Over het boek

De oudere Lucas leeft zijn uitzichtloze dagen op de vijfde verdieping aan een groot kruispunt in de stad. In een onverwachte vlaag van hoop neemt hij de trein naar het verleden. De jonge Claus reist op hetzelfde moment vol verwachting naar de toekomst. In hun kleiner wordende wereld komen hun levens, hun verleden en hun toekomst, in steeds nauwere cirkels almaar nader tot elkaar.

In een nietsontziende stijl verkent Paul Verrept in Het jaagpad de contouren van een in de knop gebroken leven, dat een lange, noodlottige en onontkoombare schaduw voor zich uit werpt.

Over de auteur

Paul Verrept (1963) woont en werkt in Antwerpen. Hij is auteur, illustrator en grafisch ontwerper. Hij schreef en illustreerde meerdere boeken, waarvan Het meisje de jongen de rivier is bekroond met de Gouden Uil van de Jonge Lezer. In 2021 verscheen Brandingen dat op de shortlist stond van de Bronzen Uil 2022.

Titelpagina

Paul Verrept

Het jaagpad

roman

Colofon

Copyright © 2024 Paul Verrept

Afbeelding omslag Paul Verrept

Vormgeving omslag Koppernik

Verzorging e-book Ferdinand Rusch, Formaat.nl

ISBN 978 90 834 4814 5

NUR 301

www.koppernik.nl

Dit e-book werd gemaakt op basis van de eerste druk, 2024, ISBN 978 90 834 1194 1

Dit ebook is gemaakt door Ferdinand Rusch van Formaat te Haarzuilens. De rechten van de eWorkflow en de CSS berusten bij Ferdinand Rusch. Plagiaat is niet toegestaan - advies vragen wel. Dit kader wordt niet zichtbaar gepubliceerd in het ebook. Het wordt op prijs gesteld om klachten of opmerkingen over het ebook door te geven. Dat kan naar studio@formaat.nl.

‘Un beau soir l’avenir s’appelle le passé.’

Louis Aragon

De stad is zoals alle steden.

Ze is verzadigd, opgeladen, draagt in zich wat was, wat is en wat gaat komen.

Ze is betoverd, zoals alle steden.

Wie er door de straten loopt – wie er winkelt of werkt – merkt weinig of niets.

Wie stilstaat vangt er soms een glimp van op, heeft misschien enig besef, al is het hooguit een vermoeden dat ver weg schemert, dat vaag blijft en geen woorden vindt.

Misschien wordt het voor sommigen na verloop van tijd een onuitgesproken zekerheid.

Dat er nog iets anders is, dat er iets gebeurt, ergens, in een diepte.

Vooral wie verdwaald is, uitrust op de trappen in een portaal, wie verloren rondloopt op een plein, wie geen blijf meer met zichzelf weet, merkt er iets van. Van de estafette.

Dan worden de huizen doorzichtig tot ze verdwijnen, in elkaar klappen – zoals een kartonnen doos opgevouwen wordt om bij het oud papier terecht te komen.

De stad verdwijnt, de gebouwen, de wegen, tot er een uitgestrekt braakland is. Zoals het er ooit al was... eerder al, ooit, lang geleden.

Als uit het niets komen dan opnieuw mensen tevoorschijn, ze duiken ineens op, en bewegen gehaast, als moesten ze verloren tijd inhalen.

Ze bouwen, voeren materialen aan, de ene roept bevelen, de andere voert uit. Tandwielen grijpen in elkaar, draaien langzaam, dan sneller.

We zouden kunnen opstijgen, vanuit de hoogte naar hen kijken. We zouden zien hoe hun voetafdrukken patronen volgen, lijnen trekken, hoe ze meegevoerd worden zoals bloed in bloedbanen.

Hun pad is licht en onwetend, ze lopen rond terwijl de stad herrijst.

Het duurt niet lang of ze lopen weer tussen huizen, trams en bussen, auto’s, kerken en moskeeën, tempels en winkels en pleinen, woontorens, theaters, musea.

Even snel zoeken sommigen beschutting in het lager gelegen gedeelte van de stad; onder bruggen zoeken ze iets terug van de stilte, van de onzichtbaarheid, van de tijd voor deze tijd.

Weg van het geweld.

Ze ademen diep de lucht in en stellen zich voor dat het dezelfde lucht is van wie ooit op het land werkte, uit jagen ging, dezelfde lucht die de dieren ademen, die meer lijken te bestaan dan te leven.

Ze wachten op iets. Iets wat terug zou komen.

Dan weer bewegen ze toch. Ook hun voetstappen, verbeten en nutteloos, worden deel van het verhaal.

Soms raken hun voeten amper de grond, lopen ze licht en zwevend, laten ze geen sporen na. Dan stampen ze hard, als willen ze de grond waarop ze leven beschadigen, vernietigen.

Als willen ze weten wat er onder hen is, waarop ze staan.

’s Nachts wordt het niet donker in de stad, ook dan bewegen de bewoners. In stillere straten komen ook de dieren nu buiten.

De schemering is gevallen, ze brengt een onrust teweeg waardoor ze sneller gaan lopen.

De sleutel in het slot van de voordeur.

De trap naar boven, het openslaan van het dekbed, gaan liggen.

Morgen, denken ze al – de tijd raast, slaat als een golf over hen heen.

Morgen.

Opstaan om kwart na zeven, ontbijten, nieuwsberichten beluisteren, wassen, tanden poetsen, aankleden en verder gaan.

Ze lopen naar een bureau, een werkbank, een lopende band, een kassa, een sollicitatie, een winkel... Sommigen bewegen zich enkel van het bed naar de tafel. Ze verspreiden zich niet maar kerven diepere sporen, zoals druppels water die steevast op dezelfde plek neerkomen.

Alleen wie stilstaat, ziet ineens de dode tijd.

De loze ruimte.

Een fractie van een seconde verstenen de dingen voor ze zich weer losweken.

Even verstarden de bomen in een moment zonder wind, dan ruisten hun bladeren weer door de parken en boulevards.

Mensen en dieren vragen zich af wat er gebeurde. Vogels hingen stil in de lucht, honden versteenden met hun neus in de lucht. Alle bloed stolde. Een moment kromp ineen, versmalde tot een onzichtbaar punt op de lijn van de tijd.

De mensen ademden opnieuw nadat de adem stokte.

Het ochtendlicht is hard en scherp.

Welke dag is het? Zondag.

Welke maand? September, eind september...

Het is koud voor de tijd van het jaar.

De stad neemt zijn vertrouwde vorm aan nu het licht de lijnen weer scherp tekent.

De dag begint, ijlt verder, zo is het al middag, al avond en weer valt de nacht.

1  Lucas

Lucas ruikt onder zijn oksel, trekt sokken en een hemd aan, pas daarna een broek.

Zijn blauwe pak met een lichte krijtstreep. Fijne zwarte leren schoenen, een sobere sjaal. Handschoenen van hertenleer.

Zijn portefeuille en mobiel in een binnenzak.

Hij staat overeind. Stug en stijf, als zou het hem ineens moeite kosten weer te gaan zitten.

Hij zou moeten ontbijten, misschien kan hij op weg naar het station iets eten. Hij heeft ineens haast.

Hij wacht op de volgende tik in de radiator van de centrale verwarming voor hij vertrekt.

Het is zijn startschot.

Hij verlaat het huis, de deur klikt in het slot. Het getik in de radiators is nu het enige geluid.

Het huis bestaat ook zonder mij, de lege ruimtes zullen opwarmen en afkoelen, de kamers zullen stof vergaren, geluiden van de straat zullen er doordringen, misschien zal door de kieren onder de deuren een geur binnenwaaien.

Het huis heeft mij niet nodig.

Altijd maar gedachtes.

Hij neemt de lift naar beneden, zet uit gewoonte zijn kraag op zodra hij in de buitenlucht is, loopt naar het station.

Het is lang geleden dat hij nog zo beslist door de straten liep. Het plan om terug te keren kwam schijnbaar uit het niets in hem op, gisteren. Na het hete bad, toen hij uitgeteld op bed lag, half aangekleed.

Hij neemt een tunnel die uitkomt in de grote hal van het centraal station. De muziek van een vroege straatmuzikant galmt door de gang. Het is een oud liedje.

Hij herinnert zich nog op welk spoor de treinen vertrokken, naar het dorp, lang geleden. Tot zijn verbazing is dat nog hetzelfde.

Spoor 5. Nog altijd spoor 5.

Er is weinig veranderd in de hal, alleen het bord met de uren van vertrekkende treinen is nu digitaal geworden, vroeger was het een systeem van bordjes die met een zacht geluid verwisselden. Het getik leek op het geluid in zijn verwarming.

Hij is te vroeg in het station, zoals hij altijd overal te vroeg is, drinkt koffie uit een kartonnen beker. Eet een croissant – kruimels vallen op zijn jas, hij slaat ze met zijn hand weg, zijn handschoen valt op de grond, een meisje bukt zich en raapt die voor hem op.

Hij kijkt haar een ogenblik aan, wendt dan zijn blik snel af terwijl hij dank u fluistert.

Hij zag in een flits haar heldere blik die – zo stelt hij zich voor – scherp tegen de zijne afsteekt.

Ik zie te weinig mensen.

Ik zou op mijn knieën neer moeten zijgen en mijn gezicht tegen haar been drukken.

Hij weet niet of hij iets meent van wat hij denkt.

U moet weten dat ik al enige tijd met pensioen ben, ik had geen reden om te blijven werken.

Ik sliep beter vannacht, beter dan meestal. Ik bleef gisteravond voor het eerst sinds lang thuis. Meestal ga ik nog even de stad in, in de avond. Een frisse neus...

Het meisje loopt vastberaden het station uit, de buitenlucht in, nu twijfelt hij toch aan zijn reis, wil haar achternalopen, in haar sporen zijn voeten zetten, in haar wereld treden die – denkt hij – helder en concreet is en vol van goede redenen.

Het goede.

Hij loopt naar zijn perron, de eerste trein zal hem naar een kleine stad brengen waar hij over moet stappen op een stoptrein. Hij heeft een ticket voor de eerste klasse, hij zal zo goed als alleen in zijn wagon zitten.

Een stem. Het eersteklasrijtuig bevindt zich in de voorste wagon.

Hij installeert zich. Hij kijkt naar de betonnen muren van het ondergrondse station, hij staart ernaar zoals iemand die wegdroomt naar een landschap kijkt.

De trein zet zich in beweging en hij leunt achterover, sluit even zijn ogen en geeft zich over zoals hij eerder die dag al zich overgaf aan de warmte van het badwater.

Hij is verslaafd aan warme baden.

Ze verdoven de onrust van de nieuwe dag.

Hij herinnert zich vaag dat hij vroeger boeken las in de trein. Wanneer is hij daarmee gestopt? Hij leest nog wel op zijn telefoon.

Steeds vaker lijken de zinnen die hij leest te zweven. Ze komen los van het verhaal waarin ze thuishoren, en daarmee komen ze los van de werkelijkheid. Ze brengen hem niet bij het leven maar voeren hem mee naar een onduidelijke betekenisloze plek. Soms herhaalt hij ze nog een paar keer in zijn hoofd voor ze uitsterven.

Ook wat mensen zeggen, dringt minder tot hem door.

Hij denkt over de woorden na maar blijft niet bij de gedachte, laat ze snel los en pikt ze soms heel kort weer op, het deert hem weinig.

Het zijn gedachten die de tijd doden.

Het betekent niets.

Hij opent zijn telefoon, laat het toestel zijn gezicht herkennen, gaat naar een nieuwsapp.

Er is HOOP VOOR WIE AAN ALZHEIMER LIJDT.

En het RUSSISCH LEGER RUKT OP.

De trein rijdt intussen door voorsteden, hij kijkt in achtertuinen maar ziet niets. Zijn gedachten zijn al bij het dorp, het ronde plein voor het station, het café daar. Zijn mond is droog en hij hoopt daar iets te kunnen drinken. Als het café nog bestaat.

Hij ziet het ouderlijk huis voor zich waar nu andere mensen wonen.

De beelden van zijn herinnering zijn in zwart-wit. Alleen het plastic tafellaken in de keuken licht op in felle kleuren. Als een tuin vol bloemen in een betonnen vlakte.

De conifeer in de voortuin.

De Citroën DS van de buren.

De kleine Peugeot van mijn ouders op de oprit.

Franse auto’s.

Zal hij aanbellen straks?