Een roman van Uitgeverij Hartklopper

Eerste druk: juni 2024

ISBN 978-90-834345-6-8

NUR-code 301

© 2024 Jules Engelbert

Omslagontwerp: Riet van Hoek

Fotografie cover: Eva Verhoog

Vormgeving binnenwerk: Artgen

Ebook productie: ePublicist

Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde fotobestanden of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

www.uitgeverij-hartklopper.nl

So lonely, So lonely, schalde over het donkere strand. De jongen met de lange blonde haren zong zijn longen uit zijn lijf. Steeds weer opnieuw hetzelfde refrein. Hij was in extase. Voor hem ruiste de branding. Vlak achter hem zaten een jongen en een meisje, hun armen innig om elkaars middel geslagen, hun vrije hand in het koude zand. Ze hadden zojuist in het licht van twee flakkerende toortsen hun lot aan elkaar verbonden. Van de aanrollende zee waren alleen de witschuimende koppen te zien. “Oh dochters van Aegir,” schreeuwde de jongen tussen het zingen door. “Heb genade met mij. Hebben jullie het gezien, of niet? Genade genade genade...”

Woensdag 21 augustus – Het Huis met de uilen

Tonne Traaven legde net zijn voeten op de balustrade van zijn balkon toen de telefoon in de huiskamer overging. ‘Godver,’ vloekte hij binnensmonds. Een golfje hete koffie klotste over de rand van de mok die hij net naar zijn mond bracht. Hij veegde met de rug van zijn hand de gespilde koffie van zijn kin. Ik neem niet op, was zijn eerste gedachte. Wie kon het ook zijn? Een van zijn kinderen of zijn ex-vrouw? Onwaarschijnlijk. Een vriend? Op dit uur van de dag? Hij besloot niet op te nemen. Dit was zijn eerste werkweek, maar commissaris Hildebrand had hem deze week vrijgegeven. ‘Om te wennen aan je nieuwe appartement.’ Dus van die kant verwachtte hij ook geen telefoontje. Na een tijdje stopte het signaal.

Traaven genoot van de stilte. Een briesje ritselde over de kruinen van het bos waarover hij uitkeek. Zo vanaf zijn balkon leek het een tot in het oneindige uitgestrekt, aaneengesloten bladerdek. Hij snoof de lucht op, ziltig en zacht, de geur van vroeger. Onder dat bladerdek lag het speelterrein van zijn jeugd verscholen. Dat was toen zijn hele wereld. Alles wat hij kende. Hij was er onderdeel van. Een wereld waarvan hij nooit had verwacht die te moeten verlaten. Er was weinig veranderd, zo scheen het. Zou het mogelijk zijn om weer onopgemerkt met die oude wereld van zijn jeugd samen te smelten, alsof hij nooit was weggeweest? Was het zijn recht zich hier thuis te voelen en hier zijn plaats opnieuw op te eisen, omdat hij hier was geboren en opgegroeid? Of moest hij helemaal opnieuw beginnen? Wie kende hem nog, herkende hem? Wie accepteerde hem, niet om wie hij vroeger was, maar om wie hij geworden is? Die laatste gedachte maakte hem somber. Zijn telefoon piepte. Een appje. Traaven sloot zijn ogen. Nadat de telefoon nog twee keer was overgegaan, stond hij met tegenzin op. Hij liep naar zijn slaapkamer en pakte zijn telefoon van het nachtkastje. ‘Kwart over tien,’ mompelde hij en vervolgens: ‘Godver.’ Het was toch Hildebrand die had geprobeerd hem te bereiken. Hij zuchtte, maar drukte na enige aarzeling toch op de terugbeltoets.

Traaven besloot in plaats van de snelweg, de route via de pont te nemen. Dat leverde hem nog enig respijt voor de onvermijdelijke aankomst op het hoofdbureau aan de andere kant van het kanaal. Hij was de eerste automobilist die de pont opreed. Er waren weinig andere passagiers. Een paar fietsers, een enkele wandelaar. Staande aan de reling tuurde hij in de richting van de zee, die in de verte verscholen lag achter een sluizencomplex.

Hij rook de vertrouwde diesellucht en luisterde naar het karakteristieke stampen van de scheepsmotoren. Na al die tijd nog steeds zo vertrouwd. Zijn gevoel van melancholie was verdwenen, geërodeerd tijdens de korte rit naar het kanaal. Toch had hij liever nog wat langer de tijd gehad, de paar dagen die Hildebrand hem had beloofd. Dit voelde te snel, te gehaast, al was het meer dan zes maanden geleden dat hij voor het laatst een politiebureau van binnen had gezien. Zou hij het weer aankunnen? Hier in dit oude, onveranderde landschap, waar alles hetzelfde was gebleven. Hij keek om zich heen. Dezelfde pont, dezelfde fabrieksschoorstenen, hetzelfde kalm golvende water, dezelfde zeemeeuwen die rond de pont cirkelden, hun priemende ogen permanent gericht op de spaarzame passagiers aan dek. Of dacht hij dat maar en was het een illusie. Met die gedachte keerde de somberheid weer terug.

Commissaris Hildebrand, een grote, imposante man van bijna twee meter en stevig van postuur, vrijwel kaal en met een grijze, verzorgde stoppelbaard, ontving Traaven op zijn kamer op het hoofdbureau aan het Claudiusplein. Hij stond niet op, maar knikte naar een stoel.

‘Goed dat je er bent Tonne.’

‘Ben ik echt nodig?’ vroeg Traaven. ‘Ik heb mijn team nog niet eens ontmoet. Ik heb nog veel te doen thuis.’ Alsjeblieft geen moord, dacht hij. Niet nu meteen.

‘Ja ja, nou even geen gezeur,’ wuifde Hildebrand de bezwaren van Traaven luchtigjes weg. ‘Ik maak het wel weer goed met je.’ Hij tuurde wat op een computerscherm en keek Traaven aan. ‘Die zaak in de haven. Daar weet je toch van?’

Traaven schudde zijn hoofd. ‘Nee.’

‘Lees je geen kranten?’

Traaven zweeg en trok een onnozel gezicht.

‘Nou ja,’ ging Hildebrand verder. ‘Die zaak slokt alles op hier. Het houdt maar niet op. Vanochtend hebben we twee mannen uit het water gevist met een blok beton aan hun voeten.’

‘Een misdrijf, als je het mij vraagt,’ grapte Traaven. Klote drugs, dacht hij.

‘Ja, lach er maar om,’ zei Hildebrand. Hij vouwde zijn handen ineen in zijn nek en leunde achterover. ‘Jij weet hoe het is. Ik kom mensen tekort. Een uur geleden kregen we een melding uit Spanjersberg. Twee doden. Een echtpaar. Vermoedelijk omgebracht.’

‘Oh jee,’ zei Traaven. Allejezus, dacht hij.

‘Dat kan ik er nou net even niet bij hebben.’

Traaven knikte gelaten. Hildebrand had het hem beloofd: voorlopig geen moordzaken.

‘Ik wil dat jij die zaak oppakt.’

‘Nu meteen?’ vroeg Traaven.

‘Ja, nu meteen.’ Hildebrand keek Traaven afwachtend aan.

‘Ja, maar ik…’

Hildebrand stak zijn handen bezwerend vooruit. ‘Geen gezeur alsjeblieft. Een klein team, vijf rechercheurs. Meer heb ik niet voor je.’ Hij gebaarde naar iemand achter Traaven. Traaven hoorde de deur opengaan en keek om. Een jonge vrouw met lang, licht golvend kastanjebruin haar stapte de kamer van Hildebrand binnen. Ze droeg een vale spijkerbroek, een wit shirt en een zwarte leren jas. Hij werd direct getroffen door haar knappe gezicht met een soort kalme, melancholieke uitstraling en droevige groenblauwe ogen.

‘Kom verder,’ gebaarde Hildebrand ongeduldig.

‘Tonne, dit is brigadier Keent Ripperd, Fidan Keent Ripperd. En Fidan, dit is hoofdinspecteur Tonne Traaven. Ik heb je over hem verteld.’

Traaven nam de uitgestoken hand van Keent Ripperd aan. Ze lachte, een open ontwapenende lach die hem verraste. Alsof ze hem wakker schudde. Traaven slikte en kreeg het ineens warm. Wat een zachte ogen, was het eerste dat in hem opkwam. En tegelijkertijd dacht hij: ken ik haar? Van vroeger? Hij voelde zich op de een of andere manier betrapt, als een kleine schooljongen, maar hij begreep eigenlijk niet waarom. Zijn sombere stemming was als bij toverslag verdwenen.

Hildebrand stond op. ‘Kom we gaan even naar de anderen en dan aan de slag.’

Traaven keek Hildebrand aan met een verraste blik.

‘Jullie zijn dus voortaan partners,’ verduidelijkte de commissaris.

‘Ja maar, je had me beloofd…’

Hildebrand wuifde de bezwaren van Traaven weg met een ongeduldig handgebaar. ‘Nee, geen tijd voor. Ik heb alle vertrouwen in de brigadier. Ze komt rechtstreeks van de opleiding, beste van haar jaar.’ Hij knikte geruststellend naar Keent Ripperd.

‘Jezus,’ mompelde Traaven.

‘En jij maakt haar maar wegwijs. Daar reken ik op. En voordat je aan de slag gaat, eerst melden bij de administratie. Ik wil geen gedoe.’

‘Die vijf rechercheurs, is dat inclusief of exclusief brigadier Keent Ripperd en mijzelf,’ vroeg Traaven terwijl hij opstond.

Commissaris Hildebrand keek verstoord op en zei op vermoeide toon: ‘Alsjeblieft Tonne, aan de slag. Als er problemen zijn weet je me te vinden.’

Traaven haalde zijn schouders op en glimlachte verontschuldigend naar zijn nieuwe partner. Zo bedoelde hij het niet, wilde hij zeggen. Hij had er gewoon niet op gerekend direct aan de bak te moeten, met een onervaren partner.

‘Waarom zet je de navigatie niet aan?’ zei Keent Ripperd een half uur later, op weg naar Spanjersberg. ‘Het moet hier ergens zijn.’ Ze staarde op het schermpje van haar telefoon. ‘Kennemertuinen 2.’

‘Ik weet waar het is,’ zei Traaven. Hij stuurde de auto doelbewust een brede dreef over, langs het parkeerterrein van een treinstation, over een onbewaakte spoorwegovergang, via een oude klinkerweg een parkachtig bosgebied in.

‘Zijn wij de eersten?’

Traaven schudde zijn hoofd. ‘Het hele circus is er al.’

Hij keek opzij. Keent Ripperd lachte kort naar hem, waarbij haar mondhoeken opkrulden. De charmante lach die hem die ochtend even van zijn stuk had gebracht.

‘Daar is het,’ zei Keent Ripperd.

Tussen de bomen, op ongeveer honderd meter van de weg, lag een oude, statige villa. Er stonden twee politieauto’s, een busje van de technische recherche en twee personenauto’s.

Traaven draaide de oprijlaan in langs twee grote stenen uilen op hoge gemetselde toegangszuilen, parkeerde voor het huis en stapte uit. Het was warm en bewolkt. De dreiging van regen hing in de lucht.

Ook Keent Ripperd stapte uit en keek om zich heen. ‘Mooi hier,’ zei ze, niet speciaal tegen iemand gericht.

Traaven kende de villa. Honderden keren was hij er vroeger voorbijgelopen als schooljongen. Er was niets veranderd. Een verstild landschap. Zou het dood gevonden echtpaar er toen ook al hebben gewoond? Had hij ze wel eens gezien, in het voorbijgaan? Toen had hij er geen oog voor gehad, was het gewoon een groot huis. Maar nu herkende hij de ouderdom. Achttiende eeuw, misschien ouder. Een groot rechthoekig hoofdgebouw, witgepleisterd. Aan de ene zijde een serre, aan de andere kant een garage. Rode en gele rozenstruiken bedekten een groot deel van de gevel.

De voordeur, bereikbaar via een granieten bordes van drie treden, stond open. Een agent hield de wacht en keek hen wantrouwend aan. Tonne legitimeerde zich. ‘Inspecteur Traaven en brigadier Keent Ripperd.’

De agent wierp een korte blik op het getoonde bewijs, knikte en stapte opzij. ‘Ze zijn allemaal binnen.’

‘Wie heeft de melding gedaan?’ vroeg Traaven.

‘Collega Tammen,’ zei de agent. ‘Zij is bij de dochter.’

‘Dochter?’

‘Van de slachtoffers.’

‘Hmmm,’ bromde Traaven. ‘Heeft zij de slachtoffers ontdekt?’

‘Volgens mij wel.’

‘Hmm,’ bromde Traaven weer. ‘Kom,’ zei hij tegen Fidan. ‘Aan de slag.’

‘Hier,’ zei Keent Ripperd. Ze gaf Traaven een paar plastic handschoenen en trok zelf een paar aan.

‘Hmmm,’ bromde Traaven verontschuldigend. ‘Die was ik vergeten.’

Ze betraden een ruime hal. Een in witte, beschermende kleding gehulde medewerker van het forensisch team verliet een van de kamers die op de hal uitkwam. Traaven en Keent Ripperd liepen de kamer binnen, een salon met uitzicht op een grote tuin. Twee tuindeuren stonden open. De inrichting was als van een jachthuis. Een fotograaf maakte foto’s terwijl drie leden van het forensisch team bezig waren met het sporenonderzoek. Een grote zware bank onttrok de slachtoffers gedeeltelijk aan het oog. Traaven haalde diep adem toen hij twee paar benen zag die achter de bank uitstaken. Daar gaan we weer, dacht hij bij zichzelf. Voor volk en vaderland. Hij keek naar zijn partner. Net als hij staarde ze naar de benen die achter de bank uitstaken. Haar droevige blik was geen indicatie van haar gemoedstoestand, wist Traaven inmiddels. Zo keek ze nou eenmaal. Bepaald toepasselijk in dit vak, dacht hij.

Op een divan zat een jonge vrouw met halflang blond haar en een bol gezicht, naast haar zat een agent. De blonde vrouw staarde zwijgend voor zich uit, haar handen gevouwen op schoot en haar blik naar beneden gericht.

Een man kwam op de twee rechercheurs af. Hij was tenger van postuur met een bleek gezicht, sluik blond haar en heldere blauwe ogen. Hij stak zijn hand uit en schudde hen de hand. ‘Brigadier Mugge. Jop Mugge.’ Hij lachte. ‘We hebben elkaar nog niet ontmoet. U bent mijn nieuwe chef, neem ik aan? Hoofdinspecteur Traaven?’

‘Tonne Traaven,’ zei Traaven.

‘Wij hebben elkaar wel ontmoet,’ zei Keent Ripperd glimlachend.

‘Fidan Ripperda toch?’, vroeg brigadier Mugge.

‘Fidan Keent Ripperd,’ antwoordde ze met de nadruk op ‘Keent’. ‘Ik ben van adel.’

Brigadier Mugge keek verrast. ‘Oké,’ zei hij.

‘Grapje,’ glimlachte Keent Ripperd.

Traaven keek zijn partner even terloops met opgetrokken wenkbrauwen aan. Fidan trok een verontschuldigende grimas en haalde haar schouders op.

‘Achter de bank dus,’ stelde Traaven vast.

Brigadier Mugge knikte. ‘We hebben niets verplaatst. Alleen foto’s en monsters genomen. De technische jongens zijn al klaar.’

‘Mooi,’ zei Traaven. Hij knikte naar de vrouw op de divan. ‘Hun dochter heeft ze gevonden, hoorde ik?’

Mugge knikte. ‘Rond een uur of tien. Ze woont hier niet, maar komt hier bijna elke dag.’

‘Ja, duidelijk,’ zei Traaven. ‘Laten we ze eerst maar eens bekijken.’

Tussen de muur en de bank was een smalle doorgang van ongeveer een meter breed. De twee slachtoffers lagen naast elkaar, met hun armen langs hun zij. Een man en vrouw van middelbare leeftijd. Ze droegen allebei nachtkleding. De man zwarte boxershorts en donkerblauw T-shirt, de vrouw een halflange witte nachtjapon met een bloemenmotief. De ogen van de vrouw stonden wijd open. Die van de man halfopen. In de hals van de vrouw waren blauwe striemen te zien. De man had op het eerste gezicht geen letsel, maar op de houten vloer rond zijn hoofd lag een plak opgedroogd donker bloed.

Traaven knikte naar de fotograaf van het forensisch team. ‘Hebben jullie alles in beeld gebracht?’ De man knikte en tikte op zijn camera.

‘Schuif die bank dan eens een stukje opzij,’ vroeg Traaven.

Brigadier Mugge en de fotograaf schoven de bank opzij.

Traaven en Keent Ripperd knielden bij de lichamen neer. ‘Dit zijn dus de bewoners,’ zei Traaven.

‘Ja, Gerre-Juns en Oda Steyn. Hun dochter heeft dat bevestigd.’

‘Gerre-Juns en Oda Steyn,’ herhaalde Traaven op doffe toon. Hij zuchtte en ging weer staan. Hij richtte zich tot brigadier Mugge. ‘Is de dokter al geweest?’

Mugge knikte bedachtzaam. ‘Ja. Hij zit daar. Hij wees naar een man die op een stoel in de hoek van de kamer op een laptop ingespannen aan het werk was.

‘Goed,’ zei Traaven. ‘Wat denk jij, Fidan?’

Een flauwe glimlach verscheen op Keent Ripperds gezicht. Eens kijken hoe slim ze is, dacht Traaven.

‘De vrouw is gewurgd; de man heeft een wond aan zijn achterhoofd, klap gehad met een zwaar voorwerp,’ antwoordde Keent Ripperd terwijl ze ook opstond.

‘Een dubbele moord dus,’ zei Traaven. Hij keek Fidan aan. ‘Je eerste zaak en gelijk een dubbele moord.’

‘Beginnersgeluk,’ fluisterde Keent Ripperd, zich naar Traaven buigend.

Traaven grinnikte inwendig – een beetje galgenhumor kon geen kwaad – tegelijkertijd keek hij met een schuin oog naar de dochter die op gruwelijke wijze haar ouders had verloren.

‘Ik kan me niet herinneren dat er in Spanjersberg ooit een dubbele moord is gepleegd,’ zei brigadier Mugge.

‘Een roofmoord misschien,’ zei Traaven.

Mugge knikte. ‘Hier beneden is er weinig overhoop gehaald, lijkt het. We doorzoeken de rest van het huis als we hier klaar zijn.’

‘De lichamen zijn hier neergelegd,’ zei Keent Ripperd.

‘Dat dacht ik ook al,’ bevestigde Traaven. Hij richtte zich tot Mugge. ‘De pers zal hier lucht van krijgen. Hou ze uit de buurt. Ik wil dat de Kennemertuinen afgesloten wordt. Niemand erin.’

‘En de manege?’

‘Hmm,’ bromde Traaven. Zet een mannetje bij de ingang. Alleen leden en personeel hebben toegang. Maak er maar twee mannetjes van. De rest uit de buurt houden.’

‘Komt in orde,’ zei brigadier Mugge en hij beende weg.

Keent Ripperd keek Traaven afwachtend aan.

Traaven beantwoordde haar blik met opgetrokken wenkbrauwen. ‘Laten we horen wat de dochter te vertellen heeft.’

Traaven knikte naar de agent die naast de dochter van de slachtoffers op de divan zat. ‘Agent Tammen?’

De agent knikte.

‘Ik ben inspecteur Tonne Traaven en dit is brigadier Fidan Keent Ripperd. Wij hebben de leiding over deze zaak.’

‘Ik heb het gehoord,’ zei agent Tammen.

‘Mevrouw is de dochter van de slachtoffers?’ vroeg Traaven.

Tammen knikte weer. ‘Ze is nogal overstuur.’

‘Dat begrijpen we; we nemen het even over,’ zei Keent Ripperd.

De agent knikte weer en stond op. ‘Als je mijn hulp nodig hebt Koena, weet je me te vinden,’ zei ze tegen de vrouw op de divan en streek even geruststellend over haar schouder.

Traaven en Keent Ripperd stelden zich voor. Keent Ripperd nam plaats op de divan. Traaven trok een stoel erbij. ‘Ons medeleven mevrouw Steyn, met het verlies van uw ouders. We snappen dat dit een vreselijk ongelegen moment voor u is, maar helaas moeten we u een paar vragen stellen,’ zei Traaven. ‘Lukt dat?’

De vrouw keek op. Ze zag er gespannen uit en veegde een blonde lok uit haar gezicht. ‘Hoelang blijven ze daar nog liggen?’

‘Niet lang meer,’ zei Traaven. Hij trok een notitieboekje tevoorschijn.

‘U bent de dochter van de twee slachtoffers?’ vroeg Traaven.

De vrouw knikte. ‘Ik heb dat allemaal al aan Addi verteld.’

‘De agent die bij u zat?’ vroeg Keent Ripperd.

De vrouw knikte weer.

‘Toch zou ik graag een en ander rechtstreeks van u horen, te beginnen met uw naam,’ zei Traaven. Ik nam gemakshalve aan dat uw achternaam ook Steyn is.’

De vrouw zuchtte. ‘Koena Steyn.’

‘Wanneer heeft u uw ouders gevonden?’

‘Om ongeveer tien uur.’

‘En waren ze toen al overleden?’

Koena Steyns hoofd keerde met een ruk in de richting van Traaven. Ze keek hem met een toegeknepen mond aan.

‘Ik moet dit soort vragen helaas stellen,’ vervolgde Traaven op kalme toon.

‘Ja,’ klonk het afgemeten. Koena Steyn haalde diep adem.

‘En u heeft de lichamen niet aangeraakt?’

‘Nee.’

‘Hoe bent u binnengekomen?’

‘Gewoon door de voordeur; ik heb een sleutel. Ik kom bijna elke dag, koffiedrinken.’

‘Viel u iets op?’

‘De stilte,’ verzuchtte Koena Steyn. Ze keek Keent Ripperd aan. ‘Hoe oud ben jij?’

‘Ik ben tweeënveertig.’ Keent Ripperd keek Traaven vragend aan. Deze schudde zachtjes zijn hoofd.

‘Oh, ik had je jonger ingeschat; ik ben achtendertig,’ zei de vrouw met een verbeten glimlach. ‘En nu ben ik alleen.’

‘U hebt geen broers of zussen?’ vroeg Traaven.

Koena Steyn schudde haar hoofd. Ze leek even weg te zakken en zei toen, opverend: ‘De tuindeuren stonden open.’

‘De tuindeuren stonden open,’ herhaalde Traaven.

‘U vroeg of me iets opviel.’

‘Weet u iemand die hiervoor verantwoordelijk kan zijn. Hadden uw ouders een conflict of ruzie met iemand?’

Koena Steyn schudde langzaam haar hoofd. ‘Nee, niet dat ik weet. Ze hebben een restaurant in het dorp. Een populair restaurant. Iedereen hier in Spanjersberg kent ze. De Steenuil, in de Hoofdstraat. Ze hebben een Bib Gourmet, weet u wel, van Michelin. Daar zijn ze…, waren ze erg trots op.’ Ze sloeg haar hand voor haar mond en onderdrukte een snik. ‘Oh, wat erg.’

‘Is er wel eens bij ze ingebroken of iets dergelijks?’ vroeg Keent Ripperd.

‘Nee,’ antwoordde Koena Steyn.

‘Is er iets van beveiliging?’ vroeg Traaven. ‘Camera’s? Een beveiligingsdienst?’

‘Nee, dat wilden mijn ouders niet. Ze wonen hier al sinds begin jaren tachtig. Er is nog nooit iets gebeurd. Het is hier behoorlijk afgelegen aan deze kant van het spoor, maar ze zijn niet bang aangelegd.’

‘Hmm,’ bromde Traaven terwijl hij zijn opschrijfboekje wegborg. ‘We weten voorlopig even voldoende mevrouw Steyn.’

Op dat moment kwam brigadier Mugge aanlopen. ‘De begrafenisondernemer is er. Mogen ze de lichamen meenemen?’

Traaven knikte. ‘Ik begrijp dat dit vreselijk voor u is, mevrouw Steyn. Maar we zullen sectie moeten laten verrichten op de lichamen van uw ouders.’ Hij keek rond. ‘Fidan, haal jij die agent weer terug.’ En tot Koena Steyn. ‘Onze collega zal verder uw vragen beantwoorden en vertellen wat er gaat gebeuren. Wij zullen er alles aan doen om te achterhalen wat er met uw ouders is gebeurd.’ Traaven slikte; hij had met haar te doen.

Koena Steyn knikte. Voor het eerst verschenen er tranen in haar ogen alsof ze nu pas besefte wat er was gebeurd.

Traaven liep op de arts af. Ze schudden elkaar de hand. ‘Tamme Spanninga,’ stelde de man zich voor. ‘Forensisch arts GGD Breesaap. Hij wees naar de lichamen. ‘Bij dit soort zaken halen ze mij erbij.’ Hij was klein van gestalte, met dun donkerblond haar en een forse snor. En van een onbestemde leeftijd die zou kunnen liggen tussen de veertig en zestig jaar.

‘Ik ben inspecteur Tonne Traaven. Eigenlijk hoofdinspecteur, maar dat zeg ik alleen als het echt nodig is.’

Spanninga glimlachte. ‘Ja, al die titels, maar u bent nieuw in dit district, heb ik begrepen.’

‘Eerste werkdag,’ zei Traaven. ‘En wat mij betreft tutoyeren we elkaar.’

‘Prima,’ zei de arts. ‘Eerste werkdag. Nou, dat begint goed. Een dubbele moord is vrij ongebruikelijk in deze contreien.’

‘Moord dus,’ stelde Traaven vast.

Spanninga knikte. ‘De vrouw is gewurgd. Ze heeft ook een wond op haar slaap, maar die was niet dodelijk. Meer een blauwe plek met een lichte schaving. Ik weet nog niet precies wat er met de man is gebeurd. Een zware slag op zijn hoofd met een zwaar voorwerp, vermoed ik. Ze zijn versleept.’

‘Tijdstip van overlijden?’

‘Dat kan ik nog niet precies zeggen. Ergens tussen gisteravond tien uur en vanochtend tien uur, is mijn schatting.’

‘Hmmm,’ bromde Traaven.

‘Wat denk je?’ vroeg Spanninga.

Traaven keek de arts peinzend aan. ‘Ik heb nog geen idee.’

De arts glimlachte. ‘Ik hoorde dat je goed bent. Een echte speurneus.’

Voordat Traaven kon reageren kwam Keent Ripperd er bijstaan. Ze stelde zich voor aan de arts. ‘Kom je mee? Ze hebben iets gevonden.’

‘Wanneer heb je een autopsierapport voor me?’ vroeg Traaven aan Spanninga.

‘Morgen of overmorgen,’ antwoordde de dokter. En terwijl hij weer achter zijn laptop dook zei hij hoofdschuddend: ‘Succes met de zaak.’

Een lid van het forensisch team stond bij de grote schouw die de kamer domineerde.

‘Wat heb je voor me?’ vroeg Traaven.

‘We zochten naar vingerafdrukken, maar hier op deze grote koperen stang, op de hoek, op die massieve bol, en op de vloer, op het hout, hebben we bloedsporen gevonden. Flink veel bloed eigenlijk, maar met het blote oog was het niet te zien.’

Traaven en keent Ripperd bekeken de glimmende stang die op ongeveer tien centimeter hoogte rondom de haard als afscheiding was aangebracht. ‘Heeft iemand geprobeerd het schoon te maken?’ vroeg Keent Ripperd.

‘Ja, met een droge doek waarschijnlijk.’

Traaven keek zijn partner aan. ‘Tien tegen een dat dat het bloed van meneer Steyn is.’

Op dat moment werd een van de lichamen, verpakt in een lijkenzak, op een brancard weggereden. Koena Steyn liep erachteraan, ondersteund door de agent met de naam Addi.

Traaven fronste zijn wenkbrauwen. ‘Zou hij gevallen zijn?’

‘Een ongeluk?’

‘Eerder geduwd, of een worsteling die uit de hand is gelopen.’

‘En zijn vrouw?’

‘Een lastige getuige. Of misschien verzette ze zich te heftig.’

‘Toch vreemd,’ merkte Keent Ripperd op.

‘Ja, vind ik ook.’

Traaven riep brigadier Mugge bij zich. ‘Doorzoek het hele huis. Vraag aan de dochter of er spullen ontbreken, kostbaarheden, dat soort zaken. En zorg ervoor dat ik dat autopsierapport krijg. En ondervraag die lui van de manege. Waren ze gisterenavond open, waren er mensen op de manege, dat soort dingen.’

Mugge knikte bevestigend en beende weg.

Traaven keerde zich naar Keent Ripperd. Even werd zijn blik gevangen door haar melancholieke blik. Tot nu toe had ze de goede vragen gesteld, alsof ze al jaren aan dit soort zaken werkte. Beginnersgeluk? ‘En wat zullen wij gaan doen?’

Keent Ripperd dacht even na; haar mondhoeken krulden een fractie omhoog. ‘De Steenuil?’ opperde ze monter.

Toen ze de villa verlieten was de zon door het bladerdek heen gebroken en zette het parklandschap rond de villa in een groene gloed. Het was warm. Traaven bleef even staan toen de brancard met het tweede lichaam werd afgevoerd naar een lijkwagen. Hij keek in het rond. De klinkerweg waaraan het huis van de familie Steyn lag leidde in de verte naar een openstaand gietijzeren hek. De omgeving was bosachtig, afgewisseld met grote stukken grasveld bezaaid met zomerbloemen. Overal beuken- en kastanjebomen, sommige reusachtig met brede, statige kruinen van groen of rood loof. Achter het huis waren tussen het groen door weilanden en een oude boerenhoeve te zien. Enkele paarden draafden loom rond in een weide.

‘Kom jij hier vandaan?’ vroeg Keent Ripperd toen ze de auto instapten. ‘Volgens mij ken je deze buurt op je duimpje.’

Traaven glimlachte. ‘Ja.’

‘Ben je daarom naar hier overgeplaatst. Op eigen verzoek?’

‘Misschien wel.’ Traaven keek er zuinigjes bij. Hij nam plaats achter het stuur. ‘En jij? Keent Ripperd. Dat is een bekende naam toch in deze contreien. Adellijk, zei je?’

‘Ja, mocht ik willen. Maar je hebt gelijk, mijn opa komt hier vandaan, ikzelf ben opgegroeid in Zeeland.’

Traaven startte de motor maar reed nog niet weg. ‘Waarom wilde je hier geplaatst worden?’

‘Ik wilde in de buurt van mijn grootouders zijn. Ze zijn oud en hebben niemand meer. En nog wat andere redenen.’ Ze grijnsde.

Traaven glimlachte begrijpend. ‘En waarom Moordzaken? Waarom dit alles?’

Keent Ripperd hield haar hoofd een beetje schuin en keek Traaven onderzoekend aan. ‘Dat kan ik natuurlijk ook aan jou vragen.’

‘Hmm,’ bromde Traaven. Goeie vraag eigenlijk, dacht hij bij zichzelf.

Traaven en Keent Ripperd namen dezelfde weg terug. Over de klinkerweg, langs de manege – twee agenten die de weg daar met een lint hadden afgesloten knikten hen vriendelijk toe – en over de spoorweg, terug het dorp in. Ze zwegen tijdens de korte rit naar de Hoofdstraat, een lange winkelstraat. Traaven parkeerde de auto en vandaar liepen ze de laatste honderd meter naar het restaurant van de Steyns. Onderweg dacht hij terug aan vroeger. De straat was nog hetzelfde, maar de sfeer was anders. De speelgoedwinkel, schoenmaker en de kleine supermarkt waren er niet meer. Aan de overkant was vroeger een garage met een benzinepomp, maar hij kon niet meer ontdekken waar dat was geweest.

‘Het is nog geen twaalf uur. Zou het al open zijn?’ vroeg Keent Ripperd zich af.

‘Ze hebben een Bib. In dat soort restaurants wordt er hard gewerkt,’ zei Traaven. ‘Het keukenpersoneel zal er al zijn. En anders komen we vanmiddag terug. Maar ik spreek ze liever nu; ze weten nog van niets. Als het goed is.’

Ze stonden stil voor een groot, statig, witgepleisterd pand. Op een uithangbord van siersmeedwerk stond de afbeelding van een uil op een boomtak in een bonte schildering afgebeeld. De Steenuil stond er in sierlijke letters boven. Keent Ripperd morrelde aan de deurkruk. ‘Gesloten,’ zei ze.

Traaven tuurde door de donkergetinte glas-in-loodramen naar binnen. ‘Er brandt wel licht. Bel maar aan.’

Keent Ripperd belde aan. De seconden verstreken. Net toen ze weer wilde bellen werd er opgedaan. Een man in kokstenue met kleine donkere ogen, kort grijszwart haar en een stevig postuur staarde hen aan met een norse blik. ‘We zijn nog gesloten. We openen om twaalf uur, voor de lunch. Staat allemaal op de website en op dat bordje.’ Hij knikte opzij en wilde de deur weer sluiten.

Traaven stapte naar voren en zette zijn voet op de drempel. ‘Recherche.’ Hij haalde zijn legitimatiebewijs tevoorschijn en toonde het aan de kok. ‘Ik ben hoofdinspecteur Traaven en dit is mijn collega, brigadier Keent Ripperd.’ Ook Fidan haalde haar legitimatiebewijs tevoorschijn en toonde het.

‘Ik heb het druk,’ zei de kok met een blik die het midden hield tussen onnozelheid en irritatie. ‘Ik moet zo weg, inkopen doen.’

‘We willen graag even binnenkomen,’ zei Traaven.

De kok leek even te twijfelen. ‘Nou, even dan. Een paar minuten. Is het zo dringend?’

Traaven glimlachte. ‘We zullen u niet lang ophouden en ja, het is dringend. Anders waren we hier niet.’

De kok leidde hen door het restaurant naar de keuken. Twee jonge koks waren druk bezig. Ze keken verbaasd op bij het passeren van de ongebruikelijke stoet. Ze kwamen tenslotte in een kantoortje met een klein bureau. De kok nam plaats achter het bureau. Er stond verder maar een enkele stoel. Traaven en Keent Ripperd bleven staan.

‘Ik heb het druk,’ zei de kok. ‘We zitten vanavond helemaal vol. Recherche, zei je. Wat is er aan de hand? Heeft een van mijn jongens iets uitgespookt?’

‘Ik neem aan dat u nog niet op de hoogte bent van wat er is gebeurd?’ vroeg Traaven, de woorden van de kok negerend.

De kok keek hem niet begrijpend aan. ‘Wat zou ik moeten weten?’ reageerde hij geërgerd.

‘Zouden we allereerst uw naam mogen weten?’ vroeg Keent Ripperd.

De kok keek haar aan met een spottende blik. ‘Ik ben Roosman Tullen. Ik ben de chef-kok van De Steenuil.’

‘Dank u wel meneer Tullen,’ zei Fidan terwijl ze een aantekening maakte.

‘Uw werkgevers zijn Gerre-Juns en Oda Steyn. Klopt dat?’ vroeg Traaven.

‘Ja, dat klopt. Is er iets gebeurd?’ Op het gezicht van de chef-kok verscheen een zorgelijke trek.

‘Ze zijn dood gevonden,’ zei Traaven.

‘Dood!’ Roosman Tullen zakte wat dieper weg in zijn stoel. Zijn gezicht kleurde rood. ‘Jezus, wat zeg je nou. Allebei?’

‘Ik ben bang van wel,’ bevestigde Traaven.

De chef-kok staarde peinzend naar het blad van zijn bureau en zei ten slotte: ‘Wat is er gebeurd?’

‘Wanneer heeft u ze voor het laatst gezien?’ vroeg Traaven.

Roosman Tullen keek de rechercheur aan met een argwanende blik. ‘Gisterenavond. Gerre-Juns en Oda zijn meestal gastheer en gastvrouw. Gisteren ook.’

‘En wanneer was precies het laatste moment dat u ze hebt gezien?’

‘Rond een uur of twaalf. Toen zijn ze naar huis gegaan, gelijk na de laatste gasten.’

‘En u?’

‘Ik woon boven het restaurant. Ik sluit altijd af.’

‘Kan iemand dat bevestigen?’ vroeg Traaven.

‘Godverdomme,’ vloekte Tullen. ‘Wat is hier aan de hand. Wat is er gebeurd?’

‘De lichamen zijn nog niet zo lang geleden ontdekt, meneer Tullen,’ zei Traaven. ‘We zijn het onderzoek pas net gestart.’

‘Dood? Zijn ze verongelukt vannacht? Of koolmonoxidevergiftiging of zo. In dat oude huis van ze? Dat hoor je wel vaker.’

Traaven schudde zijn hoofd. ‘Ze zijn inderdaad thuis gevonden. De omstandigheden waren nogal verdacht. Er is grof geweld gebruikt.’

‘Jezus,’ zei Roosman Tullen opnieuw. ‘Vermoord dan?’

‘Daarover tasten we vooralsnog in het duister,’ antwoordde Traaven.

Roosmans ogen stonden ineens fel. ‘Ik ben een topkok, geen moordenaar,’ riep hij geprikkeld.

‘Er is ook niemand die dat beweert,’ zei Keent Ripperd. ‘Beantwoord dus gewoon de vraag van mijn collega.’

Tullen keek de rechercheurs niet-begrijpend aan.

‘Kan iemand dat bevestigen?’ herhaalde Traaven op kalme toon. ‘Dat u thuis was?’ Hij wierp een geamuseerde blik op zijn partner. Ze was in ieder geval niet bang uitgevallen.

‘Nee, ik woon alleen.’ Roosman Tullen keek Keent Ripperd geïrriteerd aan.

‘Waarom bent u zo geërgerd?’ vroeg Keent Ripperd. ‘Uw werkgevers zijn vermoord. Vindt u dat niet verschrikkelijk?’

De geïrriteerde blik verdween van het gezicht van de chef-kok, alsof hij nu pas de ernst van de gebeurtenissen besefte. ‘Jawel, natuurlijk, maar ik…’ Zijn blik dwaalde af.

‘Hebt u gisteren iets gemerkt aan meneer en mevrouw Steyn, iets ongewoons?’ vroeg Traaven.

Roosman Tullen schudde zijn hoofd. ‘Het was een gewone, drukke avond. Vol bezet. Ze kwamen hier om een uur of vijf, zoals gewoonlijk. Samen. Ze kwamen altijd samen. De hulp in de bediening kwam trouwens niet opdagen, dus ze moesten gelijk aan de bak.’

‘Geen ruzie met gasten?’ vroeg Keent Ripperd.

‘Nee,’ riep Roosman Tullen verontwaardigd. ‘Dit is geen café!’

Traaven keek Keent Ripperd aan en trok zijn wenkbrauwen op. ‘Hoe was uw verhouding met hen?’ vroeg hij.

‘Gewoon. Normaal. Ik doe de keuken, het menu en de inkoop. Zij de rest.’

‘Geen problemen de laatste tijd?’ vroeg Traaven.

‘Ik zei al: ik ben de dader niet.’

‘Het zijn gewoon routinevragen, meneer Tullen,’ zei Keent Ripperd op scherpe toon. ‘Iedereen die met de heer en mevrouw Steyn in contact is geweest, wordt deze vragen gesteld. U bent niet…’

Traaven legde zijn partner met een kort gebaar het zwijgen op. ‘Voorlopig weten we even genoeg meneer Tullen. Maar u kunt meer vragen van ons verwachten. Hou daar rekening mee. We nemen wel weer contact met u op.’

Roosman Tullen knikte afwezig. ‘En wat moet ik nu? Gaat het restaurant wel open vandaag?’

Traaven haalde zijn schouders op. ‘Ik neem aan dat u dat moet overleggen met Koena Steyn, hun dochter.’

‘Pff, Koena weet niets van het horecavak. Met haar kan ik niets beginnen.’

‘Denkt u niet dat Koena Steyn op het ogenblik andere zorgen heeft?’ merkte Keent Ripperd, die haar irritatie nauwelijks kon verbergen, op snibbige toon op. Dat bracht Tullen tot zwijgen. Zijn blik dwaalde weer af.

‘Is er verder nog iets dat u met ons wilt delen, meneer Tullen?’ vroeg Traaven. ‘Iets wat van hulp kan zijn bij ons onderzoek.’

Roosman Tullen schudde zijn hoofd. ‘Ik zou niet weten wat. Ik werk hier. Verder heb ik niet zo veel met de familie te maken. Het is een drama godsamme. We waren op weg naar een ster.’

‘Sympathieke, empathische man,’ schamperde Keent Ripperd toen ze weer buiten stonden. ‘Het is een drama. We waren op weg naar een ster,’ deed ze de chef-kok na. ‘Ongelofelijk.’

Traaven glimlachte. ‘De onaardige types zijn meestal niet de dader.’

‘Dat is toch geen wetmatigheid, hoop ik?’

‘Nee, dat niet.’ Traaven grinnikte.

Keent Ripperd keek Traaven aan met de melancholieke blik die hij inmiddels van haar kende. ‘Hadden we niet meer vragen moeten stellen?’ vroeg ze. ‘Hoelang hij er werkt bijvoorbeeld.’

‘Dat komt wel. We sturen Mugge of een van de anderen wel op hem af. Belangrijk is dat we nu weten dat ze na middernacht zijn gedood.’

‘Gaan we weer met de pont?’ stelde Keent Ripperd voor.

Traaven knikte. ‘Vroeger ging ik ook altijd met de pont als ik het kanaal over moest. De overtocht, al is hij maar kort, geeft even rust. Tijd om even na te denken. Als je het niet erg vindt. Of ben jij een van die snelle, moderne types, die altijd haast hebben?’

‘Nou nee,’ zei Keent Ripperd met pretogen. ‘Ik vind het prima hoor. Je bent hier opgegroeid, toch?’

‘Ik ben een geboren en getogen Spanjersberger,’ bevestigde Traaven.

‘Maar al lang weg?’

‘Ja, al heel lang.’

‘Is het niet gek om dan weer terug te zijn?’

Traaven keek zijn partner geamuseerd aan. Hij knikte. ‘Ja, dat is heel gek, heel vreemd eigenlijk. Alles lijkt hetzelfde, maar alles is anders.’

‘Mooi gezegd,’ zei Keent Ripperd. ‘Ik snap het wel.’

Traaven glimlachte. ‘O ja?’

Ze glimlachte terug. ‘Ja.’

Op de pont stapten ze uit. Meeuwen cirkelden rond, hopend op passagiers die een stuk brood naar ze gooiden. Ze posteerden zich aan de reling en staarden over het water. Het gesprek in de auto resoneerde nog na in Traavens hoofd. Daarna dwaalden zijn gedachten af naar de zaak. Als hij heel eerlijk was, dan had hij dit de laatste maanden gemist. Het opgejaagde sombere gevoel, waar hij zo lang last van had gehad, was niet teruggekomen. Een zaak om zijn tanden in te zetten. Dat was waar hij goed in was; dat was waar hij eigenlijk voor leefde. Was dat erg? Was Fidan ook zo? Hij hoopte het wel. Wat zou ze van me vinden?

‘Er stonden geen glazen in die tuinkamer,’ zei Traaven, voorovergebogen steunend op de reling. ‘Die horecalui drinken altijd nog wat. Ik vermoed dat ze werden opgewacht. Dus het moet niet lang na middernacht zijn gebeurd.’

‘En de open tuindeuren?’ merkte Keent Ripperd op.

‘Die kunnen door de dader of daders zijn geopend. Om weg te komen.’

‘Waarom niet gewoon door de voordeur?’

‘Misschien zijn ze door het weiland gegaan.’

‘Met al die sloten, midden in de nacht.’

‘We weten nog te weinig,’ zei Traaven. ‘Was het een roofmoord, een uit de hand gelopen inbraak? Hadden ze een conflict met de dader? Wraak? Ontevreden gasten? Geld? Het kon van alles zijn. Het kon de kok zijn, de dochter. Iedereen.’ Hij zuchtte.

‘We komen er wel achter,’ glimlachte Keent Ripperd bemoedigend.

Traaven en Keent Ripperd werden direct bij commissaris Hildebrand op zijn kantoor geroepen. De commissaris zat achter zijn bureau toen ze binnenkwamen. ‘Ha, Traaven, Keent Ripperd. Neem plaats.’ Hij wees naar twee stoelen.

‘Nou, dat was natuurlijk niet echt gepland,’ zei Hildebrand met een brede lach. ‘Een dubbele moord.’

‘Dat weten we nog niet helemaal zeker,’ zei Traaven.

‘Tja,’ zei Hildebrand. ‘Natuurlijk. Begrijp ik. Nou ja, ik had jullie vanmorgen nog wat uitgebreider willen spreken. Over de gang van zaken hier. Wat er speelt. Maar goed, zoals ik al zei, dit was niet gepland.’

‘Ik ben er ook niet zo blij mee,’ merkte Traaven op, maar er zat weinig vuur in zijn woorden.

‘Ja ja,’ zei Hildebrand. ‘Het spijt me. Goed? Klaar nu.’ Hij leunde achterover, handen in zijn nek.

‘Het is een interessante zaak,’ zei Keent Ripperd.

‘Interessant?’ zei de commissaris met lichte verbazing in zijn stem. ‘Wat weten jullie al?’

Keent Ripperd pakte haar notitieboekje en bladerde er snel door. ‘De slachtoffers zijn het echtpaar Steyn, Gerre-Juns en Oda Steyn, uitbaters van De Steenuil, een bekend restaurant in Spanjersberg.’

‘Ken ik ja,’ zei commissaris Hildebrand.

‘Ze zijn dood gevonden in hun villa in Kennemertuinen, net buiten Spanjersberg,’ vervolgde Keent Ripperd. ‘Het vermoeden is moord. De vrouw is gewurgd. De man is gevallen met zijn hoofd op een koperen stang. Geduwd misschien.’

‘Doodslag, gevolgd door moord?’ De commissaris keek Traaven indringend aan, alsof hij de nadruk wilde leggen op zijn als vraag vermomde conclusie.

‘Goed mogelijk,’ beaamde Traaven.

‘Autopsie al binnen?’

‘Morgen of overmorgen,’ antwoordde Traaven.

Hildebrand richtte zich tot Keent Ripperd. ‘Luister goed naar inspecteur Traaven en let op. Hij heeft al veel moordzaken opgelost, complexe zaken vaak.’

Keent Ripperd knikte en zweeg, niet helemaal zeker of ze iets moest zeggen.

Hildebrand wees naar haar notitieboekje. ‘Maar je hoeft niet alles van hem over te nemen. Je hebt toch een tablet gekregen? Kost klauwen met geld die dingen.’

‘Die gebruik ik ook.’

‘Oké,’ zei Hildebrand. ‘Nou ja, je ziet maar.’

‘Morgen weer verder. Goed?’ zei Traaven met een grimas op zijn gezicht.

‘Goed ja, mooi,’ mompelde Hildebrand, ineens afwezig terwijl hij door wat papieren bladerde.

Even later liepen Traaven en Keent Ripperd naar buiten. Traaven zocht naar zijn autosleutel.

‘Zijn bijnaam is toch commissaris Bullebak?’ merkte Keent Ripperd op.

Traaven glimlachte. ‘Ja, maar niet waar hij bij is.’ Hij viste een sleutel uit zijn jaszak. ‘Maar Hildebrand is oké. Ik ken hem al heel lang.’

Ze stonden even stil op de parkeerplaats. ‘Het is al laat; ga naar huis,’ zei Traaven. ‘Vandaag kunnen we niets meer doen. We moeten wachten op de autopsie en het buurt- en sporenonderzoek.’

‘Ik zou nog wel eens met die dochter willen praten,’ mompelde Keent Ripperd.

‘Morgen,’ reageerde Traaven. ‘Moet ik je ergens afzetten? Geen probleem voor me.’

‘Ik heb een auto.’ Ze wees naar een zwarte Golf.

‘Goed, nou tot morgen dan,’ zei Traaven met een flauw glimlachje. ‘Fijne avond!’

Keent Ripperd keek hem met een geamuseerde blik aan. ‘Tot morgen inspecteur!’ Bij dat laatste woord krulden haar mondhoeken omhoog tot een serene lach.

Traaven kreeg het warm en vloekte binnensmonds. Hij voelde zich betrapt als een kleine schooljongen.

21 augustus – avond

Thuisgekomen maakte Traaven eerst snel een eenvoudige maaltijd klaar en schonk zichzelf een glas rode wijn in. Hij zette alles klaar op de eettafel in de hoek van de huiskamer, liep naar zijn werkkamer en rommelde in een paar dozen die in een hoek opgestapeld stonden.

‘Ha,’ riep hij na een tijdje. ‘Hebbes!’ Met een groot, roodleren fotoalbum onder zijn arm nam hij aan de eettafel plaats. Terwijl hij een paar happen nam van zijn pasta en wat van de wijn nipte, opende hij het album en begon er tijdens het eten in te bladeren. Een aantal foto’s bekeek hij aandachtig. Klassenfoto’s van zijn lagere school. Bijna vijftig jaar geleden. Wat een onvoorstelbaar lange tijd, dacht hij. Zomaar in een flits voorbij. Het waren vier foto’s: eerste klas, tweede klas, vierde klas en zesde klas. Hij gleed met zijn wijsvinger langs de gezichten van zijn voormalige klasgenoten. De typische kapsels van die tijd, de eenvoudige kleren die ze droegen. Hij zag zichzelf: een kleine blonde jongen, soms ernstig kijkend, soms lachend. Op elke volgende foto weer ouder. Bij de foto van de zesde klas stonden alle namen genoteerd. Hij las ze in gedachten voor: Tamber Trompe, Piter Nisse, Jehan Withe, Wolfert Koeps, Domi Nolle, Wielert Schorell. Traavens vinger bleef rusten bij één naam: Gerre-Juns Steyn. Achterste rij, tweede van links. Hij glimlachte. Hij bekeek de jongen die Gerre-Juns Steyn moest zijn. Groot, roodblond, met een bril, ernstig in de lens starend. ‘Gerre-Juns,’ zei hij zachtjes. Godverdomme, het was hem echt. Hij had zich niet vergist. Maar hij had hem ook niet herkend, alleen de naam. Het levenloze lichaam dat hij die middag had gezien leek in niets meer op zijn vroegere klasgenootje. De fletsblauwe, gebroken ogen. De bleke, kale schedel. En zelfs op zijn rug liggend was te zien dat zijn buik fors uitgevallen was. Gerre-Juns hield blijkbaar van het goede leven. Traaven herinnerde zich hem als een van de besten uit de klas in sport. Groot, sterk, snel. Hij kon goed voetballen. Verder had hij hem niet zo goed gekend. Gerre-Juns en hij leefden in verschillende werelden, met andere vrienden. Hij staarde nog een tijdje naar de gezichten van zijn klasgenoten. Zou hij nog wel iemand herkennen, op straat? Zouden ze hem herkennen? Was het wel zo’n goed idee om naar Spanjersberg terug te verhuizen? Wat had hij hier eigenlijk te zoeken? Hij dacht aan Fidan. Wat vond ze van hem? Hij schaamde zich om zijn onzekerheid. Zijn doorzichtige toenaderingspoging. Niet erg professioneel. Kom op, dacht hij bij zichzelf. Verman jezelf. Aan de slag. Kop in de wind en doorgaan! En tegelijkertijd: had hij nog maar wat meer tijd gehad om te wennen aan zijn appartement, aan zijn nieuwe omgeving. Hij keek nog eens naar de Gerre-Juns op de foto van de zesde klas. Wat is er in godsnaam gebeurd dat iemand jou en je vrouw vermoordt? Heb je vijanden gemaakt? Was het een ongelukkig toeval? Ken ik ze misschien? Het stemde hem treurig en weemoedig; hij voelde zich ineens alleen. Kon hij zo’n zaak wel aan? Wat had de psycholoog ook alweer steeds herhaald? Neem je tijd, neem je tijd! Nou ja, een paar dagen extra was misschien wel fijn geweest. Hij pakte zijn glas en liep naar de openstaande balkondeur. Hij snoof de zachte, maar tegelijkertijd frisse avondlucht op en keek uit over de kruinen van het bos. In de verte klonken stemmen, het geluid van een grasmaaier, auto’s. Het sombere gevoel verdween weer. Hij hief zijn glas. ‘Proost Gerre-Juns!’

Zaterdag 1 september 1979 – 10.00 uur

Gerre-Juns Steyn zette aan toen hij uit de onderdoorgang onder de spoorlijn komende, het laatste stukje schuin omhoog fietste. De koelte van het bedompte tunneltje maakte plaats voor frisse boslucht. Hij snoof de geur van de oude beukenlaan op die op het tunneltje uitkwam. Rechts tussen de bomen lag een manege met de naam ‘Kennemertuinen.’ Het was er nog stil. Wel hoorde hij gehinnik en gebries van de paarden in de stallen. Zonlicht brak in schuine nevelige banen door het donkergroene bladerdak heen. Het was een mooie ochtend, dacht Gerre-Juns. Rustig zomerweer, niet te warm. De eerste dag van september. De zomer was nog niet afgelopen, maar het najaar was in aantocht. Kortere dagen, frissere avonden. Maar nu was daar nog weinig van te merken. Hij had zin in de rest van de dag.

De beukenlaan was kaarsrecht. De overdaad aan groen, de zachte frisse lucht en de warme ochtendzon overweldigden Gerre-Juns. Hij dacht terug aan de vorige avond. Toen fietste hij hier ook. Samen met Oda. Vlak voor haar huis had ze hem naar zich toegetrokken en hem gekust zoals hij nog nooit was gekust. Hij glimlachte bij de herinnering aan haar zachte tong. Wat een heerlijk gevoel was het, voor hem de eerste keer; duurde het maar eeuwig. Maar het duurde niet eeuwig. Ze had hem zachtjes van zich afgeduwd, een korte kus op zijn lippen gegeven, geglimlacht en was zonder een woord te zeggen naar binnen gelopen. Hij was teleurgesteld, maar ook blij. Vanavond zouden ze weer samen zijn. Zometeen zou hij haar al zien, maar dan waren ze waarschijnlijk niet alleen. Niet samen. Of misschien even. Voor het werk.

‘Hé Juns!’

Gerre-Juns schrok op uit zijn mijmeringen. Hij reed net langs het Huis met de uilen, een grote, sierlijk gebouwde villa. Hij remde vlak voor twee grote bakstenen toegangszuilen waarop twee hardstenen beelden torenden van de vogel die het huis zijn naam gaf. Op de oprijlaan kwam een jongen aangelopen, met donker haar en een atletisch postuur.

Gerre-Juns zette zijn voeten aan de grond en wachtte hem op. ‘Hé Piter.’ Ze schudden elkaar de hand.

‘Nog altijd die oude brik. Koop toch een nieuwe,’ zei Piter met een scheef lachje.

‘Tja,’ zei Gerre-Juns. Hij haalde zijn schouders op.

‘Kom even binnen. Er is koffie of thee, als je wil.’

‘Ik ben op weg naar mijn werk.’

‘Ja, dat dacht ik al. Maar ik wilde je even wat vragen.’

‘Vraag dan hier. Ik wil op tijd zijn.’

‘Hoe laat begin je dan?’

‘Half elf. Ik doe de lunch vandaag.’

‘Het is net tien uur; het is vijf minuten fietsen. Kom gewoon even binnen.’

Gerre-Juns deed zijn bril af, veegde het zweet uit zijn ogen en deed zijn bril weer op. ‘Ik wil echt op tijd zijn.’ Hij zag de onzekerheid bij Piter, alsof hij niet gewend was tegengesproken te worden en alsof hij twijfelde of hij hem nog een laatste kans zou geven naar hem te luisteren. Gerre-Juns verroerde zich niet. Normaal gezien zou hij met Piter mee naar binnen zijn gegaan. Zijn moeder even gedag hebben gezegd om daarna aan te horen wat Piter te vragen had. Maar hij wilde nu niet de kans missen Oda eventjes te zien.

Piter deed een stap achteruit en keek Gerre-Juns aandachtig aan. Zijn smalle lippen krulden tot een glimlach. ‘Is er iets gebeurd gisteren? Met Oda? Eindelijk?’

Gerre-Juns sloeg zijn ogen neer en frummelde wat aan zijn stuur. Hier heb ik geen zin in, dacht hij.

‘Ik dacht het al’, zei Piter. ‘Jullie waren gisteren ineens weg. Spoorloos verdwenen.’ Hij grijnsde.

‘Ik heb haar gewoon naar huis gebracht,’ antwoordde Gerre-Juns schaapachtig.

Piter sloeg hem op zijn schouder. ‘Ja, hou maar op, jongen. Dat kleffe gedoe de hele avond; denk je dat niemand dat doorhad?’

Gerre-Juns keek zijn vriend aan. Piter zou niet ophouden, wist hij.

‘We hebben gezoend,’ zei hij met een ongemakkelijk lachje, beducht voor Piters reactie.

‘Whooo,’ riep Piter uit. ‘Gezoend! Hebben jullie nu verkering?’

Gerre-Juns haalde zijn schouders op.

‘Dat zou toch mooi zijn, jongen. Jij met Oda, ik met Jan, Wolf met Annah. Drie koppeltjes. Gaaf!’

Gerre-Juns lachte als een boer met kiespijn. Voor Piter was het leven simpel. ‘Misschien,’ zei hij.

‘Jezus man, doe niet zo tam. En hebben jullie nog meer…?’

‘Alleen gezoend,’ zei Gerre-Juns gelaten. Die zoen gisteren was het heerlijkste dat hij ooit had meegemaakt, maar op de een of andere manier zou Piter dat nooit begrijpen. Die ging al een jaar met Jan. Voor Piter was dat natuurlijk al lang heel gewoon. God mag weten wat hij allemaal al met Jan had gedaan. Gerre-Juns bevroor bij de gedachte.

‘Alleen maar gezoend?’ kraaide Piter terwijl hij Gerre-Juns nogmaals joviaal op zijn schouder sloeg.

Gerre-Juns trok zijn schouder geïrriteerd terug. ‘Dat jij en Jan het nou elke dag doen…,’ zei hij iets feller dan hij bedoelde.

De lach verdween van Piters gezicht. ‘Jezus Juns, met het verkeerde been uit bed gestapt?’ Hij staarde Gerre-Juns aan met een starre blik.

Gerre-Juns had spijt van zijn uitbarsting, maar dacht toen aan Oda. Wat zou zij doen? Zij was niet bang voor Piter. Eigenlijk was niemand bang voor Piter. Oda, Wolf, Jan, zelfs Annah niet. Waarom kon hij niet tegen Piter op, zoals de anderen. ‘Ja Sorry Piter, ik ben gewoon een beetje…’

‘…verliefd,’ zei Piter op verzoenende toon, alsof hij ook spijt had van zijn scherpe toon.

‘Ja, zoiets,’ zei Gerre-Juns met een geforceerde glimlach.

‘Nou, ga dan maar jongen,’ zei Piter. ‘Ik snap het wel. Kom dan even langs als je klaar bent.’

‘Oké. Zal pas rond een uur of drie zijn.’

‘Jezus,’ vloekte Piter. ‘Dan pas.’

‘Wat is er dan zo dringend?’ vroeg Gerre-Juns.

‘Nou, ik dacht, ik wist dat jij ging werken. Jan doet een beetje vreemd over vanmiddag. We hadden eerst afgesproken om te gaan zwemmen, maar nou kan ze ineens niet. Ze gaat met Oda naar de stad of zoiets.’

Gerre-Juns keek Piter niet begrijpend aan. Jan was er ook geweest gisterenavond in Het Tonnetje, wist hij nog. En Wolf. En Annah. Piter was nogal aangeschoten geweest herinnerde hij zich, maar echt gelet op de anderen had hij niet.

‘Ze belde net.’

‘Oké,’ zei Gerre-Juns. ‘Wat wil je dan van mij?’

‘Kun jij aan Oda vragen wat ze gaan doen?’

Gerre-Juns aarzelde even. ‘Kun je dat niet zelf doen?’

‘Hè Juns, je kunt het toch gewoon even vragen aan Oda. Zeg dat je vanmiddag wat met haar wil gaan doen.’

Gerre-Juns fronste zijn wenkbrauwen. ‘Ik moet vanmiddag mijn vader helpen.’

‘Je vader helpen. Waarmee?’

‘Klusjes in huis. Dat doe ik elke zaterdag, dat weet je toch?’

Piter leek niet te begrijpen wat Gerre-Juns bedoelde en trok een onnozel gezicht. ‘Je vader helpen? Vraag het dan gewoon even, het is belangrijk voor me. Bel me anders even.’

‘Nou, oké,’ zei Gerre-Juns, ‘ik vraag het wel. Wat ze van plan is, bedoel ik.’

Wat is er toch met hem, dacht Gerre-Juns. Piter deed nooit zo… onzeker. Waar was hij bang voor? Jan keek nooit naar andere jongens. Ze hadden verkering. Wat was nou het probleem? Was er een probleem?

Gerre-Juns maakte aanstalten om weg te fietsen, maar Piter greep zijn stuur vast. ‘Jullie komen toch wel vanavond, met zijn tweeën, bedoel ik,’ vroeg Piter. ‘Dat gaat toch gewoon door.’

‘Natuurlijk,’ zei Gerre-Juns.

Piter sloeg Gerre-Juns weer op zijn schouder. ‘Jezus Juns, jij en Oda. Ik wist het wel. Jullie moeten echt komen. Zijn we met drie koppeltjes. Wolf heeft een cassette van die ene band, weet je wel. Onwijs gaaf. Die nemen we mee. En natuurlijk Brood en Gruppo en zo. Wolf zorgt voor de muziek. Wordt leuk vanavond.’

Gerre-Juns knikte. ‘Ik moet nu echt weg.’

Piter liet het fietsstuur los en net op dat moment kwam er een jongen van hun leeftijd voorbijlopen. Groot van stuk, stevig gebouwd. Hij keek Piter en Gerre-Juns heel kort aan, maar zei niets.

‘Hé Barthel,’ riep Piter. ‘Waar ga je heen?’

De jongen stopte met duidelijke tegenzin. ‘Je pa belde me. Hij heeft een klusje.’

‘Jij liever dan ik,’ zei Piter. ‘Hij betaalt je toch wel hè?’

De jongen knikte kortaf. Het leek of hij Gerre-Juns nu pas opmerkte. ‘Hé,’ groette hij.

‘Hé Barthel,’ groette Gerre-Juns terug.

Barthel liep weer verder.

‘Vreemde gozer toch,’ zei Piter.

Gerre-Juns haalde zijn schouders op. ‘En nou ga ik, Piter.’ Hij fietste weg.

‘En niet vergeten te vragen hè, aan Oda,’ riep Piter hem achterna. ‘En vergeet me niet te bellen!’

Gerre-Juns fietste de beukenlaan af tot hij bij een groot openstaand gietijzeren hek kwam. Daar haalde hij Barthel in en draaide hij linksaf een klinkerweg op. Direct kwam het gelukzalige gevoel weer terug waarmee hij was wakker geworden en dat hij al de hele ochtend had, maar door de ontmoeting met Piter een beetje was weggezakt. Hij voelde zich hier meer thuis dan waar ook, hier in Spanjersberg, besefte hij. Het eindexamenjaar was begonnen. En daarna. Hij wist het nog niet. Hij wilde niet weg uit Spanjersberg, bedacht hij zich. Hij kende er elke stoeptegel, elke boom, elke struik, elk huis en elke straat. Oda had hem wel eens verteld dat ze ook in Spanjersberg wilde blijven. Wolf zag hij niet blijven; die ging de wijde wereld in, weg uit het dorp. Wolf had hem wel eens verteld over zijn ouders, zijn vader vooral. Gerre-Juns kon zich niet voorstellen dat een vader zo kon zijn. Zo hard en onbuigzaam, dat hij erop los sloeg. Hij dacht aan zijn eigen vader en glimlachte. De klinkerweg maakte een scherpe bocht naar rechts. Links strekten zich weilanden uit, rechts het landgoed Oud-Bretten. In het voorbijfietsen las hij de naam van de klinkerweg op een oud, verweerd naambordje: ‘Duinrodeweg.’ Duinrode, daar woonde Oda. Een vlaag van verliefdheid golfde door hem heen en deed hem huiveren. Hij was gelukkig hier, en waarom niet met Oda. Hij dacht weer terug aan de kus van de vorige avond. Hij was zeventien en het was zijn eerste kus. Piter en Wolf hadden veel meer ervaring dan hij. Wolf ging al een jaar met Annah. Hij en Piter hadden vrijwel tegelijkertijd verkering gekregen. Al een jaar lang was hij de enige van de drie zonder meisje, maar dat was nu voorbij. Tenminste als Oda nog wilde. Misschien was het een opwelling geweest gisteren. Was ze daarom gelijk naar binnen gegaan? De twijfel sloeg toe. Misschien verborg ze zich nu wel voor hem, bang om het zien, bang dat ze een fout had gemaakt, bang om hem te zien.

Gerre-Juns trapte wat sneller door. De klinkerweg kwam uit op een driesprong die hij rechts insloeg. Links en rechts loofbos in alle kleuren groen. Wat als Oda te veel had gedronken gisteren. Nee, bedacht hij, ze had alleen maar sap gedronken. Niet veel later opende het bos zich aan de linkerkant om plaats te maken voor weilanden. In de verte lag tussen het geboomte de ruïne van Duinrode, een middeleeuws kasteel, omzoomd door eeuwenoude beuken en eiken, overdadig groen. De oude, verweerde muren van rode baksteen blakerden in het zonlicht. Tegenover de ruïne lag aan de weg een uit twee verdiepingen bestaand gebouw met witgepleisterde muren, groene luiken en een klein terras van grint waarop verspreid enkele sierlijke, gietijzeren stoelen en tafeltjes. Het terras was leeg. Hoge eiken en kastanjebomen omzoomden het etablissement. Boven de hoofdingang stond met sierlijke letters vermeld: Restaurant Duinrode – sinds 1899.

Gerre-Juns reed de stoep op en schrok van een stem uit het niets. ‘Hé lekker ding,’ klonk het vrolijk. Iemand giechelde. Hij remde en keek omhoog. Uit een raam op de eerste verdieping hingen twee meisjes: Oda en Jan. Hij besefte nu dat Jan hem toegesproken had. Hij verschoot van kleur en slikte. Hij had Jan hier niet verwacht. In één klap was hij Oda vergeten. Hij staarde naar Jan. Ineens wist hij weer waarom iedereen verliefd op haar was. Haar lange blonde haar, het allerliefste en knapste gezicht dat je maar kon bedenken, haar grappige lach. Alles was mooi aan Jan. Haar blanke, gladde huid, zo zuiver, met hier en daar een minuscuul moedervlekje. Hoe vaak had hij haar niet bewonderd, naar haar geloerd. Maar onbereikbaar voor hem. Zo onbereikbaar dat het klaarblijkelijk nooit in haar was opgekomen dat hij hevig verliefd op haar was, al sinds hij haar kende. Maar, hij was gewoon een van de vrienden en zo behandelde ze hem ook. Nooit een sprankje van herkenning van zijn verliefdheid. Hij was jaloers op Wolf en Piter. Wolf die zo onverschillig deed over zijn knappe zus, Piter die verkering met haar had, de rijkeluiszoon die alles makkelijk afging. Het had lang geduurd voordat hij had beseft dat als ze hem wel eens een knuffel gaf, of hem complimenteerde, dat hij tot een andere categorie mensen behoorde dan Piter, een ander mensensoort. Het soort waar Jan in geen miljoen jaar verliefd op zou worden.

Gerre-Juns verbeet de vlaag van teleurstelling die hem overspoelde. Teleurstelling dat hij niet kon krijgen wat hij zo graag hebben wilde. Zo onmogelijk, zo onbereikbaar. Hij glimlachte en dwong zichzelf naar Oda te kijken. Ze is niet zo knap als Jan, niet op die manier, dacht hij, maar de manier waarop Oda naar hem keek, alleen naar hem, dat was ook mooi.

‘Wie zei dat?’ riep Gerre-Juns. Jan meende natuurlijk niet wat ze zei. Ze zei het vanwege Oda. Ze wist natuurlijk van de kus. Oda en Jan vertelden elkaar alles.

Jan wierp hem een kushandje toe. ‘Oda durfde het niet te zeggen, dus deed ik het maar.’

Oda stootte haar vriendin aan. ‘Misschien kan jij maar beter weggaan,’ zei ze lachend. En zich tot Gerre-Juns richtend. ‘Kom je even boven?’

‘Maar het is al half elf, protesteerde Gerre-Juns nog steeds een beetje beduusd.

‘Eventjes maar,’ zei Oda zachtjes. ‘Alsjeblieft.’

Gerre-Juns kreeg een week gevoel in zijn maag. Was het mogelijk dat hij verliefd was op allebei. Kon dat? Hij lachte in zichzelf. De twee meisjes, die zo vrolijk naast elkaar uit het raam hingen, wisten niet wat hij dacht, wat hij voelde. Dat hij smoorverliefd was op de ene, maar ook op de ander. Maar minder op de ander. Maar dat hij die had gekust, en dat hij dat weer wilde. Misschien kon hij Oda kussen en aan Jan denken. Was dat erg?

‘Nou, kom naar boven,’ zei Jan. ‘Waar wacht je op?’

Gerre-Juns lachte, dit keer voluit. Wat kon het hem schelen. Oda wilde hem. Jan niet.

Het was onrechtvaardig dat Piter met Jan was. Maar ergens knaagde iets in zijn achterhoofd, iets wat hem op een vreemde manier voldoening gaf. Hij twijfelde er eigenlijk nooit aan dat het dik aan was tussen Piter en Jan, maar waar kwam Piters achterdocht dan vandaan. Waarom wilde hij per se weten waar Jan was? Wat was er aan de hand? Hadden ze ruzie? Hij hoopte het. Heel gemeen.

Gerre-Juns lachte weer. ‘Ik kom naar boven.’

Even later stond hij in Oda’s kamer. Hij was hier wel vaker geweest, maar nu was het anders, alsof het een andere kamer was. De twee meisjes stonden hem op te wachten. Jan kwam als eerste op hem af. Ze omhelsde hem en gaf hem een kus op zijn wang.

Gerre-Juns genoot van die enkele ogenblikken dat hij haar slanke lichaam tegen het zijne voelde. Even legde hij zijn hand op de blote bovenkant van haar rug. Hij snoof voorzichtig haar heerlijke geur op. Haar zoen brandde op zijn wang.

‘Oh, ik vind het zo leuk voor jullie,’ zei Jan. ‘Echt heel leuk.’

‘Hallo Juns,’ zei Oda en ze lachte. ‘Je hebt toch geen spijt van gisteren?’ Bij die laatste woorden trok ze een pruillip.

Gerre-Juns blikte wat ongemakkelijk opzij naar Jan. ‘Nee, natuurlijk niet.’ Hij stapte op Oda af, omhelsde haar en drukte een zoen op haar lippen.

‘Nou, ik ga maar,’ zei Jan. ‘Ik laat jullie alleen.’ En tegen Oda: ‘Niet vergeten wat we hebben afgesproken. Het is belangrijk.’

‘Ja, natuurlijk,’ zei Oda met een glimlach.

‘Dag Juns,’ zei Jan tegen Gerre-Juns. ‘En tot vanavond hè, bij het heksenhuisje. Piter zorgt voor alles. Wordt gezellig.’

Gerre-Juns voelde teleurstelling over de manier waarop Jan ‘Piter’ uitsprak. Zo gewoon, zonder een spoor van een onderliggende onenigheid of ruzie. Maakte Piter zich zorgen om niks?

‘Ja hoor,’ zei Oda, ‘wij komen ook, hè Juns. Dat was al afgesproken.’

Jan keek nog een keer om voordat ze vertrok. ‘Jullie zijn een mooi stel. Echt waar. Het werd echt tijd.’

Gerre-Juns voelde zich ongemakkelijk bij die woorden, terwijl hij en Oda elkaar nog steeds vasthielden.

Toen Jan de deur achter zich sloot, vroeg hij: ‘Gaan jullie iets doen samen?’

Oda keek hem diep in zijn ogen aan. ‘Hoe bedoel je?’

‘Jij en Jan, hebben jullie iets afgesproken?’

Oda keek hem vragend aan. ‘Waarom denk je dat we iets afgesproken hebben?’

Gerre-Juns zweeg even. ‘Nou, ik dacht dat Jan net zei…’

Oda sloeg hem speels op zijn borst. ‘Nee joh, ik plaag je maar… Jan en ik gaan vanmiddag de stad in, een bikini kopen. Voor vanavond. Of had je andere plannen?’

‘Nou, we hadden naar het zwembad kunnen gaan of zoiets, na mijn werk, of het duivelsmeertje,’ opperde Gerre-Juns. Hij flapte het eruit voordat hij er erg in had, en niet voor Piter, maar voor zichzelf. Hij had zin om alleen met Oda te zijn, zonder de anderen.

‘Hmmm,’ zuchtte Oda. ‘Ik zou niets liever willen, maar vanmiddag kan echt niet; ik heb het Jan beloofd. Morgen?’

Gerre-Juns knikte, maar hoorde ook de twijfel in Oda’s stem. ‘Morgen lijkt me leuk.’

‘En vanavond zijn we ook samen.’

‘Ja, drie stelletjes,’ lachte Gerre-Juns en daarna ernstiger: ‘Ik ben eigenlijk liever alleen met jou.’

‘O? We hebben nu even,’ glimlachte Oda. Ze trok Gerre-Juns stevig tegen zich aan. Ze zoenden, eerst voorzichtig, maar al snel wat steviger. Gerre-Juns genoot ervan. Weer voelde hij haar spelende tong. Wat was dat toch een heerlijk gevoel. Hij pakte haar steviger vast en streelde haar rug. Net als Jan droeg ze een shirt met blote rug. Haar huid voelde glad, zacht en warm.

Hijgend lieten ze elkaars lippen los. Oda pakte Gerre-Juns hand en trok hem naar haar bed in de hoek van de kamer.

‘Kom even bij me liggen,’ fluisterde ze.

Gerre-Juns liet zich zonder protest meevoeren. Ze gingen op hun zij tegen elkaar aan liggen.

‘En je moeder dan?’ fluisterde Gerre-Juns.

‘Mijn moeder heeft het veel te druk om op ons te letten.’

Ze zoenden weer.

‘Waarom heeft het zo lang geduurd voordat je me kuste,’ fluisterde Oda. ‘Je wist toch dat ik jou leuk vond. Heel leuk.’

‘Ik weet het niet,’ loog Gerre-Juns. ‘Ik ben gewoon een beetje… langzaam. Jij hebt mij het eerst gekust hè. Ik durfde dat nog niet.’

‘Maar nu toch wel?’

‘Ja, nu wel.’ Ze zoenden en Gerre-Juns drukte zich stevig tegen Oda aan. Zij deed hetzelfde bij hem. Het duurde niet lang voordat Gerre-Juns een erectie kreeg. Eerst probeerde hij te vermijden dat Oda hem zou voelen, maar al snel merkte hij dat ze juist met haar kruis er tegenaan duwde. Een onbeschrijflijk heerlijk gevoel. Hij sloot zijn ogen en zodra hij dat had gedaan, dacht hij aan Jan. Dat hij hier met Jan lag en niet met Oda. Zou dat hetzelfde voelen? Plotseling voelde hij Oda’s hand over zijn buik glijden, onder zijn shirt. Hij huiverde van genot en durfde bijna niet te bewegen toen ze aan de knopen van zijn spijkerbroek friemelde en ze een voor een losmaakte.

‘Oh,’ zuchtte hij toen hij haar hand voelde. Dit had hij nog nooit meegemaakt. Hij vergat alles om zich heen; hij vergat Jan, hij vergat zelfs Oda. Was dit het nou, waar iedereen het over had.

‘Je mag ook wel bij mij voelen hoor,’ fluisterde ze in zijn oor.

‘Oh, ja, ik…’

Alsof het een bevel was, daalde zijn hand af langs haar middel naar haar kruis. Omdat ze een linnen broek droeg met een elastieken broekband, kon hij zijn hand zonder veel moeite naar binnen laten glijden. Hij voelde de warme binnenkant van haar dijen en de zachte stof van haar broekje en wreef over haar kruis. Hij had geen idee wat hij moest doen.

‘Mmmm,’ kreunde Oda. Ze schoof haar hand in zijn onderbroek.

Gerre-Juns verstijfde toen hij ineens haar hand rond zijn erectie voelde. Hij was zo opgewonden geraakt dat hij Oda helemaal vergat. Oda bewoog haar hand een paar keer heen en weer en hoe graag hij ook wilde dat het langer duurde, hij hield het niet meer. Zijn orgasme kwam nog sneller dan hij had verwacht. ‘Ooh,’ kreunde hij en zijn zaad gulpte schokkend over Oda’s hand, zijn onderbroek en haar kleren.

‘Oeps, jongen toch,’ zei Oda lief. ‘Dat ging een beetje snel.’

‘O sorry,’ stamelde Gerre-Juns. ‘Oh, dat was niet de bedoeling Oda. Maar ik hield het niet meer.’ Hij voelde zich beschaamd en durfde Oda niet aan te kijken.

Oda kuste hem op zijn lippen. ‘Geeft niet gekkie,’ zei ze lief. ‘We proberen het snel nog een keertje. Gewoon een beetje oefenen.’

Ze zei het op zo’n lieve, vanzelfsprekende toon, dat het beschamende gevoel bij Gerre-Juns weer verdween. ‘Ik hield het gewoon niet meer,’ zei hij sip.

Oda glimlachte. ‘Kom lieverd, we moeten je een beetje schoonmaken, want ik denk dat ze je al missen in de keuken.’

Donderdag 22 augustus – voormiddag

Keent Ripperd las het autopsierapport op haar tablet snel door.

‘En,’ vroeg Traaven. ‘Wat denk je?’

‘Ze hadden allebei alcohol in hun bloed. Niet heel veel, maar toch.’

‘Maar er stonden geen flessen op tafel, of in de keuken, nergens. Ook geen glazen.

‘Misschien hebben ze in het restaurant wat gedronken of ergens anders voordat ze naar huis gingen,’ opperde Keent Ripperd.

‘Volgens Tullen zijn ze rond een uur of twaalf naar huis gegaan, gelijk na de laatste gasten. Ze hebben daar dus niets gedronken; ik neem aan dat ze niet tijdens het werk drinken,’ zei Traaven terwijl hij de pont op reed.

Keent Ripperd knikte en las verder toen de auto stilstond. ‘Allebei overleden tussen ongeveer twaalf uur middernacht en vier uur in de ochtend, waarschijnlijk rond een uur of twee. De man door zwaar trauma aan het achterhoofd, hij moet op slag dood zijn geweest. De vrouw door verwurging. Ze heeft ook een klap tegen haar hoofd gehad voordat ze werd gedood.’

Traaven zette de motor af en trok aan de handrem. Hij betaalde door het open raam voor een kaartje.

Keent Ripperd legde haar tablet weg. ‘Verder niets bijzonders.’

‘Misschien heeft hij eerst zijn vrouw gewurgd en is toen gevallen, opperde Traaven. Waren ze elkaar zat na de zoveelste avond in het restaurant. Ruzie gekregen.’

‘De lichamen zijn versleept, weet je nog.’

‘Hmm,’ bromde Traaven. ‘Ja, dat is waar, maar waarom? Waarom de lichamen versleept?’

‘Die koperen stang rond de haard waar hij op is gevallen, was zorgvuldig schoongemaakt,’ wierp Keent Ripperd op.

‘We weten natuurlijk nog niet of dat zijn bloed was,’ reageerde Traaven.

Keent Ripperd keek hem met opgetrokken wenkbrauwen meewarig aan.

‘Maar laten we daar gemakshalve van uitgaan,’ glimlachte Traaven. ‘Even resumerend. Gerre-Juns Steyn en zijn vrouw, die…’

‘Oda,’ zei Keent Ripperd.

‘Ja, Oda, die krijgen nachtelijk bezoek van hun moordenaar. Hij komt binnen via de balkondeuren. Er ontstaat een worsteling. Gerre-Juns valt ongelukkig en is op slag dood. De dader slaat Oda Steyn neer en wurgt haar vervolgens omdat ze getuige is.’

Keent Ripperd knikte. ‘De vraag is: was de dader een bekende of onbekende en hebben ze hem binnengelaten of stonden de balkondeuren open en is de dader binnengedrongen.’

Traaven bromde instemmend. ‘En misschien waren er meerdere daders.’

‘En dan de hamvraag: het motief.’

De pont legde aan en Traaven startte de motor. Hij moest toegeven dat hij ervan genoot weer een zaak onder handen te hebben, ook al ging het om een oud-klasgenoot. Hij had Gerre-Juns nauwelijks gekend, al had hij zes jaar bij hem in de klas gezeten. Ze leefden in verschillende werelden. Wat deed zijn vader? Hij kon het zich niet herinneren. Had hij het ooit geweten? Zijn eigen vriendjes waren Ronne, Jop en Hannus, maar zelfs van hen wist hij weinig meer. Hij had ze nooit meer gezien toen ze waren verhuisd. Als je in die tijd meer dan twintig kilometer verderop ging wonen, raakte je iedereen kwijt. Internet was er nog niet, mobiele telefoons bestonden nog niet.

Even later waren ze weer op weg. Dit keer reden ze via een andere weg, voorzien van donkere, glimmende klinkers, naar het Huis met de uilen. Ze reden de oude beukenlaan, en daarmee de Kennemertuinen, in via de andere kant.

‘Jij bent hier echt thuis hè,’ merkte Keent Ripperd op, terwijl ze stapvoets de laan inreden.

‘Ik heb hier tot mijn dertiende gewoond, ben hier vlakbij geboren. Ik ken dit gebied op mijn duimpje. Er is weinig veranderd.’ Dat was het meest eigenaardige sinds zijn terugkeer naar Spanjersberg, dat er zo weinig leek te zijn veranderd. Zijn oude buurt was nog exact hetzelfde. De bomen die er stonden die moesten toch in meer dan veertig jaar flink zijn gegroeid, maar in zijn herinnering waren het dezelfde bomen.

Traaven parkeerde de auto voor het huis, nadat een agent het afzettingslint dat tussen de twee toegangszuilen met de stenen uilen was gespannen had weggehaald. Het busje van de technische recherche stond er ook weer en nog een politieauto.

Keent Ripperd keek Traaven een moment aan voordat ze uit de auto stapten. ‘Jullie zijn ongeveer even oud, schat ik. Ken jij ze soms?’

Traaven knikte. ‘Scherp van je Fidan. Klopt inderdaad. Ik heb zelfs bij Gerre-Juns Steyn in de klas gezeten.’

‘Ik dacht al zoiets.’

‘O?’

‘Ik zag het aan je toen we Gerre-Juns Steyn bekeken.’

Traaven keek zijn partner verbaasd aan. Echt waar?’ Hij schudde zijn hoofd van ongeloof. ‘Knap van je.’ Hij zei het zonder spot.

‘Spanjersberg is niet zo groot,’ vervolgde Keent Ripperd. ‘Er waren hier maar drie lagere scholen, een katholieke, een protestantse en een openbare. Mugge heeft ze nagetrokken. Gerre-Juns Steyn is van 1962. Oda Steyn ook. Maar ze zaten niet op dezelfde lagere school.’ Ze pakte haar tablet erbij en zocht wat op. ‘Hij op de rooms-katholieke Radboud School, zij op de Terrasduinen School. Dat zal dus een van die andere twee zijn geweest. Daar kennen ze elkaar dus niet van.’

‘Toch wel,’ zei Traaven. ‘Die twee scholen lagen naast elkaar, met een gemeenschappelijk schoolplein en gedeelde gymzaal. Jongensschool en meisjesschool. De Terrasduinen School was ook katholiek. Dat was eigenlijk één school. Ik kan me Oda Steyn trouwens niet meer herinneren.’

‘Ze heette toen Oda Kremmer. Odetta eigenlijk.’

Traaven schudde zijn hoofd. ‘Het is al zo lang geleden. Ik heb gisteravond een oud fotoalbum bekeken. Ik wist het niet zeker meer, maar Gerre-Juns en ik waren dus klasgenootjes, zoals ik al zei.’

Zijn partner knikte en vroeg toen lachend: ‘Jongensschool en meisjesschool, bestond dat nog?’

Traaven glimlachte zuinig. ‘Zo oud ben ik nou. De nadagen van het rijke roomse leven. Meneer pastoor, de kapelaan, misdienaars, communie, heilig vormsel, ik heb het allemaal meegemaakt.’ Hij monsterde haar om te kijken hoe ze reageerde, maar Keent Ripperd knikte alleen maar. Alleen al de gedachte dat ze in hem geïnteresseerd zou zijn was gewoon belachelijk, dacht hij mismoedig. Verman jezelf Tonne, richt je op de zaak.

Er werd op het raam geklopt. Het was brigadier Mugge. Ze stapten uit.

‘Heb je iets voor ons Mugge?’ vroeg Traaven. Ze liepen naar binnen.

‘Niet veel’, antwoordde Mugge. De technische recherche is bijna klaar. Maar boven is alles overhoopgehaald. Het hele huis is doorzocht. De schuur en garage ook. Sporen gevonden: wat haren, bloedsporen, vingerafdrukken. Allemaal veiliggesteld.’

‘Hmm,’ bromde Traaven terwijl hij Keent Ripperd aankeek. ‘De dader of daders waren dus op zoek naar iets.’

‘Kostbaarheden, geld. We moeten nagaan of dat in huis was en of er iets mist.’ Keent Ripperd richtte zich tot Mugge. ‘Heb je een adres van de dochter?’

‘Ze is hier,’ zei Mugge opgewekt. ‘In de salon waar we haar ouders hebben gevonden.’

Koena Steyn zat op dezelfde divan als de vorige dag. Traaven zag dat ze dezelfde kleren droeg als toen. Haar gelaat was bleek en pafferig, haar ogen roodomrand. Ze begroette de rechercheurs met een bedroefd gezicht.

Keent Ripperd nam naast haar plaats en Traaven trok er een stoel bij.

‘Hoe gaat het met u?’ vroeg Traaven.

Koena Steyn haalde haar schouders op en keek de rechercheurs beurtelings aan met vochtige ogen. ‘Onwerkelijk.’

Traaven wees naar brigadier Mugge die verderop in de salon op zijn telefoon tuurde. ‘Heeft de brigadier verteld dat het hele huis is doorzocht.’

Koena Steyn knikte. ‘Ik heb het gezien. Het is een verschrikkelijke puinhoop.’ Een traan welde op in haar rechteroog die ze opdepte met een zakdoek.

‘Ontbreekt er iets, zo ver u weet?’ vroeg Keent Ripperd.

Koena Steyn knikte. ‘Mijn moeder bewaarde in haar kledingkast, op de bovenste plank, een zwart doosje met wat familiejuwelen en oude munten. Het stelde allemaal niet veel voor qua waarde. Ze bewaarde ze voor mij, zei ze altijd.’ Weer biggelde een traan langs haar wang.

‘Weet u dat zeker?’ vroeg Traaven.

Koena Steyn knikte. ‘Heel zeker.’

‘En verder?’ vroeg Keent Ripperd.

‘Mijn ouders waren eenvoudige mensen. Ze hielden niet van dikdoenerij of dure spullen. Het restaurant was alles voor ze, dat was hun hele leven. Ze hadden genoeg aan elkaar. Er is hier verder niets van echte waarde. Ze stopten alles in het restaurant voor zover ik weet.’

‘Hadden ze financiële problemen?’ vroeg Traaven. ‘Ze waren misschien eenvoudige mensen, maar ze woonden in een dure villa en waren eigenaar van een chic restaurant.’

‘Geen idee,’ zei Koena Steyn. ‘Daar vertelden ze nooit iets over. Ik denk het niet. Dit huis is trouwens niet van hen.’

‘O?’ riep Traaven verrast. ‘Huren ze het?’

‘Dat moet wel,’ zei Koena Steyn. ‘Dit huis hoort bij het landgoed. Ze wonen hier al sinds 1985, toen ze trouwden. Ik ben hier geboren.’

‘Welk landgoed?’ vroeg Keent Ripperd.

‘Oud-Bretten,’ zei Koena Steyn.

Keent Ripperd keek Traaven vragend aan. Deze knikte. ‘Ja, dat ken ik. Ik wist niet dat deze villa daarbij hoorde.’

‘Alles aan deze kant van de spoorlijn hoort bij Oud-Bretten,’ legde Koena Steyn uit. ‘De manege, het bos, de boerderijen.’ Ze wees naar buiten waar door de openstaande tuindeuren weilanden te zien waren. ‘Die weilanden ook.’ Ze gebaarde naar het weiland achter de villa.

Net op dat moment kwam een tractor voorbij met een tank erachter, bestuurd door een man met een grote bos blondgrijs haar en een blauwe overall.

‘Ik denk dat we de deuren dicht moeten doen,’ stelde Koena Steyn voor. ‘Barthel is aan het gieren.’

‘Kent u hem?’ vroeg Keent Ripperd.

‘Ja, dat is Barthel,’ zei Koena Steyn. ‘Hij is een soort manusje-van-alles op Oud-Bretten. Hij woont daar ook.’

Traaven veerde op bij het horen van die naam. ‘Barthel?’

Koena Steyn knikte. ‘Kent u hem?’

‘Ik weet het niet,’ zei Traaven. ‘Zijn naam komt me wel bekend voor.’

‘Bent u van hier?’ vroeg Koena Steyn.

‘Ja, maar dat is lang geleden.’

‘Kende u mijn ouders?’

‘Ik kende uw vader; ik heb bij hem in de klas gezeten op de lagere school. Maar zoals ik al zei, dat is heel lang geleden; ik herinner me weinig meer van Gerre-Juns.’

Koena Steyn sloeg haar hand voor haar mond. ‘Och, wat erg. En nu moet u zijn dood onderzoeken.’

Traaven schudde zijn hoofd alsof hij dat nu pas besefte en keek Koena Steyn daarna verontschuldigend aan. ‘Mevrouw Steyn, misschien een vervelende vraag, maar dronken uw ouders veel?’

‘Vervelende vraag? Waarom? Het zijn horecamensen en wijnliefhebbers. Ik weet dat ze na het werk altijd een fles wijn leegdronken. Altijd een goede fles wijn. Mijn moeder had daar verstand van. Maar het waren geen alcoholisten of zo, als u dat weten wil. Zoals ik al zei: mijn ouders waren eenvoudige mensen. Ze deden alles met mate, gingen wel eens op vakantie, maar nooit ver. Ze waren tevreden hier. Alles voor de zaak.’

‘Die avond hebben ze ook gedronken,’ vertelde Traaven, ‘maar er stonden nergens glazen of een fles. U was hier als eerste. Hebt u misschien opgeruimd.’

‘Ik heb niks aangeraakt.’ Koena Steyn wees naar de salontafel. ‘Daar stond niks op. De keuken was ook helemaal opgeruimd. Dat weet ik zeker. Ik loop altijd eerst naar de keuken om koffie te zetten.’ Ze stond op en liep naar een grote, antieke mahoniehouten kast met glazen deuren. Ze opende een deurtje. ‘Kijk, hier staan de wijnglazen.’ Ze keek peinzend in de kast. ‘Het lijkt of er een paar ontbreken, maar dat weet ik natuurlijk niet zeker.’

Koena Steyn sloot de kast en nam weer plaats op de divan. ‘Het is allemaal zo onwerkelijk. Dat ze er niet meer zijn. En ik zit hier wijnglazen te tellen.’ Ze brak in snikken uit.

‘Dit soort details kunnen belangrijk zijn, mevrouw Steyn,’ zei Traaven. ‘We weten dat uw ouders kort voor hun dood alcohol hebben gedronken. Niet veel, maar inderdaad een paar glazen wijn, zoals hun gewoonte was.’

Keent Ripperd sloeg een hand om Koena Steyns schouder. ‘Hebt u iemand die u kan helpen? Familie of vrienden? Een partner?’

‘Ik ben alleen,’ snikte Koena Steyn. ‘Mijn opa’s en oma’s zijn allemaal overleden. Ik heb nog een tante, maar die woont niet in Spanjersberg. En twee ooms, jongere broers van mijn vader. Eentje is niet helemaal goed.’ Ze depte haar gezicht met een zakdoek en vermande zich. ‘Ik heb vrienden hier in het dorp. Die helpen me wel. Ik moet natuurlijk de begrafenis regelen. Het huis, het restaurant niet te vergeten. Ik heb Roosman gezegd dat het restaurant tot de begrafenis dicht gaat. Uit respect voor mijn ouders.’

Keent Ripperd en Traaven keken elkaar aan. ‘Kunnen wij u ergens heenbrengen,’ vroeg Traaven. ‘We gaan nu bij het restaurant langs.’

Koena Steyn schudde haar hoofd. ‘Nee, ik blijf liever nog even hier. Ik wandel zo wel naar huis’

Keent Ripperd en Traaven reden naar het dorp. Traaven maakte een kleine omweg door de straten van zijn jeugd. Een verstild landschap, was de omschrijving die hem steeds weer te binnen schoot. Hij zocht naar verandering, maar alles was hetzelfde. Of herkende hij de veranderingen eenvoudigweg niet? Ze reden door de smalle straten van het oude dorp. Zelfs het Chinese restaurant was er nog. Hij keek opzij naar Keent Ripperd. Waar dacht zij aan? Voor haar was dit allemaal nieuw. Ze keek terug met de hem inmiddels vertrouwde, melancholieke glimlach. ‘Wat denk je? Zijn we al iets verder?’ doorbrak hij de stilte.

‘Het is wachten op het forensisch rapport,’ antwoordde ze. ‘Dan weten we meer. Vingerafdrukken, grondsporen, DNA als we geluk hebben.’ Ze staarde weer naar haar tablet.

‘Waar kijk je naar?’ vroeg Traaven.

‘Ik check wat zaken. Namen. Oud-Bretten. Barthel. Ken je hem nou?’

‘Ik weet het niet,’ zei hij. ‘Zijn naam komt me bekend voor. Maar ik heb niet bij hem in de klas gezeten, dat weet ik bijna zeker. Misschien zat hij een klas lager of hoger of ik ken hem ergens anders van.’

Restaurant De Steenuil was gesloten. Op de deur hing een briefje met de tekst: ‘Wegens sterfgeval gesloten.’ Voor de deur lag een bos bloemen. Traaven belde aan. Opnieuw deed chef-kok Roosman Tullen open.

‘Ah,’ bromde hij. ‘Jullie zijn het.’ Hij pakte met een snelle beweging de bos bloemen weg. ‘Wat moet ik met die bloemen.’

‘In een vaas zetten,’ merkte Keent Ripperd op.

Tullen keek Keent Ripperd een ogenblik strak aan. ‘Hun dood raakt mij ook. Vergis je niet.’

‘Daar was gisteren bijzonder weinig van te merken, meneer Tullen,’ kaatste Traaven terug. ‘Maar goed, mogen we weer even wat van uw kostbare tijd stelen?’

Keent Ripperd grinnikte zachtjes.

‘Dat moet dan maar,’ antwoordde Tullen met een verstoorde blik. ‘Ik kan de politie niet weigeren natuurlijk.’

‘Dat hebt u goed gezien,’ zei Keent Ripperd droogjes.

‘Ik neem aan dat jullie de dader nog niet hebben,’ polste Tullen terwijl hij de beide rechercheurs naar zijn kantoortje voerde.

‘Het zou fijn zijn als wij ook kunnen zitten,’ merkte Keent Ripperd op.

Tullen draaide zich. ‘Ja, dat was onbeleefd van me. In het restaurant dan maar,’ en hij ging ze voor naar het restaurant.

Traaven keek om zich heen. Een traditionele inrichting, veel donker hout, lambriseringen, met wit damast gedekte tafels. Glimmend tafelzilver, fonkelende glazen, grote koperen kandelaars. Aan de muren hingen schilderijen of reproducties van jachttaferelen. Geen hertengeweien, die hadden hier niet misstaan, dacht Traaven. Wel prijkten er twee oude jachtgeweren boven een imposante schouw. Toch sprak de inrichting Traaven wel aan, dat ouderwetse, landelijke. Hij keek naar zijn partner. Fidan was jonger dan hij, bedacht hij zich. Die zou dit wel oude troep vinden, zo’n oud-Hollands dorpsrestaurant.

‘Mooie zaak,’ merkte Keent Ripperd op. ‘Het lijkt wel een oud jachthuis of zo.’

Tullen keek haar verwonderd aan. ‘Dat is het ook. Het interieur tenminste. We zijn bekend om ons wild.’

Ze gingen zitten in gemakkelijke fauteuils bij de schouw.

‘Ben ik verdacht?’ vroeg Tullen meteen.

Traaven glimlachte. ‘Iedereen is verdacht, meneer Tullen. Iedereen die hier werkt bijvoorbeeld. Wie zijn dat?’

Tullen boog voorover. ‘Het is maar een kleine zaak. Vijftien tafels. Twee koks, een keukenhulp, meestal één afwasser en naast de eigenaren een of twee extra hulpen in de bediening. En dan maar hopen dat ze komen. De hulp in de bediening kwam eergisteren niet opdagen. En gisteren kon ik haar niet bereiken. Vandaag ook niet trouwens. Als ze komt moet ik haar wegsturen. We zijn de komende dagen dicht. Opdracht van Koena Steyn.’

‘Dat zijn losse krachten, neem ik aan,’ zei Keent Ripperd. ‘De keukenhulpen, afwassers, de bediening.’

Tullen knikte. ‘Klopt. De bediening is… was het terrein van mevrouw Steyn. Ze was heel kieskeurig. Dat moet ook wel in een restaurant van onze status. We waren op weg naar een ster hè.’ Tullen liet een stilte vallen. ‘Ik begrijp ook niet dat dat meisje niet op kwam dagen. Ze was altijd zo betrouwbaar.’

‘Ik wil graag een lijst met namen, adressen, telefoonnummers,’ zei Traaven. ‘Ik stuur iemand langs.’

Nou, we hebben de tijd,’ zei Tullen. ‘Ik vraag me af of we überhaupt nog opengaan.’

‘Hoe dat zo?’ vroeg Keent Ripperd.

‘Koena heeft niks met het restaurant. Ze werkt ergens op een kantoor. En ik…’ Tullen stopte midden in zijn zin.

‘U wilde iets zeggen,’ zei Traaven.

‘Nou, nee. Ik wilde alleen maar zeggen dat ik hoopte hier te kunnen blijven. Dat is allemaal onzeker nu.’

‘Uw werkgevers zijn net een dag overleden, meneer Tullen,’ zei Keent Ripperd op verbaasde toon. ‘Ik neem aan dat mevrouw Steyn, zodra de begrafenis achter de rug is, met u rond de tafel gaat zitten.’

Tullen zweeg en keek broedend voor zich uit.

‘Is zo’n zaak eigenlijk wel rendabel?’ vroeg Traaven. ‘Al dat personeel. De zaak zal niet elke avond vol zitten.’ Hij keek om zich heen. ‘Erg groot is het ook niet. Vijftien tafels of zo.’

De chef-kok keek verwonderd. ‘We zijn altijd goed bezet. Onze keuken staat goed bekend. En de Steyns ook. Ik bemoei me verder niet met de financiën. Ik doe de inkoop, zij betalen de rekeningen. Oda Steyn deed de wijninkoop. Ik heb nooit gemerkt dat er geldproblemen waren.’

‘Is het restaurant hun eigendom eigenlijk?’ vroeg Keent Ripperd.

Ja, De Steenuil is van hen. Dat weet ik zeker. Het gebouw en de hele inventaris. Daar waren ze best wel trots op.’

‘En dan nog die grote villa in Kennemertuinen,’ merkte Traaven op.

Tullen schudde zijn hoofd. ‘Het Huis met de uilen,’ bedoelen jullie. ‘Dat hoort bij Oud-Bretten, het landgoed. Dat is wel een paar miljoen waard. Zoveel geld hebben ze niet. Dat huren ze, al zo lang als ik weet.’

‘Ik geloof niet dat hij er iets mee te maken heeft,’ liet Keent Ripperd weten.’ Rare man, dat wel.’

Traaven startte de auto. ‘Ik weet het niet. Hij laat niet het achterste van zijn tong zien en hij heeft geen alibi. Misschien hadden ze wel ruzie of wilde hij meer salaris. We moeten meer over de Steyns en het restaurant te weten zien te komen. Stuur Mugge morgen maar op Tullen af. Iedereen die er die avond werkte moet worden verhoord.’

‘Een uit de hand gelopen overval of inbraak ligt meer voor de hand,’ opperde Keent Ripperd.

‘Mogelijk,’ zei Traaven. ‘Maar we weten nog te weinig; ik heb het vage gevoel dat er meer aan de hand is.’

Zijn partner lachte. ‘Je gaat op je gevoel af?’

‘Ik ga altijd op mijn gevoel af en later staaf ik dat met harde feiten.’

‘En klopt je gevoel altijd?’

‘Niet altijd, maar meestal wel.’

‘Ben je daarom zo’n goede rechercheur?’

Traaven grinnikte. ‘Wie zegt dat ik een goede rechercheur ben?’

‘Iedereen die ik spreek. Ik ben hier al een paar dagen.’

‘Oh, nou ja, ik heb wel een paar zaken opgelost.’ Hij zuchtte. ‘Maar lang niet genoeg. Lang niet genoeg. Het is moeilijk soms.’

‘Hmm,’ reageerde ze peinzend.

Traaven keek zijn partner aan met een gelaten blik in zijn ogen. ‘Het moeilijkste zijn die feiten; die zijn soms verdomd moeilijk te vinden. Je weet dat je gelijk hebt, maar… Zo’n ongrijpbare dader die je midden in je gezicht uitlacht. De nabestaanden die zich aan je vastklampen. Dat de waarheid je in je gezicht staart, maar je er niet bij kunt.’

Keent Ripperd knikte. ‘Daarom wilde ik rechercheur worden. De waarheid boven water krijgen. De onderste steen boven.’

Traaven schudde zijn hoofd. ‘Was het maar zo simpel.’

Laat me Spanjersberg eens zien, stelde Keent Ripperd voor. Ik ken dit dorp helemaal niet. Die school bijvoorbeeld waar de Steyns op hebben gezeten, en jij. En dat landgoed. Brettenburg.’

‘Oud-Bretten,’ corrigeerde Traaven. ‘Maar goed, we kunnen toch niet veel doen nu. Waar wil je eerst heen?’

‘Kunnen we eerst ergens iets eten? Ik heb honger.’

‘Goed idee. Hier in de Hoofdstraat is vast wel iets op dat gebied.’ Traaven kon een scheve grijns niet onderdrukken.’

‘Wat is er?’ vroeg Keent Ripperd terwijl ze hem verwonderd aankeek.

‘Niks, iets van vroeger,’ loog Traaven.

Zaterdag 1 september 1979 – 11.00 uur

Piter pakte zijn fiets uit de schuur. Zijn moeder, die in de voortuin op haar knieën bezig was met het verzorgen van een bloembed, keek verstoord op toen hij met zijn fiets aan de hand voorbijliep. Het grint van de oprijlaan knerpte onder zijn schoenen.

‘Waar ga je heen?’ vroeg ze.

Piter hield vlak voor zijn moeder stil. ‘Naar Wolf.’

‘Die zie je vanavond toch al.’

‘Ja, nou en.’

Ze zuchtte. ‘Ik dacht dat je iets met Jan zou gaan doen.’

‘Dat gaat niet door.’

‘Wat jammer nou. Waarom niet?’

‘Weet ik niet. Ze zegt dat ze iets met Oda gaat doen.’

‘Maar jullie hadden toch afgesproken?’

‘Wat geeft dat nou,’ reageerde Piter op ongeduldige toon. ‘Ik zie haar vanavond wel weer. We hebben om acht uur afgesproken in het heksenhuisje. Iedereen komt.’

‘Hè, waarom nou daar weer. Jullie kunnen toch ook eens hier afspreken. En Wolfert zeker ook.’

‘Ja, natuurlijk, iedereen, zei ik toch.’

Piters moeder schudde haar hoofd. ‘Pas je op! Die Wolfert deugt niet. Er is iets met hem. Altijd gedoe.’