Sporen voorbij de Eindtijd

Deel 4 in de Ontdekking van de mens-serie

Frank van Dongen

Sporen voorbij de Eindtijd

ISBN 9789083354088
NUR 333

1e druk 2024
Copyright © 2024 Frank van Dongen

Redactie: Erik Schreuder, Sophie van Dongen, Angelieke en
Frank Uittenboogaard-Janssen
Omslagillustratie © 2023, Slobodan Cedic
Ontwerp en binnenwerk Nederlandse uitgave:
Michael van Zijl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden
verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 jº het Besluit van 20 juni 1974, Stb. 351, zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, Stb. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden.

Frank van Dongen
bij Iceberg Books

Ontdekking van de mens-serie:

Boek 1

Het duizend
eilanden experiment

Boek 2

De machineplaag

Boek 3

De Feind invasie

Boek 4

Sporen voorbij de Eindtijd

Het Bouwplan

‘Wij zijn onderdeel van een groter plan. Alles in ons bestaan is ontworpen om een nieuw soort scheppingskracht aan te boren, om een dieper inzicht op te roepen, om iets tot stand te brengen dat nooit eerder heeft bestaan: een bestaansvorm die kan leiden tot een definitieve overwinning op de dood. Als alle sterren in het universum zijn opgebrand en er niets meer is dan gapende leegte en ijzige stilstand, dan moeten wij ervoor zorgen, dan moet jij ervoor zorgen, dat we als sporen kunnen oversteken, sporen langs de einddood, om weer te ontkiemen in de geboorte van een volgend universum.’

Laatste woorden van Redmond aan Jack.

Jack Newman,
Torusstation, 2231

Jack sprong in het bodemloze gat aan het einde van de grot. Toen hij aan de andere kant wakker werd, stond hij te wankelen op zijn benen in een ronde buis met een doorsnede van ongeveer twintig meter. Naar links en rechts boog de tunnel uit zijn blikveld weg.

Het duurde even voordat hij wist waar hij was. Het leek erop dat zijn geest na een wormgatreis steeds langer in de opgerolde labyrinten van de ruimtetijd bleef hangen.

‘Ik sta in het Torusstation van het vergeten duizend eilanden experiment,’ zei Jack tegen zichzelf. Na een paar seconden hoorde hij zijn eigen woorden terugkeren, en nog eens, en nog eens. Pas na vijf of zes keer doofde de echo uit.

Hij liep naar luik 811 en richtte zijn aandacht op de cirkel in de vloer. Het luik verdween in het niets. Vroeger had hij hiervoor zijn gloeibol gebruikt, maar die was hij kwijtgeraakt, samen met een paar andere voorwerpen. Sindsdien wist hij dat zijn wilskracht genoeg was om de wormgaten van en naar het Torusstation te openen. Het moest een soort genetische sleutel zijn die hij in zich droeg.

Jack sprong in het niets.

Jack Newman, Eiland 811, 2231

Voordat hij goed en wel van de wormgatverdwazing was bekomen, werd Jack met knuppels verwelkomd. Om de aanval af te slaan moest hij de vechtkunsten aanwenden die Nils Nagel hem ooit had bijgebracht.

Toen drie mannen bewusteloos op de bodem van de grot lagen, zag hij dat het jagers waren van zijn eigen lokale stam. Ze hadden hem staan opwachten.

Eiland 811. Een benauwde, overbevolkte jungle waar ongeveer honderd mensenstammen in eeuwige onderlinge oorlogen elkaar het leven zuur maakten. Ook binnen hun eigen stam streden de mannen dag en nacht om de macht over de vrouwen.

Waarom kwam hij hier zo vaak? Had hij het geweld van deze samenleving nodig? Omdat het hem herinnerde aan zijn bestaan op Aarde, met name dat in Detroit Detentie Compound, waar hij decennialang voor zijn leven had moeten vechten? Of was hij verslaafd aan de passionele aanbidding van de vrouwen die hij hier als alfaman genoot?

Jack liet zijn rivalen aan hun lot over en liep over een kronkelpad door een snikheet regenwoud. Aan de andere kant van het bos had hij een bunker in een rotswand laten uithakken die hij van binnenuit kon afsluiten, zodat hij de nacht ongestoord kon doorbrengen. Hij dacht aan de minnaressen die bij hem zouden slapen. Zijn hartslag schoot omhoog.

Een schittering boven de rivier die voor de rotswand stroomde ving zijn aandacht. Het was een libelle met een lengte van vijftien of twintig centimeter. Het dier had een vreemde metalen glans en vloog sneller dan hij ooit een insect had zien vliegen. De hoekigheid van zijn koerswijzigingen deed hem denken aan de wigvormige jagers van de Feind.

Jack deinsde achteruit en verborg zich in het struikgewas. Was het kwaad van buiten, zijn beschermde paradijsjes binnengedrongen? Was dit de voorbode van een tweede, veel grotere invasie? Zelfs in de verborgen tussenwerelden van het vergeten duizend eilanden experiment zou de mens niet meer veilig zijn.

Voorzichtig kwam Jack iets omhoog en tuurde tussen de takken en bladeren naar de rivier. Het insect met zijn schittering van gepolijst staal hing nu doodstil in de lucht, een paar meter voor de ingang van Jacks nachtbunker.

Was het werkelijk een indringer? Of was het een zeldzaam inheems insect dat hij nooit eerder had gezien? De biodiversiteit op de duizend eilanden was groot, dus onmogelijk was het niet. Maar hij durfde het risico niet te nemen. Hij rende terug naar het wormgat en nam zich voor om nooit meer op dit eiland terug te keren.

Jack Newman, Eiland 671, 2231

Met een groep vissers stond Jack in de monding van een rivier. Het was een windstille en wolkeloze dag. Twee half zichtbare manen stonden bleek aan de azuurblauwe hemel.

In diepe concentratie tuurde Jack tussen het zeewier. Tot zijn knieën stond hij in het water, zijn harpoen in zijn opgeheven hand, klaar om te werpen. Een groot insect dat klikkend en tikkend voorbijvloog, vlak boven het water, deed hem opschrikken. Het gesegmenteerde dier weerkaatste het daglicht alsof het was bedekt met spiegeltjes.

Jack griste een visnet uit de handen van een andere visser en haalde uit. Hij voelde de libelle verstrikt raken in het net.

Het wezentje was te zwaar en te sterk voor een lokaal insect. Het vocht als een bezetene tegen zijn gevangenschap. Het beet aan de touwen van het net.

Jack greep het spartelende ding beet, dat scherp en staalhard aanvoelde. Een felle pijn sneed door zijn hand. Zijn bloed droop in het water. Maar hij liet niet los. Hij sprong op de kant en gooide zijn vangst met volle kracht tegen de rotsbodem. Met een steen sloeg hij er het leven uit.

Zoals hij al had gevreesd, zag hij onder het kapotgeslagen huidpantser geen organische ingewanden, maar kunststof nanotechnologie. In paniek rende hij weg en vluchtte naar het enige eiland waar hij zich nog veilig voelde.

Jack Newman, Eiland 142, 2231

De wormgatverdwazing trok weg. Hij stond op de helling van een dode vulkaan. Het zwarte zand onder zijn voeten was aangenaam warm. Het eiland geurde van nectar en de feromonen van de rondvliegende bestuivers van struiken en bomen. Met diepe teugen zoog Jack de zuurstofrijke, subtropische lucht naar binnen. Zijn angst loste op. Eindelijk kon hij zich ontspannen.

Overal om zich heen hoorde hij het leven vriendelijk zoemen. Nergens klonk lijden of strijd. Op dit eiland kwamen geen grote roofdieren voor. Zelfs de menselijke bewoners beperkten zich tot een dieet van paddenstoelen, vruchten, noten, zaden en soms een vis en wat schaaldieren. Op dit thuiseiland had hij nog geen libellen van staal gezien. Misschien was het een teken dat hij voortaan hier moest blijven omdat dit het ware paradijs was.

De rode moederplaneet die een groot deel van de nachthemel vulde, bescheen het eiland met een warm schemerlicht en deed de zee glinsteren in schakeringen van rood en bruin.

Via een pad door een parkachtig landschap daalde hij af naar de kust en liep over een donker strand totdat hij bij een huis kwam dat met twijgen en touwen aan de stammen van palmachtige bomen was opgehangen.

Zonder geluid te maken ging hij zijn huis binnen, kleedde zich uit en kroop bij zijn geliefde in bed. Slaapdronken gaf Esmi hem een kus en keerde terug naar haar dromen. Jack omhelsde haar en viel vrijwel direct in slaap.

ooo

In zijn terugkerende droom stond Jack op een donkere vlakte, aan de rand van een afgrond. De hemel was een gapend gat. In dit deel van het universum was geen ster te zien, alleen een vage nevelvlek van een melkwegstelsel op ruim een miljoen lichtjaar afstand. Het was hier ‘s nachts zo koud dat de atmosfeer als sneeuw op de rotsbodem neersloeg. Een tweede en een derde huid beschermden hem tegen deze dodelijke kou, voedden hem met warmte en zuurstof, en voorkwamen dat hij zou verpulveren tot kristallen. Een zoemende, rubberachtige massa tegen zijn achterhoofd sloeg alles op wat hij waarnam, en alle gedachten en verbeeldingen die daarbij in hem opkwamen.

Hij spreidde zijn armen en dook voorover in de afgrond. In ijzige stilte vloog hij langs machines zo hoog als wolkenkrabbers.

Op de bodem van de onderwereld lag een lichtgevende vrouw in een transparante cabine, verzonken in een bed van buizen en ribben.

Jack bleef stilhangen boven haar cabine. Ademloos keek hij naar binnen. Hij zag nu waarom de vrouw licht gaf. Ze was overdekt met een dons van poedersneeuw. De warmte van zijn lamp deed de ijskristallen smelten. Wat daaronder tevoorschijn kwam, was te mooi om waar te zijn. Was dit wezen werkelijk een soortgenoot van hem? Of was het een construct, gemaakt om hem te verleiden en verblinden?

Ze had een navel. Maar verder leek ze te volmaakt om op een natuurlijke wijze te zijn gevormd.

Hij trok de cabine open en bestudeerde haar van dichtbij. Haar huid was kleurloos en glad tot op microscopische schaal, zonder poriën, rimpeltjes, haartjes of andere oneffenheden. Behalve in haar liezen. Daar zaten acht klepjes, vier links en vier rechts van haar venusheuvel.

Met een nagel tilde Jack een van de klepjes op en keek bij haar naar binnen. Een wigvormige kogel schoot in zijn oogkas. Hij voelde een brandende steek die hem het licht ontnam.

ooo

Jack schrok wakker en greep naar zijn achterhoofd. Maar daar zat niets. Het gemis dat hij voelde, deed hem denken aan Valerie. Zijn grote liefde die hij zo lang geleden was kwijtgeraakt. Tijdens de wereldrevolutie tegen de AMOR-mensen was ze afgezet als president van de VS. Een dag later was de Feind neergedaald en had de werken van de mens van de Aardbodem weggevaagd. Iets zei hem dat Valerie dat allemaal op wonderbaarlijke wijze had overleefd, alsof ze een beschermengel had, net als hij. Valerie had er alles aan gedaan om hem naar de ruimteschepen op Antarctica te halen, om samen te ontsnappen aan de invasie. Dat dit niet was gelukt, was haar niet te verwijten. Zij had altijd voor hem gevochten, zelfs in het diepste geheim. En wat heb ik voor Valerie gedaan? Niets. Mijn leven lang heb ik haar gewantrouwd en buitengesloten. Zelfs tot mijn 256 NI-AI liet ik haar niet toe. En na de invasie ben ik er in m’n eentje vandoor gegaan, zonder moeite te doen om Valerie te vinden. Waarom heb ik haar zo in de steek gelaten?

Jack opende zijn ogen. Het was donker en het duurde even voordat hij zich herinnerde op welk eiland hij was. Hij hoorde de ademhaling van een slapende vrouw en het ruisen van de zee. Zijn blik gleed langs een wand van gevlochten takken. Het plafond was gemaakt van waaiervormige bladeren. Een dunne deken van geweven zeewol lag over hem heen. Zijn kleren lagen naast hem in schelpenzand. Hij draaide zich om en zag het gerimpelde gezicht van een oude vrouw.

‘Ik ben op eiland 142,’ fluisterde hij tegen zichzelf. ‘Mijn veilige thuis.’

Zijn woorden wekten Esmi. Met een bezorgde blik keek ze hem aan.

Hoelang kende hij Esmi al? Dertig jaar? Veertig jaar? Waarom heb ik de jaren niet geteld? Waarom heb ik geen dagboeken geschreven om mijn aftakelende geheugen te ondersteunen?

Esmi’s stam leefde teruggetrokken in het regenwoud van het binnenland. Alleen als de moederplaneet pal voor de zon stond en het eiland in een magische duisternis was gehuld, trokken haar stamgenoten naar de kust om te zwemmen en te zingen.

Eiland 142. Een eiland te mooi om waar te zijn.

Slechts een paar fragmentarische beelden kon Jack zich van zijn eerste ontmoeting met Esmi herinneren. In een van die fragmenten zag hij Esmi met een net vol vissen uit de zee lopen. Haar haren waren toen nog zwart en ze had nog geen rimpel. Het rode reflectielicht gaf haar huid een onweerstaanbare gloed. Jacks mysterieuze verschijning was voor haar onweerstaanbaar geweest.

Op dit verborgen paradijseiland hadden ze samen een huis gebouwd. Aan het strand, in de schaduw van buitenaardse bomen, met uitzicht op een altijd kalme zee. Sindsdien was Esmi de zijne geweest. Niemand van haar stam had ooit bezwaar gemaakt. Ook als Jack zijn andere thuiseilanden bezocht, verbleef Esmi in of rond hun huis, ver weg van haar stam. Geduldig wachtte ze Jacks terugkeer af. Soms was ze maanden alleen. Nooit had ze daarover geklaagd en ook niet over het feit dat hij haar geen kinderen kon geven.

Esmi forceerde een glimlach, wat haar gezicht nog meer deed plooien. ‘Wat is er?’ vroeg ze in het Engels dat hij haar de afgelopen decennia had geleerd.

Jack schudde zijn hoofd, in een poging het beeld van de lichtgevende vrouw kwijt te raken. ‘Het is niets, lieve Esmi. Weer zo’n vreemde droom, meer niet.’

Esmi sloeg haar deken van zeewol weg, kwam half overeind en keek hem indringend aan. ‘Je bent veranderd, Nieuwe Man. Ben ik nu echt te oud aan het worden? Vind je me niet meer aantrekkelijk?’ Ze zei het zonder verwijt.

Jack schudde zijn hoofd. ‘Nee, dat is het niet, Esmi.’

‘Wat is het dan? Waarom blijf je steeds langer weg? Ik weet dat je op de andere eilanden ook vrouwen bemint. Is dat het? Zijn die vrouwen, of misschien zijn het nog maar meisjes, beminnelijker dan ik?’

Jack slaakte een zucht en schudde nogmaals zijn hoofd.

‘Blijf alsjeblieft nog een paar jaar voor mij zorgen,’ zei Esmi zacht. ‘Totdat ik van ouderdom in je armen sterf. Ik kan niet terug naar mijn stam.’

Jack kwam overeind, veegde de tranen van haar gezicht. ‘Ik zal altijd van jou blijven houden, Esmi,’ zei hij. ‘En ik zal voor je zorgen tot aan je dood. Dat beloof ik.’

Jack had de woorden nog niet uitgesproken, of hij werd overvallen door de gapende leegte die hem de laatste tijd steeds vaker overviel. Dit ondraaglijke gevoel van zinloosheid deed hem steeds onrustiger van eiland naar eiland trekken, zonder dat hij ooit vond wat hij zocht. Het probleem was dat hij niet wist wat hij zocht. Ooit had hij geweten wat hij wilde met zijn leven. Hij had gezien wat zijn bestaansdoel was. Overdag en in zijn dromen. Maar die visie was hem lang geleden ontglipt of ontnomen, ergens in het grote gat dat zijn verleden was.

Onwillekeurig keek hij naar de rug van zijn rechterhand. Boston 2048 stond er in vage, lichtgrijze letters en cijfers die ongetwijfeld ooit scherp en zwart waren geweest.

Mijn oorsprong, dacht Jack. Die mag ik nooit vergeten. Want als ik behalve mijn bestemming ook mijn oorsprong vergeet, dan ben ik echt verloren. Voor altijd verdwaald in het onbekende. Dan ben ik gedoemd om tot het einde van dit paradijs in vervreemding rond te dolen, wanhopig op zoek naar wat en wie ik ben, waar ik thuis hoor, zonder ooit een antwoord te vinden.

Jack haalde zich voor de geest wat hij nog wel wist van zijn verleden. Het vreemde was dat hij zich van de eerste vijfenvijftig jaar van zijn leven, behalve zijn baby- en peuterjaren natuurlijk, vrijwel alles kon herinneren. Pas daarna begon het grote gat.

In 2048 ben ik tot leven gewekt in een genetisch laboratorium in Boston. Mijn identieke IGD-tweelingbroer Redmond werd als kleuter naar Mars gestuurd, waar hij in het duizend eilanden experiment verdween. Ik werd naar Londen gebracht en groeide op in een woongroep voor ex-drugsverslaafden in een achterstandsbuitenwijk. Na het winnen van de onmogelijk te winnen SoNet-game Alpha War werd ik naar Cambridge gehaald, creëerde de eerste alleslerende AI en veroorzaakte een intelligentie explosie, die ik nog net kon stoppen voordat de mensheid er vroegtijdig aan ten onder zou gaan. Als dank voor die redding werd ik levenslang opgesloten in de laatste gevangenis van de VS. Vanuit mijn cel deed ik er alles aan om de Alfabeschaving terug te lokken naar de Aarde, om de loop van de geschiedenis een andere wending te geven. Via mijn opgerolde bestaan bleef ik sporadisch in contact met Redmond, leerde via hem de dodelijke dreiging van de Feind kennen. Ik was medeplichtig aan de Antarctica Ramp die de zeespiegel zes meter deed stijgen en honderden miljoenen mensen de dood in joeg. Ik stuurde verkenningssondes naar Alpha Centauri en bestudeerde de fossielen van uitgestorven levensvormen en de ruïnes van bouwwerken die de Alfabeschaving ooit in dat stelsel had achtergelaten. Ik onderging de AMOR-behandeling van mijn grote liefde Valerie Darwin waardoor ik a-sterfelijk ben. Maar wat ik ook ondernam, ik kon niet ontsnappen aan de Feind invasie die een einde maakte aan de menselijke beschaving op Aarde. Met hulp van vrienden kon ik voor deze vreemde vijand onderduiken in de niet-bestaande stad in de oerwouden van Congo. Daar, in het jaar 2103, stapte ik in een sarcofaag van buitenaards granietstaal, een wormgatreiscabine van de Alfabeschaving, en ontwaakte in het vergeten duizend eilanden experiment. Zo ontsnapte ik aan mijn geboortewereld en ook uit mijn eigen leven.

‘Sinds ik via de wormgaten van het verlaten Torusstation over de geïsoleerde experimenteilanden zwerf,’ fluisterde hij tegen zichzelf, ‘kan ik mijn dagelijkse belevenissen niet meer onthouden. Misschien heb ik de ziekte die men vroeger Alzheimer noemde. Misschien heeft het met mijn onnatuurlijk lange levensduur te maken. Misschien is mijn langetermijngeheugen gewoon vol, kan er niets meer bij. Want hoeveel decennia, of eeuwen, zijn er niet verstreken sinds ik strandde in deze vergeten tussenwereld? Wanneer heb ik voor het laatst de moed gehad om luik 1001 te openen? Ben ik misschien toch ooit teruggekeerd naar huis, om te zien wat er van de mensheid is geworden? Of om Valerie te zoeken? Ik weet het niet meer. Wat is er toch met mij gebeurd? En wat is er van mij geworden?’

Esmi was weer in slaap gevallen. Ze snurkte zacht in zijn armen. Jack sloot zijn ogen en probeerde weg te doezelen. Want alleen in die ongrijpbare overgang tussen waken en slapen liet het zwarte gat van zijn post-2103 geheugen soms nog iets ontsnappen.

Ja. Hij moest in de tussentijd toch nog terug zijn geweest op Aarde. Hij zag beelden van een mensverlaten tropische wereld. Jungles waar het wilde leven weer welig tierde. Maar ook eindeloze afvalwoestijnen waar niets meer kon groeien en dorre kustvlaktes met kapotgeslagen steden waar geen levende ziel meer te vinden was. Waar waren de mensen gebleven? Waarom was hij daar weer vertrokken en terug gevlucht naar de duizend experimenteilanden? Was het voor hem te eenzaam geworden op Aarde?

Hoeveel tijd was er verstreken?

Jack zakte dieper weg in de schemerzone tussen werkelijkheid en droom. Flitsbeelden van landschappen waar geen Aardse woorden voor bestonden, joegen als onweer en bolbliksems door zijn geest.

Hij was op andere planeten en manen geweest. Vreemde, vijandige werelden, ver weg van zijn geboortewereld en ook ver buiten het bereik van het wormgatstelsel waarvan zijn Torusstation het centrum was. In die tijd van verre reizen in het onbekende, moest hij een beter geheugen hebben gehad. Anders had hij nooit levend kunnen terugkeren uit die onmenselijke uitgestrektheid, uit die Verboden Leegte. Waar was hij geweest? Wie of wat was hij daar tegengekomen? Wat was hem overkomen, of wat had hij gedaan, of gelaten, dat hem zo had veranderd, verzwakt en uitgehold? Waar had hij zijn geheugen van dat onbegrensde reisbestaan verborgen? Lag dat ergens als een opgerolde film te wachten in een ondergrondse bunker? Of waren de herinneringen definitief vernietigd, al of niet met voorbedachten rade?

Jack schrok op van een geritsel. Een krabachtig dier met een vreemde metalen glans kwam onder de deur van de slaapkamer doorkruipen. Met een vloek sprong Jack uit bed en dook op het beest af. Voordat hij het kon oprapen om het te onderzoeken, veranderde het met een paar mechanische klikken in een libelle van staal en vloog het raam uit.

‘Verdomme!’ riep Jack. ‘Zelfs tot dit paradijs is het kwaad van de buitenwereld nu doorgedrongen.’

Hij draaide zich om. Esmi zat rechtop in bed en keek hem met grote ogen aan. Hij zag aan haar blik dat ze de angst voor de dood in zijn ogen kon lezen; een angst die zij inmiddels overwonnen had. Een overwinning waar hij jaloers op was.

‘Vertel me nu eindelijk wat er aan de hand is, Nieuwe Man,’ zei ze kalm en dwingend.

Jack vertelde Esmi over de libellen van metaal, de vreemde verkenners, die hij overal tegenkwam, en sprak over zijn angst voor de terugkeer van een vijand van buitenaf, een vijand uit zijn vorige leven. Een vijand van wie hij het bestaan misschien wel doelbewust vergeten was.

Vreemd genoeg maakten zijn woorden maar weinig indruk op Esmi, alsof ze haar bekend voorkwamen. ‘Lang geleden,’ zei ze ernstig, ‘toen jij en ik nog maar een paar jaar samen waren, heb je me een geheim toevertrouwd dat je zelf weer bent vergeten. Ik mocht dit geheim alleen weer in je herinnering terugroepen in tijden van verandering, verwarring of nood. Ik voel dat dit nu zo’n tijd is.’

De knoop in Jacks maag werd nog strakker aangetrokken. ‘Welk geheim?’ fluisterde hij. Hij hoorde de paniek in zijn eigen stem.

Esmi legde haar broze hand op zijn sterke schouder. ‘Je vertelde me dat je op één van de duizend eilanden een huis hebt gebouwd waar je nooit meer komt. Onder dat huis heb je een dagboek uit een vorig leven begraven. Misschien zou ooit de tijd komen dat je de kennis uit dat dagboek weer nodig zou hebben, zei je me. Maar liever had je dat die tijd nooit zou komen, zodat je eeuwig zorgeloos en vrij kon blijven ronddolen op deze vergeten paradijseilanden. Liever had je dat ook jij voor eeuwig vergeten zou worden. En dat jij voor altijd kon vergeten wat je hebt gedaan, gelaten en meegemaakt. Zo zei je het, letterlijk. Wat je in dat dagboek hebt vastgelegd, wilde je het liefst voor altijd vergeten. Je hebt iets ondraaglijks van je afgeschreven, in de hoop het voor eeuwig kwijt te zijn.’

Jack moest zich beheersen om niet weg te rennen, weg van Esmi, om nooit terug te keren naar dit eiland, waar deze vrouw leefde die meer van hem wist dan hij zelf wilde weten. Hij wilde nu niets liever dan een ander eiland van vergetelheid opzoeken, misschien een eiland waar de mens was uitgestorven, waar hij zich voor eeuwig kon verbergen. Maar in plaats van weg te rennen, vroeg hij: ‘Welk eiland, Esmi?’

‘Ik weet het niet, mijn enige liefste. Je noemde alleen drie getallen. Vier. Zes. Twee.’

‘Eiland 462,’ fluisterde Jack. ‘Ik kan me niet herinneren welk eiland dat is… of wanneer ik daar voor het laatst ben geweest.’

Jack Newman, Experimenteilanden, 2232

Met tegenzin reisde Jack naar de eilanden waar hij lang niet meer was geweest, op zoek naar aanwijzingen over zijn verleden dat hij in de bodemloze put in de kern van zijn ziel had begraven en hermetisch had afgesloten. Maar overal waar hij kwam, vluchtte hij snel weer weg, uit vrees dat hij daadwerkelijk iets van vroeger zou vinden, want iets goeds kon dat niet zijn. Normaal vervaagden zijn herinneringen aan recente gebeurtenissen snel. Maar niet de woorden van Esmi. Wat je in dat dagboek hebt vastgelegd, wilde je het liefst voor altijd vergeten.

Het luik naar eiland 462 vermeed hij. De sprong in wormgat 1001, dat leidde naar de catacomben onder de overwoekerde resten van de niet-bestaande stad in de oerwouden van Congo, durfde hij al helemaal niet te nemen. Alleen luik 599 boezemde hem nog meer angst in. Het wormgat daarachter leidde naar het graf van zijn ooit identieke IGD-broer Redmond, met wie hij aan het begin van zijn leven verstrengeld was geweest. Hij kon zich nog levendig herinneren hoe zijn broer op een buitenaards sterfbed als een uitgemergelde grijsaard in zijn armen lag, hem een opdracht gaf en zijn laatste adem uitblies. Het was een van de weinige heldere herinneringen van zijn leven na 2103. Nee. Bij luik 599 durfde hij niet eens in de buurt te komen. Hij haatte zichzelf om zijn zwakte en lafheid. Maar de angst was te groot.

Hij dacht aan Esmi. Waarom heeft zij wel de moed de dood in de ogen te kijken en ik niet?

Op elk eiland waar hij kwam, vlogen nu libellen van metaal, rusteloos en gejaagd, op zoek naar hem. Ze kwamen steeds dichterbij. Hij wist er nog een paar te vangen. Zonder uitzondering waren het kleine machines vol kunstmatige spieren, organen en zintuigen. Micro-verkenners, waarschijnlijk van de Feind. Met grote tegenzin en aarzeling moest Jack nu wel toegeven dat het tijd werd om deze vergeten experimenteilanden, waar de mens in een ver verleden door de Alfabeschaving was uitgezaaid, te verlaten. Hij moest terugkeren naar de echte wereld, naar de Aarde en andere bewoonde planeten die oorspronkelijk, toegankelijk en open waren. Hij moest weer gaan deelnemen aan het leven in de universele realiteit, waar de natuurwetten van concurrentie en strijd op leven en dood ook voor hem golden.

Ondanks dit besef bleef hij het besluit uitstellen om zijn paradijs de rug toe te keren. Zijn vrees om terug te keren naar het ware bestaan, het harde, echte leven, was te groot.

ooo

Jack liep over een woestijneiland waar de uitgezaaide mens was uitgestorven, nadat vele eeuwen geleden de laatste bomen waren gekapt en de vruchtbare bodem door orkanen in zee was geblazen. Ook het dierenleven was verdwenen, op minuscule kevertjes na die tussen de korstmossen kropen. Maar ook hier zag hij nu een onnatuurlijk blinkende libelle onder de laaghangende bewolking vliegen.

Deze verkenner snorde ondanks de harde wind in een rechte lijn op hem af. Dichterbij gekomen zag Jack dat het veel groter was dan de libellen van staal die hij tot nu toe had gezien. Op de punt van zijn kop zat een priemvormige bajonet. Als Jack niets ondernam, zou dat steekwapen zijn gezicht over een paar seconden penetreren.

Jack dook naar de grond. Het levende projectiel schoot met een snerpend geluid vlak langs zijn hoofd. Het maakte een scherpe bocht en viel opnieuw aan.

Jack zette zich schrap om een tweede ontwijkmanoeuvre uit te voeren, toen zijn hoofd in een oncontroleerbare stuiptrekking naar rechts sloeg. Er brak iets los uit zijn oor en een splinter van zijn bewustzijn vloog mee naar buiten. Zijn waarnemingen traden gedeeltelijk uit zijn lichaam. Alsof hij zelf een insect van staal was, suisde hij door de lucht, recht op zijn aanvaller af, die hij in de flank trof, precies onder de vleugels. Hij boorde zich een weg naar de stalen schedel en vernietigde de besturingseenheid.

De levenloze belager viel in het zand tussen de korstmossen. Jack versteende van de kou en verloor het bewustzijn.

ooo

Toen Jack bijkwam, was hij nog steeds verkleumd van de kou. Hij voelde zich zoals vroeger, als hij ontwaakte uit zijn opgerolde bestaan nadat hij contact had gehad met Redmond. Alle levensenergie was uit hem weggezogen.

Op zijn tandvlees strompelde hij naar het wormgatluik van het eiland en reisde via zijn Torusstation naar een vulkanisch eiland met heetwaterbronnen.

Met een zucht van genot liet hij zich in het dampende zwavelwater zakken. Toen de kou uit zijn botten was weggetrokken, probeerde hij zijn microdrone opdracht te geven om tevoorschijn te komen. Maar het was alsof hij een verlamde hand probeerde te bewegen. Pas nadat hij langdurig in diep concentratie zijn motorische cortex had afgetast, wist hij de juiste snaar te raken. Met een pijnlijke steek in zijn linkeroor en een koude rilling door zijn ruggenmerg vloog zijn microdrone de lucht in.

Zijn bewustzijn splitste zich op. Hij nam de wereld waar vanuit twee perspectieven, zoals hij als 256 NI-AI de wereld vanuit vier perspectieven had waargenomen.

Een metalen wigje ter grootte van een vingerkootje landde op zijn hand. Het was hetzelfde wigje dat hij in zijn terugkerende droom had gezien, verborgen achter het klepje in de lies van de vrouw van marmer die tussen versteende machines lag begraven.

De vorm van het wigje deed hem denken aan de veel grotere driehoekjagers van de Feind. Dat moest wel toeval zijn. Of had hij in zijn vergeten verleden een verbond met de Feind gesloten, een pact met de duivel? En had hij er vergetelheid voor teruggevraagd?

Hij schudde het doemdenken van zich af.

‘Nu ik je op mijn hand zie zitten,’ zei hij klappertandend tegen het insect van staal, ‘weet ik weer dat ik jou ooit van iemand heb gekregen. Maar wat is het verband met mijn terugkerende droom? En hoe is het mogelijk dat ik zelfs jouw bestaan was vergeten? Zonder jou had ik de aanval van dat wapentuig niet overleefd.’

Hij liet zijn begeleider terugkeren in zijn gehoorgang. Hij bleef nog een uur in het weldadig warme water zitten. Toen zei hij streng tegen zichzelf: ‘Mijn terugkeer naar de Aarde kan ik nu echt niet meer uitstellen. Maar eerst naar Eiland 462.’

Jack Newman, Eiland 462, 2232

Eiland 462 was een troosteloos oord. Een schemerige, grijze prairie waar niets of niemand zich kon verbergen voor de eeuwige poolwind. Het taaie gras werd begraasd door runderen met een vacht die leek op het poolgras dat ze aten. Jack had geluk dat het nu zomer was. De vlakte werd beschenen door een bleke zon die vlak boven de horizon hing, die een paar maanden lang niet onder zou gaan. Maar in de lange winter heerste hier een onverbiddelijke poolnacht.

Of hij tien of twintig uur over het eiland had gezworven voordat hij mensen tegenkwam, wist hij niet. Hij had geen instrument om dat te meten. Acht in koeienvellen geklede vrouwen keken hem als versteend aan. Toen hij dichterbij kwam, wierpen ze zich voor zijn voeten, hun gezicht in het gras gedrukt.

‘Meester,’ prevelden ze. ‘Meester. Meester. Meester.’ Hun stemmen kwamen maar net boven het geloei van de poolwind uit.

De aanblik van hun angst riep oude herinneringsbeelden op. Ze deden Jack huilen van schaamte en medelijden.

Dit was de laatste mensenstam van dit eiland. Ten dode opgeschreven, omdat er alleen vrouwen over waren. Een oorlog tussen de seksen had een einde gemaakt aan de mannen. Die oorlog had hij zelf ontketend, herinnerde hij zich weer, zonder voor nageslacht te hebben gezorgd. Alleen bij zijn IGD-zusters was hij vruchtbaar.

Na een tijdje richtten de vrouwen zich op en trokken Jack voorzichtig overeind. Als een mak schaap liet hij zich meevoeren over een kilometerslang pad. Hij zag dat de jongste vrouw ongeveer veertig jaar oud was. De oudsten leken wel honderd.

Na een uitputtende tocht kwamen ze bij een lelijke bunker. Het met ruwe rotsblokken gebouwde gevaarte stond in de luwte van de enige heuvel op het eiland.

De vrouwen bleven hem met grote eerbied behandelen. ‘We zijn zo dankbaar en geroerd dat u na al die tijd toch nog bent teruggekeerd, meester,’ zei de jongste vrouw. ‘Ik was nog maar een kind toen u vertrok.’

Met vereende krachten trokken de vrouwen een zware grendel los en verplaatsten enkele rotsblokken, waardoor een ingang zichtbaar werd. Er werd een fakkel van rundvet ontstoken en Jack volgde de vrouwen naar binnen. In een langdurig ritueel werden verschillende deuren geopend en uiteindelijk wezen acht handen naar een mand van gevlochten gras, waarin een bundel opgerold perkament lag. De eerbied van de vrouwen kwam niet alleen voort uit respect. Het was ook uit pure angst, zoals je een boosaardige God vreest. Die onvoorwaardelijke angst was nodig om zijn dagboek te beschermen. Dit zijn voor jullie heilige geschriften, die jullie niet kunnen lezen, niet mogen aanraken en nooit zullen begrijpen. Jullie mogen en moeten ze alleen bewaken, totdat de schrijver ervan terugkeert om ze voor zijn ondoorgrondelijke doeleinden te gebruiken.

Jack stuurde de vrouwen weg, rolde de bundel open, herkende zijn eigen handschrift en begon met lezen.

Mijn schokkende ontdekkingen op mensverlaten eilanden

Bij mijn vierde of vijfde bezoek (ik ben weer eens de tel kwijtgeraakt) aan het onbewoonde eiland 113 kwam ik tot een schokkende ontdekking. Tijdens mijn eerdere bezoeken hadden de ruïnes en de aangevreten mensenskeletten mij ervan overtuigd dat de hier uitgezaaide mensenstam was uitgestorven door plagen van de nog steeds in grote getalen voorkomende roofdieren en misschien ook door onderlinge conflicten. Maar bij mijn laatste bezoek vond ik in een half door zand en aarde bedolven bunker een deur die toegang gaf tot een trappenhuis dat leidde naar een verbijsterend groot complex van ondergrondse hoogovens, metaalbewerkingswerkplaatsen en scheepswerven met tientallen duikbootachtige constructies in verschillende staten van voltooiing. De cilindervormige schepen in aanbouw lagen aan de bron van onderaardse zoutwaterrivieren of aan de uitlopers van ondergrondse zeearmen. Ongelofelijk. Deze uitgezaaide mensenstammen hadden op eigen kracht een geavanceerde industriële technologie ontwikkeld. Misschien heeft een deel van hen hiermee kunnen ontsnappen uit het duizend eilanden experiment. Misschien zijn hun ondernemingen vroegtijdig ontdekt door de hogere macht en zijn ze om hun uitzonderlijke vindingrijkheid weggehaald, of gestraft met de dood, God mag weten waarom…

Na deze ontdekking ben ik de andere mensverlaten eilanden afgereisd om de resten van de daar verdwenen bewoners aan een nader onderzoek te onderwerpen. Op de meeste van die troosteloze eilanden kon ik niets ontdekken dat wees op een ander einde dan uitsterving door hongersnood, ziekte, agressie van plaatselijke elementen of levensvormen, ontheemding, oorlog of kannibalisme. Maar op vier eilanden deed ik dezelfde schokkende ontdekkingen als op eiland 113.

Op eiland 101 lijken de verdwenen bewoners een op hun lichaam gedragen explosieve kamikazebescherming te hebben ontwikkeld om zich te verdedigen tegen de aanvallen van niet-menselijke veroveraars van naburige (non-experiment) eilanden. En toch zijn ze verdwenen. Het kan niet anders dan dat ze zijn weggehaald om hun defensieve talenten elders in te zetten, in de tijd dat de hogere macht het duizend eilanden experiment met de menselijke soort nog niet was vergeten.

Het raadsel van de dode vlaktes van glas- en spiegelscherven, botresten en gecorrodeerd metaal op eiland 990 heb ik nu ook opgelost. De verdwenen bewoners van dit verstikkend hete oord met zijn vele zonnen aan de hemel hebben zich in leven gehouden door dodelijke straalwapens te bouwen, in de vorm van een ingenieus samenstel van geslepen lenzen en spiegels, waarmee ze het zonlicht in duizendvoudige concentratie met grote precisie op hun vijanden konden richten.

Onder het verlaten eiland 926 ontdekte ik tunnelstelsels waardoor de bewoners naar andere eilanden en misschien zelfs naar verre continenten zijn ontsnapt. Als bewijs dat het mensenwerk is geweest, vond ik enkele prototypes van boorlocomotieven, monsterlijk grote mollen van massief staal bekleed met diamantgruis, aangedreven door een raadselachtige energiebron.

De grootse schok overkwam mij op eiland 663, waar de nachthemels zijn gevuld met regens van vallende sterren. Hoe is het mogelijk dat ik de gebombardeerde resten van hun olieraffinaderijen, raketfabrieken en lanceerplatforms tijdens eerdere bezoeken niet als zodanig heb herkend? Deze mensenstam is ontsnapt door zicht te lanceren naar en mee te liften met langs scherende kometen.

Deze ontsnappings- en verdedigingsstrategieën, deze vluchtwegen en wapens, moet ik meenemen naar huis. Deze kunnen van levensbelang zijn tijdens nieuwe invasies van vijanden van ver.

Mijn reis terug naar huis.

De helse herinneringen van mijn reis naar de Verboden Leegte doven eindelijk uit. Mijn geheugenverlies moet een biologisch beschermingsproces zijn. Omdat er niet eeuwig te leven is met wat ik heb ontdekt op het einde van mijn reis, halverwege het gapende niets tussen de Melkweg en het Andromedastelsel. En er is al helemaal niet te leven met het besef wat ik met die ontdekking heb gedaan… en gelaten. Mijn terugkeer zal dit nooit goed kunnen maken. Maar wat kan ik anders doen? Voordat alle details uit mijn geheugen zijn verdwenen, moet ik de arme stakkers die de Feind invasie hebben overleefd, waarschuwen voor wat hen te wachten staat.

Gisteren stond ik gebogen over het gapende wormgat onder luik 1001. Waarom verlamt dit gat mij zo van angst, terwijl de ruimtetijdtunnels naar de experimenteilanden even zwart zijn? Hoe vaak heb ik hier niet gestaan? Het willen springen maar niet durven. Ik kan gewoon niet springen. Uren stond ik daar in de bodemloze diepte te staren. Uiteindelijk ben ik toch gesprongen, of iets heeft me geduwd, want nu ben ik hier, terug op mijn geboortegrond. Eronder, kan ik beter zeggen, want ik werd wakker in de sarcofaag onder de niet-bestaande stad.

Ik zit beklemd tussen de buizen en ribben van de cabine en het is beangstigend donker. Mijn hele lichaam brandt, alsof ik gevild ben. Mijn tweede huid is weg, dat is duidelijk. Een reis van eiland naar eiland zonder tweede huid is goed te doen. Maar het corroderende effect van een reis helemaal terug naar huis is te veel voor mijn onbeschermde huid. Ik heb even de neiging om in mijn handlamp te knijpen maar die heb ik al lang niet meer, net als mijn sleutelwapenhandschoen. Die gereedschappen ben ik al decennia kwijt.

Vechtend tegen de pijn van mijn geërodeerde huid duw ik de dekplaat van de cabine open. Een Aardse oerwoudlucht stroomt naar binnen, vult mijn longen met zuurstof en mijn bestaan met vreugde. Op de experimenteilanden heb ik vijf plekken die ik thuis noem. Maar dit is mijn enige echte thuis. Ik klim uit de sarcofaag en zodra ik mijn moederplaneet onder mijn voeten voel, weet ik dat ik hier na mijn vertrek in 2103 nog een keer ben geweest. Ik grijp naar mijn achterhoofd, want ik herinner me opeens dat daar ooit een rubberachtige helm zat, mijn externe geheugen. Maar die AI ben ik ook al decennialang kwijt. Ik slaak een zucht van opluchting. Want ik weet nu dat mijn geheugenverlies geen ziekte is, maar een gevolg van het verliezen van mijn externe geheugen. Misschien nog eens versterkt door het overvol raken van mijn biologische geheugen. Ik leef nu al zoveel langer dan een normaal mens. Al die levenservaringen, al die indrukken en inzichten, al die verworven kennis en vaardigheden passen godsonmogelijk in mijn natuurlijke brein. Ik moet mijn externe geheugen terug zien te vinden, om me weer voor de geest te kunnen halen wat ik de afgelopen decennia, of misschien wel eeuwen, allemaal heb meegemaakt en wat ik aan kennis, inzichten en wijsheid heb verworven. Maar ik heb geen idee waar ik dat zou moeten zoeken.

De Alfacatacomben onder de jungle van Congo zijn verlaten en donker. Op de tast weet ik een doorgang naar buiten te vinden. Oogknipperend en met mijn handen schuin boven mijn hoofd sta ik tussen de woudreuzen. Door het dichte bladerdak valt af en toe een verblindende lichtbundel, afkomstig van de vertrouwde, goudgele zon die alle schepsels op Aarde al miljarden jaren van levensenergie voorziet.

Van de niet-bestaande stad vind ik geen spoor. Geen paden, geen ruïnes, geen fundamenten. Alsof de stad inderdaad nooit heeft bestaan. Ik loop etmalen door het oerwoud naar het westen. Ik kom geen mens tegen. Wel veel grote roofdieren, waaronder sabeltandtijgers die een eeuw geleden zijn teruggekweekt vanuit de ijstijden en uitgezet in natuurreservaten die nu het hele continent beslaan. Mijn redding is dat ik op de experimenteilanden heb geleerd hoe ik als eenzame reiziger in een vijandige omgeving moet overleven. Aangekomen bij de Atlantische Oceaan volg ik de kust naar het noorden. Zelfs in de gebieden die vroeger dichtbevolkt waren, kom ik geen mens tegen. Dorpen en steden zijn nog maar net verlaten. De huizen zijn niet vervallen en niet overwoekerd door de natuur.

Waar zijn de mensen gebleven? Heb ik te lang gewacht? Heeft het gevaar waarvoor ik kom waarschuwen al toegeslagen? Is mijn soort op Aarde uitgestorven? Zijn de nazaten van de stammen die op de vergeten experimenteilanden zijn uitgezaaid, de laatsten der mensen?

In de haven van wat er na de Feind invasie is overgebleven van Tanger vind ik een zeewaardige zeilboot. De wind staat goed. Binnen een dag zet ik voet aan de kust van Spanje. Maar ook hier is geen levende menselijke ziel te bekennen. En ook hier vind ik nergens sporen van recente oorlog. Wie of wat heeft de mens spoorloos doen verdwijnen?

Een deel van het door de Feind in as gelegde Madrid is ooit weer bewoonbaar gemaakt. Maar de nieuwe straten, nieuwe pleinen en nieuwe huizen zijn leeg en verlaten. Ik maak lange, eenzame voettochten door Europa. Hetzelfde surrealistische beeld als in Madrid tref ik aan in Parijs en Rome en alle andere steden die ik bezoek. De overlevenden van de Feind invasie, de bewoners van de nieuwe woonwijken, zijn in rook opgegaan. Of zijn ze door de mieren opgevreten? Overal kom ik krankzinnig veel mieren tegen, in alle vormen en maten. Sommige mierenvolken bestaan uit miljoenen werksters. Hun soldaten zijn een paar centimeter groot, zodat je ze hoort lopen. Mensgemaakte en mensverlaten metropolen gevuld met mierengeritsel.

Hebben de mieren het dan uiteindelijk toch tegen de mens opgenomen, en gewonnen?

Mieren hebben een compleet ander lichaamsbouwplan, een andere vorm van bewustzijn, een ander streven. Hierdoor leven ze in een andere wereld. Via de open zenuwuiteinden in hun voelsprieten, kijken, ruiken en voelen ze zonder ruis of vervorming in elkaars geest en proeven ze elkaars geheugen. Op het moment van contact worden ze één. Het kan niet anders dan dat Alfa’s ook zo met elkaar communiceren met hun biologische radiocontact. De woordeloze taal is dus in verschillende levensbronnen onafhankelijk van elkaar ontstaan.

In verwarring keer ik terug naar Afrika. Dit keer trek ik Congo binnen vanuit het oosten.

Als ik de Congorivier nader, hoor ik gespartel en geschreeuw. Tussen de bladeren door zie ik armen en benen in het water bewegen. Aan de kreten te horen, denk ik dat het bonobo’s zijn. Dichterbij gekomen zie ik dat het toch echt mensen zijn. Het zijn prachtige mensen. Ze doen me denken aan de naar het oerwoud teruggekeerde mensenstam op de foto van Antonio. Uitzinnig van vreugde werp ik mijn uitrusting af en spring in de rivier. Een paar kinderen vluchten in paniek naar de oever. De ouderen houden afstand. Een paar jongvolwassenen komen voorzichtig kennismaken. Niet met woorden, maar door aan me te snuffelen en me te betasten. Ik word zelfs in mijn nek gelikt.

Wat ik ook probeer, ik krijg geen begrijpelijk woord of gebaar uit deze mensen. Maar dat ze contact willen maken is duidelijk.

Het doet me denken aan wat de stamoudste van een naar de oorsprong teruggekeerde mensenstam ooit tegen Antonio zei. In grote lijnen luidde dat als volgt: ‘Op het oude continent hebben de laatste stammen zonder taal hun oorsprong nooit verlaten. De stammen die de continenten met hun woorden hebben veroverd, kunnen slechts nog dromen van de natuurlijke wereld. Zonder taal leeft de mens zoals hij bedoeld is om te leven: een gelukkig en waarachtig wezen binnen de beschermende rivieren van het oerwoud. De enige manier om te voorkomen dat mensen zichzelf en andere levensvormen uitroeien, is het ont-talen van de mens. We moeten de giftige woorden van de taal van de mens vernietigen. Wijzelf kunnen dat niet. Wij kunnen niet anders dan denken en spreken in taal. Wij kunnen onszelf niet dwingen om onze taal te vergeten. Maar ons nageslacht kunnen we wel opvoeden zonder taal. Tegen ons nageslacht kunnen we zwijgen. Ons nageslacht kunnen we zegenen met een leven zonder de besmettelijke mentale ziekte van woorden.’ Dat hebben deze radicale mannen en vrouwen dus gedaan, anderhalve eeuw geleden. Ze hebben zich teruggetrokken in de diepten van het oudste oerwoud waarin niemand ooit nog een voet heeft gezet sinds de afsplitsing van de mens, de chimpansees en de bonobo’s met hun gezamenlijke voorouders. En hier hebben ze nooit meer een woord gesproken en stammen gesticht die hun nieuwgeboren kinderen zonder taal hebben opgevoed. Ondertussen zijn er zes generaties verstreken en is er onder hen niemand meer die ooit nog een taal heeft horen spreken.

Is het werkelijk zo gegaan? Of is dit ook een experiment van de Alfabeschaving? De mens terugplaatsen in zijn prehistorische habitat, in zijn oorspronkelijke taalloze staat? Om te kunnen beoordelen wat de ware natuur is van de mens, zonder invloed van een taal die in woorden kan worden vastgelegd, een taal die een eigen leven gaat leiden en de mens in haar macht krijgt als een nieuwe wet die de oude natuurwetten overschrijft? Zoals artificiële intelligentie natuurlijke intelligentie overschrijft, als er niet tijdig wordt ingegrepen.

Ooit kon ik niet wachten om met deze legendarische stammen-zonder-taal samen te leven. In Cambridge, na het net op tijd vernietigen van de AI die ik had gecreëerd, stond ik op het punt om hiervoor naar Congo te vertrekken. Maar juist op dat moment werd ik gearresteerd en opgesloten in de Detroit Detentie Compound. Ooit wilde ik niets liever dan ondervinden hoe het is om met deze oermensen te jagen en voedsel te verzamelen, om als een dier het bestaan te ervaren, om de liefde te bedrijven met een vrouw die leeft in een wereld zonder taal, om te versmelten met een integraal onderdeel van het oerwoud in de gedaante van een mensenvrouw. Misschien moet ik die kans nu alsnog grijpen, ook al is het afgedwongen door de Alfabeschaving.

Ik trek mijn kleren uit. Zodra ik naakt ben, neemt de stam-zonder-taal mij op alsof ik altijd onder hen ben geweest.

Deze mensen kunnen de stemmingen, gevoelens, gedachten en bedoelingen van hun stamgenoten feilloos lezen. Ook die van mij. Ze weten al wat mij bezighoudt, wat ik wil en wat ik van plan ben voordat ik me er zelf van bewust ben. Bijna zoals SoNet dat wist in het pre-Feind invasie tijdperk. Hoe doen ze dat? Hebben ze van de Alfabeschaving een radiozintuig gekregen waarmee ze mijn gevoelens en gedachten kunnen lezen? Nee. Dat kan het niet zijn. Want ik denk in symbolen en abstracte woorden die zij niet verstaan. Zij denken alleen in de onvervormde werkelijkheid.

De menselijke stem wordt hier gebruikt als waarschuwingssignaal, uiting van emotie en muziekinstrument. ’s Avonds aan het kampvuur worden adembenemende woordeloze symfonieën gezongen die mijn bewustzijn opblazen totdat ze versmelten met de mensen en de natuur om me heen, een staat van spirituele euforie, alsof ik zwaar gedrogeerd ben. Als de stemmen zwijgen, word ik niet gestraft door onttrekkingsverschijnselen maar bedrijf ik met dierlijke drift en intensiteit de liefde met een vrouw die vrij is van alle zorgen, remmingen en schaamte van de zondige mens. Innig verstrengeld vallen we daarna in een genadige droomslaap. Voor het eerst sinds de scheiding van mijn identieke IGD-broer en mijn geliefde Valerie ben ik niet eenzaam en ontheemd. Het ultieme levensgeluk bestaat dus toch, ook zonder Redmond of Valerie aan mijn zijde.

De mensen van de woordeloze stam wassen zich dagelijks in een rivier of meer, waardoor ze het vuil en zweet dat hun lichaamsgeur maskeert, van hun huid spoelen. Maar ze wassen zich niet zodanig grondig en ook niet met hulpstoffen als olie, zeep of modder, dat hun lichaamsgeur verdwijnt. Ze ruiken altijd op een zuivere manier naar zichzelf. Als de wind goed staat, of als men dicht bij elkaar staat, gebruiken ze hun lichaamsgeur zowel bewust als onbewust als communicatiemedium.

Ook zonder taal, met lichaamshouding, gelaatsuitdrukkingen en gebaren, kan je liegen en bedriegen, kan je gevoelens, gedachten en intenties verbergen, vervormen of overdrijven. Met lichaamsgeur is liegen niet mogelijk.

De mensen-zonder-taal zijn meesters in het lezen van lichaamsgeur. Als men dicht genoeg bij elkaar staat, ruikt men precies wat de emotionele en mentale toestand van de ander is. Ik moet denken aan Valerie. Hoe zij haar lichaamsgeur, haar feromonen, met kunstmatige ingrepen controleerde en daarmee haar minnaars en minnaressen controleerde en tot slaaf maakte. Ook mij had ze in haar macht als ik binnen haar geurbereik was. Onweerstaanbaar. Ik moet op zoek naar Valerie, om eeuwig en onvoorwaardelijk met haar te versmelten.

Het is te laat. De beschaafde mens is van de Aarde verdwenen, zoals de uitgezaaide mens van sommige experimenteilanden is verdwenen. Ik had hun briljante ontsnappingswegen en verdedigingswapens goed kunnen gebruiken tegen nieuwe invasies hier op Aarde. Maar het is te laat. Ik ben te laat teruggekeerd naar huis.

In verbijstering legde Jack zijn dagboek weg. ‘Waarom ben ik na het schrijven van dit reisverslag niet op zoek gegaan naar Valerie?’ vroeg hij zich hardop af. ‘Misschien heb ik dat wel gedaan, maar ben ik het vergeten. Net als ik de ontdekking van de sporen en resten van ontsnappingswegen en verdedigingswapens op sommige onbewoonde eilanden ben vergeten. Misschien liggen er op andere eilanden andere dagboeken verborgen, verslagen van andere reizen. Maar ik kan niet duizend eilanden gaan afzoeken. Voordat ik daarmee klaar ben, zal ik dit dagboek weer vergeten zijn. Ik moet nu handelen. Ik moet nu terug naar huis, waar mijn geheugen beter lijkt te werken dan hier in de mentale mist van de experimenteilanden. Een kapot geschuurde huid of niet, ik moet terug naar huis. Ook al is op Aarde nog steeds geen taalsprekend mens te vinden, ik moet terug. Ik heb Valerie daar voor het laatst gezien, dus alleen daar kan ik aanwijzingen vinden over waar ze is gebleven, en wat er van haar is geworden.’

ooo

Urenlang stond Jack naast de bodemloze leegte van wormgat 1001. Opnieuw kon hij er zich niet toe zetten om terug naar huis te springen.

Jack Newman, Eiland 142, 2232

Jack keerde terug naar eiland 142 en vond in Esmi’s aanwezigheid troost en rechtvaardiging voor zijn handelen, of beter gezegd voor zijn niet-handelen. Een paar jaar kon hij zijn terugkeer nog wel uitstellen, zo maakte hij zichzelf wijs, totdat Esmi in zijn armen gestorven zou zijn en hij haar niet eenzaam achter hoefde te laten.

Maar toen hij een paar maanden later in zijn slaap werd aangevallen door een sluipmoordenaar van vlijmscherp staal en zijn microbegeleider hem voor de tweede keer het leven redde, tot grote schrik van Esmi, wist hij dat hij echt niet langer kon wachten.

Jack Newman, Pan-Afrikaanse Republiek, 2233

Wakker worden op Aarde was pijnlijker en vreemder dan hij zich kon herinneren uit zijn dagboek. Zijn huid was rood en rauw en op sommige plekken tot bloedens toe weggeschuurd. Had hij vroeger een beschermend pak gedragen tijdens zijn wormgatreizen van en naar de Aarde? Dat wist hij natuurlijk ook niet meer.

Tot zijn grote opluchting kwam hij wel mensen tegen.

Zijn eerste nacht terug op Aarde sliep hij bij een vriendelijke stam aan de oever van de Congorivier. Hoewel hij de mensen niet kon verstaan, spraken ze wel degelijk een taal.

Tijdens zijn reis door Afrika maakte hij geen langdurig contact met andere mensen. Veel mensen kwam hij niet tegen, zelfs niet voorbij de Saharawoestijn, in de ooit zo dichtbevolkte kustgebieden aan de Middellandse Zee. De wereld was een lege woestenij. De platgegooide werken van de mens waren overwoekerd door klimplanten, struiken en bomen. Wilde dieren en verwilderde huisdieren hadden hun intrek genomen in wat over was van de huizen en andere gebouwen. Als het overal ter wereld zo was, dacht Jack, dan kon het aantal mensen dat de invasie van 2102 had overleefd niet meer zijn dan een paar honderd miljoen.

Jack Newman, Militair Verbond van Europa, 2233

Een visser bracht Jack in een open sloep naar Gibraltar. In het binnenland van Spanje leefde men zoals Jack zich het leven voorstelde van voor de eerste wereldoorlogen. Men werkte op het land en verhandelde met munt- en papiergeld lokale producten op kleine markten op dorpspleinen. Slechts af en toe zag hij een gemotoriseerd voertuig over de smalle wegen rijden. De mensen leefden in kleine groepen, hielden afstand van vreemden en zagen er gelukkig uit, alsof ze in hun directe omgeving alles bezaten wat ze nodig hadden.

Jack had geen geld, maar in de boomgaarden en op de akkers kon hij gemakkelijk voedsel vinden.

Hoewel hij de lokale taal niet sprak, probeerde Jack informatie in te winnen over het jaar waarin ze leefden en wat er was gebeurd op Aarde sinds de Feind invasie. Maar iedereen die hij aansprak, sloeg op de vlucht of trok een wapen en maakte duidelijk dat hij niet dichterbij moest komen.

Na een paar dagen kwam hij aan de rand van een dorp een stokoude vrouw tegen, die eenzaam op een bank zat voor haar houten huis. Ze droeg geen wapen en had niet de kracht om op te staan en te vluchten. Met donkere ogen nam ze hem op en gebaarde dat hij dichterbij moest komen. Ze tastte de primitieve kleding af die Jack van de vriendelijke stam in Congo had gekregen.

‘Ben je op zoek naar wapens?’ vroeg Jack.

De vrouw knikte. Godzijdank, ze leek hem te verstaan.

‘Ik draag geen wapens,’ zei Jack overdreven luid en langzaam. ‘Ik zal je geen kwaad doen. Ik wil alleen wat vragen stellen.’

In het Engels met een zwaar accent vroeg de vouw: ‘Waar kom je vandaan, vreemdeling?’

Jack wees over zijn schouder naar het zuiden. ‘Afrika.’

De oude vrouw keek hem argwanend aan. ‘Weet je het zeker? Niet uit Amerika?’

‘Nee. Niet uit Amerika.’

Er klonk een zucht van opluchting.

‘Mijn naam is Jack Newman. Ik ben heel lang weggeweest. Verdwaald in de oerwouden… Ik heb de tijd niet kunnen bijhouden. In welk jaar leven we nu?’

De vrouw moest lachen. Ze had geen tanden meer. Met haar verstand was duidelijk niets mis. ‘Ik heet Cabalina Silva en ik weet wanneer mij een leugen wordt aangesmeerd. Zeg me waar je werkelijk vandaan komt, en ik zal je vragen beantwoorden.’

Jack haalde diep adem en wees naar de bank. ‘Mag ik?’

Cabalina knikte en Jack ging naast haar zitten. ‘Beloof me dat je me gelooft als ik je de waarheid vertel.’

Cabalina keek hem schuin aan en lachte opnieuw. Ooit was ze misschien een charmante vrouw geweest. ‘Dat hoef ik je niet te beloven. Ik weet wanneer iemand me de waarheid vertelt en wanneer iemand me bedondert. Dat laatste is me te vaak overkomen. Mannen…’

‘Goed,’ zei Jack en liet haar de tatoeage op zijn hand zien.

‘Boston,’ zei Cabalina peinzend. ‘Waar ligt dat?’

‘Ik weet niet of het nog bestaat. Vroeger was er een stad met die naam in de Verenigde Staten van Amerika.’

‘Ah! Dus je komt toch uit Amerika. Ik wist het wel.’

Jack slaakte een zucht. ‘Daar ben ik geboren, ja, lang geleden. Maar daar kom ik nu niet vandaan.’

Cabalina keek met een ongelovige blik naar het jaartal op zijn hand. ‘Tweeduizend achtenveertig. Dat is bijna twee eeuwen geleden. Maar ik zie dat je niet liegt. Hoe is het mogelijk? Hebben ze je ingevroren? Heb je een tijdmachine gevonden?’

Jack schudde zijn hoofd. ‘Ik ben nooit bevroren geweest. En tijdmachines bestaan niet, kunnen niet bestaan. Ik had in een ruimteschip dat de lichtsnelheid benadert mijn levensklok kunnen vertragen. Maar dat heb ik niet gedaan. De mens beschikt niet over die technologie. Ik heb een zogenaamde AMOR-behandeling ondergaan waardoor ik niet verouder. Na de Feind invasie… weet je wat de Feind invasie is?’

‘Ja, natuurlijk weet ik dat. Denk je dat ik gek ben? Iedereen weet dat. Het einde van de oude wereld in 2102. En van AMOR-mensen heb ik natuurlijk ook gehoord. Maar ik dacht dat de Eeuwige Heersers allemaal vermoord waren… op de Zwarte Godin na.’

Het was alsof Jack een stroomstoot kreeg. De Zwarte Godin die ooit een Eeuwige Heerser was. Valerie leefde dus nog. En hij was haar op het spoor.

‘De Zwarte Godin?’

Cabalina wuifde zijn vraag weg. ‘Maak eerst je verhaal af.’

‘Na de Feind invasie ben ik naar Afrika vertrokken. Het is te ingewikkeld om alles uit te leggen, maar je moet me geloven dat ik vandaaruit naar een andere wereld ben vertrokken, en nu pas ben teruggekeerd.’

‘Hoe dan?’

‘Met technologie van de Alfa’s. Dat zijn de schimmige rode wezens die ons aan het einde van de Feind invasie te hulp zijn geschoten. Zonder hen zouden we nu niet meer bestaan.’

De oude vrouw maakte een snuivend geluid. ‘Ik heb altijd geweten dat er meer is tussen hemel en hel dan alleen de Aarde, de mens, de dieren en de duivelse vijand. God bestaat dus toch nog. Wat een opluchting. Dus die Alfa’s… dat zijn een soort beschermengelen?’

‘Zo zou je ze kunnen noemen. Kan je me nu vertellen in welk jaar we leven?’

‘2233.’

Jack hapte naar adem.

Na een tijdje zei hij: ‘Dat betekent dat ik honderdvijfentachtig jaar oud ben.’

Cabalina moest hard lachen. ‘Een eeuw ouder dan ik! Nou, dan zie je er verdomd goed uit voor je leeftijd. Heb je een pact met de duivel gesloten? Ach, wat zou het? Wil je mijn man niet worden? Ik ben al zo lang eenzaam en alleen. Ons leeftijdsverschil kan ik wel door de vingers zien.’

Jack moest ook hard lachen en legde zijn hand op de knokige schouder van de vrouw. ‘Als ik niet zo’n belangrijke missie had, dan zou ik met alle liefde bij je blijven.’

Cabalina stak een vinger op en keek hem boos aan. ‘Nu ben je weer aan het liegen.’

Jack knikte. ‘Welk land is dit tegenwoordig? En wie is hier aan de macht?’

‘Dit is een niemandsland, zoals er zoveel zijn aan de randen van de oude mogendheden. Wij niemandslanders houden ons afzijdig van centraal bestuur en gezag. Wij doen niet mee met de nieuwe technologische revolutie. Wij leven van wat de natuur, de herders en het akkerland ons te bieden hebben. In deze streek krijgen we gelukkig de vrijheid om zo te bestaan. En als er weer eens een aanval is uit Amerika, wat Godzijdank al heel lang geleden is, worden we wel geholpen door het leger van het Militaire Verbond van Europa.’

‘En waar begint het gebied van het Militaire Verbond van Europa?’

‘Bij Madrid. De MVEU strekt zich uit naar het Zuidoosten tot Ankara in het Oude Turkije. Naar het Noordoosten tot Sint-Petersburg, voorbij het oude Duitsland, Polen en de Baltische Staten. Naar het Noorden tot Newcastle in het oude Engeland, waar ik ben geboren en getogen, nog voor de ondergrondse schuiljaren.’

‘En wie regeert over het Militaire Verbond van Europa?’

‘De Zwarte Godin. Zolang ik mij herinner, is zij al opperbevelhebber en president van het Militaire Verbond van Europa.’

Jack kon bijna niet blijven zitten. ‘Waar kan ik haar vinden?’

‘De Zwarte Godin? Ben je naar haar op zoek? Ken je haar? Of wil je haar vermoorden?’

Jack knikte twee keer en schudde toen zijn hoofd. ‘Ik ken haar al bijna mijn hele leven. Ooit was zij mijn grote liefde. Zij heeft mij a-sterfelijk gemaakt.’ Jack hief zijn handen op. ‘Maar ik ben nooit een Eeuwige Heerser geweest.’

‘Ik geloof je,’ zei de oude vrouw. ‘En je hebt het goed gezien. Ik moet niks hebben van heersers en al helemaal niet van Eeuwige Heersers. Ik geloof dat niemand zou moeten heersen over andere mensen, zeker niet voor langere tijd. Daar krijg je alleen maar ellende en oorlog van. Het paleis van de president lag vroeger in Berlijn. Nu ligt het aan de andere kant van de zee in het noorden. In het oude Engeland.’

Jack knikte dankbaar voor al deze informatie. ‘Cabalina, nog een laatste vraag voordat ik naar Engeland vertrek. Waarom is iedereen hier zo bang voor mij?’

Cabalina kneep haar ogen samen. ‘Je bent werkelijk al die tijd weggeweest?’

Jack knikte.

‘Iedereen is doodsbang voor je omdat je op de oude vijand lijkt.’

‘De oude vijand?’

‘Ja! Je lijkt op een Engel des Doods, verhuld in vreemde kleding. De mensen denken vast dat je een nieuw soort type mensenmoordenaar bent uit Amerika, uit Salamons Rijk.’

‘Engel des Doods?’

‘Lang geleden waren dat de stoottroepen van de heilige oorlog van de Profeet. Er zijn te veel opnames van die oorlog gemaakt, die nog overal te zien zijn, om ons die nachtmerrie ooit te doen vergeten. Jij lijkt op de mannelijke helft van die menselijke moordmachines. Je bent alleen een stuk kleiner. En je bent alleen. Dat is extra vreemd. Want Engelen des Doods waren onafscheidelijk van hun wederhelft. Een mannelijke en een vrouwelijke mensenmoordenaar, die alles met elkaar en voor elkaar deden. De vreeswekkende paren zagen er allemaal hetzelfde uit. En jouw gezicht zou zo van een mannelijke Engel des Doods kunnen zijn. Wees op je hoede. Als mensen denken dat jij de voorbode bent van een nieuwe generatie Engelen des Doods, dan zullen ze je lynchen.’

‘Wat is er met die Engelen des Doods gebeurd? Zijn ze verslagen in de strijd?’

De oude vrouw lachte haar tandeloze mond bloot. ‘Die monsters waren niet te verslaan. Nee, ze zijn verdwenen, van alle continenten, zomaar opeens. Niemand weet waarom ze zijn vertrokken… en waarheen.’

ooo

Hoe verder Jack het Iberische schiereiland binnendrong, hoe meer technologie en beschaving hij tegenkwam. In dorpen en steden was elektriciteit aanwezig en over steeds bredere betonbanen reden auto’s en andere gemotoriseerde voertuigen. Hoe verder hij van de kust kwam, hoe minder de mensen hem angstig, argwanend of vijandig nastaarden.

In het gedeeltelijk herbouwde Cordoba kreeg hij een lift van een vrachtwagenchauffeur naar het noorden. Onderweg had hij alle tijd en rust om na te denken over het weerzien met Valerie. Dat vooruitzicht zou hem uitzinnig van verlangen en vreugde moeten maken. Maar dat was niet het geval. Ja, hij kon niet wachten om zijn grote liefde van vroeger na honderddertig jaar weer in zijn armen te sluiten en zijn toekomstplannen met haar te delen. Maar uit het zwarte gat in de kern van zijn ziel kreeg hij onbestemde alarmsignalen door. In de elders opgerolde en voor hem nu afgesloten tussentijd was er iets gebeurd dat een liefdevolle versmelting onmogelijk maakte, vertelden de signalen hem. Hij zag zichzelf de liefde bedrijven met Valerie in een soort woestijntent, onder het spiedende oog van een man die zich de Profeet noemde. Dit was na de Feind invasie gebeurd en voor het verlies van zijn externe geheugen. Iets essentieels uit die tussentijd was hij vergeten. Wat was hij vergeten? En waarom was hij het vergeten? Hij besefte opeens dat hij het verlies van zijn externe geheugen als rechtvaardiging gebruikte voor al zijn dwalingen. Met dit besef was een gelukkig leven niet mogelijk. Hij drukte dit besef snel terug in het zwarte gat waar het uit was gekomen. Zelfbedrog kon een verlossing zijn.

Hoewel minder kleurrijk dan Jack zich van oude beelden kon herinneren, was Madrid weer een bruisende metropool geworden. Van de oorspronkelijke stad was niets over. Zelfs het stratenplan was helemaal veranderd; het was nu een raster van rechte straten die haaks aansloten op rechte boulevards. De huizen en gebouwen zagen eruit als blokkendozen, rechthoekig en grijs. Maar toch was het prettig en gezellig op straat. Tussen de restaurants, winkels en kantoren heerste bedrijvigheid. Het was lang geleden dat hij zoveel mensen bij elkaar had gezien. Het gemotoriseerde vervoer ging kennelijk ondergronds, want nergens zag hij auto’s of andere voertuigen.

De beschaving is dus toch weer opgekrabbeld na de slachting door de Feind.

Voetgangers droegen allerlei elektronica op hun lichaam en betaalden door hun pols tegen een virtuele kassa te drukken. De mensen zagen er schoon en verzorgd uit, maar even kleurloos als de straten en gebouwen. Hun kleding was wit of beige. En wat hem in het bijzonder opviel, was dat de vrouwen geen make-up op hadden.

Lang zal ik het in een grote stad niet meer uithouden, dacht Jack. Na al die decennia rondzwerven over de experimenteilanden was hij niet meer gewend aan verkeersdrukte en jachtige mensenmassa’s. Bij aankomst in de stad had hij de vrachtwagenchauffeur horen praten met een stedeling in een verbasterd Engels vermengd met Spaans en Frans, wat Jack goed kon verstaan. Maar hier in het centrum van de stad stonden de mensen niet open voor een gesprek met hem. Van angst of haat merkte hij niets. Het was desinteresse waar hij overal tegenaan liep. En af en toe een schrikreactie en irritatie. Men weigerde oogcontact met hem te maken. Niemand wilde een woord met hem wisselen.

Het viel Jack op dat de kleur van de ogen van de mensen op straat veranderde als het zonlicht op hun gezicht viel. Nu zag hij dat iedereen digitale lenzen droeg en begreep hij waarom de stad zo kleurloos was. Hij keek nog eens goed om zich heen. Nergens was reclame of informatie in woord of beeld te zien, zelfs geen straatnaamborden. De stedelingen leefden waarschijnlijk in een zeer geavanceerd metaversum. Via hun digitale lenzen werd een augmented reality over hun omgeving geprojecteerd, die deze stad van kaal beton misschien wel de prachtigste plek op Aarde maakte.

Geen wonder dat de Madrilenen hem geen blik waardig gunden. Hij was een kleurloze schim die zich bijna onzichtbaar door hun wonderbaarlijk mooie wereld bewoog, een offline vreemdeling uit een onbetekenend niemandsland, een anonieme weirdo met wie augmented omnichannelcommunicatie niet mogelijk was.

Jack bleef midden in een drukke winkelstraat stilstaan en schudde zijn hoofd. Jullie sluiten je weliswaar niet op in full-service bodysuits en geïntegreerde speelstations, maar uiteindelijk leidt dit metaversum-leven van jullie naar dezelfde leegte en zinloosheid van bestaan.

Hij haalde diep adem en brulde uit volle borst, tegen niemand in het bijzonder: ‘Zijn jullie werkelijk zo stom om opnieuw deze doodlopende weg in te slaan? Hebben jullie dan werkelijk helemaal niets geleerd van het verleden? Of lijden jullie collectief aan dezelfde geheugenziekte als ik?’

Zijn woorden ontlokten geen enkele reactie. Misschien waren de mensen gewend aan rondzwervende gekken die dit soort dwaze dingen riepen.

Jacks maag knorde. Hij had al uren niets gegeten. Hoe moet ik hier aan voedsel komen? Er groeide niets eetbaars aan de bomen, in de vijvers zwom geen vis en hij had geen fysieke of virtuele middelen om te betalen.

‘Nou ja,’ zei hij tegen zichzelf. ‘Dan maar op de brute manier. Dat zijn ze hier waarschijnlijk niet meer gewend en misschien kom ik ermee weg. Anders krijg ik in een politiecel wel iets te eten, als er überhaupt nog politiecellen bestaan.’

Jack liep een levensmiddelenwinkel binnen, greep een fles wijn, een worst en een brood en rende naar buiten. Er gebeurde niets. Geen hoorbaar alarm. Geen drones, robots of agenten die achter hem aankwamen.

In een parkje, in de schaduw van een grote naaldboom, verslond Jack zijn buitgemaakte maaltijd. Hoe hij ook verlangde naar een alcoholroes, de fles wijn liet hij nog dicht. Daarvoor was het nog te vroeg.

De zon stond op zijn hoogst, brandde onverbiddelijk op het alomtegenwoordige beton dat begon te stralen van de hitte. Het begon ondraaglijk warm te worden in de stad, zelfs in de schaduw.

De straten begonnen leeg te lopen. Steeds meer voetgangers verdwenen in het niets. Jack volgde de laatste mensen op straat en zag ze verdwijnen in iets wat nog het meest leek op de ingang van een metrostation. De tunnel waarin hij terechtkwam was vol met mensen die zich naar brede roltrappen haastten.

Jack gleed met de stroom mee de diepte in, waar het heerlijk koel was. Alleen bij het wisselen van roltrap klonk er het gedrum van voetstappen en het ritselen van kleding. Verder was de mensenmassa onwerkelijk stil. Alsof hij in een massale begrafenisstoet was beland. Niemand zei een woord tegen elkaar en zelfs blikken werden niet gewisseld. Nu hij eraan dacht, had hij ook op straat geen pratende mensen gezien of gehoord. Wel bewogen veel mensen hun vingers van beide handen in een koortsig ritme. Waarschijnlijk communiceerden ze op deze manier met hun online contacten.

De roltrappen kwamen uit in een ondergronds station met perrons waartussen magnetische metro’s aankwamen en vertrokken. De meeste mensen lieten de perrons links liggen en daalden verder af via liften en nog meer roltrappen.

Jack bleef de afdalende mensenstroom volgen, tot zeker zevenhonderd meter diep in de rotsbodem van de Spaanse hoogvlakte, waar een aangename temperatuur van ongeveer twintig graden heerste.

De laatste roltrap zette hem af in een brede tunnel die uitmondde in een ruimte die Jack in eerste instantie deed denken aan een monumentale kathedraal. Maar deze kathedraal had geen zijmuren en het schip van het gebouw bleef zich herhalen zover het oog reikte. Deze stad onder de grond was een soort kopie van de stad die zich aan de oppervlakte bevond. De open hemel was vervangen door koepelgewelven met lampen die een goudgeel licht uitstraalden.

Ondanks dat de onderstad nog kleurlozer was dan de bovenstad, was Jack diep onder de indruk. ‘Hier moeten honderdduizenden mensen permanent kunnen leven,’ fluisterde hij in verwondering. Is dit gebouwd als schuilplaats tegen de hitte? Of tegen militair geweld?

Jack sprak een paar mensen aan om te informeren naar de geschiedenis en functie van de ondergrondse stad. Maar alle Madrilenen vervolgden hun eigen weg zonder hem ook maar een blik waardig te gunnen.

Jack vloekte, opende de fles wijn en zoog een paar deciliter naar binnen. Hij had lang geen alcohol gedronken en het effect ervan steeg hem direct naar het hoofd. Het was geen goede dronk die hem trof.

‘Wat denken jullie wel?’ riep hij, vol verwijt en zelfmedelijden. ‘Dat jullie mij durven te negeren. Mij! De grote IGD-geest. Jullie redder.’

Hoe hard hij ook riep, de Madrilenen bleven hem negeren. Misschien hadden ze hun oren vol met online devices en hoorden ze hem niet. Dat zou best kunnen, want nog steeds zag of hoorde hij niemand praten. Wel dat eindeloze neurotische gefriemel met beide handen, waarbij er af en toe een soort spastische tik op hun gezicht verscheen. En hun ogen bleven maar heen en weer schieten, alle richtingen op behalve in zijn richting. Er was werkelijk niemand die oogcontact met hem maakte. Overigens ook niet met andere mensen.

‘Jullie horen me dan misschien niet, jullie kunnen wel zien dat ik met jullie wil praten. Maar jullie willen niet, verwend en arrogant volk dat jullie zijn.’

Bij iedere slok wijn nam Jacks woede toe.

‘Jullie verdienen het niet om gewaarschuwd te worden!’

Jack stond op het punt om een paar verdiepingen naar boven te gaan, om een metro of trein te zoeken die hem zo ver mogelijk naar het noorden kon brengen, richting Engeland. Toen hoorde hij de muziek. Een opzwepend ritme dat hem aan zijn jeugd deed denken, aan de laatste offline dansfeesten die hij daar samen met Henri, Peter en Janice had georganiseerd. Die jeugdvrienden waren al een eeuw of langer dood.

Hij sloot zijn ogen en probeerde te bepalen waar de muziek vandaan kwam. Het kwam van rechts; van ver weg en dichtbij tegelijk.

Hij baande zich een weg door de drommende voetgangers, totdat hij twintig meter verderop bij de ingang van een zaal kwam waar honderden mensen in trance aan het dansen waren. De muziek kwam niet uit speakers, maar uit de devices in de oren van de dansende mensen.

Jack zag een paar vrouwen sensueel op de muziek bewegen. Ze keken hem recht aan en lachten naar hem. Eindelijk had hij oogcontact. En wat voor oogcontact.

Jack dronk het restant van de wijn op, zette de lege fles op de betonnen vloer en liep naar de dansende massa. Bij de ingang van de zaal werd hij tegengehouden door een bovenmatig gespierde kerel die nog een halve kop groter was dan hijzelf. Met een nors gezicht en een dwingend gebaar naar een virtuele kassa en zijn pols werd hem duidelijk gemaakt dat hij moest betalen.

Jack probeerde met woorden en gebaren duidelijk te maken dat hij niet kon betalen, maar toch naar binnen wilde. De enige reactie die hij bij de portier loskreeg, was een resoluut nee schudden.

Met volle kracht haalde Jack uit naar de plexus solaris van de man.

De portier klapte dubbel, zakte op de grond en bleef daar stuiptrekkend liggen.

Jack wrong zich tussen de dansende mensen door richting de vrouwen die zo openlijk naar hem hadden gelonkt. Maar toen hij voor hen stond, maakten ze zich snel uit de voeten. En ook bij vrouwen aan de andere kant van de danszaal, die zijn agressie bij de ingang onmogelijk hadden kunnen zien, was iedere toenaderingspoging kansloos.

‘Wat een slap aftreksel is het bestaan hier van mijn avonturenleven op de vergeten experimenteilanden’, riep Jack bitter. ‘Daar waar geld, steden en virtueel vermaak niet bestaan, waar het contact met de natuur en tussen mensen echt is… Hoe kom ik hier zo snel mogelijk weg?’

Op die vraag hoefde Jack geen antwoord te bedenken. Twee politierobots of -drones die hem geruisloos van achteren hadden benaderd, sloegen hem vakkundig in de boeien en voerden hem af.

ooo

Een paar verdiepingen hoger werd Jack opgesloten in een klein hok zonder ramen, met een WC, een wastafel en een bed. Politiecellen bestonden dus nog. Hij ging liggen, voelde de wereld draaien en viel in slaap.

Hij werd wakker van het klikken van een slot. Dronken was hij niet meer, dus hij moest een paar uur hebben geslapen.

Een vrouw in donkerblauw uniform kwam binnen. Ze bleef midden in de kamer staan, haar armen over elkaar. Ze keek hem nors en onderzoekend aan.

Toen Jack overeind kwam, zei ze in vlekkeloos Engels: ‘U hebt geluk dat de portier van de dansclub geen blijvend letsel heeft opgelopen.’ De woorden kwamen niet uit haar mond, maar uit een luidsprekertje op haar schouder. Ze bewoog haar lippen niet, maar alleen haar vingers. Blijkbaar typte ze daarmee iets in haar eigen taal in een virtuele vertaalmachine, die het omzette in gesproken Engels.

Jack wist niet wat hij moest zeggen. Hij knikte ten teken dat hij haar begreep.

De vingers van de vrouw bewogen weer snel op en neer. ‘Ik ben inspecteur Nabal,’ zei de vrouwenstem vanaf haar schouder.

‘Ik ben Jack Newman.’

Inspecteur Nabal wees naar de tatoeage op de rug van Jacks hand. ‘U komt uit Amerika?’

‘Ik ben er geboren. Maar ik heb er nooit vrijwillig gewoond.’

De inspecteur keek hem met een frons aan. ‘Hoe bedoelt u, meneer Newman?’

‘Ik heb er lang in de gevangenis gezeten. Maar mijn jeugd en werkende leven heb ik in Engeland doorgebracht.’

Inspecteur Nabal knikte. ‘In de opnames van het voorval bij de dansclub is te horen dat u klassiek Brits-Engels spreekt. Ik heb een aantal vragen aan u, meneer Newman. Wat brengt u naar Madrid? En waarom draagt u niet de identificatie en communicatie devices die verplicht zijn binnen de grenzen van het Militaire Verbond van Europa?’

Jack slaakte een diepe zucht. ‘Ik ben lang in Afrika geweest en was tot zojuist niet op de hoogte van het verplicht dragen van identificatie en communicatie devices in het Militaire Verbond van Europa. Ik ben op doorreis naar… naar het presidentiële paleis. Ik ben een oude vriend van de president en ik heb belangrijk nieuws voor haar. U kunt dat verifiëren. Als u haar een foto van mij toestuurt, of zelfs alleen mijn naam, dan zal ze mij onmiddellijk laten ophalen.’

Nabal bleef hem een tijdje onderzoekend aankijken. Toen bewogen haar vingers weer. ‘Wat voor informatie?’

‘Informatie over een militaire dreiging die nader onderzocht moet worden.’

Een uur later zat Jack in een vactrain naar het noorden.

Jack Newman, Cambridge, 2233

Bij het binnenrijden van het vactrainstation van Cambridge ratelde zijn hart in zijn keel. Eindelijk ging hij zijn grote liefde weer in zijn armen sluiten. Om haar nu echt nooit meer los te laten. Hoe lang was het geleden? Meer dan honderddertig jaar. Of had hij haar na de Feind invasie nog gezien, zoals zijn herinneringsbeelden van een samenzijn in een woestijntent suggereerden?

Het vooruitzicht van hun weerzien was overweldigend en beangstigend tegelijk. Zou ze nog van hem houden? Was hij überhaupt ook haar grote liefde geweest? Was dat niet haar jeugdliefde David Barr geweest? Of Paul? Valerie was gescheiden van Paul. Maar Paul was nooit haar grote liefde geweest… Had Paul de Feind invasie overleefd? Zo ja, wat was er van hen geworden na al die tijd? Jack schaamde zich dat hij nu pas dacht aan het lot van zijn vriend. Wat een egocentrische hufter was hij toch.

De vactrain stopte. Een politierobot begeleidde hem naar het ondergrondse perron. Het was hier nog drukker dan in Madrid. Honderden reizigers liepen gehaast door de gekromde tunnel. Hij had gehoopt dat Valerie hem hier al zou opwachten, naar hem zou toe rennen en hem in de armen zou vliegen. Maar het was een andere bekende die hem welkom heette.

Een grote, tanige Noorman met een gelooid gezicht kwam met open armen en een brede grijns op hem toelopen. Harald Viktorson. Gestoken in een militair uniform. Hij was niets veranderd sinds de laatste keer dat ze elkaar hadden gezien, meer dan een eeuw geleden.

Ze vielen elkaar in de armen. Jack snoof Haralds masculiene geur op, die hij zich nog herinnerde uit zijn vorige leven. Hij voelde zich welkom en beschermd. Eindelijk was hij weer onder gelijken.

‘God, Newman, je leeft dus werkelijk nog. Waar heb je al die tijd gezeten?’ In de stem van de oude generaal klonk blijdschap maar ook verwijt. ‘Waarom heb je niets van je laten horen? En heb je gevonden wat je zocht?’

Geen van deze simpele vragen kon Jack beantwoorden. Zijn stemming sloeg om. Opeens voelde hij hoe ontheemd hij was. Hij was weer alleen op de wereld.

Toen Jack na een halve minuut nog geen antwoord had gegeven, maakte Viktorson zich los uit hun omhelzing en keek hem met een bezorgde blik aan.

Jack durfde niet terug te kijken, sloeg zijn ogen beschaamd neer. ‘Waar ik al die tijd heb gezeten?’ fluisterde hij. ‘Ik weet het niet. Hoe lang ben ik weggeweest?’

‘O, nieuwe jongen, is je geheugen er zo slecht aan toe? In 2150 ben je vertrokken. Binnen drie jaar zou je terugkeren, zo drukte je ons op het hart. Maar je bent drieëntachtig jaar weggebleven!’

Jack begon een reeks nieuwe vragen te stellen, over wat er sinds 2103 op Aarde allemaal was gebeurd, en hoe het zijn vrienden en geliefden was vergaan.

Harald legde hem met een vaderlijk gebaar het zwijgen op. ‘Laat dit eerst even bezinken, oude vriend,’ zei hij. ‘Straks, als we bij de opperbevelhebber zijn, spreken we verder.’

Via een roltrap bereikten ze de buitenlucht. Grijs, koud, motregen.

‘Het klimaat is niet veranderd,’ zei Jack.

Harald grinnikte. ‘Inderdaad. Maar verder is hier alles veranderd.’

Zwijgend liepen ze van het vactrainstation door het centrum van Cambridge naar het presidentiële paleis. Jack keek zijn ogen uit. Van de oorspronkelijke middeleeuwse gebouwen was niets meer over. De nieuwe bewoners hadden niet eens geprobeerd de stad in zijn oude glorie te herbouwen. Alles was nu symmetrisch, hoekig en functioneel. In de straten liepen ernstig kijkende mensen die zich doelbewust naar hun bestemming bewogen. Net als in Madrid werd er niet of nauwelijks gepraat en droeg iedereen digitale lenzen en allerlei andere zichtbare, en ongetwijfeld ook onzichtbare, nanotech-devices. Ongeveer de helft van de mensen ging gekleed in bruine of groene gevechtspakken. De andere mensen droegen blauwe overalls of witte laboratoriumjassen.

Ze verlieten de stad via een zwaarbewaakte poort, waarachter zich een dertig meter lange tunnel uitstrekte. Terug in de buitenlucht zag Jack dat Cambridge werd omringd door een vijftig meter hoge en dertig meter dikke muur van gepantserd beton. Om de ongeveer honderd meter stonden luchtafweerkanonnen opgesteld. De kanonslopen waren indrukwekkend en staken ver boven de hoogste gebouwen van de stad uit, als scheve, holle kerktorens.

Op de betonbanen die kaarsrecht tussen kazernes, velden en akkers liepen, kwamen ze geen andere voetgangers tegen. Wel kwamen er regelmatig bewapende pantservoertuigen voorbij. Ze passeerden een militaire basis waar honderden gestroomlijnde gevechtsdrones op half in de grond verzonken schansen stonden opgesteld, klaar om gelanceerd te worden.

Het presidentiële paleis lag verborgen in een bos. Het deed in niets aan een paleis denken. Het leek op het oude landhuis dat Jack daar ooit had gehad. Het huis waar twee van zijn 256 NI-AI vrienden, Antonio en Christine, waren vermoord in opdracht van de man die nu aan zijn zijde liep. De huurmoordenaar die hij had gestuurd was sterfelijk geweest.

‘Nils,’ sprak Jack. ‘Die is natuurlijk al lang dood.’

Harald knikte. ‘Sorry Jack, ik weet waarom je dat juist nu vraagt. Ja, die alfaman is al meer dan een eeuw dood.’

Jack zuchtte. ‘Nils wees de AMOR-behandeling af. Misschien was dat een wijs besluit. Misschien hadden wij dat ook moeten doen. Weigeren om eeuwig te leven. De moed hebben om de dood te accepteren. Om plaats te maken voor anderen.’

Harald haalde zijn schouders op, maar gaf geen commentaar.

Na een scan door een robot bij de toegangspoort naar het paleis waren er geen militairen of gevechtsdrones meer te zien. De paleistuin was een en al rust en bloemenpracht. Door de motregen zag alles er fris en groen uit. Het deed Jack terugdenken aan zijn favoriete eiland, waar hij een oude geliefde, ondanks de belofte dat niet te doen, had achtergelaten om eenzaam te sterven. Maar hij had nu iemand anders in zijn hart.

Dat hart hamerde tegen zijn ribbenkast terwijl hij naast Harald over het tuinpad richting de voordeur liep, die vlak voordat ze er waren openzwaaide.

Met een schok bleef Jack staan. Daar stond ze dan, de Zwarte Godin. Haar verschijning deed hem verstenen. Hij kon geen woord uitbrengen, wachtte totdat zij zijn verlamming zou verbreken door hem huilend van geluk om de hals te vliegen. Maar de liefde van zijn leven bewoog niet. Zei niets. Keek hem slechts aan met een onderzoekende blik.

Langzaam maar zeker kon Jack meer zien dan alleen haar ogen van onyx. Haar haren nog steeds glanzend als inktzwarte olie. Haar huid nog steeds glad als marmer. Haar kleren… Ze droeg een kleurloos pak dat niets van haar lichaamsvormen blootgaf. Zo had Jack haar nog nooit gezien. En waarom rook hij niets van haar biotechnologisch geproduceerde feromonen en andere kunstmatig aangebrachte afrodisiaca? Die hadden hem al moeten doen watertanden. Nu hij nog eens goed naar haar gezicht keek, zag hij dat ze ondanks haar AMOR-behandeling veranderd was. Maar ze was niet verouderd, ze was juist verjongd. Ze was een pubermeisje geworden.

Jack moest zich aan de sterke arm van Harald Viktorson vastklampen om niet onderuit te gaan.

Harald keek hem met een verschrikte blik aan. ‘Wat is er aan de hand, oude vriend? Voel je je niet goed?’

‘Waarom heb je me dit niet verteld?’

Harald kneep zijn ogen tot spleetjes dicht en schudde zijn hoofd. ‘Wat heb ik je niet verteld?’

Jack hapte naar adem en bracht toen uit: ‘Hoe deze Zwarte Godin of Opperbevelhebber ook op Valerie lijkt, het kan Valerie niet zijn. Zien jullie niet dat jullie zijn bedrogen? Dit is een spion van de vijand. Harald, je moet…’

De generaal stootte een schelle lach uit, waar niets van vreugde in doorklonk. Hij trok Jack met brute kracht een paar meter de tuin in en zei toen op gesmoorde maar vermanende toon: ‘Jack, stop hier mee. Kom tot jezelf! Ik weet dat onze president en opperbevelhebber Valerie niet is. Valerie zit al meer dan een eeuw vast aan een ijzeren staaf of gouden ketting, aan de overkant van de oceaan, als geliefde, gevangene of slavin van de Valse Profeet. Dit is Jenny Markov, Valeries dochter.’

Even wist Jack niet of hij moest huilen of lachen, toen deed hij beide, waarbij zijn hele lichaam onbeheersbaar schokte en de tranen in zijn ogen brandden.

‘Sorry,’ kon hij even later uitbrengen. ‘Ik ben zo blij dat Jenny jullie opperhoofd is en niet een spion. Maar ik ben erg teleurgesteld dat ik Valerie nog steeds niet heb teruggevonden. Daar had ik ontzettend op gehoopt, ook al had ze me de huid vol gescholden en afgewezen.’

Jenny kwam op Jack toelopen, greep zijn gezicht en keek hem met een betraand gezicht aan. ‘Grote vriend en bondgenoot van me, oom,’ zei ze met een geforceerde lach. ‘Je hoeft je niet te verontschuldigen. Het vervloekte geheugenverlies is hier schuldig aan. Bij jou heeft dat nog dramatischer toegeslagen dan bij Harald en mij. Weet je werkelijk niet meer dat wij drieën na de Feind invasie decennialang hebben samengewerkt?’ Ze wees om zich heen, naar de prachtige tuin. ‘Hier en op andere plekken van het Militair Verbond van Europa, toen onze natie nog maar net was gesticht, hebben wij een half mensenleven samen doorgebracht. Weet je het niet meer?’

Jack veegde zijn tranen. ‘Nee. Ik weet het niet meer. De laatste eeuw van mijn leven is vrijwel volledig uit mijn geheugen verdwenen… Alles vanaf 2103, nadat ik via het wormgat onder de niet-bestaande stad mijn brandende moederwereld ben ontvlucht, is een groot zwart gat.’

Jenny en Harald keken elkaar aan met een blik die voor hen waarschijnlijk veelbetekenend was, maar waar Jack niets van begreep. Was het medelijden? Begrip? Ongeloof? Verwijt?

‘Jouw eerste vertrek herinner ik me nog als de dag van gisteren,’ zei de generaal. ‘Ik zie je nog zonder vrees in die sarcofaag stappen. Maar ik herinner me ook nog heel goed dat je een paar jaar later terugkeerde om samen met ons een nieuwe mensenwereld op te bouwen… en tegen nieuwe vijanden te strijden.’

Jack greep naar zijn voorhoofd, kneep zijn ogen dicht en schudde zijn hoofd. ‘Hoe is het mogelijk dat jullie na al die tijd van leven alles blijven onthouden en ik alles vergeet?’

Harald legde een troostende hand op Jacks schouder. ‘Niemand heeft de breincapaciteit om meer dan honderdtwintig jaar levenservaring op te slaan.’

‘Zelfs wij IGD-mensen niet,’ vulde Jenny aan.

‘Wij houden dagboeken bij,’ zei Harald. ’Iedere dag schrijven we alle belangrijke gebeurtenissen op inclusief de bijbehorende gesprekken en ideeën. Ouderwets met pen op papier. Want de digitale wereld is een construct dat in een fractie van een seconde kan ophouden te bestaan, zoals gebeurde na de EMP’s van 2102.

‘Iedere avond voor het slapen gaan,’ zei Jenny met een warme glimlach, ‘herlezen we een selectie uit de relevante stukken van ons verleden. Anders zouden we onszelf verliezen, weten we niet meer wie we zijn en waarom we hier nog zijn.’

‘Deed ik dat ook toen ik hier was?’ vroeg Jack op fluistertoon. Hij dacht diep na en herinnerde zich iets van het schrijven van een dagboek. Nee. Dat was niet hier op Aarde geweest, maar op een guur, grijs experimenteiland. De details ervan waren weggesleten door eroderende poolwinden. ‘Ik geloof dat ik in bepaalde periodes dagboeken heb bijgehouden, maar…’

Harald onderbrak hem. ‘Toen jij hier in het jaar 2115 terugkeerde van wat jij de experimenteilanden noemde, verslagen door de dood van je IGD-tweelingbroer Redmond, hoefde jij geen dagboeken bij te houden.’

‘Redmond,’ fluisterde Jack. De tranen biggelden opnieuw over zijn wangen. Wat was er toch met hem aan de hand?

De eeuwenoude Noorman legde zijn grote hand op Jacks schouder. ‘Ja, Redmond.’

Jack keek dankbaar naar zijn vriend. ‘Mijn ontmoeting als volwassen man met mijn ooit identieke broer herinner ik me gelukkig nog wel, ook al was dat in de periode van mijn grote geheugenverlies. De beleving van ons afscheid was onuitwisbaar. Hij, mijn verstrengelde origineel of kopie, mijn eerste of tweede ik, stierf in mijn armen, als een uitgemergelde, stokoude man. Terwijl ik in de kracht van mijn leven was.’ Jack schudde zijn hoofd. ‘Waarom hoefde ik geen dagboeken bij te houden?’

Harald verplaatste zijn hand van Jacks schouder naar zijn achterhoofd. ‘Omdat je een realtime extra geheugen bij je droeg. Een lelijke, zoemende AI zat tegen je achterhoofd geplakt. Een biotechnologisch wonder, een exclusief geschenk van de Alfabeschaving. Jack, jij onthield alles. Met fotografische precisie. Maar dat externe geheugen ben je dus kwijtgeraakt… en daardoor ook alle herinneringen uit de periode dat je dat ding met je meedroeg… en ook uit de periode daarna, omdat je eigen geheugen inmiddels tjokvol zat.’

‘Dat externe geheugen heb ik inderdaad ooit gehad,’ beaamde Jack. Hij dacht: Ik weet niet meer hoe ik het ben kwijtgeraakt. De angst die ik voor dat gat in mijn geheugen voel, belooft weinig goeds. Ooit zal ik die angst moeten trotseren en me met doodsverachting in dat bodemloze gat moeten storten. Maar in Godsnaam, nu nog niet. Laat mij eerst genieten van het weerzien met mijn vrienden.

Het begon harder te regenen in de bloementuin. Zijn vrienden namen Jack mee naar binnen om verder te praten.

In de gangen en kamers van het paleis waren geen kunstwerken en statussymbolen te zien. Het was een functioneel vergader- en commandocentrum waarvan iedere muur was bedekt met beeldschermen en andere informatietechnologie.

Jack werd voorgesteld aan ministers en hoge ambtenaren, die hem met ontzag begroetten, alsof hij een legendarische vorst was, opgestaan uit zijn graf. Daarna daalden ze via een smal trappenhuis af naar een schemerig verlichte tunnel met wanden van gewapend beton. Zo ver het oog reikte, zaten er stalen deuren met afgeronde hoeken in de muren verankerd.

‘Ik kan me deze tunnel herinneren,’ zei Jack.

Jenny’s galmende antwoord klonk opgelucht. ‘Jij bracht hier toen veel tijd door. Het zijn onze persoonlijke archieven. Hier leggen we alles vast wat we van belang achten voor de toekomst. In woord en beeld. Uitsluitend analoog. En jij probeerde alles te lezen, nachtenlang, om het allemaal voor altijd in je externe, extra geheugen op te slaan.’

Jack kon zich er niets van herinneren. Ben ik nog wel dezelfde persoon? vroeg hij zich in diepe verwarring af. Of ben ik omgeruild? Is er behalve Redmond nog een identieke kloon van mij gemaakt en ben ik dat nu?

Ze liepen vele deuren voorbij, totdat Harald een slot opende met een sleutel en een cijfercombinatie.

In de ruimte daarachter rook het naar oud papier en leer. Gele lampen in het plafond gloeiden op. In het middenpad van de ongeveer twintig meter diepe en vijf meter brede kamer stonden drie grote bureaus en drie nog grotere tekentafels. Op twee van de bureaus lagen opengeslagen boeken met handgeschreven aantekeningen en schetsen. Op de tekentafels zaten landkaarten-in-wording vastgeklemd, met begeleidende tabellen, tekeningen en legenda’s.

De linkerwand werd gevormd door kasten vol met in leer gebonden boeken. Op de ruggen van de boeken stonden jaartallen en plaatsnamen, in twee verschillende handschriften, de ene in groene inkt, de andere in zwarte inkt geschreven.

‘De zwarte boeken zijn van mij,’ zei Jenny, ‘de groene van Harald. Voor jou zal ik blauwe inkt bestellen.’

Jack liet zijn blik langs de rijen dagboeken gaan, met jaartallen tussen 2104 en 2233. ‘Dit zijn jullie externe geheugens!’ riep hij opgewonden. ‘Wat een fundamenteel monnikenwerk hebben jullie hier verricht. Ik beloof jullie dit vanaf vandaag ook te gaan doen.’

Jenny en Harald reageerden niet op zijn opmerking. Ze wierpen elkaar weer zo’n blik toe waarvan Jack de betekenis niet kon raden. Het gaf hem een onaangenaam gevoel.

Aan de rechterwand hingen handgetekende kaarten van steden, provincies en landen, zelfs van hele continenten en oceanen. Achter in de kelder rustte een houten bol van ruim twee meter doorsnede op een stellage van kogellagers. Op het oppervlak van de globe was met grote precisie een wereldkaart geschilderd.

Jack liep er heen en was onder de indruk van de detaillering, de logica en de vanzelfsprekendheid van de vormgeving, kleurstelling en symboliek. Op ooghoogte lag een legergroen gebied dat het Militair Verbond van Europa voorstelde, dat grofweg het oude West-,
Noord-, en Midden-Europa bestreek, op enkele witte vlekken van niemandslanden na.

Jack zette voorzichtig zijn vingers op de globe en keek om. ‘Mag ik?’

Harald kwam naast hem staan en knikte. ‘Ga je gang. De verf is slijtvast.’

Langzaam liet Jack de aardbol van links naar rechts en daarna van boven naar onder rollen.

Harald en Jenny gaven hem uitleg over hoe de macht van de mens op Aarde tegenwoordig was verdeeld. Er waren acht leidende mogendheden, een twintigtal zelfstandige stadstaatjes en een onbekend aantal bewoonde en onbewoonde niemandslanden, sommige zwaar bevochten, sommige geïsoleerd en vergeten. Olie- en gasvelden en steenkoolvoorraden waren uitgeput, vertelde Harald, en de winbare aders van uranium en andere instabiele metalen voor kernsplitsing waren na de Feind invasie door de laatst vertrekkende Alfa’s onbereikbaar of onbruikbaar gemaakt. Kernfusiereactoren waren in dit tijdperk de belangrijkste bron van energie en werden gebruikt om elektriciteit op te wekken, grote voertuigen zoals containerschepen en mammoettankers aan te drijven en waterstof te produceren. Waterstof was de brandstof voor lichtere voertuigen zoals drones, vliegtuigen, auto’s en bovengrondse treinen.

Jenny draaide de globe en wees op het Noord-Amerikaanse continent. ‘De machtigste natie op Aarde is Salamons Rijk, een fundamentalistisch-religieuze dictatuur gebaseerd op het Laatste Woord Gods, geleid door de a-sterfelijke Carl Salamon. Mijn moeder, jouw grote liefde, leeft daar, weten we uit betrouwbare bron.’

Jack moest denken aan zijn dromen of herinneringsbeelden van zijn nacht met Valerie in een woestijntent.

‘Carl Salamon is nog steeds de Profeet,’ zei hij. ‘Hij heeft Valerie nog steeds in zijn macht.’ Bezorgd vroeg Jack aan Jenny: ‘Hoe is het met je vader, mijn oude vriend Paul?’

De anderhalve eeuw oude vrouw met het uiterlijk van een zeventienjarig meisje slaakte een verdrietige zucht. ‘Lang geleden vertelde jij me dat mijn vader in 2103 ter dood is gebracht door de Profeet, tegelijkertijd met zijn nieuwe liefde Olga McKenzie. Ook David Barr is toen vermoord.’

Jack kon zich niet herinneren dat hij dit ooit had geweten, laat staan gezegd. Het kostte hem steeds meer moeite om zich een houding te geven in het bijzijn van zijn oude vrienden, die zijn levensloop beter kenden dan hijzelf. Hij voelde zich hier verloren en ontheemd. Hij verlangde terug naar de experimenteilanden waar hij heer en meester was, waar niemand zijn verleden ter discussie stelde.

Tijdens de akelige stilte die viel, draaide Jack de aardbol omhoog totdat hij Antarctica voor zich had. De landmassa rond de Zuidpool was nog steeds een wit gebied zonder een door mensen aangebrachte infrastructuur. Bij de aanblik begon Jack te rillen over zijn hele lijf. Herinneringen aan uitputtende ploegendiensten op bitterkoude werkplaatsen kwamen ongevraagd bovendrijven. Hij sloot zijn ogen en zag een stad van torenhoge ruimteschepen, geteisterd door huilende sneeuwstormen. Hij zag de poolnacht opgelicht door schijnwerpers en verblindende brandpunten van lasapparatuur, gevechten tegen commandokoppels die over bovenmenselijke krachten beschikten en bloedbaden op de ijsvlakte.

Jack opende zijn ogen en legde zijn vinger op een klein rastertje van tien bij tien puntjes, vlak bij de magnetische zuidpool van zijn moederwereld. Met zijn hart in zijn keel vroeg hij: ‘De vloot van Antarctica, is die…’