem aan. Zo duidelijk had ik hem nog nooit horen praten. ‘Ga je nog iets leuks doen met de kerst?’ vroeg ik.

De reus gromde, trok zijn bovenlip tegen zijn neus en bewoog hem heen en weer. Toen bukte hij zich naar me toe. ‘Jij, aardig meisje. Ga naar huis.’

Dat zou ik het liefst ook doen, maar het was nog niet eens vijf uur en ik vond het onbeleefd om al naar huis te gaan. Tegen de vriescellen stonden twee collega’s ongegeneerd te zoenen. In de groep in het midden werd een collega boos en begon te meppen. Een van mijn vrouwelijke collega’s probeerde de meppende collega aan zijn shirt naar achteren te trekken. Ze werd weggeduwd en viel gillend op de grond. De grote baas kwam tussenbeide en het opstootje was weer voorbij. Drankjes werden aangevuld en het feest ging vrolijk verder. Ik was de jongerensoos en mijn stamkroeg gewend, daar werd ook gedronken. Maar dit, zo vroeg al, de reus had gelijk. Het was tijd om te gaan.

‘Oké, even gedag zeggen en dan ga ik.’

Hij snoof tevreden en mompelde in zichzelf.

Ik liep naar de grote baas om hem te bedanken voor de kerstborrel.

‘Ik loop met je mee,’ zei hij, ‘we hebben een kerstpakket voor je.’

Ik voelde me groeien. Ik kreeg een kerstpakket. Verheugd keek ik naar hem op: ‘Dank u wel!’

‘Kom,’ hij trok me mee aan mijn arm, ‘ze staan in de gang bij het kantoor.’

‘Tot volgend jaar,’ riep ik zwaaiend naar mijn collega’s en ik volgde mijn baas.

De kerstpakketten stonden opgestapeld in de gang. Ik liet mijn vinger langs de dozen gaan en er stond heus een doos met mijn naam erop.

‘Je bent er blij mee, hè,’ zei mijn baas.

‘Hartstikke blij,’ zei ik. Hij moest eens weten. Mijn eerste kerstpakket. Zomaar voor mij. Ik lachte naar hem en het deed mijn baas zichtbaar plezier dat ik er zo blij mee was.

‘Misschien kan ik een klein kusje krijgen,’ vroeg hij. Met zijn zweterige lichaam kwam hij dicht bij me staan en sloot me op tussen de muur en de kerstpakketten.

‘Eh, ik moet naar huis.’

‘Een klein kusje kan toch wel?’ en zonder op antwoord te wachten drukte hij zijn vlezige natte lippen op de mijne.

Ik schrok me wild en worstelde om tussen de dozen uit te komen. Ineens was daar de reus, hij pakte mijn baas op alsof hij niets woog en zette hem weg in het kantoor. Vervolgens trok hij me mee naar buiten en we renden het terrein af, om de hekken van het gebouw, de straat over totdat we bebossing bereikten. Hijgend lieten we ons op handen en knieën tussen de bosjes zakken. Mijn slapen bonsden. De reus mompelde en mompelde. Vanuit het pand klonk geschreeuw. Voorzichtig keek ik door de takken of ik iets kon zien, maar het was al donker buiten.

Er werden auto’s gestart en koplampen floepten aan. Langzaam reden de Mercedessen en andere auto’s rondjes om de hekken van het gebouw. Angstig greep ik de arm van de reus.

‘Ze zoeken ons,’ fluisterde ik.

Hij gromde en ik dacht te zien dat zijn lippen heen en weer schoten. We trokken ons iets verder terug en maakten ons zo klein mogelijk. Een van de auto’s reed langzaam op ons bosje af, het licht van de zoekauto schoof vlak langs ons heen. De reus hijgde, maar bewoog niet. De auto reed verder. Er volgde nog een auto langs ons bosje. Deze auto stopte en ik klauwde met mijn vingers in de grond. Iemand stapte uit en liep takken wegduwend langs de bosjes. Ik hield mijn adem in. De reus was gestopt met hijgen. Pas toen de man instapte durfde ik weer te ademen. Verstijfd keek ik hoe de auto langzaam wegreed.

Het was winter en koud, maar ik voelde het zweet op mijn rug staan. Na nog een paar rondjes trokken de zoekauto’s het havengebied in, verder weg van het verpakkingsbedrijf.

‘Nu naar huis,’ zei de reus en met zijn grote handen zette hij me op mijn benen.

Ik trilde.

‘Ga,’ zei hij dringend. ‘Ze komen zo weer terug.’

Ik knikte in het donker en ploegde door de bosjes naar de straat. De hele weg naar huis rende ik, dekking zoekend bij bomen, hekken en muren.

Toen ik thuiskwam stond mijn moeder in de keuken te koken.

‘Ik ben er weer,’ riep ik en verdween snel naar boven. Aan de wasbak schrobde ik mijn handen schoon en plensde met twee handen water in mijn gezicht. Ik keek naar mijn spiegelbeeld, er was er niets aan me te zien. In mijn zolderkamertje ging ik op bed liggen en probeerde het trillen van mijn lijf onder controle te krijgen. Tranen welden op en ik balde mijn vuisten. Niet huilen.

Strak keek ik naar de poster van Starsky en Hutch die tegen het schuine dakvlak hing. Starsky was mijn held. Ik fantaseerde hoe hij me redde, mijn baas een flinke rechtse gaf en we weg zouden scheuren in zijn rode wagen, de zoekauto’s ver achter ons latend. Ik had de reus niet eens bedankt.

Na een halfuurtje moest ik naar beneden, we gingen eten. Gelukkig ging het eten altijd snel bij ons. Mijn moeder stond een uur of meer in de keuken, maar binnen een kwartier hadden we het naar binnen gewerkt. Het Onzevader bidden, voorafgaande aan de maaltijd, duurde bijna nog langer dan het eten zelf.

Niemand stelde vragen over de kerstborrel en blijkbaar was er nog steeds niets aan me te zien. Maar tijdens het afruimen van de tafel rinkelde de telefoon en mijn vader nam op.

‘Je moet naar het politiebureau,’ zei mijn vader toen hij had opgehangen.

‘Hoezo?’ vroeg ik.

‘Zo te zien weet je dat best.’ ‘Ik heb niets gedaan.’

Hij keek me donker aan. ‘Ze hebben iemand aangehouden, en daar heb jij iets mee te maken. Ze willen je verhoren.’

Verhoren. Ik zag een met neon verlichte kamer voor me, een rechthoekige tafel en twee rechercheurs tegenover me die me niet geloofden. ‘Ik heb echt niets gedaan.’

‘Ik heb gezegd dat je eraan komt,’ zei hij kortaf.

Mijn oudste broer schoot me te hulp. ‘Ik ga wel met je mee,’ zei hij.

Op het politiebureau werden we doorverwezen naar twee agenten in uniform. Ze namen ons mee naar een kamer, neonverlicht dat wel, maar op de een of andere manier minder bedreigend dan op tv. Hier hoorde ik dat de reus in hechtenis was genomen omdat mijn baas dacht dat hij mij gekidnapt had. Ik kon het niet geloven. Ik legde uit dat het juist anders zat. Dat mijn baas me probeerde te kussen. De agenten keken elkaar aan.

‘Weet je dat zeker?’ vroeg de langste.

Natuurlijk wist ik dat zeker. Ik vertelde over hoe ik met de reus naar buiten was gevlucht, over de bosjes en de zoekauto’s.

De agenten maakten notities en zeiden af en toe ‘oké’, ‘ja’, ‘en toen?’ De langste vroeg tot slot hoeveel ik gedronken had. Een half glas seven-up met bessenjenever. Ze wisten genoeg en we werden gevraagd te wachten in het gangetje.

Mijn tranen zaten hoog. Ik had de reus niet eens bedankt en nu zat hij ook nog eens achter de tralies. Ik begreep er niets van. Mijn broer zat stil naast me. Het was lief dat hij meegekomen was. Hij was altijd lief. Te lief voor deze wereld.

Even later kwamen de agenten terug. De langste deelde mee dat de reus werd vrijgelaten en dat we naar huis konden gaan.

‘Gaat er nu iets gebeuren met mijn baas?’ vroeg ik de agent.

Hij schudde z’n hoofd. ‘Dit is een storm in een glas water,’ zei hij. ‘Dat is onze eindconclusie.’

Thuisgekomen zei mijn broer: ‘Niets aan de hand. Het was een storm in een glas water.’

‘Goed gedaan,’ zei mijn vader tegen mijn broer. Mij keek hij niet aan. Mijn moeder keek wel naar me, maar zei niets. Gedraag je toch een keer, hoorde ik haar denken.

Ik ging naar boven, naar mijn zolderkamertje en ging op bed liggen. Staarde weer naar de poster van Starksy en Hutch. Was ik maar niet naar die stomme kerstborrel gegaan. Mijn lijf trilde weer. Ik wilde niet huilen. Ik wilde dit alles alleen maar zo snel mogelijk achter me laten.

Het was een cruciaal moment in mijn leven. Ik was in de war en geschrokken, voelde me schuldig, allerlei gevoelens liepen door elkaar. Nog wekenlang voelde ik zijn weke lippen op de mijne. Toch vertelde ik er niets over aan mijn beste vriendinnen. Helemaal niets. Erger nog, ik loog tegen ze. Ik zei dat ik het werken in de vis beu was, hoe lucratief dat werk ook was.

Ik volgde het elfde gebod op. Binnen en buiten het gezin. Door te zwijgen, door de vuile was niet buiten te hangen, duwde ik een rotsblok in m’n levensstroom. Het begin van een dam.

Mijn baas nam na oud en nieuw contact met me op om zijn excuses aan te bieden. Hij had achteraf begrepen dat ik geschrokken was van zijn kleine kusje. ‘Te veel drank en te weinig gegeten, het zal nooit meer gebeuren,’ zei hij. Hij vroeg of ik weer kwam werken, maar ik zei nee. Inmiddels was ik vijftien en kon ik bij allerlei andere bedrijven in de haven terecht.

Helaas had ik mijn vriendinnen verteld dat ik de vis beu was. Van tevoren had ik niet goed nagedacht over die uitvlucht. En sparen was niet mijn kernkwaliteit, dus ik had dringend ander werk nodig. Ik vond een baantje bij een slagerij. Winkelmeisje. Met een hele zaterdag verdiende ik net genoeg voor sigaretten en de soos. Ik moest mijn levensstijl aanpassen, maar dit deed ik liever dan de vuile was buiten hangen en mijn leugen opbiechten.

Nu ik erop terugkijk, raakte ik op dat moment volledig verstrikt in een second choice leven, zonder dat ik dat doorhad.

Ik had gecapituleerd, nam de ongeschreven regels klakkeloos over, gaf toe dat ik mezelf in een foute situatie had gebracht, dat het hele gebeuren aan mezelf was te wijten en ik accepteerde dat je over zoiets niet praatte. Tot die tijd had ik alles nog gedeeld met mijn beste vriendinnen, nu zweeg ik en loog ik tegen ze. Toen begreep ik niet dat zwijgen over zo’n belangrijke gebeurtenis afstand creëerde tussen mij en mijn vriendinnen. Dat wat niet weet, wat niet deert niet altijd opgaat.

Ik loog ook tegen mezelf. Ik maakte mezelf wijs dat het goed was om er niet over te praten, dat het goed was om het hele gebeuren zo snel mogelijk te vergeten. Ik prees mezelf gelukkig met de baan bij de slagerij, al verdiende ik er matig en miste ik mijn luidruchtige collega’s.

Mijn ouders zijn er nooit meer op teruggekomen en ik ook niet. De vuile was hangen we niet buiten en ook niet binnen op. De vuile was gooien we in de kelder. Daar ligt het veilig, donker, te stinken. De deur stevig dicht, dan ruik je dat niet.

→Heb jij een gebeurtenis in je jeugd waarover je liever niet praat of waarover je liegt? Hoe is deze gebeurtenis van invloed op je leven geweest?

HOOFDSTUK 2

Ongezien,

de symptomen van een
second choice leven

Vaak voelen we wel dat we iets missen in ons leven, weten we intuïtief dat we onze dromen en verlangens niet helemaal waarmaken, maar kunnen we die niet precies duiden. Signalen die wijzen op een second choice leven en die vaak worden genegeerd, over het hoofd gezien of niet begrepen.

Hoe fijn was het geweest als ik de waarschuwingstekens op m’n pad eerder als symptomen van een second choice leven had herkend. Want, om uit een second choice leven te kunnen stappen, is het nodig dat je weet dat je erin zit. Maar wat zijn dan de signalen? Hieronder licht ik ze toe. Misschien herken jij er ook een paar.

Neverland

Michael Jackson had een geheel eigen wereld geschapen op zijn landgoed Neverland. Een Peter Pan-landgoed waar hij heer en meester was en de buitenwereld hem niet kon deren. Hij kon daar ontsnappen aan de realiteit.

Even helemaal opgaan in een andere wereld doen we allemaal van tijd tot tijd. Ik vind het heerlijk om te verdwijnen in een boek, te lachen om een komedie op televisie of me te laten meeslepen door de belevenissen van personages in een film. Maar als we ons gevangen voelen in een second choice leven is de verleiding groot om te vluchten in een eigen wereld, in boeken, films, sport, het werk of wat dan ook, en dan versterken we daarmee ons second choice leven.

Boeken en een kastanjeboom

Na het incident in het visverpakkingsbedrijf had ik een moeilijke tijd. Tegen mijn vriendinnen had ik gelogen en ik meed ze. Thuis probeerde ik mezelf onzichtbaar te maken. Ik vroeg me af of mijn ouders wel mijn echte ouders waren.

Ik verslond boeken van Daphne du Maurier en Isabel Allende. Beide auteurs schrijven over mystiek, geheimen en relaties. Ik ging op in die werelden. Begon om me heen intriges te zien, kon net zoals sommige personages uit de boeken contact maken met geesten en raakte in mezelf gekeerd. Mijn grote vrienden in die periode waren onze hond, waarmee ik urenlang door de duinen zwierf, en de grote kastanjeboom in het park die geduldig over me waakte.

Als ik dit zo schrijf, lijkt het een zwarte periode, maar zo voelde dat niet. Ik leefde in mijn eigen wereld en had daar genoeg aan. Ik maakte kennis met de subtiele energieën die ons omringen en leerde stil zijn. Het lastige in die periode was onderdeel te blijven van school, ons gezin en mijn vriendinnen. Er ontstond een verwijdering. Het leek alsof ik door een glazen wand naar de mensen om me heen keek. Ik kon ze niet bereiken, niet aanraken. Zij zagen me wel, maar ook weer niet. Echt contact was niet mogelijk. Het liefste verdween ik daarom in mijn boeken, zwierf met de hond in de duinen of voelde me geborgen bij de kastanjeboom in het park.

Deze mistige periode heeft misschien een paar maanden geduurd en ging ook weer gewoon voorbij. Ik ontmoette nieuwe mensen die niets van mij wisten en het visincident verdween door de tijd naar de achtergrond waardoor ik weer opener met mijn vriendinnen om kon gaan.

Dit soort ‘neverland’-periodes hebben zich later herhaald. In mijn leven wisselden de second choice en first choice levens elkaar af en naarmate het onbewuste onbehagen over het second choice leven toenam, begon ik boeken te verslinden, liep ik rondjes in de duinen en raakte ik in mezelf gekeerd. Achteraf voor mij herkenbare signalen van een second choice leven.

Uiteraard geniet ik in een first choice leven ook van boeken of van in de duinen lopen, maar in die ‘neverland’-periodes vluchtte ik erin weg. Het was geen vrije keus, het was een moeten om m’n leven gaande te houden. Als ik dan in de duinen liep, voelde ik weer zuurstof in mijn longen, kon ik weer ademhalen. En natuurlijk genoot ik van de verhalen in de boeken. Maar ik liep en las om mijn onderhuidse onrust niet te voelen. Ergens in wegvluchten gaat meestal gepaard met: te fanatiek, te gefixeerd, te veel, met per se moeten, met het absoluut nodig hebben.

Ik ben dankbaar voor die periode van wegvluchten en in mezelf keren na het visincident. Ik wist later wanneer ik me in m’n Neverland terugtrok als een vertrouwde staat van zijn, dat ik er ook weer uit kon komen en dat ik het afgesloten gevoel en het me niet begrepen voelen grotendeels zelf veroorzaakte.

Als mensen zich niet begrepen voelen omdat ze zich anders voelen, moet ik altijd aan die periode denken waarin ik hypergevoelig was. Nog steeds heb ik aanleg om energieën te voelen. En net als iedereen voel ik me soms niet begrepen. Maar inmiddels heb ik geleerd dat het maar ten dele mogelijk is dat we ons begrepen voelen door andere mensen, net zoals we andere mensen niet volledig kunnen begrijpen, ook al lijkt dat soms wel zo. We kunnen niet in elkaars hoofd kijken of precies voelen wat de ander voelt.