Een roman van Uitgeverij Hartklopper

Eerste druk: 2024

ISBN 978-90-834345-7-5

NUR-code 343

© 2024 Angelique van Dongen

Omslagontwerp: Iris van der Veen Illustraties

Vormgeving binnenwerk: Artgen

Ebook productie: ePublicist

Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde fotobestanden of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

www.uitgeverij-hartklopper.nl

1

‘Simon, ik heb je nu twee keer gewaarschuwd. Lever je telefoon maar in. Na de les kun je hem weer ophalen,’ zei Suus streng tegen haar leerling. Het was tegenwoordig elk lesuur wel prijs met die mobieltjes.

‘Ik zat niet op mijn telefoon,’ antwoordde Simon verbolgen. ‘Dus ik lever niets in.’

‘Kom op, ik heb je al twee keer betrapt dit lesuur. Lever in of je mag je gaan melden bij de directeur,’ zei ze vermoeid.

Simon koos eieren voor zijn geld en gaf onder protest zijn telefoon aan haar.

Suus wist dat het in deze tijd bijna heiligschennis was om een mobieltje af te pakken, want zo voelde het. Het leek wel of de jeugd in paniek raakte zodra ze het ding niet meer in hun broekzak hadden zitten. Ze had van alles geprobeerd om de lessen geschiedenis zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor haar leerlingen, zelfs door hun mobieltjes er zo nu en dan bij te betrekken en de les interactief te maken, waarbij ze hen dingen op liet zoeken op internet met hun telefoon. Of ze maakte een quiz die ze via hun apparaten konden spelen. Helaas lukte het nauwelijks om hun interesse te wekken, ook niet op deze manier. Soms leek ze heel even hun aandacht te hebben, maar meestal gingen ze al snel weer hun eigen weg op de telefoon.

Als docent geschiedenis op een VMBO in Amsterdam had ze de laatste tien jaar haar vak erg zien veranderen. Als kind had ze altijd al geroepen dat ze voor de klas wilde staan en geschiedenis was helemaal haar ding, waardoor het een logische keus voor haar was om na de middelbare school de opleiding voor docent geschiedenis te gaan volgen. Inmiddels was ze vijfendertig en vroeg ze zich af of ze dit tot aan haar pensioen kon opbrengen. Het was een hele kluif om de jeugd te motiveren voor dit vak. Steeds vaker dacht ze erover iets anders te gaan doen, maar ze had geen idee wat. Nog steeds had geschiedenis wel haar voorliefde, maar voor de klas staan werd zwaarder en zwaarder. Ook de tekorten in het onderwijs en het groeiende aantal taken naast haar normale lessen zorgden ervoor dat ze er nauwelijks meer energie van kreeg.

‘Goed, voor de volgende les mogen jullie hoofdstuk drie en vier over de Franse Revolutie doorlezen en de opdrachten maken die daarbij horen. Daarnaast kun je alvast leren voor de toets van de week erna. Als er dan nog vragen zijn, heb je de gelegenheid dat die les nog te doen,’ gaf Suus aan.

Nog voor ze uitgesproken was, waren de meeste leerlingen al bezig met het inpakken van hun rugzak om zo snel mogelijk het lokaal te verlaten.

‘Mag ik mijn telefoon weer terug?’ vroeg Simon brutaal.

‘Ja, dat mag,’ zei Suus en pakte zijn telefoon van haar bureau. ‘Dit was wel echt je laatste waarschuwing. Een volgende keer mag je je meteen gaan melden. Je kent de regels.’

Simon keek haar boos aan en griste de telefoon uit haar hand.

Zuchtend pakte Suus ook haar eigen tas in en liep naar de lerarenkamer om een kop koffie te gaan drinken.

‘Zware dag?’ vroeg Lou en reikte haar een mok aan.

‘Ja, ik erger me suf aan die mobieltjes en de brutaliteit van sommige leerlingen,’ zei Suus.

‘Het lijkt inderdaad toe te nemen,’ bevestigde Lou. ‘Ik probeer ook van alles uit de kast te trekken om ze letterlijk bij de les te houden, maar dat is echt een grote uitdaging.’

‘Zeg dat wel. En dan te bedenken dat we dit nog ruim dertig jaar moeten volhouden,’ zei Suus somber.

‘Tja, daar ziet het wel naar uit. Mij gaat dat wel lukken, hoor. Soms heb ik zo’n baaldag, maar ik zie nog steeds nog wel de mooie kanten van ons vak,’ zei Lou. ‘Maar ik geef toe, het einde van het schooljaar nadert en de rek gaat er een beetje uit. Nog een paar weken, dan kunnen we lekker bijtanken en weer energie op doen voor het komende schooljaar.’

‘Ik moet eerst deze laatste weken zien te overleven,’ zei Suus.

Ze was tien jaar geleden tegelijk met Lou op deze school komen werken. Doordat ze allebei nieuw waren, trokken ze naar elkaar toe. Buiten het werk om zagen ze elkaar ook regelmatig en zo was er door de jaren heen een hechte vriendschap ontstaan.

‘Je bent gewoon moe van alles. Je zit vast in je relatie met Justin. Het is logisch dat niets leuk lijkt nu. Juist daarom is het lekker dat het bijna zomervakantie is,’ probeerde Lou haar moed in te praten.

‘Hm, ik weet het niet. Het lijkt wel alsof ik in een negatieve spiraal zit en er maar niet uitkom. En de zomervakantie lost daar waarschijnlijk weinig aan op. Justin kan geen vakantie krijgen in het hoogseizoen, dus samen weggaan zit er niet in dit jaar. Ik vraag me trouwens af of het echt niet kan op zijn werk of dat hij het wel best vindt op deze manier,’ zei Suus verdrietig.

‘Heb je het idee dat hij niet wil?’ vroeg Lou.

‘Ja, ik denk dat het lastig te regelen is op zijn werk, maar als hij echt had gewild, dan had in elk geval één week best moeten lukken. Ik heb het idee dat we allebei om de hete brij heen draaien en geen van beiden de stap durven zetten om uit elkaar te gaan.’

‘Waarom durf jij dat niet?’ vroeg Lou nieuwsgierig.

‘Hm, ik weet het niet. Ik denk dat ik wacht tot hij de eerste stap zet om onze relatie te beëindigen. Ik weet wel dat ik weinig meer voor hem voel na zijn misstap vorig jaar. Ik heb geprobeerd hem te vergeven, maar het lukt me niet. Dat merkt hij. Ik had hem meteen het gat van de deur moeten wijzen nadat ik hem betrapt had met die lellebel van een secretaresse, maar ik vond het ook niet verstandig om direct alles weg te gooien wat we samen opgebouwd hadden.’

‘Tja, het enige wat ik kan zeggen, is dat je je gevoel moet volgen,’ zei Lou. ‘Jezelf tekortdoen is niet goed. Je verdient zoveel meer dan dit.’

Suus wist dat Lou een hekel had aan Justin na zijn misstap. Haar vriendin kon niet begrijpen dat hij Suus zo gekwetst had. Ze vond het dan ook erg moeilijk te zien dat Suus hem vergaf en een tweede kans bood; dat was iets wat ze zelf nooit zou kunnen.

‘Je hebt gelijk,’ zei Suus zacht. ‘Ik stel het uit. Justin ook, vermoed ik. We ontwijken elkaar. Ik weet het ook allemaal niet meer, hoor. En dan die vervelende pubers hier in de klas. Wat is er nog leuk in het leven?’

‘Een heleboel. Alleen zie jij het even niet meer. Denk na en probeer te doen wat het beste is voor jezelf. Wedden dat alles dan weer jouw kant opvalt?’ probeerde Lou haar op te beuren.

‘Ja, ik weet dat ik dat zou moeten doen. En diep vanbinnen heb ik de keus al wel gemaakt, maar ik ben nu eenmaal niet zo’n durfal. Ik zie zoveel beren op de weg. Waar moet ik dan gaan wonen?’ zuchtte Suus.

‘Waarom zou jij ergens anders moeten gaan wonen? Jij hoeft niet alles alleen op te lossen. Het kan toch ook Justin zijn die vertrekt? Dit bedoel ik nu; jij denkt altijd alleen maar aan anderen. Dat siert je, maar het is ook een valkuil. Justin is hier toch net zo goed bij betrokken? Dan mag hij het ook mee oplossen,’ zei Lou, die er nooit doekjes om wond.

‘Ik weet het. Maar ons huis is veel te duur met mijn lerarensalaris. Nee, in mijn eentje daar blijven wonen, is geen optie. En met de huidige woningmarkt zal het moeilijk zijn iets geschikts te vinden,’ zei Suus verdrietig. ‘Ik ken mensen die al meer dan tien jaar ingeschreven staan voor een woning, maar nog steeds niet in aanmerking komen. En particulier iets huren is onbetaalbaar.’

‘Kom op, Suus! Waar is de strijdlustige vrouw die ik ken? Je gooit de handdoek bij voorbaat al in de ring. Het komt echt wel goed. Desnoods kom je zolang bij mij wonen. Ik heb nog wel een bed op zolder staan,’ zei Lou lachend.

Suus wist dat haar vriendin het meende. Lou huurde twee verdiepingen van een oud herenhuis aan de rand van het centrum in Amsterdam. Ze had geluk gehad dat de verhuurder liever had dat zijn woning bewoond was als hij op zakenreis was en dat geld hem niet veel interesseerde. Ze betaalde een schappelijke prijs, iets wat je tegenwoordig nergens meer kon vinden op zo’n locatie.

Suus en Justin hadden vijf jaar geleden een halfvrijstaande woning gekocht in een buitenwijk van Amstelveen. Met het openbaar vervoer was ze zo op haar werk. Ze hadden de woning naar hun wensen verbouwd en niets leek hen in de weg te staan om daar samen oud en gelukkig te worden, had Suus destijds gedacht. Tot ze een keer ziek van school naar huis was gegaan en daar Justin in bed aantrof, met zijn secretaresse. Ze had er in eerste instantie hard en bijna hysterisch om moeten lachen; het was zo ontzettend cliché. Tot de werkelijkheid tot haar doordrong en ze besefte wat hij gedaan had.

Ze was halsoverkop naar Lou vertrokken en daar een paar weken gebleven. Na alle smeekbedes en excuses van Justins kant was ze uiteindelijk gezwicht en weer teruggegaan. Toch werd het nooit meer zoals voorheen. Ze vertrouwde hem gewoonweg niet meer. Als hij maar tien minuten later thuis was, spookten er allerlei scenario’s door haar hoofd en vroeg ze zich af met wie hij zou zijn. Ze werd er gek van. Justin had relatietherapie voorgesteld, maar Suus had het afgehouden. Ze wist dat het niet meer goed kwam. Ze was niet meer bereid te vechten voor hun relatie, dat voelde ze aan alles. Het werd tijd dat ze ernaar ging handelen.

‘Deze zomervakantie ga ik het hem vertellen,’ zei Suus meer tegen zichzelf dan tegen Lou.

‘Goed, Suus,’ zei Lou. ‘Doe het in jouw tempo. En je weet dat ik er voor je ben.’

‘Dank je,’ zei Suus zacht.

Ze wist dat het beter was om het meteen te doen, maar ze kon het niet opbrengen in combinatie met haar baan, die de laatste weken erg zwaar was. Eerst dit schooljaar afsluiten en dan mijn relatie, besloot ze.

Nadat ze haar koffie op had, liep ze weer terug naar het lokaal waar ze nog twee uur les zou geven. Het waren twee eerstejaarsklassen, die nog iets gemotiveerder waren dan de hogere klassen. Deze twee uren zouden zo voorbij zijn, sprak ze zichzelf moed in.

2

‘Met wie spreek ik?’ vroeg Suus voor de tweede keer binnen een paar seconden. Ze werd gebeld door een nummer dat ze niet kende en ze kon de man aan de andere kant van de lijn nauwelijks verstaan door de herrie om haar heen.

Ze liep naar de gang en hoorde hem nu ineens heel duidelijk. ‘Met Berend, de buurman van je moeder. Er is iets ernstigs gebeurd met je moeder. Je moet direct naar het ziekenhuis in Assen.’

‘Wat is er dan met haar?’ vroeg ze angstig. Het was vrijdagmiddag, de laatste schooldag, en ze had een borrel met haar collega’s om het schooljaar af te sluiten.

‘Dat weet ik niet. Mijn hond, Janus, bleef lang weg. Toen hij maar niet terugkwam, ging ik me ongerust maken en ben ik hem gaan zoeken. Ik vond hem in de tuin van jouw moeder. Ze lag op de grond en hij zat naast haar. Ik heb meteen 1-1-2 gebeld. Janus week niet van haar zijde tot ze werd opgehaald door de ambulance,’ legde Berend uit.

‘Was ze buiten bewustzijn?’ vroeg Suus geschrokken.

‘Ja, ook toen ze vervoerd werd. Ik ben weggegaan met Janus en heb gezegd dat ik jou op de hoogte zou brengen. Je moeder heeft me ooit jouw nummer gegeven voor noodgevallen. Helaas moest ik het nu gebruiken. Veel sterkte en ik hoop dat je me op de hoogte houdt als je meer weet,’ beëindigde Berend hun gesprek.

Suus staarde naar haar telefoon en voelde haar oogleden trillen. Dat was een man van weinig woorden. Ze haalde een paar keer diep adem en zocht Lou.

‘Wat is er? Je ziet lijkbleek,’ constateerde Lou toen Suus haar gevonden had.

‘Mama… Ze ligt in het ziekenhuis in Assen,’ stamelde ze.

‘Oké. Kom, pak je tas. We nemen mijn auto,’ zei Lou resoluut, zoekend naar haar autosleutels.

Suus pakte haar tas en liep achter Lou aan.

‘Wat is er aan de hand?’ vroeg Lou terwijl ze haar auto startte.

‘Ik weet het niet. Berend belde, haar buurman. Iets met een hond die naast mijn moeder zat. Hij zei dat ze bewusteloos was en met de ambulance naar Assen is gebracht. Meer weet ik ook niet,’ zei Suus beduusd.

‘Goed, we gaan. Misschien moet je even bellen naar het ziekenhuis?’ zei Lou.

‘Ik denk niet dat het zin heeft; ze zullen telefonisch toch geen informatie delen,’ zei Suus.

‘Nee, maar dan weten ze wel dat je onderweg bent,’ zei Lou en reed haar auto behendig de parkeergarage uit.

‘Dat is waar. Ja, laat ik dat maar doen,’ zei Suus en pakte haar telefoon om het nummer te zoeken en te bellen. Zoals ze al dacht, gaven ze haar geen informatie over de toestand van haar moeder, maar ze zouden doorgeven dat ze onderweg was.

‘Probeer niet gelijk allerlei doemscenario’s in je hoofd te halen,’ probeerde Lou haar vriendin moed in te spreken. ‘Feitelijk weet je niets. Alleen dat ze buiten bewustzijn was. Maar dat kan allerlei oorzaken hebben. Ik weet nog wel dat mijn moeder altijd flauwviel als ze ergens pijn had. Dan leek het erger dan het was.’

‘Ja, dat geloof ik. Alleen is mijn moeder bewusteloos naar het ziekenhuis gebracht, dus ik denk niet dat het meevalt,’ zei Suus. ‘Ik weet dat je me probeert gerust te stellen, dat is lief van je.’

‘Je hebt gelijk, daar heb je niets aan,’ zei Lou snel. ‘Ik vind het zo rot om je machteloos en onzeker te zien. Maar ik vind ook dat we nog van het positieve uit moeten gaan. Wie weet valt het allemaal mee.’

‘Dat is zo. Maar mijn gevoel zegt dat ze er niet heen is gebracht vanwege een splinter in haar vinger,’ zei Suus verdrietig.

Ze dacht aan haar moeder, Ebba. Een sterke, gezonde vrouw van vijfenzestig jaar en een lieve, zorgzame moeder. Na de dood van haar echtgenoot, de vader van Suus, had Ebba het leven omarmd en er het beste van gemaakt, hoe zwaar dat soms ook was met een opgroeiende dochter. Suus was een puber van vijftien toen haar vader overleed. Ebba had gezorgd dat het Suus aan niets ontbrak. Haar baan in de verzorging had ze opgegeven en ingeruild voor een baan met regelmatige werktijden. Ze werkte vier dagen per week in een callcenter. Niet omdat ze dat zo leuk vond, maar vanwege het feit dat ze dan van acht tot vijf kon werken en dus elke avond en in het weekend thuis was om er voor Suus te zijn. In de zomervakantie trokken ze er samen op uit en gingen ze het liefst naar Drenthe, waar Suus jaarlijks haar vakantievrienden weer zag op een camping net buiten het plaatsje Witten. Ze had er altijd heerlijke vakanties. Ondanks het gemis van hun vader en echtgenoot, pakten ze de draad van het leven zo goed mogelijk op.

Suus ging op kamers wonen tijdens haar studie docent geschiedenis. Het was voor hen allebei wennen geweest om elkaar niet meer dagelijks te zien, maar het was ook goed. Na haar studie was het duidelijk dat Suus zelf verderging met haar leven en Ebba zocht een manier om haar leven te leven zoals het bij haar paste. Na jaren van zorgen koos ze weer voor zichzelf en besloot ze haar hart te volgen. Op een van hun vakanties in Drenthe was ze tijdens het boodschappen doen in contact gekomen met een bewoner van het dorp. Ook na de vakanties had ze contact gehouden met Eveline en er ontstond een fijne vriendschap waarbij ze elkaar regelmatig opzochten. Tien jaar geleden, tijdens een wandeling in Witten, viel het oog van Ebba op een klein boerderijtje dat te koop stond. De voorkamer werd voorheen als klein café gebruikt, maar stond al enige jaren leeg en zag er oud en verlaten uit. De man die er gewoond had, was overleden. Nog voor Ebba Drenthe weer verliet, had ze een afspraak met de makelaar gemaakt en had ze het huis bekeken. Ze was er weg van. Financieel was het haalbaar, als ze haar eigen woning kon verkopen. Daar zat nog maar een kleine hypotheek op. Er was zelfs voldoende geld om de kleine boerderij te verbouwen. Toch wilde ze het eerst met Suus bespreken voor ze een definitief besluit zou nemen. Haar hoofd ontplofte van de ideeën. Ze zag het al helemaal voor zich om van het voormalige café een soort tussenstop voor fietsers en wandelaars te maken, met als specialisatie allerlei soorten koffie. Ze was zelf een echte koffieleut en het leek haar leuk daar iets mee te doen.

‘Mam, je straalt helemaal,’ had Suus geroepen, nadat haar moeder verteld had wat haar plan was. ‘Je hebt mijn toestemming toch niet nodig?’

‘Dat weet ik, lieverd, maar het betekent wel dat ik niet meer naast de deur woon. Even spontaan bij elkaar op de koffie gaan, wordt een stuk lastiger. Dat is het enige nadeel,’ zei Ebba.

‘Nou, als dat het enige probleem is, dan valt het nogal mee, vind je ook niet?’ zei Suus lachend. ‘Het is de wereld niet uit. Mam, ik vind echt dat je dit moet doen. Dan heb ik meteen een fijn vakantieadres.’

Ebba schoot in de lach. ‘Je bent een lieve dochter,’ zei ze en knuffelde Suus.

‘En jij een lieve moeder. Je hebt je hele leven altijd alles voor anderen gedaan; het wordt tijd dat je voor jezelf kiest,’ zei Suus. ‘Wanneer kan ik mee om te kijken?’

De maanden die volgden, waren druk. Ebba’s bod op de boerderij werd geaccepteerd. Binnen twee maanden was haar eigen huis verkocht en verhuisde ze naar Drenthe. Ze zou een tijd in de rotzooi moeten zitten tijdens de verbouwing, maar dat had ze er wel voor over. Telkens op en neer rijden was niet te doen.

Ze had een bedrijf ingehuurd om alle verbouwingen uit te voeren. Als eerste werd de bovenverdieping aangepakt en in die tijd logeerde Ebba tijdelijk bij Eveline. Ebba wilde, als de slaapkamers en badkamer klaar waren, meteen in het huis trekken en zolang boven leven. Het was fijn om bij Eveline te zijn, maar het was beter om haar eigen plek en ruimte te hebben.

Na de bovenverdieping kwam beneden alles aan de beurt. Ebba had een ontwerp gemaakt hoe de koffiekamer eruit moest komen te zien. Ze wilde het oude van de boerderij combineren met haar eigen stijl en dat had goed uitgepakt. Ze was enthousiast op zoek gegaan naar tweedehandsspullen om het in te richten als de verbouwing klaar was.

Daarna verdiepte ze zich in luxe koffiemachines en gaf ze zichzelf op voor een cursus Barista. Haar nieuwe leven was begonnen.

Ze werd met de dag enthousiaster en Suus zag haar moeder tot bloei komen.

Al snel nadat Ebba’s koffiehuis geopend was, wisten dagelijks vele bezoekers de weg naar haar zaak te vinden. Naast het schenken van koffie, thee en frisdrank was ze van plan zelf te gaan bakken om ook iets lekkers aan te bieden bij de dranken. Ze had een grote oven laten plaatsen in haar nieuwe keuken en probeerde die meerdere keren per week uit.

Suus miste haar moeder. Ze kon niet spontaan even bij haar langsgaan als ze daar zin in had. Maar als ze zag hoe gelukkig haar moeder daar was, dan maakte dat veel goed. Ze ging zo vaak als ze kon naar Drenthe om bij haar moeder te zijn, ook al was het niet naast de deur. Ze hielp haar dan met de gasten en leerde ook hoe ze de lekkerste koffie kon maken.

Nadat Justin vreemd was gegaan, waren de bezoekjes van Suus aan haar moeder minder geworden. Ze wilde niet weg; haar vertrouwen in hem was nul. Het idee dat Justin vrij spel had om opnieuw vreemd te gaan als ze in Drenthe zou zijn, verstikte haar. Het was beter de controle te houden, vond ze op dat moment. Later besefte ze dat het natuurlijk waanzin was. Haar aanwezigheid kon niet voorkomen dat hij gevoelens voor een ander zou krijgen, laat staan dat hij er iets mee zou doen. Destijds had ze het idee gehad dat het vast wel beter zou gaan met haar relatie als ze thuis was. Nu wist ze wel beter. Ze had zichzelf en haar moeder daarmee tekortgedaan.

Ze had één keer geprobeerd Justin mee te nemen naar Drenthe, maar al snel wist ze dat het niet voor herhaling vatbaar was. Ze had zich doodgeërgerd aan zijn gedrag. Hij wilde niets, vond het bed van de logeerkamer waardeloos en het uitzicht belabberd en hij had minstens honderd keer gezegd dat hij liever in een luxe hotel zat. Het was ook altijd strijd als ze samen op vakantie gingen. Suus hield van actieve vakanties en Justin wilde het liefst een hotelkamer met kingsize bed en jacuzzi en een zwembad in de buurt om dagenlang op een bedje te liggen lezen. Suus vond dat op zijn tijd ook wel lekker voor een dag, maar als ze langer weggingen, voelde ze zich meer verbonden met een iets eenvoudiger verblijf. Met leuke uitstapjes om iets van de omgeving en het land te zien. Het resulteerde er de laatste jaren dan ook in dat ze geen enkele vakantie samen doorbrachten. En dat terwijl Suus veel weken schoolvakantie had door haar baan en eigenlijk vaak weg wilde. Het afgelopen jaar was ze weer iets vaker naar haar moeder gegaan zonder Justin en had ze genoten van hun samenzijn, maar zeker ook van Drenthe. Beetje bij beetje had ze Justin losgelaten en inmiddels was ze zo ver dat ze een eind aan haar relatie wilde maken.

‘We zijn er over tien minuten,’ haalden de woorden van Lou haar uit haar gedachten.

‘O, oké,’ zei Suus.

‘Wil je dat ik mee naar binnen ga?’ vroeg Lou.

‘Nee joh, dat hoeft niet. Ik weet dat je vannacht zou vertrekken om naar Spanje te gaan. Ik vind het al heel fijn dat je me kon brengen. Als ik je plannen nog verder in de war gooi, voel ik me alleen maar schuldiger,’ zei Suus. Ze wist dat Lou bij haar zou blijven als ze dat wilde, daar kende ze haar vriendin goed genoeg voor. Andersom zou ze voor haar hetzelfde doen. Maar Suus wilde ook dat Lou haar welverdiende vakantie ging vieren.

‘Weet je het zeker? Ik blijf met alle liefde, hoor. Of misschien alleen even het eerste moment?’ stelde Lou voor.

‘Nee, het is goed. Ga jij maar terug. Ik ga naar binnen. Ik hou je op de hoogte, oké?’ zei Suus dapper.

‘Hm, om nu in één keer weer terug te rijden dat hele eind zie ik zelf niet zitten. Ik ga hier in het restaurant iets drinken en als je je bedenkt dan ben ik er zo. Als ik over een half uur niets gehoord heb, ga ik weer terug naar Amsterdam,’ zei Lou. Deze middenweg voelde beter.

‘Goed, wat jij wil,’ zei Suus en gaf haar vriendin een zoen op de wang. ‘Ik ga zoeken waar ik moet zijn, we houden contact.’

3

‘Loop maar mee,’ zei Wietske, die zich had voorgesteld als verpleegkundige. Gedwee liep Suus achter haar aan. Ze had een knoop in haar maag. Als klein meisje was ze altijd al bang geweest van alles wat met ziekenhuizen of dokters te maken had. Nu liep ze hier en moest ze alle zeilen bijzetten om niet misselijk te worden van angst.

‘Je moeder is net geopereerd aan een gecompliceerde beenbreuk en is nu op de uitslaapkamer. Alles is goed gegaan. Ik breng je naar haar kamer, waar ze zodra ze goed wakker is, naartoe gebracht zal worden. De arts zal dan ook even binnenlopen om uitleg te geven.’

‘Een gecompliceerde beenbreuk? Wat houdt dat precies in?’ vroeg Suus. ‘En verder, heeft ze verder niets? Ik begreep van haar buurman dat ze buiten bewustzijn was?’

‘Sorry, ik kan je er niet meer over vertellen. Dit is de afdeling waar je moeder dadelijk opgenomen wordt. Dan zullen we alles wel horen van de arts. Het enige wat ik nu weet is dat ze geopereerd is. Kijk, we zijn er. Dit is haar kamer. Zal ik iets te drinken voor je halen terwijl je op je moeder wacht?’ vroeg Wietske vriendelijk.

‘Graag, ik heb wel behoefte aan een kopje koffie,’ zei Suus.

‘Goed, dan ga ik dat even halen en ben ik zo terug,’ zei Wietske en liep de deur uit.

Suus keek om zich heen. Het voelde onwerkelijk om hier te zijn. Onzekere gevoelens speelden haar parten. De verpleegkundige had vrij laconiek gedaan over de beenbreuk, maar Suus wist nog altijd niet hoe dat kwam en waarom haar moeder buiten bewustzijn was geweest, zoals Berend haar vertelde.

Na een paar minuten liep Wietske de kamer weer in met een beker koffie in haar hand. Er liep een man achter haar aan mee naar binnen.

‘Dit is de arts. Hij had tussendoor even tijd,’ legde ze uit.

De man liep op Suus af en gaf haar een stevige handdruk.

‘Jeroen Overbeek, orthopedisch chirurg,’ stelde hij zichzelf voor.

‘Suus, de dochter van Ebba Scheerder,’ zei ze.

‘Ik heb uw moeder geopereerd aan een complexe beenbreuk. Ze is van een ladder gevallen en lelijk terecht gekomen,’ legde hij kort en bondig de situatie uit.

‘Gevallen?’ vroeg Suus verbaasd. ‘Ik begreep van haar buurman dat ze buiten bewustzijn was.’

‘Dat klopt. Door de val is ze kennelijk ook bewusteloos geraakt. Maar tijdens de rit in de ambulance hierheen kwam ze weer bij. We hebben voor de zekerheid ook haar hoofd gecontroleerd, maar daar is niets mee aan de hand. Waarschijnlijk heeft ze door de ongelukkige val het bewustzijn verloren en is ze niet gevallen doordat er een trauma in haar hersenen is geweest. Dat is belangrijke informatie.’

‘En wat houdt die gecompliceerde breuk in?’ vroeg Suus.

‘Haar dijbeen is gebroken en dat is een lastige breuk omdat dit het langste en sterkste bot van het mensenlijf is. Het zit nu met wat plaatjes en schroeven weer aan elkaar maar het zal tijd nodig hebben om te genezen. Uw moeder heeft de pech dat ook haar kuitbeen is gebroken. Dat kunnen we behandelen met gips, maar al met al zal het herstel wel even duren,’ legde Jeroen uit.

‘Maar kan het wel goed komen?’ vroeg Suus, enigszins opgelucht dat er met haar moeders hoofd niets aan de hand was.

‘Ja, het kan weer helemaal goed komen. Maar botten op uw moeders leeftijd genezen vaak iets trager, dat vraagt wel wat meer geduld. Als u me nu wilt excuseren, ik heb nog poli-afspraken staan,’ zei de arts en liep de kamer weer uit.

‘O, natuurlijk, sorry. Dank u wel,’ zei Suus enigszins beduusd.

‘Ja, het is een gekkenhuis,’ legde Wietske het gedrag van de arts uit. ‘Maar jouw moeder komt dus zodra ze goed wakker is hierheen. Ik weet niet precies hoelang dat nog gaat duren, maar dan weet je in elk geval voor nu dat het goed verlopen is.’

‘Dat is een hele opluchting,’ beaamde Suus.

‘Ik ga ook weer verder,’ verontschuldigde Wietske zich. ‘Zodra we een telefoontje krijgen van de uitslaapkamer, hoor je het. Mocht je nog zin hebben in koffie, de automaat staat een stukje verderop in de gang.’

Suus knikte afwezig. Ze dacht aan haar moeder. Hoe had ze zo dom kunnen zijn zelf op een ladder te klimmen? Echt weer iets voor haar. Ze dacht werkelijk altijd dat ze alles alleen op moest knappen, terwijl dat niet zo was. En het ergste was dat ze dacht van alles te kunnen. Vaak bracht haar dat een heel eind, maar deze keer niet. Hoe dan ook, dit was wel erg vervelend, want hoe moest het nu met het koffiehuis? Het was hoogseizoen, de drukste tijd van het jaar. Ze wist het niet. Eerst haar moeder maar eens zien, de rest kwam later wel.

Inmiddels was er een half uur verstreken en was haar moeder nog niet op de afdeling. Suus besloot Lou te bellen om te vertellen wat de stand van zaken was. Eigenlijk zou ze ook Justin even moeten bellen of een bericht sturen, maar dat schoof ze voor zich uit. Het was inmiddels tien uur ’s avonds en kennelijk miste hij haar ook niet. Er was geen enkel bericht met de vraag waar ze bleef. Waarschijnlijk vond hij het wel lekker rustig in huis. Of had hij zelf misschien niet eens de moeite genomen om naar huis te komen. Ze twijfelde of ze iets zou laten horen. Aan de andere kant was het misschien wel zo netjes. Tenslotte woonden ze nog steeds samen onder één dak.

Zuchtend pakte ze haar telefoon weer uit haar tas en koos ze ervoor een app te sturen in plaats van te bellen. Kort en bondig legde ze uit wat er gebeurd was en dat ze in het ziekenhuis in Assen zat. Precies op het moment dat ze haar telefoon weer in haar tas stopte, ging de deur van de kamer open en reden ze het bed met daarin haar moeder de kamer binnen. Suus raakte op slag ontroerd. Haar sterke moeder lag daar als een ziek vogeltje in bed. Haar gezicht was net zo wit als het laken dat over haar heen lag.

‘Hey mam,’ zei Suus en gaf haar een zoen op haar wang, nadat de verpleegkundige het bed op de juiste plaats geïnstalleerd had.

‘Suus, wat doe jij nu hier?’ vroeg Ebba met een verzwakte stem.

‘Wat denk je? Gezellig op de koffie komen,’ lachte Suus onwennig.

‘Ach kind, je had dat hele eind niet hoeven komen, ben je mal,’ zei Ebba zacht. Haar ogen zakten weer dicht.

‘O, en jou hier aan je lot overlaten? Nee mam, dat gebeurt niet. We praten later wel, ga maar lekker slapen,’ zei Suus en streelde over haar moeders haar. ‘Morgen kom ik weer terug. Ik heb de sleutels van jouw huis en ga daar slapen. Dan zal ik morgen als ik weer kom schone spullen en toiletartikelen voor je meenemen. Welterusten, lieve mam.’ Ze drukte zacht een kus op haar moeders voorhoofd en liep de kamer uit.

Ze gaf haar telefoonnummer door aan de verpleging en belde een taxi om zich bij haar moeders huis af te laten zetten. Het was een lange, onzekere dag vol emoties geweest. Eenmaal in het huis van haar moeder ging ze direct naar de logeerkamer en viel ze in een onrustige slaap.

De volgende ochtend was ze al om zes uur wakker en besloot ze er maar uit te gaan. Slapen lukte toch niet meer. Ze nam een douche, kleedde zich aan en belde naar het ziekenhuis om te vragen hoe haar moeder de nacht was doorgekomen.

‘Uw moeder heeft een goede nacht gehad. Begin van de nacht hebben we haar extra pijnmedicatie toegediend en daar heeft ze goed op gereageerd. Ze slaapt nu nog steeds, ik was net nog bij haar,’ vertelde de nachtverpleegkundige.

‘Dat is fijn om te horen. Wat zijn de bezoektijden eigenlijk?’ vroeg Suus.

‘Die zijn van half vier tot vijf en van half zeven tot acht,’ antwoordde de verpleegkundige.

‘O, wat laat. In Amsterdam is het bijna doorlopend,’ zei Suus verbaasd.

‘Tja, dat is de keuze van het ziekenhuis, het spijt me.’

‘Daar kunt u niets aan doen. Geen probleem, dan kom ik vanmiddag naar haar toe,’ zei Suus snel.

‘Dat is prima. Fijne dag,’ sloot de verpleegkundige het telefoongesprek af.

Suus ging koffie maken. Het duurde nog lang voor ze naar haar moeder kon. Tot die tijd zou ze zich richten op spullen bij elkaar zoeken voor haar moeder en later op de dag zou ze naar Assen gaan om voor zichzelf wat spullen aan te schaffen. Om voor een paar onderbroeken, schone kleding en toiletspullen terug naar Amstelveen te rijden was onzin. Bovendien had ze zichzelf toch een nieuwe garderobe beloofd deze vakantie. Daar kon ze dan net zo goed meteen maar een start mee maken.

Ze knapte op van de heerlijke koffie die het luxe nieuwe apparaat in het koffiehuis maakte. Het was een geweldige aankoop. Zo bedreven als haar moeder om dat ding goed te gebruiken was ze nog niet, maar gewone koffie lukte prima.

Daarna schreef ze met zwarte viltstift op een stuk karton dat het koffiehuis wegens omstandigheden tijdelijk gesloten was en plakte dat aan de binnenkant van het glas in de voordeur. Bij het tweede kopje koffie besefte ze dat ze het hectische schooljaar al helemaal achter zich had gelaten en het, ondanks de omstandigheden, heerlijk vond om in het huis van haar moeder te zijn. Na de koffie en het ontbijt was het nog steeds vroeg. Ze besloot een wandeling in de omgeving te maken. Veel meer dan de boerderij had ze de keren dat ze hier was, niet gezien. Ze trok haar sneakers aan, sloot de deuren af en liep het zandpad naast de boerderij op. Suus begreep meteen waarom haar moeder destijds zo verknocht was geraakt aan deze plek. Haar boerderij lag aan de weg, maar direct erachter lagen uitgestrekte weilanden waardoor het uitzicht adembenemend was. Zeker deze ochtend. De laaghangende nevel die over de weilanden hing, had iets mysterieus. En wat een ruimte. Suus had het gevoel in niemandsland te zijn. Het was zo stil op de vroege ochtend. Het pad liep tussen twee weilanden door en kwam uit bij een andere boerderij. Er lag zeker vierhonderd meter tussen de twee boerderijen. Suus keek om zich heen en snoof de frisse lucht op. Dit was zo anders dan de drukke stad waar ze vandaan kwam. Heel even sloot ze haar ogen en genoot ze van de eerste zonnestralen op haar gezicht.

‘Janus, kom hier!’ hoorde ze iemand roepen. Ze deed snel haar ogen open en zag een grote Duitse herder op haar af komen rennen. ‘Janus, luisteren!’ hoorde ze nogmaals.

Angstig keek Suus om zich heen. Ze wilde wegrennen maar haar angst zorgde ervoor dat ze aan de grond genageld bleef staan en geen stap meer kon zetten. Ze sloeg haar handen voor haar ogen in afwachting van wat de hond zou doen en prevelde snel een schietgebedje.

Ineens voelde ze twee poten tegen haar buik en een natte lik in haar gezicht. Voorzichtig deed ze haar ogen open. De hond kwispelde blij en ging voor haar zitten.

‘Janus, foei toch. Je kunt niet zomaar iedereen begroeten. Je moet naar mij luisteren,’ gromde de oudere man en deed de hond snel aan de riem. ‘Sorry dat hij u heeft laten schrikken, mevrouw. Hij doet niets, maar de opvoeding is totaal mislukt.’

Suus haalde diep adem, opgelucht dat ze nergens was gebeten en nog overeind stond. Ze keek de hond aan die nog steeds voor haar neus zat en piepte. Ze aaide hem over zijn hoofd en schoot in de lach.

‘Ik schrok me wezenloos toen ik u hoorde roepen naar de hond en hem op me af zag komen,’ zei ze eerlijk tegen de man.

‘Ja, dat begrijp ik. Nogmaals sorry. Normaal gesproken komt hij het erf niet af, maar dit is al de tweede keer in korte tijd dat hij ontsnapt,’ zei de man. ‘Er zit niets anders op dan dat ik hem aanlijn op het erf voortaan.’

‘Of u gaat op cursus met hem,’ zei Suus. ‘Soms kan dat helpen.’

‘Nee, dat is niets voor mij. Het komt wel goed, Janus is de kwaadste niet.’

‘Zei u Janus?’ vroeg Suus. Ineens drong het tot haar door dat de man die haar gebeld had met het bericht dat haar moeder in het ziekenhuis lag, het over Janus had die naast haar moeder was blijven zitten.

‘Ja, dit is Janus,’ zei de man.

‘Maar dan bent u Berend. U heeft mij gebeld. Ik ben Suus, de dochter van Ebba,’ zei Suus en stak haar hand uit.

‘O, ach, nu je het zegt. Je lijkt op je moeder,’ zei Janus en schudde haar de hand. ‘Hoe is het met je moeder?’

‘Naar omstandigheden goed. Ze is geopereerd. Ze heeft wel lelijke breuken in haar been en het zal een tijd duren voor ze weer hersteld is, maar gelukkig heeft ze het er goed vanaf gebracht.’

‘Weet je wat, heb je zin in koffie? Dan lopen we naar mijn boerderij en kun je me alles vertellen. Dan kan ik ook vertellen hoe ik haar vond,’ stelde Berend voor.